<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Өңірлік коммуникациялар қызметінде облыстық прокуратураның 1-жартыжылдықта атқарған жұмыстарының есебі жайлы айтылды. Құзырлы орган осы күні құқық бұзушылықтың алдын алуға баса мән беріп келеді. Бұл істің нәтижесі де көріне бастағандай. Себебі жиында облыс прокуроры Нұрлан Бижанов биыл аймақта қылмыс деңгейі 22 пайызға төмендегенін мәлімдеді.Әр істің салдарымен емес, себебімен күресу қажет екені анық. Облыс прокуратурасы осы бағытта арнайы жұмыс тобын құрып, қайта қылмыс жасауға бейім 3 мың адамды анықтаған екен. Қазір олар бақылауға алынып, үнемі профилактикалық жұмыстар жүргізілуде. Атап айтсақ, оларды бақылауда ұстауға жергілікті бюджеттен электронды смарт білезіктер сатып алу үшін 84 млн теңге бөлінген. Соның арқасында қоғам қауіпсіздігін қамтамасыз етуге мүмкіндік туған.Қылмыс санатына қарай жіктейтін болсақ, биыл өңірде құқық бұзушылықтың біршама азайғанын байқауға болады. Мәселен, кісі өлтіру 50, денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтіру 22, алаяқтық 11, қарақшылық 50, мал ұрлығы 54 пайызға төмендеген. Сондай-ақ, қадағалаудың арқасында жол апатының да саны едәуір кеміген. Кісі өліміне соқтырған жол апаттары 39 пайызға азайыпты.Осы күні аймақ тұрғындарын алаяқтық істері де мазалайтыны жасырын емес. Қазір прокуратура өкілдері барынша ақпарат таратып, халықты құлақтандырып тұруда екен. Соның нәтижесінде алаяқтық қылмысы 6, интернет алаяқтығы 48 пайызға дейін төмендеген. Дегенмен облыс прокуроры Нұрлан Бижанов алаяқтардың шырмауына түсіп жатқандардың саны азаймай тұрғанын ескертті.&nbsp;<blockquote>– Мысалы, қала тұрғыны А.Мусаева өзінің алдын ала жоспарлаған қылмыстық іс әрекетін жүзеге асыру мақсатында таныстары арқылы «қайтарымсыз несие» алып бере алатыны жөнінде жалған ақпарат таратқан. Оның арбауына 15 қала тұрғыны ілігіп, 15 млн теңгесінен айырылған. Сот үкімімен А.Мусаева 3 жыл 6 ай мерзімге бас бостандығын шектеу жазасына кесілді. Сол сияқты Қызылорда тұрғыны З.Жарболова таныстарына өзін «Қорқыт Ата» атындағы университеттің қызметкері ретінде таныстырып, «Магистратураға» еш қиындықсыз түсіріп бере алатынын айтып, 15 тұрғынға 5 млн теңге шығын келтірген, – деді ол.</blockquote>Сонымен қатар, өңірде жер даулары, суармалы судың жетіспеушілігі, жалақы және Байқоңыр қаласының тұрғындарына тегін медициналық көмектің көрсетілмеуі сынды өзекті мәселелер бары айтылды. Облыс прокуратурасының бастамасымен Денсаулық сақтау министрлігі тегін медициналық көмекті көрсетуге байланысты заңнамаға түзетулер енгізген екен. 4 кәсіпорынның 3 мың қызметкерінің жалақысы көтеріліп, биыл бюджетке 600 млн теңгеден астам қаражат түсіріп, 7 мыңнан астам азаматтың құқықтары қорғалған. Жер жайына келсек, жыл басынан бері 83 мың га құрайтын 120-ға жуық игерілмеген жайылымдық жер учаскелері анықталған. Оның 19 мың гектардан асатын 50 учаскесі мемлекетке қайтарылды.Ал Денсаулық сақтау саласында қаланың 1300-ден астам тұрғынын басқа медициналық ұйымға ескертпестен заңсыз бекіту фактілері анықталған.Өңір тұрғындарына қолайсыз жағдайда тұрғаны үшін еңбекақыларына 30 пайыздан 50 пайызға дейін экологиялық үстемақы төленетінін білеміз. Бірақ мұнда да шикіліктер шыққан. Облыстағы 38 820 азаматтың жалақыларына 3 жыл бойы 3,9 млрд құрайтын экологиялық үстемақы төленбей келген. Прокуратура қызметкерлері заң бұзушылықтарға жол берген лауазымды тұлғалардың барлығы тәртіптік жауапкершілікке тартылғанын мәлімдеді.

Қызылорда облысында қылмыс деңгейі төмендеді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; «Арал» десе ең алдымен адам ойына теңіз оралары анық. Құстары шулап ән салып, теңіз жағалауында күйбең тіршіліктің қайнап тұрған уақыттары көз алдымызға оралады. Иә, барша әлем елдеріне балық тасмалдап күн кешкен теңіз халқы тіршілігі бүгінде тек әсем естелік суретке айналды. Тек балық өнімін ғана емес, тұз өндіруден де әлемге танылған Арал өлкесі тіршілігі мұнымен тоқтап қалған жоқ. Ғасырлық тарихы бар Жақсықылыш кенті қазіргі кезге дейін тұз өндіруді тоқтатпай, ауыл халқының негізгі тіршілік көзіне айналды.Аудан орталығынан 15 км қашықтықта орналасқан Жақсықылыш кенті 1941 жылы құрылған. Бүгінде кент аумағы түрлі сала бойынша жоғары деңгейде дамып, көпке үлгі болып келеді. Атаулы кенттің халық саны – 4976-ды құраса, оның ішінде экономикалық белсенді халық саны – 21647.Жастар – ел ертеңіЕл болашағын қозғаушы күштердің бірі – жастар. Олардың бүгінгі алған білімі ертеңгі болашаққа айтарлықтай пайдасын тигізері де сөзсіз.«Ауыл – алтын бесік» республикалық жобасы аясында №19 орта мектебіне жапсарлас 100 орындық қосымша оқу ғимараты салынып, пайдалануға берілді. Сонымен қатар кентте жаңадан салынатын 300 орындық мектеп құрылысына жер телімі бөлініп отыр екен.Ауылшаруашылығы қарқынды даму үстіндеКенттің ауылшаруашылық саласы жұмысына назар аударар болсақ, бүгінгі күні кент бойынша 3000-ға жуық мүйізді ірі қара, 2000-ға жуық жылқы, 2300-ден аса түйе малы, 4500-ден аса қой-ешкі өсірілуде. Мал шаруашылығымен 29 шаруа қожалық, 20 дара кәсіпкер айналысса, қалғаны жеке тұрғындардың үлесінде екен. Сонымен бірге ауылшаруашылық саласы бойынша 4 бас асыл тұқымды бұқа сатып алынған. 2 шаруа қожалығы («Бексұлтан» және «Ер-Нұр» ШҚ) 100 аналық сиырға субсидия алып, тұқымдық түрлендіру бойынша грант жеңіп алған. Сондай-ақ үстіміздегі жылы төтенше жағдайды алдын алуды қаржыландыру резерві есебінен жайылымдық жерлерді суландыру мақсатында жаңадан 2 су ұңғымасы қазылып, мал шаруашылығын дамытуға қолайлы жағдай жасалып жатыр.Кәсіпкерлік саласы әрдайым назардаЕл экономикасын дамытушы кәсіпкерлік саласы да атаулы кентте жүйелі даму үстінде. Мәселен, кент бойынша 1 акционерлік қоғам, 6 жауапкершілігі шектеулі серіктесігі, 125 жеке кәсіпкер тіркелген екен. Оның ішінде 27 азық-түлік дүкені, 5-еуі қызмет көрсетумен (шаштараз, әсемдік салоны)айналысады. Сонымен қатар кентте 2 сауда үйі (мини-маркет) ашылып, ағымдағы жылдың өткен мерзімінде ЖК «Жалғасбаев А» кенттен дәріхана және май құю бекеті жұмыс жасауда. Сонымен қатар Қызылорда өңірлік инвестициялық даму орталығы арқылы 140 орындық «Асылым» жеке бөбекжай-бақшасы өз жұмысын бастап кеткен. ЖК «Жалгасбаев Н» шағын құс фермасын ашып, қазіргі таңда тауық етін (бройлер) шығарып, тұрғындарға ұсынып келеді. Жеке кәсіпкерлер жылыжай, қоғамдық монша салу және тағы да басқа кәсіп түрлеріне қызығушылық білдіріп, жоспарлап қойған. Бүгінгі күні атаулы жұмыстың алдын ала дайындау жұмыстары жүргізіліп келеді.Ауыл көркі – жарық пен жолЖақсықылыш кентінде әлеуметтік инфрақұрылым және абаттандыру жұмыстары бойынша біршама жұмыстар атқарылған екен. Бүгінде ауылдағы халыққа қажет әлеуметтік инфрақұрылымдарға қатысты біршама мәселелер шешімін тапқан. – Кент бойынша жалпы 874 үй электр қуатымен қамтылса, барлық үй ауызсумен қамтамасыз етілген. 2020 жылы кентке газ желісі жүргізіліп, 789 тұрғын үй газ жүйесіне қосылды. Ұзындығы 8,7 шақырымды құрайтын 17 көше жаңадан асфальтталып, 211 электр бағаналарына заманауи светодиодты шамдары орнатылды. Сондай-ақ жаңадан жеке тұрғын үй салу үшін 60 гектар жер учаскесіне инфрақұрылым жүргізу жұмыстары оң шешімін тауып, алдымыздағы жылы тиісті жұмыстарды жүргізу мақсатында іс-шаралар қабылданды. Өткен жылы кент мешітінің бастамасымен ауыл жастары мен кәсіпкерлердің демеушілігі арқылы ауылдық мешіт үйі кеңейтіліп, күрделі жөндеуден өткізілді, – дейді кенті әкімі П.Берсүгіров.Спорт саласы – жастар болашағыАтаулы кентте бұқаралық спортты дамытуға үлкен мән беріледі. Ауыл жастарының бастамасымен ашық спорт алаңының құрылысы жүргізіліп жатыр. Сонымен қатар кентте үкіметтік емес ұйымдар – ардагерлер алқасы, жастар және қоғамдық келісім кеңестерінің жұмыстары жүйелі түрде жүргізіліп келеді. Осы орайда ауылдың саяси-қоғамдық, мәдени өміріне кеңінен араласып жүрген ардагер Б.Жұбаниязов, қоғамдастық жиналысының төрағасы О.Әбдікеров сынды кісілер ауылдың өсіп-өркендеуіне зор үлестерін қосып келеді.Байқағанымыздай, Жақсықылыш кентінің тыныс-тіршілігі кеңейіп, халық саны да біршама артқан. Тек тұз өнімімен ғана емес, алдағы уақытта ауылдың жүйелі жұмыстарымен де елімізді таңғалдырары сөзсіз. Мемлекет тарапынан берілетін мүмкіндіктер арқылы да ауыл тіршілігі дамитынына сенім мол.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/collage23_998d2ae02c.jpg" alt="collage23.jpg"></figure>

Тұзды өлкеде даму бар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Сыбайлас-жемқорлыққа байланысты бірқатар түйткілді мәселе қоғам назарынан тыс қалған емес. Өз кезегінде аудандық қоғамдық даму бөлімі сыбайлас-жемқорлықтың алдын алуға қатысты арнайы жобаны қолға алып келеді. Биыл қоғам кеселін болдырмау мақсатында аудандық қоғамдық даму бөлімінің тапсырысы негізінде «Сырдария-Нұрдария» қоғамдық қоры жұмыс жасайтын болады. Бұл ретте, аталған қордың ұйымдастыруымен «Жемқорлықсыз әлем!» тақырыбында жас суретшілер арасында аудандық байқау өткізілді.Аудандық байқауға оннан аса талапкер өз туындыларын ұсын¬ған болатын. Сыбайлас-жемқорлықты алдын алуға байланысты ұйымдастырылған байқау қатысушыларының туындыларын арнайы тағайындалған әділ қазы мүшелері саралады. Мәселен, жас суретшілер жемқорлықтың көріністерін қылқаламның құдіретімен көрсете білген. Жер, қаржы секілді бірнеше тақырыпты ашып көрсеткен әрбір суретші қарым-қабілетімен даралана алды.<blockquote>– Біз сыбайлас-жемқорлықты түбегейлі жою үшін жергілікті тұғындарға акпараттық-танымдық бағытта үгіт-насихат жұмысын жүргізіп келеміз. Жыл көле-мінде бірнеше іс-шара ұйымдастыру жоспарда бар. Ал бүгінгі байқауда жас суретшілер тақырыпты тереңнен қаузай алғандығы көңілге медеу сыйлады. Олар сыбайлас жемқорлық факторларына әкеліп соқтыратын бірнеше мәселені көтергені анық. Байқауға қатысушылар арасында үздік суретшілер анықталды. Алдағы уақытта байқау қатысушыларының суреттері әлеуметтік желіге жарияланатын болады, – деді Сырдария-Нұрдария» қоғамдық қорының төрағасы Марат Омаров.</blockquote>Байқау қорытындысы бойынша жеңімпаздарды марапаттауға аудандық қоғамдық даму бөлімінің басшысы Бейбіт Смайлов, аудандық жастар ресурстық орталығының директоры Нұрман Абдрасилов, мәдениет саласының майталманы Жантемір Айсин, аудандық оқушылар үйінің директоры Әділбек Бәйменов, аудандық тарихи-өлкетану музейінің директоры Салтанат Қуандықова қатысты.Бұл ретте, аудандық жастар ресурстық орталығының директоры Нұрман Абдрасилов талапты суретшілердің өнерін жоғары бағалады.<blockquote>– Бүгін аудан орталығындағы «Еңбек даңқы» музейінде аудандық қоғамдық даму бөлімінің жобасы бойынша «Сырдария-Нұрдария» қоғамдық қоры «Жемқорлықсыз әлем!» тақырыбында аудан жастары арасында сурет салу байқауын ұйымдастырылғаны баршаға мәлім. Аталған іс-шараның &nbsp;мақсаты – өскелен ұрпақ арасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы қағидатын қалыптастыру, жастарымыздың суреттері арқылы олардың ойларын, көзқарастарын білу болып табылады. Комиссия мүшесі ретінде аудандық оқушылар үйінің директоры, суретші Ә.Бәйменов және аудандық «Тіршілік тынысы» газетінің тілшісі Б.Ордабековпен бірге байқау отырысына қатысып, 14 қатысушының шығармаларын қарап, жеңімпаздарды анықтадық. Шын мәнінде, &nbsp;жас суретшілердің ой толғамы таңқалдырды. Ерекше ойларын қағаз бетіне түсірген талапкерлер жан-жақты өнерімен танылды. Біз аудандық жастар ресурстық орталығы тарапынан дарынды жастарға қолдау көрсетілетінін жеткізгім келеді, – деді орталық директоры.&nbsp;</blockquote>Әділ қазылардың шешімімен жүлделі І орынды Азамат Исмағұлов, ІІ орынды Айзере Мүзәрапова, ІІІ орынды Айымжан Зейнуллаева иеленді. Барлық қатысушыға арнайы диплом, алғыс хат және бағалы сыйлық тапсырылды.<blockquote>– Мен кішкентайымнан сурет салуға құмар болдым. Әкем – Жаркен елімізге белгілі мүсінші. Оның туындылары көпшіліктің сұранысына ие. Аталған байқау басталғанын естіген кезімді жалғыз суретпен шектеліп қалғым келмеді. Тақырыпты ашу үшін бірнеше бағытта сурет салуға байлам жасадым. Соның нәтижесінде, байқау жеңімпазы атанып отырмын, – дейді жас суретші Азамат Исмағұлов.</blockquote>&nbsp;

Сырдариялық суретшілер «Жемқорлықсыз әлем!» байқауында бақ сынады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қожабақы мен Бозкөл ауылын жалғап жатқан аралықтағы «Агро-Өркен» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің егіс алқабына жолға шықтық. Әне-міне дегенше діттеген жерге де жеттік. Күнге шағылысып, сары алтындай жалт-жұлт еткен салыны бойлай барып, қырмандағы қызу тірліктің куәсі болдық. Көз ұшында төрт комбайн ерсілі-қарсылы жүріп, жатка жығып кеткен өнімдерді жинап жатыр. Комбайн құйған дәндерді қоймаға жеткізуге егістік жиегіндегі тіркемесі бар камаздар сақадай сай тұр.«Агро-Өркен» жауапкершілігі шектеулі серіктесігі бүгінге дейін 1800 гектар тегістелген жерге 5 ауыспалы егістік ротациялық кестеге сай егіс орналастырған. Ал биылғы жылы 1600 гектардан жоғары жерге ауыл шаруашылығы дақылдарын екті.Оның 508 гектары көне жоңышқа. Осы жылы 1 репродукциялы «Семиреченская местная» жоңышқа тұқымы алынып, 316 гектар жерге жаңа жоңышқа егілді. Ресейден «элита алабұға» сортты ақ бидай тұқымы алынып, 130 гектар жерге бидай себілді. «Абзал и Компания»-мен келісім шартқа отырып, 1 репродукциялы 162 тонна «Янтарь» сортты тұқымы, 18 тонна 1 репродукциялы «Лидер» сортты тұқым алынып, 600 гектар жерге күріш дақылын екті. Оның 70 гектары «Лидер» сорты болса, 530 гектары «Янтарь» күріші.Егінге қажетті 192 тонна «Карбамид Б және 134 тонна «Аммофос» тыңайтқышы алынған. Бұдан бөлек «EXPLANTA» компаниясымен келісім шартқа отырып, «Солито, каратэ, тарнадо, лятрин атты гербицидтер және пестицидтер пайдаланылған болатын. Бүгінде алажаздайғы еселі еңбек өз жемісін беруде. Қазір қырман басында қызу тірлік.Шаруашылыққа тиесілі 6 МТЗ-80, 3 ХТЗ, 3 К700А(701), 1 МТЗ-80 малютка экскаваторы, 3 автомашина, 3 Камаз, 2 Трактор AXION ауылшаруашылық техникалары жұмыс жасауда. Күріш жинайтын 1 Магдон, 3 ЖРК-5 жатка, 4 Енисей-1200, 2 Класс комбайн бар. Шаруашылық 50 адамды жұмыспен қамтып отыр. Егіс жинау кезінде жұмысшы саны 70-ке жетеді.Егіс бригадирі Кеңес Шайық жұмыстың жүру барысын қадағалап, кейінгі толқынға ақыл-кеңесін айтуда. Бірнеше жылдан бері шаруашылықта табанды еңбек етіп келе жатқан азаматтың егін жайынан хабары мол. Арнайы техникаларды жанар-жағар маймен қамтамасыз ететін бақылаушы Амантай Алдапбергенов те осы маңнан бой көрсетті.<blockquote>«Әр жұмыста жауапкершілік аса маңызды. Ал біздің істе тиянақтылықты бірнеше есе арттыруға тура келеді. Егінді шашау шығармай дер кезінде жинап алу басты мақсат. Осы орайда уақытпен санаспай, бел жазбай еңбек етіп жүрген жандар нағыз еңбеккерлер. Жылдағы дәстүр бойынша биылда іске кірістік», – дейді серіктестік басшысы Медеу Есқожаев.</blockquote>Таңертеңгі жетіден кешкілік күн батқанша тыным таппайтын еңбеккерлердің ісіне деген адалдығы мен жұмысқа жауапкершілігі қимыл-қозғалыстарынан көрініп-ақ тұр. Комбайнды тізгіндеген Жеңіс Қошқарбаев, Жадырасын Ізтілеуов, Нұрбек Бесбаев және Арыстанбек Келмағанбетовтер аялдап, әңгіме айтып тұруға құлықсыз. Олар жаткашы Аралбек Умадатов шауып берген өнімді жинап, толтырып, Камазға қарай жүйткейді. Камаз жүргізушілері тіркемелі жүк көлігін Қазалы қаласында оналасқан «Мерей» күріш ақтау цехына жеткізеді. Цех алдындағы қоймада өнім арнайы техника арқылы електен өткізіліп, күріш қаптарда қапталады.Еңбек ептілікті сүйеді. Бұны агроөркендік жұмыскерлер әлдеқашан ұққан. Күн ұясынан шыққаннан шаруаға кірісетін жандар түскі асқа қырман басына жиналып, егістік жайын егжей-тегжей сөз етеді. Тәжірибелі мамандар кейінгі толқынға көрген-білгенін айтып, байыптылыққа баулиды. Бұндағы барлығында бір тілек. Ол – қамбаны қызылға толтырып, мол өніммен мерей биігінен көріну.

Абырой – адал еңбекте

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгінгі мониторингтік топ дәрілік заттардың шекті бағасына талдау жүргізді. Қала орталығында орналасқан бес бірдей "Фармаком", "Доктор плюс", "Фарм+", "Зерде", "OLYMP" дәріханаларында болып, ондағы тұрғындар жиі тұтынатын 32 дәрі-дәрмектер бағасы тұрақты әрі қоры қаншалықты жеткілікті екеніне мониторинг жүргізді. Әрбір дәріхананың сатылым бағаларын жазып, салыстырғанда қатты айырмашылық байқалмады. Мүмкін қатар орналасқаннан кейін бәсекелестіктің арқасында айтарлық өзгеріс болмаған болар. Дегенменде дәріхана егелеріне сатылымдағы дәрі дәрмектерді шекті бағадан қымбат­татпау қажеттігі жөнінде түсін­дірме жұ­мыстарын жүргізе келе, баға негізсіз көтерілген жағдайда кәсіп­керге шара қолданатынын ескертілді.Мұнан бөлек қаламыздағы "Сұлтан" ірі сауда үйіндегі азық -түлік сататын екі үлкен бөлімдерінде сонымен қатар әлеуметтік дүкенде болып, ондағы әлеуметтік азық -түліктің белгіленген 19 түріне сатылым бағалары зерделенді.Тұтынушылар мен сатушылар бірауыздан дәл осы кезеңде белгіленген азық-түлік бағаның түскендігі мен қолжетімділігін айтуда. Бұл да болса апталық бақылаулардың, ескертулердің нәтижесі деп есептейміз.

Баға тұрақтылығы мен қамтылуына бақылау жүргізілді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Ауылда шаруа қожалығын ашып, тірлік жасаймын деушілерге бүгінде қолдау жақсы. Оның ішінде, әсіресе, асыл тұқымды мал басын арттырғысы келетіндерге түрлі мемлекеттік бағдарламалар арқылы жеңілдіктер қарастырылған. Барлығымыздың түп-төркініміз алтын бесік ауыл. Кішкентайымыздан ата-әже, әке-шешемізге қолқабыс етіп, малға қарайласып, бұзау, ауыл ішінде аналықтан бөлініп алынған қозы-лақты бағып өскен балалармыз ғой. Шіркін, сол алаңсыз балдырған шақ қандай керемет еді!&nbsp;Ауыл жаққа бүйрегіміз бұрып, төрт түлік ұстап, қызығы мен шыжығы зор тірлікке ден қойғымыз келіп тұратыны сондықтан болар… Балғын балалық шақтары ауылда өткен «Жөлек-Ырыс» кооперативіне біріккендер де болашағын осы саламен ұштастырды.Басқасын қайдам, мал бағудың қыр-сырын қазақтан артық білетін халық бар деу қисынсыз. Халқымызда мал бағу бұрындары тіршілік тірегі болып келсе, бүгінде берекелі кәсіп түріне айналды. Бірақ, мал шаруашылығын шалқыту екінің бірі қисынын таба білетін шаруа емес. Сондықтан да болар, «Мал баққанға бітеді» деген дана халқымыз. Қашан да мал бағып, сол бейнеттен береке тапқан жандар ата кәсіпті жалғауда жігерлілік танытуда. Бүгінге дейін күнкөрістің қамына айналған бұл кәсіппен шұғылданғандардың ырысы мол.Сол ырыс қазанына түскен берекені елмен бөлісіп, кәсібін жолға қойғандардың санатында «Жөлек-Ырыс» ауыл шаруашылығы өндірістік кооперативінің төрағасы Ұлымхан Сатаева да бар. Аталған кооператив құрамына үш шаруа қожалығы бірігіп, АИО (аймақтық инвестициялық орталық) дамыту мемлекеттік бағдарламасы арқылы 15 млн. несие алып, шаруаларын дөңгелетуде. Атап айтқанда, «Ермек», «Бақберген», «Бердіахмет» шаруа қожалықтарының басын біріктірген кооперативтің иелігінде бұл күнде 900 гектарға жуық жер бар көрінеді.<blockquote>– «Жұмыла көтерген жүк жеңіл» демекші, бүгінгідей нарық заманында бірікпесек болмайтынын түсіндік. Ауылдың бірқатар азаматтары бұрынғыдай өгіз аяңмен жүре беру тиімді емес екенін түсініп, кооперативке бірігуді шештік. Бүгінгі күні кооперативтің құрамында 20 құрылтайшы бар, – дейді осы шаруалардың басы-қасында жүрген Ұ.Сатаева.&nbsp;</blockquote>Бүгінде 63 ірі қара малы бар кооперативте оңды істер осымен тоқтамақ емес. Осы айда 2 асыл тұқымды бұқа алып, мал басын асылдандыруды жоспарлап отырған кәсіпкерлер 5 адамды тұрақты жұмыспен қамтып отырғандықтарын да жеткізді. Ұлымхан Сатаеваның айтуынша, шаруашылыққа арнайы берілген жерде үй, баз, малға арналған қора-жайлар соғылыпты. Біз хабарласқан мезетте ең үлкен жаңалықтары жел және күннен қуат ала отырып, 220 в тоқ өндіретін энергия батарейкалары орнатылып жатқандығын қуанышпен жеткізді. «Алда тағы да жоспарлар бар. Олар қолға алынғанда өздеріңізбен бөлісеміз. Бізге берілген мүмкіндік арқылы төскейді төлге толтырып, ұрпақ пен ел игілігіне қызмет етсек. Сапалы өнімімізді нарыққа шығару. Сол біздің қазіргі алға қойған мақсат»,– деді еңбекпен бой түзеген жан.Иә, тарихтан белгілі әйгілі «Жібек жолы» арқылы Ресей, Орта Азия базарларын қазақтың басты тауары мал және мал өнімдері жаулаған. Нақ осы елімізде өсірілген төрт түліктің түрлі бағыттағы өнімдері кешегі Кеңес заманында да талай жұртты жетпіс жыл бойы асыраған екен. Міне, бүгінгі қоғамда да ата кәсіптен қол үзбеген жандар арқылы бұл сала да дамудың даңғыл жолына түсті десек, артық болмас, сірә.

Төскейді төлге толтырып...

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Соңғы уақытта банктік шоттардан және депозиттерден қаражатты ұрлаумен байланысты интернет-алаяқтықтың жаңа схемалары анықталуда. Мұндай әрекеттер банктік шоттар, төлем карталары мен депозит иелерінің ақпаратына рұқсатсыз қол жеткізу мақсатында жүргізіледі. Бұл ретте клиентке қызмет көрсетілетін ірі банктердің байланыс орталықтарының ресми нөмірлеріне ұқсас жалған нөмірлерден қоңыраулар жиі пайдаланылады. Қаскүнемдер азаматтарға қоңырау шалып, өздерін банк қызметкерлері ретінде таныстыру арқылы алаяқтық жасаудың жаңа тәсілдерін тапқан. Алаяқтар оларға ЖСН, төлем карточкаларының деректемелері, СМС-кодтар мен бір реттік парольдерді атауды талап етеді. Қаржыгер Досбол Арыстанбеков, осы сынды жәйт орын алғанда ешкімге өзінің парольдерін, СМС арқылы алынған кодтарын, төлем карталарының деректемелерін, паспорттық деректерді айтпауға кеңес береді.Ғаламтордағы баукеспелерҚазіргі кез "ақпарат пен технология ғасыры" деп текке айтылмаса керек-ті.&nbsp;Американдық өзін-өзі жетілдіру ғылымының маманы Брайан Трейсидің айтуынша, енді ақпарат көлемі жыл санап екі еселеніп отырмақ. Мұның бәрі электрондық нұсқада болатыны анық. Осындай цифрлық бағдарламаға еріксіз байланған заманда интернет арқылы қылмыс жасайтын ұры "хакер" пайда болды. Олардың кәдімгі баукеспелерден ерекшелігі – ұсақ-түйек тиын-тебенді місе тұтпайды, миллиондап, тіпті миллиардтап жымқырады. Ақша ғана емес, мемлекеттің жасырын мәліметтерін, түрлі ірі коммерциялық құрылымның кәсіби құпияларын тартып, ақпараттық қатер төндіреді. Ең бір сорақысы – мұндай қылмыскерлерді ұстау да, жазаға тарту да оңай шаруа емес.Қауіптің бұл түрінен ірі кәсіпкерлер мен мемлекеттік органдар ғана емес, жеке адамдар да зардап шегуде. Жиған-терген мүлкі мен ақшаларынан бір-ақ сәтте айрылып, тақырға отырады. Еш айғақсыз жасалатын қылмыстарды ашу қиындығымен қатар көп жағдайда мүмкін де болмай қалады. Ұрылар жазадан сытылып, өздеріне заңның дәрменсіз екендігін сезінеді.Қылмыс жасау тәсілі қандай?Түрлі айла-жарғымен ұрлық жасайтын алаяқтардың шеберлігі кім-кімді де таңдай қаққызады. Қазір тетікті басып қалсаң батпан былқылдаққа тап келтіретін интернет-бизнеспен айналысатындар көп. Тек оның жалғаны мен ақиқатын айыра білсеңіз игі. "Бір керемет сайт арқылы ақша табуға болады деген ютубтен көрген бейнетаспаға сеніп, тіркелдім. Онда бірнеше пакет түрі бар. Сатып алып, содан кейін күн сайын тиындап түскен табысты қалтаңа салып отыруға болады делінген. Әлгі видеода сайтқа қалай тіркеліп, қалай ақша табатындығы нақты түсіндірілген. Содан "вебманней" арқылы жүз долларға пакет иемдендім. Оны активтендіріп, көрсеткен тетігін басқанда, ақша түсуі тиіс еді. Бірақ нұсқаған тетікті басқан соң ақша түсудің орнына жүктелмей шыр айналып тұрып қалды. Бірнеше сағаттап күттім. Ештеңе түспеді. Ертеңіне, арғы күні де осы жай қайталанды. Сонда ғана өзімнің алаяқтың қармағына іліккенімді түсіндім", – дейді атын жасырған қазалылық А.Ж есімді кейіпкер.Тағы бір алданған жан, табысын еселеймін деп ақырында жырық астаудың жанында қалғандығымен бөлісті. "Криптовалюта – электронды валюта дегеннің жаңа шығып жатқан кезі. Есеп-шот ашып, оған салған ақшаны басқа электронды әмияндарға аудару арқылы ақша табуға болады. Ютубте бұның қалай жүзеге асатыны көрсетілген. Соған иланып, ақшамды аудар деген жерге жіберіп, нәтижесінде түксіз қалдым. Осындай бірнеше алаяқтықтың құрбаны болған соң ес жидым.&nbsp;Қазір электронды поштама келіп жататын хаттардың, әлеуметтік желіде шығатын оңай олжаға қарық боласың, деген мәтіннің бәрін түгел ойланбастан өшіре саламын. Оның есесіне ақшам қалтамда, алаяқтардан аулақпын" деген уәжін жеткізді.Оңай олжа орға жықпасынАлаяқтар мен ұрылардың қолданатын ең сенімді қаруы – адамдардың ашкөздігі. Олар аздап тиын-тебен салу арқылы мол табыс табасың деп немесе қымбат тұратын мүлік пен пәтерді, автокөлікті базар бағасынан әлдеқайда төменге беремін деп жер соқтырып жатады.Орыс халқының «тегін ірімшік қақпанда ғана жатады» деген мақалы бар. Бұл фәниде оңай олжа болмайды. Ақиқаты осы. Сондықтан, интернет арқылы жеңіл табыс табуға болады деген жарнамадан сақ жүріңіз және мұндай сайттардағы базар бағасынан арзан пәтер немесе автокөлік, басқа да мүлікті көрсеңіз, оның тасасында алаяқтық жатқанын есіңізден шығармаңыз. Сонда ешкімге алданбайсыз. Алаяқтар - адамның сезімдері мен қалауларымен оңай ойнайтын керемет психологтар. Алаяқтар өзімшілдік үшін құрбанның ашкөздігін, парасаттылығын немесе сенімін, басқа адамдардың әдептілігіне деген сенімін пайдаланады. Алаяқтар көбінесе жақсы достар, әріптестер және тіпті туыстар болады. Бір қарағанда, алаяқтар шынайы және ашық адамдар сияқты көрінеді.Алаяқтықты ұсыну проблемалары - алаяқтарға ақшаларын немесе құндылықтарын тапсырғанда, жәбірленушілер олардан ешқандай түбіртектерді алмайды. Сондықтан, шабуылдаушының біреудің мүлкін алғаны туралы растау мүмкін емес.Ресейде тағы бір ескерту - кінәсіздік презумпциясы қолданылады. Айыпталушы өзінің кінәсіз екенін дәлелдемеуі керек. Сізден және құқық қорғау органдарының қызметкерлерінен, оның қылмысқа қатыстылығын дәлелдеу талап етіледі. Егер, сіз алаяқтардың құрбаны болсаңыз, онда олардың қылмысқа қатыстылығын өзіңіз дәлелдеуге тура келеді.Алаяқтар көбінесе жоғары білімді, білімді және білімді адамдар. Өкінішке орай, қылмыскерлер өздерінің білімі мен дағдыларын қоғамға қарсы және заңсыз әрекеттерге бағыттайды.Сонымен қатар, қағазбастылық кезінде кез-келген қауіп пен алаяқтық ниетін алдын-ала болжауға болатын жағдайларды қарастырған жөн.Біздің елімізде алаяқтардың саны тұрақты түрде өсуде, өйткені олардың әрекеттерін дәлелдеу өте қиын. Шабуыл жасаушы өз кінәсін мойындамайды, ал жәбірленуші мен тәртіп сақшылары қажетті дәлелдер таба алмайды.Алаяқтардың қолына түсіп қалмас үшін, сергек болыңыз және айналаңыздағы адамдарға назар аударыңыз. Жұмыстағы әріптесі немесе сөйлескен көршісі жақсы тәжірибелі алаяқ болуы мүмкін.Алаяқтармен күрестегі басты ереже - сенім, бірақ тексеріңіз.

Қаржылық құрбандыққа құрықталмаңыз

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгінде ауданда кәсіпкерлік саласы кең қанатын жайып тұр. Табыс табуға ынталанып, жеке ісін ашқандар саны ай сайын артуда. Мемлекет тарапынан қаржылай қолдауды тиімді пайдаға асырып жүргендер аз емес. Сол мүмкіндікті құр жібермеген көпбалалы ана Жаңагүл Шарапат қазір өз кәсібін дөңгелетіп отыр. Ол Қазалы қаласы тұрғындарына қалтқысыз қызмет көрсетуде. Үй жанынан ашқан “Дария тәттілері” атты кондитерлік цехы тәулік бойы жұмыс істейді. Торт пісірудің қыр-сырына қаныққан аспаз, оны әзірлеудің керемет технологиясын қалыптастырды.Қазіргі таңда дәмді торттар пісіріп, тапсырыс қабылдау қыз-келіншектердің негізгі кәсіп көзіне айналып үлгерді. Күн санап технологияның дамығаны соншалық көздің жауын алатын тәттілердің сан түрі халық сұранысына ие болуда дегенді алға тартты кәсіпкер.Жаңагүл бүгінде дастарқан мәзіріне арналған кондитерлік өнімдердің жиырмадан аса түрін дайындайды. Оның айтуынша, ас мәзірін пісіру бала кезгі арманы. Ақтан батыр ауылындағы №190 орта мектептен тоғызыншы сыныпты бітірген соң №8 кәсіптік лицейден аспаздық мамандықты меңгерген. Бастапқыда таныстарының тапсырысы арқылы той дастарқанына тәттілер мен самса, құймақ, пицца пісіріп нәпақасын тапты. Содан кейін жеке цех ашуды көздеген жас ару аудандық кәсіпкерлер палатасында “Бастау бизнестің” бір айлық курсына қатысады. Соның арқасында мемлекеттік бағдарлама есебінен қайтарымсыз грант алады. Сондай-ақ инновациялық грант түрінен ерекше жоба бағамына орай тағы да қосымша қаржыға қол жеткізеді.<blockquote>“Бастау бизнес” жобасының жеке кәсіп ашушыларға пайдасы мол. Оқу барысында көп нәрсеге қанықтым. Біраз сауат ашып, білім толықтырдық. Көпбалалы ана ретінде берілген жеңілдіктің маған көп көмегі тиді. Мемлекет тарапынан ұсынылған мұндай мүмкіндікке дән ризамын. Қайтарымсыз грантқа қол жеткізгеніме аса қуаныштымын. Қажетті қаржы алуыма кеңес берген жандарға алғысым шексіз. Бұның цех ашып, жаңа құрал-жабдықтар алуыма септігі тиді. Тапсырысты тәулік бойы қабылдаймыз және тегін жеткізу қызметін де көрсетеміз", – дейді кәсіпкер келіншек.</blockquote>Қазір жұбайы Өмірбек екеуі төрт ұл, бір қыз тәрбиелеп отыр. Кәсіпкер торттың түрімен қатар, дәміне де көңіл бөлу маңызды екендігін алға тартты. Тұтынушылардың талғамы сан алуан.&nbsp;<blockquote>“Кейде “Дәміне қарағанда сыртқы түрі әдемі болса” деп өтініш білдіретіндер де кездеседі”, – дейді Жаңагүл.</blockquote>Тәттілері тіл үйірген көпбалалы ананың өнімдеріне тәнті қазалылықтар саны күн санап артып келеді. Олар көңілден шыққан өнімге алғаусыз алғыстарын білдіріп, тұрақты тұтынушы қатарын толықтыра түсуде.

Қазалы: Тәттілері тіл үйірген кәсіпкер

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Соңғы уақытта қант диабетi атауымен белгілі "сусамыр" ауруы бұл күні дүйім жұртты бейжай қалдырмауда. Дәрігерлер де салауатты өмір салтын сақтау керектігін, артық салмақтан арылу жайын түсіндіріп, дабыл қағуда. Осындай дертпен дер кезінде емделмесе, асқынып кететіндігі ақхалаттыларды алаңдатуда.Қант диабеті («тәтті ауру») - инсулиннің абсолютті немесе салыстырмалы жетіспеушілігі аясында дамитын гетерогенді патология (ұйқы безінің инсулин аппаратымен синтезделген гормон). Ауру біртіндеп көмірсулардан бастап метаболизмнің барлық түрлерінің бұзылуына әкеледі. Аурудың аясында үлкен және кіші қан тамырлары әсер етеді, сондықтан жедел және созылмалы асқынулардың алдын алып, патологиялық жағдайды уақытында диагностикалау қажет.&nbsp;Әлемде "қант диабеті" деген диагнозы бар адамдар саны жылдан-жылға артып келеді. Оның жиі кездесетіні соншалық, ол дерт инфекциялық емес пандемия сипатына ие болып отыр.&nbsp;Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметі бойынша, Жер ғалашмарындағы тұрғындардың шамамен 6%-і қант диабетіне шалдыққан. Ең өкініштісі, бұл дерт жылдан-жылға жасарып келеді: егер бұрындары қант диабетінің 2-ші түрі көбіне 50 жастан асқан адамдарда кездессе, қазір бұл ауру 30 жастағы науқастардан да анықталып жатыр. Осыдан 30 жыл бұрын қант диабетінің 2-ші түрі қарт адамдардың дерті деп саналды.Ресми статистикаға сүйенсек, қант диабетінің 2-ші түрі кең таралған. ДДҰ статистикасы бойынша 2025 жылға қарай әлемде осы ауруға шалдыққан адам саны 380 миллионға жетеді. Алайда бұл болжамды көрсеткіш іс жүзінде әлдеқайда көп болатыны анық. Себебі қазірдің өзінде қант диабетінің 2-ші түріне шалдыққандар саны 400 миллионнан асып отыр.Әртүрлі себептерге байланысты қандағы қант деңгейі тым жоғары болатын эндокриндік бұзылулар, яғни дене гипергликемиямен ауырады.Бұл жағдай зардап шеккен адамның денсаулығының ауыр проблемаларына шалдығудың көптеген мүмкіндіктері бар екенін білдіреді. Жүрек ауруы, бүйректің зақымдануы, депрессия, терінің зақымдануы, көздің және жүйке жүйесінің бұзылуы, есту қабілетінің бұзылуы. Мұның бәрі қант диабетін өлімге әкелетін ауруға айналдырады.Оның себептерін білу және бұл дұрыс емес диетаға байланысты емес екенін түсіну - бұл ауыр және сонымен бірге кең таралған ауру туралы білімдерімізді арттырудың кілті.Дәрігерлердің айтуынша, сусамырмен көбіне 40-50 жастан асқандар ауырады. Кейінгі кезде балалар да осы қатерлі ауруға жиі шалдығуда. Ағзаға дендеген сырқат жыл сайын өршуде. Оның ерекшелігі сонда, бастапқы белгілері білінбейді. Сол себепті де алдын алып азаматтардың денсаулығын жақсарту жолында "Саламатты Қазақстан" мемлекеттік бағдарламасы қабылданған болатын. Баянды бағдарлама аясында қатерлi iсiк, жүрек, қан-тамырлары аурулары мен қант диабетін де уақытылы анықтап, ем-дом жүргізу мүмкін болды. Дер кезінде емдеу шарасы ұзақ өмір сүруге кепілдік береді деседі мамандар.<blockquote>"Қант диабеті қазіргі таңда жиі таралған аурулардың қатарында. Оны эпидемиологиялық емес, пандемия жағдайында даму үстінде деп те айта аламыз. Негізгі ауру себебі – тұқым қуалаушылықпен қоса, дұрыс тамақтанбау, гиподинамия, семіздік, стресстік жағдайлар жатады. Белгілері, ұзақ уақыт бойы білінбегендіктен, науқастар көбіне денсаулығына мән бермей жатады. Ауыз құрғағау, шөлдеп жиі су ішу, терінің қышуы, жиі кіші дәретке шығу, шаршағыштық болса, уақыт өткізбей дәрігерге қаралған жөн. Егер қант диабеті диагнозы қойылса, дәрігер бақылауында болып, тағайындалған емін қабылдап, салауатты өмір салтын ұстану қажет. Қант диабетін ерте диагностикалау қазіргі кезде медицина саласының алға қойған өзекті мәселелері саналады. Ол үшін әр жылда жасқа сәйкес мектеп оқушыларын және ересектерді скринингтік тексеруден өткіземіз. Глюкометр арқылы қандағы глюкоза деңгейі тексеріледі. Сонымен бірге әр аптаның бейсенбі күні "Қант диабеті" мектебі өткізіледі", – дейді теміржол емханасының дәрігер эндокринологы Гүлфариза Бердібаева.&nbsp;</blockquote><blockquote>"ХХІ ғасырдың дерті – семіздік екені ешкім үшін жасырын емес. Диабеттің қатысы қанша? Қатысы бар. Себебі семіздіктің 80 проценті ерте ме, кеш пе, қант диабетіне алып келеді. Семіздікке ұшыраған әрбір екінші адам қант диабетіне тап болуы ықтимал", - дейді эндокринолог.</blockquote>Шамамен 20 жыл бұрын Америкада зерттеу жүргізіп, медбикелерді бақылады. Зерттеу бірнеше жылға созылды. Нәтижесі көрсеткендей, сынақ басталған кезде артық салмағы болған, бірақ семіздігі жоқ медбикелер семіздіктің 1-ші деңгейіне дейін артық салмақ қосқанда, қант диабетіне шалдығу қаупі 70 процентке артты.<blockquote>"Семіздікті адамның жай ғана косметикалық ақауы деп қарастыруға болмайды. Бұл – ақырында қант диабетінің 2-ші түріне алып келетін метаболизмдік ақаулардың кешені. Оған адамның жасы да әсер етеді. Егер адам өзі қорыта алатын шамадан көп мөлшерде тамақтанса, онда оның ағзасына түскен энергетикалық ресурстар май жасушалары түрінде сақтала бастайды. Бұл май жасушалары шексіз көлемде ұлғая бермейді. Олар белгілі бір деңгейге – 10 мкм жеткеннен кейін одан әрі өсе алмайды. Себебі қанмен қамтамасыз ету процесінде ақау пайда болады", - деп түсіндірді дәрігер.</blockquote>Соның салдарынан микрогипоксия – осы жасушалардағы қанның микроциркуляциясы бұзылады. Ағза мұндай жасушаларды қауіп ретінде бағалап, олардың көзін жоя бастайды.<blockquote>"Егер мұнда жасушалар саны онша көп болмаса, онда аса сау емес жасушалардың жойылуымен ғана аяқталар еді. Бірақ артық салмағы бар адамның ағзасында мұндай жасуша өте көп болғандықтан, бұл жағымсыз жағдайдың басталуына алып келеді. Себебі шамадан көп түзілген май жасушаларының көзін жою процесі кезінде қабыну пайда болады. Көп және өліп жатқан адипоциттер айналасында ақ қан жасушалары жинала бастайды. Олар қабынуға қосымша себеп болады. Жасуша неғұрлым көп болса, қабыну да соғұрлым күшті жүріп, осы арқылы ақ қан жасушалары мен қабыну факторларын ынталандыра түседі. Былай айтқанда, қабыну өзін-өзі тудыратын процеске айналады", - деді маман.</blockquote>Ағзадағы бұл созылмалы қабынудың белгілері аса қатты байқалмайтыны да жағдайды ушықтырады.<blockquote>"Ол адамдардың бойында қауіп сезімін тудырмайды. Мысалы, біз тұмауға шалдықсақ, дене қызуы көтеріледі және тағы басқа симптомдар пайда болады. Соған қарай адам әрекет етіп, ем қабылдайды. Ал семіздік саналы түрде бола бермейді. Оны сезіп білу мүмкін емес. Әрине адам бойында әлсіздік пен шаршаңқылық секілді өзгерістер пайда болады. Бірақ ешкім оған жете мән бермейді", - деді дәрігер.</blockquote>Соның салдарынан семіздік аясындағы қабыну инсулинге төзімділікке алып келеді. Яғни ағза инсулин әсеріне төзімді бола бастайды.<blockquote>"Глюкоза жасушаға түсе алмайды, жасуша энергия жетіспейтіні туралы миға сигнал береді, ми аштық орталығын іске қосады. Соның салдарынан адамның тәтті жегісі келеді. Себебі тәтті тағам ағзаны энергиямен өте жылдам қамтамасыз етеді. Бұл қандағы глюкозаның көлемін тез арттыратын және энергия беретін ең қарапайым өнім. Қанда глюкоза саны тағы артады. Соның салдарынан инсулинның қосымша синтезі басталады. Ақырында қанда глюкоза да, инсулин де көп болады. Бірақ жасушада глюкоза жетіспейді", - деп дерттің туындау механизмін түсіндірді эндокринолог.</blockquote>Ми энергия тапшылығы туралы сигнал беруді жалғастыра береді де, адам бей-берекет тамақтана бастайды. Көбіне тәтті, құнарлы, энергияға толы тағам таңдайды. Соның салдарынан салмағы одан бетер артып, бұл қант диабетінің туындау қаупін еселей түседі.Дәрігердің айтуынша, Қазалы теміржол емханасы бойынша 301 науқас "Қант диабетінен" диспансерлік есепте. Оның екеуі кәмелетке толмаған балалар. Ересектер 2021 жылдың 5 тамызында Қазақстан Республикасының белгілі бір аурулары бар азаматтардың жекелеген санаттарын тегін және жеңілдікті амбулаториялық қамтамасыз етуге арналған дәрілік заттар мен медициналық бұйымдардың тізбесін бекіту туралы бұйрығы негізінде тегін дәрілер алуда.&nbsp;Дүниежүзілік денсаулықсақтау ұйымының мәліметінше, қант диабетіне 20 миллионға жуық адам шалдыққан. Олардың ішінде 10 процентін балалар мен жасөспірімдер құрайды. Оның кең таралуы әлеуметтік ауруға жатқызуға және қоғамдық шараларды өткізуді талап етеді. Көпшілікті жаппай жоспарлы медициналық тексеруден өткізу, ауыратын адамдарды диспансерлік бақылауға алу, оларды инсулин препаратымен тегін қамтамасыз ету, арнайы тамақ түрлерін шығару және санитарлық-ағарту жұмыстарын кеңінен жүргізу. Науқастарды емдеуде негізгі ем – диетотерапия және тиісті режимді сақтау қажет.

 Гүлфариза Бердібаева: Қант диабетін ерте диагностикалау өзекті мәселелер қатарында

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Ырзығын жерден тапқан ата-бабамыз егін егіп күн көрген. Жомарт жер бабын тапқан сайын несібесін еселей түсіп, мол өнім алды. Ал, оның сыры көл-көсір жерде емес, алақандай жерді игеріп, табыс табуында. Бүгінгі уақыт еңбек етемін, кәсіп жасаймын деген адамға үлкен мүмкіндік беріп тұр. Шүкір, бейбіт заман, кәсіпкерлікті дөңгелетуге жағдай бар, себебі, мемлекеттің кәсіпкерлікті дамытуға қолдауы да, жеңілдігі де аз емес. Тек ерінбей еңбек ете білсең болғаны. Бұл бейбітшілік пен тыныштық салтанат құрған тәуелсіз елдің түкпірдегі бір ауылда өз кәсібін дөңгелетіп, адал кәсіптің нанын ризық еткен қарапайым еңбек адамының сөзі. Шиелі ауданы, Бидайкөл ауылындағы жылыжай иесінің тіршілігі елден ерек. Нағыз жылыжайдың үлгісін көрсете білген еңбек адамының маңдай терімен жасаған, талпынған тірлігінің жемісі мол. Тақырыбымызға өзек болар Қанат Мұсаев жылыжайдың бабын тапқан кәсіпкер.Сыр елі биыл «жаппай кәсіпкерлікті қолдау жылы» деп жариялап, білек сыбана іске кірісті. Бір істің құлағын ұстап, отбасылық кәсіп ашып, нәпақасын айырып отырған жандар жетерлік.Шағын несие алып, шағын кәсіпті жандандырып отырған адамдардың да қарасы қалыңдап келеді. Бұл әрине, орынды. Себебі, аудан әкімі Ә.Оразбекұлы халыққа өткен жылды қорытындылап, есеп беруінде әр ауылдың өз наубайханасы, шаштараз, моншасы болуы тиіс деген болатын. Сондай-ақ, жұмыссыз жүрген жандарға жеке кәсібін ашып, отбасын асырауға мүмкіндік барын жеткізген еді. Расында, екі қолды қусырып, «алма піс, аузыма түс» деп отыратын уақыт кетті. Еңбек етіп, отбасын асырауды ойлаған кез-келген адамның жоспарына үкімет қолдау көрсетуге даяр отыр. Оны халыққа түсіндіріп, еңбектенуге шақырып та келеді. Сондықтан, қорқақ көздің дегеніне көнбей, батыл қадам жасауға тәуекел ете білу қажет.Кәсіп ашу дегеннен адам үлкен бір іс бастау деген ойға шомады. Сол себепті, кейбір бастамалар құрдымға кетіп, сан соғып жатқандар да жоқ емес. Бүгінгі уақыт еңбек етемін, кәсіп жасаймын деген адамға үлкен мүмкіндік беріп тұр. Ал, біздің кейіпкеріміз жылыжай ашып, көшет өсіріп, көкөніс егумен үш жылдан бері айналысып келеді. Жылыжайдың жалпы аумағы – 10 сотық. Су, жылу, электр жарығымен толық қамтылған. Алайда, бұл нысанды тұрғызуда да қиындықтардың болатыны рас. Қанат сондай кедергілерден мойымай өтіп, алға қойған мақсатынан танбапты.<blockquote>– Жылыжай құрылысын өз күшімізбен салдық. Әкем Барлыбай Мұсаев бас агроном болып қызмет жасаған. Қазір зейнетте. Сол кісі екеуміз алма-кезек жылыжайға келіп, отырғызылған көшеттерді баптаймыз. Қазір мұнда қауынның екі сұрыбы, қарбыз, қызанақ көшеттері бар. Олар көктеп, бой көтергенше жылу жүргізілген жылыжайда сақталады. Кейін күн көзімен жылып тұрған келесі жылыжайға 10 шақты күн қоямыз. Содан соң егін алқабына апарып отырғызамыз. Қазір 40 мың көшет қызанақтың 10 мыңға жуығы отырғызылды. Қазіргі таңда 27 гектар жер егістікке дайындалуда. Жалпы, жылыжай ісі еңбекті қажет етеді. Дегенмен, талаптансаң алынбайтын қамалдың жоқтығына сенемін – дейді жеке кәсіпкер.</blockquote>Ерте көктемнен көкөніс көшеттерін отырғызуды бастап кеткен ағамыз алған өнімдерді Ресейге және Жамбыл, Шымкент қалаларына жөнелтеді екен. Тіпті, былтыр қауынға Ресейден сұраныс көп болғанын да жасырмады. Отбасылық кәсіпке отбасы мүшелері білек сыбана кіріскен. Ал, «АgroBaidala» ЖШС кәсіпкерге қаржылай қолдау көрсетіп отыр. Сондай-ақ, жылыжайға қажетті заттарға 5 млн. теңгеге жуық қаржы кеткенін де тілге тиек етті кәсіпкер.Бүгінде елімізде азық-түлік қауіп¬сіздігін қамтамасыз ету мақсатымен және шарықтаған бағаны ұстап тұрудың бірден-бір көзі – өнім өндіру, егін егу екені белгілі. Сондықтан да болар, жылыжай шаруашылығын дамыту мәселесі күн тәртібінен түспей келеді. Көптен бері мінберлерде айтылып жүрген жылыжайды дамыту ісін үндемей-ақ қолға алған кәсіпкер Қ.Барлыбайұлы баптаған жылыжайдың жайын көзбен көрмек мақсатта әдейілеп, атбасын бұрып барғанымызда жайқалған өскіндерді көріп, тамсандық. Өз ісіне мұқият қарайтын кейіпкеріміздің сөздің емес, істің адамы екенін аңғару қиын болмады. Біз қойған сауалдарға да нақты әрі дәл жауап берді. Еңбекқор адамның бейнесін көріп, біз де ерекше екпінмен жұмысқа қарай беттедік.

Жылыжайдың бабын тапқан шиелілік жан

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Аудан көлемінде сәт сайын кәсібін ашып, &nbsp;нәсібін тауып келе жатқан ел азаматтарының қатары толығып, ауданның ажары нұрланып, экономикасы көш түзеуде. Мұндағы шаруа қожалықтары мен жеке кәсіпкерлер өңірдің гүлденіп өркендеуіне, әлеуметтік – экономикасының дамуына мұрындық болып, іскерліктерін дәлелдеп отыр. Арғысын айтпағанда, бизнес саласының биігінде жүрген жандар ауыз толтырып айтарлықтай тыңғылықты іс тындырып, елдің батасын алып, алғысына бөленуде. Біз де осы ретте өз кәсібі арқылы ел мерейіне бөленіп жүрген жандар жайында газет беттерінде мақалалар жариялап келеміз.Кәсіпкерліктің кілтін ұстап, игілігі мол жақсы істің басы-қасында жүрген ағалардың тағылымды тәрбиесін алған жас кәсіпкер Серікбай Нағашыбай жөнінде әңгіме өрбітпекпіз.Бұған дейін тартоғайлықтар ауылдың қай жерінде болмасын, бастары қосыла қалса, наубайхана жоқтығы сөз болатын. Осы жағдайды білетін және санасына сіңіріп алған Серікбай Нағашыбай отбасымен, жақындарымен &nbsp;ақылдасып, солардың көмегімен жеке кәсіпті ашуға бел байлады. Иә, сөйтіп, 2016 жылдың күзінде үш мыңға жуық тұрғыны бар Тартоғай ауылы үшін үлкен жаңалық болды. Оған себеп, ауыл ішінен жас та болса бас болған Серікбайдың бастамасымен нан өнімдерін пісіретен наубайхананың бой көтеруі еді. Нағашыбай анасына нан пісіруге 10 жылдан бері қолқабыс етіп келген.&nbsp;<blockquote>«Балам кішкентай күнінен көмекке жарап келеді. Нанның қамырын илеп берсем, әрі қарай өзі пісіре береді. Пештің іиісі аңқыған қоңырқай түсті жаңа піскен нанын қайда өткіземін деген мәселе туындамады. Керісінше, сұраныс көп болды. Серікбайым қандай да бір кәсіп көзін ашқысы келетінін айтып жүретін және оны таңдау бізге қиынға соқпады. Өзімізге тиесілі жер теліміне шағын наубайхана салып, пісіріп жүрген нан өнімдерін шығара бастадық», – &nbsp;дейді кәсіпкердің анасы Қамар Жақаева.</blockquote>2015 жылы «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасы өкілдерінен кеңес алып, &nbsp;керекті мәліметтерге қаныққан соң, өңірлік бағдарламамен 3 млн. теңге көлеміндегі қаржыны 3 жылға, мұнан бөлек ауыл шаруашылығын қолдау қорынан 2 млн. несие алады.Бүгінде ауылдың 2 адамын жұмыспен қамтып, ас атасының шаруасын шыр айналдырып отырған Серікбай Нағашыбайдың басқаруындағы шағын наубайханада тәулігіне 300 бөлке нан, 150 тандыр нан, онымен қоса, бөлішке, пірәндіктер мен самса, бәліш секілді ұн өнімдері пісірілетін көрінеді. Ауылдың мектебіне, балабақшасына сонымен қатар, қоныс колониясына өткізеді екен.<blockquote>«Жастарға сенім артып, өз ісін ашуға қолдау көрсетіп жатқан Елбасына, мемлекетке алғысымды білдіргім келеді. Шығарып жатқан өнімдердің санын арттырсақ, алымсақтар наубайханадан тікелей де ала алады. Алдағы уақытта наубайханадан бөлек кондитер цехын ашсам деген жоспарым да бар. Бұл ісім де алға басар деген сенімдемін», – дейді алдағы күндерінен алға басу күтетін жас кәсіпкер.&nbsp;</blockquote>Оның әңгімесін тыңдап отырып жігерлі жастың бойындағы осыншама қажыр-қайраты мен тірлігіне қарап көз сүйсіндіріп, көңіл тоғайттық.

Шиелі: Серікбайдың сәтті кәсібі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Әділбек – Ақмая ауылының тумасы. Өзі қарапайым отбасынан шыққан азамат. Ауылдың баласы болғаннан болар, төрт түлікке бір иығы тартып өсті. Бүгінгі күні шаруа қожалықтың төрағасы атанып отырған ол: «Тай тайға жеткізер, тай құнанға жеткізер, құнан атқа жеткізер, ат мұратқа жеткізер», – дейді.Әділбектің осы саланы қолға алуына қаладағыбауыры Мақсат Тілеубаевтың ықпалы болады. Балалық шақты бірге өткізген ағайындылар, болашаққа да бағдарды бірге жасайды. Тай құлындай тебісіп бірге өскен жігіттердің ойлары сан салаға сабылып, аяғында мал шаруашылығымен айналысуға тұрақтайды.<blockquote>«Адам – өз өмірінің суретшісі. Яғни, қалай өмір сүрем десе де, тағдыры өз қолында. Алдына бір мақсат қойып, басты көтере білу керек. Олай жасамаса, төмен қараған жан алыстағыны көре алмайды», – дейді Әділбек.</blockquote>Олар кәсібін 2-3 жылқы алудан бастайды. Сұрастыра келе, мемлекеттік бағдарламалардан хабардар болады. Белді буып, берекелі іске бекем бекінген жігіттер 2016 жылдың маусым айында «Құлагер» бағдарламасы бойынша 11,5 млн. теңге көлемінде несие алады. Шырайлы Шымкент қаласына барып, төрт түліктің төресін, яғни, 46 бас жылқыны өз қораларына қамайды.Ісі өрге өрбісе, кім кері шегінгісі келеді? Мал шаруашылығын қолға алған жігіттер, кәсібін дамытуды алға мақсат етеді. 2017 жылдың басында «Сыбаға» бағдарламасы аясында 10 млн. теңге сыбағасын алып, 78 бас ірі қара малын алады. Тұқымды жаңарту мақсатында Арқалық қаласын бетке алып, асыл тұқымды төрт өгіздің құлағына ен салады.<blockquote>«Еңбегің егіз болса, байлығың сегіз болады. Еңбегің қатты болса, татқаның тәтті болады» деген нақыл сөздердің бірінде. Бүгінгі таңда шаруа қожалықта 117 бас жылқы, 133 бас ірі қара малы бар. Сонымен қатар, 3 жанды жұмыспен қамтып отыр. 2017 жылы мал ұстайтын фазенда алып, күн мен желден электр жарығын өндіретін құрылғылар алған. Су соратын құрылғы да орнатады. Алға қойған мақсаттары да жетерлік. «Алдағы күндері мал бордақылайтын орын мен сүт өнімін өндіретін ферма ашсақ», – дейді олар. Сонымен қатар, осы жоспарларын жүзеге асыру үшін келісім-шартпен отырған шаруашылық жерінің аумағы тар екенін жеткізіп, «Жер аумағын кеңейтуге ықпал болса екен», – дейді «Құлагер» ЖШС төрағасы.</blockquote>

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары