<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазіргі уақытта республика көлемінде есірткі қылмысының жолын кесуге бағытталған «Қарасора - 2023» жедел – профилактикалық іс шарасы өтуде. 1 маусымда басталған шара 31 қазанға дейін өткізілмек.«Қарасора – 2023» шарасының басты мақсаты - есірткіге байланысты құқық бұзушылықтардың алдын алу және оларға қарсы іс-қимыл жасау, сондай-ақ құрамында есірткі бар өсімдіктерді өсіру және дайындау фактілерінің жолын кесу болып табылады.Іс – шара басталғалы облыс көлемінде барлығы 38 есірткі құқық бұзушылықтары анықталса, оның ішінде 17 дерегі есірткі өсіру, 2 дерегі есірткі өткізу, 1 дерегі аса ірі мөлшерде сақтау және 18 дерегі есірткіге байланысты қылмыстық теріс қылықтар. Заңсыз айналымнан 7 кг. «марихуана» және 366 кг. каннабис өсімдігі алынды.Есірткі өсірумен айналысқан 21 адам құрықталып, оның 6-ы қамаққа алынды.Қазалы, Сырдария, Шиелі аудандары аумағының далалық аймағынан ірі есірткі алқаптары анықталды.

«Қарасора - 2023»: Қызылордада есірткі өсірумен айналысқан 21 адам ұсталды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгінде ауданда кәсіпкерлік саласы кеңінен қанат жайған. Кәсіпкерлерге жан-жақты қолдау да бар. Мәселен, жаңа жоба бастап, өндірісті дамытушылар үшін Қызылорда облысы, кәсіпкерлер палатасының Шиелі аудандық филиалы жұмыс істеуде. Біз де кәсіпкерлік саласының қыр-сырына қанық болып, көкейде жүрген көп сауалдың жауабын білу үшін арнайы Шиелі аудандық кәсіпкерлік палатасының директоры Бекзатхан Бауыржанұлын әңгімеге тарттық.– Шиелі ауданы бойынша былтырғы жылмен салыстырғанда шағын және орта кәсіпкерлік субъектілердің саны артты ма? Көрсеткіш қандай?– 2023 жылдың 1-ші маусымында 7464 шағын және орта кәсіпкерлік субъектілері тіркелді. Оның ішінде заңды тұлға 563, дара кәсіпкерлер 4728, шаруа қожалықтары 2173 болды. Бұл – тиісті кезеңмен салыстырғанда 138,2 процентке артты.&nbsp;– Ал палатаға келетін азаматтар көбінесе сіздерге қандай мәселемен жүгінеді?– Иә, біздің палатаға көбінесе өз кәсібін бастауға ынтасы бар, оны кеңейткісі келетін жандар келеді. Жалпы кәсіпкерлікке байланысты толыққанды ақпарат алып, алдағы жоспарларымен бөлісіп, ақыл-кеңес сұрайды. Біз мұндай жағдайда кез келген азаматқа қол ұшын созып, көмек беруге даярмыз.&nbsp;– Жоғарыда өзіңіз кәсіп бастауға ынталы азаматтарға көмек беруге әзірміз деп қалдыңыз. Ал қайтарымсыз грант алғандардың бизнес жоспарына көмектесу, кәсіпкерлерге тегін құқықтық көмек беру жағы қалай ұйымдастырылып жатыр?– Кәсіпкерлер палатасына жүгінген кәсіпкерлерге әр сала бойынша көмек берумен айналысатын арнайы мамандар бар. Мамандардың барлығы бүгінде өз жұмыстарын тиянақты атқаруда.&nbsp;– Жақсы, енді «Жобалық оқыту» курсына тоқталып өтсеңіз.– Иә, жобалық оқыту міндетті түрде қажет. Қазіргі таңда «Мен кәсіпкер» құралы аясында екі бағыт бойынша оқыту жүзеге асырылады. Мәселен, «әйелдер кәсіпкерлігі» бойынша сұраныстағы басым бағыттар үйретілсе, «кәсіпке бағыт» бойынша ауыл шаруашылығындағы басым бағыттарды оқыту жүзеге асырылуда.– Өзіңіз білетіндей, қазір Шиеліде кәсіпкерлік саласы айтарлықтай дамуда. Сіздің ойыңызша бизнестің қай саласына басымдық берілу керек?– Өте орынды сұрақ. Дұрыс айтасыз, кәсіпкерліктің дамуы үшін – оған басымдық қажет. Дегенмен, азық-түлік және тұтынушылық мақсаттағы тауарларды шығарумен айналысатын өндіріс саласына және арнайы кәсіпорындарға басымдық беру керек.– Қай бағыт бойынша кемшін тұстарымыз бар?– Жасырып қайтеміз? Кез келген салада өркендеумен қатар кері тұстар да кездесіп жатады. Мұндай мәселе кәсіпкерлік бағытын айналып өткен емес. Мәселен, шыққан өнімдердің эскпортталуы – бүгінде аудандағы кәсіпкерлердің басты проблемасына айналып отыр. Әлі де көптеген кәсіпкерлер өз бағытын, саласын, жан-жақты зерттемей, өнімнің қайда сатылатынын, тұтынушылардың кім екенін көп жағдайда ойластырмай тұрып өнім өндірумен айналысады. Міне, біздің басты кемшін тұсымыз – осы.– Негізі аудандағы жеңіл және шағын бизнесті әлі де дамыту керек сияқты. Қазір алып сату жағы жақсы &nbsp;дамып, өндірістік бағыты кемшін қалып жатыр. Өндірістік және кәсіпкерлік нысандарының саны қанша?– Иә, шағын және жеңіл өнеркәсіпті дамыту керек екені рас. Қазіргі таңда бұл бағытта жұмыстар атқарылып жатыр. Ағымдағы жылдың бес айында ауданның өнеркәсіп өнімдерін өндіруші мекемелері мен кәсіпорындары 29 млрд 112 млн. теңгенің өнімдерін өндірді. Бұл 2022 жылдың осы кезеңінің салыстырмалы бағасымен алғанда 102,8 процентті, ал өңдеу өнеркәсібі өнімі көлемі 12 млрд 606 млн. теңгеге жетіп, 101,3 процентті құрады.&nbsp;– Кәсіпкерлік саласының кеңінен қанат жайып, өркендеуі нарықтық заманда жұмыссыз азаматтар қатарын азайтады. Жыл басынан бері мемлекеттік бағдарламалар бойынша қандай жұмыстар атқарылды?– Жыл басынан бері көптеген жұмыстың, ілкімді істердің атқарылғаны рас. Соның бірнешеуіне тоқталар болсам, есепті кезеңге мемлекеттік бағдарламалар бойынша 2 млрд 395,2 млн. теңгені құрайтын 216 жоба шағын несие және грант қаражатын алып, оған 256 жаңа жұмыс орны ашылды. Ал «Ұлттық жоба» бизнесті дамыту және қолдау мемлекеттік бағдарламасы аясында субсидиялау бағыты – 41 жобаға 721,8 млн. теңге көлемінде грант қаражатын иемденді. Бұдан бөлек, «Наурыз-Дем» несие серіктестігі арқылы 23 жоба 563,9 млн. теңгемен қамтамасыз етілді. Сондай-ақ «Аграрлық несие корпорациясы» 32 жобаны іске асырып, оған 746,3 млн.теңге бөлінді. Және де «Қызылорда» Өңірлік инвестиция орталығы арқылы 42 жоба қорғалып, 243,4 млн теңгемен қаржыландырылды. Сонымен қатар, ауданнан 17 жоба 75,5 млн. теңгеге қолдау алып арнайы қаржыландыру күтуде.«Ауыл аманаты» жобасы бойынша да ауданнан 479 жоба қаралды. Оның 409-ы бақылау кеңесіне дайын.– Сіз басқаратын мекеме тарапынан кәсіпкерлік көкжиегін кеңейту мақсатында жасалып жатқан жұмыстарға тоқталсаңыз?– Басшы болған соң сол мекеменің барлық міндетіне тікелей өзің жауаптысың. Сондықтан мен ең алдымен халықтың арасында қаржылық сауаттылықты арттыра отырып, мемлекет тарапынан беріліп жатқан қайтарымсыз гранттар мен жеңілдетілген&nbsp; несиелерге қол жеткізіп, кәсіп бастауға және кеңейтуге арналған сүйемелдеу жұмыстарын атқаруды бірінші орынға қойдым.&nbsp;– Бүгінде қол жеткізген нәтижелі жұмыстарыңыз бар ма? Болса айтып өтсеңіз…– Ойлап отырсам, мен жұмысқа кіріскелі бір айдың жүзі болыпты. Сол уақыттың ішінде атқарылған жұмыстар аз емес. Солардың бірі – маусым айының отызыншы жұлдызында өткен Қазақстанның үздік тауары – 2023 өңірлік көрме конкурсы. Бұл шараға Шиелі ауданынан 6 кәсіпкер өз өнімдерін ұсынды. Олардың барлығы «Үздік» атанып, кәсіпкерлерге Өңірлік кеңес төрағасы Ерлан Райымов пен облыстық кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасы басшысының орынбасары Жанар Берденова арнайы алғыс хаттар мен бағалы сыйлықтар табыс етті. Алдағы уақытта қатысушыларға несие мен гранттар, өнімдерін дүкен сөрелеріне шығаруға мүмкіндік беретін сертификаттар және өнімдерін өткізетін орындарды табу сынды қолдау шаралары жүзеге асырылатын болады.– Келесі жылға қандай ауқымды жоспарларыңыз бар?– Алдағы уақытта аудан халқының қаржылық сауаттылығын арттыру және қаржылық пирамидалар мен интернет алаяқтарға алданбауға арналған тренингтер өткізу жоспарда бар. Одан бөлек, ауданымызға қарасты 22 ауылдық округті аралап, мемлекет тарапынан кәсіпкерлікке берілетін субсидиялар бойынша ақпараттық-түсіндірме жұмыстарын ұдайы түрде ұйымдастыруды қолға алып жатырмыз. Сондай-ақ ынтасы бар азаматтарға өз кәсібін ашуға және аудан экономикасының, халықтың әл-ауқатын арттыру бағытында жұмыс істеуді жоспарлаудамыз.– Сұхбаттасқаныңызға рақмет!

Бекзатхан Бауыржанұлы: Кәсіп еткеннің қолдаушысы бар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазақтың қалыбын қақыратып тұрған бір қасиет бар. Ол – өз баласын «жұрттың баласымен» салыстыру. Иә, қанға сіңген қасиет дейміз бе әлде туа бітті қалыптасқан мінез бе, бәлкім ата-ананың баланы тәрбиелеудегі тың тәсілі ме, қайдам?! Әйтеуір, қай үйге кірсеңіз де бармақтай баласына «жұрттың баласын «мысал етіп айтып отырғанын байқаймыз. Ата-аналар үшін жұрттың баласы – әлемдегі мінсіз адам. Олар – тәртіпті, тілалғыш, жұмысқа бейім, оқуда озат. Әйтеуір не керек, адам баласына тән бар асыл қасиетті сол «жұрттың баласы» жиып алған бойына. Ал өз басымызға мұндай мінездің біреуі де татымаған. Бір ауыз сөзбен айтқанда, «жұрттың баласы» Ыбырай, біздің бала сұмырай. Олай болса «жұрттың баласы» яки бала тәрбиесі таразылайтын тақырыбымыздың тұздығы болмақ.Бес саусақ бірдей емес. Сол секілді балалардың жаратылысы да әртүрлі. Тіпті бір құрсақтан шыққан сәбилердің де бір-біріне ұқсамауы – қалыпты жағдай. Яғни бүлдіршіндердің барлығы бірдей не дарынды, не білгіш болып тумайды. Ата-ана осыны ескеріп, шақалақ шыр етіп дүниеге келген сәттен бастап бала тәрбиесіне көңіл бөлуі қажет. Егер тәлім-тәрбие тіні жақсы болса, сіздің балаңыз да «жұрттың баласынан» кем түспейді. «Баланы оқытуды жек көрмедім, баламды медресеге біл деп бердім» деп хәкім Абай айтпақшы, баланың болашағы жарқын болуы үшін оқу білім мен тәлім-тәрбиеге ден қою керек.Баланың болашағы балалық шағына байланыстыПсихологтардың пайымдауынша, балалық шақ қаншалықты тәтті өтсе, болашақ бұлыңғыр болмайды. Пенсильвания мен Дьюк университетінің зерттеушілері бөбектерді қоғамға қызмет ету керек деп үйреткенді жөн санайды екен. Бұл жөнінде олар зерттеу жасап та үлгеріпті. Зерттеу барысында 700-ден астам бала қатысқан көрінеді. Олардың ішінде қоғамға қарап өскен балалардың жиырма жылдан кейін парасатты азаматқа айналғанын анықтаған. Сондай-ақ өз ортасымен өскен балалардың есейгенде әр адамның халін түсініп, оған көмектесуге, барлық мәселені өз еркімен еркін шеше алатынын, оқуын жақсы аяқтап, диплом алып, тұрақты жұмысқа орналасатын адамға айналғанын дәлелдеген. Ал бала шағында өзгелермен жөнді қарым-қатынас орната алмаған балалар өскен соң жазым басып, қылмыстық жазаға кесілген екен. Тіпті жұмыс орнынан айырылып, отбасы ойрандалғандары да болыпты. Осындай ауқымды тәжірибеден кейін зерттеушілер «Әр ата-ана баласы аяғынан тұрып кеткенше, оған қоғамды ұғынуды, қоршаған ортада әртүрлі жағдай орын алатынын, әлемде түрлі адамдар кездесетінін айтып, ақыл беріп отырғаны дұрыс. Өз бетімен кеткен балалардың көпшілігі ситуациялық жағдайдан шыға алмайтындығы содан. Оның арманына қанат бітіріп, мақсатына сенім ұялата білген ата-ана баласының болашақта қандай тұлға болатынын біле алады» дейді. Демек ата-ана бұғанасы бекімеген баланы өмірдің ащы-тұщысымен таныстырудан шаршамау керек. Шыны керек, кей сәттері «Анау не, мынау не?» деп тәптіштеп сауал қойған баланы «тәйт» деп тыйып тас-таймыз. Сосын бала ержетсе, «Дым білмейсің» деп тағы жекиміз. Тал бесіктен берілген тәрбие баланың болашағы үшін маңызды. Қисық өскен бала ешқашан қыр асып қарық қылмайды. Ал оның қисық өспеуіне отбасы жылулығы, ата-ана мейрімі тікелей әсер етеді.Мен саған сенемін, баламСенім – жетістіктің кілті. Баланың ертеңі жарқын болуға әсер ететін бірден-бір тәрбие құралы да осы сенім. Яғни әр ата-ана үйдегі баласына сенім арта білсе, ол есейе келе биік белесті бағындырып, асу алады. Өйткені, дүниеге келген әр балаға ата-ананың сенімі ауадай қажет. Ата-ана баланы өмірге әкеліп қана қоймай, оның қанатын қомдап, биікке самғауға күш беретін жан. Сәби ең бірінші тәй-тәйлап қадам басарда да, тілі былдырлап шыққанда да, алғаш мектеп табалдырығын аттағанда да әке-шешесіне сенім артады, олардан қолдау күтеді. Егер ата-анасы баласының арқасынан қағып, «Сенің қолыңнан келеді. Менің балам ақылды» деп пәрменді ой, дәрменді сөз айтса, кез келген сәби «жұрттың баласынан» артық болмаса, кем болмайды. Бұл жөнінде зерттеуші-профессор Нил Хэлфон «Ер жеткенде университетке түсесің, керемет маман иесі боласың деп қолпаштаған ата-аналар балаларын қиындықсыз тәрбиелеп отыр» деп пікір білдірген. Сол себепті ата-ана баланы ертеден қандай салаға бейім екенін, неге қызығатынын біліп, сол бағытта жұмыс істегені абзал. Сабаққа бей-жай қарайтын баланы «оқы» деп таяқтың астына алудың немесе төбесінде тұрып төпелеудің қажеті жоқ. Бәлки ол музыкалық аспаптарды ойнауға бейім шығар? Ал білімге құмар балаға керісінше, «міндетті түрде аспап тартып үйрен» деу – үлкен ауыртпалық. Қайта баланы өзі сүйетін саласына баулып, өз ісінің шебері етіп шығаруға тер төгу керек. Психолог Ләззат Төлешова ата-ананың міндеті баланың қызығушылығына қарай жағдай жасау керек екенін айтады.<blockquote>– Жасыратыны жоқ, әр екінші отбасы балалаларын «жұрттың баласымен» салыстырады. Ата-ана осылай баланың мінсіз портретін ойдан құрастырады да, өз сәбиін сол портреттің ішіне сыйғызуға тырысады. Я болмаса «Мен бала кезде осы оқуға түсе алмадым, биге бара алмадым» деген оймен өз баласын сондай үйірмелерге жібереді. Бірақ сәбиі оны ұната ма, ұнатпай ма шаруасы болмайды. Кейін бала сол салада жетістікке жетпесе, тағы да «жұрттың баласы» деп айқайға салады. Негізі Алла Тағала әр балаға ерекше дарын береді. Ал ата-ананың міндеті сол дарынды әрмен қарай дамытып, баланың қабілетіне қарай жұмыс істеу. Қазақта «Бұлақ көрсең, көзін аш» деген тәмсіл бар емес пе? Демек әке-шеше баланың қарым-қабілетіне сеніп, қолдау білдіру қажет, – дейді психолог.</blockquote>Тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні, ата-ана мен бала арасындағы өзара түсіністік пен қарым-қатынаста болып отыр. Тіпті психологтар да балалармен ересек адамдарша тіл табысуды насихаттауда. Яғни олармен саналы түрде әңгімелесіп, ақылдасу қажет. Ертеңі көмескі тартпау үшін баланың арманы мен мақсатына қол сілтей қарамау керек. Өйткені, әр бала – дарын иесі.

Ләззат Төлешова: Ата-ананың міндеті баланың қызығушылығына қарай жағдай жасау

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазалы ауданында Ұлттық домбыра күніне орай және Құрманғазы Сағырбайұлының 200 жылдығы аясында «Қазағымның үні сенсің, домбыра!» атты мерекелік шара өтті.&nbsp;Аудандық оқушылар үйінің алаңында өткен шараны бір топ аудан өнерпаздары Құрманғазы Сағырбайұлының “Адай” және «Балбырауын» күйімен ашты.Аудан әкімі Мұхтар Оразбаев Қазалы халқын мерекемен құттықтап, домбыра - қазақтың қасиетті аспабы, құнды байлығы, таптырмас қазынасы екенін тілге тиек етті.&nbsp;<blockquote>«Бұл күн - ұлттық құндылықтарымызды ардақтау, терең тамырымызға ой салу, рухани жаңғыруымызға қомақты үлес қосар шуақты да, шаттықты мереке. Өйткені, шанағынан шамырқанған күй төгер көне домбыра күмбірлегенде елең етпейтін жан жоқ. Жұртымыздың қатпар-қатпар тарихынан, асу да асу кезеңінен сыр шерткен күй-толғау, сыңғырлы сұлу ән-әуен құлағымыздан кетпесін! Халқымыздың қасиетті ұлттық аспабы – домбыра төрімізден түспесін», - деді аудан басшысы.&nbsp;</blockquote>Мұнан соң мерекелік шараға келген көпшілік домбырашылар ансамблі, &nbsp;«Сейхун» этно-рок ансамблі, «Падишах» би ансамблінің өнерін тамашалады. Мұнан бөлек аудан және ауылдық округ өнерпаздары күмбірлете күй төгіп, әуезді әндер шырқады. Жұртшылық концерттік бағдарламаға риза болып, қошеметін жаудырды.

Қазалыда ұлттық домбыра күні тойланды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Жаз мезгілінде түрлі жұқпалы аурулардың көбейе түсетіні белгілі. Әсіресе, жіті ішек инфекциясы, тамақтан улану жағдайлары жиілейді. Қазіргі кезде ауданда жіті ішек инфекциясы белең алып отыр. Сала мамандары жағдайдың бұлайша у-шығуына ауа райының аптап ыстықтың және жеке бас гигиенасының бұзылуы басты себеп болып отыр.Биылғы 6 айда аудан көлемінде жұқпалы жіті ішек инфекциясының 26 жағдайы есепке алынып, аурушаңдық көрсеткіш былтырғы жылға қарағанда 30,5 пайызға өскен. Жұқпалы жіті ішек ауруларымен науқастанғандардың 96,1 %-і &nbsp;(25 жағдайы) 14 жасқа дейінгі балалар, оның ішінде 38,5%-і (10 жағдайы) 2 жасқа дейінгі балалар үлесінде. Аурудың жоғары деңгейде тіркелуіне басты себеп – тұрғындар, әсіресе балалар арасында ішек инфекциялары мен тағамнан уланудың алдын алудағы санитарлық-гигиеналық нормалар мен қағидалардың сақталмауы себеп болып отыр. Балалар арасында жедел асқынған ішек инфекцияларымен сырқаттану жазғы маусымда көбейеді. Бұған қоршаған орта температурасының жоғарылауы, сусынды, көкөністерді, жеміс-жидектерді көп қолдану, азық-түліктің тез бұзылуы себеп болады. Жасыратыны жоқ, жаздың алғашқы айынан бастап тұрғындар мерзімінен ерте піскен бақша &nbsp;өнімдері мен жеміс-жидектерді жиі тұтынады. Атап айтсақ, қарбыз маусым айында сауда сөрелеріне түсе бастайды. Бұл уақытта өнімдер анағұрлым қауіпті, яғни нитратпен улану деңгейі жоғары. Себебі ең жылдам піседі деген сорттардың өзі шілде айының соңына қарай бабына келеді. Ал сапалы әрі қауіпсіз қарбыз тамыз айының соңына қарай жеткізіле бастайды. Өйткені бұл уақытта бақша дақылдары табиғи түрде пісіп, жетіледі.&nbsp;Жұқпалы жіті ішек инфекциясының алғашқы белгілері: іштің жиі-жиі судай өтуі, дене қызуының көтерілуі, сәбилердің емшектен бас тартуы, асқа тәбеті болмау, шөлдеу, құсу, бас ауру, жалпы әлсіздік, селқостық, мазасыздық, ауырсыну, кілегейдің пайда болуы. Науқастың жиі құсып, іші өткен сайын &nbsp;жағдайы ауырлай түседі. Өйткені, организм өзіндегі тіршілікке қажетті су мен тұздарды көп жоғалтады. Жоғарыдағы аталған клиникалық белгілер пайда бола бастаса, міндетті түрде дәрігерге көрінуі қажет. Мұндай кезде дәрігер келгенге дейін мүмкіндігінше ем жасай бастаған абзал. Ол үшін сұйықтықты мол, көбірек ішкізген дұрыс. Антибиотик қолдануға болмайды, өйткені аурудың клиникалық сипатын өзгертеді, мұның өзі дұрыс диагноз қоюды қиындатады. Сондықтан сақтық шараларын сақтап, денсаулықты мұқият күткен жөн.Биылғы жылдың 6 айында қызылша ауруы бойынша аудан &nbsp;көлемінде 7 жағдай тіркеліп, аурушандық көрсеткіші 100 мың адамға шаққанда 8,2 пайызды құрап отыр. Бұл көрсеткіш былтырғы жылдың 6 айымен салыстырғанда &nbsp;әлдеқайда өскен.&nbsp;Осылайшаэпидемиологиялық ахуалдың тұрақсыз болуы мамандар үшін алаңдатарлық мәселеге айналып отыр. Өйткені, тұрғындар ауру жағдайлары байқалғанда бірден дәрігердің көмегіне жүгінбейді. Көбісі үй жағдайында емделу жолдарын қарастырып, ауруларын асқындырып алады. Ауру жұқтырғандар 3-4 күннен кейін дәрігерлердің көмегіне жүгінеді. Мұның өзі адамның өз өмірі үшін үлкен жауапсыздық секілді.&nbsp;<blockquote>«Жіті ішек инфекциялары – бұл бактериялар, вирустар, қарапайымдылар тудыратын және балалар мен ересек адамдарда ішек қызметінің бұзылуымен (диарея) сипатталатын жұқпалы ауру. Ішек жұқпасы әлемде ең көп таралған инфекциялардың қатарына жатады. Ішек инфекцияларының пайда болуының алдын алу үшін тағамдық азық-түліктердің &nbsp;сапасы өте маңызды – көптеген тағамдарда бактериялар тек қана өміршеңдігін сақтап қана қоймай, олар ауру тудырушы адамның қолымен тағамды ауызына апарғанда асқазан-ішек жолына кір қолы арқылы, ластанған су арқылы, сапасыз азық-түліктер арқылы түсіп қарқынды түрде көбейеді.&nbsp;Әсіресе, тұтынар алдында термиялық өңдеуден өтілмейтін тағамдар өте қауіпті. Ондай тағамдарға салаттар, винегреттер, сондай-ақ жемістер мен жидектер жатады. Салаттар мен винегреттерді, әртүрлі тұздықтар мен гарнирлерді тоңазытқышсыз түнге қалдыруға болмайды. Жаз және күз маусымында сүт және сүт өнімдерінде бактериялардың көбеюіне қолайлы жағдайлардың туындайтынын білу керек. Жеке адамдардан сатып алған құйылып сатылатын сүтті міндетті түрде қайнату керек. Қазіргі таңда, аудан көлемінде аса қауіпті және жедел ішек инфекциясы аурулары бойынша эпидемиологиялық ахуалдың күрделі екендігін ескертіп, барынша қатаң сақтық шараларын сақтауға шақырамыз», – дейді Шиелі аудандық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау басқармасының басшысы Гүлзада Айтекеева.</blockquote>Қазіргі уақытта кез келген кеселге бейжай қарауға болмайды. Әсіресе жұқпалы дертке салғырт қарау өміріңізге үлкен қауіп төндіреді. Сондықтан аталарымыздың «Ауырып ем іздегенше, ауырмаудың жолын ізде» деген тәмсілін естен шығармағанымыз жөн. Сақтанайық, сақ болайық, ағайын!

Басқарма басшысы жұқпалы ішек ауруларының алдын алу жолдарын айтты

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қармақшы аудандық оқушылар үйінде «Жас толқын» аулалық клубының ұйымдастыруымен жазғы демалыс өте көңілді өтуде. Балалар күн сайын түрлі іс-шараларға қатысып, жақсы демалуда.Атап айтқанда, бейсенбі күні «Жаздың қызықты бір күні» тақырыбында «Бес арал» сайысы, «Үздік шабуылшы» футбол жарысы және фото байқау болып өтті. «Бес арал» сайысына қатысушы командалар«Маска», «Балықшылар», «Өрмекші», «Мергендер», «Тик-ток» аралдарында берілген тапсырмаларды орындап, жиналған ұпайлары арқылы жүлделі орындар мен номинациялармен марапатталды. Фото байқауға қатысушы оқушылар өздерінің жазғы демалысындағы фотосуреттерін тамашалап, ең үздік фото иесіне өзінің суреті мен диплом табысталды. «Үздік шабуылшы» тақырыбында ұйымдастырылған футбол сайысына қатысқан &nbsp;әр командаға алғыс хат пен дипломдар табысталды. Сонымен қатар үздік аяқ доп шеберлері «Үздік шабуылшы», «Үздік қақпашы», «Үздік қорғаушы» номинацияларымен марапатталды. Аталмыш іс-шараларға барлық аулалық клубтардың &nbsp;100-ге жуық оқушы қастысып, қызықты іс-шараның соңы тик-ток биімен аяқталды. Шара соңында қатысушыларға балмұздақ таратылып, балалар көтеріңкі көңіл-күймен тарқасты.

Оқушылардың қызыққа толы бір күні қалай өтті?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Астана – еліміздің мерейін үстем еткен, әлем назарын өзіне аударған Сарыарқаның төсінде, Есіл өзенінің жағасында жайғасқан алып шаһар. Алғаш болып тарих көшін бастаған Елбасы Н.Назарбаевтың еңбегінің жемісіндей тамаша тұрғын үй кешендері, еңселі ғимараттары, әсем монументтері мен сәулетті ескерткіштері салынып, көз алдымызда өзінің керемет сымбатымен құлпыра түсуде. Таңғажайып кең байтақ жеріміздң кіндігінде аз жылдар ішінде бой көтеріп, әсемдігімен жан-жағына шуағын шашқан осынау Астананың туған күні жан-жақта өз деңгейінде аталып келеді. Ел бір-бірін мерекемен құттықтап, мәре-сәре болады. Елорданың туған күні бір ғана қаланың деңгейінде емес, тұтас қазақ ұлтының қуанышы. Бұл күні тек ән шырқалып, көңіл көтеріп қана қоймай, бас қаланың тарихына шолу жасаймыз.Елорданың 25 жылдығын қалам ұшында сөйлетер алдында көп толғанғандығымыз жасырын емес. Газет бетінде жарық көретін әрбір мақаланың өн бойында оқырманға ой салар, оқығанда көңілдердің пернесін басар тұщымды тұстары болуы айнымас заңдылық, әрине. Нақ осы тақырыпты қаузарда Астананың алғашқы құрылған сәтіне назар аударғымыз келді. Қазақ елінің тәжіндей болған айбынды Астана қаласы әлі де даму үстінде. Десек те, біреуге аз, біреуге көп жыл ішінде бағындырған &nbsp;белесі де аз емес. 1994 жылғы 6 шілде – ел астанасының Алатау бөктеріндегі Алматы шаһарынан Ақмолаға ауысуы туралы шешім қабылданған күн. 1997 жылы 20 қазанда Президент жарлыққа қол қойып, сол жылдың 10 желтоқсанынан бастап, ресми түрде Қазақстан Республикасының астанасы сол уақытта 300 мыңдай халқы бар Ақмола қаласы атанады. Негізі ел астанасының туған күні 1998 жылдан 2006 жылға дейін 10 маусымда тойланып келді. Себебі бекітілгеннен кейінгі ресми тұсаукесері 10 маусымда өткен болатын. Кейін «Мерекелер туралы» заңға енгізілген түзетуден соң Елорда күні 6 шілдеге ауыстырылды. Қазіргі Астана қаласы 1832 жылы Есіл өзенінің жағасындағы Ақмола бекінісінде пайда болған. 1961 жылға дейін Акмолинск, 1961-1992 жылдары Целиноград, 1992-1998 жылдары Ақмола аталса, сол жылдан 2019 жылға дейін Астана аталды.&nbsp;<blockquote>«Бір жолы түнде, дәлірек айтсам сағат түнгі екіде Астана деген атау ойыма сап етіп, көкейіме қона кеткені. Астана дегеніміз – астана! Қазақша әдемі естіледі. Қысқа да нұсқа, әуезді. Орысша да, ағылшынша да солай естіледі. Бұл атауда батылдық, мығымдық және айқындық рең бар. Астана! Біздің жалпы көңіл ауанымызды және астананы көшіруден күтерімізді бейнелейтін өте ауқымды әрі қысқа ұран сияқты. Бірақ бұл атауды қазақша пайдаланудың жаңылтпаш сияқты өзіндік ерекшелігі болғалы тұр. Мысалы, астанамыз Астана! Бірақ әлемдік тәжірибеде мұндай да мысалдар жетіп артылады. Мысалы, Бразилияның астанасы Бразилия. Міне, осылай! Сөйтіп, түн ортасында келген ой – Қазақстан астанасының жаңа атауы Астана көкейге біржолата ұялады», – деп жазды Елбасы «Еуразия жүрегінде» атты кітабында.&nbsp;</blockquote>Еліміз әлемдік аренадағы өзіндік орны айшықталып, жетекші державалардың сенімді серіктесі болып отырған дамушы мемлекет. Астана жас болса да әлемдік алпауыт мемлекеттердің астаналарымен иық тіресіп, терезесі теңесіп, құла даладан құлпырған қалаға айналып, өркениетке бет түзеді. Халықаралық ЕХРО көрмесі еліміздің еңсесін көтеріп, мәртебесін асқақтатты. Бұған дейін әлем халқы жер бетінде Қазақстан деген мемлекет, қазақ атты ұлт бар екенін бұрын спортшы, ғалым, өнер майталмандарымыз арқылы танып келсе, ендігі жерде әсем астанамыздағы көздің жауын алатын ерекше инфрақұрылымдық нысандарымен ерекшелеп, танитын жағдайға жетті. Еліміздің жүрегіндей болған елорда білімді жастарымен күннен-күнге көркейіп, өсіп-жетілуде. Қала жастар үшін неше түрлі мәдени орындар, сауда орталықтары, спорт кешендерін тұрғызды. Олардың әрқайсысы өзіндік архитектуралық ерекшелігімен айшықталады. Елорданың әрбір ғимараты дамыған елдердің архитектура саласында жұмыс атқарып, мол тәжірибе жинаған архитекторлардың идеясы мен Елбасының қолдауы арқылы салынған.&nbsp;Биыл бас қала өзінің жиырма бесінші жазын қарсы алуда. 25 жастағы адамның бойынан қай істе де белсенділікті, қызығушылықты, ізденісі мен білім деңгейі ұштасқан қарымды істердің бастаушысы болуға сұранып тұратын қасиеттерді көреміз. Астана – мүмкіндіктер қаласы. Мұнда білім алып, тәжірибе жинаймын деген жастардың келешегі кемел, болашағы айқын, жұлдызы жарық.

Елорда – ел тірегі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Премьер-министр Әлихан Смайылов орталық мемлекеттік органдар мен облыс әкімдіктері басшыларының қатысуымен алдағы жылу беру маусымына дайындық мәселелері жөнінде кеңес өткізді.&nbsp;<blockquote>"Үкімет басшысы бүгінде дайындық жұмыстарының барысында өте мұқият қарауды қажет ететін проблемалық мәселелер туындап жатқанын айтты. Атап айтқанда, бірқатар объект бойынша жөндеу жұмыстары мерзімінен кешігіп жүруде. "Бұл мәселені біз жақында өткен Үкімет отырысында талқыладық. Дегенмен өзара үйлесімді, бірлескен іс-қимылды бұдан да күшейту қажет. Сондықтан осы жұмыстардың барлығын тағы да мұқият қарап, тікелей шешім қабылдаймыз", — деді Әлихан Смайылов.</blockquote>&nbsp;Премьер-министр жылу беру маусымына дайындық мәселелері үлкен әлеуметтік маңызға ие екенін атап өтті, сондықтан қазірден бастап ірі апаттардың алдын алып, жылыту маусымының тұрақты өтуі үшін қажетті шараларды қабылдау қажет. "Атап айтқанда, ЖЭО және желілер иелерімен тікелей, тығыз жұмыс жасау маңызды. Мемлекет тарапынан станциялардың өтінімдеріне сәйкес тарифтер бекітілді. Бұл қаржыландыруды тартуға және жаңғырту жұмыстарын бастауға мүмкіндік береді", — деді Әлихан Смайылов.Сондай-ақ үкімет басшысы энергетика саласын бақылауды күшейтудің және тиісті өңірлік штабтар жұмысының маңызын атап өтті. Үкімет басшысы бірінші вице-премьер Роман Склярға және энергетика министрі Алмасадам Сәтқалиевке кестеге сәйкес жүргізіліп жатқан жұмыстардың барысын жеке бақылау үшін республиканың энергетикалық нысандарын тексеруді тапсырды.<blockquote>"Роман Васильевич, бүгінде сіз кесте бойынша Павлодар облысының энергетикалық нысандарын, оның ішінде Екібастұз ЖЭО-сын тексеруіңіз керек. Кеңес аяқталғаннан кейін тез арада жолға шығуыңызды сұраймын. Келесі аптада Алмасадам Майданұлы Риддер және Кентау ЖЭО-ларына барады", — деп түйіндеді премьер-министр.</blockquote>

Премьер-министр алдағы жылыту маусымына дайындықты пысықтады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Кеңес Үкіметі уақытында жерлесіміз Өмірбек Кенжебеков ақсақал Тұрар Рысқұлов көшесі бойына тал егіп, өзі күтіп-баптап, игілікті істі бастаған екен. 2013 жылы көше бойын заман талабына сай абаттандырылып, саябақ ішіне тас төселіп, беседка, скаймейкалар орналастырылып, түнгі жарықпен қамтылды. Саябақтың негізін қалаған Өмірбек Кенжебековке саябақ ішінен белгі қойылып, «Ардагерлер» саябағы деген атау берілді.Жосалы кенті әкімшілігі 2018 жылдан бастап саябаққа арнайы бағбан бекітіп, жаңадан көшеттер отырғызып, күтіп-баптауды қолға алған еді. Сол жылдан бері көркейту-көгалдандыру дұмысы жүйелі жүріп келеді. Айта кетейік, мұнда 2019 жылы тұрғындардың бір мезгіл серуендеп, дене шынықтырып, жаттығу жасау үшін демеушілер есебінен тренажерлік жаттығу құралдарын да орналастырды.Қазір бұл саябақта шамамен 200 түптей тал мен жаңадан егілген көшеттер жайқала көктеп тұр. Биыл Жосалы кентінің белсенді, жанашыр тұрғынының бірі Гүлсім Арыстанбаевамен бірлесіп, көктемде егілген түрлі гүл тұқымдары саябақ ажарын ашып тұр. Саябаққа бекітілген бағбандар күнделікті ішіне тазалық жұмыстарын жасап, суғарып, күтім жасауда.Саябақтың осындай дәрежеге жетуіне сүбелі үлес қосқан тағы бір тұрғынымыз Бостан Жалғасбаев ағамыздың да еңбегі өлшеусіз. Себебі, ол өзінің 60 жас мерейтойы кезінде осы саябаққа 60 түп ағаш отырғызған болатын. Әрі әрдайым ақыл-кеңесін айтып, өз қолымен жыл сайын жаңадан көшеттер әкеліп, қамқорлығын танытып жүреді.Осындай елге, жерге деген құрметі мен жанашырлығы шексіз аға-апаларымыз көп болса, туған жеріміз жасыл желекке бөлене беретін болады.

Жосалы кентіндегі ардагерлер саябағына сән кіріп келеді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Апат айтып келмейді. Төтенше жағдайлар бөлімінің жұмысы әрқашан қиын, қарбаласқа толы. Соңғы уақытта күллі әлемде табиғи апаттар орын алып жатқанда, біздің де үрейімізді алатыны сөзсіз. Табиғи өрттердің белең алуының басым көпшілігі адамның алаңғасарлық, немқұрайлық және мәдениетсіздік әрекетінен туындап жатады. Ойланбай тасталған темекі тұқылы, сөнбей қалған от – осының барлығы орны толмас үлкен қайғыға соқтыруда.&nbsp;Мәселен, Абай облысындағы жан түршігерлік алапат от қалың қазақ елін есеңгіреткені рас. Тілсіз жау 14 адамның өмірін қиды. Осылайша жалындаған от 60 мыңнан аса орман алқабын әбсәтте күл талқан етті. Бүгінде орман және дала өрттерінің алдын алу мақсатында еліміздің әр аймағында өрт-тактикалық жаттығу жүргізілуде. Соның ішінде Қызылорда облысының жаз мезгіліндегі аптап ыстығы өртке аса қауіпті. Мұндағы қураған шөптер оттың тез тұтануына бейім. Сондықтан жыл сайын саптық оқу-жаттығу жиыны жиі ұйымдастырылып тұрады.Өткен сенбіде Батыс Еуропа – Батыс Қытай автодәлізінің бойындағы Қармақшы орман және жануарлар дүниесін қорғау жөніндегі мемлекеттік мекемесінің орман қоры аумағындағы табиғи өрттерді болдырмау мақсатында Қорқыт ата орманшылығының №55 орамының шығыс жақ бетіндегі 5 гектар жер маңында бірлескен өрт-тактикалық жаттығуы өткізілді. Жаттығудың өрт сөндірушілер мен ерікті өрт жасақшыларына өртті сөндіру әдістерін үйрету мен іс-қимылдарын жақсарту бойынша практикалық түрде жүзеге асты.Алдымен аудандағы №10 өрт сөндіру бөліміне шұғыл хабар келіп түсті. Онда автожол бойында орман өрті тұтанғаны жеткізілді. Тілсіз жауды ауыздықтауға аудандық Төтенше жағдайлар бөлімі, аудандық №10 өрт сөндіру бөлімінен 6 өрт сөндіруші 1 АЦ-3,2-40 өрт сөндіру автокөлігі, Қармақшы орман және жануарлар дүниесін қорғау жөніндегі мемлекеттік мекемесінен 2 аға өрт сөндіруші, 5 өрт сөндіруші, 1 орман шебері, 7 орманшы, 2 автокөлік жүргізуші, 1 ГАЗ-3308-50 &nbsp;АЦ-1,5-40 өрт сөндіру автокөлігі, 1 КАМАЗ-43118 АЦ-6-40 өрт сөндіру автокөлігі, 1 НИВА-21214 автокөлігі, 1 ГАЗ-33088 «САДКО» автокөлігі мен өрт сөндіруге арналған құрал-жабдықтары, сондай-ақ аудан әкімдігінен 3 қызметкер және Иіркөл ауылдық округінің әкімдігі мен Қармақшы ауылдық округі әкімдігінен 4 техника, 20 ерікті өрт жасақшылары жұмылдырылды.Жаттығу барысында жедел-штаб құрылып, өртті сөндіру тактикасы қаралды. Қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін аудандық полиция қызметкерлері жолдың екі бетін жапты. Уақыт оздырмай өртті сөндіруге орман және жануарлар дүниесін қорғау мекемесінің техникасы мен ерікті өрт жасақшылары кірісті. Одан кейін өрт сөндірушілер жедел жетті. Оқиға кезінде түтінге уланып зардап шеккенге жедел-жәрдем бөлімшесі дереу жетіп, медициналық көмек көрсетті. Осылайша іске кіріскен қызметкерлер өртті ауыздықтап, берілген тапсырманы дер кезінде тиянақтады.Жиын соңында аудандық Төтенше жағдайлар бөлімі бастығының міндетін атқарушы азаматтық қорғау подполковнигі Ермек Назарқұлов оқу-жаттығуды қорытындылап, дайындық деңгейіне жақсы баға берді. Дегенмен, орман өрттерін болдырмай үшін табиғат аясына демалысқа шыққанда жаққан отын қараусыз қалдырмау, темекі тұқылын тастамау, қураған шөптердің айналасына күнге тез қызатын шыны құтыларды лақтырмау керегін ескертті. Сонымен қатар тұрғын арасында үгіт-насихат жұмыстарын күшейтуді тілге тиек етті.

Қармақшыда орман өртінің алдын алуға арналған оқу-жаттығу өтті 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Заңсыз сыйақы алғандарға қатысты қолданылатын жаза күшейеді. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет Қылмыстық кодекске осындай өзгеріс енгізуді ұсынып отыр, деп хабарлайды ҚазАқпарат.<blockquote>«Ірi мөлшерде сыйақы алумен байланысты не қорқытып алумен ұштасқан іс-әрекеттер – мүлкі тәркіленіп немесе онсыз, белгiлi бiр лауазымдарды атқару немесе белгiлi бiр қызметпен айналысу құқығынан 3 жылға дейінгі мерзімге айыра отырып, 3 000 АЕК-ке (10 350 000 теңгеге) дейiн айыппұл салуға не сол мөлшерде түзеу жұмыстарына не 800 сағатқа дейінгі мерзімге қоғамдық жұмыстарға тартуға не 3 жылға дейінгі мерзімге бас бостандығын шектеуге не сол мерзімге бас бостандығынан айыруға жазаланады», - делінген <a href="https://legalacts.egov.kz/npa/view?id=14622597">Ашық НҚА порталында</a> жарияланған Қылмыстық кодекстің жаңа редакциясында.</blockquote>Айта кетейік, қолданыстағы заң шеңберінде мұндай әрекет жасағандарға ең қатал жаза ретінде 2 жылға соттау, осы мерзімге бас бостандығын шектеу немесе 6 млн 900 мың теңге айыппұл салу шаралары қолданылады. Сондай-ақ кінәлі деп танылған адам сот шешімімен 600 сағатқа қоғамдық жұмыстарға тартылады. Енді заңсыз сыйақы алғандарға 3 жылға бас бостандығынан айыру, 10 млн теңгеден аса айыппұл салу және 3 жылға жылға бостандығын шектеу жазасы қолданылмақ.Құжат 17 шілдеге дейін көпшілік талқылауда болады.

Заңсыз сыйақы алғандар енді 3 жылға сотталуы мүмкін

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> «Ел ағасыз, тон жағасыз болмайды». Бұл менің емес, бұрынғылардың сөзі. Аймаңдай жұрттың ардақтысына айналған ағалар біздің ауданда да жеткілікті. Соның бірі де бірегейі – Қазалы ауданының құрметті азаматы, «Құрмет» орденінің иегері, «Жалаңтөс батыр» ЖШС-ның директоры Қасқырбай Әлімбаев деуге болады.Бүгінде зейнетке шығып, қазыналы қарттардың біріне айналған, өнегелі өмір иесімен жуырда сұқбат құрудың, жүріп өткен жолына үңілудің сәті түскен болатын.– Аға, уақытты бір сәтке кейін бұрып, әңгімемізді өзіңізден бастасақ. Балалық шақ дегенде есіңізге не түседі?– Мен дарияның арғы бетіндегі Бірлік ауылында дүниеге келдім. Балалық шағымыз өте қиын болды деп айтуға болады. Әкеден жастай қалдық. Анамыз 5 баланы тәрбиелеп өсірді, азамат қылды. Қазіргі Қожабақы ауылындағы 25 мектепті бітірдім. Өндірісте 5 жыл жұмыс істедім. Ол уақыт еліміздің экономикаға бет бұрған кезеңі. Сол тұста экономист мамандығына оқуға түссем деген арманым болды. Әйтсе де жоғары оқу орнына бірнеше рет барып түсе алмадым. Үнемі сынақтан өтпей қалатынмын. Елге келіп трактор айдадым, механизатор болып жұмыс істедім. Бір күні ауыл директоры Жарылқасын Шарипов ағамыз шақырды. Жолдама келгенін айтты. Оқуға бардым. Орыс тілінен сүріндім. Бір кезде «Қызылордадан келген Әлімбаевсың ба?» деген дауыс естілді. Жер шұқып отырған басымды тік көтеріп, иә, мен деп едім, әлгі бейтаныс «Ертең 9-да ректордың кабинетіне кіресің. Қызылорда облысынан 4 бала қабылдауымыз керек еді, үшеуі құлап қайтып кетті. Жалғыз сен қалдың. Оқуға түсесің, дайындал!» дегенді айтты.Ауылға келгеннен кейін анамның қуаныштан көз жасы мөлт-мөлт етеді. Құдды арқасүйері таққа мінгендей жүрегі орнында жоқ.– Адамның ең бір бақытты кезі – студенттік шағы. Жастық шағыңыз қалай өтті?– Студенттік шақтарда еркін күреспен шұғылдануға тура келді. Мұсабек Қапанов, Аманжол Бұғыбаев сынды жаттықтырушылар болды.Сонау Сырдың сағасынан, Қазалының түкпірінен келген балаға Алматы оңай емес. Үлкен шаһарда тіреп тұрған кімім бар дейсің?! Көңіл пәс, қарын аш. Бір жақсысы, спортпен шұғылданғаннан еш жамандық көргенім жоқ. Республикалық жарыстарға қатысатын болсаң институт тарапынан сыйақыаласың. Мұның өзі кей жыртығымды жамаса, қалғанын ауылға жібертінмін. Сенбі-жексенбі күндері ет комбинатында қаражат таптым. Өзіммен қатар екі қарындасым оқыды. Соларға қарайласуға тура келді.Жеңістің тәтті, жеңілістің ащы дәмін таттым. Ауыл шаруашылығы саласы студенттері арасында Орта Азия мен Қазақстан жеңімпазы атандым. Тағы басқа елішілік жарыстарда бақ сынадым.Екіншіден, ел мен жер көрдім. Өзбекстан, Дағыстан, Грузия, Ресей, Украина, Қырғызстан астаналарына табаным тиді. Жалпы күреске деген сүйіспеншілігім осы уақытқа дейін басылған емес.Қазіргі таңда Әйтеке би кентінде өз қаражатымнан салған екі ғимарат аудан жастарының игілігіне берілді. Келешек сол жерде ел намысын қорғайтын, көк байрағымызды көтеретін палуандар тәрбиеленіп жатса, нұр үстіне нұр болар еді.– «Шәкіртсіз – ұстаз тұл» деп жатамыз. Әйтсе де, адам өмірінің бағдаршамы болатын ұстаздар болады. Сіздің өмір жолыңызда ерекше есте қалған ұстаздарыңыз бар ма?– Әрине бар! Шүкір, жолыма жақсы азаматтар мен ұстаздар кездесті. Бір ерекше оқиғамен есте қалған ұстазым болды. Сол кісінің істеген жақсылығын әлі күнге дейін есімнен кетпейді.5 курсқа аяқ басқан кез. Оқу бітіріп, диплом алуға 3 ай қалғанда военкоматқа шақырды. Сол жылы институтта 27-ге толатын жігіттерді әскер қатарына алуға заң шығыпты. Бірнеше бала жоғарғы курстан әскерге кетті. Талай жігітті шығарып салдық. Өзіме кезек келгенін білмей қалыппын. Сабақты қойдым. Қазвоенкомға дейін бардым, орынбасары Мұхаметжанов деген полковник екен. «Заң ортақ, 2 жыл деген қазір өте шығады» дегенді айтты. Мен шешемнен бөтен ешкім жоғын, оның да шаршап жүргенін, елге барып тұралап тұрған тіршілігіне қолғабыс жасасам дегенді айттым. Өзімнің офицер екенімді, әскери кафедраны тәмамдағанымды, құжаттарының Мәскеуге кеткенін ескерттім. Бәрібір қасарысып тұрып алды. Өзім де, жолдастарым да қиналды.Бір күні декан шақырып жатыр деді. Деканымыз Рахымжан Аутов деген ұйғыр азаматы болатын. Өзі жетім өскен, көп қиындық көрген. Жалпы тағдырымыз ұқсас сияқты. Жатақханаға келіп тұратын, көп сөйлесетінбіз. Деканатқа келсем іште екен. Менен неге сабаққа келмей жүргенімді сұрады. Мән-жайды түсіндірдім. Бірден Фрунзе ауданының әскери комиссарымен және облыс комиссарымен сөйлесті, болмады. Ақыр соңы ағайым ректорға алып кірді. Ректорымыз Хайдар Арыстанбеков деген белгілі кісі болатын. Кезінде министр болған деп еститінбіз. Сонда ректор деканға қарап тұрып «Рахымжан, сен осылай әр студенттің ізінен жүгіретін болсаң қалай жұмыс істейсің?» деді. Маған ректордың кабинетінен шыға тұруымды сұрады. Уақыт өтпейді, ойыма түрлі жаман ой келеді. Кенет есік ашылып, Рахымжан аға басын шығарып кір деді. Кірсем ректор телефонмен әлі сөйлесіп жатыр екен. Түсінгенім «министрмен сөйлестім, оның документтері офицерлікке өткен, ертең Фрунзе ауданының военкоматына барасың, повестканы тапсыр, әскерге бармайсың» деді. Ертесіне 9-да бардым, военком повескамның бетін сызып, ортасынан бір бөліп, «алаңсыз оқи бер» дегенді айтты. Жүгіріп деканатқа келдім, Рахымжан ағам іште екен, кіріп бардымда қос қолыммен жыртылған повесткамды алдына әйнектің үстіне қойдым да жылап жібердім. Кейін ойласам, жастыққа тән албырттық, қанша күнгі уайым екен.Оқу бітіретін тұста ұстазым «Бұл менің студентім емес, інім» деп құшақтағаны бар. Жолыма кездескен үлкен жүректі азамат деп айтуға тұрарлық жанның біреуі осы кісі.– Еңбек жолыңызды қалай бастадыңыз?– Институт тәмамдағаннан кейін Қожабақы ауылындаэкономист болып еңбекке араластым. Күрестен секция аштым. Ауыл балалары аудандық, облыстық жарыстарда бақ сынады. Кейін сол ауылдаеңбекақы жөнінде экономист болдым. Бір жылдан соң қазіргі Жалаңтөс батыр ауылына бас экономистретінде келдім.1980 жылы ауданда бірқатар өзгеріс болды. Арада үш жыл өткеннен кейін сол кездегі Октябрь (қазіргі Түктібаев ауылы) совхозына директор болдым. Ол шаруашылық өмірлік есімде қалды деп айтуға болады. Себебі, менің алдымда 4 адам істі болып, талабы жүрмей тұрған уақыт еді. Мен барғаннан кейін көрші Майдакөл совхозын қосып алып, іс маңди бастады. Сөйтіп, 2500 гектар күріш ектік. 1500 бас сиыр, мыңның үстінде жылқы болды. Алты жылдай сол ауылды басқардым. Осы ауылда спорт секциясын ашып, тренажерлік зал ашудың сәті түсті. Алматыдан арнайы бапкер әкелдік.Мұнан соң аудандық «Агроөнеркәсіп» бірлестігіне басшы, 1989-жылы аудандық партия комитетінің екінші хатшысы болдым. Ел тәуелсіздігін алған жылдары жаңа саяси ұстанымға сай қызмет еттік. Сол тұста Құмжиек ауылында директорлықты атқардым. Жекешелендіру уақытында Қызыл Ту совхозына жұмыс ауыстырдым. Содан бері аталмыш округтеміз.– Сізді бүгінде ауыл шаруашылығы саласының майталманы ретінде, «Жалаңтөс батыр» ЖШС-нің директоры деп біледі. Қазіргі таңда аталмыш серіктестікте қанша адам қызметпен қамтылып отыр?– Қазіргі таңда онда 100-ге жуық адам жұмыс істеуде. Жылына 700 гектардай күріш, 250 гектар жоңышқа, 200 гектар бидай егеміз. Сонымен қатар Басықара, Құмжиек мен Қазалы қаласында қосымша мал азығын дайындаймыз.– Жалпы адам бойындағы қандай қасиетті жоғары бағалайсыз?– Бірінші, адамды сатпау. Ешуақытта да біреудің жасаған жақсылығын ұмытқым келмейді. Өмір болғасын әртүрлі жағдайлар болуы мүмкін. Әйтсе де қолымнан келгенше адамдарға жақсылық жасауға тырысамын. Жалпы 1980 жылдан бері шаруашылықтың басшысы болып келе жатырмын. Бір адаммен соттасып, иә, бір адамды сотқа беріп көрген емеспін. Не болмаса бір кісіні ретсіз жұмыстан шығарып көрмеппін. Тек бір ғана оқиға орын алды. Ішімдік ішкен адамды ұнатпаймын. Әсіресе жұмыс барысында. Түктібаевқа барған жылы болса керек. Жастау уақыт. Бір бригадирді еңбек тәртібін бұзғасын жұмыстан шығардым. Кей кісілер «Беделді адам еді, орнында қалса...» деп жатыр. Мен де қасарысып тұрып алдым. Бір күні анам «Тұр-тұр» деп ұйқыдан оятты. Қабағы қатулы.– Сен бір адамды жұмыстан шығарыпсың ғой?..– Иә, шығарғанмын. Не болды? – дедім.Сонда анамның айтқан «Сен біреуді жұмыстан босатарсың. Саған жеңіл болар. Бірақ оның артында 10 баласы бар ғой. Он баланы кім асырайды?» деген бір ауыз сөзі өмір бойы есімде қалды.– Енді аға, өзіңіздің қоғамдық қызметіңізге қарай ойыссақ. Осы орайда депутат атанып, қоғамның бел ортасында жүргенде қандай қызметтерге араластыңыз?– Жалпы депутат болу дегеніміз – халықтың өтінішін билікке жеткізіп, соның орындалуына ықпал ету. Бұл арада толық түсіністікпен қарау керек деп ойлаймын. Себебі, ауданға келетін барлық қаражат бірінші әкімнің тікелей іскерлігімен келеді. Соны үйлестіруде халықтың өтінішіне қарап, маңыздылығына қарай қаражат бөлінеді. Осы кезде халық қалаулысы ретінде бөлініске салынғанда сол ортадан табылып, сенім артқан жұрттың өтінішін қанағаттандырсаң үлкен олжа. Белгілі бір аумақтан сайланғаннан кейін сол жердің дұрыс болғанын қалайсың.Ең бірінші сайланған уақытта Басықара ауылында жиналыс өткізетін орын болмаған. Одан кейін мектеп салынды, амбулаторияның іргетасы қаланды. Қаншама жол түзелді, көшелерге жарық тартылды. Кейін демалыс орындары мен саябақтар ел игілігіне берілді. Тағы бір есімде қалғаны, сол уақыттары Басықараның жағдайы өте нашар болатын. Қазіргі таңда ауданның ең көрікті, сәні мен салтанаты келіскен ауылдарының бірі.Сондай-ақ өзім қызмет жасап жатқан Жалаңтөс батыр ауылында жаңадан мектеп, мәдениет үйі, балабақша, балалар алаңы бой түзеді. Халықтың күшімен мешіттің құрылыс бітті. Аяқ су мәселесі шешілді. Осының барлығы да халыққа жасаған депутат және азамат ретіндегі қызмет деп ойлаймын. Жоғарыдағыдай жүйелі жұмыстардың ортасынан табылғаным мен үшін үлкен қуаныш.Кейіннен Абай мен Жанқожа батыр ауылдарынан сайландық. Ол ауылдардың да заманға сай құлпырып, көркейе түскені рас. Барлығын да өзім жасадым деуден аулақпын, бірақ кішкене болса да септігім тиген шығар деп ойлаймын.Депутат болғандағы басты мақсатым – аудан басшылығына қолдау көрсету деп түсінемін. Барлық жауапкершілік, қаражат жұмсалуы әкімшіліктің еншісінде. Алауыздыққа бармау керек.Өмір мен өндіріс болғасын бір жағы жетіп, бір жағы жетпей жатады. Кеңес Одағы кезінде де қызмет жасадым,қайта құру тұсында да елдің ортасында жүрдім. Сол тұстакөлікте, зейнетақы, айлық болмады. Халыққа түсіндірме жұмыстарын жүргізгеніме қанағаттанамын. Қазіргі таңда еліміздің экономикалық қуаты артып, әлем алдында да беделі өсіп келеді. Оның үстіне биыл егемендік алғанымызға 30 жыл толып отыр. Еліміз аман, жұртымыз тыныш болсын. Тәуелсіздігіміз мәңгілік баянды болғай дегім келеді.– Сұқбатыңызға рақмет!

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары