<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Спорт – мемлекетіміздің әлеуметтік саясатының маңызды бағыты екені белгілі. Әсіресе, өскелең ұрпақты салауатты өмір салтын ұстануға шақыру, бұқаралық спорттың ауқымын кеңейтуге мемлекет басшысы жете назар аударып отыр. Осы бағытта мерекелік күндері және жыл сайын дәстүрлі түрде спорттың бірнеше түрінен ұдайы сайыстар ұйымдастырылып келеді. Бірер күн бұрын Қазалы ауданы бойынша білім бөлімінің бастамасымен аудандық спартакиада басталды.10-13 мамыр аралығында мектеп оқушыларының арасында өткен ХХІV аудандық спартакиада Қазалы ауданының 95 жылдығына арналды. Спартакиада бағдарламасына сәйкес спорттың 12 түрінен, яғни кіші футбол, волейбол, баскетбол, қол добы тоғызқұмалақ, шахмат, үстел теннисі, дойбы, қол күрес, президенттік көпсайыс, гір тасын көтеру мен арқан тартудан мықтылар анықталды.<blockquote>«Жыл сайын аудандық білім бөлімі басшысының қолдауымен жүзеге асатын ауқымды сайыс биыл ауданымыздың 95 жылдығымен тұспа-тұс келіп отыр. Бүгінгі доданың мақсаты шәкірттерімізді теріс қылыққа бармауға, дені сау ұрпақ ретінде қалыптасутыруға үндеу екенін білесіздер. Бұған бірлесе дайындалған балалар бір-бірімен жақынырақ достасып, жұдырық болып жұмылуды үйренері бесенеден белгілі. Бұдан бөлек, кіл мықтылар арасынан үздік спортшылар анықталып, аудан абыройын байрақты бәсекелерде қорғайтын болады. Алуан түрлі жүйрік бар, әліне қарай шабады. Бүгінгі сайыс шын жүйрікті анықтап берді деп ойлаймын», – деді аудандық білім бөлімінің сектор меңгерушісі Кенжетай Шамшадинов.</blockquote>Бұдан кейін тартысқа толы сайыс қорытындыланды. Бабы мен бағы қатар шапқан Е.Бозғұлов атындағы №249 мектеп-лицей командасы 84 ұпай жинап, спартакиада жеңімпазы атанды. Б.К.Мергенбаев атындағы №226 гимназия командасы мен №266 мектеп-лицей құрамасы екінші орынды бөліске салса, үздік үштікті №276 мектеп пен Қ.Күлетов атындағы №92 мектеп ұжымы қорытындылады.Сондай-ақ, жеңіске жеткен командалар мен үздік ойын көрсеткен оқушылар аудандық білім бөлімі мен білім қызметкерлері кәсіподақ комитетінің арнайы кубоктары және мақтау қағаздарымен марапатталды.

Қазалы ауданында спартакиада өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Көзін тапқан адамға кәсіптің сан алуан түрі бар. Мұны түсінген жастардың дені қазіргі күні өз кәсіптерін ашып, тәуір табыс тауып отыр. Бірі мемлекеттік қолдаудың арқасында шаруасын ширатса, енді бірі жинаған қаражатын кәсіпке салып, мол табысқа жетуде. Бүгінде ауданда кәсіпкерлік көлемі артқан. Бұл халықтың сапалы өнім тұтынуына да оңтайлы болып отыр. Аудан орталығында ғана емес, кент пен ауылдық жерлерде де кәсіппен айналысушылар көбейді. Солардың бірі – Сексеуіл кентінің тұрғыны Нұрай Ерланқызы.Бала кезден кәсіпкерлік саласымен таныс болып өскен Нұрай бірнеше мәрте жас кәсіпкерлер форумдарына қатысып, тәжірибе жинақтаған. Жақсыны көріп, керегін үйренген жас кәсіпкер өзінің тың кәсіп түрін бастауына осындай шаралардың септігі көп болғандығын айтты.<blockquote>&nbsp;Мен бұған дейін ата-анамның қолдауымен ашылған жеке балабақшаны басқардым. Осыдан аз уақыт бұрын тұрмысқа шықтым. Сонан соң жолдасым Сұлтанғали екеуміз бірігіп жаңа кәсіп түрін ашуды жоспарладық. Бұрын да ойлап жүретінмін тәтті мақталарға деген балалардың қызығушылығы жоғары екендігін. Содан дүкен иелерінен қайдан алдырып отырғандығын сұрастырдым. Сөйтсем бұл тәттілер бізде жасалмайтын болғандықтан, көршілес облыстардан алдырады екен, – деп әңгімесін бастады Нұрай.</blockquote>Әрине алыс жолдан келген соң тәтті мақталардың өңі кетіп, пішіні өзгерген. Ал өтпей қалған тауарлар дүкен иелеріне шығын әкеле бастаған. Осыны ескерген Нұрай тәтті мақтаны жасаудың жолын қарастыра бастайды.<blockquote>&nbsp;Алдымен мақта жасайтын аппарат керек болды. Мұны қалтаға қонымды бағада алу үшін көп іздестірдім. Себебі біз бұл кәсіпті өз қаражатымызбен бастадық. Ақырында көп іздеген құралымыз жақыннан табылды. Бұл ретте жолдасым Сұлтанғалидің қолдауы ерекше болды. Мұнан соң кәмпит жасауға қажетті бояғыштар мен қоспаларды, сыртқы қаптамаларды Алматы қаласынан тапсырыспен алдырдық,– дейді.</blockquote>Нұрайдың аталған кәсіпті бастағанына көп уақыт болған жоқ. Сонда да болса тапсырыс көлемі күн сайын артып отыр, дейді. Әсіресе кенттегі дүкендер бастапқыда аз мөлшерде алған болса, қазір біртіндеп тапсырыс көлемін көбейткен.<blockquote>&nbsp;Шынымды айтсам, бір аптаның ішінде 450 тәтті мақтаға тапсырыс қабылдадым. Бұл кішкентай кентте басталған кәсіп үшін үлкен жетістік деп ойлаймын. Алдағы уақытта жұмысымның алға басатынына сенімдімін. Өйткені тәттіге құмар емес бала жоқ шығар, – деген Нұрай алғашқы табысы туралы айтты.</blockquote>Нұрай өзінің жоспарларын жүзеге асыру үшін уақыт талабымен үндесе отырып жұмыс жасауға үйренген. Қазір де жас келін атанған Нұрай қайын жұртының талап-тілегінен шығумен қатар, табыс тауып, тәуір тұрмыс кешіп отыр. Оның талпынысы замандастары үшін үлгі. Ол мұнымен тоқтап қалмақ емес. Кәсібін дамытып, биік белестерді бағындырғысы келеді. Жоспары көп жас кәсіпкердің болашағына табыс тіледік.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/1613735446_mata_yz_908247e08c.jpg" alt="1613735446_mata-yz.jpg"></figure>

Сексеуілдік жас кәсіпкер балаларға арнап ерекше тәтті шығаруды қолға алған

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгін Қармақшы ауданы әкімінің орынбасары Жұлдызхан Ерқосаевтың қатысуымен 15 мамыр – Халықаралық отбасы күніне орай брифинг өткізді, Онда алғы сөзді құттықтаумен бастады.&nbsp;<blockquote>«Біздің халқымыз үшін отбасы – қасиетті ұғым, қастерлі құндылық. Адам баласына берілетін тәрбиенің ең негізі отбасында қалыптасады. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы: «Халқымыз қай заманда отбасы дәстүрін берік ұстанып, қадірлей білген. Үлкенге құрмет, кішіге ізет біздің қанымызға сіңген қасиет. Әрбір азаматтың адамгершілік болмысының қалыптасуына отбасындағы ахуал айрықша әсер етеді. Сондықтан мемлекет әр шаңырақтың әл-ауқатын арттырып, әр азаматтың өсіп-өркендеуі үшін барлық жағдайды жасайды», – деп атап өтті. Ұлттық тәрбиенің, адамгершілік пен имандылықтың, ізеттілік пен парасаттылықтың бастау бұлағы – отбасы. Осы ретте, барша аудан тұрғынын құнды мерекемен құттықтап, отбастарына бақ-береке, дендеріне саулық тілеймін», – деді ол.&nbsp;</blockquote>Жанұя берекесін арттыруға, іргесін берік ету мұратында ауданда көптеген мәдени іс-шара ұйымдастырылып келеді. Солардың негізгісіне тоқталар болсақ, &nbsp;«Мерейлі отбасы» ұлттық конкурсына қатысып, жеңімпаз атанған, сондай-ақ басқа да үлгілі отбасы мүшелерімен қала және аудандардағы мектептер мен колледждерде кездесулер мен танымдық шаралардың өткізілуі. Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі Ұлттық комиссиясының төрағасы Аида Балаеваның бастамасымен Отбасы күніне байланысты &nbsp;әлеуметтік желілерде отбасы қадір-қасиетін дәріптеу бойынша арнайы флешмоб басталды. Отбасы құндылығын насихаттап, жан-жақты таратуға біздің өңір де белсенділік танытуда. Бір қуанарлығы – оған қатысушылардың түрлі әлеуметтік платформаларда «#Отбасым» хэштегін белгілей отырып, отбасылық тәрбие, оның маңызы, жанұя мүшелерімен түскен жарқын суреттер, басқаларға үлгі қылып көрсетуге тұрарлық тағылымды жайттар мен қызықты оқиғалардың жарияланып, тіпті кейбір азаматтың өзінің үлгілі отбасын келешекте қалай көргісі келетіні туралы да асыл армандарымен бөлісіп жатқандығы.&nbsp;Елімізде отбасы институтына қамқорлық пен көмек үздіксіз көрсетіледі. Ана мен баланы қорғауға арналған қаржы, көпбалалы отбасыларына берілетін мемлекеттік жәрдемақылар көлемі жыл сайын артуда. Қазақстанда отбасы құндылығы мен дәстүрлерін нығайтуда&nbsp;2013 жылы қыркүйектің екінші жексенбісі «Отбасы күні» болып белгіленіп, келер жылдан бастап «Мерейлі отбасы» ұлттық конкурсы бастау алды. Былтыр ұлттық байқаудың облыстық кезеңіне жолдама алған Шамшатовтар отбасы «Үлгілі отбасы» номинациясымен, Бердібаевтар отбасы «Өнегелі отбасы» номинациясымен марапатталған болатын. Конкурстың қазақтың ұланғайыр даласындағы тағылымы талайға тәрбие болар отбасыларды елге танытып, жанұялық, адамгершілік, рухани құндылықтарды жаңғыртуда маңызы зор. Әсіресе, отбасы мен некенің (ерлі-зайыптылықтың) жағымды үлгісін дәріптеуге, отбасы мәртебесін арттыруға бағытталғаны – көңіл тебірентеді. Байқауды ұйымдастырудағы алғышарт – қазақстандық отбасының жағымды имиджін насихаттау, &nbsp;отбасы институтын, адамгершілікті, руханиятты нығайту, ерлі-зайыптылықтың маңызын тану, ата-ананың бала тәрбиелеудегі жауапкершілігін арттыру, кәмелетке толған балалардың еңбекке қабілетсіз және егде жастағы ата-аналарына қамқорлығын дәріптеу және кеңінен насихаттау.Байқау үш кезеңнен тұрады. Әуелі аудандық және қалалық кезең жеңімпаздары облыстық кезеңге, ал облыста үздік деп танылған отбасы – &nbsp;байқаудың республикалық кезеңіне жолдама алады. Конкурстың бірінші кезеңіне қатысу үшін құжаттарды жергілікті атқарушы органдардың, яғни аудандық Қоғамдық даму бөліміне тапсыру қажет. Айтулы конкурстың бірінші кезеңіне үміткер боламын деген отбасыларға құжат қабылдау осы жылдың 15 мамырынан басталып 15 маусымға дейін жалғасады.&nbsp;Дәстүрлі құндылықтарымыздың қазақы қаймағы бұзылмаған Сыр өңірінде ерекше сақталуы бір қарағанда заңдылық та секілді. Ұрпағына ұлағатты тәрбие беріп, салауатты өмір салтына сай бағыт-бағдар беріп &nbsp;отырған ауданымыздың өнегелі отбасыларына айтар алғысымыз шексіз. Бұл тұрғыда тәуелсіз мемлекетіміздің одан әрі өркендеп, іргесінің нығайып, шаңырағының биік болуында әрбір қазақстандық отбасына жүктелер міндет те аз емес. Десе де, бірлігі мен татулығы жарасқан мемлекетімізде отбасының құндылығы күн санап артпаса, төмендемейтіні ақиқат. Ал мұндай қасиетті жолда халық арасында өткізілетін іс-шаралардың орны қашанда бөлек болған. Енді конкурсқа қалай қатысуға болады? Сол жағына тоқталып өтсек. Конкурсқа қатысушы отбасыларды жанұялары мен әулеттері туралы өздерінің өнегелі отбасылық дәстүрлерімен, тарихи сәттерімен, қызықты оқиғаларымен #Мерейліотбасы, #МерейліотбасыKZO2023 хэштегтерін пайдалана отырып, әлеуметтік желілерде бөлісулерін сұраймыз. Бұл мерейлі отбасыларды танымал етуге және халық арасында отбасы құндылығын кеңінен насихатауға зор мүмкіндік. Жергілікті комиссия өкілдері аталған шарттарға ерекше мән беретінін атап өткім келеді. Тағы бір түйіндеп айта кетеріміз, осы байқауға ауданымыздың барлық отбасыларын қатысуға шақырамын, – деді брифинг соңында аудан әкімінің орынбасары Жұлдызхан Байназарұлы.

Қармақшыда отбасы күніне орай брифинг өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Балық шаруашылығы саласының белді маманы, қызылжарлық жеке кәсіпкер Әділжан Әбдіков Қазақстанның "Алтын кітабына" енді.Үнемі жол үстінде жүретін Әділжанды аудан көлемінде танымайтын адам кемде-кем болар. Кәсіпкерлік оңай шаруа емес. Талай адамдармен кездесіп, талай жандармен жүздесесің. Кәсібіңді оңтайландыру жолында аудан, облыс көлеміндегі семинарларға қатысып, үлкен ой түйесің. Әділжанның негізгі мақсаты – ауыл, аудан көлемінде балық шаруашылығын дамыту. Осы саланың ізімен балықшының баласы Астанаға да бірнеше мәрте шақырылған.Әділжанның әкесі Көлбай Әбдіков те асау толқынмен алысқан нағыз балықшы еді. Жай ғана балықшы емес, тәжірибесі аудан көлеміне таралған, «Райым» колхозының белді жылым бригадирі, Қазақстан Компартиясы ХІV съезінің делегаты. «Әке көрген оқ жонар» демекші, Әділжан да 1985 жылы №81 Қызылжар орта мектебін бітіріп шыққаннан кейін, көп ойланбастан балықшы ескегін қолына ұстаған.Балықшы болу оңай жұмыс емес. Апталап, айлап үй көрмейтін әкелерімізді кейде сағынып-ақ қалатын едік. Үнемі сыртта жүргендіктен, қорадағы бес-алты малын да дұрыс танымай қалатынын көзіміз көрді. Үйге, малға қарауға оларда уақыт та болмайтын. Қыстың қытымыр аязында күн шықпай кететін әкеміз кешкілік үйге келгенде үстеріндегі сары шинельдері мұз қатып, ұзақ уақытқа дейін ілгектерін ағыта алмай әуреге қалатын. Сосын бәріміз жабылып аяғындағы қырауланып қалған резеңке етіктерін тартқылап, әрең дегенде шешіп аламыз.Осындай бейнетті бастарынан өткізіп жүрген балықшылар балаларының оқығанын жақсы көретін. Әділжанның әкесі де солай.– Балам, мектепті жаман бітірген жоқсың. Оқығаның дұрыс еді ғой, – деді.– Жұрттың бәрі оқу қуып кетсе, балықты кім аулайды сонда?Әділжан ондайда осылай әзілге жеңдіріп жібереді. Ұлының нақты шешімі екенін әкесі де сезгендей, одан әрі үндеген жоқ. Өйткені ата кәсіпті жалғастыру сол кездегі ұрпақтың еншісінде еді. Жалғыз Әділжан емес, бірге оқыған көптеген сыныптасы да балық шаруашылығы саласына араласып, теңіз төріне аттанды. Ол кезде балықшылардың экспедициялық әдіске көшкен кезі. Яғни балықты көктем мен күзде алыстағы Балқаш көліне барып аулайды да, қыс айларында ауылдағы «Қаракөл», «Райым», «Жалаңаш», «Қосжар» көлдерінде еңбек етеді. Ызғары бет үсітер сол бір қыстарда мұздың қалыңдығы да сүймен бойындай болатын. Байырғы балықшыларға қарулы жастардың көмегі ауадай қажет. Сондықтан да олар ата жолын қуған жас жігіттерге ризашылықпен қарайтын.Тоқсаныншы жылдардағы қиыншылық кезеңдер ел санасынан әлі де ұмытылған жоқ. Сол кездері ғой дүркіреп тұрған колхоз, совхоздардың тарай бастағаны. Талай жыл тарихы бар «Райым» колхозы да көштің соңын ала сетіней бастап еді. Әділжан да колхоздан шығып, 2000жылы «Атақоныс» жауапкершілігі шектеулі серіктестігіне балықшылар бригадирі болып орналасты. Жастайынан еті тірі, пысық жігіт ел көзіне іліне бастаған тұста осы кез. Жауапкершіліктен жалтармайтын жігіт 2001 жылы «Атақоныс» ЖШС-ның атқарушы директоры болып сайланды. Жоқшылық салқыны әлі де қайтпай, ел күйзелісте жүрген кезеңде қиындықпен күресе білген жас жігіт жұмысын тоқтатпастан жүргізе берді. Колхоздың бар дүниесін үлесі барлар бөліп-бөліп алған. Тіпті жылым салатын құрал-жабдықтарда түгел емес. Қажетті құралдарды қайта жинауға тура келді Әділжанға. Үкіметтен бөлінген көк тиын да жоқ. Тапқан табысыңа құрал-жабдықтар аласың.<blockquote>– Әділжан-ау, басыңа не бәле тілеп алып жүрсің? Сендерге осы балық ауламасаңдар болмай ма? – деген іріткі салар сөздерде болды.</blockquote>Қайсарлық мінезі бар, жас та болса үлкен орталармен араласып үйренген Әділжан алған бетінен қайтпады.<blockquote>&nbsp;Ата-бабамыздан қалған балықшы ескегін еш нәрсеге де айырбастауға болмайды. Оларға берер жауабы да осы. Рас, басқа саланы таңдап, мал өсіруге де болар еді. Қолынан келері де анық. Бірақ жастайынан теңіз толқынына құмартып өскен жастың бар ойы балық шаруашылығын қайта жандандыру болды. Олай етпегенде, кешегі тәрбиесін алған марқұм балықшы әке, ағаларының алдында өзін кінәлі сезінер еді. «Өзен жағалағанның өзегі талмас» дегендей, сонау ашаршылық кезеңдерде де адамдар өмірін сақтаған осы көлдің балығы емес пе?!</blockquote>Ажары кеткен ауыл тұрғындары 2005 жылы Үкімет назарына ілінді. Жоғарғы жақтың шешімі бойынша ауыл тұрмысын әлеуметтік жағынан көтеру мақсатында түрлі бағдарламалар қабылданып, ел қуанатындай жұмыстар жүргізіле бастады.Қай істе болса да іскерлік танытып, туған ауылын түлетсем деген Әділжанның ойын ауылдастары да түсінгендей, сол кездегі бағдарлама бойынша құрылған «Қызылжар» селолық тұтыну кооперативінің төрағасы етіп сайлады. Бұл ел тұрғындарының бұған деген үлкен сенімі екенін түсіне білген жас жігіт заман талабына ере білу үшін үнемі ізденісте жүреді. Аудан, облыс көлеміндегі балық шаруашылығы туралы, кәсіпкерлік туралы семинар, жиналыстан бір қалып көрген жоқ. Қолынан іс келетін жігітті бәрі де танып білгендей. Тіпті аудан көлеміндегі шешімі табылмаған балық шаруашылығы мәселелеріне де ойласу үшін Әділжанды шақыртып алатын.Кәсіпкерлік деген осы. Үйде болғаннан түзде жүргенің көп. Балық саласын дамыту, балықтарды өсіру бойынша 2012 жылы ауыл баласы алыстағы Финляндия еліне барып, тәжірибе алмасып қайттты. «Балықшы балықшыны алыстан таниды» демекші, олар да Әділжаннан үйренері көптей, келген сайын ізінен қалмайды. Кең пейілмен жайылған қазақтың кең дастарқанын осы Әділжанның үйінен көріп, таңдайларын қаққан. Қонаққа жайлы Әділжанның үйінен қысы-жазы қонақтар арылған емес. Бірде Ақтөбеден, бірде Алматыдан, тағы бірде Қызылордадан іздеп келіп тұрғаны. Бәрін де қабақ шытпай жайдары қарсы алатын жары Мариямкүл.<blockquote>– Әр қонақтың өз несібесі болады, балам. Қонақ келген үйге құт келеді деген,– деп анасы Патшайым да бір қуанып қалады. Жеке кәсіпкер болып 2012 жылы тіркелген Әділжан 2013 жылы ауыл жанындағы көлемі 300 гектар «Алаша» көлін 10 жыл мерзімге тендерден ұтып алып, жұмыс істеп келеді.</blockquote>Кәсіпкерліктің қиындығынан қашпаған Әділжан Әбдіков 2018 жылы көлемі 1100 гектар болатын «Қаракөл» көлін тауарлы балық өсіру мақсатында 10 жылға тендерден ұтып алғанда, бүкіл ауыл қуанды. Кезінде балығы тайдай тулаған атақты көл соңғы кездері әркімнің қолында кетіп, күтімсіз қалғанына Қызылжар елді мекенінің тұрғындары ренжіп-ақ жүр еді. Ел сенімінен шығуды көздеген Әділжан тауарлы балық шаруашылығын дамыту мақсатында жоба жасап, оның ел тарапынан, Үкімет тарапынан қолдау табуына атсалысып келді. Астанаға талай мәрте шапқылаған Әділжанның еңбегі еш кетпей, 2018 жылы Табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы 109 миллион көлемінде қаржы бөліп, сағасын дариядан алатын «Қаракөл» көліне терең канал қазылды. Каналдың дария бет-аузына балық өткізбейтін тор салынып, дамбыланып, шлюз салынды.Кәсіпкер жігіт Әділжан Әбдіков ауыл көлеміндегі ауқымды істермен қатар, аудандық балық шаруашылығын дамыту саласына да белсене араласып тұрады. Өйткені кәсіпкерліктің өзінде балық шаруашылығын өркендетуге арнап отырған жігіт ағасының ең басты арманы да осы ата кәсіпті жалғастырар мұрагерлерді көбейту екен.<blockquote>&nbsp;Сонау бір кездері балықшы ескектері мен қайықтары айдалада қаусап жатқаны жүрегіңді ауыртатын еді, – дейді кәсіпкер Әділжан бізбен әңгімесінде. – Қазір ескек ұстаған көбейді. Бұл теңіздің қайта жанданғанының белгісі. Тек осы бір алтындай байлығымыз көрінгеннің қолында кетпесе екен. Сол себепті балық қабылдайтын, өңдейтін және оны сырт жерлерге жіберетін балық зауыттарын кеңейту керек. Кәсіпкер сөзі көңілге қонымды. Кезінде Арал халқының тең жартысы жұмыс істейтін алып балық комбинатын ұшты-күйлі жоқ қылдық. Арал теңізінің балығынан басқа сонау мұхит балықтарын алыстағы Балқаш көлінің балықтарын вагон-вагон қылып тасып, қайта өңдеп жатқандарын көзімізбен көрдік.</blockquote>Қазір Арал өңірінде майда-майда 8 балық өңдеу зауыты бар екен. Неге соларды бір-бірімен байланыстырып аудан орталығынан бұрынғы балық комбинаты сияқты ірі бір балық зауытын салмасқа... Балық шаруашылығына аса ден қойған кәсіпкер жігіт аудандық конференция, жиналыстарда сөз сөйлеп, Кіші Аралды сақтау мақсатында Сырдария өзенін реттеу туралы мәселе қойған. Көп жылғы ұсыныс нәтижесін беріп, биыл Сырдария өзенінің Қызылжар бетіндегі құлау қаупі бар жарына тастан қорған салынды.Ауыл маңындағы «Қаракөл», «Алаша» көлдерін мойнына алған кәсіпкер оларға үнемі күтім жасап келеді. Жыл сайын көл жағасын қоқыстардан тазартуға ауыл тұрғындарын өз қаражатымен жұмылдырып, тазалық жұмыстарын жүргізеді. Жақында ғана ол екі-үш жұмысшысын ертіп, суы таяз «Алаша» көлінде балықтардың оттегімен тыныстауы үшін мұз үстінде ойықтар ойып қайтты.Ауылдастарының құрметіне бөленген кәсіпкер жігіт Әділжан Әбдіковтың көп жылғы еңбегі босқа кетпеді. Еңбектің құрметіне бөленген Әділжанның есімі Қазақстанның "Алтын кітабына" жазылды.Бүгінде дайын өнімді бір жерден алып, екіншісіне көтеріңкі бағамен өткізетін кәсіпкерлер көптеп кездеседі. Ал Әділжан Әбдіков сияқты үлкен еңбекпен келетін өнімді өндіру сол арқылы ата кәсіпті жалғастыратын кәсіпкерлер санаулы ғана. Келер ұрпаққа үлгі боларлық істері бар Әділжанның көпшілікке ұнайтын мінезі – айтар ойын бүкпесіз ашық айтып, әділдік жағында жүретіндігі. Жалтақтамай турасын айту әке тәрбиесінен қалған із. Кәсіпкерлікке де керегі – осы. Тура жолдан тайдырмайтын турашылдығы Әділжанды әлі талай белестерге жетелейтіні анық.Ел қазынасын молайтып, туған жерін түлетем деп жүрген кәсіпкер жігіт Әділжан Әбдіковке біз де оң тілегімізді білдірдік.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/15c16ada_783f_4b11_bf13_4f863465a0ea_b7b2f41ccf.jpg" alt="15c16ada-783f-4b11-bf13-4f863465a0ea.jpg"></figure>

Балық шаруашылғын дамытқан жанның есімі «Алтын кітапқа» енді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Талай сырды қойнауына бүккен тарихи шаһардың бірі – аудан орталығынан қырық шақырым қашықтықта орналасқан Жанкент ауылы. Құтты мекен Ұлы Жібек жолы басып өтетін, түркі елдеріне ортақ тұлға Қорқыт баба бен әлемге «Екінші ұстаз» атанған Әбу Насыр Әл-Фараби мекендеген Жанкент шаһары маңында орналасқан.Бұл ауыл уақыт талабымен «Өркенді», «Екпінді», «Жанкент», «Чкалов», колхоздарының бірігуінен пайда болған. 1950 жылы ВКП (б) Орталық комитетінің қаулысы бойынша 4 колхоз ірілендіріп, біріктіліріп, Ф.Энгельс колхозы құрылды. Колхоздың басқармасы болып Әбілда Тобаев сайланды. Соғыстан кейінгі халық шаруашылығын дамыту үшін колхоз мүшелері аянбай еңбек етеді. Сол жылдары күріштен мол өнім алған колхоз мүшесі, есімі елге етене таныс дихан Иса Жарылқағанов «Ленин» орденімен марапатталады.1963 жылы Ф.Энгельс, М.Горький және Жданов колхоздары біріктіріліп, Ф.Энгельс совхозы құрылып, орталығы Қожабақы елді мекенінде болды. Жанкент ауылы Ф.Энгельс совхозының бөлімшесі болып жұмысын жалғастырады. 1968 жылы КПСС орталық комитетінің қаулысымен Ф.Энгельс совхозынан бөлініп, өз алдына дербес Өркендеу совхозы болып құрылады.2018 жылы Қызылорда облысы әкімдігінің қаулысы, Қызылорда облыстық мәслихатының шешімімен Өркендеу ауылының атауы «Жанкент» ауылы болып өзгертілді. Округтегі 319 отбасында 1330 адам тұрады. Бұнда ауыл әкімшілігі, 250 оқушыға арналған мектеп, 90 орындық «Аққоян» бөбекжай-балабақшасы, 150 көрерменге арналған ауылдық клуб, күндізгі стационарлық-амбулатория, малдәрігерлік пункт, кітапхана, почта, сервистік таза ауыз сумен қамту бекеті, жасанды спорт алаңы халыққа қызмет көрсетеді. 250 орынға арналған, 2009 жылы типтік жобада салынған №104 орта мектеп жұмыс істейді. 1992 жылы пайдалануға берілген, 2017 жылы күрделі жөндеуден өткен №5 «Аққоян» бөбекжай-балабақшасының 4 тобында 90 бала тәлім алуда.&nbsp;2018 жылы жекешелік-әріптестік негізде салынған Жанкент ауылдық амбулаториясының күндізгі стационарда 11 адам емделеді. Сондай-ақ ветеринариялық пункт бөлімшесі және ұзындығы 5 шақырым болатын, қуаттылығы 21,225 шақырым Өркендеу топтық су құбыры бар.Жанкентте 1989 жылы салынған ауылдық клуб &nbsp;150 көрерменге қызмет көрсете алады. Өнер ұжымында ән, би, драма, домбыра үйірмелері жұмыс істейді. Осы ғимаратта орналасқан рухани мәдени орынның бірі – ауылдық кітапхана қоры 27005 кітаптан тұрады.&nbsp; Ауылда бұқаралық спортты дамытуға көңіл бөлінген. Осы бағытта салынған спорт алаңы 2012 жылы пайдалануға берілді. Бүгінде тұрғындардың 32 проценті бұқаралық спортпен шұғылданады.Халықты иман мен бірлікке шақырып, туралыққа тәрбиелейтін, 50 адамға арналған «Жолмырза-Ата» мешіті 2010 жылы, халықтың күшімен және Жолмырза ата ұрпақтарының демеушілігімен салынып, пайдалануға берілді.&nbsp;<blockquote>«2015 жылы 108345,0 мың теңге қаржыға Орталық саябақ пен Жастар бағына абаттандыру жұмыстары жүрді. Ауылға кіре-беріс қақпа салынды. «Ер-есімі, ел-есінде» ескерткіш тақтасы қайта жаңғыртылды. Жастар бағына іс-шара өткізілетін сахна, Бик-Бен сағаты орнатылды. Ауыл тұрғындары демалатын орындықтар қойылып, жолдарға тас төселді. Ұлы Отан соғысынан оралмаған, тылда еңбек еткен және халық шаруашылығын көтеруде қажырлы еңбек еткен, 500 ауыл азаматтарының тізімі мәрмәр тақтаға жазылып ілінді, – дейді ауыл әкімі.</blockquote>Кәсіпке келушілер көбеюдеБиыл ауылдық округ бойынша 70 кәсіпкерлік субьекті аудандық Кірістер басқармасына тіркелген. Оның ішінде 11 шаруа қожалығы, 1 өндірістік ауылшаруашылығы кооперативі, 4 аралас заттар дүкені, 1 наубайхана, 1 тігін цехы, 2 маршруттық автобус, 4 такси, 21 жеке кәсіпкер мал шаруашылығымен, 25 әртүрлі қызмет көрсету түрлерімен айналысады 2023 жылдың бес айында &nbsp;жаңадан 11 жеке кәсіпкерлік субьектісі тіркелді.&nbsp;2022 жылы «Бастау-Бизнес» жобасымен оқуға 15 ауыл жастары және әлеуметтік осал топқа жататын бір ІІІ- топ мүгедегі барлығы -16 адам «Еңбек КZ» порталы арқылы электронды тіркелуге құжаттары дайындалып оқыды. 16 үміткердің 5- ауыл жасы және 1- ІІІ топ мүгедегі, барлығы 6 адам жобаларын сәтті қорғап, 1млн 200 мың теңге мемлекеттік грант қаражатын жеңіп алды. Қазіргі уақытта әр сала бойынша өз жеке кәсіптерінен нәсіп тауып отыр.Кәсіпкерлік саласында мемлекеттік бағдарламалар, оның ішінде аудандық кәсіпкерлік палатасы МФО «Атамекен» арқылы бір ауыл тұрғыны құны 3 млн &nbsp;теңгені құрайтын мал шаруашылығы жобасымен, бір ауыл тұрғыны 4,7 млн теңгеге жылқы шаруашылығы бойынша «Сырдария-1» ЖШС арқылы несие қаражатын алды. Бір ауыл тұрғыны Ауылшаруашылығы қолдау қоры арқылы 2,3 млн. теңге Барлығы -10 млн теңге &nbsp;несие қаражатын алды.&nbsp;Жанкентте жұмыссыздық жайы да жолға қойылып келеді. 2021-2025 жылдарға арналған кәсіпкерлікті дамыту жөніндегі Ұлттық жоба аясында, субсидияланатын жұмыс орындарын ұйымдастыру бойынша Аудандық жұмыспен қамту орталығы арқылы ақылы қоғамдық жұмысқа - 40 адам қабылданды. Атаулы әлеуметтік көмек алушы жанұя саны -2, Әлеуметтік жұмыс орыны бойынша бір кәсіпкерлік субьекті бір жұмыссыз адамды жұмыспен қамтыды. Жастар тәжірибесіне - №104 орта мектебіне 1 мамандық (бастауыш, пән мұғалімі) бойынша, №5 «Аққоян» бөбекжай-балабақшасына 1 оператор мамандықтары бойынша барлығы -2 жас маман жұмыспен қамтылды.<blockquote>«Біздің ауылдың адамдары кәсіпке бейім. Жаңашылдықты тез меңгеріп, қоғамға лезде бейімделеді. Осы жылдың 5 айында бір ауыл тұрғыны ауылшаруашылығы несие корпорациясы арқылы -3,5 млн. теңге, екі ауыл тұрғыны Өңірлік инвестиция орталығы арқылы «Іскер» бағдарламасымен -8,6 млн. теңге, барлығы -12,1 млн. теңге несие қаражатын алды. Жастарға арналған 2,5 пайыздық несиелеу бойынша екі ауыл жасы жобаларын тапсырып несие қаражатын күтуде», - деген ауыл әкімі 2021 – 2025 жылдарға арналған кәсіпкерлікті дамыту жөніндегі Ұлттық жоба аясында, субсидияланатын жұмыс орындарын ұйымдастыру негізінде атқарылған жұмыстарға да тоқталды.</blockquote>Ауыл әкімінің айтуынша бұнда атаулы әлеуметтік көмек алушы жанұя саны -2, Әлеуметтік жұмыс орыны бойынша бір жұмыссыз адамды жұмыспен қамтылған. Жастар тәжірибесіне - бір жас маман &nbsp;жұмысқа жіберілген.Шүбі шүйгін шұрайлы мекенАталған ауылда ауыл шаруашылығы саласыда өркендеу келеді. Қазіргі уақытта округ бойынша Ірі қара малдың басы 2191 болса, &nbsp;уақ мал-3196 бас, жылқы- 1549 бас, түйе-89 бас, құс -200 бас есепке алынған.&nbsp;Өткен жылы ауылдық округ бойынша «Жанкент-Агро» ЖШС 330 гектар күріш дақылын егіп, әр гектардан 43,9 центнерден, &nbsp;барлығы -14487 центнер, «Мерей» шаруа қожалығы 280 гектар егіс егіп, әр гектардан 35 центнерден барлығы -9800 центнер &nbsp;және «Сыр маржаны» ЖШС филиалы 330 гектар &nbsp;күріш дақылын егіп, әр гектарден 17 центнерден барлығы -5610 центнер өнім алған. Ағымдағы жылы ауыл тұрғындары «Қайық жол» учаскесінен 15 гектар жерге көкөніс – бақша дақылдарын егіп, артылған өнімдерін Әйтеке би кентіндегі сауда орындарына сатыпты. Сонымен қатар «Айдәулет» шаруа қожалығы елді мекен тұрғындарын табиғи шөппен (пресс) қамтамасыз еткен.Ауылдық округ бойынша 5 бұлақ құжаттандырылып, оның ішінде ауыл тұрғындарының тұрмыс тіршілігіне қажетті елді мекеннің солтүстік беткейіндегі, Ә.Тобаев көшесі бойындағы және оңтүстік-шығыс беткейдегі, бұрынғы ферма аумағындағы су өткізу қабілеті нашар күйдегі барлығы-үш бұлақты қазу жұмыстарын жүргізуге жобалық-зерттеу жұмыстары (ПИР) құжаттары дайындалып, аудандық ауылшаруашылығы бөліміне өтінім тапсырылды.&nbsp;Ауылдық ветеринариялық пункт қызметкерлері тарапынан жоспарланған диагностикалық зерттеулер мен профилактикалық іс-шаралар кезең-кезеңмен жүргізіліп келеді.&nbsp;Ауыз толтырып айта кетер жайт, №104 орта мектепті әр жылдарда бітірген түлектердің күшімен ауылдық мешіт жанынан 150 орындық асхана, қараша үй салынған. Сондай-ақ «Киелі мекен Жанкент» аталған ескерткіш белгіде ауылдың әлеуетін көтеруде аянбай еңбек етіп, тер төккен 514 азаматтың тізімі мәңгілік тақтаға жазылып қойылыпты.Осы жылдың тағы бір жағымды жаңалығы – Орталық саябақ ішінен ашық аспан астындағы жаттығу құрал жабдықтары орналастырылатын болады.Сонымен қатар, Жанкентте туып өскен Ұлы ойшыл Қорқыт баба, би және батыр Сырлыбай Шабақұлы, академик, медицина ғылымының докторы Бегалы Әйтмембетов және қоғам қайраткері Қуанышбай Төлебайұлының жас ұрпаққа өнегелі, өсиет сөздері тұрғындар көп жиналатын «Орталық саябаққа» аллея ретінде орналастыру жоспарда бар.Осыдан екі жыл бұрын Ж.Байқадамов, Ғ.Мұратбаев көшелеріне асфальт, Сарыкөл және Жылуан көшелеріне қиыршықтас төселіп, 62262,6 мың теңге қаржыға орташа жөндеу жұмыстары жүргізілді.2023 жылы ұзындығы 1,0 шақырым Жанкент көшесіне жөндеу жұмыстарын жүргізуге жоба сметалық құжаттары жасалған. Қазалы ауданының елді мекендерді электр энергиясымен қамтамасыз ету іс-шара жоспарына сәйкес, Өркендеу ауылдық округінде 2023 жылға электр желілерінің ұзындығы 14 шақырым ішкі желі, 4 дана трансформаторларды және 2,2 магистральды желілерді аудандық электр торабы тарапынан ағымдағы жөндеу жұмыстарын жүргізу жоспарланған. Елді мекен бойынша 9 көшенің 6 көшесі асфальтталған, 2 көше қиыршықтасты. 1 көшеге орташа жөндеу жұмыстары жүргізілмек.Елді мекен бойынша жасыл белдеулер орналастырылып, ауыл тұрғындары бақша –көкөніс дақылдарын егіп, өз-өздерін қамтамасыз етіп отыр.Дарындылар &nbsp;мен дарабоздардың кіндік қаны тамған қасиетті өлке өркендеп, дамудың &nbsp;даңғыл жолына түскен. Көркі көз тартар ауыл саф ауасымен де жанға жайлылық &nbsp;сыйлайды. Тұрғындардың ауызбіршілігі мен ынтымақтығы сырттан келген кім-кімге де анық байқалады. Бұнда елім деп жүрген ерлер жетерлік. Туған жердің тазалығына &nbsp;бей-жай қарамайтын тұрғындарды осы ауылдан табасыз. Тап-таза, жап-жасыл айналаға зер салып, терең тыныс алғанда &nbsp;тынығып қаласыз. Осы орайда тіл ұшына «Жайқалған жасыл желегі, Жанкент жердің бөлегі» деген тіркес еріксіз орала кетеді.

Қазалы: Жанкент ауылының әлеуметтік ахуал артып келеді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Мал ұрлығы қылмыстарының алдын алу, ашу, мал ұрлығы қылмыстарымен айналысатын тұлғаларды анықтау мақсатында Қызылорда облысы полиция департаменті бастығының бұйрығына сәйкес 15-18 мамыр аралығында облыс көлемінде «Мал ұрысы» жедел-профилактикалық іс-шарасы басталды.&nbsp;Іс-шараға Полиция департаментінің барлық қызмет салалары мен &nbsp;жергілікті атқарушы органдардың қызметкерлері жұмылдырылды. Ветеринария саласымен бірлесіп, құжатсыз төрт түлік &nbsp;малды тасымалдау фактілерін, мал союға және ет сатуға арналған сертификаттың жоқтығын анықтау үшін рейдтік іс-шаралар жүргізілуде. &nbsp; &nbsp;Мал ұрлығы бүгінгі күннің өзекті мәселесіне айналып отырғаны жасырын емес. Төрт түлік мал көбіне қараусыз жайылатын жерлерден кешкі уақытта ұрланады. Бұған қоса, тұрғындар малының ұрланғандығы туралы полиция органдарына кеш хабарлайды.&nbsp;Мал иелері өздерінің малдарын жоғалғанын байқаса да полицияға хабарын бермей, көмегіне жүгінбей өз бетінше іздейді, қылмыс орын алған сәттен арада біраз уақыт өтіп, ұрланған мал мен оған қатысты тұлғаларды іздестіруді жеңілдететін маңызды айғақтар мен іздер жоғалады. Осылайша, мал ұрлығы қылмысын жедел түрде ашуға мүмкіндік болмайды.

Қызылордада «Мал ұрысы» жедел профилактикалық іс–шарасы басталды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> «Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілесің» дейтін қазақ даналығының ақиқаттығы дәлелдеуді қажет етпейтін аксиома. Баланың алғашқы мектебі, қоғамдық ­институты – отбасы. Тал шыбықтай солқылдап тұрған бала сол отбасындағы жақсы-жаманның бәрін бойына сіңіреді. Демек, ұл ұжданды, қыз қылықты болуы ең алдымен отбасыдан. Көпке топырақ шашудан адамыз, бірақ бүгінгілер балаларын ата-әжеден алыстатып, балабақша мен мектеп тәрбие береді деп жүр. Олар асыл қазыналардың жол сілтер ақылы, салмақты ойы, пайымды пікірі тек балаларымен немерелері үшін ғана емес, қоғам үшін де өте құнды екенін естен шығарып алған сыңайлы.Қазіргі қоғам әже тәрбиесіне зәру. Бұрынырақта үлкендердің айтар әңгімесі, берер тәрбиесі бөлек. Соңғы уақытта қоғамды дендеп бара жатқан рухани құлдыраудың түп-төркіні аталар академиясы мен әжелер институтының әлсірегендігін сездіреді. Тіпті, бүгінгі күнде «баланы ата-әжесінің тәрбиелеуі бала психологиясына зиян» деген адамдарды көз көріп, құлақ естіп жүр. Пайымдауларынша, қазақы дәстүрде жас жұбайлар тұңғышын «кемпір-шалдың баласы» деп солардың бауырына салу, осы ұлттық дүниені дәріптеу ескінің қалдығы. Әже әлдиін естімей, «әже» сөзіне шошына қарайтындар сейілмей келеді. Немере тәрбиесіне көңіл бөліп, ұлттық құндылықты бала күнінен санасына сіңіретін қариялар азайып барады.&nbsp;Осының алдын алу үшін бізге шет елдің психологиясын тықпаламай, керісінше, ұлттық психологияны қайта жаңғырту қажет. Балаға ата-әженің махаббатын мейлінше сезіндіру керектігін алға тартады 73 жастағы әжей Махсат Әнуарбекова.<blockquote>«Мұның астарында туыстық қарым-қатынастың үзілмеуіне бастар жолдың жатқандығын түйсінгеніміз жөн. Ата-әже тәрбиесінен жаман бала шыққанын көргенім жоқ. Қайта дана, ақылгөй балалар осы тәрбиеден шыққан еді. Қазақ бұл дәстүрден ұтпаса, ұтылған жоқ. Өкінішке қарай, кей жастар әке-шешесінен бөлек кетіп, ата-әже тәрбиесін жат көріп жүр», – дейді Махсат әжей.&nbsp;</blockquote>Дегенмен де, ата-әже мектебінің білімі, тәлімі мен тәрбиесі өте жоғары әрі терең екені анық. Олар ертегі, әпсаналарды айтқанда да сол кейіпкердің бейнесінсомдағанда бірден жаман мен жақсыны, адал мен арамды, ақ пен қараны ажыратуға машықтанып қалатынбыз. Балалардың бәрі ұйып тыңдайтын көптеген ертегінің соңында мұратына жетіп, бақытты болып жататын. Сол шақта арманның ақ кемесіне отырып алып, біраз тәтті қиялға батып та кететінбіз. Қазіргі балаларға бұрын бізде сондай болған, әжелеріміз батырлар жырын, арысы «Ұртоқпақ», берісі «Мақта қызды» айтатын деп көріңізші?! Олар үшін бұл құдды аңыз іспеттес. Бірақ бұл ақиқат Бүлдіршіндердің тек теледидар мен телефонға ғана телміріп өсіп келе жатқандығы қынжылтады. Сол себепті де, біз қоғам болып ата-әжесіз өсіп келе жатқан балалардың болашағына алаңдауымыз қажет. Өйткені, бүгінгі тәй-тәй басқан балақандар ертеңгі болашақтың иелері. Олай болса енді ғана бүр жарып келе жатқан жас өскіндеріміздің тамырына қазақы, ұлттық тәрбиенің дәнін егейікші. Жастайынан олардың тамырына балта шапқанша, ізгі қоғам қалыптастыруға атсалысқанымыз абзал.&nbsp;Ерте, ерте, ертеде, ешкі жүні бөртеде, қырғауылы қызыл екен… Сәл дем алып барып, әрмен қарай жалғасатын ертегілерді естімегелі көп жылдың жүзі болды. Біздер қайта бұл сөзді естіп өстік қой. Бүгінгілер ше?

Бүгінгі қоғам әже тәрбиесіне зәру

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Ежелден отбасындағы әкенің орны мен рөлі терең түсінікпен баяндалып, көрсетіліп келеді. Әсіресе әдеби шығармаларда әкенің балаға берер тәлім-тәрбиесі жайлы жазылған ғибратты әңгімелер мен өлең жолдары жетерлік. Атап айтқанда, Мұхтар Шахановтың «Әке туралы жыры», Мұқағали Мақатаевтың «Әке жайлы өлеңі», Асқар Тоқмағамбетовтің «Әке мен бала» романын айтуға болады.Өмірде адам – адами құндылығын берік сақтап, тура жолдан таймай күн кешудің өзі тәрбие деген қасиетті сөзге сайып келеді. Қазақтың маңдайына біткен ойшыл Абайдың бір ұлттың ұлы болып өсуі – жастайынан әке мен шешенің берген өнегелі тәлімінде жатыр. Құнанбай – аға сұлтан, би, ел көшін бастар, тізгінін ұстар абыройлы тұлға болғаны белгілі. Билік жолында елдің мәселелерін шешіп, түгел бір ауылдың жұртын басқарған тұлға. Осындай өр мінезі мен өнегесі арқылы Құнанбай екі дара тұлғаны шыңдап шығарды. Оның бірі баласы – Абай болса, екіншісі немересі – Шәкәрім.&nbsp;Бала бойындағы жақсылы-жаманды қасиеттерін байқаса, қазақ оны ең бірінші әке мен ата тәрбиесінен көреді, тегіне тартқан дейді. «Әкесі сондай адам еді, атасы жақсы адам, көргенді бала» деп ер адам тәрбиесін ауызға алады. Өйткені әкесінің баласына қалдырған ең үлкен мұрасы – оның жақсы тәрбиесі. Ал әке мектебінен өткен бала сол мұраға қиянат жасамауға тырысқан.Әке – отбасының асыраушысы, тірегі, қамқоршысы. Оның мінез-құлқы, өзгелермен қарым-қатынасы, өнері мен білімі – баланың көз алдындағы үлгі-өнеге алатын, оған қарап өсетін нысанасы. Әке балаға жолдас әрі сырлас болу керек. Ол әрқашан бір әрекет жасау үшін әуелі әкесімен ақылдасады. Сондықтан дәстүрлі қазақ қоғамында тәрбие алған баланың әкеге деген құрметі ерекше болатын. Жүзінен мейірім төгіліп тұрмағанымен, қас-қабағынан бәрін түсініп өскен бала әке қаһарынан сескеніп жүретін. Әке тәрбиесі – деген осы. Ер баланың өсіп, жетіліп, өз алдына жеке тұлға болып қалыптасуында, қоғамдағы өз орнын дұрыс таба білуінде әкенің атқаратын еңбегі ерекше. «Бір бала бар әкеге жете туар, бір бала бар атадан өте туар, бір бала бар атадан кері кете туар» деген халқымызда дана сөз бар. Ал дұрыс тәрбие алған бала қоғамға пайдасын тигізетін азамат болып өседі.<blockquote>«Мен жастайымнан әкемнің берген тәлім-тәрбиесі, бағыт-бағдарымен жолдан жаңылмай келгенмін. Бір күні әкем дүние салды. Әкемнің қазасы мен үшін ауыр тиді. Ол кеткелі отбасымның жауапкершілік жүгі маған жүктеле бастады. Өзімді әрдайым мықты санайтынмын. Алайда олай емес екен. Әкенің нұсқаған жолымен жүріп, өзімізді батыр санайды екенбіз. Мен әкем кеткелі талай жаңылдым. Дұрыс деп таңдағаным – бұрыс, бұрыс дегенім – дұрыс болып шығатын. Шүкір. Қазір өмірдің ығына қарай бейімделіп, әкеден алған тәрбиемен өмірлік қағиданы түсіне білдік. Сіз шетелдегі «Гарвард» университетін бітірсеңіз де, олар сізге бір әкенің берген тәрбиесін бере алмайды», – дейді Нұрмұхаммед Ғалымұлы.</blockquote>Қазақ халқы «Әке – балаға сыншы» деп балаларды сынап отыруды естен шығармаған. Уәлихан Шоқанды 3 жасынан хат танытып, 5 жасынан білімге баулыған. Ғұлама ақын Мәшһүр-Жүсіп 8 жасында «мәшһүр» (білгіш) атанды. Кенесары үміт артқан ұлы Сыздықты 5 жасынан құмға пышақ қадап қойып ержүректілігін сынаған. Батыр бабалар Қабанбай 16-ға толмай, Райымбек әулие 15 жасында ерекше ерлік жасады. Қазыбек би, Абылай хан бабаларымыздың 12-15 жасында-ақ ақыл мен алғырлығы дүйім жұртқа тарапты. «Әкеге қарап ұл өсер» дейді дана халқымыз. Он алты жасқа толған соң досыңдай сырлас, сыйлас деген қазақ халқында нақыл сөзі бар. Данышпан Жүсіп Баласағұнның «Бейбастақ қып өсірсе ұлдың қылығын, кінәлі әке, жазығы жоқ ұлының» деген өлең қатары осыны дәлелдеп тұр емес пе?!

Отбасындағы әкенің рөлі ерекше

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Нағи Ілиясов ауылындағы көп балалы ана Айзат Жаулыбаева қыз жасауының шебері атанғанына біршама уақыт болды. Тігін тігу ісімен айналысу жас келіншектің анасынан бала кезінен үйренді. Бар ынта-ықыласымен анасының жанында отырып, құрақ құрап, әдемі көрпе-көрпешелерді тігіп үйренген Айзат болашақта кәнігі шебер атануды алдына мақсат етіп қойды.&nbsp;Ұлттық дәстүрге сай тұрмысқа шыққан қыз балаға төсек-орнын дайындау, дүниесін беру – ата-ананың міндеті. Бұрын қыздың анасы өз қолымен көрпе-төсегін тігіп, жасауын жасап беретін болса, қазіргі заман ағымына сай оны арнайы шебер дайындайды. Ақшаң болса болды, тапсырыс беріп, қыз жасауын көздің жауын алатындай етіп тігіп беретін шеберлер бар.Нағилық Айзат та қолынан келетін іспен айналысуға мемлекеттің жұмыссыздарға беретін мүмкіндігін пайдалануға бел буды. Айзат жаппай кәсіпкерлікті дамытудың «Еңбек» мемлекеттік бағдарламасының екінші бағытының «Жаңа бизнес идеяларды іске асыруға мемлекеттік гранттар беру туралы» тетігі бойынша өз жобасын қорғап шығып, тиісті қаржыға қол жеткізді. Осы қаржыға екі бірдей шетелдік тігін машинасын сатып алды. Электр тоғымен жұмыс істейтін тігін машинасымен түрлі тігістерді жылдам, әрі сапалы, әдемі етіп тігуге мүмкіндік алды. Айзат көбіне ауыл тұрғындарынан қыз жасауына, бесік жасауына, ұлттық киім тігуге, киімді өңдеуге тапсырыс алады. Оның қолынан шыққан көрпе-төсекті Алматы, Қызылорда қаласынан, көрші Шаған, Шіркейлі ауылынан арнайы келіп алып кетіп жатады. Күміс алқа иесі 5 қыз бен бір ұлдың анасы. Оның тігін тігумен түбегейлі айналысуға оның қазіргі денсаулық жағдайы да себепкер болды десек артық айтқандық болмас. Осыдан бірнеше жыл бұрын денсаулығы күрт нашарлап, ақ халатты абзал жандардың арқасында дертіне шипа табылып, ауыр күндер артта қалды. Сәтті өткен емнен соң оңала бастаған жас анаға дәрігерлер сүйікті ісімен шұғылдануына рұқсат берді.<blockquote>– Қазір көңілімді аудару үшін осы іспен айналысамын. Ойыма неше түрлі сәнді ою-өрнектер келеді. Оны қиыстыра қиып, пішіп, осындай әдемі бұйымдар жасаймын. Тапсырыс та аз емес, барлығына үлгеруім керек, – дейді шебер Айзат Сұлтанбекқызы.</blockquote>&nbsp;Қазір анасына қолғабыс етіп жүрген Күнсұлу қызының да талабы таудай. Ол анасына ұқсап, епті саусақтарымен ою оюға шебер-ақ. Тігісін жатқызып, тігін машинкасымен зырылдатып тігін тіккеніне көз сүйсінеді. «Анаға қарап қыз өсер» деген осы дейсің еріксіз. Нұрсұлу, Жансұлу, Бибінұр, Ұлту мектеп оқушылары болса да, бір мезгіл анасына қарайласып, үй шаруасына көмектесіп, аналарының сүйікті ісімен шұғылдануына жағдай жасайды. Ал кішкентай қамшы ұстар батыр Нұрдос әкесінің қолқанаты болып өсіп келеді.Айзаттың жолдасы Серік Жаулыбаев шаруашылықта механизатор болып еңбек етеді. Отағасы қолы қалт еткенде келіншегі тағы да мемелкеттен қолдау көріп, қол жеткізген Ауыл шаруашылығын қаржылай қолдау қорының «Еңбек» бағдарламасы арқылы қаржыға алған малды күтіп-бағуға жәрдемдеседі.Осылайша көп балалы отбасы өз күшімен бастаған кәсіптерінің игілігін көріп, ел алғысына бөленіп, өзін өзі жұмыспен қамтып, әрі табыс тауып келеді. &nbsp;

Сырдариялық көп балалы ана кәсібін дөңгелетіп отыр

<a href="https://yandex.kz/images/search?from=tabbar&amp;img_url=http%3A%2F%2Ffrankfurt.apollo.olxcdn.com%2Fv1%2Ffiles%2Fcb81blca5l5s-KZ%2Fimage%3Bs%3D1000x700&amp;lr=21050&amp;p=1&amp;pos=1&amp;rpt=simage&amp;text=%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BC%20%D0%B6%D1%83%D1%83">ФОТО</a><a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Мемлекет тарапынан кәсіпкерлікті дамытуға қолдау көрсетіліп келеді. Олардың өз кәсібін кеңейту үшін пайызсыз несие мен қайтарымсыз грант бөлінуде. Біздің ауданда &nbsp;жыл сайын кәсіпкерлер қатары артып, жаңа кәсіпкерлік нысандар бой көтеруде. Әсіресе ауыл тұрғындарының бизнеске ден қоюы көңіл қуантады. &nbsp;Жас кәсіпкер, Қамыстыбас ауылынан өз кәсібін ашып табыс тауып отырған жандардың бірі – Дархан Аманқосұлы.Табысқа жетудің үлкен құпиясы – еңбек. Бұны Дархан да жақсы ұққан. Ол жоғары оқу орнын «Мұнай-газ мамандығы» бойынша бітірген. Бірақ қазіргі күні мұнай саласының маманы емес, ауылдағы жастарға үлгі боларлық кәсіпкерге айналып отыр. Ол ауылда «Нұрым» кілем жуу орталығын ашқан.<blockquote>&nbsp;Отбасындағы бауырларым, ата-анам &nbsp;– бәрі мемлекеттік қызметкерлер. Тек мен ғана кәсіпкерлікке ден қойдым. Бұл кәсіпті бастамай тұрып та әртүрлі сауда-саттықпен айналысып жүрдім. Кейіннен мемлекет тарапынан кәсіпкерлерге жақсы мүмкіндік беріліп жатқандығын естіп, осы кілем жуу орталығын ашуды ұйғардым. Кәсіпкерлер даярлау курстарынан өтіп, өзімнің кәсіпкерлік алдым, – дейді Дархан.</blockquote>Бастапқыда өзінің 300 мыңға жуық қаражатын салып, кілем жуу орталығының іргетасын қалаған Дархан мемлекет тарапынан берілетін 505 мың қайтарымсыз грантты жеңіп алды. Бұл қаражатқа кілем жууға қажетті құралдарды алғандығын айтқан жас кәсіпкер өзіне үлкен қолдау болғандығын жеткізді.<blockquote>&nbsp;Гранттық қаражатқа жууға қажетті роутр, кептіру үшін фен құралдарын сатып алдым. Қазір ойға алған кәсібімді дамытып отырмын. Ауыл тұрғындарынан бөлек, көрші ауылдан да кілемін әкеліп жуғызып алатындар бар. Әрине жаз мезгіліндегідей емес, қыс кезінде кілем жуу кез келгенге оңай емес. Сондықтан менің қызметіме жүгінетіндер көбейіп келеді. Бағасы да қарапайым халық қалтасына қонымды, – деді ол.&nbsp;</blockquote>Дархан алдағы уақытта өзінің кәсібін кеңейтуді ойлап жүр. Ол үшін кілем жууға қажетті түрлі аппараттар болуы қажет. Ендігі жерде бизнесті қолдауға арналған өзге де жобаларда бақ сынап көрмек. Талабы таудай жас кәсіпкердің алда биік белестерді бағындырарына сеніміз мол.

Мемлекет қолдауымен кәсіп ашқан азамат

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Биыл аудан орталығы Тереңөзек кентінде атқарылатын жұмыстардың көлемі ауқымды және міндеттері де аз емес. Бірінші кезектегі міндет тұрғындардың ұсыныстары мен атқарылып жатқан жұмыстардың сапалы орындалуы. Сондықтан жыл басынан бастап ауданда көшелерді жөндеу, жол, ауыз су, газдандыру, электр жарығымен қамтамасыз етуге байланысты бірқатар жұмыстар бастау алды. Оның ішінде жол жөндеу жұмыстары ауданда қарқын ала бастады.Қазір ауданда атқарылып жатқан жұмыстардың барлығын аудан басшысы тікелей бақылауға алған. Соған байланысты жол жөндеу жұмыстарының барысымен арнайы танысып, жұмыстардың сапалы жүзеге асуына қадағалау жасап жүр. Бүгінде аудан орталығындағы Айтбай арық көшесіне орташа жөндеу жұмыстары жүргізілуде. Көше жолына асфальт жабындысы төселуде. Бұл жұмыстарды мердігер мекеме «Әлем қызмет group» ЖШС атқаруда. Мердігер компания өкілімен кездескен аудан әкімі Б.Сәрменбаев жөндеу жұмыстарының уақытылы және сапалы орындалуын ескертті. Мұнан соң аудан басшысы Тереңөзек кентіндегі Иса Тоқтыбаев көшесі бойындағы орташа жөндеу жұмыстарының барысын көрді. Көшедегі жаяу жол жөндеу жұмыстары жіті бақылауда Елімізде инфрақұрылымдық жұмыстарға ерекше мән беріледі. Өйткені халықтың әл-ауқатының жақсаруы, қолайлы жағдайдың болуы тікелей осыған қатысты. Сондықтан жыл басынан бастап ауданда көшелерді жөндеу, жол, ауыз су, газдандыру, электр жарығымен қамтамасыз етуге байланысты бірқатар жұмыстар бастау алды. Оның ішінде жол жөндеу жұмыстары ауданда қарқын ала бастады. Жалпы талапкерлерге биыл да ұлттық бірыңғай тестті бес рет тапсыру мүмкіндігі берілуде. Оның үшеуі ақылы негізде оқуға түсу үшін болса, екеуі грантпен оқуға түсуге тапсырылады. Осы уақытқа дейін оқушылар екі рет ақылы негізге оқуға талаптанды, алда негізгі тест сынағы тұр. Мамыр-маусым айында мектеп бітірушілер бақ сынап, ең жоғарғы нәтижеге қол жеткізуге тырысады. Себебі осы жолғы ҰБТ-дан жинаған ұпаймен грант конкурсына қатысып, қалаған жоғарғы оқу орнына түсуге мүмкіндік алады.&nbsp;ҚР Ұлттық тестілеу орталығының директоры Руслан Емелбаевтың айтуынша, «ҰБТ-2023» форматында айтарлықтай өзгерістер жоқ. Дегенмен міндетті пәндер қатарындағы «Қазақстан тарихы» мен «Оқу сауаттылығы» бойынша тапсырмажүргіншілер жолы мен темір бетонды лоток орнату жұмыстары 2022 жылы басталып, биылға өтпелі болған. Осы жылы да жөндеу жұмыстары жалғасын тауып, оны маусым айында аяқтау жоспарланған. Мердігер мекеме «Бауыржан Құрылыс» ЖШС-нің өкілімен жүздескен аудан басшысы жұмыс сапасы басты орында екенін жеткізді. Бұдан бөлек Тереңөзек кенті тұрғындары тарапынан түскен өтініштің негізінде Асқар Тоқмағамбетов көшесі бойындағы «Қаракөл» каналына жаяу жүргіншілерге арналған жаңа көпір салынды. Аудан әкімі оны да арнайы барып көріп, жұмыс сапасына мән берді. Аудан орталығында атқарылып жатқан жұмыстардың жай-күйімен танысқан аудан басшысы жауапты сала мамандарына мемлекет тарапынан бөлініп отырған қаржыны игеріп, ел игілігіне бағытталған жұмыстардың сапалы және уақытылы орындалуын міндеттеді. Бұл жұмыстардан бөлек аудандық маңыздағы жол жөндеу жұмыстары да жүргізіліп жатыр.&nbsp;Атап айтқанда, «Қызылорда-Қоғалыкөл-Шіркейлі» автомобиль жолы орташа жөндеуден өткізілуде. Негізінен, бұл жолдың 11 шақырымын жөндеуге облыстық бюджеттен қаржы бөлінген. Өткен жылы 6 шақырым жол жөнделсе, биылғы жоспар – 5 шақырым. Осы жұмыстар да бастау алып, бүгінде «Стройтельно-транспортная компания» ЖШС 1 шақырымнан аса жолға асфальт төсеп үлгірді. Жұмыстардың жоба бойынша сапалы атқарылуын, асфальт жабындысының ені мен қалыңдығының сәйкес болуын техникалық қадағалаушы мекеме қызметкерлерімен бірге жауапты мамандар күнделікті бақылауға алған. &nbsp;

Сырдария ауданының орталығында көшелер жөнделуде

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының төрағасы, Бас мүфти Наурызбай қажы Тағанұлы Сыр өңіріне жұмыс сапары барысында облыстық «Ақмешіт-Сырдария» мешітінде ашылған «Шебер әйел» қолөнер орталығында қонақ болып, тігін курсын тәмамдап жатқан қолөнер шеберлерімен кездесті.Аталған орталық 2019 жылдан бері жұмыс істейді. Орталық Қазақстандағы Біріккен Араб Әмірліктері елшілігі және «UMMET» қоғамдық қорының демеушілігімен 20 тігін машинасымен жабдықталған. Сондай-ақ мешіт тарапынан қажетті құрал-жабдықтармен толық қамтамасыз етілген. Облыс бас имамы Болатбек Ұласқанұлының айтуынша, курс тегін жүргізіледі.«Модельер-конструктор, тәжірибелі мамандар тігін үйренуге ниетті кез-келген қыз-келіншектерге екі ай ішінде «әйелдің базалық киімін тігу технологиясы» бойынша тігіннің қыр-сырын үйретеді. Жобаның мақсаты – «балық берме, қармақ бер» демекші, жұмыссыз жүрген қыз-келіншектерге үйде отырып та табыс таба алатын кәсіпті үйрету деп атап өтті бас имам.ҚМДБ Төрағасы шеберхананы аралап, дайын өнімдер көрмесін аралады. Кейін курсқа қатысуы қыз-келіншектерге тігінге қажетті құрал-жабдықты сыйға тартты.<img class="image_resized" style="width:750px;" src="https://imgs.muftyat.kz/orig/428069fa-776f-4a7d-9b60-77bcead815a9.jpg" alt=""><img class="image_resized" style="width:750px;" src="https://imgs.muftyat.kz/orig/e4ba1cd5-ac4f-4abc-a88e-6be9592bfa38.jpg" alt=""><img class="image_resized" style="width:750px;" src="https://imgs.muftyat.kz/orig/1076b35a-187b-45a2-9174-b4100133c936.jpg" alt=""><img class="image_resized" style="width:750px;" src="https://imgs.muftyat.kz/orig/93797cb9-fda1-43fa-9130-968de2546167.jpg" alt=""><img class="image_resized" style="width:750px;" src="https://imgs.muftyat.kz/orig/b71d7b5b-baf0-436b-9f60-58b926772b74.jpg" alt=""><img class="image_resized" style="width:750px;" src="https://imgs.muftyat.kz/orig/10a5f967-a5e6-48d4-84a8-2d5be029d845.jpg" alt=""><img class="image_resized" style="width:750px;" src="https://imgs.muftyat.kz/orig/d8d5b575-93d6-4f05-a9e5-d81ec7fdaa88.jpg" alt=""><img class="image_resized" style="width:750px;" src="https://imgs.muftyat.kz/orig/7fd4e242-722c-461a-9c07-4861e9e17c8a.jpg" alt=""><img class="image_resized" style="width:750px;" src="https://imgs.muftyat.kz/orig/e77165fc-d6c6-4033-a5fd-5af25cc5fd6a.jpg" alt=""><img class="image_resized" style="width:750px;" src="https://imgs.muftyat.kz/orig/6b73a9fb-f8e0-418e-91c3-27a5a8a9e1bb.jpg" alt="">

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары