<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Ғани Мұратбаев жиырма үш жыл ғана өмір сүріп, жаһанға танылған тұлға. Ол XX ғасырдың жиырмасыншы жылдарындағы саяси-ағарту жұмыстарына белсене араласты, Шығыс жастарының рухани көсемі де болды. Тіпті, панасыз жүрген жетім балаларды көше-көшелерден іздеп жүріп тауып, оларды пансиондарға орналастырды, икемділерін оқытты да. Бір ғана Тәшкент қаласынан 800-ден астам баланы осылай өлімнен арашалап қалғанын қаһармандыққа балар едік. Керек десеңіз, Орта Азия мемлекеттерінің пароход жүйесін үйлестіріп, Арал және Әмудария флотилиясына басшылық жасаған Ғаниға КСРО Әскери соғыс теңіз флотының комиссариаты «Құрметті теңізші» атағын берген. Жерлесіміздің жалпақ жұртқа көп айтыла бермейтін қырлары жетерлік. Осы орайда, оның тағы бір елеулі еңбегін ел есіне салғымыз келеді. Өйткені, Ғанидың қазақтың сырлы сазының сақталуына сіңірген қызметі өз алдына бөлек әңгіме.1921 жылы 7-11 шілде аралығында Орынборда өткен Қазақстан комсомолының бірінші съезінде Ғани музыка зерттеушiсi, қазақ әндерi мен жырларын және күйлерiн нотаға түсiрушi Александр Викторович Затаевичпен танысады. Ол кезеңде А.Затаевич қазақтың ән-күйлерін жинақтап, терең зерттеу жүргізіп жүрген еді. Орайы келгенде айта кеткен жөн, сазгер 1920 жылдың көктемінде Орынбор қаласына Варшавадан келгенде қазақ музыкасының кешіне қатысады. Сонда ұлы дала сазының әуенділігіне таң қалады. Затаевич үйіне келе салысымен отбасына: «Бүгіннен бастап қазақ әндерін жинаймын», деп өз шешімін білдіреді. Бұл болашақта аңызға айналатын ұлы істің бастамасы екенін ол кезде ешкім де білген жоқ. Осылайша, Затаевич ел аралап, қазақ әндері мен күйлерін 500-дей адамнан жазып алған. Оған қазақ әндері мен күйлерін жинауға қазақ зиялылары да көптеп көмек қолын ұсынды. Олар: халық композиторы Жаяу Мұса Байжанұлы мен Үкілі Ыбырай, әнші Әміре Қашаубайұлы, батыр Аманкелді Иманұлы, қоғам қайраткері Сара Есқызы, әнші Жанбике Шанина, Қазақстанның халық әртісі Елубай Өмірзақұлы, қоғам қайраткері Алма Оразбайқызы, ІІ Бүкілқазақ партия жиылысының қатысушысы Шөпбай, Қазақ мемлекеттік театрының әртісі, әнші Дәлилә Оңғарбайқызы, ұлы ғалым Қаныш Сәтбайұлы, жазушы Ғабит Мүсірепұлы, Қазақстанның халық әртістері Қалибек Қуанышбайұлы, Серке Қожамқұлұлы, Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі А.Тоқпанұлы т.б. Солардың қатарында қазақ жастарының көшбасшысы Ғани Мұратбайұлының да болғанын мақтанышпен айтамыз. Олардың есімдері Затаевичтің «Қазақ халқының 1000 ән-күйі» атты еңбегіне енгізілді.Сөйтіп, А.Затаевич Ғанидың орындауымен «Дударай», «Қатын жырау», «Қара торғай», «Сәулем-ай», «Әу-қарғам» әндерін нотаға жазып алады. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Сара Есова осы тарихи оқиғаны былай еске алады: «…Ғани тек қоғам қайраткерi ғана емес, өнер қайраткерi. Ол әндi жақсы көретiн. Өзi жақсы ән салатын. 1921 жылы Қазақстан комсомолының I съезiне шақырылып келгенiмiзде Орынборда Ғанидың тапсыруымен Ерғали Алдоңғаровтың үйiнде («Комсомол» журналының редакторы, белгiлi журналист) бiраз жастар ортамызға Затаевичтi алып, үлкен сауық кешiн өткiздiк. Сол жолы Ғани Мұратбаев, Ерғали Алдоңғаров, Алма Оразбаева, Мәдина Оразбаева (Алманың сiңлiсi) және дауысымызды Александр Викторович Затаевич ұнатқанды. Затаевич “Қазақтың 1000 әнi” бiрiншi томына Ғанидың айтуымен «Дудар-ай» және «Қатын жырау» әндерін енгiздi.…Ғанидың бастауымен әрқайсысымыз ән салып, өлең айтуға қатты құмар болдық. Ғанидың бiр ұмытылмас мiнезi осы. Азғантай өмiрiнде артында ұмытылмас iз қалдырып, жолдастары, құрбылары, шәкiрттерi ортасында жұлдыздай жарқырап жүрген Ғани Мұратбаевтың мейірiмдi жүзiн ұмытармыз ба?»Ғани Мұратбаевтың көрнекті ақын Қарасақал Ерімбетовпен туыстығы оны өнер атаулыдан да құр қалдырмаған-ды. Оның ән салу қабілеті ерекше болған. Зерттеушi журналист Сейiлхан Асқаров 1973 жылы «Простор» журналында жариялаған Ғанидың «Жизнь – пламя» атты өлеңi де оның өнерлi жiгiт екендiгiн айғақтайды.Қазалы қаласындағы Ғани музейіне барғанда қазақтың ән өнеріне қосқан үлесін дәлелдейтін тарихи деректердің көшірмесін көзімізбен көріп, қолымызбен ұстадық. Сондықтан, артына өшпес мұра қалдырған қайраткерді халқы мәңгілік жадынан шығармай, ұлықтап отырады.

Ғанидың қазақтың сырлы сазының сақталуына сіңірген қызметі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Қазалы ауданы аумағында 7-30 маусым аралығында "Борышкер" жедел профилактикалық іс-шарасы өткізілуде. Мақсаты – жол қозғалысы ережесін бұзғаны үшін әкімшілік айыппұлдарды өндіріп алудың тиімділігін арттыру, сондай-ақ қолданған жазаны орындамағаны үшін құқық бұзушылар арасында жазаның бұлтартпастығы қағидатын сақтау.Қазалы ауданы Полиция бөлімі өз айыппұлдарын келесі тәсілдермен тексеруге және төлеуге болатынын хабарлайды:&nbsp;- электрондық үкімет порталының көмегімен онлайн режимінде "egov.kz". Екінші деңгейдегі банктердің есеп айырысу-кассалық бөлімшелерінде, сондай-ақ мобильді қосымшаларда интернет-сайттар арқылы онлайн-төлем жасау qamqor.gov.kz, Kaspi.KZ, egov.kz. айыппұлдарды интернет-сайт арқылы тексерген кезде Сіз "өз айыппұлдарың туралы біл" бетбелгісіне кіресіз, одан кейін көлік иесінің жеке сәйкестендіру нөмірін енгізіңіз және фото-бейнетіркеу жүйелерімен тіркелген бұзушылықтар болған жағдайда, сол жерде осы бұзушылықтардың фотосуреттерін басып шығаруға болады.Құрметті азаматтар, жол қозғалысы ережелерін бұзбауды сұраймыз, ал егер құқық бұзушылыққа жол берсеңіз, айыппұлды уақытында төлеуіңіз керек.

Борышкер болмаңыз – айыппұл төлеңіз

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Қазалы ауданы көлемінде Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің нұсқауына және Қызылорда облысы полиция департаментінің ювеналды полиция тобының 2023 жылдың 2-тоқсанына арналған жұмыс жоспарына сәйкес, ағымдағы жылдың маусым айының 7-9 күндері аралығында «Жасөспірім» жедел профилактикалық іс-шарасы өткізілде.&nbsp;Іс-шара аясында Қазалы ауданы полиция бөлімі Жергілікті полиция қызметі бөлімшесінің Ювеналды полиция тобының инспекторы полиция капитаны Н.Ағыбай Қазалы ауданы, Қазалы қаласында орналасқан дүкендер мен сауда үйлеріне рейдтік жұмыстар жүргізіп, ҚР Әкiмшiлiк құқық бұзушылық туралы 423-1-бабы жиырма бір жасқа толмаған адамдарға темекіні және темекі бұйымдарын, оның ішінде қыздырылатын темекісі бар бұйымдарды, қорқорға арналған темекіні, қорқор қоспасын, темекі қыздыруға арналған жүйелерді, тұтынудың электрондық жүйелерін және оларға арналған сұйықтықтарды сатумен және 21 жасқа толмағандарға ҚР ӘҚБтК-нің 200-бабы Қазақстан Республикасы заңнамасының алкоголь өнімін өткізу жөніндегі талаптарының бұзылмауы бойынша түсіндірме жұмыстарын жүргізді.&nbsp;Алдағы уақытта бұл бағыттағы жұмыстар жалғасын табатын болады.

Қазалыда «Жасөспірім» жедел профилактикалық іс-шарасы өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Бүгін Әйтеке би кентіндегі «Жалаңтөс батыр» атындағы орталық стадионда аудан әкімдігінің қолдауымен аудандық ардагерлер кеңесінің ұйымдастыруымен ардагерлер арасында спорттық шара өтті.Қазыналы қарттарымыз дойбы, шахмат, қол күрес, мылтық ату сынды спорт түрлері бойынша бақ сынады. Өздерінің ептілігі мен ойларының жүйріктігін таныта білген қариялар ауызбіршіліктің үлгісін танытты. Ерекше ойын өрнеген көрсетіп, көзге түскендері арнайы сыйлықтармен марапатталды.&nbsp;Отызға жуық еңбек ардагерлері қатысқан спорттық шараға аудан әкімінің орынбасары Дәурен Тілеумбетов арнайы барып, жарысқа қатысушыларға сәттілік тіледі.Спорттың төрт түрі бойынша өзара мықтыны анықтаған ардагерлер жарыс қорытындысы бойынша жүлдегерлер анықталды.&nbsp; Айта кеткен жөн, аталмыш жарысты өткізу жыл сайынғы дәстүрге айналған. Мақсаты – ардагерлер арасында салауатты өмір салтын қалыптастырып, құрмет көрсету болып табылады.<blockquote>«Бұл сайысты әр жылы асыға күтеміз. Ойың бөлініп, санаң серпіліп, бір жасап қаласың. Ұйымдастырушыларға ризамыз. Ардагерлерді ардақтап, қолдап, осындай сайыстар өткізіп жатқандарына рақмет. Замандастарымызбен шүйіркелесіп, қатарластарымызбен қалжыңдасып, бір жасап қаламыз», – дейді қазалылық бір топ ардагер.</blockquote>

Қазалыда ардагерлер арасында спорттық сайыс өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Әне-міне дегенше жаздың басталғанына да он күннен асыпты. Жаз – өздігінше әдемі мезгіл. Бәрі де дәл осы уақытты есте қаларлықтай етіп өткізгілері келеді. Қалтасы қалыңдар мұхит асып, Мальдив аралдарына барса, сіз бен біз сияқты адамдар ел ішінде саяхаттағанға мәз болады. Ал ауыл балалары бассейнге шомылып, көлге барғанды місе тұтады. Бірақ бассейнге шомылудың өзі бүгінде бір проблемаға айналып отыр…Ауыл балалары мен жасөспірімдер үшін аптап ыстықта суға түсу – бір қуаныш. Ересек біздің өзіміз тынығу десе алдымызға жан салмаймыз. Ала дорбамызды асынып, үйдегі балаларды ертіп, демалыс орындарына баруға қашан да дайын тұрамыз. Бірақ бүгінде тиыннан теңге құраған тұрғындар үшін тынығудың құны – отыз мың теңгеден асып жығылады. Тіпті одан да көп... Өйткені, қазір бәрі қымбат. Сауықтыру кешендері, тынығу алаңдары мен бассейндерге кіру құны – екі мың теңгеден басталады. Бұл – ересектерге арналған баға. Ал 7 жасқа толмаған балалардың өзі – кемінде мың теңгемен кіреді. Бұған балалардың суға жүзуге арналған жабдықтарын қосыңыз. Одан бөлек, сол жерден сатып алатын түрлі сусындар мен тағамдарды да есептеңіз. Иә, иә, шалыс оқыған жоқсыз. ҚР Сауда және тұтынушылардың құқығын қорғау министрлігі биылдан бастап тынығу орындарына демалушылардың өзімен бірге тамақ алып келулеріне рұқсат берді. Бұл туралы арнайы заң да қабылданып үлгерді. Алайда, аталған заңға құлақ асып жатқандар шамалы. Тіпті көптеген кәсіп иелері бассейндер мен сауықтыру алаңдарына тағам түрлерін кіргізбек түгілі, бәрін қымбаттатып жіберген. Шіліңгір шілде болмай жатып-ақ қазірдің өзінде суға түсу маусымы басталып кетті. Соның өзінде тұтынушылардың құқығы тапталып жатқанға ұқсайды. Осы күнге дейін де редакциямызға тұрғындар тарапынан қаншама арыз-шағым келіп түсті. Ал біздің міндет – бұқараның базынасын тыңдау.Бүгінде ауданда айналдырған үш-ақ бассейн бар. Соның өзінде демалушылардың саны жетіп артылады. Бірақ көпшілік жұрттың бүгінгі тынығу орталықтарына көңілі толмайтыны рас. Бірі бассейндердің хәліне, тазалығына наразы болса, енді бірі мекеме қызметкерлерінің тұтынушыларға тамақ алып кіргізбейтінін айтып қынжылуда. Иә, бассейннің бәрін керемет деуге болмайды. Салқындап суға түсетіндерге аса сақ болу керек. Себебі мөп-мөлдір болып көрінетін судың өзі де қауіп тудырады. Тіпті кейбір орындар су лас болса да адамдарды қабылдай беретін көрінеді. Ал мұның барлығы түрлі денедегі жаралардың пайда болуына алып келеді. Әрбір әзілдің астарында бір шындық бар емес пе? Қазір суды жақсы көретін кез келген баладан сұрасаңыз, оны жатқа айтып береді. Яғни, бүгінгі бассейнге қанша су құйылса, одан екі есе көп су шығады дейді. Ал суды күн сайын тазартып отыруға – сол орталықтағы мамандар жауапты.Халықтың үніне құлақ асуға болады. Себебі шиеліліктердің басқа демалатын жері жоқ. Ал аталған тынығу алаңдары тұрғындардың теңгесін қалтадан шытырлатып алатыны өтірік емес. Мұндағы бағалар екі есе қымбат. Ал жергілікті жұртшылық оны амалсыздан сатып алуға мәжбүр. Өйткені сырттан келген тамақ ішке кіргізілмейді. Тек сол жерден сатып алуға болады. Тұрғындар осылай дейді. Біз де бұл ақпараттың анық-қанығына көз жеткізу үшін аталған басейндердің барлығына хабарласып, мән-жайды өздерінен сұрап білдік. Алғашқылардың бірі болып тұтқаны көтерген – «Бастау» сауықтыру кешеніндегі орталықтың мамандары. Мұндағы қызметкерлер былай дейді:<blockquote>«Иә, қазір тұтынушылардың сырттан тамақ алып келулеріне рұқсат. Біз де бұған қарсы емеспіз. Бірақ тұрғындар сырттан әкелген тауарларының түбіртегін көрсетуі шарт. Біздегі заң солай. Ал бассейннің тазалығына келер болсақ, суды күн сайын тазартып отырамыз. Ол жағынан алаңдамауға болады», – дейді әңгімесін қысқа қайырған орталық қызметкері.</blockquote>Иә, «Бастаудың» басын ашып алдық. Сөйттік те келесі тынығу алаңының жайын білу үшін әлеуметтік желіде көрсетілген нөмірге хабарластық. «Океан» тынығу орталығына хабарласып көріп едік, қоңырауымызға ешбірі жауап бермеді. Тұтқаны көтермеген соң, әлеуметтік желідегі парақшаларына жаздық. Ал олар біздің қойған сауалдарымызға дұрыс жауап бермек түгілі, сұрақтардың бәріне мысқылмен тіл қатты. Өзіміз күлкіге айналғандай күй кештік. Олар да бассейнге тамақ алып келуге болады, бірақ отыратын тапшандарға бір сағатқа мың теңге төлейсіздер деп айды аспанға бір-ақ шығарды. Бұл жауаптан халықтың қалтасына екі нұсқаның да оңай тимейтінін түсінуге болады. Демек, көп балалы отбасыларға немесе топтасып баратын демалушыларға қарапайым аудандағы бассейннің өзі арман. Халықтың қалтасына салмақ бола беретін болса, ауыл балалары амалсыздан көл жағалап кетеді. Ал кішкентайларымыз қараусыз қалған көлге түссе арғы не болатыны сіз бен бізге мәлім.

Шиеліліктер демалыста қайда барады?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Сырдария ауданының орталығы саналатын Тереңөзек кентінде кәсіпкерлік саласында айтарлықтай өсім бар. Бизнеске арналған мемлекеттік бағдарламалар шеңберінде &nbsp;кәсібін кеңейтуге жекелеген азаматтар мүдделі. Мәселен, ааудан орталығында бизнестің сан түрлісі жергілікті халыққа қызмет көрсетуде. Өткен жылы бизнестің жаңа бастаған және кәсібін кеңейткен азаматтар кешенді қолдау іс-шарасы жүргізілді.&nbsp;Айта кетейік, бірнеше жылдан бері сауда саттық саласымен айналысып келе жатқан жеке кәсіпкер Айна Смайлова тауар айналымын жақсарту мақсатында 3 миллион теңге қаражат алған. Тауар айналымын ұлғайты негізінде Ақгүл Обашқанова мен Мәдина Омарова қомақты қаражаталып, кәсібін кеңейтті. Өз кезегінде &nbsp;кент орталығынан жаңа дүкен ашу үшін ауқымды құрылыс жүргізді.&nbsp;<blockquote>&nbsp;Қазіргі уақытта нарықтағы бағаны реттеу – маңызды рөл ойнайды. Сауда-саттық саласында жүрген адам бизнесті түрлендірудің жолдарын жақсы біледі. Осыдан бірнеше жыл бұрын шағын дүкенімді ашып, кәсібімді бастағанда тұрғындардың әлеуемттік әлеуетін бағдарлайтын едік. Осы күні Тереңөзек кентінде сауда нүктелері жетерлік. Сондықтан бәсекеге қабілетті болуға міндеттіміз. Бүгінде 2 этажды дүкен жұмыс жасауда, – деді Ақгүл Обашқанова.</blockquote>Тереңөзек кентінде сауда-саттықпен қатар, құрылыс материалдарын шығаратын &nbsp;цех жұмыс жасайды. Жергілікті кәсіпкер М.Иманбеков 5 миллион теңге қаражат алып, «Пескоблок» өнімін шығаруда.&nbsp;<blockquote>– Жылдар бойы аталған кәсіп түрін бастауды ойлап жүрген болатынмын. Мемлекеттік қолдауымен ойлаған мақсатыма қол жеткіздім. Қомақты қаржаттың арқасында жергілікті тұрғындарды «Пескоблок» өнімімен қамтамасыз етудемін, – деді жеке кәсіпкер.</blockquote>Жергілікті тұрғындар жағамдық жаңалық жеткізігіміз келеді. Осы уақытта мемлекетттік бағдарма бойынша жергілікті кәсіпкер жеке емхана ашылды. Мұнда науқастарды емдеу &nbsp;іс-шарасы жүзеге асады. Қазіргі уақытта жеке емханалар ашу – заман талабы. Массаждан бастап, көптеген емдік іс-шаралармен көпшілік қамтылатын болады.&nbsp;Расында, Тереңөзек кентінде қоғамдық тамақтану орындары көптеп ашылуда. Мәселен, «Макing Тerenozek» фастфуд орталығы кәсіпкерлік көкжиегін кеңейтті. Жеке кәсіпкер Мақсат Бекенов қазақы киіз үй үлгісіндегі тамақтану орны тұрғындарға қызмет көрсетуде. Қазақы киіз үйде аудан тұрғындары фастфуд өнімдері мен қатар, ыстық тамақтарды ала алады. Ал «Жігер» асханасының иесі Қайрат Қазиев мемлекеттің қолдауымен 4 миллион теңге қаржы алып, қоғамдық тамақтану орнын жандандыру үстінде.&nbsp;<blockquote>– Шын мәнінде, «Макing Тerenozek» фастфуд орталығын ашатын кезде отбасымызбен көп ойландық. 2 жыл бойы &nbsp;жүйелі түрде жұмыс жасап келеміз. Қазіргі уақытта тез дайындалатын тағам түрлеріне сұраныс жоғары. Ең алдымен, біз өз тұтынушыларымыздың талап-тілегін тыңдай отырып, жұмыс жасайтын боламыз. Тазалыққа мән береміз. Сапа бар жерде жұмыс өнімді болады. Санитарлық талаптарды сақтай отырып, кәсібімізді кеңейте бермекпіз, – деді жеке кәсіпкер Мақсат Бекенов. &nbsp;</blockquote>Қазіргі уақытта қыз-келіншектер сән салондарын ашуға әуес. Мемлеттік бағдарлама тетігімен грант алған жандар шағын сән-салондарын жүргізуде. Сонымен қатар мүйізді ірі қара санын көбейту бойынша азаматтар жеңілдетілген несие алуда. Жылқы бордақылау, уақ мал өсіру секілді кәсіп түрлері Тереңөзек жолға қойылған. Бұл ретте, айта кеткен жөн тәтті өнімдерін шығаратын кондитерлік орталық жергілікті халықтың сұранасын қанағаттандыруда.&nbsp;<blockquote>&nbsp;Мен бірнеше жылдан бері торт пісірумен айналысамын. Осы күніне 20-30 тортқа дейін сатылымға шығарамыз. Жақында табанды еңбектің арқасында өзімнің жеке дүкенімді ашуға мүмкндік алдым. Туған күн кештерге, тойларға тапсырыспен торт дайындаймыз. Қазіргі таңда тұтынушылар торттың дизайнына аса көңіл бөледі. Біз сондықтан кәсібилігіміз арттырып, басқа да кондитер мамандармен тәжірибе алмасып тұрамыз, – деді жеке кәсіпкер Айна Асылбекқызы. &nbsp;</blockquote>&nbsp;

Тереңөзекте кәсіпкерлік саласында көш ілгерілеу бар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Сессияға облыс әкімінің міндетін атқарушы Серік Қожаниязов, облыс әкімінің орынбасары Балмейір Сансызбайұлы, қала әкімі Асылбек Шәменов, облыстық полиция департаментінің басшысы Махсудхан Аблазимов, облыстық әкімдік қызметкерлері, мәслихат аппаратының басшысы, орталық атқарушы мемлекеттік органның облыстық бөлімшелерінің басшылары, тиісті басқарма басшылары, Қызылорда облысы бойынша тексеру комиссиясының және сайлау комиссиясының төрағалары мен БАҚ өкілдері қатысты.&nbsp;<blockquote>&nbsp;«Жақында облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаев Астана қаласындағы Орталық коммуникациялар қызметінде аймағымыздың дамуы жайында өткен брифингте мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес атқарылып жатқан ауқымды жұмыстар мен алдағы жоспарларды баяндады. Аймақ экономикасының оң тенденциясын қалыптастырып, дамуына үлес қосқан облыстық мәслихаттың жұмысымен де тікелей байланысты екенін айтып өтті. Облыс бюджеті жылдың басында 537 млрд теңгені көрсетсе, бүгінде көрсеткіш 593 млрд теңгеге жеткен. Кеше өткен тұрақты комиссиялардың бірлескен отырысында депутаттық корпус тарапынан барлығы 16,5 млрд теңгені құрайтын 62 сауал келіп түсті. Әрбір сауал егжей-тегжейлі талданып, облыстық бюджеттің мүмкіншілігіне қарай бірқатар мәселеге қаржы бөлінді. Ең алдымен кезек күттірмейтін халықтың игілігіне жұмсалатын қажетті әлеуметтік салаларды жетілдіруге, кәсіпкерлікті қолдау, ішкі істер органдары саласына бағытталып отыр» -деді облыс әкімінің міндетін атқарушы Серік Қожаниязов.</blockquote>Күн тәртібіндегі Қызылорда облыстық мәслихатының 2022 жылғы 13 желтоқсандағы №153 шешіміне «2023-2025 жылдарға арналған облыстық бюджетке өзгеріс енгізу туралы» Қызылорда облысының экономика және қаржы басқармасының басшысы Қамбарбек Мүбарәков хабарлама жасап, үнемделген қаржы тұрақты комиссиялардың бірлескен отырысында облыстық мәслихат депутаттары тарапынан көтерілген мәселелер бойынша бағытталғандығын жеткізді.&nbsp;Осы ретте, депутат Нұриддин Әмитовтың сауалына сәйкес, Облыстық мемлекеттік сатып алу басқармасына 10 дана компьютер жиынтығын сатып алуға, депутат Е. Искендердің ұсынысына байланысты 2023 жылға шағын және орта бизнес субъектілерінің несие бойынша сыйақы мөлшерлемесін субсидиялауға, депутат Мұрат Нәлібаевтың сұрағына сәйкес Қызылорда қаласында шағын және орта бизнестің өңдеу өнеркәсібін дамытуға, депутат Аида Абибуллаеваның ұсынысы бойынша Абай атындағы 3 тілде оқытатын орта мектебіне ағымдағы жөндеуге, Тәкей Есетов атындағы №264 мектеп-лицейі ауласының қоршауын ағымдағы жөндеуге, Сейілбек Шаухаманов атындағы №9 дарынды балаларға арналған облыстық «Білім инновация» лицей-интернатының ауласын қоршау үшін ағымдағы жөндеуге, Мемлекеттік жекешелік әріптестік аясында салынған Қызылорда қаласы сол жақ жағалау мекен жайында орналасқан 320 орындық және СПМК-70 тұрғын ауданы, Бәйтерек көшесі №83 ғимарат мекен жайында орналасқан 320 орындық балабақша ғимараттарын жерге орналастыру жұмыстарын жүргізуге қаржы қаралды.&nbsp;Сондай-ақ, депутат Қ. Ерназаровтың сауалына сәйкес, Қызылорда қаласындағы тұрғын үйлердің қасбетін күрделі жөндеуден өткізуге, «Қызылорда қаласында ТК-8-ден ТК-9-ға дейін магистралдық жылу желілерін реконструкциялау» жобасын қоса қаржыландыруға, Арал ауданының Арал ауданаралық ауруханасының перзентханасының, туберкулезге қарсы бөлімінің, Жақсықылыш дәрігерлік амбулаториясының қазандығы ғимаратын реконструкциялауға, депутат Мұхтар Ниязовтың сауалына сәйкес, «Анаға тағзым» орталығының ашылуына орай, қосымша 27 штат бірліктерін ұстап тұру шығындарына, депутат Аманжол Оңғарбаевтың ұсынысы бойынша Кіші Арал теңізіндегі Арал қаяз балығының санын қалпына келтіру үшін оның генофондын сақтау жұмыстарын жүргізуге, депутат Ж.Ембергеновтың сауалы бойынша Сырдария ауданы Жетікөл ауылдық округін сумен қамтамасыз етілуін жақсарту мақсатында «Жыңғылды» көл каналын тазартуға, депутат Әмірбек Шаймағанбетовтің ұсынысына сәйкес Жалағаш ауданы Аққыр ауылдық округінде «Аққыр» каналына су шаруашылығы жұмыстарын жүргізудің жоба-сметалық құжаттамаларын әзірлеуге қаржы бағытталды.&nbsp;Депутат Ж.Нұрымбетовтің депутаттық сауалына сәйкес, «Қызылорда қаласы, Сырдария өзенінің сол жағалауынан автовокзал құрылысы» жобасына жер-кадастрлық жоспарын әзірлеуге, «Қызылорда қаласы, Сұлтан Бейбарыс көшесін орташа жөндеу» жобасына және Қызылорда қаласындағы 11 көшені (Бөкейхан, Сүлейменов, Бектұрғанов, Қонаев, Демесінов, Қазантаев, Әйтеке би, Мұратбаев, Шүкіров, Назарбаев, Бахадүр көшелері) орташа жөндеуден өткізуге, сонымен бірге, «Күзгі үлгілі елді мекен» конкурсын ұйымдастыру үшін техникалар сатып алуға қаржы бөлінді.&nbsp;Облыстық мәслихат депутаттары осы өзгерістерге байланысты облыстық бюджетті барлығы 10,6 млрд. теңгеге нақтылау жүргізу бойынша шешімді бірауыздан қабылдады.&nbsp;Облыстық экономика және қаржы басқармасының басшысы Қамбарбек Мүбарәков тұрақты комиссиялардың бірлескен отырысында көтерілген, бюджет нақтылауына енгізілмеген қалған депутаттардың кейбір мәселелері мен ұсыныстары алдағы уақытта зерттеліп, қаржысы есептеліп, бюджеттік өтінім нақтыланатындығын айтып өтті.&nbsp;Сессия соңында облыстық мәслихат төрағасы Наурызбай Байқадамов облыстық бюджетті нақтылау кезінде әлеуметтік маңызы бар бағытқа бюджеттен қаржы бөлінгенімен жұмыстың атқарылуына кедергі келтіретін техникалық жағдайлардың болатынында ескеріп қойған жөн екендігін және мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша 2025 жылға дейін халықты жүз пайыз ауыз сумен қамтамасыз ету тапсырмасы облыстық мәслихаттың назарында, «Amanat» партиясының сайлауалды бағдарламасында тұр. Сондықтан, айтылған ұсынысқа сәйкес жұмыстардың әкімшілік тарапынан мерзімінде орындалуын қатаң бақылауда болатындығын жеткізді.

Қызылорда облыстық мәслихатының кезектен тыс IV сессиясы өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Осы жылдың 1 шілдесінен бастап әлеуметтік төлемдердің мөлшері ұлғаяды. Әсіресе, көп балалы аналар мен «Алтын алқа», «Күміс алқа» алқасымен наградталған және &nbsp;«Батыр ана» атағы бар сондай-ақ, &nbsp;І және ІІ дәрежелі «Ана даңқы» ордендерін иеленген жандарға арналған жәрдемақы мөлшері 7,4 айлық есептік көрсеткішке дейін өсті. Бұл туралы Өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен брифингте Қызылорда облысы бойынша Еңбек және әлеуметтік қорғау департаменті басшысының орынбасары Төреахмет Жолымбетов хабарлады.<blockquote>«Үстіміздегі жылдың 20 сәуірінен бастап ҚР Әлеуметтік кодекс қабылданып, 1 шілдеден бастап қолданысқа енгізілетін болады. Осыған сәйкес, бала туғаннан бастап кәмелет жасқа толғанға дейінгі әлеуметтік төлемдер, еңбекке қабілетті жастағы азаматтарды жұмыспен қамту, жасы ұлғайған шақтағы қолдаулардың барлығы осы бір құжат арқылы &nbsp;реттеледі. Мемлекет басшысының тапсырмасымен бала күтімі бойынша берілетін мемлекеттік жәрдемақы бір жастан бір жарым жасқа дейін ұзартылып, төленетін болды. Жалпы облыс бойынша төлем алушылар саны 27 мыңнан асты. Сондай-ақ, мүгедектігі бар адамдарға төленетін әлеуметтік жәрдемақы мөлшері мүгедектік тобына және мүгедектік алуының себебіне қарай арттырылады. Нақтырақ айтқанда, I-ші топтағы мүгедектігі бар адамдарға берілетін жәрдемақы - &nbsp;89 248 теңгеге дейін, II-ші топтағы азаматтар -71 398 теңгеге дейін, &nbsp;III-ші топтағы жандар 48 681 теңге көлемінде жәрдемақы ала алады. Ал мүгедектігі бар баланы тәрбиелеп отырған қамқоршыға төленетін ай сайынғы мемлекеттік көмек мөлшері ең төменгі күнкөріс деңгейінің шамасында беріледі. Бұдан бөлек, өңірімізде 9 мыңнан астам асыраушысынан айырылған адам бар. Оларға төленетін мемлекеттік жәрдемақы арнайы санат бойынша берілетін болады. Сондай-ақ, саяси қуғын-сүргін құбандарына және одан зардап шеккен жандарға, мүгедектігі бар немесе зейнеткер болып табылатын адамдарға арнаулы мемлекеттік жәрдемақы көлемі - 1,23 АЕК дейін өсті», - деді департамент басшысының орынбасары Жолымбет Сайлаубайұлы.</blockquote>

Шілдеден бастап әлеуметтік төлемдердің мөлшері артады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қасиетті Сырдария өзенімен аттас Сырдария ауданының халқына 34 мәдениет мекемелері қызмет көрсетуде. Оның ішінде 16 мәдениет үйлері мен клубтар, 5 ауылдық мәдениет үйлері, 8 ауылдық клубтар, 1 жылжымалы мәдени – демалыс кешені (автоклуб) бар. Аудан халқының рухани қазынасы – аудандық орталық кітапхана, аудандық балалар кітапханасы, №1 филиал кітапханасы және 14 ауылдық кітапханалар қызмет етеді.Сонымен қатар, 14 Халықтық ұжым жұмыс жасауда. 2 театр, «Құрақтың Досжаны» атындағы ұлт-аспаптар оркестрі, «Садуақасовтар», «Сарыбаевтар» отбасылық ансамбльдері, Ритм ВАА, «Балауса», «Шаттық», «Сыр гүлі» би ансамблдері, &nbsp;«Жадыра», «Жан шуақты», «Ақ дариға» әжелер ансамблдері, «Дала дидары» мәдени-үгіт бригадасы және «Көңіл ашар» ойын-сауық отауының халықтық атағы бар.Ауданның мәдениет саласында 285 қызметкер мен жұмысшылар жұмыс жасайды. Оның 7-і бөлім аппаратында, 41-і аудан кітапханаларында, 237-і аудан мәдениет үйлері мен клубтарында қызмет етеді. &nbsp;Салада 101 үйірме бар, оған 1303 өнерпаз қатысады.&nbsp; Аудан өнерпаздары есепті кезеңде 71 халықаралық, республикалық, облыстық, аудандық байқауға қатысып, 115 жүлделі орындарды, оның ішінде 30 - Бас жүлде, 41 - І орын және 44 - &nbsp;ІІ және ІІІ орындарды жеңіп алды.Аудан бойынша «Сұлу-ай» және «Жадыра» шығармашылық өнер орталықтарының &nbsp;қолдауымен ауданда 10 елді мекенде Айдарлы, Жетікөл, Аманкелді, Бесарық, Қоғалыкөл, Шіркейлі, Н.Ілиясов, Ақжарма, Іңкәрдария, А.Тоқмағамбетов 4-17 жас аралығындағы балалар мен жасөспірімдерге арналған 41 шығармашылықпен айналысатын үйірмелер &nbsp;ашылып, 770-ге жуық бала түрлі бағыттағы үйірмелермен қамтылып отыр. Өнерпаздар эстрадалық вокал, шешендік өнер, прима, бисермен жұмыс, көркем оқу, ұлттық би, сурет салу, домбыра, пернелі аспаптар, оркестр, ансамбль үйірмелерінде шығармашылық қабілеттерін дамытуда.2023 жылдың қорытындысы бойынша ақылы қызметтің жоспары 14750,0 мың теңге болса, 5 айда орындалғаны 5523,9 мың теңге немесе 37,4 пайызға орындалған. Мәдениет үйлері мен клубтар бойынша 5 айда 1135 мәдени-көпшілік шаралар ұйымдастырылып, 107978 көрерменмен қамтылған.&nbsp;Аудандық кітапханада 786339 бет сандық форматқа көшірілдіАудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесіне қарасты кітапханалардың сандық көрсеткіштеріне келетін болсақ, оқырмандар саны 1876, ағымдағы жылдың есепті кезеңіне &nbsp;кітап берілімі – 29780, келушілер саны – 19284.Аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесіне қарасты 17 кітапханада 434567 кітап қоры бар, барлығы да электронды катологқа енгізілген. Есепті кезеңге кітапханаға 737 дана кітап (мемлекеттік тапсырыспен – 307 дана, аудандық бюджеттен – 191 дана, сыйға тартылған – 239 дана кітап) алынды.«Рабис» бағдарламасы бойынша есепті мерзімге электронды каталогқа 425196 дана кітап түсірілді, аталымы – 211357, бұл кітап қорының 98,9 пайызын құрап отыр. Кітапхана бойынша 3642 дана кітап, 786339 бет сандық форматқа, оның ішінде ағымдағы жылы 69 дана кітап, 18422 бет және «Тіршілік тынысы» газеті бойынша 354 дана газет сандық форматқа енгізілді.Ауданда 58 тарихи-мәдени ескерткіш мәдениет қорғауына алынғанАудан бойынша 58 тарихи-мәдени ескерткіш мемлекет қорғауына алынған. Оның ішінде &nbsp;4-і республикалық маңызы бар – Мүлкалан кесенесі, ХҮІ ғ., Сырлытам кесенесі, ХІІІ ғ. Асанас кесенесі, ХҮІІ ғ. Қожан қожа кесенесі, ХҮІІІ ғ., 14 жергілікті маңызы бар және 40 ескерткіш алдын-ала тізімге алынған. Облыстық комиссия отырысының 14.03.2019 жылғы №1 хаттамасымен 11 ескерткіш тарихи-мәдени мұра объектілерінің алдын-ала тізіміне енгізілді 58 ескерткіштің 15-і археологиялық, 43-і қала құрылысы және сәулет ескерткіші болып бөлінеді. 2023 жылдың мамыр-маусым айында Іңкәрдария ауылында орналасқан Мүлкалан кесенесіне реставрация жұмыстары жүргізілді.Ауданда 134 спорт нысаны барХалықты дене шынықтыру және спортқа тартуға байланысты ауданда – 1-спорт клубы, 2-спорт мектебі, 17-жалпы білім беретін мектеп пен &nbsp;1-аграрлы техникалық колледж, 1 балалар жасөспірімдер клубы жұмыс жасайды. Жастарға спортты жанына серік ету арқылы &nbsp;дені сау ұрпақ қалыптастырып қана қоймай, тәрбиелі әрі саналы жастардың қатарын арттыруға түрлі бағытта жарыстар ұйымдастырып келеді.&nbsp; Жастарымыз спортпен шұғылдануы үшін ең бірінші кезекте 134-дене шынықтыру және спорт нысандары бар. Оның ішінде, 2-стадион, 5-спорт кешен, 30-спорт зал, 22-жапсарлас спорт зал, 1-тир, 74 жазықтық құрылғылар – оның ішінде 2-спорттық ядро, 40-қарапайым спорт алаңы, 22-шағын жасанды синтетикалық төсеніштен жасалған спорт алаңдары және 10 алаң &nbsp;жұмыс жасауда. Аталған спорт нысандары тегін қызмет көрсетеді. Мемлекеттік спорттық тапсырыс аясында «Мансұр» спорт клубында балалар мен жасөспірімдерге арналған ақысыз түрде спорт секциялары жұмыс жасап, онда барлығы &nbsp;5-15 жас аралығында 349 бала жаттығуда. &nbsp;&nbsp;Аудан бойынша 2023 жылдың 5 айында 77 дене шынықтыру және спорттық іс-шаралар өткізіліп, оған 11033 қатысушы тартылды. Аудандық және аудандық ашық деңгейде – &nbsp;67 жарыс. Облыстық және облыстық ашық деңгейде – &nbsp;7 жарыс, республикалық – 3 жарыс өткізілді. 2023 жылы дене шынықтыру және спорттық іс-шараларға аудандық бюджеттен 49 533,0 мың тг қаражат бөлінді. &nbsp; &nbsp;&nbsp; Аудан спортшылары есепті мерзімге облыстық, республикалық, халықаралық жарыстарға қатысып, келесі нәтижелерге қол жеткізді. &nbsp;ҚР чемпионатынан – 22 медаль, Азия чемпионатынан – 2 медаль, Әлем чемпионатынан – 1 медаль. Спортшылар тоғызқұмалақ, гір көтеру, волейбол, панкратион, шахмат, президенттік көп сайыс, жеңіл атлетика, асық атудан жүлделі орындар алды.Шешімін күткен мәселелер&nbsp;Ауылдық мәдениет үйлері мен клубтары бойынша 6 шығармашылық ұжымға ҚР Мәдениет және ақпарат министрінің 07.07.2016 жылғы №204 бұйрығымен «халықтық» атағы берілген. Дегенмен, осы уақытқа дейін 6 халықтық ұжымның 12 штат бірліктерін жергілікті бюджет есебінен қаржыландыру мәселесі бүгінгі күнге дейін шешімін таппаған. Шіркейлі ауылында 3 – «Шаттық» би тобы, «Көңілашар» ойын-сауық отауы, «Ақ Дариға» әжелер ансамбілі, Аманкелді ауылында 1 «Жадыра» әжелер ансамбілі, Бесарық ауылында 1 «Жаншуақты» әжелер ансамбілі, Шаған ауылында 1«Сыр гүлі» би ансамблі.Сонымен қатар аудан орталығындағы мәдениет үйі, Іңкәрдария, А.Тоқмағамбетов, Бесарық ауылдық мәдениет үйлері мен клуб кәсіпорындарының дыбыс күшейткіш аппаратураларын жаңалауды қажет етеді.&nbsp;Тағы бір өзекті мәселе – Тереңөзек кентінде (бұрыңғы О.Мәлібаев ауылы) орналасқан кітапхана ғимаратының қәзіргі жағдайына байланысты, яғни кітапханаға күрделі жөндеу жұмыстарын жүргізу, ғимаратты газбен жылытуға қосу және кітапханаға келушілерге аяқ жол салу мәселесін әлеуметтік желіде жазылып жүр. Ағымдағы жылдың сәуір айында «Қызылдихан» шаруа қожалығынымен және демеушілер есебінен басталған ғимарат құрылысы тоқтап тұр.Кітапхана ғимараты «Қызылдихан» шаруа қожалығының меншігінде. Қәзіргі уақытта ғимараттың нақты құжаттары жоқ. Еліміз тәуелсіздік алған жылдары сол кездегі кеңшар басшылығы тарапынан бос тұрған ғимарат кітапханаға уақытша пайдалануға берілген. Ғимаратты аудандық орталық кітапхананың теңгеріміне алып, күрделі жөндеу жұмыстарын жүргізген тиімсіз. Себебі, ғимарат өткен ғасырдың 60-70 жылдары салынған, ескірген.Сондай-ақ, кент және елді мекендерде орналасқан спорт алаңдарының жағдайы қазіргі таңда сын көтермейді. Сондықтан алдағы уақытта барлығы 20 спорт алаңдарын жергілікті бюджет есебінен немесе демеушілік есебінен жөндеу жұмыстарын жүргізу қажет.Ауданның ономастикасына байланысты шешімін күткен мәселелер де бар. Бүгінгі таңда кент және ауылдық округтердің көшелеріне және объектілеріне Ұлы Отан соғысы мен еңбек ардагерлеріне, білім, мәдениет және басқа да сала ардагерлерінің есімдерін беру жәнінде өтініштер мен жеке қабылдауларда азаматтардың осы мәселені көтеруі – ономастика саласының идеологиялық тұрғыдан қоғамдық-саяси маңызы ерекше екенін көрсетіп отыр. &nbsp;Осыған сәйкес, облыстық ономастика комиссиясымен шешілетін ұсыныстарды кент және ауыл округі әкімдері алдымен халықтың пікірін ескере отырып &nbsp;жергілікті қоғамдастықта, ардагерлер мен Қоғамдық кеңесте қарап ұсынуды және жергілікті тұрғындарға барынша түсіндірме жұмыстарын жүргізу өте маңызды. &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp;

Сырдарияда 41 шығармашылық үйірмеге 770 бала қатысады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;«Бақырауық демесең, бағалы көлік түйе ғой», «Нары бардың малы бар», «Көтерем деп түйеден безбе, салтанатың емес пе» деген мақал-мәтелдерден біздің халықтың түйе түлігін ерекше бағалағанын байқауға болады. Түйе бағып, тіршілігін дөңгелетіп отырған жанның бірі – Ұлжан Аяпбергенова.Ол 22 жасында Еңбекші ауылына ойсылқара төлін өсіріп, қасиетін сезінген әулетке келін болып түседі. Сол кезден бастап енесінен түйе сауу, шұбат ашытудың қыр-сырын меңгерген. Қазір өзі де шаңырағындағы қос келініне білгенін үйретіп, шаруаға баулудан жалыққан емес. &nbsp;Мал шаруашылығы – қазақтың қанында бар, жанына жақын ата кәсіптің бірі. Төрт түліктің бабын ежелден жетік білген дана халқымыз нәсібін дәл осы кәсіптен тапқан. Бүгінде қой, жылқы немесе сиыр бағумен айналысып жүрген шаруаларды жиі кездестірсек те, төрт түліктің төресі – түйе малын бағуды қолға алған жандарды сирек жолықтырамыз. Негізінен түйе сүті жүз ауруға ем. Ол ішек-асқазан аурулары, өкпе ауруларымен күресіп, &nbsp;жүйке-жүйесінің жақсаруына әсер етеді. Балалар мен ересектердің иммундық жүйесін қалыпқа келтіреді. Сүтінен бөлек еті мен жүні қашанда бағалы.<blockquote>«Түйені 3 мезгіл сауамыз. Қазір көбіне келіндер сауады. Күніне 5-6 литр өнім аламыз. Шұбат дайындап, алдымен балаларға, үйге келген меймандарға ұсынамыз. Қалғанын сатамыз. Тапсырыс берушілер көп. Берісі Қызылорда, әрісі Алматы, Астана қалаларына алып кетіп жатады», – дейді Ұлжан Әлтайқызы.</blockquote>Ұлжан апаның шұбатының дәмі шынында да тіл үйіреді. Оның сыры бабын келтіріп дайындағанында болса керек. "Ашытқысын үзбейміз" деген ол, қажетіне қарай бірде түйе сүтін жылыдай құйса, бірде пісіріп құятынын айтады. Содан да болар шұбатқа сұраныс көп. Құны да қымбат емес, 1 литрі – 800 теңге.Бес ұл мен екі қызды дүниеге әкелген Ұлжан Аяпбергенова бүгінде 8 немеренің сүйікті әжесі. Атадан балаға жалғасып келе жатқан кәсіпті алдағы уақытта ұлдары кеңейткісі келеді. Ол үшін мемлекеттік бағдарламаларға жүгінуге ниетті.&nbsp;Иә, «Түйесі бардың, киесі бар» деп бекер айтылмаған. Қазір де шұбаттың мыңда бір дертке шипа екенін ғалымдар да дәлелдеп отыр. Енді Ұлжан апаның ұлдары секілді түйе сүтін нарыққа шығаруды көздейтін шаруаларға мемлекет тарапынан қолдау табылса игі. «Адал еңбегі арқылы табыс тауып, құнарлы тағам, шипалы сусын ішіп, әрі балаларын еңбекке тәрбиелеп отырған отбасыға қарап сүйсіндік. Мақсаты айқын, алға қойған жоспары нық жанның дегеніне жетері сөзсіз.

Түйе шаруашылығын түлетсем дейді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Әрбір елдің келешегі мектебіне байланысты. Ұстаз – жас ұрпақтың рухани сәулеткері, мектептің жүрегі, оқушылардың бойына жақсы қасиеттерді дарытып, рухани адамгершілікке толы тәрбиеге бағыт-бағдар беруде ұстаздардың еңбегі ерен.&nbsp;Осы орайда кемеңгер жазушы М.Әуезов «Ұстаздық – ұлы іс» деп айтқандай, бұған лайық болу үлкен абырой. Мұғалім – мамандық болса, ұстаздық қасиет, табиғат дарытқан құдірет. Сондықтан да ол әрдайым қадірлі тұлға ретінде ерекшеленеді. Бойыңа қуат, жүрегіңе жігер беріп өрге жетелейтін де, жаныңа азық, өміріңе өзек боп төрге сүйрейтін де осы кәсіп иелері. Бүкіл ұстаздар қауымын әр баланың жан-дүниесін танып білуші, әрі оны жеке тұлға етіп қалыптастырушы, ел болашағының мүсіншісі деуге болады. Осындай қызығы мен қиыншылығы мол мамандық иесі Қазалы ауданындағы Ж.Жабаев атындағы №234 орта мектептің педагог-зерттеуші санатындағы бастауыш сынып мұғалімі Фарида Қожахметованың еткен еңбегі зор.«Ұстазы жақсының – ұстамы жақсы» деген. Фарида Қожахметова ұлы істің игі жолында аянбай қызмет жасап келеді. Мерейлі кәсіпті көңіл қалауымен таңдап, бүгінде оқушыларды білім нәрімен сусындауда. Әріптестерінің айтуынша, абыройлы мұғалімнің жан дүниесі мейірімге толы, тұла бойы тұнып тұрған талант иесі. Бала болмысына өзгеріс енгізуші, бағыт-бағдар беруші, ата-ананың сенімді көмекшісі ретінде бағаланады.Жалпы XXI ғасырдың нағыз ұстазы өз кәсібінің майталманы болуға ұмтылып, рухани күш-жігері мен парасат-қуатын аямай білімді шәкірт қалыптастыруға жұмсайды. Шынайы ұстаз өз шәкірттерінің жүрегінде білімге деген сарқылмас ынта-ықыласты оятады. Осы мақсаттағы жан-жақты іздену мен еселі еңбегінің арқасында Фарида Қожахметованың оқушылары да заманауи көштен қалмай түрлі аудандық, облыстық, республикалық сайыстардан жүлделі орындардан көрініп жүр. Арнайы марапаттарға ие болып, мектеп абыройын асқақтатып келеді.<blockquote>«Мектеп атты қасиетті де, киелі шаңырақ құтты мекеннен адамзат баласының барлығы тәлім-тәрбие алып, өсіп өнеді. Балалардың күлімдеген көздерін, кіршіксіз пәк жүздерін көргенде кеудеме қуаныш сезімі ұялап, жүрегіме нұр құйылғандай болады. Әрбір ашық сабақ өткізген сайын күні бүгінге дейін өзімді жаңа ғана ұстаз болып келіп, жаңадан сабақ өткізіп тұрғандай сезінемін. Өйткені әрбір сабақ – үлкен жауапкершілік, үлкен абырой. Сол себепті де әрбір адам алған асуларын ұстаз еңбегінің жемісі, нәтижесі деп түсінулері керек деп ойлаймын. &nbsp;Қазіргідей шалттықты талап етер мобильді заманда соны технологияларды қолданып, жаңаша еңбек ету – менің ұстанымым. Еңбегімнің бағасын ата-ана, жұртшылық береді. Солардың алғаусыз алғысы мен баланың «Апай, әдемі болып кетіпсіз!» деген сөздері шаршамай алға ұмтылуға септеседі. Өскелең ұрпаққа білім бере отырып, ел ертеңін қолға алар ізбасарларды тәрбиелеу мақсатында барлық күш-мүмкіндікті қолданудамын», – дейді Фарида Қожахметова.</blockquote>Қай заманда болсын, ұстаздарға құрмет жоғары болған. Бүгіннен немесе кешеден ғана ұлы мамандық иелеріне құрмет көрсетіліп келе жатқан жоқ, ықылым заманнан бері ұстаздықтың шоқтығы биік тұр. Ұстазға құрмет көрсету – білімге құрмет көрсету. Білімді құрметтемеген, ұстазын қадір тұтпаған шәкірттің ғылымда нәтижеге қол жеткізе алмайтындығы, қол жеткізсе де, тиісінше кәдеге асыра алмайтындығы қасиетті Құранда да жазылған. Тарихта ақыл-парасаты мол тұлғалардың көпшілігі ұстазына ерекше құрметпен қарап, әрдайым бір ізетпен еске алғаны мәлім. Айталық, Ескендір Зұлқарнайын – Аристотельді, Абылай хан – Төле биді, Шәкәрім – Абайды, Жамбыл – Сүйінбайды өзіне ақылшы әрі ұстаз тұтқан. «Ұстазы жақсының ұстамы жақсы» дегендей, олар өздерінің өмірде бағындырған зор асуларына ұстаздарының сіңірген еңбегі көп екенін жақсы түсінген. Мәселен, Ескендір Зұлқарнайын өз ұстазын «Мен ұстазыма әкемнен кем қарыздар емеспін. Әкемнен өмірді алсам, Аристотельден сол өмірге керектінің бәрін алдым» деп еске алатын болған екен. Сонымен қатар, Әл-Фараби бабамыз «Бір әріп үйреткен ұстазға қырық жыл қызмет қылсаң да артық емес» деп оныншы ғасырда ақ бәрін айтып тастапты. Оған «Мектептің жүрегі - мұғалім» деген Ыбырай ұстаздың айтқанын қосыңыз. Мағжан Жұмабаев: «Алты алаштың баласы бас қосса, төр - мұғалімдікі. Әрбір елдің келешегі мектебіне байланысты» дейді. «Темір канцлер» атанған Отто фон Бисмарк «Мектеп салуға ақша аяған мемлекет - түрме салуға мәжбүр болады» депті. Білімнің нәрі мен ғылымның шыңына жетелейтін, адамгершілік пен патриотизмге баулитын, өнер мен тәрбиені санаға құятын мұғалімдердің еңбегін барлық халықтың мойындайтыны анық.Италия мемлекеті кемінде 12 жыл мұғалім болған азаматтарын «мемлекет пен ұрпақ үшін еңбек етті, психикасына салмақ түсіруге болмайды» деген желеумен өте жауапты шаруалардан босатқан көрінеді. Пенсильвания университетінің ғалымдары 1972 жылы мектеп ұстаздарының еңбегін жоғары күйзеліске алып келетін өрт сөндіруші, ұшақты сынақтан өткізуші сынды манандықтар қатарына қосу керек екенін мәлімдеген. Жапонияның императоры Сёва өзінен кейінгі ең үлкен жалақыны ұстаздарға тағайындаған. Сондықтан да қай заманда да қоғам ұстаз мәртебесіне селқос қарамаған. Өйткені, ұстаз ұлды ғана емес, тұтастай ұлтты тәрбиелеуші.Бүгінгі ұрпақ – бақытты ұрпақ. Себебі технологияның дамыған кезеңінде өмір сүріп жатқан жастарға алаңсыз білім алуға жан-жақты жағдай жасалған. Елдегі білім мекемелерін көбейту және олардың материалдық базасын заманауи қондырғылармен жабдықтау арқылы білім сапасын дамытуға барлық жағдай жасалуда. Осының барлығы кәсіби шеберлікті нығайтуға, мұғалімнің әлеуметтік мәртебесін жоғарылатуға ықпал етеді. Жақсы ұстазға екі ғана нәрсе керек, оның бірі – терең білім болса, екіншісі – үлкен жүрек. Балаға деген шексіз махаббаттың иесі болған ұстаз ғана өз еңбегінің жемісін көре алары сөзсіз. Осындайда Джек Лондонның: «Мұғалімдер қолынан өзге жұмыс келмегені үшін ұстаздық етуге келген жоқ. Керісінше қолынан кез келген жұмыс келетін адамдарды тәрбиелеп шығаруды мақсат еткен» деген сөз орамы көпті ұғындырады.Болашағы баянды, келешегі кемел мемлекеттің осындай жүректеріне махаббат ұялаған, сүйіспеншілігімен баурап алатын рухани бай жандардың өмірі үлгі-өнегеге толы болашақ ұрпаққа тәлім беруші ұлағатты ұстаздар қатары көбейсе, нұр үстіне нұр.

Адамның адамшылығы – жақсы ұстаздан

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Шиелінің шіліңгір ыстығынан күні бойы уақытын төрт қабырғада өткізетін балалар кешкі мезгілде бір ауық серуенге асығады. Әсіресе, аудан тұрғындары жалғыз демалатын орын орталық алаңға жиналады. Жанға жайлы, салқын жерде, қызылды-жасылды жарықтардың астында серуен құрады. Демалушылар көптеп баратын бұл орын кәсіпкерлер үшін қызу сауда нүктесі. Орталық алаңды саңырауқұлақтай жайлайтын ойыншық машиналар мен батуттар биыл да жыл құстарындай қайта келді. Көз жауын алатын түрлі-түсті ойын-сауық нысандарының қатары артқанына еш қарсылығымыз жоқ. Бірақ олардың барлығы бірдей санитарлық талапқа сай ма? Шаң-тозаңға «көміліп» тұратын батуттар ауру «ошағы» емес пе? Осыны бір рет болсын ой елегінен өткізіп көрдіңіз бе?Мұстафа Шоқай атындағы орталық алаңға серуендеу үшін келгенімде балалардың дені дәл осы батутта асыр салып секіріп, ойнап жүр. Иә, шынымен де түнгі мезгілде алыстан-ақ жарығымен көз тартатын түрлі бейнедегі батуттар, алаң ішін аралап шығатын велосипедтер, пультпен басқарылатын машиналар, балғындарға арналған «карусельдер» бала түгілі үлкендерді де қызықтырады екен. Орталық алаңға қарай ағылған көптің бірі болып велосипедті айдау үшін ұзын-сонар кезекке тұра қалдым. Бір байқағаным, алаңдағы алыпсатарлардың саудасы «қызып» тұр. Тәтті сусын ба, балмұздақ па, жүгері мен мақта ма – керегіңіздің бәрі бар. Алайда, мұндағы санитарлық талап мүлде сақталмаған десек артық айтқандығымыз болмас. Қауіпсіздік ¬туралы сөз қозғаудың өзі қорқынышты. «Сақтансаң, сақтаймын» деген қағиданы мүлде жадымыздан шығарып алғандаймыз. Қарапайым батуттардың өзінде ешқандай сақтық шаралары жоқ. Оның тазалығына да күмәнданасың. Қысқасы, бір жағынан бала үшін қуанғаныңмен, екінші жағынан етегіңнен тартып тұратын кемшіліктерді көргенде «әттеген-ай» дейсің.Ал нарық заманында өз ісін ашып, шағын бизнесті дамытып отырғандарға кедергі келтіру де – заңсыз. Өйткені, елімізде кәсіпкерлікті дамытуға қолайлы орта қалыптастыру үшін тиімді шарттар ұсынылуда. Ел экономикасын шикізатқа тәуелділіктен арылтып, өндірісті өркендетуге батыл қадам басқан тұста бизнеске мүмкіндік жасау қажет-ақ. Әйткенмен, пайда табамын деп, қарапайым нормаларды сақтамау ақылға сыйымсыз. Жоспарсыз тексерулерге мораторий жариялаған тұста Мемлекет басшысы кәсіп иелеріне кемшілікке бой алдырмай, бәсекелестік арқылы сапаны жақсартуды ескерткен еді. Бірақ, біз бұл мүмкіндікті тиімді пайдаланудың орнына, кемшілікке бой алдыратынымыз өкінішті.&nbsp;Осы сұрақтар аясында жауапты мамандарға байланысқа шықтық. Мәлім қылғандай, кент әкімі мен аудандық Төтенше жағдайлар бөлімі, сондай-ақ, құрылыс пен кәсіпкерлік бөлімімен топ құрылып, олар күн райының қолайсыздығына байланысты тексеру жүргізіп отырады екен. Заңсыз қызмет көрсету нысандарына ескерту беріледі. Сондай-ақ арнайы үнпарақтар таратылып отырады.&nbsp;<blockquote>«Ал олардың санитарлық талапқа сәйкестігін тексеру біздің құзырымызға жатпайды. Себебі, «Кәсіпкерлік туралы» заңдылыққа өзгеріс енгізілгеннен бері бизнесті тоқтатуға болмайды», - дейді аудандық кәсіпкерлік бөлімінің бас маманы Азамат Ерназаров.</blockquote>Санитарлық тазалық дегеннен шығады, аудан орталығында әлі де «жабайы сауданың» дәурені жүріп тұр. Жұрт жеміс-жидекті алыстағы базарға бармай-ақ жақыннан сатып алуға әуес. Қалта қамы үшiн таразыдан тарта жейтін кейбір алыпсатарлардың қулығына қарамайды. Заңсыз жолмен тиыннан теңге құрап отырғандарға өз құқығын өзі бұздырады да, әбден сан соғып қалғанда барып әділдік іздейді. Ондағы көкөністердің ыстыққа еріп, суыққа үсіп, болбырап, қарайып тұрған оғаштығы көп ойландырмайтын секілді.<blockquote>«Осылай орталықтың ішінен орын алып, оған күнделікті төлейтін ақшаңның сыртында айналымға да біраз қаражат қажет. Бізге бала-шағаны асырау керек. Өйтпесек, екі қолға бір күрек болар жұмысымыз жоқ. Тым құрығанда, осылай күн көреміз. Жайма базарымыз болмаса, шиеттей бала-шағаны кім бағысады?» – дейді аты-жөнін атамауды өтінген саудагер.</blockquote>Бұл пікірдің де астарында ащы шындық жатқаны ақиқат. Бірақ солардың қалтасында тауардың не сауда нүктелерiнiң санитарлық талаптарға жауап беретiнi жөнiндегi рұқсат қағазы жоқтығы жасырын емес. Қалай болғанда да, «жабайы сауда» кенттің кез келген тұсында жалғасып жатыр. Дегенмен, жаппай жауып тастауға сұранып тұрған нүктелердің нүктесін уақытында қойған дұрыс емес пе? Осыдан бірнеше уақыт бұрын кәсіпкер, меценат Ербол Жеңсікбаев аудан әкімдігіне, аудандық қоғамдық кеңес мүшелерінің алдында дәл осы тақырыпты көтерген е-тін. Яғни, аудан тұрғындарына жобалық құны жүздеген миллион теңгені құрайтын демалыс паркін соғатыны жөнінде жоспарымен таныстырғаны есімізде. Бірақ ыңғайлы жер табылмағандықтан кәсіпкердің бұл жоба ұсынысы аяқсыз қалды. Жарайды, біз мұны осындай тиімді жобаны ұсынып тұрған кәсіпкерге ыңғайлы орын тауып беру кәсіпкерлік бөлімі, құрылыс пен кент &nbsp;әкімдігінің құзырындағы шаруа деп қарайық. Оның жуық арада болу, болмауы да неғайбыл.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары