<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Соңғы кездері аймақта мал шаруашылығында серпін байқалады. Десек те төрт түлікке қатысты мәселе де жоқ емес. Аудан, ауылдарда жұқпалы аурулардың саны көбейіп, малдың өліміне әкеп соғуда. Мәселеге байланысты мал дәрігері Жомарт Қуанышұлымен тілдесіп, сан сауалға жауап алдық.– Жомарт Қуанышұлы, өңірде жұқпалы аурулардың қатары көбейіп, мал шаруашылығының өркендеуіне кері әсері тиюде. Жалпы аса қауіпті ауруларымен күресте қандай жұмыстар жүріп жатыр?– Мемлекеттік бағдарламаларының орындалуы, ветеринарлық қызмет көрсету сапасын жақсартуы мал ауруларының азаюына тікелей байланысты. Эпизоотиялық тұрақтылықты сақтау жергілікті атқарушы органдардың ветеринариялық қызметіне тиесілі. Аудандардағы барлық ауылдық округтерде ветеринариялық пункттер бар және олар ветеринар мамандармен толық қамтамасыз етілген. Басты міндетіміз – эпизоотиялық тұрақтылықты сақтау және аса қауіпті экзоотикалық ауруларды болдырмау. Экзоотикалық аурулар деп шет мемлекеттерден келетін ауруларды айтады. Бұл орайда, әсіресе тағамдық тұтынатын өнімдердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету аса маңызды. Мысалы, Жаңақорған ауданында эпизоотиялық тұрақтылықты сақтау үшін аса қауіпті 14 түрлі жұқпалы ауруларға қарсы бөлінген ветеринариялық препараттар толық жеткізіліп, егу жұмыстары жүргізілуде. Сонымен қатар мүйізді ірі қара малының тейлериозы мен пираплазмозы, уақ малдың бауыр құрты, түйенің трипаносомозы, жылқының гастрофилезі мен сақауы секілді энзоотиялық ауруларға қарсы дәрі-дәрмектер сатып алуға облыстық бюджеттен қаржы тұрақты түрде бөлініп келеді.– Жұқпалы дерттің салдарынан мал шығыны да жоқ емес шығар…– Өткен жылы энзоотиялық аурулар, травматикалық жағдай¬лардан, улану, ас қорыту жүйесі, зат алмасу жүйесі аурулары, сонымен қатар, жол-көлік оқиғалары, ауа-райының қолайсыздығынан туындаған табиғи апатқа байланысты 13 мүйізді ірі қара, 88 бас уақ мал, 4 бас жылқы, 1 бас түйе өлім-жітімге ұшырады. Ал негізінде ауыл шаруашылығы жануарлары арасында аса қауіпті жұқпалы аурулар тіркелген жоқ.– Қорадағы малға жұқпалы ауру таралмауы үшін шаруалар не істеуі керек?– Ауруларды болдырмау тек ветеринар мамандарының ғана ісі емес. Жануар иесі ҚР «Ветеринария туралы» Заңының 25 бабында көрсетілген талаптарға сәйкес, уақытылы вакцинация салдырып, диагностика жасатуға, ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіруге міндетті. Сонымен қатар, қора-жайларды таза ұстап, жем-шөп сақтауда қоршаған ортаның ластануына жол бермей, зоогигиеналық талаптарды сақтауы тиіс. Сонымен бірге жануарларды сатып алғанда, сойғанда немесе сатуға өткізгенде, сойғаннан кейін ветеринария¬лық-санитариялық сараптама жасамай сатуға, обьектілерге ветеринариялық тексеру жүргізуге кедергі келтірмеуге міндетті. Оған қоса төл алғанда, жануарлар ауырған жағдайда ветеринария саласындағы мамандарға хабарлауға тиіс.– Мал шаруашылығында бірдейлендіру шаралары қолға алынуда. Бұл жұмыстар қалай жүруде?– Бірдейлендіру – ветеринарияның негізгі әліппесі. Мал иелері қорасындағы төрт түлік малына уақытылы вакцина ектіруге, диагностикалық тексерту жүргізу және бірдейлендіруге аса мән беруі қажет. Заңда көрсетілген талаптарға сай жылқы малына таңба, ал басқа малдарға сырға салынуы тиіс. Таңбалау мен сырға салу біздің міндетімізде. Ал чип салдыру мал иесінің келісімімен, өз қаржысына салынады. Таңба басу салдарынан малда механика¬лық жарақат, күю, іріңдеу, шошыну сынды т.б жағдай орын алады. Бүгінгі таңда жылқының төлдеріне чип орнатуда. Егер терінің астына чип салып енгізсе, әлгіндей жағдай орын алмайды. Таңба, чип, сырға салынған жануарлар ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіру дерекқор (ИСЖ) базасына тіркеледі.– Бүгінде қаңғыбас ит пен мысық зардабына байланысты қоғамда шағым күрт көбейді…– Дұрыс айтасыз, бұл үлкен мәселеге айналып отыр. Әлеуметтік желілерде де көп көтеріледі. Заң талаптарына сәйкес, қаңғыбас (ит, мысықтар) жануарларды аулау жүзеге асырылмайтыны көрсетілген. Аталған заңға сәйкес, бүгінгі таңда қаңғыбас ит-мысықтарды аулап жоюға заң жүзінде рұқсат жоқ. Сонымен қатар жануарларға қатыгездік көрсету ӘҚБтК-ның 407-1-бабы және ҚР ҚК-ның 316 бабы бойынша жауаптылыққа әкеп соқтыратыны көзделген. Үйдегі ит пен мысықты қоғамдық орындарда серуендету ережеге сәйкес болуы керек. Мысалы, көбісі ауласында итін босатып жібере салады, ал ол біреуді тістеуі, қауіп алып, зақым келтіруі мүмкін. Тоқетерін айтқанда, иесі итке ие болуы керек.– Ветеринарларды қандай мәселе мазалайды?– Мал иелері бірдейлендіруге қатты мән беруі керек. Осы мақсатта ветеринар мамандар үй мен қораны жағалап жүреді. Әркімнің жауапкершілігі әртүрлі. Келіскен уақытта үй иелері болмай қалады. Кірген жағдайда қорадағы мал түгел болмай шығады. Сұраса, өрісте жүр дейді. Бір күнде бітіретін шаруаға екі-үш күнін жоғалтып жатады. Алыс ауылдарда құмның арасында жатқан малдарын жасыратындар да бар. Төрт түлік малдар сырғаланбаса немесе таңбаланбаса, есепте жоқ болып табылады. Мал иесі бірдейлендіруден өткеннен кейін барып ауыл шаруашылығы саласындағы көмек алуға толық мүмкіндігі болатынын ескерген жөн. Мал иелері жануарларын уақытында, толық жинақтамау салдарынан, аса қауіпті жұқпалы және энзоотиялық ауруларға қарсы алдынала егу, диагностикалық тексеруге қан алу жұмыстарын жүргізу барысында қиыншылықтар орын алуда.– Әңгімеңізге рақмет!

Аймақтығы мал шаруашылығының ахуалы қандай?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Тырысқақ – аса қауіпті инфекциялық аурулар тобына жатады. Тырысқақ басқа жіті ішек жұқпаларынан клиникалық ағымының ауырлығымен, жоғары өлім-жітімімен және салыстырмалы түрде қысқа мерзімде ауқымды аумақтарға таралып, халықтың көпшілігіне жұқтыру мүмкіндігімен ерекшеленеді.&nbsp;Қызылорда облысында 2022 жылы тырысқақпен ауырған науқастар тіркелген жоқ. Облыс аумағында тырысқақ бойынша эпидемологиялық бақылау эпидемиологиялық қауіптілікке себеп болатын факторлар кешені бойынша аумақтардың типтерін ескере отырып, сараланып жүзеге асырылады. Қызылорда облысы І типке жататын аумақта орналасқан. Облыстың барлық аумағында жылдың маусымына қарамастан сусыздану белгілерімен үйлескен диарея, құсуы бар жіті ішек инфекцияларымен ауырған науқастар, этиологиясы белгісіз жіті ішек инфекциясы ауруларынан қайтыс болған адамдар тырысқаққа міндетті түрде тексеріледі.2022 жылы біріншілік есеппен тіркелген ЖІА-мен ауырған 1237 адам тырысқаққа тексерілді. Нәтижесінде тырысқақ вибрионы анықталған адамдар болған жоқ. Этиологиясы белгісіз ЖІА-нан қайтыс болу жағдайлары тіркелмеген.Профилактикалық мақсатта психоневрологиялық диспансер және стационарлар емделушерінен 1050 тұлға тырысқаққа тексерілді. Қолайсыз елдерден келген және барып келгеннен кейін 5 күн ішінде сырқаттанған адамдар тіркелген жоқ. Тырысқаққа күдік тудыруға негіз болатын белгілер: қызба (температура – 37оС &nbsp;және одан жоғары), жүрек айну, іш өту, құсу, бас ауруы, сонымен бірге тырысқақ бойынша қолайсыз елдерден әкелінуін ескеру қажет.Қызылорда облысының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті аса қауіпті саналатын тырысқақтың алдын алу үшін келесі сақтық шараларын ұсынады:– жеке гигиена шараларын сақтау: тамақ ішер, тамақ дайындар алдында, әжетханаға барғаннан кейін қолыңызды мұқият жуу;– қайнатылған немесе бөтелкедегі суды ішу;– ұйымдастырылған демалысқа рұқсат етілген су айдындарында шомылу;– теңіздің, мұхиттың және басқа да су объектілерінің шикі және жеткіліксіз пісірілген өнімдерін пайдаланбау;– азық-түлік, жеміс-жидек пен көкөністі рұқсат етілген сауда орындарынан сатып алу;– жемістер мен көкөністерді қайнатылған немесе бөтелкедегі сумен мұқият жуу.Тырысқақ ауруының белгілері пайда болған жағдайда дереу дәрігерге жүгіну қажет. Медициналық көмекке ерте жүгіну тырысқақты тиімді емдеуге және асқынудың алдын алуға мүмкіндік береді.

Тырысқақ ауруының Қызылордадағы эпидахуалы қандай?

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Синоптиктер 4-6 мамырда Қазақстанда ауа райы қандай болатыны туралы болжам жасады.Болжам бойынша, Солтүстік антициклон жотасы ықпалынан Қазақстанның басым бөлігіндегі жауын-шашынсыз ашық ауа райы қалыптасады, түнгі уақытта оңтүстікте, оңтүстік-шығыста 1-7 градус үсік күтіледі.<blockquote>"Еліміздің батыс, шығыс және оңтүстік-шығыс аймақтарында атмосфералық фронталь бөліктер әсерінен ауа райының тұрақсыз сипаты күтіледі - батыста жаңбыр жауады, 4-5 мамырда кей уақытта найзағай, бұршақ жауады, шығыста, оңтүстік-шығыстың таулы аймақтарында түнде жауын-шашын (жаңбыр, қар), күндіз жаңбыр жауады. Республика бойынша желдің күшеюі күтіледі, оңтүстік өңірлерде құмды дауылдар болжанады", - делінген хабарламада.</blockquote>&nbsp;

Үсік жүреді: Алдағы күндерге арналған ауа райы болжамы

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қызылордада «Q-MED company group» емханасы ашылды. Бұл Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорымен шарт жасасқан облыстағы 26-шы алғашқы медициналық-санитарлық көмек көрсету ұйымы. Жаңа клиника облыс орталығының 6 мыңнан астам тұрғынына қызмет көрсетеді.Қызылордалық Нұргүл Байменова (аты-жөні өзгертілген) үшінші топтағы мүгедек, жүрек-қан тамырлары аурулары бойынша диспансерлік есепте тұр. Емхананы еркін таңдау науқаны кезінде ол жақын жерде тұратындықтан «Q-MED company group» медициналық орталығына тіркелді. Тағы бір себеп. Нұргүлде бала кезінен салмағы артық. Емхананың КТ, МРТ аппараттары 100 келіден астам салмақты көтереді.<blockquote>«Күндізгі стационарда емделіп жатырмын. Мұнда дәрігерлер тәжірибелі, жалпы медициналық қызметкерлер сезімтал. Осы емханаға тіркелгеніме өте қуаныштымын. Барлық дәрі-дәрмектерді уақтылы аламын. Ең бастысы, талдауларды, соның ішінде қымбаттарын тапсыруға, Холтерде, ЭКГ, УДЗ, КТ, МРТ және т.б. диагностикалық тексеруден өтуге мүмкіндік бар», - деп атап өтті Нұргүл Байменова.</blockquote><blockquote>«КТ аппараты сәбилерге де, салмағы 170 келіге дейінгі адамдарға да қарастырылған. Сондай-ақ, емханада салмағы 200 жүз келіден асатын пациенттерге арналған аймақтағы жалғыз МРТ аппараты бар. Сәулеленудің төмен мөлшері рентген аппараты бар. Біздің мамандар оқытылып, тиісті дайындықтан өтті», - деді «Q-MED company group» медициналық орталығының радиология бөлімінің басшысы Димаш Беркімбаев.</blockquote>Емхана «Q-MED company group» жаупкершілігі шектеулі серіктестігінің бастауымен, мемлекеттік кәсіпкерлікті қолдау бойынша кредиттеу бағдарламасы аясында «Даму» Кәсіпкерлікті дамыту қорының» және шетелдік инвестиция тарту арқылы жүзеге асырылып отыр. Медициналық орталық амбулаториялық-емханалық, консультациялық-диагностикалық көмек көрсетеді. Облыс орталығының 6 мыңнан астам тұрғынына 4 аймақ қызмет көрсетеді. Олардың санын 12-ге дейін кеңейтіп, 20 мың адамды қамту жоспарлануда. Емхананың жоспарлы қуаты ауысымына 300 адамға дейін жетеді, дейді емхана мамандары.<blockquote>«Емхана «бір терезе» қағидаты бойынша жұмыс істейді. Зертханалық қызметтерден, диагностикадан, дәрігерлердің кеңесінен және дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етуден басқа клиникада жедел жәрдемнің көмегі қарастырылған. Мысалы, МӘМС-те сақтандырылған пациент жүгінді, бірақ ол біздің емханаға тіркелмеген және жергілікті дәрігердің жолдамасы жоқ. Бізде Пациенттерді қолдау қызметі мен қоғамдық қабылдау қызметтері бар, онда осы пациенттердің өтініштері талданады, мәселе сол жерде шешіледі», - дейді «Q-MED company group» медициналық орталығының құрылтайшысы Раушан Базарбай.</blockquote>Сондай-ақ медициналық орталықта студенттік емхана бар, оған 11 колледж студенттері тіркелген. Медициналық орталықта барлығы 60-тан астам маман жұмыс істейді, оның 26-сы дәрігер. Емханада 8 00-ден 19 00-ге дейін 8 /7242/ 71 03 29 телефон нөмірі бойынша байланыс орталығы жұмыс істейді. &nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/QMED_1_aa554f40bf.jpeg" alt="QMED 1.jpeg"></figure>&nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/QMED_4_966507edd6.jpeg" alt="QMED 4.jpeg"></figure>&nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/QMED_15_398e8b02f3.jpeg" alt="QMED 15.jpeg"></figure>

Қызылордада «Q-MED company group» емханасы ашылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Қызылорда облысындағы С.Айтбаев атындағы көркемсурет галереясында 9 мамыр Жеңіс күні қарсаңында және ҚР Суретшілер одағының құрылғанына 90 жыл толуына орай ҚР Суретшілер одағының мүшесі Абызбеков Әбілда Қырбайұлының «Дала үні» атты шығармашылық көрмесінің ашылу рәсімі өтті.&nbsp;Көрмеге Шиелі ауданының құрметті азаматтары, суретшінің туыстары, көрме қонақтары мен жергілікті қылқалам шеберлері және БАҚ өкілдері қатысты.&nbsp;Көрменің ашылу салтанатында Қызылорда облыстық тарихи-өлкетану музейінің директоры Көзейбаев Сапар Алиасқарұлы және Қазақстан Суретшілер одағының мүшесі, Қазақстан Республикасының Мәдениет қайраткері, халықаралық, республикалық конкурстардың лауреаты, «Құрмет» ордені иегері Аманкелді Кененбайұлы, ҚР Суретшілер одағының Түркістан облыстық филиалының төрағасы Шилібаев Нұрлан сөз сөйлеп, көрменің ашылуымен құттықтады.Өнердің нәзік иірімдерінен туындылар тоқыған қылқалам шеберінің еңбектерін жаңғырту, шығармашылығын дәріптеу шараның негізгі мақсаты.Бүгінгі ұйымдастырылып отырған көрмеге суретшінің ұлттық ойдан туындаған көркемдік талғамы жоғары 90-ға жуық кескіндеме туындылары &nbsp;қойылып отыр. Суретшінің туындылары еліміздің көрнекті жерлеріне эпикалық үн қосқан дала сұлулығымен өнер сұлулығын ұштастырған түрлі форматтағы пейзаждар, еңбегі ерен тұлғаларға арналған қанық түстермен көмкерілген портреттер және ұлттық тақырыптағы ізденістік еңбектерден тұрады. Шығармашылығы түрлі жанрлар мен тақырыптарға толы. Бейнелеу өнерінің бірнеше түрін еркін меңгерген кемелді суретші. Суретші туған жерінің сұлу табиғатын, салу палитрасының алуан түрлілігі арқылы, яғни импрессионистік бағытта орындалған. Туған жердің түстік байлығын қанық жылы түстерді батыл қолдануы арқылы берілген.Абызбеков Әбілда Қырбайұлы 1956 жылы Қызылорда облысы Шиелі ауданы Алмалы ауылында дүниеге келген. 1974-1980 жылдары Шымкент қаласындағы Ә.Қастеев атындағы көркемсурет училищесін бітірген. 1980 жылдан Шиелі суретшілер шеберханасында және балалар көркемсурет мектебінде ұстаздық қызметін атқарған. 1983 жылы облыстық «Жігер» фестивалінің лауреаты. 1993, 2005 жылдары жеке шығармашылық көрмесі өткен. Республикалық, облыстық суретшілер симпозиумының қатысушысы. 2005 жылдан бастап Қазақстан Республикасы Суретшілер одағының мүшесі. Шығармашылық еңбектері облыстық, республикалық музейлер мен жеке коллекционерлерде сақтаулы.&nbsp;Айта кетейік, көрме 5 маусымға дейін жалғасады.

Қызылордада «Дала үні» көрмесі ашылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Еркіндік пен қатыгездік тайталасқан айқаста ерен ерлік танытқан қазалылық алты азамат Үрмәш Түктібаев, Геннадий Шляпин, Яков Михайлюк, Владимир Счастнов, Мақаш Балмағамбетов, Біліс Нұрпейісов Кеңес Одағының батыры атанды.Мереке қарсаңында қан майданнан оқ пен оттың арасынан аман қалып, туған жерге табаны тиген Ұлы Отан соғысы ардагері Тілеуберген Тобабергенұлы туралы сыр шертпекпіз. Тоқсанның тоғызына иек артқан ақсақал бізбен әңгімесін былай бастады.<blockquote>«Ауылдан аттанарда бір топ жігіт ата-анамызға «Военкомат шақырып жатыр. Тіркеп алады да, қайтадан босатады» деп жалған айттық. Шешем байғұс жылап-сықтап шығарып салды. Әскерге әкетіп бара жатырған көлікке қарғып мініп, артыма еріксіз жалт бұрылдым. Шешем жаулығының жиегімен жас жуған жанарын құрғатып тұрды. Сол сәтте көзінен көрген мұң әлі санамда сақтаулы. Әкем үйден шығарда: «Азаматтық борышыңа адал бол. Алла аман-есен қауышуды жазсын» деп арқамнан қағып, құшағына қысты. Құшағы сондай ыстық еді. Көпшілікке келгенде ләм-мим демеді. Тек қатулы қабығының астында жасырынған жанарынан көп сырды ұғынып кете бардым. Алғашқы ұрыста қан майданда жаумен жағаласып, аман қалдым. Жан алысып, жан беріскен кезекті қырғын кезінде оңбай жараландым. Жауырнымнан алған жарақат госпитальдан бірақ шығарды. Алты ай дегенде аяққа тұрып, қайта соғыс шебіне аттандым. Қарағым-ау соғыстың несін айтайын. Аты өшкір неменің зардабын тартпаған жан қалмады ғой», – деп Тілеуберген атаның көңілі лезде құлазып, бір сәт жауар күндей түнеріп қалды.</blockquote>1942 жылы Отан алдындағы борышын өтеуге шақырылған бозбала Тілеуберген Өзбекстан Республикасының астанасы Ташкент қаласының маңындағы Шыршық стансасына жеткізілді. Осында бір ай бойы әскери дайындықтан өтті. Бір күні әскери эшелонға тиеліп, Мәскеу іргесіндегі Смоленск қаласына жетті. 150-ші зеңбіректі атқыштар полкінде қолына қару ұстап, майдан шебіне барды. Бір жылдан кейін 291-ші атқыштар полкі құрамына жіберіліп, Белоруссияны, Польшаны, Чехословакияны, Кинигсберг, Калининград қалаларын жаудан азат етуге қатысты. Маршал Г.Жуков басшылық ететін 158 гвардиялық полктің 28-ші автомат ротасы сапында Отан алдындағы борышын өтеп, бірнеше рет батылдығымен көзге түсті.Бас қолбасшы И.В.Сталиннің қолы қойылған Алғыс хат алып, «Кинигсберг қаласын азат еткені үшін», «Германияны жеңгені үшін» медальдарымен марапатталды. Соғыстан кейін неміс-фашист басқыншыларының тұтқынға алынған жауынгерлерін күзетуге қалдырылып, туған жерге 1947 жылғы тамыз айының аяғында оралды.Бір күліп, бір мұңайып, майдангер атаның өткен шағын еске алып, әңгіме-дүкен құрып отырғанымызда байқағаным, есте сақтау қабілетінің еректігі еді. Әр жылы қайда болғанын қадап айтып отырған қариядан: «Ата, туған жерге табаныңыз тигенде қандай сезімде болдыңыз» деп сұрағанымда: Жүзіндегі жаңағы мұңның ізі де қалмай, балаша мәз болды. «Бізді күтіп алуға келген халықтың қарасы қалың болды. Біреуі баласын көріп қуанып шаттанды, енді біреулері «келіп қалады-ау» деген үміттері су сепкендей басылып, салы суға кетіп үйді-үйге тарқасып жатты. Мені көргенде әке-шешем таң қалды. Өз көздеріне өздері сенбей, «тірісің бе, келдің бе?» дей береді. Сөйтсем, менің артымнан үйіме қаралы қағаз жеткен екен. «Балаң соғыста өлді» деген суыт хабар марқұм шешемді жүнжітіп жіберіпті. Мені құшақтап, ботадай боздап қоя берді. Оңайлықпен жанарына жас үйірілмейтін әкемнің де егіле жылағанын алғаш әрі соңғы рет сол кезде көзім көрді. Бір жапырақ қағаз қаншама жанды есеңгіретіп, есінен тандырған кез еді. Неше күн үйден адам арылмады. «Балаңмен аман-есен қауышып, көзайым болуыңмен» деп келген ағайын-туыс, көрші-қолаңның барлығы ортаға алып: «Не көрдің, қалай болды?» деп қолқалағанда мардымды жауап айта алмайтынмын. Себебі, қаншама жан қырылып, қансыраған, өлген адамнан аяқ баса алмай қалған сәттерді айтып, елді шошытуға құлықсыз едім. Еее, балам-ау, тағдыр жазды, мен көндім деген осы, – деп майдангер терең күрсінді.Тілеуберген Тобабергенұлының бұдан былайғы тағдыр парағы былайша жазылды. Елге оралған соң жол жөндеу мекемесінде күзетші, кейін ПМК-86 мекемесінде дәнекерлеуші болып еңбек етті. Бала күнінен бейнеттен бел көтермеген майдангер зейнеткерлік демалысқа шыққан соңда тыным таппады. Еңбекпен есейген жанның әңгімесінен әке-шешесі мен бауырларына қолғанат болғанын аңғару қиын емес.Соғыс туралы қайта-қайта суыртпақтап сыр тартқанмен ақсақал «Балам, бейбіт күннің бағасын біліңдер. Дүние-мүлік, жиған-тергенің бір күндік тыныштыққа жетпейді. Лайым тек деннің саулығы мен заманның түзулігін тілеңдер», – тағы тұнжырап қалды. Бұдан әрі жарасына тұз сеуіп, қиын сәттерді суреттеп беруді өтінуді әбестік санап, әңгіменің ауанын басқаға бұрдым.Медаль толы костюміне зер салып, «Мынабір медальіңіз «Германияны жеңгені үшін» берілген екен» – дедім.<blockquote>«Иә, бәрін сонда жинақтап қойдық. Қызым, Маралым бәрін ұқыптап сақтап жүреді. «Киіп алыңыз папа, суретке түсесіз», – дейді. Әзілдеп, мынау зілдей ауыр ғой деймін. Қызым: «Әке, ауыр демеңіз, өзіңіздің алып келгендеріңіз. Бұл сіздің ерлігіңізге, майдан даласындағы қайсарлығыңызға көрсетілген құрмет»,– деп бәйек болады», – деп Тілеуберген ата ақтарыла сөйледі.</blockquote>Тірі тарих Тілеуберген Тобабергенұлымен әңгімеміз аяқталуға жақын қалғанда:&nbsp;<blockquote>«Қазалыдан соғысқа үш жүз бала аттандық. Елге оралған соң соның үшеуін ғана көрдім. Қалғаны өлді, ізім-ғайым жоқ болып кетті», – деп күрсінді майдангер.</blockquote>Қаншама мыңдаған отбасы қара жамылды. Оты өшіп, шаңырағы ортасына түсті. Ер азаматынан айырылып, жар егілді. Әкесіз қалып ұл мен қыз зар иледі. Соғыстың салқын лебі соғып, талай тағдыр талқандалды. Осының бірі бүгінгілер үшін көрген түстей. Ал, оқ пен оттың ортасынан оралған куәгердің көкейінде бір ғана тілек, ол – Бейбіт күн, мәңгі жасасын.

Тірі тарих, тау тұлға

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> «Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұлама» тарихи оқиғасына 300 жыл және Бұқар жырау Қалқаманұлының туғанына 355 жыл толуына орай Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды университетінің ұйымдастыруымен өткізілген «Рухани KZ» танымдық керуені мен «Buketov runners» эстафеталық ультрамарафоны Қызылорда облысына келді.Марафоншылар Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің профессор-оқытушылары және білім алушыларымен кездесіп, оқу орнындағы Археология және этнография ғылыми зерттеу орталығының көрме залымен танысты.Жиында Әлеуметтік және тәрбие жұмыстары жөніндегі проректор Жандос Базартай марафонның маңыздылығына тоқталды.<blockquote>Тарихи оқиғаларды ұрпақ жадында қайта жаңғырту үшін бұл марафонның маңызы жоғары. Тарихи орындарды аралау барысында жастардың елге деген құрметі, сүйіспеншілігі арта түсетіні анық. Сондай-ақ, салауатты өмір салты кеңінен насихатталуда. Осы шаралар аясында екі университет арасында меморандум жасалуда. Меморандум арқылы әріптестік байланыс нығайып, спорт және өзге де салалар бойынша ауқымды жұмыстарды бірлесіп жүргіземіз, – деді Жандос Нұртайұлы.&nbsp;</blockquote>Айта кету керек, кездесу барысында Қорқыт ата атындағы Қызылорда университеті мен Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды университеті дене шынықтыру және спорт саласындағы ынтымақтастық туралы меморандум жасасты. Меморандум аясында бұқаралық спортты дамытуға бағытталған жұмыстар жүзеге асырылмақ.&nbsp;Кездесуде Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды университетінің «Дене мәдениеті және спорт» факультетінің деканы Қуанышбек Аданов марафоншылар 1400 шақырымнан астам жол жүретінін атап өтті.Жобаға тарихшылар, спортшылар, қоғам белсенділері және студенттер қатысуда. Олар Қарағанды, Ұлытау, Қызылорда, Түркістан облыстары бағытында жүгіреді және тарихи-мәдени орындарды аралайды. Сонымен қатар, ЖОО-лардың ұжымы және білім алушыларымен кездесуде.&nbsp; &nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/P2222107_8de2daf238.JPG" alt="P2222107.JPG"></figure>&nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/P2222247_56bf9c47f2.jpg" alt="P2222247.jpg"></figure>&nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/P2222297_def86755eb.jpg" alt="P2222297.jpg"></figure>

Марафоншылар қызылордалық білім алушылармен кездесті 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қызылорда облысында жергілікті маңызы бар 3418,5 шақырым жол бар. Оның ішінде республикалық маңызы бар жол 1014,5 шақырымды құрайды. Ал бүгінде құрылысы қарқынды жүріп жатқан «Қызылорда-Жезқазған» тас жолы 204 шақырым. Тас жол 2025 жылы қолданысқа беріледі деп күтілуде. Бұл туралы Өңірлік коммуникациялар қызметінің ұйымдастыруымен өткен көшпелі брифингте облыстық жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасы басшысының орынбасары Жәнібек Сыздықов мәлімдеді.<blockquote>«Бүгінгі таңда аймақ басшысының тікелей қолдауымен қайта жөндеу жұмыстары қарқынды жүруде. Алдағы уақытта бұл республикалық маңызы бар жол өңіріміздің әлеуметтік-экономикалық дамуына зор үлес қосады»,- деді Жәнібек Шәкімбайұлы.</blockquote><blockquote>«Қазіргі таңда республикалық маңызы бар «Қызылорда-Жезқазған» тасжолының 12-216 шақырым арасында қайта жаңарту жұмыстары басталды. Бүгінде асфальт төсеу жұмыстары жүргізілуде. Қайта жөндеу жұмыстарын жергілікті «Қыран» ЖШС атқарып жатыр. Тас жолдың 140 шақырымына жөндеу жұмыстары аяқталды. Сондай-ақ, су скважиндері, айналмалы жол жұмыстары жүргізілді. Сонымен қатар, жолдың бойынан асфальт зауыты салынып жатыр. Жөндеу жұмыстары барысында қолданылып жатырған құрылыс заттарының барлығы Жаңақорған ауданынан тасымалданады»,-деді «ҚазАвтожол» АҚ ҰҚ Қызылорда облыстық филиалы директорының орынбасары Ерсайын Мұзаффар.</blockquote>

«Қызылорда-Жезқазған» тас жолының жұмысы қарқынды жүруде

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгін аудандағы іргелі шаруашылықтардың бірі «Жаңажол» серіктестігінің егін алқабында алғашқы дән себу рәсімі өтіп, егін егу науқаны басталды.Аталған шараға қатысқан аудан әкімі Жандос Еркінбек дала диқандарының қажырлы еңбектеріне сәттілік тілеп, қасиетті Қармақшы жерінен шыққан еңбек майталмандарының өнегелі өмір, еңбек жолын жас ұрпаққа үлгі ету, жастарды адал еңбекке баулу бағытындағы жұмыстарды жан-жақты жүргізу қажеттігін атап өтті.Биыл аудан бойынша 26 709 гектар жерге ауыл шаруашылығы дақылдарын орналастыру жоспарлануда. Оның ішінде, негізгі дақыл – күріштің көлемі 13 500 гектар.Сонымен қатар, аймақ басшысының тапсырмасына сәйкес сырттан келетін өнім көлемін азайтып, тұрғындардың негізгі бақша өнімдерімен өзін-өзі қамтамасыз етуі үшін аудан әкімдігі мен ірі шаруашылықтар тарапынан егіс егемін дейтін аудан тұрғындарына бақшалық жерін жыртып, дайындап беруге қолдаулар көрсетілуде. Атап айтқанда, аудан бойынша қосымша 392 гектар бақшалық жер дайындау жоспарланып, оған 736 отбасы бақша егуге ниет білдіріп отыр.Алғашқы дән себу рәсімінде ауылшаруашылық саласының ардагері Орынбасар Сариев дала еңбеккерлеріне батасын берді.Мұнан соң қатысушылар «Жаңажол» ауылындағы көлемі 5 гектар болатын алмабақ пен 37 гектар бақшаны көріп, биыл бірінші рет егіліп жатқан 1 гектарлық жабынды астындағы қарбыз егу жұмыстарымен танысты.Іс-шараға аудан әкімімен бірге аудан ардагерлері, ауылшаруашылық саласының майталмандары қатысты.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/342501247_1308704149741374_5612146652794024236_n_608221dede.jpg" alt="342501247_1308704149741374_5612146652794024236_n.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/342522891_1279602975967795_929994944635962778_n_4e46dabddf.jpg" alt="342522891_1279602975967795_929994944635962778_n.jpg">

«Жаңажол» серіктестігінің егіс алқабында алғашқы дән себілді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Өңірлік кеңес мүшелері қармақшылық кәсіпкерлерімен және салаға жауапты мамандармен кездесіп, «Мен кәсіпкер» жобасы, кәсіпкерлікті дамытуға арналған Ұлттық жоба аясындағы қаржылай қолдау тетіктерін түсіндіріп өтті.<blockquote>«Биыл ауыл тұрғындарына, жастарға мемлекеттік бағдарламалар шеңберінде 2,5 пайызбен жеңілдетілген несие беріледі. Жастарға арналған бағдарлама жұмысын бастап кетті. «Ауыл аманаты» жобасы бойынша жақын күндері нақты талаптары белгілі болады. Мемлекеттің мұндай қолдауын уақытылы қолдану керек. Кеңес алу, құжат дайындау бойынша біз көмек көрсетеміз», – деді Палата директорының орынбасары Даурен Мұзапарұлы.</blockquote>Облыстық Іскер әйелдер кеңесінің төрайымы Наталья Мишукова «Әйелдер кәсіпкерлігін дамыту орталығы» бағыты аясында жүзеге асырылатын «Бір ауыл – бір өнім» жобасына ауылдағы қыз-келіншектерді қатыстыру үшін ауылдық округ әкімдеріне түсіндірме жұмыстарын жүргізуде көмек көрсетуді сұрады. Кездесуге қатысқан кәсіпкерлер салаға қатысты проблемаларын айтты. Атап айтқанда, несие алу барысында кепіл мүліктерінің төмен бағаланатынын, салдарынан жеткілікті деңгейде қаржы ала алмайтынын айтты. Сондай-ақ, шарада сөз алған кәсіпкерлердің басым бөлігі жеңілдетілген несие алуға ниетті екендерін жеткізді.Кәсіпкерлердің көтерген мәселесі бойынша кәсіпкерлік, өнеркәсіп және туризм бөлімінің басшысы әр бағдарламаның ерекшелігін түсіндіріп, шешу мүмкіндіктерін ұсынды.Қармақшыда түсіндірме жұмыстары жүргізілдіБүгін Қармақшы ауданының орталығындағы аграрлы-техникалық колледж студенттерімен Қармақшы ауданы прокуратурасының прокуроры С.Абдулғазиз, Қармақшы ауданының Полиция бөлімінің Жергілікті полиция қызметі бөлімшесінің кәмелетке толмағандар істері жөніндегі учаскелік полиция инспекторы полиция аға лейтенанты М.Алимбаев, Жастар ресурстық орталығы басшысы Н.Пірназаровтармен «Есірткісіз болашақ» атты тақырыпта түсіндірме жұмыстары жүргізілді.Іс-шараның мақсаты жастар арасындағы есірткіге қатысты проблемалар және есірткіні қолданудың алдын алу. Нашақорлықтың зардабы мен адам өміріне зияны туралы, темекі шегетін қоспалар мен синтетикалық есірткілерді тұтыну салдарынан болатын жағдайлар туралы ақпараттар берілді.&nbsp; Сонымен қатар, студент жастарға құқық бұзушылықтың салдары, заң алдындағы жауапкершілігі туралы түсіндірілді.Полицейлерге арнайы атақтар берілдіҚармақшы ауданының полиция бөлімінің кезекті жұмыс күні салтанатты іс-шарамен басталды. &nbsp;Бөлім бастығы полиция полковнигі Жаркинбаев Бахытбек Зейнуллаевич, бөлімнің тергеу бөлімшесінің тергеушісі, полиция аға лейтенанты Бағланбаев Жандос Рзашұлына, орта басшы құрамының кезекті "полиция капитаны" арнаулы атағы, бөлімнің Жергілікті полиция қызметі бөлімшесінің УПИ-ры Ұзақбаев Әділжан Оразбекұлына, УПИ-ры көмекшісі Нұрмағанбет Бексұлтан Русланұлына, патрульдік полиция тобының қызмет инспекторы Боранбаев Мәжит Боранбайұлына "полиция лейтенанты" арнаулы атақтары, бөлімнің АжБт-ның технигі Абдраимов Азамат Ерікұлына, бөлімнің уақытша ұстау изоляторының полицейі Мейрамбекұлы Думанға, ТҚЕт-ның қару-жарақ қоймасының меңгерушісі Елесханов Ержан Сайымұлына, полиция жүргізушісі Байзақ Әлихан Русланұлына, кеңсе технигі Бақытжанұлы Асылжанға кіші басшы құрамның кезекті арнаулы атақтары "полиция қатардағы" атағының пагондарын табыстап құттықтау сөзін айтты. Әріптестерімізді бүгінгі арнаулы атақтарын алу күнімен шын жүректен құттықтаймыз!<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/344747739_3440823336237743_1001217812307944354_n_668d6e6e6a.jpg" alt="344747739_3440823336237743_1001217812307944354_n.jpg">Сәден нұртаев атындағы республикалық олимпиаданың аудандық кезеңі өткізілді2 мамыр күні 9-10 сынып оқушыларына арналған білім саласының ардагері С.Нұртаев атындағы Қазақстан тарихы пәнінен Республикалық олимпиадасының аудандық кезеңі өткізілді.Қазақстан тарихы пәніне деген интеллектуалды және шығармашылық қабілеттерін айқындау және дамыту, дарынды оқушыларды қолдау мақсатында өткізілген шараға 40-тан астам оқушы қатысты. Республикалық олимпиаданың аудандық кезеңі 3 тур бойынша өткізілді. І тур - тест тапсырмалары, ІІ тур - деңгейлік тапсырмаларға жауап беру, ІІІ тур-тарихи жағдаяттық тапсырмалар (С.Нұртаев өмірі мен шығармаларынан) Қазылар алқасының шешімі бойынша:&nbsp;9 сыныптар бойынша І орын №105 мектеп-лицейінің оқушысы Н.Сейітбекқызы, ІІ орын №27 мектептің оқушысы А.Алдабергенова, №277 мектеп-лицейінің оқушысы А.Абдикаримова, ІІІ орын №79 мектептің оқушысы М.Берікбол, алғыс хаттармен №107 мектептің оқушысы Ж.Фарахат, №109 мектептің оқушысы Д.Нұрғалиев, 10 сыныптар бойынша І орын №277 мектеп-лицейінің оқушысы А.Жанпейсова, ІІ орын №274 мектептің оқушысы И.Такенжан, ІІІ орын №250 мектеп-лицейінің оқушысы Ә.Амандықов, №272 мектептің оқушысы А.Жеткергенов, алғыс хаттармен №275 мектептің оқушысы Ж.Болатова, №111 мектептің оқушысы Н.Шакизадаева марапатталды. Республикалық кезеңге №105, №277 мектеп-лицейінің оқушылары жолдама алды.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/344869495_914147966310975_7322457426339831400_n_92447bcaf7.jpg" alt="344869495_914147966310975_7322457426339831400_n.jpg">«Батыс Еуропа - Батыс Қытай автокөлік дәлізі бойындағы жол бойы қызмет көрсету нысандары»Бүгін аудан әкімі Ж.Еркінбектің тапсырмасына сәйкес кәсіпкерлік, өнеркәсіп және туризм бөлімінің басшысы Б.М.Өмірзақов ауданға қарасты жол бойындағы қызмет көрсету кешендерінің сыртқы келбетін сырлау, әктеу, түнгі жарықтандыру бойынша түсіндірме жұмыстарын жүргізді.Қазіргі таңда, «Батыс Еуропа-Батыс Қытай» халықаралық көлік дәлізінің 151 шақырымын Қармақшы ауданына қарасты аумағы алып жатыр. Бүгінде 14 жол бойы қызмет көрсету кешені жұмыс жасап тұр. Оның 12-сі Ұлттық стандартқа сәйкес келеді. Оның ішінде «А» санатында – 1, «В» санатында – 1, «С» санатында – 7, «Д» санатында – 3, санаты жоқ – 2 кешен жұмыс жасап келеді.Сонымен қатар, тұрақты түрде бөлім тарапынан тазалық жөнінде жол бойы кешендеріне мониторинг жұмыстары жүргізіліп отырады. <img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/344880910_959847375048750_6531658828655994259_n_fdcc3a2d9b.jpg" alt="344880910_959847375048750_6531658828655994259_n.jpg">

Қармақшылық кәсіпкерлермен кездесу өтті

«Damumed»: Жедел қызметке қолжетімділік

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Адай Ералиұлы 1997 жылы Арал ауданы, &nbsp;Райым ауылдық округіне қарасты Қызылжар елдімекенінде дүниеге келді. «Серпін – 2050 Мәңгілік ел жастары – индустрияға» бағдарламасымен Батыс Қазақстан Инженерлік-технологиялық колледжінде балық шаруашылығы мамандығында оқыды. Сондай-ақ Шымкент қаласындағы Аймақтық әлеуметтік-инновациялық университетінде экология мамандығында оқуын жалғастырды. 2017 жылдан бері Арал ауданы, Қосжар ауылдық округіне қарасты «Қамыстыбас балық питомнигі» республикалық мемлекеттік қазыналық кәсіпорнында балық өсіруші болып жұмыс істейді.– Теңіз жағасында өскен соң балық өсіруші болғыңыз келді ме?– Бұл мамандықты таңдау ойымда болған емес. Шынымды айтсам, барлығы тосыннан болды. Өзім де күткен жоқпын. Мектеп бітіргеннен кейін Батыс Қазақстан облысындағы (атын ұмытып отырмын), басқа оқу орнына Ғимараттарды салу және оларды пайдалану мамандығына грантқа түстім. Алайда отбасым бұл мамандығыма көңілі толмай, құжаттарымды қайтарып алып, Батыс Қазақстан Инженерлік-технологиялық колледжіне тапсырған екен. ҰБТ-да жинаған балл есептеліп, сол жылы ашылған “Серпін” бағдарламасымен Балық шаруашылығы мамандығына түсіппін. Ең қызығы, мен оны 1 қыркүйек күні білдім. Басында көңілім толмады, алайда оқып жүріп, практикалық сабақтар кезінде &nbsp;қызыға бастадым. Қазір қуанбасам, өкінбеймін.– Бұл жұмыста қиын және оп-оңай деп айтатын нәрселер бар ма?– Әр саланың өз қиындығы болады. Бірінші жылдары тәжірибенің аздығынан шығар, қиындықтар көп болды. Өйткені бұл сала ешқандай қателікті көтермейді. Сенің жасаған бір қателігің өсіп жатқан балық қорына үлкен шығын келтіруі мүмкін. Қазіргі уақытта тәжірибемен, қасымдағы білікті мамандардың дұрыс жол көрсетуімен жұмысым сәл жеңілдей түскендей. Бір түсінгенім, өз саласына шын берілген маманның жұмысы ешқашан қиын болмайды екен.– Көбіне жастар балықшы болғысы келмейді ғой…– Біріншіден, балық шаруашылығы саласын ешкім жастарға насихаттамайды. Көп жастарымыз бұл мамандықтың бар екенін де білмейді. &nbsp;Жаңа айтқанымдай, мен де бұндай мамандықты бұрын-соңды естіген емеспін. Сондықтан көрмеген, білмеген мамандықты қалай таңдайды? Екіншіден, бізде осы саланы оқытатын колледждер жоқ десе де болады. Ал жоғар¬ғы оқу орындары көп нәрсе талап ететіндіктен, жастар бара бермейді. Сондықтан қазіргі уақытта жас мамандар өте аз.– Әр саланың өзіндік сыры мен қызығы бар. Жұмысыңызды түсіндіріңізші. Сізге қандай жауапкершілік жүктеледі?– Мен жұмыс істейтін Қамыстыбас балық питомнигі РМҚК-ның негізгі міндеті – мемлекеттік тапсырыс бойынша Сырдария өзені мен Кіші Арал теңізінде балық қорын көбейту. &nbsp;Толығырақ айтатын болсам, біздің жұмысымыз қыс мезгілінде арнайы өнім алатын аталық-аналық, жеткіншек балықтар отырғызылған тоғандарды қадағалау. Олардың су бетіндегі мұзын ойып, ауа беру және басқа қолайлы жағдай жасап, қыстан аман-есен шығуына ықпал ету. &nbsp;Наурыз, сәуір айларында қысқы тоғанның мұзы толық ерігеннен кейін балықтарды жынысына қарай бөлеміз. Ондағы мақсат – &nbsp;жасанды жолмен уылдырық шашу үшін еркегін бөлек, ұрғашысын бөлек ұстаймыз. Осылайша уылдырығы жетілген аталық-аналық балықтарды инкубациялық цехқа апарып, салмағына қарай (гипофиз) егу жұмыстары жасалынып, аналығынан уылдырық, аталығынан шоғалын аламыз. Әрі қарай уылдырық пен шоғалды араластырып, уылдырық шайқау аппараттарына саламыз. Аппараттан 1-2 тәулік ішінде дернәсілдер шығып, 3-4 күнде қоректенуге дайын болады. Осылайша &nbsp;дернәсілдерді арнайы тоғандарға жіберіп, қыркүйек айына дейін жемдеп, тиісті салмаққа жеткізіп, су айдындарына жібереміз. Міне, осы орындалатын жұмыстың барлығы менің және қасымдағы мамандардың жауапкершілігі және негізгі міндеті.– Көбіне «балық қырылып жатыр» деген сөзді жиі естиміз. Мұның себебі неде? Алдын алуға бола ма?– Иә, дұрыс айтасыз, соңғы жылдарда осындай хабарларды жиі еститін болдық. Мұның әртүрлі себептері бар. Атап айтсақ, ұзақ жылдар су айдындарына су құйылмай, құрамының өзгеруінен, зиянды қалдықтардың тасталуынан, және заңсыз балық аулаушылардың тыйым салынған газ немесе ток құралдарын пайдалануынан болады. Бұның салдарынан әрине балық қырылады. Тірі қалған күннің өзінде түрлі аурудан &nbsp;жойылып кетуі мүмкін. Соның әсерінен балық қоры азаяды, ол жерді қайта қалпына келтіріп, балық өсіру қиындау болады. Сондықтан су айдындарына су келуін қарастыру қажет және балық аулаушалырды қатаң бақылауда ұстау қажет. Сонымен қатар жыл сайын су айдындарын зиянды заттардан тазалау керек деп ойлаймын.– Балық көбейту ісінде қандай кедергілер бар?– Қазіргі уақытта Қызылорда облысы бойынша балық өсірумен айналысатын жалғыз мекеме біз ғана, яғни “Қамыстыбас балық питомнигі” РМҚК-ы. Жыл сайын 14 800 000 дана биылғы жаздық және 420 000 екі жаздық шабақтарды Кіші Арал теңізі мен Сырдария өзеніне жібереміз. Бұл – бізде жасанды әдіспен өсіріліп, мемлекеттік тапсырыс бойынша жіберілетін балық саны. Бұдан басқа мемлекеттік тапсырыстан бөлек табиғат пайдаланушыларды дернәсілмен және осы жаздық шабақтармен қамтамасыз етеміз. Алдағы уақытта балық санын одан ары көбейту жоспарлануда. Айтып отырғаным, біздің қызметіміз ғана. Мұнымен қоса су айдындарындағы балықтардың табиғи жолмен өсуіне, көбеюіне ықпал жасау керек. Өйткені әр балықтың уылдырық шашатын өз уақыты болады. Сол уақыттарда су айдындарын толық қадағалап, заңсыз балық аулаушылардан қорғау қажет. Сонда ғана балық қорының көбеюіне септігіміз тиіп, азаю қаупін сейілтеміз деп ойлаймын. Сонымен қатар көбейтудің тағы бір жолы – балықты қолдан өсірушілерге қолдау көрсетіп, балық шаруашылығы саласына көңіл бөлу қажет.– Жалпы балықтың қандай түрлері бар? Біздің өңірде неше түрі кездеседі?– Жалпы Қызылорда облысы бойынша кәсіптік балықтың 14 түрі кездеседі. Олар: &nbsp;сазан, ақ амур, дөңмаңдай, қылыш, тыран, мөңке, ақмарқа, аққайран, торта, жайын, көксерке, шортан, алабұға, жыланбас балықтары. Қазіргі уақытта “Қамыстыбас балық питомнигі” РМҚК-да &nbsp;құнды балықтың 3 түрі яғни тұқы, дөңмаңдай және ақ амур балығы зауыттық әдіспен өсіріледі.– Біз хабарласқан уақыттарда іссапарда болдыңыз ғой. Құпия болмаса, мұның кәсібіңізге қатысы бар ма?– Иә, құпиясы жоқ. Атырау қаласында жұмыс барысымен іссапарда болғанмын. Мақсатымыз – Атырау қаласындағы «Жайық-Атырау бекіре балық өсіру зауыты» РМҚК, «Атырау бекіре балық өсіру зауыты» РМҚК мекемелерінің жұмысымен танысу, тәжірибе алмасу болды. Кезінде Арал теңізінде тіршілік етіп, кейіннен жойылып кеткен бекіре тұқымдас балықтарды қолдан өсіруді қайта қолға алсақ деген мақсатта жұмыс істеп жатырмыз. Атырау қаласындағы бекіре өсіру саласының білікті мамандарының кеңесін алып, барлық өндіріс технологиясымен танысып шықтық. Ол жақтағы мамандар да біздің бастамамызға қолдау көрсетіп, көмек беретінін айтты. Алдағы уақытта осы іс қолдау тауып жатса, Аралдың бекіресі тулап жататын күн алыс емес деген сенімдемін.– Әбдіжәміл Нұрпейісовтың «Қан мен тер» трилогиясын оқысақ, балықшының өмірі көз алдымызға келеді. Айтыңызшы, Аралдағы балықшылардың тұрмысы қалай?– Балықшының әлеуметтік жағдайы теңізбен (су айдынмен) тікелей байланысты. Мысалы, 2005 жылы Көкарал бөгетінің салынуы Кіші теңіздегі кәсіптік балық қорының өсуіне алып келді. Өңірде балықшы кәсібі қайта жанданып, сәйкесінше балықшылардың тұрмыстық жағдайы жақсарды. Ендігі кезекте су айдынының гидрологиялық ахуалын арттырсақ, жалпы халықтың әлеуметтік жағдайы артады деп айтуға болады.– Балықшы десек, Еламан образы елестейді. Сіз кімнің еңбегін бағалайсыз?– Қазіргі жағдайда балық шаруашылығында жүрген азаматтардың еңбегін бөліп-жарғым келмейді. Өйткені бұл іс – бір адамның емес, көптің еңбегі. Сондықтан осы салада жүрген мамандардың барлығының еңбегі зор, ісі адал, барлығы да биік бағаға, үлкен құрметке ие және соған лайық деп білемін.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары