<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазіргі кезде &nbsp;қыз-келіншектердің отбасынан бөлек қоғамда да рөлі орасан зор. Заман талабына сай отбасы мен кәсібін қатар алып жүрген әйелдер қаншама. Қауырт тірліктің басында жүрсе де бір уақыт үйдегі ата-ене, бала-шағаның қамын жасап, бабын келістіріп отырған аруларымыз көпке үлгі. Сондай жанның бірі – қаладағы белгілі кәсіпкер Жайна Қарлыханова.Іскер келіншек кәсіпке ебі барын жастайынан аңғарса керек. Өзінің айтуынша, саудаға бала кезден қызыққан.<blockquote>«Менің балалық шағым тәуелсіздік алған жылдарға тұспа-тұс келді. Теңге айналымға шығып, сол тұста жұртшылық жаппай базарға саудаға шығып жатты. Үйде ата-анам жұмысқа кетеді. Әпкем мен ағам оқуда. Анам таңертең маған бәліш дайындап кететін. &nbsp;Сабағымды оқып, үй жұмыстарын бітірген соң, өзіміз тұратын шағын ауданда «Базарчик» деп аталатын сауда орны болды. Сол жерге бәліштерді өткіземін. Одан түскен ақшаға ескі базардан сағыз, шоколад сатып аламын. Оны да көрші апайлардың қасына сатуға қоямын. Кәсіпкерлікке деген қызығушылым бала кезден басталған деуге болады», – дейді ол бізбен әңгімесінде.</blockquote>Десе де бұл қызығушылығын есейе келе білім алуға ұштастырған. Мектепті үздік бітірген Жайна өзі қалаған мамандығына оқуға түсуді көздейді. Осылайша Астана қаласындағы Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің ректорының шақыруымен осы білім ордасында халықаралық құқық мамандығын игеріп шығады. Білімді, қабілетті маманға қашанда сұраныс бары анық. Кейіпкеріміз Энергетика және табиғи ресурстар министрлігінде және оған қарасты басқармаларда тәжірибеден өте жүріп іскерлік қабілетін көрсете білді. Кейін аталған министрлікте халықаралық серіктестік бөлімінде қызмет жасайды. Алайда дәм-тұз өзі өсіп-өнген Сыр өңірінен бұйырып, жарымен бірге осында қайта келеді.<blockquote>«Халқымызда қыз баласына деген мейірім, құрмет қаншалықты зор болса, оған соншалықты жауапкершілік те артылған. Отбасындағы тәлім-тәрбиеден алыс кете алмайсың. Тұрмысқа шығып, бір үйдің шаңырағына ұйытқы болу заңдылығы бар. Сол жолмен менде жолдасыммен бірге Қызылордаға келдім. Ана болдым. Бала күтімімен үйде отырдым. Алайда ұзақ уақыт үйде отыруды құп көрмедім. Солай жұмыс іздей бастадым. Сәтін салып «ПетроҚазақстан Құмкөл Ресорсиз» компаниясының талаптарынан өтіп, жұмысқа қабылдандым. Бұл мекемеде 9 жылға жуық жұмыс істедім», – дейді кейіпкеріміз.&nbsp;</blockquote>Иә, мұнай саласында еңбек етіп жүрген жас ана бір мезетте кәсіпкер болатынын мүмкін білмеген болар. Кейіпкеріміздің кәсіпке келуі тағы бір жауапкершілігі үлкен мамандықты игеруіне жол ашыпты.<blockquote>«ПетроҚазақстан Құмкөл Ресорсиз» АҚ 2017 жылы медицина саласын қолдау мақсатында Шанхай шағын ауданындағы №2 қалалық емхананың орнына жекеменшік-әріптестік негізде «ALEXEY SULTAN-AKHMET» клиникасын салдық. Осы клиниканы әрі қарай дамыту мақсатында компаниядағы жұмысымды аяқтауға тура келді», – дейді Жайна Төреханқызы.</blockquote>Жолдасымен бірге денсаулық саласын дамытуды көздеген кейіпкеріміз қа-зіргі таңда осы клиниканың басқарушы директоры. Клиника ашқанымен оны әрі қарай жетілдіру, халыққа қызмет көрсету үшін сол саланы жіті меңгеру керек-ақ. Бұл мақсатта ол бір жылдай медицина саласында білім алады. Заманауи талаптарға сай болуы үшін, тұрғындарға сапалы медициналық қызмет көрсету үшін бүгінде Ресей елінде білімі мен біліктілігін жетілдіру үстінде.Ел экономикасын арттыруда салмақты үлес қосып отырған кәсіпкер Жайна Қарлыханова отбасында төрт баланың анасы. Олардың күнделікті ас-суы, сабағы, бос уақытын тиімді өткізуі ана ретінде өз жауапкершілігінде. Одан бөлек жолдасының бабын жасау міндеті бар. Қоғамның маңызды саласында кәсібін дөңгелетіп отырған кейіпкеріміз отбасын бірінші орынға қоятынын айтады. Балалардың барлығына бірдей көңіл бөліп, ағайын-туыспен араласып, барлық жағдайды үйлестіре білу әйел адамға тән дүние. Халқымыздың «әйел – қырық шырақты» деген тәмсілін осыдан-ақ аңғаруға болады емес пе?!

Кәсіпкер ару – Жайна

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің ғалымдары ғылыми зерттеулер нәтижесінде ел экономикасының дамуына үлес қосуда. Мереке қарсаңында назарларыңызға қызылордалық әйел ғалымдардың ТОП – 5 ғылыми жаңалығын ұсынамыз.1. Дәнді дақылдың жаңа сорттарын шығардыАуыл шаруашылығы ғылымдарының докторы, Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің «Аграрлық технологиялар» кафедрасының профессоры Тохетова Лаура Ануарқызы – дәнді дақылдардың жаңа сорттарын шығаруда. Лаура Ануарқызы өзге де ғалымдармен бірлесіп көп жылдар бойы жүргізілген ғылыми зерттеулер нәтижесінде «Сыр Аруы», «Қымбат», «Сымбат», «Құралай», «Елік», «Инкар», «Шахристан», «Қайсар», «Алтын арай» атты жаздық арпа сорттарын, бидайдың «Зарина» сортын классикалық селекция әдістерімен шығарды. Оның басшылығымен алғаш рет Қызылорда облысында дәнді дақылдар (арпа, бидай, сұлы) бойынша толық ауқымды селекциялық процессі ұйымдастырылды, сонымен қатар өсімдік шаруашылығы саласын әртараптандырудың ғылыми-практикалық негізі әзірленді.&nbsp; Ғалымның жетекшілігімен арпаның, бидайдың және сұлының &nbsp;стресстік факторларға төзімді 750 сортүлгілерден тұратын генетикалық коллекциясы қалыптастырылып, практикалық селекцияда ген-көзі ретінде кеңінен пайдалануда.2. Қаймақ әзірлеудің жаңа әдісін әзірледіҚорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің қауымдастырылған профессоры, техника ғылымдарының кандидаты Смаилова Жұлдыз Жолдасқызы – сүт өнімдерінің биологиялық, тағамдық құндылығын арттыру, шикізат ассортиментін кеңейту, сүт шикізатын үнемдеу әдістерін зерттеуде.Ғалымның &nbsp;«Пробиотикалық ашытқыны қолдана отырып қаймақ алу әдісі» атты моделі ҚР Әділет Министрлігі Зияткерлік меншік құқығы Комитетінің Ұлттық зияткерлік меншік институтында тіркеліп, патент алды.Педагог экологиялық таза азық-түлік өнімдерін әзірлеу және әртүрлі аурудың алдын алу, ағзаның қорғаныш функцияларын нығайту үшін емдік-профилактикалық мақсаттағы өнімдер технологиясын әзірлеуге бағытталатын жұмыстармен айналысуда.3. Ұлттық нақыштағы киімдердің жаңа үлгісін жасадыҚорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің «Дизайн және технология» кафедрасының қауымдастырылған профессоры, техника ғылымдарының кандидаты Шілдебаева Ләззат Қадырбекқызы – дәстүрлі қазақ костюмі негізінде заманауи киімдерді жобалау әдістемесін әзірлеуде.Ләззат Қадырбекқызы «Қазақтың ұлттық костюм негіндегі қазіргі заман киімдері. Modern clothes manufacturing based on kazakh national dress. Современная одежда на основе казахского традиционного костюма» Оқу құралы. Учебное пособие. Train aid» еңбегіне ҰЗМИ-нан №25306 авторлық куәлік алды.2022 жылы Ләззат Шілдебаеваның жетекшілігімен Мемлекеттік ұлттық ғылыми-техникалық сараптама орталығында (МҰҒТСО) ғылыми-техникалық қызмет нәтижелері &nbsp;бойынша «Қайта өнделген жүнді пайдалану арқылы брендтік өнімдер өндірісін ұйымдастыру» жобасы тіркелді. Бүгінде «Қазақтың ұлттық киіміндегі ойма қалтаны өндеу әдісі» атты өнертабысы бойынша ғылыми зерттеу жұмыстарын жалғастыруда.Ғалым – 16 патент және17 авторлық куәлік авторы.4. Күріш сабанынан целлюлоза алу тәсілін ұсындыҚорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің «Физика-химиялық талдау әдістері» инженерлік бейіндегі зертхананың ғылыми қызметкері, педагогика ғылымдарының магистрі Ниязова Динара Жұмабекқызы &nbsp;ғалымдармен біріге отырып, күріш сабанынан целлюлоза алу тәсілін ұсынды.Күріш сабанынан алынған целлюлоза қағаз бұйымдарын өндіруде қолданыс табуы мүмкін.Мақсатты өнім – целлюлозаның шығымы 42,7-70,3 мас.% құрады. Десиликация мен делигнификация үрдісі аса жоғары жиілікті сәуледендірудің 180Вт қуатында 15 мин бойы аммоний молибдаты қатысында (кремнийсізденген целлюлозалық массадан 5%) натрий гипохлоритін қоспай жүргізгенде оңтайлы болып табылды, осындай жолмен алынған өнімнің құрамындағы альфа-целлюлозаның мөлшері 74,45 мас. % құрады, бұл өнім №2А маркасына сәйкес келеді (ақ түсті офис қағазын өндіруге арналған целлюлоза).5. Күл үйінділерінен құрылыс материалдарын даярлау жолын таптыҚорқыт ата атындағы Қызылорда универистетінің «Сәулет және құрылыс өндірісі» кафедрасының аға оқытушысы Жақыпова Гүлнұр Мұхамеджанқызы «Жергілікті шикізат ресурстары негізінде майда түйіршікті бетоннан төсеніш тақтайшаларын өндіру технологиясы» бойынша зерттеу жұмыстарын жүргізіп келеді.Технологияны өңдеу мен енгізу мәселесіне жылу энергетикасының көп тонналы қалдықтарын пайдалану ресурсты үнемдеуі негіз болып табылады. Осылайша, жылу электр орталығының күлін пайдалану құрылыс техникалық қасиеттерінің жақсаруымен құрылыс материалдың жаңа тиімді түрін өндіруге, капиталды және ағымдағы шығындарды, күл үйінділердің құрамын бірден төмендетуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, бұйымның өзіндік құнын айтарлықтай арзандатады.Осы мәселелерді шешу мақсатында «Жергілікті шикізат ресурстары негізінде майда түйіршікті бетоннан төсеніш тақтайшаларын өндіру технологиясы» тақырыбы негізінде зерттеу жұмыстарын жасау барысында 3 &nbsp;өнертабыс патентін алды. Атап айтсақ:1.Жол төсеніш тақтайшасына арналған құрам №4847; 2.Бетон құрамы № 5435; 3.Бетон араласпасының құрамы № 5304. Барлық өнертабыс патенттері жаңа құрамда жасалынған.Күл үйінділерін құрылыс материалдар өндірісінде қолдану арқылы біріншіден, аймақтың экологиялық жағдайы жақсарады, екіншіден, көп тонналы қалдықтарды утилизациялау мәселесі шешіледі.&nbsp;&nbsp;

Ел экономикасының дамуына үлес қосып жүрген ғалымдар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Былтыр 30 мың 300 гектардан аса егіс егіп, жыл соңында жоғары өнім жинаған Шиелі ауданы ауыл шаруашылығы саласында үздік атанды. Ақ күріштің атасы Ыбырай Жақаевтың ізбасарларының тынымсыз еңбегінің арқасы еді бұл.&nbsp;Өңірде егін мен бау-бақша өсіруден бөлек, аудан көлемінде атқарылып жатқан нәтижелі жұмыс көп. Жаңа құрылыстар, көшелерді жарықтандыру мен абаттандыру, елді мекендер арасындағы жолдарды жөндеу сияқты қажеттіліктер біртіндеп іске асуда. Солардың ішінде маңызды саналатын, халық сұранысы артып отырған мәселе – газдандыру. Аудан әкімдігі берген мәліметке сүйенсек, бүгінде Шиелі халқының 68 пайызы «көгілдір отынға» қол жеткізген.Иә, газға көшу экологиялық жағдайды жақсартуға оң әсер ететіні белгілі. От жағып, күл шығармайтын қалалықтарға қызығатын ауылдағы ағайынға бұл дүние біртіндеп жетіп жатыр. Кейінгі бес жылда аймақта «көгілдір отынға» қол жеткізген ауылдар қатары көбейгені де белгілі.Шиелі ауданына қарасты ауылдың көбісі орталыққа жақын. Тіпті кентпен іргелес қоныстанған елді мекендер бар. Мұның өзі жергілікті жердегі инженерлік-инфрақұрылымдық жағдайды дұрыстауға көп септігін тигізуде.Жоғарыда айтқандай, газ құбырлары тартылып, әр ауылдағы тұрмыстық жағдайдың түзелуі артуда. Бүгінге дейін Шиелі кентінен бөлек, алты елді мекенге «көгілдір отын» келді. Атап айтсақ, «Бидайкөл», «Байсын», Н.Бекежанов, Ш.Қодаманов, «Ақмая» және «Алғабас» ауылдарының тұрғындары осындай игілікті істің қызығын көріп отыр.Осы тақырыпқа орай, ауданда тағы бір қуанышты жаңалықтың лебі бар. Жалпы құны 1 млрд 62 млн теңге болатын, елді мекендерге газ тартуды қамтитын 4 жоба тиісті салалық министрлікке ұсынылыпты. Айтылған төрт жобада көрсетілген мақсат біреу-ақ. Ол – ауданға қарасты тағы да төрт ауылға газ құбырын тарту. Бұлар – «Еңбекші», «Бестам», «Досбол би» және «Жиделіарық» ауылдары. Бұның ішінде биыл құрылысты бастау үшін «Еңбекші» ауылына 270 млн теңгеден астам, ал «Жиделіарыққа» 172 млн, 157 мың теңге қаржы бөлінген. Сонымен қатар ауданға қарасты «Алмалы» мен Ә.Тәжібаев атындағы елді мекенге газ құбырын тарту үшін қажетті 1 млрд 710 мың теңгеге бюджеттік өтінім беріліпті. Қазір жоба министрліктің қарауында.Былтыр М.Шоқай ауылы маңынан құны 2 млрд теңгеден асатын автоматты газ реттегіш станциясының құрылысы басталған еді. Бұған қосымша «Тартоғай» елді мекеніне демеушілер есебінен, сонымен қатар «Майлытоғай» ауылы бойынша ішкі және сыртқы магистральды газ құбырларын тарту үшін жоба-сметалық құжаттары дайындалып жатыр. Бұл үшін аудандық бюджеттен 23 млн теңгеден аса қаражат бөлінген. Айтылған жобалар іске асқанда аудан халқының 85 пайызы газбен қамтылмақ.Айтпақшы, әлеуметтік нысандарды да «көгілдер отынмен» қамту жұмыстары атқарылып келеді. Мысалы, биыл Шиелі кентіндегі №46 және «Алғабас» ауылындағы №157 мектептегі бу қазандықтары газға ауыстырылмақ. Екі жобаның құны 94 млн 515 мың теңге.Талай жыл көмір жағып, ыс пен қою түтіннің құрсауында отырғанға газдың пайдасы тіптен мол. «Көгілдір отын» көмірмен жылытудан арзанға шығады. Ең бастысы, жыл сайын газдандыру жұмысы қарқын алып, халықтың игілігі еселей түсуде. Ауылдың тұрмыс мәдениеті қаланың қарымына иек артып келе жатыр. Ауызсу, жол, жарық, енді газ жетсе тіршілік, тұрмыс атаулының жаңа сипатқа көшкені емес пе?!Шиелі жұрты ғана емес, аймақтағы халықты «көгілдір отынмен» қамту жағы осындай нәтижеге жетіп отыр. Әу баста облыс орталығы мен кейбір кент іші ғана газдандырылған болса, кейінгі жылдары қарқын үдеді. Мысалы, 2015 жылға дейін тек облыс орталығы ғана табиғи газды пайдаланып келді. Ал 2014 жылы «Бейнеу-Шымкент» магистральды газ құбыры пайдалануға беріліп, одан кейін аудан орталықтары мен ауылдық елді мекендер «көгілдір отынға» біртіндеп қол жеткізе бастады. Бүгінде өңірдегі қалалар мен 19 елді мекенге газ құбыры тартылып, ондағы жұрт игілігін көріп отыр.&nbsp;

Газдандыру жұмыстары қарқын алды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Ел экономикасын ілгерілетудің негізгі жолы – өнеркәсіптік өндірістің көлемін арттыру. Экономиканы әртараптандыруды және оның шикізат экспортына тәуелділігін азайтуды негізгі мақсат еткелі аймақта өндірістің дамуына барынша басымдық берілді. Нәтижесінде нақты стратегиялық жоспарлар бекітіліп, межелі міндеттер белгіленді. Бастысы, қабылданған нақты шаралар өңдеу секторының дамуына оң әсерін тигізді.Бұлай деуімізге нақты дәлел де бар. Мәселен, облыстың өнеркәсіптік өңдеу саласында 54,1 пайыздық өсім қалыптасып, Қызылорда өңірлер арасында өсiм қарқыны бойынша бірінші орынға шықты. Бұл туралы ҚР Үкіметінің отырысында айтылып, Сыр өңірінің өңдеу өнеркәсібін дамытудағы жоғары көрсеткішке қол жеткізгені ерекше аталып өтілген болатын.2022 жылдың қорытындысы бойынша қаңтарда өткен Үкімет отырысында Ұлттық экономика министрі Әлібек Қуантыров өңдеу өнеркәсібінде оң өсім сақталып отырғанын мәлімдеді. Өндіріс көлемі 3,4%-ға өсіп, көрсеткіш өсуі 18 өңірде тіркелді. Елімізде өңдеу өнеркәсібі салалары бойынша машина жасау өндірісінің 9,4, оның ішінде автомобиль жасаудың 19,1, электр жабдықтарын жасаудың 22,2%-ға өсуі қамтамасыз етілді. Сондай-ақ ел бойынша өсу азық-түлік өндірісі, мұнай өңдеу, химия өнеркәсібі салаларында байқалып отыр.Елімізде индустриялық-инновациялық дамудың мемлекеттік бағдарламасы шеңберінде үшінші бесжылдық кезеңінде шамамен 4,3 трлн теңге сомасына 505 жоба іске қосылып, 45,9 мың тұрақты жұмыс орны құрылған. Индустрия және инфрақұрылымдылық даму министрлігі мәліметінше, биыл елімізде 16,3 мыңға жуық тұрақты жұмыс орнын құра отырып, жалпы сомасы шамамен 1,1 трлн теңгеге 149 жобаны енгізу жоспарлануда. Жобалар барлық өңірлерде іске қосылатын болады.Бұл ретте Сыр өңірінде былтыр құны 4,8 млрд теңгені құрайтын, толық қуаттылыққа шыққанда 175 жұмыс орны ашылатын 7 жоба іске қосылды. Жалпы алғанда, Бірыңғай индустрияландыру картасы аясында облыста құны 613 млрд теңгені құрайтын 6,8 мың жұмыс орнын құруға бағытталған 37 жоба жүзеге асырылуда. Ал 2010-2021 жылдар аралығында іске қосылған индустриялық жобалар арқылы есепті кезеңде 49 млрд теңгенің өнімі өндіріліп, өңдеу өнеркәсібіндегі үлесі 25 пайызды құрады.Облыстық кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасының мәліметінше, өткен жылы өңдеу өнеркәсібінде өнім көлемі 241,7 млрд теңге болған. Көрсеткіштің өсіміне тамақ өнеркәсібінде «Аралтұз», «РЗА», «Мағжан и К», «Углесбыт», «Қызылдихан», «Ақжарма», жеңіл өнеркәсіпте «Өркен әлем», «Далатекс» серіктестіктерінің, құрылыс индустриясындағы цемент зауыты, «МИР-2001», «LCI-MK» және «Кемикал» құбыр зауытында өнім көлемінің артуы және шыны зауытының өнім шығаруы әсер еткен.Өңдеу өнеркәсібін дамытудағы басты жаңалық – шыны зауытының іске қосылып, былтырғы қазан айынан бастап өнім өндіруі. Былтыр зауыт барлығы 32 мың тоннаға жуық шыны өндіріп, Астана, Алматы, Шымкент қалаларына жіберілді. Алдағы уақытта өнімді Өзбекстан, Тәжікстан және Қырғызстанға экспортқа шығару жоспарлануда.Зауытты іске қосу арқылы шағын және орта кәсіпкерлікті өрістетудің белдеуін дамытып, 8 ілеспе кәсіпорын құруға жұмыс жүргізіледі. Шыны зауытының тағы бір артықшылығы – индустриялық аймақты дамытуға да серпін береді. Бұған қоса, индустрияландыру бағдарламасы аясында биылғы жылы құны 1 млрд теңгені құрайтын 5 жоба іске қосылды.Жалпы, өнеркәсіп саласындағы өсім ірі кәсіпорындардың өнім өндірісін ұлғайту және жаңа жобаларды іске қосу есебінен мүмкін болып отыр. Бұл ретте шыны зауытының іске қосылуы – облыста ғана емес, бүкіл Қазақстан бойынша құрылыс индустриясының дамуына серпін беретін жоба.Сондай-ақ, өңірде басқа да ірі инвестициялық жобаларды іске асыру бойынша жұмыстар жалғастырылуда. Мысалы, агроөнеркәсіп саласында – Жаңақорған ауданындағы «Қызылорда – Агроплюс» серіктестігінің томат пастасын өндіру жобасы қолға алынған. Жоба құны – 28,1 млрд теңге. Қазіргі уақытта жобаның инвесторы әлемнің 13 елінде қызанақ өндірумен айналысатын түрік холдинг компаниясы – «Коч Холдинг». Оның еншілес кәсіпорны «Tat» компаниясымен бірлесіп, тамшылатып суару әдісімен 10 гектар жерге тәжірибелік қызанақ тұқымы егілді.Былтыр тамызда тараптар жобаның жол картасын әзірлеп, атқарылатын шаралар мен мерзімдері көрсетіліп, бекітілді. Зауыт құрылысын бастау үшін жобалау жұмыстары әзірленуде.Тау-кен металлургиясын дамыту мақсатында «Шалқия» және «Баласауысқандық» кеніштерін игеру жобалары іске асырылуда. «Шалқия» – дүние жүзіндегі ең ірі бес кеніштің бірі. Жоба бойынша жаңа стратегиясы әзірленіп, тау-кен бөлігі мен жерүсті кешендері бойынша түзетулер енгізілген. Бүгінде жерасты кенішінің құрылысы жүргізілуде.Шетелдік инвестордың қатысуымен тау-кен металлургия саласындағы екінші жоба – «Баласауысқандық» кен орнын игеру басталды. 2016 жылдан бастап тәжірибелік-өндірістік кешен жұмыс жасайды. Былтыр «Баласауысқандық» ванадий кенішінен Ұлыбританияға аммоний метаванадаты, Ресейге ферромолибден экспортталды.&nbsp;

Аймақта өңдеу өнеркәсібі 54,1 пайыз өсті 

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазақстанда 27 мыңнан аса ер адам 8 наурызда дүниеге келген. Арулар мен аналардың мейрамына туған күні тұспа-тұс келген жігіттер қауымы бұл күні ерекше сезімді бастан кешіретіні жасырын емес. Massaget.kz тілшісі 8 наурызда туған ерлер туралы қызық деректерге шолу жасады.Қазақстанда туған күнін 8 наурызда тойлайтын қанша ер адам бар?&nbsp;Ұлттық статистика бюросы мәліметінше, 27 587 ер адам 8 наурызда туған.8 наурызда туған ер адамдардың мінезі қандай болады?Осындай ерекше күні дүниеге келген ер адамдарға әдетте мына қасиеттер тән екен: өршіл, жаңа жағдайларға тез бейімделу қабілеті, сыпайылық.Олар көп жұмыс істейді және терең қиял мен түсінікке ие. Бұл күні туғандар қаржылық қолдаусыз өзін сенімсіз сезінеді. Сондай-ақ, олар іскерлік міндет пен ол үшін жауапкершіліктен ешқашан қорқытпайды.8 наурызда туған қандай танымал ер адам бар?8 наурызда дүниеге келген аңыз адамдардың бірі - әнші, композитор, күйші, актер Манарбек Ержанов. Ол 1901 жылы 8 наурызда Қарағанды облысында дүниеге келген. Ертең - атақты әншінің 122 жылдық мерейтойы."Әзілдеп жатады". 8 наурызда туған ер адамдар8 наурызда дүниеге келгендердің бірі - Алматыдағы Халықаралық инженерлік-технологиялық колледжің студенті Арсен Әсет. Ол бұл күні қызық сезімде болатынын жасырмады.<blockquote>"Әрине, қызық болады. Достарым әзілдеп жататын кездері болады, жыл сайын 8 наурыздық құттықтауларды жібереді. Бұл күні өзімді "барлығы туған күнімнің арқасында демалып жатыр" деп жұбатып, соған мәз-мейрам болып жүремін", - дейді ол.</blockquote>Ал дәл осы дүниеге келгендердің бірі алматылық Айдос Тоқан туған күнінің 8 наурыз халықаралық әйелдер күніне сай келетіні ыңғайсыздық туғызатынын жасырмады."Қызық деп айтуға келмейді, ыңғайсыздығы көп. Барлық жерде бос орын жоқ, бір жерге шығу үшін 1-2 апта бұрын дайындалу керек, ал оған уақыт болмай қалады. Сол үшін көбіне 8 наурыз демалыс болса да, кейін атап өтемін", - дейді Айдос.Ол бұл күні қыздарға қосылып, өзі де гүл алған кездер болғанын еске алды.<blockquote>"1-курста қыздарды құттықтау кезінде барлығына гүл берген кезде маған да гүл берген. Бірақ ішінде үсіп қалған, қыздарға беруге ұят гүлді берді. Мереке қарсаңында апайлар қыздарға сыйлық жасап, баға қоятын кезде маған да қосып қойып беретін. Ал кейде тіпті қарбаласта туған күнім екені ұмтылып та кететін еді", - дейді ол.</blockquote><a href="https://massaget.kz/basty-zhaalytar-438/79523/">MASSAGET</a>

Қазақстанда 8 наурызда туған қанша ер адам бар?  

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>«Әйел бір қолымен бесікті тербетсе, екінші қолымен әлемді тербетеді» деген тәмсіл бар. Мұның астарында нәзік жандардың әр үйдің берекесін кіргізумен қатар, түрлі салада абыройлы һәм нәтижелі еңбек ететіні айтылса керек. Себебі, қоғамда орын алған қандай да бір жаңашылдық, жетістік, тың бастама болмасын, ондағы әйел адамның өзіндік үлесі, қолтаңбасы бөлек.Өмір мен өлім арпалысына жиі түсетін өрт сөндіруші мамандардың да арасында аруларымыз абыройлы еңбек етеді. Солардың бірі – Жанат Тәжиева. Қалалық №4 өрт сөндіру бөлімінің радиотелефонисі, яғни, қандай да бір төтенше жағдай орын алса, ең алдымен осы радиотелефонистер қоңырауды қабылдап, өрт сөндірушілерді көмекке жібереді. Сол үшін бұл мамандарға зор жауапкершілік жүктеліп, нақты, әбжіл әрекет талап етіледі. Өйткені, адам өмірі тікелей диспетчердің мұқияттылығы мен зейініне байланысты болуы мүмкін. Мүлт кетуге болмайды, бұл қызметте әр секунд маңызды.Батылдық, шапшаңдық, біліктілік пен кәсібилікті қажет ететін, жауапкершілігі зор бұл мамандықта Жанат Мирамбекқызы 20 жылдан бері жұмыс істейді. Өз ісінің үздігі. Қиын жағдайға тап болған талай жанға дер кезінде құтқарушыларды жөнелткен. Қарапайым халыққа еңбегі байқалмаса да, радиотелефонист – тұтқаның ар жағында отырып, таудай тірліктің сәтті атқарылуына негіз болатын басты мамандардың бірі.Жанат өрт сөндіру бөлімінде батыл, шапшаң, әрбір секундтың қадірін білетін мықты кадр болса, өз үйінде шаңырақтың ұйытқысы, отбасының жылуы мен берекесі. Ол өмірлік серігін алыстан емес, өзі қызмет ететін өрт сөндіру бөлімінде кезіктірген. Азаматтық қорғау полковнигі Нұрлан Жанәбілмен шаңырақ құрғанына биыл он жеті жыл. Отағасы Нұрлан Нағашыбайұлы да – еңбексүйгіш азамат, өз ісінің нағыз маманы. Қатардағы өрт сөндірушіден бастап облыстық ТЖД «Өрт сөндіру және авариялық құтқару жұмыстары қызметі» ММ бастығының орынбасары лауазымына дейін сатылап өскен білікті қызметкер. Отбасы мен жұмыста жарасым тапқан Жанат пен Нұрлан – бүгінде бір ұл, екі қыз тәрбиелеп отырған бақытты жандар.Иә, әйел жүрген жер береке. Жан-жағына жылулық, жинақылық, ерекше атмосфера сыйлайды. Нәзіктігімен жанды баураса, қайсарлығымен қиындықты еңсереді. Азаматтық қорғау сержанты, радиотелефонист Жанат Мирамбекқызы секілді түрлі салада жемісті еңбек етіп, қоғамға пайдасын тигізіп жүрген аруларымыз көп. Әскери салада еңбек етсін, мейлі дәрігер, тіпті тәртіп сақшысы болсын әйел – әрбір үйдің жылуы мен жарығы, бақыты мен берекесінің бастауы екені даусыз.&nbsp; &nbsp;

Батылдық. Шапшаңдық. Біліктілік. 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қай елдің болмасын ауыл шаруашылығы экономиканың ең маңызды саласы болып табылады. Сондықтан да болар еліміздің агроөнеркәсіп кешенінің алдына қойылған міндет көп. Соның бірі – ауылшаруашылық өндірісін тұрақты дамыту, әлемдік нарықта бәсекеге қабілетті және экспортқа бағытталған өнімдер өндірісін ұлғайту, елдің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету болып табылады. Осыған орай жақында Қазалы ауданында өткен мәжілісте ауыл шаруашылығының өзекті мәселелері мен мемлекет тарапынан қолдау шаралары талқыланды.Алқалы басқосуда аудан әкімі Мұхтар Оразбаев пен облыстық ауыл шаруашылығы және жер қатынастары басқармасы басшысының орынбасары Қайратбек Сәрсенбаев, қаржы ұйымдарының өкілдері, егін және мал шаруашылығы құрылымдарының басшылары, салалық мекеме басшылары мен кент, қала, ауылдық округ әкімдері қатысты.&nbsp;Маңызды шарада көктемгі егін егу, дала жұмыстарын және мал шаруашылығын жүргізуге қажетті қаржы көлемдерін толықтыру жолдарының мәселелері жан-жақты қаралды. Жиынға қатысушылардың ұсыныс-пікірлері талқыланды.&nbsp;Биыл Қазалы ауданында 17 612 гектар жерге ауыл шаруашылығы дақылдары орналастырылмақ. Оның ішінде негізгі дақыл күріш 6993 гектар жерге егіледі. Қазіргі таңда шаруалар тұқым дайындау, минералды тыңайтқыштар мен жанар-жағармай қорын қалыптастыру, техникалары әзірлеу жұмыстарымен айналысуда. Аудан басшысы Мұхтар Әуесұлы егіс науқанына дайындық жұмыстарын қайта пысықтады. Ол техникаларды толық дайындыққа келтіруді тапсырды. Су жолдарын тазалау, қажетті қосалқы бөлшектер, гербицидтер және дизель отынымен дер кезінде қамтамасыз етуді басты назарда ұстау қажеттігін қатаң ескертті.

Қазалыда ауыл шаруашылығына қатысты мәселелер талқыға түсті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> &nbsp;Қызылорда облысы білім қызметкерлері кәсіподақ ұйымы мен «Өрлеу» біліктілікті арттыру орталығының ұйымдастыруымен үздік педагогтар арасындағы байқау Жаңақорған ауданында қорытыланды.«Тәжірибе алаңының» 20 жылдығы қарсаңында аймақтың аудандары мен қаланың мектептерінен жиналған ұстаздар қауымы білім орасында оқытудың қазіргі заманғы үрдістерін талқылап, зияткерлік дағдыларды дамыту және цифрлық мүмкіндіктерді танымал етуде қандай іс-шаралар жүргізілуі керектігін ортаға салды.&nbsp;Сайыстың алғашқы күнінде ереже бойынша бекітілген «Алтын көмбе» сайысында аудан намысын қорғап алға шыққан жаңақорғандық ұстаздар «Ауылдың алты ауызы» сайысында ІІ орыннан көрінді. Жаңартылған бағдарлама аясында да өздерін дәлелдеген педагогтарымыз «Brain Rain» сайысында үздік үштіктен көрінсе, «Үздік коучинг» байқауында Асылзат Тіллаева, Жұлдыз Әлихан, Сәуле Орынханова жобаларын ұсынып, нәтижесінде Сәуле Орынханова жүлделі I орынды иеленді. Ал ақындар айтысында Асылжан Утебаев сөзге шешендігімен ерекше көзге түсіп ІІІ орынды қанжығасына байлады. Сондай-ақ Фатима Тұртанова жетекшілік ететін аудан мұғалімдерінен құралған құрама атынан тағы да Сәуле Орынханова баяндама оқып үздіктер қатарынан көрінді. Сонымен қатар Азамат Ергеш пен Асылзат Тіллаеваның баяндамалары да ұстаздар қауымына арналған республикалық журналда жарық көретін болды.Айта кетейік осы 20 жыл ішінде жаңақорғандық педагогтар арасынан 3 алаң жұлдызы шығып, ұстаз деген сөзді, ұстаз деген мамандықты толықтай игергенін дәлелдеді. Олардың қатарында Батырхан Жоланов, Тұрсынбек Жұпарбаев және Абзал Қошанов бар. Ал осы аты аталған мұғалімдерді түрлі сайыстар мен байқауларға шығармашылық тұрғыдан дайындап, жетекшілік еткен Әсима Құлымбетова мен Жаңақорған ауданының білім бөлімінің әдіскері Фатима Тұртанованың еңбегі орасан. Осыны ескерген облыстық кәсіподақ ұйымы мен «Өрлеу» орталығы шығармашыл мұғалімдерді шыңдағаны үшін «Тәжірибе алаңының» 20 жылдық медалімен марапатталды.<blockquote>«Тәжірбе алаңына қатысу арқылы мұғалімдер көптеген іскер адамдармен танысады. Мол тәжірибе жинақтайды. Тың идеяларды жүзеге асыруға мүмкіндік алады. Өйткені сайыс барысында барлық қатысушының жобалары, бастамалары тыңдалады. Әрқайсысы елімізді дамытуға бағытталған бағдарламаларын ұсынады. Бір сөзбен айтқанда, өзіңді сынап қана қоймай, пайдалы адамдармен, ең бастысы, өз саласының мамандарымен танысудың мүмкіндігі зор» дейді Фатима Тұртанова.</blockquote>Тиянақты білім, нұрлы ақылымен өміріне жарық сәуле шашатын, жылы жүрегімен баланың жан дүниесін баурай білген ұстаз ғана баланы тұлға ретінде қалыптастырады. Демек, жаңа ғасыр мұғалімінің бойында сергектік, байқағыштық, сезімталдық, әділдік, байсалдылық, ұстамдылық, сабырлылық сияқты қасиеттер тоғысса ғана ұстаз еңбегі өз мәресіне жетпек. Біздер осы форум аясында соған көз жеткіздік. Соңыра облыстық шығармашыл мұғалімдердің тәжірибе алаңы жұмысын қорытындылауға арналған жиын өтті. Жиынды облыстық білім және ғылым қызметкерлері кәсіподақ комитетінің төрайымы Гүлнар Есқалиева мен «Өрлеу» БАҰО» АҚ филиалы Қызылорда облысы бойынша педагогикалық қызметкерлердің біліктілігін арттыру орталығының директоры Бауыржан Елеусінов және осы орталықтың аға оқытушысы, Серік Құсейнов қорытындылап, тәжірибе алаңына қатысқан барша шығармашыл мұғалімдердің еңбектеріне табыс тіледі.Сондай-ақ іс-шараға белсене қатысып, үздік жұмыстары мен кәсіби шығармашылық шеберлігін өрсеткен өз саласының майталмандарына «Диплом» мен «Алғыс хат» табыстады. &nbsp;

Жаңақорған ауданында үздік педагогтар байқауы қорытындыланды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Ауыл болсын, қала болсын, көпшіліктің мәселесі қаңғыған ит болды. Әсіресе сабаққа барып, қайтатын оқушылар үшін күнделікті арпалыс.&nbsp;«Қаппайды» деген Құтжолыңның өзі жануар.&nbsp;«Арп» етсе бітті, адам ба, бала ма қарамайды. Ырылдаған бұралқының бейнесі зәремізді алып бітті дейтіндер де көбейген. Оның үстіне соңғы кезде орын алып жатқан оқиғалар күдігімізді арттыруда. Иманы ұшқан жұрт тіпті баланы далаға жіберуге жүрексінеді. Иесіз иттер көпшіліктің құтын қашырып, бала тұрмақ, ересек адамның өзі жалғыз жүруге тайсақтауда. Қаңғыбас иттер неге қаптады? Әлде итке&nbsp;қабылданған заңның «жылымығы» жаққан ба?Бала күнімізде ауылда көршінің сұлу қызы болатын. Ол кезде жас шамасы 15-16 болса керек. Кешқұрым. Ойын қуған балалар әрі-бері доп қуалап әлек. Кенет арс еткен алабайдың өткір дауысы шықты. Қатар естілген әлгі қыздың ащы дауысы құдды көрші ауылға жеткендей еді. Біз де баламыз ғой. Жақындауға қорқып тұрмыз. Талап жатыр. Қолымызға түскен тас-кірпішті лақтырғанымызбен әлгі ит қыздан ажырай қоймады. Қыз тыпыршуын қойғанда ғана ит те кері шегінді. Үлкендер де келіп, азан-қазан болып ауыл шулап кетті. Абырой болғанда қыз аман. Тек өткір тіспен осқан беті терісіз қалыпты. Жұрт тамсанатын көркем жүзінен түк жоқ. Дәрігерлер бірнеше ота жасап, сандағы терісін бетіне салды. Содан бері үйінен шығуды қойған бойжеткен мектепке де бармай, үйден білім алды. Әр жылы өсіп, денесі үлкейген сайын ота жасап отырылуы керек екен. Арада бірнеше жыл өткенде сол қызды жолықтырдым. Бетінде бетпердесі бар, кекілін төмен түсіріп қойған. Жасы отыздан асса да әлі күнге дейін қоғаммен араласпапты. Ал иттің иесі сол уақытта-ақ жазасыз құтылған. Еміне деп берген азын-аулақ ақшасы қыз ғұмырына араша бола алсын ба? Жақында ғана дәл осыған ұқсас тағдырды Еуразия бірінші арнасындағы "Көреміз" бағдарламасынан байқап қалдым. Онда алабай иттің қаршадай қызды талағаны, иесі жазасыз қалғаны көрсетіледі. Иә, аңдап баспасаң алабайың аямайдының кері осы болып тұр.Бәріне кедергі заң ба?Ата-аналар қаңғыған иттердің көзін жоюды талап етуде. Несін жасырайық, әкімдік өкілдері тұрғындар жағында екенін ескертеді. Дегенмен, иттерді өлтіре салуға болар еді, бірақ жаңа заң рұқсат бермей тұрғаны қолбайлау. Қызылордалық тұрғындар да шаһарда иесіз иттердің көбейгенін айтып дабыл қағып жүр. Олар көліктерге абалап қана қоймай, адамдарға да жиі айбат шегетінін алға тартты. Былтыр қаладағы «СПМК» мөлтек ауданының тұрғыны немересінің қаңғыбас итке таланып, бір өлімнен аман қалғанын мәлімдеді.&nbsp;Айдың-күннің аманында қаңғыған иттің құрбанына айнала жаздаған немересінің жайын баяндап, қалада қауіпсіздік мәселесі күн тәртібіне шыққанын айтты. Бұдан бөлек, анаубір жылдары Арал ауданында да 7 жасар баланы ит қауып, жарақат алған бала травмотологияға түскен еді. Қайсыбірін тізбектейміз. Айтылмай, жазылмай, тіркелмей жатқан оқиғалар қаншама? &nbsp;Алдыңғы жыл соңында «Жануарларға жауапкершілікпен қарау туралы» заңға қол қойылды.&nbsp;Заңды әзірлеген – Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігі. Осы заңға сәйкес қазір көшеде қаңғып, қоқыс жәшігін торуылдаған итті атуға болмайды. Атсаңыз да, аттырсаңыз да, заң алдында жауап беріп, айыппұл арқалайсыз. Қысқасы басыңыз бәлеге қалады.<blockquote>«Әрине, жан-жануарды қорғау өте дұрыс. Дегенмен бүгінде тұрғындардың көңілі алаң. Жаңа заң қабылданды. Бізге жануарлардың көзін жоюға тыйым салынды» &nbsp;дейді аудандық ветеренария бөлімінің&nbsp;мамандары.</blockquote>Қанша ашынып, даурықсақ та қаңғыған итке шара қолданылмаудың сыры осы. Бұрынғыдай көше-көшені аралап, кезген иттерді ата салу жоқ енді. Облыстық ветеринария басқармасының мәліметінше, жаңа заңға сәйкес,&nbsp;алдыңғы жыл соңынан бастап, қаңғыбас ит мысықтарды аулап, жою жұмыстары тоқтатылған. Заң аясында әзірлеген үлгілік қағидалар бойынша ауланған жануарлар уақытша ұстау орындарына жеткізілуі тиіс. Облыста қазіргі таңда уақытша ұстау орындары жоқ. Алдағы уақытта бекітілген ережелерге сәйкес панажайлардың құрылысын салу мен басқа да жұмыстар заңда белгіленген &nbsp;тәртіп бойынша атқарылмақ. Қазіргі таңда қаңғыбас, қараусыз қалған иттердің есебін жүргізу, сондай-ақ олардан жұғатын аса қауіпті құтыру, эхинококкоз ауруларын алдын алу бойынша вакцинациялау жұмыстары жүргізілуде. Қазір бұдан өзге ветеринарлар тарапынан қаңғыған итке қарсы дәрмен жоқ.«По факту» қалай өзі?Жалпы соңғы жылдары өңірде қаңғыбас иттерден адамдардың зардап шегу фактісі жиілеп кеткен. Атап айтсақ, былтыр аймақта 290 адам жануарлардан зардап шексе, оның 90 пайызы иесіз иттерге қатысты.&nbsp;Бұл жайында облыстық санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау департаменті мәлімдеп отыр. Басқарма тарапынан 2021 жылы облыс бойынша жануарлар мен адамдарға бірдей қауіпті жұқпалы аурулардың алдын алу мақсатында 24 мың 828 бас ит, мысықтар ауланып, көзі жойылған екен.Күні кеше мектептен қайтқан төменгі сынып оқушысының жолда иттен қорқып көп тұрып қалғанын кезіктірдік.&nbsp;Абырой болғанда тиіспепті. Тек сес көрсетіп жолдан өткізбей тұр. «Кет» деп айтуға дәрмені жетпеген балақай күннің суығына біраз тоңып қалған. Жерден тас алып әлгі итке лақтырғандай болып қимыл көрсетіп едік, сонда ғана орнынан қозғала, қорасына кіріп кетті. Біз келмегенде бәлкім осылай ұзақ тұрып, аязға үсіп кетер ме еді. Қазір ит атаулының бойында құтырма аурудың да бар екенін ұмытпағанымыз жөн. Онымен ауырған иттердің мінез-құлқы, жүріс-тұрысы өзгеріп, оғаш қылықтар көрсетеді. Мысалы, ит себепсіз үріп немесе еңсесі түсіп, үретін жерде үрмей себепсіз адамға немесе малға тап береді. Егер ауырған ит босанып кетсе ол бұрылмай тікелей жүріп алдына кездескенге үрмей-ақ бірден тістей жөнеледі. Ал осындай ауру иттен жарақат алған адам өлім қаупіне дейін барары сөзсіз. Қаңғыбас иттің мәселесі бойынша 109 қызметіне келіп түскен өтініштердің саны көп. Айтып, айтпай не керек елімізде басқа мәселе аздай енді бұралқы иттердің мәселесі басты ауыртып отыр.&nbsp;Оған жауапты мекемелер қаңғыбас иттерді уақытша қамайтын орындардың жоқ екенін айтады. Иесі болғанның өзінде рұқсатын берсе ғана дәрімен ұйықтатамыз дейді олар.Сөз соңыИтін бос жіберген иесі алабай-канденінен қауіп жоқ екенін алға тартып, «Ит – адамның досы» деген тәмсілді берік ұстанған-ау. &nbsp;Әйтпегенде көшелерде қап-қара болып кезіп жүрген питбуль не овчарканы сіз де көрген боларсыз. Ондай «ерекше» иттердің тұмылдырық киіп жүруі керек емес пе еді? Бұрында болған «питбуль баланы жеп қойыпты» деген оқиға тағы қайталанбасына кім кепіл? Қаңғыған иттер ше? Атылмаса, ұсталмаса, уақытша ұсталатын орны болмаса, ендігі көшеде жүруден қалармыз, бәлки? Сонда да, осыны әлде де ескеріп, әлде де дұрыс шара қабылдануы керек. Бұл тек біздің емес, көптің жанайқайы.Айнұр ӘЛИ

Қаңғыбас иттер: 109-ға түскен өтініштердің саны көп

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Жақында жастарды әскерге шақыру жұмыстары пысықталды. Аудан әкімінің орынбасары, мерзімді әскерге шақыру комиссиясының төрағасы Дәурен Тілеумбетовтің төрағалығымен өткен мәжілісте мерзімді әскерге шақыру мәселелері талқыланды.Дәурен Оңғарбайұлы кәмелет жасқа толған жастардың әскери борышын өтеуге жіберу күн тәртібінен түспейтін өзекті мәселелердің қатарында екендігін айтты. Алдымен өткен жылғы күзгі мерзімді әскерге шақыру жұмыстарында орын алған кемшіліктер мен осы жылғы көктемгі мерзімді әскерге шақыруды ұйымдастыру туралы аудандық қорғаныс істері жөніндегі бөлімнің бастығы Нұрлан Көлбаев баяндады.&nbsp;Маңызды жиын соңында Дәурен Тілеумбетов тиісті сала басшыларына 2023 жылғы көктемгі мерзімді әскери қызметке шақыру жұмыстарын жоғары деңгейде ұйымдастыруды қадап айтты. Сонымен бірге маңызды істі қатаң бақылауға алу, әскери қызметке шақырылушылардың уақытылы медициналық сараптамадан өтуін қамтамасыз етуді қадағалау қажеттігін алға тартты. Жастарды, әскерден жалтарып жүрген азаматтарды Отан алдындағы азаматтық борышын өтеуге тарту және әскери қызмет етудің маңыздылығын насихаттау шараларын күшейту жөнінде нақты тапсырмалар берді.

Көктемгі мерзімді әскери қызметке шақыру жұмыстары талқыланды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> &nbsp;Жаңақорған ауданында жұмыс жасайтын ірілі-ұсақты бірнеше жылыжай бар. Соның бірі көлемі 70 соттық аумақты құрайтын &nbsp;Амантай Сарбасовтың қожалығы Қаратөбе аумағында орналасқан. Жылына 30 тоннаға дейін өнім алып, тұрғындарды қиярмен қамтамассыз етіп отыр. Жұмысын үздіксіз жүргізіп келе жатқан шаруа қожалыққа барып, кешен иесі Амантай Сарбасовпен жүзбе-жүз кездестік.<blockquote>«2010 жылдан бері осы диқаншылықпен айналысудамыз. Көлемі 70 соттық аумақты құрайтын жылыжайда қияр өсіреміз. Осы уақытқа дейін қияр мен қызанақты бірге егіп жүргенбіз. Екі жылдан бері елімізге індет келгелі қызанаққа сұраныс азайды, әрі шығыны көп. Ерте көктемде еккен қиярды жинап алып, енді күздік егінді бастадық. Бұйыртса, қараша айынан бастап өнім бере бастайды. Негізінен жылыжайдан өнім алу өте қиын шаруа. Оған күтім көп керек. Неге десеңіздер, біздің ауданда мамандар жоқтың қасы. Бастапқыда өзге өңірден мамандар алдыртып, тәжірибесімен бөлісіп, өзіміз кәсіби бағбандар дайындадық. Қазір жаман емес, шығымы жақсы, кешенде 6-7 адам жұмыс жасайды. Жылыжайда егін егу, бесіктегі нәрестені мәпелегенмен бірдей. Сәл желкем соқса солып қалады. Жылыжайдың температурасы +6 градустың өзінде жеміс жаурап өспей қалады. Сосын 40-45 күн жылы суда жату керек. Өйткені, оның өзегінде су жатпаса өліп қалады. Қияр сумен өседі» дейді кәсіпкер.</blockquote>Әйткенмен, биылғы науқан былтырғы жылмен салыстырғанда төмендеу болғанын да жасырмады. Көктемгі науқаннан былтыр 30 тонна өнім алса, биыл небәрі 15 тоннаға жуық өнім жиналыпты. Себебі, қаражаттың тапшылығынан дәрі-дәрмекті уақытында ала алмады. Барға қанағат етіп отырған жылыжай иесі Түркістан мен Қызылорда қаласынан сұраныстың көп екенін де сөз етті.Сондықтан өнімді көрші облысқа жөнелтіп жатқанын жасырмады. Жыл сайын жылыжай шаруасын ширатып, ауыл тұрғындарын жұмыспен қамтып отырған қожалықтың берекелі ісіне жерлестер дән разы.&nbsp;<blockquote>«Жылыжай салу ісі көптен бері ойымда жүрген, ойға алған істі жүзеге асыру үшін қаржы мен күш керек екені белгілі. Бүгін сол арманмақсатыма қол жеткізіп отырмын. Жылыжайдың құрылысын қыста бастаған болатынбыз. Бірінші кезекте нысанды жылыту жүйесін орнаттық. Көкөністі тамшылатып суару жүйесімен суаратын боламыз. Өйткені бұл жүйе суды тиімді пайдалануға мүмкіндік береді» – деген шаруа: «Жылда егілетін өнімді көбіне өзге аймақтарға жөнелтеміз. Сондай-ақ, аудан орталығында да келісім бойынша өткізетін екіүш мекеме бар. Жалпы, субсидия мәселесі бақшаға қаралсын, қаралмасын, біз мемлекеттен қолдау көрмейміз. Әуел баста жылыжайды қолға алғанда ғана субсидия беріледі. Одан кейін ыстық-суығына өзің жауаптысың. Содан болар аудандағы шығынға ұшыраған өзге жылыжайлар қаражаттың жетіспеушілігінен тоқтап тұр. Егер мемлекет тарапынан аз-кем қолдау көрсетілсе, жұмысымыз жанданып кетер еді» деп мәселесін айтты.</blockquote>Қожалық қияр ұрығын голландиялық компаниядан алады. Ал, тыңайтқыштар мен дәрі-дәрмекті Түркістандағы «Агро» дүкенінен тасымалдауда. Бір өкініштісі, аудан нарығы жергілікті өнімді сатып алуға құлықсыз. Міне, «7 kz» шаруа қожалығын осы мәселе алаңдатады. Аудан көлемінде қолға алынып, жұмысын қарқынды бастаған жылыжайлардағы кедергілер жөнінде аудандық ауылшаруашылығы бөлімінің маманы Дәурен Абибуллаев:<blockquote>«Дәл қазіргі уақытта аудан бойынша 1 ғана жылыжай жұмыс жасап тұр. Қалған үшеуі «Нұрлы кент», «Жан» және «Абдулла» шығынға батқан себебінен жұмысын тоқтатты. Егер оларға қолдау болса, жылыжайды дамытып, халықты көкөніспен қамтуға ниетті» деді.</blockquote>Осы тұста, кент орталығында орналасқан жылыжайлардың да жай-күйін білдік. Олар мемлекеттен ешқандай қаражат алмай, күнкөрістің қамын күйттеп жүргендерін жасырмады.Орналасқан аумағы шағын болса да, бала-шағасымен ерте көктемнен қара күзге дейін еңбек етіп, нәпақасын тауып жүргенін бүкпесіз баяндады. Рас, қыруар қаржы кететін жылыжайды қарапайым шаруалардың қалтасы көтермейді. Олардың ортақ ойы жылыжайды газдандыру мәселесіне көмек болса дейді. Бұл шығынды азайтады. Осы тұста, елімізде жылыжай кәсібін дөңгелетемін деген әр адамға мемлекеттен қолдаудың да барын айта кетейік. Тарқата кетсек, «Бизнестің жол картасы 2025» бағдарламасы арқылы несие алуға, жаңа индустриялық аймақтан жер учаскесін алып, онда барлық коммуникацияларды тартуға және субсидия алуға көмек көрсетіледі. Бірақ әзірге шаруалардың жабық жерде көкөніс өсіру тәжірибесі жоқтың қасы. Өйткені, оған күтім мен уақыт көбірек жұмсалады.Осы тұста, өзге елдердің тәжірбиелерімен де бөлісе кетейік. Дамыған елдердің көбі көкөніс өсіруге басымдық береді. Әлемде жылыжай салудан Қытай бірінші орында. Бұл елдің жылыжай шаруашылығының алқабы шамамен 1,5 млн гектар аумақты алып жатыр. Бұл сала едәуір дамып тұрған елдер тізімінде АҚШ, Оңтүстік Корея, Израиль, Испания, Жапония, Түркия, Үндістан, Нидерланды, Ресей, Иран, Мысыр елдері бар. Израиль, Қытай, Нидерланды секілді дамыған елдерде жаңа технологиямен жабдықталған 1 гектар жылыжай кешенінің құны 1,5-2 млн евро тұрады. Өйткені оның құрылымында қуатты көп мөлшерде тұтынатын жылыту, жарықтандыру жүйелері бар. Ал, Түркиядағы жылыжайдың 88 пайызында көкөніс өсірілсе, қалған 10 пайызына жеміс, қияр 2 пайызына егіледі. Халқының саны бізбен шамалас болса да, жері әлдеқайда кіші Нидерландының өзі әлемді азық-түлікпен қамтамасыз етуде. Бүгінде бұл ел тамақ өнімдерін экспорттау бойынша АҚШ-тан кейінгі 2-ші орында. Бір айта кетерлігі, еліміздегі біраз жылыжайлар Нидерланды технологиясымен салын¬ған. Өйткені, олардың қолданатын технологиясы біздің елімізге өте тиімді. Егер жергілікті диқандарға қолдау көрсетіліп, жұмыстары жүйеленсе, нарық бағамына да оң әсер ететіні сөзсіз.

Жаңақорған ауданындағы жылыжай 30 тонна өнім өндіруде

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазалы ауданында «Көктем – 2023» республикалық командалық-штабтық оқу-жаттығулары өткізілуде. Оқу жаттығу жиынына облыстық төтенше жағдайлар департаментінің арнайы жұмыс тобының бас маманы, азаматтық қорғау майоры Бекзат Кенжебаев пен аудан әкімінің орынбасары Күнтілес Назымбеков арнайы қатысты.Оқу-жаттығулар көктемгі кезеңдегі су тасқынының алдын алу, оларды жою іс-шараларын жүргізу мақсатында ұйымдастырылды. Жаттығу барысында жасақ жетекшілерінің өзіне жүктелген функционалдық міндеттері тыңдалып, тиісті тапсырмалар берілді.&nbsp;«Көктем-2023» оқу-жаттығу аясында төтенше жағдайларды жою бойынша іс-әрекеттерді пысықтауға арнайы-тактикалық жаттығулар, авариялық-құтқару қызметтерімен және азаматтық қорғау құрамаларымен практикалық әрекеттер өткізілді. Негізгі іс-шаралар «Шағала» балаларды сауықтандыру орталығының жолында, Абай ауылына баратын жол бойында және Қарлан учаскесіндегі су тасқынының алдын алу бағытында жүргізілді.&nbsp;Айта кеткен жөн, оқу-жаттығуға барлығы 74 техника арнайы құрал-саймандарымен және 200-ден астам адам бір уақытта жұмылдырылды.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары