<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;&nbsp; Азаматтар қор биржасында бағалы қағаздармен мәмілелер жасауды кәсіби инвестициялық делдалдарға – ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің лицензиясы бар брокерлер мен дилерлерге жүгіну арқылы ғана жүзеге асыра алады. Олар клиенттермен жазбаша түрде жасалған шарт негізінде жұмыс істейді.&nbsp;Fingramota.kz&nbsp;брокерлік қызмет көрсету туралы шартқа қол қоймас бұрын неге назар аудару керектігін айтып береді. Қазақстанда бағалы қағаздарды қайда сатады?Бағалы қағаздар нарығы басқаша қор нарығы немесе капитал нарығы деп аталады. Ол ұйымдастырылған (биржалық) немесе ұйымдастырылмаған (биржадан тыс) нарық болуы мүмкін. Бұл мақалада біз ұйымдастырылған, яғни құнды қағаздардың биржалық нарығын қарастырамыз. Қор биржасы өз клиенттеріне инвесторлар мен эмитенттердің құқықтары мен мүдделерін қорғау мақсатында ақпараттың барынша көп саны ашылатын бағалы қағаздар нарығында мәмілелер жасасудың ең ашық, технологиялық және нормативтік регламенттелген тәсілін қамтамасыз ете отырып, бағалы қағаздарды сатуға арналған орталықтандырылған алаң болып табылады. Қазақстанда мұндай сауда алаңы KASE – Қазақстан қор биржасы болып табылады.Биржада сатылатын ең танымал және кең таралған бағалы қағаздар – бұл акциялар мен облигациялар. Олар бір-бірінен несімен ерекшеленеді?Акция – бұл бағалы қағаз түрінде ұсынылған компания капиталындағы үлес. Облигация борыштық құрал болып табылады, оның шарттары депозиттер мен кредиттер сияқты қайтарымдылық, ақылылық және мерзімділік қағидаттарына негізделеді. Акциялар мен облигациялардан басқа, қор нарығында форвардтар, фьючерстер, опциондар және басқалар сияқты басқа да қаржы құралдары бар.Биржа инвестормен тікелей араласпайды. Олардың арасында делдалдар бар – бұл реттеушінің тиісті лицензиясы негізінде брокерлік және (немесе) дилерлік қызметті жүзеге асыратын және KASE мүшелері болып табылатын ұйымдар. Бағалы қағаздар нарығында брокерлік және дилерлік қызмет «Бағалы қағаздар рыногы туралы» Қазақстан Республикасының Заңымен, Брокерлік және (немесе) дилерлік қызметті жүзеге асыру қағидаларымен және басқа да нормативтік құқықтық актілермен реттеледі.Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес, брокер өзінің клиенті есебінен және мүддесімен уәкілетті органның лицензиясы негізінде және брокер мен клиент арасында брокерлік қызмет көрсету туралы тиісті шарт жасау талаптарымен бағалы қағаздармен мәмілелер жасауға құқылы.Егер сіз брокермен шарт жасауға шешім қабылдасаңыз, сізге, бірінші кезекте, ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің интернет-ресурсында осы брокердің бағалы қағаздар нарығында кәсіби қызметті жүзеге асыруға лицензиясының бар екендігін тексеру қажет. Брокердің атауы және деректемелері интернет-ресурста көрсетілген атаумен және деректемелермен нақты сәйкес келуге тиіс. Брокерлік шартта нелер маңызды?Клиенттің брокермен ынтымақтастығы олардың арасында тиісті мерзімге жазбаша нысанда брокерлік қызметтер көрсету туралы шарт (брокерлік шарт) жасасудан басталады.Брокердің ұсынылатын қызметтер үшін тарифтерін (комиссияларын) қоса алғанда, брокерлік шарттың мазмұны мен талаптарын клиент мұқият зерделеуге тиіс.Сіз қол қойғалы отырған шарттың әр тармағын мұқият зерделеу сіздің инвестицияңыздың сақталуын қамтамасыз етудің негізгі факторларының бірі екендігін есте ұстаған жөн. Атап айтқанда, брокерлік шарттың мазмұнында брокерге клиенттік тапсырыстарды беру тәсілдерін, брокердің клиенттік тапсырыстарды қабылдауын растау тәртібін, брокердің клиентке тапсырыстардың орындалуы туралы есептерді беру тәртібін, сондай-ақ брокерлік қызметтерді көрсету процесінде клиентке тиісті хабарламаларды жіберу тәртібі мен мерзімдерін көрсетудің болуына назар аудару қажет.Брокерлік шарт тараптардың келісімі бойынша сонымен қатар брокердің электрондық қызметтер көрсету тәртібін де қамтуы мүмкін. Брокер бұл қызметтерді брокердің сауда платформасындағы клиенттің жеке кабинеті арқылы ұсынады. Брокер клиентке шартта және (немесе) брокердің ішкі қағидаларында белгіленген тәртіппен электрондық қызметтерді, жеке кабинетті және сауда платформасын пайдаланудың егжей-тегжейлі нұсқаулықтарын ұсынады. Брокермен өзара әрекеттесу кезінде қандай жағдайларды ескеру керек?Брокерлік шот Бағалы қағаздарды сатып алу мүмкіндігіне ие болу үшін шарт жасалғаннан кейін клиент брокерге белгілі бір соманы беруге тиіс, ол кейіннен биржаның сауда жүйесіне бағалы қағаздарды сатып алуға және сатуға өтінім берген кезде пайдаланылатын «арнайы брокерлік шотқа» аударылады. Брокерлер әр Клиенттің қаражатын есепке алады. Клиенттердің активтері брокердің меншікті активтерінен оқшау сақталады. Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес брокерге клиенттің ақшасы мен бағалы қағаздарын клиенттің тиісті жазбаша рұқсатынсыз өз мүдделеріне немесе үшінші тұлғалардың мүдделеріне пайдалануға тыйым салынады. Сонымен қатар, брокерге клиенттің бұйрығынсыз бағалы қағаздармен мәмілені тіркеуге тыйым салынады.Барлық тәуекелді саралап көріңіз&nbsp; Брокерлік шартта клиентке ұсынымдар беру тәртібі, сондай-ақ берілген ұсынымдар үшін брокердің жауапкершілігі болуы мүмкін.Брокер клиентке брокерлік қызмет көрсету процесінде ұсынатын қаржы құралдарымен мәмілелер жасау туралы ұсынымдар негізделген, айқын және клиент үшін түсінікті болуы тиіс. Бұл ретте мәміле жасауға клиенттік тапсырыстың өзі брокердің осы клиенттік тапсырысқа сәйкес қаржы құралдарымен мәміле жасау жөніндегі ұсынымның болуы туралы белгісін қамтуы тиіс.Егер брокердің ұсынымы бойынша мәмілені орындау мүдделер қақтығысының туындауына әкеп соқтырса, брокер клиентке мәміле жасау нәтижесінде оған келтірілген залалды және брокерлік шартта белгіленген айыпақыны төлеуге тиіс.Осылайша, клиент брокерден алған барлық ұсынымдарды клиенттің өзі ойластырылған инвестициялық шешім қабылдау үшін мұқият талдауы керек.Олармен танысып шықпай, қосымша шарттарға қол қоймаңыз Брокер Сізге атауы бірдей «серіктес» шетелдік компаниямен шартқа отыруды ұсынады. Мұндай ұсынысты қабылдау өте қауіпті. Егер Сіз шетелдік брокермен келісім жасасаңыз және ол Сіздің құқығыңызды бұзса, Сізге өз мүддеңізді оның тіркелген елінде қорғауға тура келеді. Өкінішке орай, қазақстандық қаржы реттеушісі, құқық қорғау органдары мен сот Сізге көмектесе алмайды.Өз брокеріңізбен немесе дилеріңізбен әрқашан байланыста болыңыз! Барлығынан хабардар болу үшін өзіңіздің брокерлік шоттарыңыз бен депо шоттарыңыздың жай-күйі туралы үзінділерді мезгіл-мезгіл сұратып отырыңыз. Өз инвестицияларыңызды қадағалаңыз, брокерлік қызмет көрсету туралы шарт жасасқан ұйымның сайтын, сондай-ақ инвестиция тақырыбы бойынша маңызды жаңалықтарды жіберіп алмау үшін қаржы реттеушісінің www.gov.kz сайтын және www.fingramota.kz оқыту интернет-порталын тұрақты түрде қарап отырыңыз. Пайдаланушылары маңызды қаржылық ақпаратты алғашқылардың бірі болып алатын «Fingramota Online» қосымшасын өзіңіздің мобильдік құрылғыңызға жүктеп алуды ұсынамыз.Табыстылыққа кепілдік беретін делдалдарға сенбеңіз!&nbsp;Қор нарығындағы инвестициялар әртүрлі, оның ішінде нарықтық, кредиттік, валюталық тәуекелдермен байланысты екендігін есте ұстау керек. Сондықтан брокер клиентке инвестициялар бойынша инвестициялық табысқа ие болуды немесе залалдардың болмауына кепілдік беруге құқылы емес. Егер олар осылай жасайтын болса, демек сіз алаяқтарға жолықтыңыз. Олардың ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінен алған лицензиясын www.gov.kz&nbsp;сайты арқылы тексеру қажет.Қаржы реттеушісінің интернет-ресурсында да азаматтар Агенттікке шағым түсірген лицензиясы жоқ «инвестициялық делдалдар» тізімі орналастырылған.Мұқият әрі абай болыңыз! Өз қаржылық сауаттылығыңызды&nbsp;Fingramota.kz-пен бірге арттырыңыз!&nbsp;

Брокерлік шарт: инвестор не нәрсеге назар аударуы керек? 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Қазгидромет синоптиктері мамырда Қазақстанның қай өңірлерінде құрғақшылық болуы мүмкін екенін мәлімдеді.Жалпы, мамырда басты астық себілетін аймақтарда ылғалдану жағдайы көбіне нормаға жуық болады деп күтіледі.Қостанай облысының Қарасу ауданында, Ақмола облысының Ақкөл, Атбасар және Астрахан аудандарында, Шығыс Қазақстан облысының Күршім, Глубокое, Зырян, Ұлан, Катонқарағай аудандарында және Өскеменде, сондай-ақ, Алматы облысының Талғар ауданында оңтайлы ылғалдану жағдайы болжанады.Қызылорда облысының Арал және Қазалы аудандарында құрғақшылықтың басталуы күтіледі, мұнда мамырда жауын-шашын тапшылығы мен ауа температурасының жоғарылауы болжанады.Елдің қалған аймағында мамырда ылғалдану көпжылдық мәндерге жуық болуы мүмкін.&nbsp;

Қызылорда облысының қай аудандарында құрғақшылық болуы мүмкін?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Қазгидромет синоптиктері 3 мамыр, сәрсенбіге арналған ауа райы болжамын жариялады.Ауқымды антициклон әсерінен Қазақстан аумағының басым бөлігінде жауын-шашынсыз ауа райы сақталады.Алайда Оңтүстік циклон және оған ілесіп келетін фронттарға байланысты елдің батысында, оңтүстік-батысында жаңбыр жауады, найзағай жарқылдап, бұршақ жауады.Кей уақытта қатты жаңбыр жауады, еліміздің оңтүстік-шығысы мен шығысында жауын-шашын (жаңбыр, қар) жауады.Республика бойынша жел күшейеді, оңтүстікте, оңтүстік-шығыста, батыста шаңды дауыл соғады, солтүстікте, солтүстік-шығыста – тұман түседі.Түнде Алматы, Жетісу облыстарының таулы аудандарында, Қостанай облысының солтүстігінде, оңтүстік-шығысында, Ұлытау облысының шығысында, Жамбыл облысының таулы аудандарында 1-7 градусқа дейін үсік жүреді.

3 мамырға арналған ауа райы болжамы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Биылғы жылы Қызылорда қаласы Тасбөгет кентіндегі Ә.Тыныбаев атындағы №11 мектеп-лицейінде көптеген игі істер қолға алынған. Солардың бірі - мектептің өз бюджеті есебінен үнемделген 26,0 миллион теңге қаражатқа салынған барлық стандартқа сай футбол және баскетбол алаңының ашылуы. Мектеп базасының толығып, жаңа алаңдардың ашылу салтанаты ұйымдастырылды.Спорт нысанының ашылу салтанатына кент әкімі Семсер Сыздықов арнайы қатысып, өз құттықтауын жеткізді.&nbsp;<blockquote>«Бұқаралық спортты дамыту, мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі. Біз осы бағытта кент көлемінде ауқымды жұмыстар атқарудамыз. Соңғы жылдарда бірнеше спорт алаңшалары мен балалар ойын алаңдары пайдалануға берілді. Соңғы үлгідегі спорт алаңдары өскін ұрпақтың салауатты өмір салтын ұстанып, тәнін шынықтыратын орынға айналады деп сенеміз», - деді Тасбөгет кентінің әкімі.</blockquote>Еске сала кететін жайт, 2023 жылы 6,2 миллион теңгеге оқу орнының айналасы темірмен қоршалып, ауласына брусчатка төселген болатын. Сонымен қатар, мектеп кітапханасының сөрелері жаңартылып, жаңа жиһаздар қойылды. Технология кабинеті заман талабына сай 5 түрлі станоктармен, жаңа тігін машиналарымен, асхана жиһаздарымен жабдықталған болатын. Бұған қоса оқушылар қажетіне «LED» экран мен компьютер жабдықтары алынды. Сондай-ақ, жеке кәсіпкердің демеушілігі есебінен 3,0 миллион теңгеге мектептің асханасына қажетті жаңа заттар алынып, еденіне толықтай кафель төселді. Мектептің электр желілері толығымен жаңартылып, сигнализация жүйесі толық ауыстырылды.

Қызылордадағы мектептің ауласына жаңа футбол және баскетбол алаңы салынды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгінде өз кәсібін ашып, берекелі тұрмыс кешіп отырған жандардың қатары қалың. Мемлекет тарапынан да бұл бағыттағы жұмыстарға жасалып жатқан қолдау жоғары. Төмен пайызды несиелер мен қайтарымсыз гранттар тағайындалуда. Арал ауданындағы кәсіпке бет бұрған ағайын да мұндай жеңілдіктің шарапатын сезінуде. Әсіресе ауыл тұрғындары мал шаруашылығын дамытуда. Айталық, Мергенсай ауылдық округіндегі Әлімбетовтер отбасы – жылқы малын өсіріп, өз кәсібін дамытып отырған жандардың бірі.Жылқы малын қасиет тұтқан қазақ халқы қай кезде де Қамбар ата тұқымын мінсең – көлік, жесең – ас, ішсең шипалы сусын беретін өзіндік ерекшелігімен жоғары бағалаған. Бұл текті жануар қазірдің өзінде қасиетін жоғалтпай келеді. Өзінің кәсібіне айналдырған Айбазар Әлімбетов қазіргі күні 12 бас жылқы малын өсіріп отыр.<blockquote>«Өзім ұзақ жылдар колхозда көлік жүргізуші болдым. Кейіннен Кеңес үкіметі құлағанан кейін бұл жұмыс та тоқтады. Арагідік әртүрлі жұмыстар істеп, балаларды өсірдім. Кейіннен мемлекет тарапынан жеңілдетілген несие беріліп, кәсіп ашам деушілерге қолдау көрсетіліп жатқандығын естіп, отбасы болып жылқы малын өсіреміз деп шештік. Жолдасым Қалыгүл кәсіпкерлер дайындайтын курста оқып, өткен жылы 3 млн теңге несие алдық. Сол қаражатпен өзіміздің кәсібімізді бастап кеттік», – дейді отағасы Айбазар аға.</blockquote>Ауылдың маңы жылқы бағуға ыңғайлы деген Айбзар аға су ішетін құдығы мен қора-жайын дайындап, мал басын көбейтуге шындап кіріскен. Қазір балалары көмекші. Оларға да баптаудың ерекше әдістерін үйретіп, болашақта кәсібін кеңейтуді қолға алған.<blockquote>«Мал өсіру – қазақ халқына бұрыннан белгілі ата кәсіп. Сол үшін де бұл кәсіп түрімен кез келген адам айналысып, табыс таба алады. Шағын және орта бизнестің гүлденуі еліміздегі орташа әлеуметтік санат үшін қолжетімді кәсіп көзі мен табысты жұмыс орны ретінде маңызға ие болып отыр. Бұл тұрғыдан алғанда, мемлекет өз ісін ашуға ынта білдіргендерді қолдап, іскерлік әліппесін үйрету мен қаржылай қолдаудан бөлек, кәсіп түрлерінің дамуына қолайлы орта туғызып отыр. Бұл біз секілді кәсіпкерлер ісінің өркен жаюына жол ашатындығы сөзсіз», – дейді ол.</blockquote>Жылқы малын өсіріп, отбасылық кәсіптен нәпақа тауып отырған Айбазар аға мен Қалыгүл апаның 5 перзенті бар. Балаларының алды өз шаңырағын тіктеген болса, кейінгілері оқу оқып, білімін жетілдіруде. Бәрін адал еңбекпен тапқан аспен өсірген ата-ананың балалары да өздерінің еңбегімен танылған.<blockquote>«Қандай істі болмасын шын көңілмен, адал ниетпен қолға алсаң, берекесіне кенелесің. Өзім жастайымнан балаларды адал еңбекке баулыдым. Соның арқасында балалар өздері қалаған мамандықпен жұмыс жасап, маған қолғанат болып отыр», – деді.</blockquote>Алдағы уақытта өздерінің отбасылық ісін одан әрі дамытып, жылқыдан бөлек, асыл тұқымды сиыр малын көбейтуді де жоспарлап отыр.

Аралдық шаруа жылқы малын өсіріп табысқа кенеліп отыр

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Би өнері адамның жан-дүниесімен астасып, көңілдермен түсіністік табатын қиын әрі қызық жанр екені мәлім. Өйткені, онда тіл жоқ, сөз жоқ, тек қимыл бар. Бір қызығы, көрермен сахнада қойылған биден сыр ұғып, өзінше топшы жасайды, жан дүниесі тыныш тауып яки делебесі қызып, ерекше күйге бөленетіні рас.Қазақ ұлтының алғашқы кәсіби бишісі Шара Жиенқұловадан бастау алған өнер түрі бірнеше ұрпақтың рухани байлығына айналып, бүгінгі таңда қазақ бишілері әлемдік деңгейде топ жарып жүрген жайы бар. Мұндай ұлттық өнерді ұлықтап, руханиятымызды жандандырып жүрген «Балауса» халықтық би ансамблі аудандық мәдениет үйі жанынан құрылған. Сан алуан деңгейдегі сайыстарда бақ сынап, аудан абыройын асқақтатып жүрген топтың негізі 2002 жылы қаланған. Ансамбль құрамында барлығы 39 өнерпаз бар. Олардың ішінде 8 өнерпаз үлкен топ бишілері болса, 31 биші – орта және кіші топ өнерпаздары. «Балауса» халықтық би ансамблінің шығармашылық қоржынында бүгінде елу шақты би қойылымы бар. Әр жаңа туындыға түрлі сахналық костюм тіккізіп, үлкен дайындықпен кірісетін би ұжымы еңбектің нәтижесін көріп, биік белес¬терді бағындырып жүр.<blockquote>Би өнері – өнер атаулының күрделі жанрларының бірі. Бірақ, осы салаға қызығушылық танытатындар қатары көп. Олардың ішінде қыздармен қатар ұл балалар да бар. Себебі би бір жағынан өнер болса, екінші жағынан спорт. Өздеріңіз байқайтын боларсыздар, биге қатысқан адамның жүріс-тұрысы икемді, бойын тік ұстайтын болып келеді. Бұның бәрі – үлкен еңбек, көп дайындықтың жемісі. Біздің «Балауса» би ұжымының құрылғанына жиырма жылдан астам уақыт өтті. Осы аралықта би тобы бірнеше түлек түлетті. Олардың кейбірі қазіргі таңда осы саланы одан әрі қарай жандандыруға еңбек етіп келеді, – дейді халықтық би ансамблінің балет-мейстрі Ақмарал Пернебаева.</blockquote>Би ұжымының қай тобы да қатысқан сайыстарынан жоғары деңгейде өнер көрсетіп, биік белестерді бағындырып келеді. Солардың бірі – жақында өткен «Таңшолпан» эстрадалық телебайқауы. «Қазақстан» Республикалық телерадио корпорациясы» акционерлік қоғамы облыстық «Қызылорда» телеарнасының ұйымдастыруымен өткен жасөспірімдер байқауында біздің бишілер бас жүлдені қанжығаға байлады. Би ұжымы бір ай бойы 3 кезеңнен тұратын іріктеудің жартылай финалынан жоғары көрсеткіш көрсетіп, ақтық сайысқа өткен. Дүбірлі додаға облыс аудандарынан 11 би ұжымы қатысқан. Өз ісінің нағыз мамандары бақ сынаған сайыста «Балауса» «Жан дүние» модерн биін сәтті орындап, шеберліктерін тағы бір дәлелдеді. «Жан дүние» қойылымы жан дүниесіне жеткен халық ерекше риза болса, қазылар алқасы биді жоғары бағалаған. Сонымен қатыр би ұжымы жақында өткен республикалық «Dance Battle» бишілер байқауына қазақ биі «Жайлауда» биімен қатысып, жүлделі І орынды иеленген.Айта кетейік, 29 сәуір – халықаралық би күні мерекесі аталып өтілді. Биылғы атаулы күннің қарсаңында ұйымдастырылған байқауларда «Балаусаның» бағы тағы жанып, биіктен көріне білді.<blockquote>&nbsp;Жалпы, би үйірмесі Сырдария ауданында жақсы жолға қойылған. Қазіргі уақытта әрбір ауылда би үйірмесі жұмыс жасайды. Біздің өнерпаздарымыз жоғарғы деңгейдегі байқауларда бақ сынап жүр. Алдағы уақытта «Балауса» халықтық би ансамблінің ұжымына шығармашылық табыс тілейміз. Өнерпаздарымыздың алар асулары көп болсын, – деді &nbsp;аудандық мәдениет және спорт бөлімінің басшысы Жігер &nbsp;Айекешов&nbsp;</blockquote>Зерттеуші ғалымдар «орыс биін аяқпен, өзбек, ұйғыр билері қол-мойын әрекетімен, моңғол биі жауырынмен, ал қазақ биі – адамның тұтас буындар жүйесімен орындалады» деп тұжырым жасайды. Жоғарыда атап өткеніміз түрлі ұлттың биін де нақышына келтіре билеп, би арқылы көрермен көзайымына айналып, талай додада аудан намысын асқақтатқан «Балауса» жетістігінің бірсыпырасы ғана. Ерекше өнерді дәріптеп, көпшіліктің қолдауына ие болған өнерпаздарға шығармашылық табыс тілей отырып, биік белестерден көріне берулеріне біз де тілектестік білдіреміз.&nbsp;&nbsp;&nbsp;

 Сырдариялық бишілер жеңімпаз атанды 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Өткен аптада Жалағаш ауданындағы іргелі шаруашылықтардың бірі «AB AGRO ORDA» ЖШС шаруа қожалығының егін алқабында алғашқы дән себу рәсімі өтіп, егін егу науқаны басталды. Иә, көктем – диқандар үшін өте жауапты кезең. Алдағы егін науқанын күтіп, қыс бойы демалған шаруашылық диқаншылары көктемгі егіс науқанына білек түріп кірісіп кетті. Әсіресе тұқым себетін жігіттердің еңбекке деген құлшынысы ерекше, тұқым шашатын қажетті көліктерін күні бұрын майлап, сақадай сайлап қойыпты.«Ахметбаздағы» шаруашылық жылдағы дағдысынан жаңылмай, ауданымыз бен ауылымыздың ардагерлері мен ақсақалдарын, бас иман және шаруашылықтың еңбекші механизаторлары, шаруашылық құрылымдары басшыларын арнайы шақырып, қызу жұмысты бастамас бұрын дән себу лентасын қиды. Қариялар диқаншыларға алдағы науқанға сәттілік тілеп, «Ел ырыздығы мол болып, егін бітік шықсын» деп ақ батасын берді.&nbsp;<blockquote>«Еңбек өнімділігін арттырып, тұқым сапасын жақсарту мақсатында біршама еңбек етудеміз. Агарлық салада озық алыс-жақын шет мемлекеттермен тәжірибе алмастық. Әрине, дала жұмысы қашан да жеңіл шаруа болған емес. Өткен жылы өнім межеден төмен болмады, шүкір биыл да барлығы жақсы болады деген үміт бар. &nbsp;Бұл дақылдың тамыры толықтай суда тұрып пісетіні белгілі. Өздеріңіз білесіздер соңғы жылдары өңірде аяқ су мәселесі бар. Дегенмен бүгінде бұл мәселе шешілгенімен, босаңсуға да болмайды. Өткен жылдары егіс салған барлық шаруашылықтарға да оңай тиген жоқ. Бірақ аяқ су тапшы екен деп қол қусырып қарап отыруға тағы болмайды. Ісің өну үшін аз ұйықтап, көп жұмыс істеуге тура келеді. Бұл алқапта бір шаруашылықтың ғана емес, бүкіл халықтың несібесі бар. Сондықтан бүгін егіс басына күріш қауызындағы әрбір түйір дәннің шығуына тілекші болған халықты, соның ішінде елге бас болған баталы қарияларды шақырып отырмыз», – дейді шаруашылық төрағасы Қанат Ниетқұлов.</blockquote>Иә, көктемде шаруа да қолына құрал-сайманын алып, «көптің несібесі» деп тұқым себеді, жаз бойы баптайды. Демек, халықтың несібесі үшін деп жасалған іс қашанда берекелі болары хақ. «Көктемнің әр күні – жылға азық» дегенді еңбектің бейнетін түсінетін диқан қауымы айтса керек.Құрылғанына 3-4 жыл ғана болған шаруа қожалығы биыл да құрамында 60-70 жұмысшысы бар үлкен ұжымға айналған. Техникалық базасы жаңаланып, ауыл шаруашылығына қажетті техникалар алынып, сол арқылы жұмыс сапасын жақсартып, өнімділігін арттырған. Қанат Ниетқұ-ловтың айтуынша, биыл «Ақ Бостай» мен «Бостай» учаскелеріне 1000 гек-тарға жуық күріш, жоңышқа егілмек. Қажетті тыңайтқыштары да жеткілікті мөлшерде алынған. Былтыр еңбек ұжымы күріштің әр гектарынан 60-65 центнерден орташа өнім жиған. Ал диқандардың алды әр гектардан 80 центнерге жуық өнім алған.&nbsp;Шаруашылық бір жағынан ауданда бақша дақылдары бағасының шарықтамауына өз үлесін қосып отыр. Биыл шаруашылық кент іргесіндегі «Ақ бостайда» 15 гектар жер ашып, аудан тұрғындарының бақша салып, қыстық азығын қамдауына жағдай жасамақ. Сондай-ақ шаруашылық жұмыс¬шыларына арнайы «Жетіарал» маңынан 10 гектар бау-бақша өнімдерін егуге жер дайылдалған.&nbsp;«Жердің ырзығы халықтың несібесі» деп жоғары да айтып өткендей, шаруашылық құрылғалы шаруашылық құрылтайшысы Абай Боранқұлов еңбек озаттарына бірнеше жеңіл автокөлік кілтін сыйға тартқан. Сонымен бірге ауылдың, ауданның абыройын асқақтатып жүрген ауыл жастарын спорттық киімдермен қамтамасыз етіп келеді. Ақсу ауылдық «Асыл әжелер» ансамблін және ауыл ардагерлерін киелі Түркістан жеріне саяхаттауға және Жаңақорған, Көкшетау курорттық аймақтарына демалысқа жіберуге қаржылай демеушілік жасап отыр. Сондай-ақ биыл Ақсу ауылындағы №116 мектептің 3 оқушысына Жаңақорған ауданындағы «Талдысу» лагеріне жолдама табыстады.Иә, «Жақсының жақсылығын айт, нұры тасысын», демекші, жас та болса игі істің басы-қасында жүретін азаматтың бұған дейін де талай қайырлы амалына куә болып жүрміз. Қолдағы азын-аулақ қаражатпен іс бастап, бүгінде шаруасын ширатып отырған іскер азаматтың осыған дейін еліне қарайласқаны халықтың көз алдында. Өткенде аудандағы жағдайы төмен 100 отбасына тегін азық-түлік үлестірді. Іскер азамат бұл мақсатқа 2,5 млн теңге қаражат жұмсаған. Кешегі қасиетті Рамазан айында да жалпы өңір жамағатына аудан ордалығындағы «Иманқұл» мешітінде ауызашар беріп, мұсылман қауымның игі тілегін алды. Иә, елдің алғысын алған азамат ешқашан кем болмайды. Әрбір ойға келген жобасын қариялардың батасымен бастап, көрсеткен нәтижесін ха-лықтың алғысымен байланыстыратын осындай жас іскер азаматтар барда әрқашан береке болары сөзсіз.

«Ахметбазда» алғашқы дән себілді

Сырдарияда оқушыларға жазғы демалыс қалай ұйымдастырылады?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Әрбір өлкенің халқына суықта пана, ыстықта сая болған, есімдері ел есінде сақталған біртуар перзенттері бар екені айтылады. біздің ауданда да жас ұрпақ біліп өсуге тиіс тұлғалар жеткілікті. Солардың бірі – сексеннің сеңгірінен асқан аббаз қанатбаев атамыз екенін біз мақтанышпен айтамыз.Жайдары жаз. Ел тұмшаланып, карантинге жабылған уақыт. Әдеттегіше журналистік зерттеуімізді бастап, мәлімет іздеп әлекпіз. Күннің ысуы мен жан-жақтан төнген індет қаупіне қарамастан ауыл аралап жүрміз. Мәліметке қаныға алмадық. Солай салымыз суға кеткенде бір күні әжемнің қалтафонына қоңырау түсті. Біз зерттеп жүрген Смат бақсының бүгінгі ұрпаққа насихатталғанын қалаған жанның бірі – оның баласындай болған Аббаз ата еді. «Есімде қалғанымен бөлісейін, бейітіне де барып қайтамыз» деген ниетін білдіріпті ол. Қуана таңғы асты ішпестен ағаның үйіне беттедім. 9 жасқа дейін қолында тұрған ол Смат ата жайында ойында қалған оқиғасымен бөлісті. Одан соң балаша жетектей біледі-ау деген кісілерге хабарласып, үй араладық. Бірақ, бірі білмесе, енді бірінің үйінде қара құлып тұрды. Менің мұңайғанымды білсе керек.– Еңсеңді түсірме, қазір көлік тауып, бейітіне барамыз, – деді ол. Жасы егде тартса да менімен зерттеудің алғы шебінде жүргеніне разы болдым. Ішімнен «ата, аман болыңыз» деп қайталап қоямын.Сағат тілі түскі 11.00-ді көрсетіп тұр. Түскі ас ішпестен ентіге келген атаны көрдім. Иіркөлге баруға көлік тауып, мені алып кетуге келіпті. Солай жолға шықтық. Артқа біраз жол тастаған соң Аббаз ата әлденені айтқысы келгендей басын изеді.– Анау жатқан жазық кезінде Жамбыл колхозы болған. Осы жерде тұрдық, Смат атаның да өмірінің бір бұрышы осында жалғасқан, – деді ол қолын сермей.– Мына жерде иә үйдің, иә адамның қарасы көрінбейді ғой? – дедім таңдана.– Қазір тып-типыл. Бірақ бұрын басқаша еді…Тағы үнсіздік.– Қорымның мына қапталына тоқта, – деген атаның бұйрығынан соң ретімізбен көліктен түстік.– Келмегеніме біраз болды. Осы маңайда секілді еді. Жүр іздеп көрейік, – деді Аббаз ата. Расымен, бейіт болған соң еркін жүру мүмкін емес. Шеңгел, сексеуіл. Одан қалды әр жерде төмпешік. Бергі жағынан іздеген бейітті таппаған соң арғы жағына өтуге тура келді. Жоқ. Атаның да ұнжырғасы түсіп кеткен. Амал не? Кері қайтуға тура келді. Сағат дегенің 13.30-дан асып кеткен. Ауық-ауық көлік терезесінен көз тастап қоямыз.– Түскі ас ішіп болған соң келіні Ағиланы ертіп өзіміз бейітке барып қайтармыз. Нақты туғаны мен қайтқан жылын қағазға түртіп, өзіңе табыстаймыз, айналайын, – деген Аббаз атаның сөзіне жүрегімнің елжірей кеткені рас.– О не дегеніңіз? Жаспыз ғой, қайда барсаңыздар да басы-қасында жүремін, ата, – дедім айтарға сөз таппай. Өзінің ауырыңқырап жүргені де байқалады. Жүріс-тұрысы да қиындау. Бірақ екінші мәрте ауылға қайта айналып келу үлкен кісіге оңай емес. Абдырап қалдым. Байқады ма, «Бастаған соң аяқтау керек. Жазылған соң толық жазылу қажет» деп қысқа қайырды. Осы сәтте үйге де жеткен едік. Бірер уақытқа ғана қоштасып, түскі ас ішуге кірістім. Бейіттегі оқиғаны ойға оралтып, тыныштықта отырғанымда телефон шыр етті.– Осы кезде дайын отыр. Саған бара жатырмыз, – дегенін ести сала орнымнан атып тұрдым. Себебі онсызда дайын едім. Араға 15 минут салмай даладан көліктің гүрілі естілді. Жүгіре барып есігін аша бергенім сол еді, ата мен апаның күлімдеп отырғанын көріп көңілім тағы көтеріле түсті.– Айнұр қыз жолды жаттап алған шығар, – деді олар әзілдей.Бейітті екінші барғанда таптық. Құран бағыштап қайта елге оралдық. Жол бойы жинаған ақпараттардан соң соңғы миссияның орындалғанына іштей қуандым. Бейітін таппай зерттеу қалай жазылмақ? Сол күнгі оқиғаның бәрін жиып алып түн батқаннан таң атқанға дейін көз майымды тауыса мақаланы жазып шықтым. Солай дайын тұрған «Осы жұрт Смат бақсыны біле ме екен?» тақырыбындағы журналистік зерттеу газеттің 62 нөмірінде жарыққа шығып, қалың оқырманға жол тартты. Енді ғана бойдағы ауыр жүк түсіп, біразға жеңілдегендей болдым. Журналистік тіршіліктегі алғаш зерттеуім оңай туындай салмады. Бірақ 5-6 ай аралықтағы күндерде өмірге керек азық алдым, рухани жаңғырдым, рухани жаңардым. Тілшінің міндетіне айналған насихаттау жұмысы осылайша өз мәресіне жетті. Ал сол мәреге жеткізуде қолпаштап, барынша көмек қолын созуға дайын тұрған, мақаланың жарыққа шығуына атсалысқан Аббаз атаны қалайша атап өтпейін? Оның бойындағы өжеттілік пен күрескерлік келбеті бейнесіне төгілген нұрдай еді.Аббаз Қанатбаев 1941 жылы Қармақшы ауданында қызметкер отбасында дүниеге келген. Еңбек жолын 1956 жылы Қазалы теміржол училищесін бітіргеннен кейін вагон жөндеуші, Жосалы механикалық зауытында машина құрастырушы, вагон қараушы болудан бастаған. 1962-1967 жылдары Мәскеудің көлік-инженерлік институтында оқып, одан инженер-электромеханик мамандығын алып шығады. 1967 жылдан 1980 жылға дейін Жосалы механикалық зауытында шебер, инженер, бас энергетик, бас инженер болып жемісті қызмет етеді. Одан кейін «Главриссовхозстройдың» Қызылордадағы тәжірибе-механикалық зауытында және «Ремстройдеталь» бірлестігінде бас инженер қызметтерін атқарған.Ал 1980-1987 жылдары облыстық халықтық бақылау комитетінде инспектор, 1987 жылы Жосалы механикалық зауытында директор болып жұмыс істейді. Одан соң «АНК – Дәулет» жеке кәсіпкерлігін ашып, бизнесін дөңгелетеді. «АНК – Дәулет» серіктестігі Жосалының қыр бетінен 200 гектар жер алып қиыршақ тас араласқан топырақты елеп, әртүрлі фракцияларға бөліп, жуып, кептіріп, арнайы қаптарға салып теміржол вагондарына тиеп жөнелтетін технология тізбегін құрды. Ағысы қатты өзендерге орнатылатын су реттегіш тоспалар құрылысы мен «Қазатомпром» өндірісінің қажетін өтеп, үлкен сұранысқа ие болуда. Бүгінде серіктестік 30 адамды жұмыспен қамтып отыр. Демеушілік, қайырымдылық істерімен де танымал, жыл сайынғы су тасқынына қарсы күрес кезінде аудан басшылығы осы серіктестіктің көмегіне жүгінеді. Бала күнінде талай теперіштерге тап болып, кезіккен қиындықтарға тапжылмастан күрескен жан – Қармақшы ауданының құрметті азаматы.Өндірісте ұзақ жыл жемісті еңбек еткен Аббаз Қанатбаев қазір елдің ардақты ақсақалы. Бүгінде ол зайыбы Нұрсұлу анамызбен шаңырағынан өрген ұрпақтарының қызық-қуаныштарына тоймай, мерейі артып отырғанына іштей тәуба етеді. Бүгінгі мақаламызға арқау болған Аббаз Қанатбаев секілді аталар қашан да тұлғалық тұрпаттың биігінде жүріп, кісілік келбеттің қандай болатынын көрсетіп келеді. Өскелең ұрпақ осындай азаматтарға қарап бой түзері анық.&nbsp;

Қармақшылық кәсіпкер құрған серіктестік 30 адамды жұмыспен қамтып отыр

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қызылорда қаласының әкімі Асылбек Шаменовтың төрағалығымен кезекті аппарат мәжілісі өтіп, маңызды жиынның күн тәртібінде үш мәселе қаралды.&nbsp;Алғашқы мәселе – көктемгі дала жұмыстарына дайындық барысы. Биыл қала көлемінде көктемгі егіс жұмыстарын сапалы жүргізу міндеттері тұр. Бұл тұрғыда ауыл шаруашылығы және жер қатынастары бөлімі басшысының міндетін атқарушы Қойшыбай Жүсіпов баяндама жасап, осы жылы 9 мың гектардан астам жерге ауыл шаруашылығы дақылдарын егу жопарланғандығын айтты.&nbsp;«Оның ішінде негізгі дақыл күріш 3 610 гектар, дәнді дақыл 107 гектар, картоп дақылы 500 гектар, көкөніс дақылы 1 330 гектар, бақша дақылы 990 гектар, мал азықтық дақыл 2 499 гектарды құрайды», – деді Қойшыбай Жүсіпов. Өз кезегінде қала әкімі бөлім басшысының міндетін атқарушы Қойшыбай Жалғасұлына егін науқанына қажетті шараларды жоғары деңгейде жүргізілуін, су арналарын тазалау жұмыстарын, ауылшаруашылығы дақылдарын агротехникалық мерзімге сәйкес егілуін қамтамасыз етуді тапсырды.&nbsp;Жиында Қызылорда қаласының 2023 жылдың I тоқсанындағы әлеуметтік-экономикалық даму қорытындылары да талқыланды. Оған қатысты қалалық экономика және қаржы бөлімінің басшысы Гүлнар Баймаханова баяндады.&nbsp;Қалада жыл басынан бері өнеркәсіп өнімдерінің өндіріс көлемі 160 млрд. 870 млн теңгеге жеткен. Өңдеуші өнеркәсіп саласында 21 млрд. 268 млн теңгенің өнімі өндіріліп, өткен жылдың салыстырмалы кезеңімен 20,9 пайызға артқан. Бұл жалпы өнеркәсіп өнімінің 13,2 пайызы.«Сондай-ақ, ауыл шаруашылығы өнімдерінің жалпы өнімінің көлемі қаңтар – наурыз айларында 1 млрд. 127 млн. теңгені құрап, өнімнің нақты көлемінің индексі өткен жылдың салыстырмалы кезеңімен 104,6 пайызды құрады», – деді Гүлнар Баймаханова.Бұдан бөлек, жыл басынан бері негізгі капиталға салынған инвестиция көлемі 41 млрд. 483 млн теңге болып, өткен жылдың салыстырмалы кезеңімен 36,5 пайызға артқан. Облыстағы үлесі 51,6 пайыз. Ал, құрылыс жұмыстарының көлемі 10 млрд. 792 млн теңгеге жетіп, былтырғымен салыстырғанда 33,5 пайызға артты. Пайдалануға берілген тұрғын үйлердің жалпы ауданы 82 603 шаршы метрді құрап отыр.Қала әкімі Асылбек Шаменов жауапты сала басшыларына қаланың әлеуметтік-экономикалық дамуы бойынша барлық көрсеткіштерді 100 пайызға орындалуын қамтамасыз етіп, кент және ауылдық округтері бойынша IV деңгейлі бюджеттердің түсімдері мен жоспардың жүзеге асуын қадағалауды тапсырды.Мәжілісте қаралған тағы бір мәселе – Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы бойынша атқарылып жатқан шаралар болды. Шаһар басшысы былтыр ПМК-29 саяжайында кене шағудан адам өлімі орын алғанын айтып, аса қауіпті инфекциялардың алдын алу бағытында тиісті шаралар қабылдау керегіне тоқталды. Ол бойынша атқарылып жатқан шаралар туралы қалалық санитарлық-эпидемиологиялық бақылау басқармасының басшысы Ерлан Ұзақбаев баяндама жасады. Сондай-ақ қала әкімі аппаратының жұмылдыру дайындығы, аумақтық қорғаныс және құқық қорғау органдарымен байланыс бөлімінің басшысы Ғалымжан Қайназаровтың қосымша хабарламасы тыңдалды.Қала әкімі мәселеге қатысты облыстық ветеринария басқармасы, қалалық санитарлық-эпидемиологиялық бақылау басқармасы, облыстық жұмылдыру және шұғыл жұмыстар орталығымен бірлесіп іс-шара жоспарын әзірлеуді тапсырды.

Қызылордада көктемгі дала жұмыстарына дайындық барысы пысықталды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Биыл облыста 8048 оқушы мектеп бітіреді екен. Осыншама түлек алтын ұя мектебімен қоштасып, жүрегі алып-ұшып, үлкен өмірге қадам басқалы тұр. Дәл қазір ҰБТ-дан сүрінбей өтіп, таңдаған оқу орнына түскенін қалайтын ұстаздары мен ата-аналары баладан бетер уайымдап жүрген сәт.Себебі соңғы қоңыраудың соғылуына да көп уақыт қалған жоқ. Қас пен көздің арасында сәуір де сөреден ұзады, көзді ашып-жұмғаншамамыр да мәреге жақындай салады. Енді баласы біліммен бас қатырып жүргенде, ата-анасы тойхана іздеп, табан тоздырып сандалмайды. Өйткені биыл облыстық білім басқармасы мектеп бітіру кешін ұйымдастыруға тыйым салып отыр.Мұндай шешім биылғы оқу жылының мектеп бітіру кештерін ұйымшылдықпен өткізу, бітірушілердің өмірі мен денсаулығын қорғау, құқық бұзушылықты болдырмау және сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін жою мақсатында шығарылса керек. 3 сәуір күні күшіне еніп, барлық білім беру ұйымдарына жолданып қойған. Сондай-ақ аталған бұйрық оқу жылын аяқтау шараларын ұйымдастыруға және мектепке жөндеу жұмыстарын жүргізуге оқушылар мен ата-аналардан, педагогтардан ақша жинауға қатаң түрде тыйым салады.<blockquote>«Барлық білім бөлімдерінің басшылары мен мектеп директорларына қатаң түрде ескертілді. Олар мектеп бітіру кештерін өткізу барысында бітірушілер мен қызметкерлердің өмірі мен денсаулығына қауіпсіз жағдай жасалуын қамтамасыз етуі қажет. Бітіру кештерін міндетті түрде мектеп қабырғасында және ауласында өткізу, шараға бітірушілердің мектеп формасымен қатысуын және барынша қарапайым түрде өткізілуін қамтамасыз ету жүктелді.Сонымен қатар үй мен ресторандарда, басқа да ойын-сауық орындарында мектеп бітіру кештерін өткізу және бітірушілердің автокөліктермен кортежге шығуына жол бермеу, бітірушілердің өмір қауіпсіздігі мен құқық бұзушылықты болдырмау және алдын алу бағытында медициналық, өрт қызметтері, ішкі істер органдарымен бірлесіп шаралар қабылдауды қолға аламыз. Бұдан бөлек мектеп бітіру кештерін ұйымдастыру үшін ана-аналардан ақша жинамауды, ата-аналар тарапынан мектеп әкімшілігі мен мұғалімдерге сыйлықтар берілуіне жол бермеуді және шараларды мектептің қолда бар мүмкіндігімен ұйымдастыру керектігі ескертілді. Мұнымен қоса табиғат аясына ¬серуендеуге, өзен, көлдерге, шағын су алаптарына суға түсуіне тыйым салу және төтенше жағдай бөлімдерімен бірлесіп кезекшілік ұйымдастыру, бітірушілер, ата-аналар және педагогтар арасында ақпараттық-түсіндірме жұмыстарын қамқоршылық кеңес мүшелерімен бірлесіп белсенді түрде жүргізу тапсырылды», – деді облыстық білім басқармасының мектепке дейінгі және орта білім бөлімінің бас маманы Қарлығаш Әнуарова.</blockquote>Байқап қарасақ, мектеп қабырғасында қоштасудан көп дүние жоқ-ау, сірә. «Әліппемен қоштасу, бастауышпен қоштасу, 9-сыныпты тәмамдау қоштасуы» деп кете береді. Мұны аңғарған ¬Ерлан Сағадиев Білім министрі лауазымын атқарып тұрған шақта бұл мәселені өзінше шешіп, отандық оқушылар «Әліппені» енді қайтып көрместей біржола қоштасты. Кейін қайта табысты. Бәлкім, «Әліппеден» басқа кітап, бала сауаттылығын арттырмайтынына көз жеткеннен болар. Хош, тақырып ауанынан ауытқымайын.«Бесіктегі баланың күлгенін көрген – бір мұрат, алдына түсіп ананың жүргенін көрген – бір мұрат» деген бар. Иә, мәпелеп өсірген баласының әрбір қадамы ата-ана үшін үлкен мерей. Мектеп бітіріп, аттестат алған албырт жастың алдында сыры мен сыны беймәлім өмір тұрады. Сол себепті үлкен өмірге қадам басар сәтте «тарыдай болып кіріп, таудай болып шыққан» аяулы ортаға деген қимастықтың болуы орынды. Дәл осындай сәтті тойлаудың да өз жөні бар. Алайда мектеп бітіру кешін соңғы кездері дарақылығы көп сән-салтанатқа айналдырып жібергені оқушылар арасындағы әлеуметтік теңсіздікке алып келді. Одан бөлек, қызылды-жасылды дүниеге қызыққан албырт жастың от басуына, өмірмен қоштасуына да сеп болған жайттар жоқ емес.Жасыруға келмес, асыра сілтеуге келгенде алдымызға жан салмаймыз. «Балаға шашқаның – далаға шашқаның емес» дейтіндер де табылар арамызда. Десе де, бір сыныпта байдың да, жарлының да баласы тәлім алатынын жадыдан шығармауымыз қажет. Осы тұста біз маман пікіріне де құлақ түруді жөн көріп, бала тәрбиесінің басы-қасында жүрген ұстаздарды әңгімеге тартқан болатынбыз. Тиісінше, пікір екіге жарылды.<blockquote>«Өкінішке қарай, біз мектеппен қоштасу салтанатының шынайы мәнін ұмытып бара жатқандаймыз. «Біреу тойып секіреді, біреу тоңып секіреді» демекші, тұрмыс жағдайы жақсы һәм нашар ата-аналардың балалары да бір сынып қабырғасында тәлім алып жатады. Баласының көптен қалғанын кім қаласын? Тапқан-таянғанын ұрпағына шашады. Сондықтан мектеп қабырғасында өткені орынды», - дейді №46 А.С.Пушкин атындағы мектеп-лицей директорының оқу-әдістемелік ісі жөніндегі орынбасары Әлия Нұрманова.</blockquote><blockquote>«Жер бетінде адам болса, пікір де сонша болмақ. Бірі даттаса, енді бірі қолдап жатады. Білетінім, бірнеше жылдан бері түлектер, ата-аналар мен ұстаздар мектеппен қоштасу кешін мейрамханада атап өтуге дағдыланған. Ол дәстүр әзірге бұзыла қоймас», - дейді №159 Еңбекші қазақ орта мектебінің орыс тілі пәні мұғалімі Рабиға Дүйсебек.&nbsp;</blockquote>Әлбетте, ата-ана баласының қатардан қалмауын қалайды. Міне, сондықтан тыйым болмай келді. Бала ата-анасының өзі үшін бәріне даяр екенін біледі. Ал қазіргі қабылданған заң талай жасқа тұсау салғаны анық.<blockquote>«Мектеп бітіру кеші есте қаларлықтай өткенін қалаймыз ғой. Алайда менің есімде тек партада отырып, сабақ оқыған сәттерім қалыпты. Ойлап қарасам, мектеп бітіру кеші қып-қызыл шығын екен. Ал ата-анамыз біз үшін бәрін істепті», - дейді І курс студенті Әсет Қаратаев.</blockquote>P.S. Рас, түлектердің мектеп бітіру сәті – мереке. Бүгінгі қазақ баланың әр аттаған қадамын тойлауды әдетке айналдырды. Алайда мұның бәрі өз орнымен болғаны құба-құп. &nbsp;

Биыл облыста 8048 оқушы мектеп бітіреді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Әскерге барғандар мен бармағандар арасында сөз қозғала қалса, өзара талас-тартысқа түсіп қалып жататыны бәріне мәлім. Бірі – әскерге бармаған жігіт жігіт емес десе, ал екіншілері – жігіттік әскерге барумен өлшенбейді деген пікірде. Олай болса қоғамда жиі талқыға түсетін осы бір сұрақ аясында ой қозғап көрелік.Жалпы ер азамат үшін «Әскер – өмір мектебі» саналады. Десе де мұны көбі жоққа шығарғысы келеді. Мүмкін сылтау. Бәлкім жауапкершіліктен жалтару. Не десек те бүгінгі жастардың дені әскерге бармауды құп көреді. Әскерде борышын өтемеген жігіт емес дейтіндерге олардың жауабы да дайын. Қазір күш сынасатын емес, ақыл-ой жарыстыратын заман деп кесіп айтады. Солайы солай ғой. Бірақ қоғамға жүректі, елді қорғайтын азаматтар да керек емес пе?! Бәрі бірдей білімге бет бұрып, тек бір салаға қызмет етер болса, Отанды кім қорғамақ? Шындығында солай айтатындардың өзінен мемлекет мүддесін жоғары қоятындығына да күмәнданасың. Оған себеп те жоқ емес. Қазір жігіттердің көбі әскерге баруға моральдық, физикалық тұрғыда да дайын емес. Оны әрқайсысы әртүрлі себептермен байланыстырады. Иә, солай-ақ болсын. Бірақ олар әскери өмір тек жігітті тек физикалық тұрғыда емес,нағыз азамат етіп тәрбиелейтін орта екендігін қаперден шығармау да керек. Әскер – жауапкершіліктің жүгін арқалауды үйрететін орта емес пе еді?Кеңестік кезде борышын өтегендер мен қазіргі әскерде сап түзегендердің айырмашылығы жер мен көктей. Ол кездегілер нағыз жігіт пе дерсің?! Неге дейсіз бе? Себебі олар қиындықтан қашпайтын. Қазіргі кездегідей оларда да әскердегі әлімжеттік болмады емес, болды. Бірақ соған қарамастан сол қиыншылықтарға төтеп берді. Сол арқылы олар сыналды, шыңдалды. Қиындықтарға шыдап, өздерін алып шықты да. Ал қазіргілер ше?. Көпке топырақ шашудан аулақпыз, десе де бүгінгі жігіттердің көпшілігінің жігіттік намысы белден төмен. Қайрағанымыз емес. Бірақ бұл шындық. Иә, көбі бүгінде орын алып жатқан әлімжеттікті желеу етіп, содан қашатын да, қорқатын да шығар. Бірақ кеудесіне үрейді қондырып алған жігітті жігіт деуге бола ма? Жігіт өр рухты, жүректі болмаушы ма еді? Әскер сондай болуға септесер еді ғой. Жігіттің шымыр әрі ширақ болып, жіптей болуына, оның ішкі мәдениетін қалыптастыруына әскердің маңызы зор екендігін сол кеңестік дәуірде борышын өтеген азаматтың бірі Серік Айтбекұлы да растайды.<blockquote>"Әскерге барғандар мен бармағандар арасындағы тартысқа өзімде жиі түсіп қаламын. Қалай десек те, әскерде борышын өтеген және өтемеген жігіттердің арасындағы айырмашылық желдей есіп тұрады. Әскерде болғандар көбіне байыпты, ұстамды, шыдамды көрінеді. Өйткені олар темірдей тәртіптен өткен. Сөздің де қадірін біледі. Жауапкершілікті жүрегімен сезінеді. Ал бармағандарды жаңағы айтылғандарға мүлдем қарама-қайшы деп айтудан аулақпын. Десе де олардың бойынан балалық та, шалалық та жиі байқалады. Өзім соны жиі аңғарамын", – дейді кент тұрғыны.</blockquote>Жоғарыдағы пікірді қостамайтындар да жоқ емес. Солардың қатарында Айдын есімді жас та бар. Оның айуынша жігіттің жігіттігі әскерге барумен шектелмейді. Жігіттің өзіне деген сенімділігін әскерсіз-ақ қалыптастыруға болады-мыс.<blockquote>“Тек әскерде ғана тәрбие мен тәртіп болады деген қасаң пікірмен келіспеймін. Үйдегі тәрбиеде атаның ақылы, әкенің айбары, ағаның айтары болса, отбасында-ақ нағыз жігіт болып қалыптасасың. Адам өмірінде әскерден де бөлек қаншама орта болады емес пе?! Сол ортада өзіңді қалай ұстай білсең, соған сай өзіңді қалыптастыруға болады. Ал Отанды қорғауға келсек, ол әрбір азаматтың борышы. Міндеттелген борышты өтеуге дайынмын. Меніңше, санадан «әскерге барып, нағыз жігіт боласың» деген стереотипті жою керек. Әскерге тек Отан алдындағы борышты өтеуге дайын болу үшін бару керек деген ұранды жастардың санасына сіңірген дұрыс болады деп ойлаймын”, – дейді жас жігіт.</blockquote>Иә, бұл әңгіме аясындағы талас-тартыс бітпейтінге ұқсайды. Әр буынның бұл тақырып төңірегіндегі ойына шектеу қоя алмаймыз. Халық даналығында «Жігітті жылы сөз ширатпайды, қатты сын ширатады» деген сөз бар. Қанша жерден жоққа шығарсақ та, жігіттің жігіт болып қалыптасуында әскердің рөлі зор екендігін естен шығармайық.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары