Қармақшыда 8350 оқушы ыстық тамақпен қамтылған

Бүгінде облыста 7 конфессия өкілдері, олардың қатарында 182 мешіт, 15 шіркеу бар.&nbsp;Соның ішінде бабадан мұра, атадан аманат болып қалған Ислам төңірегінде әртүрлі алыпқашпа әңгімелер мен ақиқаттан өзге сөздер еріп жүргені жасырын емес. Олар шындыққа жанаспақ түгілі, илануға келмейтіндей деңгейде. Міне, сондай оспадар ойлы, өресі төменділердің әсерінен дініміз қайсы, дәстүріміз қандай деген күмәннің артынан еріп жататын жағдаяттардың ортасында қалдық.Қазіргі күні байқасаңыз, жастар мешітке көп баратын болды. Дегенмен, сол жастардың бәрінің бірдей дінімізге деген көзқарасы дұрыс па әлде жаңсақ басып жүргендері де бар ма? Міне, гәптің бәрі осында!Әсілінде, дін мен дәстүр – түбі бір егіз ұғым.&nbsp;Мұны біз, әсіресе жастар қауымы қалай ұғынып жүрміз? Бұл екеуі ажырамас, бір-бірімен біте қайнасқан ұғым. Оның аражігін ажырату үшін үлкен діни білім, ұлттық дәстүрді жете меңгерген қабілет керек. Ең бастысы, дініміз бен дәстүрімізді ұғындыратын, соған жетелейтін насихат құралы қажет. Қазақ халқы қашанда дәстүр-салтымен, әдет-ғұрпымен өмір сүрген халық. «Уықты басқұр сақтайды, ұлтты дәстүр сақтайды» деп бабаларымыз бекер айтпаса керек-ті.<h2 style="margin-left:0cm;">Домбыраға дақ жұқпасын</h2>Әлеуметтік желіде «домбыра шерту, беташар жасау, келіннің сәлем салуы – харам» деген мағынада айтылған пікір қоғамды екіұдай күйге түсірді. Осы пікірге қатысты азаматтар тарапынан Қазақстан мұсылмандары діни басқармасына сауалдар көптеп түскен.<blockquote>– Ислам әлеміндегі танымал ғұламалардың бірегейі Имам әл-Ғазали мен Әбу Ханифа мәзһабының көрнекті ғалымы Абдул-Ғани ән-Нәбулусидің көзқарасы бойынша дінді насихаттау, халықты отансүйгіштікке, имандылыққа, бірлік пен адамгершілікке шақыру мағынасында айтылған әнге рұқсат. Ал адамға жаман ой тастайтын, арақ пен әдепсіз іске үндейтін ән айтуға шариғатымыз тыйым салған. Ғұлама Абдул-Ғани ән-Нәбулуси өзінің кітабында: «Пайғамбарымыздың кейбір хадистеріндегі әуенге байланысты тыйымдар осындай теріс бағытқа жетелейтін әуендерге байланысты болса керек» (әл-Имамул-әкбар Махмуд Шәлтут, Әл-Фәтаауа. 355-бет) деп жазады.Сан ғасырдан бері Ислам дінін ұстанып келе жатқан қазақ халқы ұлттық аспабымыз – домбыра арқылы ән, терме-толғау шырқап, тыңдаушыны имандылыққа, ізгілікке, адамгершілікке, Отанды қорғауға, ата-анамызды қадірлеуге шақырған. Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы әлеуметтік желі қолданушыларын «домбыра шерту, беташар жасау, сәлем салу – харам» деген мағынада біржақтама, негізсіз пікір айтып, халық арасында түсінбеушілік тудырмауға үндейді. Ұлттық құндылықтарға қарсы келу дұрыс емес екенін мәлімдейміз, – делінген Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының хабарламасында.</blockquote>Елді іштен ірітуді алдына мақсат қойған топтар дәл осы кезде қайыру бермей тұр. Бұл арандатушылардың түбін іздей бастасаң тым әріге тартып кетеді. Елді рухсыздандырудың алғы шарты рухани құндылықтарға қол сұғудан басталатыны белгілі. Себебі, ұлттық құндылықтардан айырылған ұлт, ұлт есебінде өмір сүруін тоқтатады. Сондықтан да сыртқы күштердің өз шіріген жұмыртқаларымыз арқылы жанды, жансыз рухани дүниемізді тартқылайтыны.<blockquote>– «Адам ата жұмақтан жерге түскен соң көп жылдардан кейін, ол жақтағы сазды, сол сазды шығаратын аспапты сағынып, алғаш домбыра жасапты» дейтін, ата-бабамыз айтып кеткен қиссамыз қайда? Тіпті, Шыңғысқа Жошының қазасын естіртіп, ашуға булыққан қаған шанағына қорғасын құятын да осы домбыра еді ғой. Сонда, ұлт үшін қасиетті болған дүниелердің бәріне кім көрінген итше сарып кете бере ме? Бұл қасиетті аспап бүкіл өнеріміз бен мәдениетіміздің құндағында жетілген қара домбырамыз емес пе еді?Он тоғызыншы ғасырда өмір сүріп, біздің дәуірімізге дейін аты өшпей келе жатқан Қашаған Есқали молдаға:Қолымдағы қу ағаш,Сайрап отыр бұл ағаш.Асылы емен, қарағай,Шыққан жері су ағаш.&nbsp;Найзасына батырдыңСап та болған бұл ағаш.Дариядан өткендеПырақ болған бұл ағаш.&nbsp;Қараңғыда жарығыШырақ болған бұл ағаш.қаріп пенен ғасіргеҚуат болған бұл ағаш.&nbsp;Жетім менен жесіргеСуат болған бұл ағашЖаңа дәрет алғанда,Сәждеге басың салғанда,Аузыңа салған мәсуәкАғаш емей, арқан ба?!Боқтағаның қай ағаш? – деп қасиетті қара домбыраны қорғаштап запыран төкпеуші ме еді, – дейді жыршы, ҚР мәдениет қайраткері Берік Саймағанбетов.</blockquote>Ұлтты ұйыта алатын қасиет пен кие атаулыны қаны қазақ азаматтар ғана қорғамаса, ол өзге ұлт пен өз ұлтымыздың ішінен шыққан шұбар жыландарға мүлде қажет емес. Ұлтқа зияны тиетін, ұлттық мүлдеге қайшы келетін, ұлттық құндылықтарымызды құрдымға жіберуге әрекет ететін кез келгенгн жаза тағайындалу керек. Өмірден өтем дегенше қазақтың рухын асқақтатып кеткен, батыр Бауыржан Момышұлы «Ұлт болам десең бесігіңді түзе» деген жоқ па… Сақтасақ ұлттығымызды сақтайық.<h2 style="margin-left:0cm;">Ұлттық дәстүр ұлықталуы тиіс</h2>Кейінгі жылдары күн тәртібінен түспеген қоғамдық мәселелердің бірі – дін мен дәстүр мәселесі. Ғасырлар бойы ата-бабаларымыз дәстүр мен дінді қатар ұстап келгенін жақсы білеміз. Осы ретте, зайырлы мемлекет ретінде қоғамнан діннің бөлінуі мүмкін еместігін және дін мен дәстүрдің ажырамас құндылықтар екенін жақсы білуіміз керек. Себебі дін де, дәстүр де – қоғамдық қарым-қатынастарды реттеуші, олар бір-бірін толықтырып отыратындығы білікті дінтанушылар тарапынан әрдайым айтылып келеді. Тіпті Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы тарапынан да бірнеше жыл бұрын «Дін мен дәстүр» кітабы жарық көрді. Заманында Мұхаммед пайғамбар (с.ғ.с.) сахабаларына: «Дінді өзге халықтарға сіңдіру үшін сол халықтың салт-дәстүріне тиіспеңдер, нұқсан келтірмеңдер, егер шариғатқа қайшы келмесе», – деген еді. Осы сөзді ұстанған сахабалар мен дін таратушылар қазақ даласына келіп, қазақтың салт-дәстүріне, түріктік дүниетанымына негізделген ислам мәдениетін қалыптастырды. Оның көрнекті өкілдері ретінде Бекет ата, Бектеміс Ержан хазірет, Оразмағанбет Тұрмағанбетұлы, Қожа Ахмет Яссауидің шәкірті сопы Шопан ата секілді тұлғаларды айтса болады.Өкінішке қарай, соңғы жылдары түрлі ағым өкілдері діннің тазалығы жайында әңгіме айтамыз деп, қазақтың салт-дәстүрін ысырып тастап, өзінің теріс идеологиясын қабылдатқысы келеді. Олар тек Құранмен ғана жүруіміз керек деп, сүннет пен салт-дәстүрді тәрк етуде. Шәкәрім атамыз мұндай ағымдарды «шатақ діндер» деп атаған. Жат ағымды ұстанушылар анасын жылатып, атасын сыйламай «сенің қолыңнан тамақ ішпеймін, өйткені сен намаз оқымайсың, сендер кәпірсіңдер» деп талайы тура жолдан адасып келеді. Қазіргі таңда елімізде жат ағым өкілдеріне қарсы қарқынды жұмыстар жүргізілуде. Бұл жұмыстың уақыт өте келе нәтижесін көріп келеміз. Яғни дәстүрлі дінге бет бұрып, жат ағымда жаңылып жүргендерін мойындауда. Олармен жұмыс жасау үшін әуелі олардың бойына ұлттық иммунитетті сіңіру керек екені айқын.Ұлттық иммунитет дегеніміз – халқымыздың ұлттық салт-дәстүрі, өзіндік дүниетанымы. Халқымыз исламның тек сыртқы формасына ғана емес, оның ішкі мәйегіне де жақсы үңіле білген. Қай халықтың болсын салт-дәстүрлері сол халықтың мінез-құлқын, қасиеттерін таныта алады. Қазақ халқының салт-дәстүрлері мен әдеп-ғұрыптары халықтың тұрмысына, тәрбиесі мен мінезіне, сеніміне қарай қалыптасып келеді. Бүгінгі таңдағы басты мәселе халықтың асыл қазынасын жастардың бойына сіңіре білу, рухани байлығынан сусындату, салт-дәстүрін, тілін, діні мен ділін үйрету. Дін адамның рухани қажеттіліктерін өтейді. Адамзат баласын ізгілікке, адамгершілікке бағыттай отырып, оны теріс қылықтардан сақтандырады. Әрдайым Құдайдың бар екенін еске салып отырады. Ал дәстүр – ұлттың қағаз бетіне түспеген заңдары десек те болады. Адамдардың қатынастарын жазбаша заңдарға дейін ғасырлар бойы салт-дәстүр қамтамасыз етіп келген дейді тарихшыларымыз. Осы ретте елімізде әлі күнге дейін халық арасындағы кейбір мәселелер салт-дәстүр арқылы реттеліп келе жатқанына куә болып жүрміз.<blockquote>– Дін мен дәстүрдің қоғамдағы алатын орны жоғары, ұлттық құндылықтар дұрыс қалыптасу үшін де атқарар маңызы өте зор. Дін – адамдық ізгі қасиеттерімізді асқақтатса, салт-дәстүр – ұлт болып қалыптасуымыз үшін қажет. Әр халықтың өзіне тән, қоғамның дамуына байланысты ерекшеліктері болады. Мәселен, еліміздің ұлан-байтақ жерді алып жатуының өзі ғасырлар бойы халқымыздың бойындағы, батырлық пен ерлік дәстүрін тудырған. Қазақ – ұлттық дәстүрге ерекше мән беретін халық. Дәстүр – ұлтты рухани жандандырып, оның ішкі және сыртқы келбетін өрнектеп, көрсетіп тұратын сипаттар. Дін мен дәстүр – қашанда бір-бірімен сабақтас ұғым. Екеуі егіз тақырып десек те болғандай, – дейді облыстық «Ақмешіт-Сырдария» орталық мешітінің наиб имамы Қайырбек Отызбаев.</blockquote>Ислам – адамгершілік пен парасаттылықтың, қайырымдылық пен ізгілік діні. Осынау асыл дінді әр саққа жүгіртіп, бұрмаламай өзінің тұнық қайнарынан үйренуге тырысқанымыз жөн. Халқымыздың ғасырлар бойы қалыптасып келген дәстүрлі дінін, әдет-ғұрпын жоққа шығармайық.

Дәстүр – ұлттың қағаз бетіне түспеген заңдары

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp; Қазақ қашанда жесірін қаңғыртпаған, жетімін жылатпаған халық. Соңғы уақыттары аналарға қатысты зорлық-зомбылық жайттары көбейгендіктен мемлекет тарапынан отбасын қолдау орталықтары ашыла бастады. Өткен жылдың шіліңгір шілдесінде Қазалы ауданы әкімдігінің қаулысымен бекітілген «Қазалы ауданы жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі» жанынан «Отбасын қолдау» орталығы ашылған болатын. Жаңадан іске қосылған бөлім күз айында Қ.Сансызбаев атындағы №2 көшесінде орналасқан ғимаратқа көшірілді. Отбасын қолдау орталығының мақсаты – қиын жағдайларды жеңу және жеке ынтасын күшейту. Әлжуаз топтарды қолдайтын мемлекеттік деңгейдегі орталық әлеуметтік кеңестер бағытындағы кешенді бағдарламаларды жүзеге асыруда бірнеше арнаулы әлеуметтік қызметті көрсетеді. Атап айтқанда, әлеуметтік аз қамтылған отбасылардың өмір сүру сапасын жақсарту және көпбалалы аналардың қиын жағдайларды еңсеруде ынтасын арттыру, оның жеке қаржылық жағдайын түзеу. Кәсіптік, кәсіпкерлік бағыт-бағдар беретін қысқа мерзімді курстарды ұйымдастыру, курстарға жіберу және курстарды аяқтағандығы туралы сертификаттар беріледі. Сонымен бірге, жұмысқа бейімдеу, мұқтаждығына қарай түрлі сала мамандарының жауаптылығы бойынша ұсыныстар ұсынылады. Мұқтаж аналардың өзекті мәселелері бойынша тиісті мекемелермен кездесу ұйымдастырылады. Психологиялық, әлеуметтік және құқықтық кеңес беріледі. Жеке жоспарға сәйкес көрсетілетін қызметтерді алушылар, уақытша болу және тұру кезеңінде қызметтер көрсету арқылы қорғауды және жан-жақты көмек көрсету қамтамасыз етіледі. Бүгінде орталықта отбасылық-тұрмыстық зорлық-зомбылыққа ұшыраған жандарға уақытша көмек көрсету бойынша 3 орындық төсек-жабдықпен қамтамасыз етілген. – Қазір Әйтеке би кенті бойынша тұрмысы төмен 724 отбасының тұрмыстық әл-ауқаты тексерілді. Оларға алдын ала зерттеу-зерделеу актісі жасалды. Оның ішінде, 252 тұрмысы төмен, 188 көпбалалы отбасы, 284-нің тұрмысы орташа яғни, әлеуметтік көмекті қажет етпейді. Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмекке құжаттарын дайындауға орталық қызметкерлері жәрдемдесіп келеді. Осы күнге дейін 25 отбасыға атаулы әлеуметтік көмек тағайындалды. Сонымен қатар, «Отбасын қолдау» орталығының қызметкерлері Әйтеке би кентіндегі тұрмысы төмен, жалғызбасты Дүйсенбек Ташамановтың үйіне әктеу-сырлау жұмыстарын жүргізді. Бұған қоса жеке кәсіпкердің демеушілігімен азық-түлікпен көмек көрсетілді, – дейді «Отбасын қолдау» орталығының директоры Ахметулла Аманов. «Отбасын қолдау» орталығының ұжымы және жеке кәсіпкерлердің демеушілігімен Әйтеке би кентіндегі 15 тұрмысы төмен, аз қамтылған отбасыға 375 мың теңге көлемінде азық-түлікпен және қаржылай көмек жасалды. Қазалы аудандық қоғамдық даму мен ішкі істер, білім бөлімі және орталық мешіт имамдары атсалысқан 28 іс-шара ұйымдастырылды. Бұдан бөлек, ювеналды полиция тобының аға инспекторы, полиция майоры Мархабат Бегалиева және әйелдерді зорлық-зомбылықтан қорғау тобының инспекторы полиция капитаны Сәуле Бишекова, «Қазалы аудандық қоғамдық даму» бөлімінің теолог маманы Дәулет Дарханұлының қатысуымен «Зорлық-зомбылықсыз балалық шақ», «Тұрмыстық зорлық-зомбылық және нөлдік төзімділікті қалыптастыру», «Зорлық-зомбылықсыз қоғам» атты семинарлар өткізілді. «Отбасын қолдау» орталығының әлеуметтік парақшаларында тұрақты жариялануда. Орталық мамандарының ұйымдастыруымен «Зорлық-зомбылыққа қарсы 16 күн белсенділік» акциясына орай видео ролик түсірілді. Жеке кәсіпкерлердің демеушілігімен 17 тұрмысы төмен, аз қамтылған және көпбалалы, жалғызбасты аналар «Тігін», «Шаштараз», «Бет әрлеу» сынды қысқа мерзімді курстық оқудан өтті. Оларға сертификаттар берілді. Бұл құжат арқылы алдағы уақытта мемлекеттік қайтарымсыз несие алып, өз кәсіптерін дамытуына мүмкіндік береді. Мамандардың айтуынша, биыл бірінші жарты жылдыққа алдын ала іс-шара жоспары бекітілген. Осы ретте оңтайлы жұмыстар жүргізілуде. Ағымдағы жылдың 15 қаңтарынан бастап, «Отбасын қолдау» орталығының қызметкерлері Әйтеке би кентіндегі 523 аз қамтылған, тұрмысы төмен отбасына зерттеу-зерделеу жұмыстарын жүргізуде. Бүгінге дейін орталық қызметіне 45 отбасы жүгінген.&nbsp;

Қазалыда қиын жағдайға душар болған отбасыларға қолдау көрсетілуде

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Еліміздегі өнертапқыштар өнертабыс әлеміне өзіндік қолтаңбасымен келіп, жарқын із қалдырды. Дегенмен әттегенайы да жоқ емес. Бірі құжатқа осал болса, енді бірі жай ғана жан қалауымен айналысып жүр. Ашқан жаңалығын жария еткісі келмейтіндер, асқан даңққа қызықпайтындар да кездеседі. «Патенттен пайда көрмедік», «Бізді кім бағалайды» деушілер де жоқ емес.Бүгінде өнертабыс иелері көбейіп, ғылымға заманауи жаңа­лықтар енгізу жиіледі. Мұндайдың сан түрін интернет желісінен біліп, көріп жүрміз. Әлем ғалымдары өркениет өрге басқан сайын жаңалықтар мен тосын өнертабыс түрлерінің де саны арта беретінін айтады. Дегенмен өнертабыс иелерінің дені ғалымдардың үлес салмағында екенінде дау жоқ.&nbsp;Бірақ қарапайым халық арасында жоқтан бар жасап, онысын кәдімгідей кәдеге жаратып жүргендер де жоқ емес. Тек өзі ғана емес, жасаған туындыларының қызығын ел көріп, халық арасына кең таралып жататындары да кезігеді. Дегенмен көп жағдайда мұндай алтын қолдардың жұмысының 70 пайызы еленіп-ескерілмей тасада қалып қоя береді екен.<blockquote>– Біз орасан зор қарқынмен дамып келе жатқан прогрессивті әлем­де өмір сүріп жатыр­мыз. Бұл өсу мен прогресс ғылымның, көптеген зерттеуі мен тәжірибенің жемісі. Адамдар қолданатын барлық дүние, соның ішінде автокөлік, электр қуаты, денсаулық сақтау және ғылымның өзге саласындағы жетістіктер алдымен өнертап­қыш­тар­дың жаңа­лықтарының нәтижесі.Егер адамзат ең ұлы ақыл-ой иесі болмаса, біз әлі де орта ғасырлардағыдай өмір сүрген болар едік. Адамдар өнертабыстарды көп жағдайда қарапайым, қолдан жасалған деп қабылдайды. Бірақ бәрібір біз қанша қарапайым болса да өнертабыс иелеріне құрмет көрсетуіміз керек, – дейді ғалым, 100-ден аса ғылыми еңбектің, он шақты өнертабыс патентінің авторы Қ.Байшағыров.</blockquote>Айта кеткен жөн, Қазақстанда өнертабыс иелерін ынталандыру мен лайықты марапаттар ұсыну мақсатында Әділет министрлігінің мұрындық болуымен жыл сайын «Шапағат» деген атпен өнертабыс иелерінің республикалық конкурсы ұйымдастырылады.Ұлттық зияткерлік меншік инс­титутының хабарлауынша, байқауға өнертабыстың қолда­нылуы туралы жеке тұлғаның өтініші, кәсіпорынның, мекеменің және ұйымның пікірі, жалпы алған патенттері, авторлық куәліктері көрсетілген өтінімді үміткер атынан ғылыми ұйымдар немесе қоғамдық ұйымдар ұсынады.«Шапағат» республикалық кон­курсы былтыр елордада дүркіреп өтті. «Шапағат-2023» деген айдар­мен өткен байқауға отандық өнер­тап­қыштар өз жұмысын өткізген. Әділет министрлігі өкілдерінің айт­уынша, биыл кон­курсқа 200-ден аса өнер­тап­қыш өтініш біл­дірген. Жеңім­паздар «Жыл өнер­табысы», «Өнер­тапқыш әйел», «Үздік инно­вациялық ком­пания», «Жас өнер­тапқыш» сияқты номи­­на­циялар бойынша мара­­патталған. Үздік өнер­табыс иеле­ріне «Еліміздің еңбек сіңірген өнер­тапқышы» құрметті атағы берілген.Байқау ғылыми жобалар үшін көп­­теген мүм­кін­дікке жол ашып беретіні рас. Үздік деп танылған жо­балар өз па­тенттері мен дип­ломдары ар­қылы өзге де әлемдік бай­қау­ларға қатысуға жолдама болмақ. Бірақ әлемдік байқауға қатысу үшін қаржылық қолбайлау мен өзге де кедергілер кездесе кететіні белгілі.Өкініштісі, біздің елде өнертапқыш өзі жасап шығарған ғажайып дүниесін өндіріске енгізу үшін не өзінде мол қаражаты болуы керек немесе мемлекеттік гранттық конкурстарға қатысып, соның есебінен жұмысын жалғастыруы қажет. Ал мемлекеттік грантқа қатысу үшін ол міндетті түрде еліміздегі ғылыми мекемелердің бірінде қызмет етуі шарт. Сөйтіп, екі не үш жақты болып жүрген адамның шығармашылықпен айналысуға уақыты да қалмайтыны тағы бар.Ал елімізде ешкімге алақан жаймай, ешқандай байқауға қатыспай-ақ өзінің өнертабысын өзі жетілдіріп, дамытып, қызығын көріп отырғандар қаншама? Қызылордалық Марат Палмахов өзі ойлап тапқан генератордың көмегімен шалғайдағы ауылдарды электр қуаты­мен және сумен қамтамасыз етуді жоспарлап отыр. Оның идеясына елдің беделді университеттері, соның ішінде Nazarbaev университеті қызығушылық танытты. Ол «дипломсыз инженер» автономды генератор моделімен 9 жыл бойы жұмыс істеді. Ақырында, көпжылдық эксперименттер мен сынақтар сәтті аяқталып, өткен жылы экологиялық таза және сыртқы энергия көздерін қажет етпейтін «мәңгілік қозғалтқыш» дайын болды.<blockquote>– 2021 жылы мен өздігінен электр және сумен қамта­ма­сыз ете алатын автономды генератор жасадым. Дизайн мен жұмыс принципін қолдану оңай және үлкен шығынды қажет етпейді, сондықтан құралды жеке тәртіппен және өнеркәсіптік өндірісте пайдалануға болады. Генератор эколо­гиялық материалдардан жи­налады және қоршаған ортаға зиянды қалдық шығармайды, бұл қазіргі жағдайда аса маңызды жайт. Сондай-ақ генератор толығымен автономды, яғни оның жұмысы сыртқы факторларға байланысты емес. Қуат көзі ретінде жел де, су да, электр энер­гия­сы немесе отын­ды қажет етпейді, – дейді М.Палмахов.</blockquote>Ал өткен жылдары қызыл­орда­лық оқушылардың ғылыми еңбектері көпті тәнті еткенін білеміз. Олардың өнертабыстары өңірдің дамуына, әртүрлі сала­лар­дың жандануына арналған. Б.Төлебай медицина қызмет­керлеріне көмекші бола алатын робот құрастырса, Д.Хегай ауыл­шаруа­шылық саласына қажетті тыңайт­қыштарды, тұқымдарды шашатын көпфунционалды ұшу аппаратының прототипін жасаған еді.<blockquote>– Бұл қондырғы өсімдіктер ауруын және өрттердің алдын-алуда диқаншыларға үлкен кө­мек­ші бола алады. Көп энергияны қажет етпейді және үлкен аумақ­тарды бүркуде өте тиімді, – дейді жас өнертапқыш. Судың сапасын жақсартуда және өнді­рістік суды тазартуда Зарина Айсауытова өзінің оңтайлы шешімін ұсынды. Яғни кальций силикатының золін вакуммда өңдеу және оның мыс катиондарын сорбциялау қасиетін зерттей оты­рып, экономикалық және эколо­гиялық тұрғыдан тиімді әдісін ойлап тапты.</blockquote>Танылмай жүрген таланттар мен өнертапқыштар жоқ емес. Бірақ олардың жасап шығарған дүниелері шынымен де қолдауға зәру. Әйтпегенде, атын әйгілеп, өнертапқыштарды ақпарат құралдарынан жарқ еткіземіз де, артынша олар аққан жұлдыздай жоқ болып кетеді. Дарындарды қайта іздеп, өнерінің жағдайын біліп жатқан адам байқалмайды. Уақыт өте келе, тіпті ұмыт болып кететіні бар. Сондықтан ал­тын қолды аза­мат­тарды жоғал­тпай, жұмысын ел игілігіне қарай қолданысқа ен­гізу, оның патент ал­уына мүм­кіндік жасау ма­ңызды екенін айт­қы­мыз келеді.

Қызылордалық өнертапқыш автономды генератор дайындады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Қазір шарт пен шамаға шектелген жас жоқ. Ынта мен ырқыңа сай ірі іс, жетістік жолында төбе көрсетіп жүр. Бойдағы еркіндік те кеңістікте құлаш сермеуге негіз. Жастарға қатысты жайттың бәрі қоғам назарында һәм талқысында. Осы орайда журналист, медиалектор Абай Тағыберген өзіндік ой-пікірімен бөліскен еді.– «Жастар – жалқау» деген ой көп айтылатын. Ал қазіргі қарқын-қозғалысқа қарап, бұлай деу қате секілді. Қалай ойлайсыз, қасаң қағидадан қаншалықты арылдық?<blockquote>– Жастар жалқау деген пікір ғана. Қазіргі буын барынша тиктоникалық өзгерістерге дайын, соған сай қарым-қабілетке ие болуы керек.&nbsp; Екпіні ерек, қарқыны қатты, өзгермелі трансформация кезеңі қай салада болсын бәсекені күшейтті. Айналаға қарасаң жер шұқып, бос қарап жүрген жас жоқ. Әрине, енжарлық танытып, сүлесоқ болып, өз бағытын таппай, адасып жүрген жастар да бар шығар. Бірақ өз күшімен, ерік-жігерімен әлемдік компанияларға жұмыс істеуге шақырту алып, мемлекеттік қызметтің жоғары сатысынан көрініп, бизнес жүргізуде көшбасшы болып, ауылдың тамырына қан жүгіртіп, ата кәсіпті лайықты жалғастырып отырған, өнер мен спортта қолтаңба қалдырып, ІТ салада жаңалық ашып жүрген жастар жетерлік. Ең бастысы, өзін жалқаулықтан жеңе білген әрбір азамат табысқа жете алады. Сондықтан «жастар – жалқау» деген көзқарастан арылатын уақыт келді.&nbsp;</blockquote>– Еркіндік – еркіңнен тыс әрекет пен ессіздікке бару емес.&nbsp;Бұл термин жастар арасында танымал. Сіз үшін еркін болу деген не?<blockquote>– Еркіндік – адамның ішкі тәуелсіздігі. Жан қалауы және соған қарай әрекет етуі. Бірақ шектен тыс еркіндік адамды бағытынан адастырады. Менің ұғымымда еркіндік деген – жүрегің қалаған іспен айналысу, ұнататын ортаңды қалыптастыру, өзің қажет ететін қабілетті дамыта алу. Әрине, шығармашылық адамдарға еркіндік тән. Себебі кеңістікке үйренген азамат тар шеңберінде шығармашылықпен айналыса алмайды. Бастысы, ой еркіндігі, сөз бостандығы болуы қажет.</blockquote>– Шетелге кету үдерісі үдеп барады. Білімді де, жұмысты да сырттан іздегендер көп. Бұл әлеуметтік лифтінің әлсіздігі ме? Әлде мұны қалыпты деп қабылдау керек пе?<blockquote>– Шетелде білім алуға ұмтылу – практикада бар, аса қорқатын жағдай емес. Ақылдылар ағыны әр кезеңде болған. Білімі мен тәжірибесі мойындалған елдерге барып, ілім жинап, жаңаны меңгеруге ұмтылу өте жақсы. Себебі тіл білу – өмірлік көзқарасты өзгертіп, танымды ке­ңейтіп, деңгейді арттырады.Үдере көшуге түрлі факторлар әсер етеді. Жоғары жалақы, жайлы өмір соңын қуалап кеткендер де табылады. Ал білім алып, сол мемлекетте өмір сүруді жалғастыратын азаматтарға сатқын ретінде қарамауымыз керек. Туған жерін шексіз қадірлей білетін әрбір жас жырақта жүрсе де еліне пайдалы болуға тырысады. Шамасы келгенше, адал ұрпақ тәрбиелеп, отбасын да сақтап, ұлттық құндылықтарды өзге елде дәріптей алады. Өзі секілді жастардың басын құрап, комьюниті құрып, мұхит асып келген іні-қарындастарына көмек береді.Ал, шетелге арнайы жұмыс істеуге бару – бөлек әңгіме. Көбінесе орта жастан асқан азаматтар өндіріс орындарында арзан жұмысшы күші ретінде тартылады. Өкінішке қарай, құқықтық сауаты болмай, құжат рәсімдеуден қиналып, алаяқтардың арбауына түсіп, елге қайта алмай қалған жігіттерді де жиі естиміз. Меніңше, шетелге саяхат немесе білім алу, бизнес пен ІТ-дің мүмкіндігін көру үшін баруға болады. Десе де, туған жердің құшағы ыстық. Себебі ата-анаң, бауырларың мен қимас жандардың қасында жүру бәрібір бөлек.&nbsp;</blockquote>– ІТ бағытындағы жоба-бай­қауда төреші болып жүрсіз. Жас буынның инновациялық идеясына қандай баға бересіз? Білім мен ғылымда революция жасауға қаншалықты қауқарлы?<blockquote>– Мойындауымыз керек, АҚШ пен кәрі құрлық елдеріндегі ІТ мүм­кін­діктерге жету үшін көп еңбектену керек.Goldman Sachs дейтін алпауыт банк бар. Олар таяу арада жүздеген мамандық қысқарады, салдарынан 3 миллионға жуық жұмыс орны жойылуы мүмкін деп болжам жазған еді. Демек, келе-келе адам еңбегін жасанды интеллект алмастыра бастайды. Қарқынға ілесу үшін қазірден бастап қимыл керек. Мұны Президент те бірнеше рет айтып еді. Қай уақытта да мүмкіндік аз жерде идея көп болады. Жоқтан бар жасай алу үшін&nbsp; ынта керек.&nbsp; Марк Цукерберг, Билл&nbsp; Гейтс, Стив Джобстың өзі небәрі 20 жасында әлемге әйгілі компаниялар құрды. Сондықтан ІТ жобаны ойлап табу жас талғамайды.&nbsp;Байқағаным, біздің өңірде жастар ІТ жобаларға батыл түрде қатысып келеді. Мәселен, Hackathon, InnoFest сынды ауқымды инновациялық жобалар аясында 7500-нан аса жас&nbsp; өз жобаларын жасап көрген. Үздіктері грант алды, таңдаулылары бизнесмендермен жеке жұмыс жасауға көшті, қалғандары идеясын қайта дамытты. Өткен жылы InnoFest фестиваліне 2500 бала қатысты.&nbsp;Біле білгенге, бұл – үлкен масштаб. Бір қуантарлығы, өтімді сценарий жаза алатын қабілеті бар, креативті контент жасауға талпынып жүрген, smart&nbsp; city және жасанды интеллектпен байланысты жобалар жасай алатын жаңа буын өсіп келеді. Innofest Qyzylorda креативті индустрияға жол ашуда. Сондықтан сұхбат басында қойған сауалыңызға жауап бұл. Қазақ&nbsp; – жалқау емес!</blockquote>– Мәдениет пен өнер – тәрбие құралы. Көрсетілімдегі кинолар жайында не айтасыз? Бұл жас­өспірімнің&nbsp; пси­хологиясына қалай әсер етеді?<blockquote>– Қазақстандағы кине­мо­то­гра­фия­ның қазіргі деңгейі жақсы. Керемет туындылар экранға жол тартуда. Әлеуметтік астары бар месседждерге толы киноөнімдер қатары көбейді. Қайраткерлер туралы мемуар жанрындағы туынды, әзіл-шыны аралас комедиялардың деңгейі біршама өскен. Жас режиссерлер азын-аулақ қаржы тауып, тіпті кейбірі несие алып үлкен қадамға баруда. Сондықтан көрерменге ой тастай алатын, өздігінен касса жинайтын киноөнімдер нарықты мойындатты.Әрине, киносарапшы емеспін. Бірақ барды бар деу керек. Жасөспірімнің психологиясына кинодан гөрі әлеуметтік желілер көптеп әсер етеді деп ойлаймын.&nbsp; Альфа ұрпақтың ең әлсіз тұсы – телефонға тәуелділігі. Рухани білім алуға уақыт арнамауы, шынайы қарым-қатынастарға толы оффлайн кездесулердің аздығы, онлайн шеңберде қалған жасөспірімнің психикасын барынша қатігез әрі өзімшілдікке алып келуде. Мәселе осында.</blockquote>– Сіздіңше, жастарға қатысты қандай&nbsp; түйткіл бар? Осы уақытқа дейін жүргізілген стратегиялық бағдарламалар сірескен сеңді бұза алды ма?<blockquote>– Меніңше, білім алуда аса бір қиындық жоқ. Ізденіске ден қойған, білім алуға енжар емес әрбір жас тегін білім ала алады. Жастар арасында өзекті мәселе ол баспана бабы. Шын мәнінде, Қазақстанда үй алу әлі де қиын. Орта деңгейдегі жалақасы бар жас отбасылар үшін үйге инвестиция салу біраз жылдарды қажет етеді. Сондықтан пайыздық жүктемесі аз бағдарламаларға талабы сай келмей қалатын отбасы көп. Бастапқы жарнаны жинауға қиналатыны да бар. Амал жоқтықтан, пәтер жағалайды.Бұл тұрғыда өңірде «Сыр жастары» бағдарла­масының бастау алғаны қуантты. Расында, ауылдан көшіп келген, жағдайы орта деңгейдегі жас отбасылардың тапқан табысы арендалық төлемдерге емес, өз үйіне қарай бағытталса кәдімгідей мотивация. Ал, баспана шешілсе, қалғаны тек сылтау ғана. Жұмыс табу, лайықты өмір сүруге бейімделу адамның өз қолында.</blockquote>– Журналиссіз. Әкімнің бас­пасөз хатшысы да болдыңыз. Қазіргі медианың даму қарқыны қандай?<blockquote>– Қазір гибридті медиа заманы. Дәстүрлі БАҚ пен жаңа медиа арасында симбиоз бар. Әлеуметтік желі тұтас бір платформаға айналды. Бұрын 3 минуттық контент өтімді болса, қазір аудитория 15 секунд­тық тик ток өнімін қарай бастады. Ақпарат тым көп әрі тегін. Бірақ тек­серілмейді. Сүзгі жоқ. Әсі­ресе, әлеу­меттік же­ліде жалған ақпа­раттар өте көп. Боп­салау, қор­лау және ашық­тан ашық репутацияға зиян келтіру үдеп барады. Зардап ше­гуші тараптың үн­сіздігі, сотқа дейін бармауы желі бел­сенділерін «төрге шы­ғар­ды».Пайдалы кон­тенттердің де қа­тары артып келеді. Мұны да ескеру маңызды. Ақпарат қазір тауарға айналды. Өтімді болса, моне­тиза­циямен табыс табуға бо­лады.&nbsp; Ютуб соған дәлел. Ал, кәсіби жур­налистер үшін анали­тиканың орны биік. Сондықтан медиа үлкен өзгерістер кезеңінде. Ұдайы дамып отырған адамға бұл аса қиын емес.</blockquote>– Сүбелі сұхбатыңызға рақмет!

Абай Тағыберген: «Адам еңбегін жасанды интеллект алмастыра бастайды»

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp;&nbsp; ӘЛ-АЗХАРДЫҢ ИСЛАМДЫҚ ЗЕРТТЕУЛЕР АКАДЕМИЯСЫНЫҢ БАС ХАТШЫСЫ НАЗИР МУХАММЕД МУХАММЕД АЛЬ-НАЗИР АЯДПЕН СҰХБАТ.- Жоғары мәртебелі, Исламдық зерттеулер Академиясы қызметінің негізгі бағыттары туралы айтыңызшы.&nbsp;- Исламдық зерттеулер Академиясы ақиқат діннің таралуына негізделген және мәдениетті оған кері әсер етуі мүмкін нәрселерден тазартуға, сондай-ақ ұлт және қоғам мәселесін шешуге негізделген.&nbsp;Объективті зерттеу жүргізумен айналысатын көптеген департаменттер мен комитеттердің арқасында Академия исламның байсалдылығы мен толеранттылығын атап көрсетеді. Бұл Әл-Азхардың оқу бағдарламаларының бір бағыты деп айтар едім.&nbsp;Академия өз ішінде және тысқары аумақта әртүрлі насихаттық, білім-ғылымға негізделген, мәдени, әлеуметтік және зерттеу жұмыстарын нәтижелі жүргізіп келеді. Оның тарихы бұған дәлел. Себебі Академия аталған бағытта туындаған сұрақтарға жауап береді, мәселелерді шешеді және қоғамда туындаған диллемалардың шешімін табуға тырысады.&nbsp;Сондай-ақ ол интеллектуалды және психологиялық ауытқулардың алдын алатын құнды ғылыми басылымдарды шығарады. Осы жұмыстарды атқара отырып, Академия қоғамның ішіне іріткі салатын және оның тамырына балта шабатын мәселелермен күреседі, туындаған сұрақтарды шешуге тырысады. Ол сондай-ақ өзінің уағызшылары – ерлер мен әйелдер арқылы және шетелдерде өзінің эмиссарлары арқылы дүниенің төрт бұрышында Құдайға деген сүйіспеншілікті ояту, ішкі сенімді шақыру жұмыстарымен айналысады.&nbsp;Исламдық зерттеулер Академиясы толеранттылық құндылықтарын дініне, діліне қарамастан бүкіл адамзатқа насихаттауды, ұғындыруды мақсат тұтады. Аль-Азхар Аш-Шариф Ислам мен мұсылмандық қағидаттарының дұрыс жолын ұғындыруды, сондай-ақ, мұсылмандардың өзге де дәстүрлі діндермен өзара қарым-қатынасын түсіндіруге тырысады. Сонымен қатар, өздерінің жеке мүддесі үшін өзге оймен бұрмаланған, экстремистік және қоғамға радикалдық ағымдардың идеологиясын енгізуге тырысатын, дәстүрлі діннің құдіреті мен ұлт қасиетін ұғынуды жат көретін бүлікшіл топтармен күреседі.&nbsp;Осы ауқымдағы Академияның аса маңызды іс-шараларының бірі ол – толеранттылық қағидаттарын түсіндіретін конференция мен семинарлар өткізу, сайттар мен әлеуметтік желілер арқылы насихат жұмыстарын жандандыру. Сондай-ақ Египет провинцияларына, шығыс пен батысқа саяхат жасап, насихат жұмыстарын жүргізетін топ құрылған. Олар аталған мәдениеттің қоғам мен қауымдастықтар, жеке тұлғалар арасында қазығының нық қағылуы жолында қалтқысыз еңбектеніп келеді.&nbsp;- Әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлерінің Съезі дінаралық және конфессияаралық диалогтың жаһандық дамуына қалай әсер етеді?&nbsp;- Дін көшбасшылары Форумы діни рәсімдерді қалтқысыз орындап, уағыз айту шеңберінен шығып, әлемді алаңдататын ауқымды, жаһандық мәселелердің негізіне үңіліп, дүние жүзінде орын алып жатқан дінаралық және геосаяси оқиғаларға әділ көзбен қарап, оларды шешу жолдарын ұсынуы керек.&nbsp;&nbsp;Тұтастай алғанда, қазіргі уақытта жақсылық пен зұлымдық, ізгілік пен қара ниет ұғымдары өзгеріске түскен заманда біз өтірікті қабылдап, кешіріп, тіпті оны дәстүріміз, мұсылмандық жолымыз, шариғат қабылдамаса да ақтауды үйрендік. Олай дейтін себебіміз, бұл көзқарастар адамгершілік құндылықтарды қастерлеуге, бағалауға, құрметтеуге толы.- Сіз Әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлері Съезінің бірқатар жиындарына қатыстыңыз ба? Жұмыс тобындағы қандай өзгерістерді атап өтер едіңіз?&nbsp;- Съезд алдыңғы отырыстардан бері өз жұмысына айтарлықтай оң өзгерістер енгізді. Бүкіл әлемді толғандыратын көптеген маңызды мәселелер қарастырылды. Оның ішінде конфессияаралық диалог пен бейбітшілікте өмір сүру мәселесі, сондай-ақ тұрақты даму мәселесі және оның әрбір адам үшін маңыздылығы, сондай-ақ коронавирус пандемиясынан кейінгі әлемнің жағдайы.- Әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлері Съезінің даму Тұжырымдамасының маңыздылығы туралы айтып өтсеңіз?- Исламдық тұрғыдан тұрақты дамудың миссиясы адамзаттың қазіргі және болашақтағы материалдық және рухани қажеттіліктерін, соның ішінде кез келген дәуірде және кез келген мемлекетте, соның ішінде Мысырда адамгершілік, мәдени және әлеуметтік дамудың үлесі ретінде адам құқықтарын қанағаттандыруды қамтамасыз ету болып табылады.&nbsp;Бұл исламдық тұрғыдан тұрақты дамудың басқа жүйелер мен идеялардағы тұрақты дамудан ерекшеленетін маңызды аспектісі, өйткені ол адамзаттың қажеттіліктерін табиғатпен үйлесімді түрде жүзеге асырудағы тепе-теңдік қағидасына байланысты. Сондықтан радио, телевидение, баспа және БАҚ тұрақты даму мәселелерін назарға алып, дін өкілдерінің қатысуымен осы мәселелерге жұртшылықтың назарын аудара алатын бағдарламаларды ұсынуы керек.Сонымен қатар әлемдегі барлық күш-жігерді біріктіріп, тұрақты даму жолындағы кедергілерді жою және ғылыми-зерттеу мен ғылыми серіктестік арқылы мәселелер мен олардың тақырыптары туралы хабардар болу үшін жұмыс істеуде ортақ көзқарас болуы керек.- Мәдениеттер диалогы мен дінаралық ынтымақтастықты нығайтуда қазіргі жастардың рөлі қандай?- Жастар мен қоғам арасындағы алшақтық олардың ой-өрісіне кері әсерін тигізді. Бұл жағдайды өзгерту үшін қарым-қатынас мәдениетінің деңгейін көтеру керек. Және жеке тұлғаның өсуі мен мүмкіндіктерін қамтамасыз ету үшін, айыптаулардан және асығыс үкімдерден арылу үшін отбасында, мектепте және университетте балалармен диалогты орнатуды қажет етеді. Қатаң басқару, зорлық-зомбылық, сөгіс және диктатура балаларды немесе жастарды өздерінің ішіндегісін сыртқа шығара алмайтындай жағдайға душар етеді.&nbsp;Жастардың маңызы ерекше. Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) өмірбаянына үңілсек, оның ілімінде ең көп үлес жастарға берілгенін көреміз.Ұлт пен қоғамды тәрбиелеудегі маңызы орасан зор болғандықтан, бүгінгі жастарымыз Отанды сақтау және қуатты қоғам құру үшін осы нұсқауларды қолдануы қажет деп есептеймін.Сондықтан мектеп болсын, институт болсын, университет болсын, басқа ұйымдар болсын, әртүрлі жерлерде жастардың мәдени диалогы мен конфессияаралық ынтымақтастығын насихаттайтын шараларды көптеп ұйымдастыру қажет.Біз сондай-ақ Facebook, Twitter және т.б. әлеуметтік желілерді мүмкіндігінше қолдана отырып, оған мейлінше кең ауқымда жастарды тарта отырып, диалог форматын орнатуымыз керек.&nbsp;&nbsp;- Алдағы уақытта Съездің дамуын қалай елестетесіз?- Күннен күнге дамып келе жатқан мұсылман елінің жомарт қолдауымен және берекелі қамқорлығымен өткізілетін мұндай конференция Ислам мен мұсылмандарға қатысты айтылған тоқырау мен оқшаулану туралы айыптауларын жоққа шығарады және дүние жүзіндегі мұсылмандардың заманауи адамзат өркениетінің дамуы, алға жылжуы жолында бәсекеге сай, таптырмас серіктес екенін тағы бір мәрте дәлелдейді.&nbsp;&nbsp;Съездің негізгі миссиясына тоқталып, сөзімді аяқтауға рұқсат етіңіздер.Ғылыми зерттеулер – бұл әлемдегі барлық көшбасшылар мен дін көшбасшыларын жек көрушілік пен зорлық-зомбылық сезімін тудыратын барлық қарама-қайшылықты қақтығыстарды жеңуге және порнография, құлдырау және бұрмалау идеяларымен күресуге, сүйіспеншілік, мейірімділік пен бейбітшіліктің құндылығын нығайта алатын біртұтас қоғамды құру қажеттілігіне шақыратын платформа. Мұның бәрі адамзат пен өмірді алға сүйрейтін жаңа әлеуметтік және рухани жаңғыру үшін.

Исламдық зерттеулер Академиясы толеранттылық құндылықтарын бүкіл адамзатқа ұғындыруды мақсат тұтады - Мұхаммед Әл-Нәзір

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp;&nbsp; Өткен жылы 11 қазанда елімізде Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының Төрағасы – Съезд Хатшылығының Басшысы Мәулен Әшімбаевтың төрағалығымен Әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлері съезі хатшылығының ХХІ отырысы өткен болатын.Өздеріңізге белгілі, 2022 жылдың 14-15 қыркүйек күндері елордамызда Әлемдік және дәстүрлі дін лидерлерінің кезекті VII съезі өтіп, Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлының бастамасымен Съезд Хатшылығының мүшелері «Әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлері Съезін дамытудың 2023-2033 жылдарға арналған тұжырымдамасын» әзірлеген еді. Бұл тұжырымдама әлемдік қауымдастық үшін аса маңызды құжат деп санаймыз.Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы атап өткендей, «бұл форумды өткізуге Қазақстанның бастамашылық етуі бекер емес. Себебі қазақ жері ғасырлар бойы Батыс пен Шығыстың арасындағы көпір болып келеді. Осында, яғни Ұлы дала төрінде небір алып көшпелі империялар өмір сүрген. Діни ұстамдылық – олардың бәріне ортақ сипат. Съездің өткізілуі – еліміз бен бүкіл әлемде диалог пен ынтымақтастықты нығайтуды көздейтін Қазақстан саясатының маңызды бағыты. Бұған дейінгі форумдарда қабылданған декларацияларда қандай идеялардың атын жамылғанына қарамастан радикализм, зорлық-зомбылық пен қақтығыстар әрдайым сынға алынды. Қазіргі күрделі жағдайда діни көшбасшылардың бір үстел басына отырып, кез келген қайшылықты еңсеретін ізгі амалдың үлгісін күллі әлемге көрсетуі аса маңызды».Ортақ мақсат барша дәстүрлі дін өкілдерін тағы да Қазақ еліне топтастырды. Біз әлемнің дін көшбасшыларына «Біз – біргеміз, тілегіміз – ортақ» деген игі ниетпен Үндеу жолдап, бір мезетте дұға жасауға шақырдық. Үндеуге әлемнің бірқатар мұсылман елдері қолдау білдіріп, онлайн режимде дұға жасау рәсіміне қатысты. Бұл бастама дін қайраткерлерін бір мақсатқа жұмылдырды. Қазақ халқында «Бір күн ұрыс болған үйден қырық күн береке кетеді» деген мақал бар. Ешқандай адам өз отбасында ұрыс-керіс, қантөгіс болғанын қаламайды. Ендеше, әрбір мемлекет ортақ Отанымыз болған жер ғаламшарының бір бөлшегі емес пе?!&nbsp;&nbsp;&nbsp;Жер шары – бәріміздің ортақ мекеніміз. Ардақты Пайғамбарымыздың (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын):&nbsp;«Кімде-кім Аллаға және ақырет күніне сенсе, көршісіне жақсылық жасасын, ренжітпесін»&nbsp;деген өсиеті бар. Ислам ғұламасы Жәлеледдин Руми:&nbsp;«Шоқ қай жерге түссе де мені күйдіреді»&nbsp;деген болатын. Шынында, шоқ жер шарының қай тарапына түссе де, бәрімізге өз зиянын тигізбей қоймайды.Жер бетіне бейбіт өмір орнату – күллі адамзаттың қажеттілігі. Бұл – ортақ келісім мен өзара түсінік аясында орындалатын іс. Кез-келген келіспеушілік жағдай келісіммен, даналыққа негізделген диалог негізінде шешілуі ләзім. Жер бетіндегі ұлттар мен ұлыстар бір мақсатқа ұйысқанда әлемде береке орнайды. Бұл ретте Ислам дінінің жауласқанды жарастыру, дауласқанды достастыру, таласқанды татуластыру бағытындағы рөлі өте жоғары.Алла Тағала қасиетті Құранның «Маида» сүресінің 2-аятында:«Ізгі істерге, тақуалыққа көмектесіңдер. Күнә жасауға, жаулыққа жәрдемші болмаңдар. Құдайдан қорқыңдар, оның қаһары, тегінде, тым қатал»&nbsp;дейді. Мейірімділік пен кешірімділік – барша қауымға ортақ қасиет. Жер бетінде осындай адамгершілік құндылықтардың салтанат құруын қалаған адам ең әуелі ізгілікті өзінен бастауы ләзім. Ендеше, айналамызға мейірім көзімен қарасақ...Жер бетіне бейбіт өмір сыйлау – адамзаттың өз қолында. Қазақ елінің бастамасымен өтіп келе жатқан Әлемдік және дәстүрлі діндер көшбасшыларының алқалы жиыны адамзатты бірлік пен ынтымаққа шақыратын берекелі алаң болып келе жатқаны – соның айғағы.Алла Тағала жер бетін түрлі бүліктен, қантөгістен аман еткей. Еліміз аман, жеріміз тыныш, халқымыздың бірлігі бекем, тәуелсіздігіміз баянды болғай! Әмин!&nbsp;Наурызбай қажы ТАҒАНҰЛЫ,ҚМДБ Төрағасы, Бас мүфти

Әлемдік қауымдастық үшін маңызды құжат

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp;&nbsp; Әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлері Съезіне биыл 20 жыл. 20 жыл уақытта Қазақстан өзінің бірлікке бастар саясатын әлемге мойындатып үлгерді. Астана - азды-көпті жаһандық дау-дамайларды шешетін диалог орталығына айналды. Осылайша, әлемге бейбіт елдің үлгісін көрсетті.2022 жылдың күзінде &nbsp;Съездің VII шақырылымы өтті. Дәл сол сәтте Қазақстан әлемнің назарында болды. Себебі, бұл кезекті жиынға 50-ден астам елден 100-ден аса делегация қатысты. Олардың ішінде, форумға Рим Папасы Франциск, Әл-Азхардың Жоғарғы имамы Ахмед Мохаммед Ахмед ат-Тайеб, Иерусалим Патриархы III Теофил, Ашкеназдың бас раввині Давид Лау, Израильдің Бас сефард раввині Ицхак Иосифтің және басқа да діни жетекшілер, сондай-ақ бірқатар халықаралық ұйымның өкілдері қатысты. Ислам, христиан, буддизм, иудаизм, индуизм, даосизм, зороастризм, синтоизм секілді бірнеше дін өкілдерін бір дөңгелек үстел үстіне жинаған шара, әлбетте әлем тарихында қалары сөзсіз. Үстел басына жиналған дін өкілдеріне ортақ бір ғана мақсат бар. Ол – барлық адамзатқа ортақ адамгершілік қағидатын насихаттау, тату болу.VII Съезд 4 секциялық отырыстан құралды. Бұл жолы қоғам назарын аудартқан «Әйелдердің қазіргі қоғамның әл-ауқаты мен тұрақты дамуына қосқан үлесі және әйелдердің әлеуметтік мәртебесін қолдаудағы діни қауымдастықтардың рөлі» тақырыбындағы 4 секциялық отырыс болды.Дәстүрлі дала мәдениетінде қазақ әйелдері өздерінің отбасылық қана емес, қоғам мүшесі ретіндегі әлеуетін өнер-білім саласында, сондай-ақ, қоғам кайраткерлері ретінде көрсетіп, өзін-өзі дамытуға мүмкіндігі болды. Қазақы ортада қарақан бастан гөрі отбасылық мүдденің жоғары тұруы әйелдердің қоғамдық-әлеуметтік белсенділігіне кедергі болған жоқ: өнер саласында атағы жалпақ жұртқа жайылған белгілі әншілер, ақындар, майталман күйшілер болды. Тарихта болған Болған ана, Домалақ ана, Дарабоз ана, Қарқабат ана, Қызай ана, Найман ана, Ұлпан аналар - рулы елдің бүтіндігіне қызмет еткен қайраткер тұлғалар болса, Қарқабат, Абақ, Қызай т.б. аналар рулы елдің ұранына айналып (Е.Мүсірепов), сол рудың атына негіз болды.Осылайша, қазақ әлімсақтан әйелдің, ананың қоғамдағы ролін жоғары бағалаған деген тұжырым жасауға толық негіз бар. Бүгінде әйелдердің рөлі бала тәрбиелеумен, үй шаруашылығын жүргізумен шектеліп қана қоймайды.&nbsp; Содан болар, қазіргі уақытта әйелдердің ролінен бөлек, олардың білім-көкжиегіне қыз бала кезінен аса назар аударылып жүр. «Ұлға білім берсең, сауатты ер шығады, қызға білім берсең, сауатты ел шығады» деген тәмсілдің халық арасында кеңінен таралып кеткені көңіл қуантады.Демек, бұл өркениетті көшке ілескен қазақ қоғамында да тақырып жөнінде өзгеріс табы байқалады.Қалай десекте қазақ халқы әйел затын аса ыждақатпен құрметтегенін жоққа шығаруға болмайды.Тәуелсiздiк жылдaрында Қaзақстан гендерлік сaясатты жүзеге асыру жолында белгілі бір жетістіктерге жетті. Бірінші кезекте бұл әйелдердін мүмкіндіктерін дамытуда, ер азаматтар мен әйел азаматтарының еңбек жағдайларының теңдесуі.Гендерлік теңдік идеясы «Әйелдердің дамуы» атты БҰҰ бағдарламасында белгіленген, оның негізгі ережелері, әйел – бұл әлемдік қоғамның экономикалық дауына өзінің шешуші жарнасын жасауға қабілетті, адамзаттың қолданылмаған ресурсы ретінде қаралады. Ал біздің еліміздегі гендірлік теңдік саясатының міндеттері билік құрылымына әйелдер мен ерлердің тең қатысуы, экономикалық тәуелсіздік үшін тең мүмкіндіктерді қамтамасыз ету, отбасындағы тең құқықтар мен міндеттер үшін талаптар құру, жыныс белгілері бойынша күштеу бостандығы, біздің қоғамымыздың дамуында әйелдердің рөлін бұдан әрі дамыту үшін жаңа мүмкіндіктер ашатын шешімдер қабылдау болып табылады.Дін көшбасшыларының секциялық отырыста бұл тақырыпқа аса мән беріп, әйелдердің қазіргі қоғамның әл-ауқаты мен тұрақты дамуына қосқан үлесі және әлеуметтік мәртебесін қолдаудағы діни қауымдастықтардың рөлін айқындағаны қуантарлық жайт.2023 жылғы 11 қазанда Астанада Әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлері Съезі Хатшылығының ХХІ отырысы өтті. Бұл жылы да Қазақстан бір дөңгелек үстел басына ислам, христиан, иудаизм, буддизм, даосизм, синтоизм, индуизм, бахаи, және басқа да діндердің діни жетекшілерін, сондай-ақ 23 елдің саяси қайраткерлері мен халықаралық ұйымдардың өкілдерін жинады.Қоғамдағы өзекті тақырыптарды қамтыған XXI Хатшылықта&nbsp; қатысушылар Әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлері Съезінің 2023-2033 жылдарға арналған «Діни лидерлер әділ және қауіпсіз әлем үшін» даму Тұжырымдамасын бекітті.Бұл Тұжырымдамада астын сызып мән беретін тақарыптардың бірегейі, басымдықты жастарға беру.Атап айтқанда, Съездер бағдарламасында Жас діни лидерлер форумын, сондай-ақ жас рухани қайраткерлер мен зайырлы жастардың қатысуымен басқа да іс-шараларды (секциялық отырыстарды) өткізу көзделетін болады. Жас лидерлерді Съезд қызметіне тарту алдағы жылдары өркениетаралық және конфессияаралық диалог дәстүрлерін сақтаудың кепілі болып табылады.Съездің құрылымдары қазіргі жас ұрпақты толғандыратын мәселелерді шешу үшін халықаралық жастар диалогы мен ынтымақтастықты дамытуға ықпал ететін болады. Съезд құрылымдары дінаралық және мәдениетаралық өзара түсіністікті ілгерілету мақсатында діни және зайырлы жастар ұйымдарымен, соның ішінде AIESEC, SIFE, Жастар түсіністігі үшін, Халықаралық жастар палатасы, Еуропалық құқық студенттері қауымдастығымен (ELSA) және басқа да ұйымдармен ынтымақтасатын болады. Осы мақсатта Съезд аясында жастар ұйымдары өкілдерінің қатысуымен түрлі іс-шаралар өткізіледі деп жоспарлануда. &nbsp;Съезге қатысушылар жастарды экстремистік идеологиялардың ықпалынан қорғап қалуды маңызды міндет деп санайды және жастар ортасында радикализмнің таралуына қарсы тұру кезінде халықаралық қоғамдастықтарға және ұлттық үкіметтерге жәрдем көрсетеді.&nbsp;Жалпы, бұл Тұжырымдама адамзаттың ең өзекті мәселелерін шешу үшін діни көшбасшылардың күш-жігерін біріктіру арқылы форумның алдағы жылдардағы дамуының жаңартылған көзқарасын ұсынады. Логикалық тұрғыдан, бұл идеяның оң екеніне анық көз жеткізуге болады. Себебі, жеңіс, күш бірлік болған жерде ғана болады.&nbsp;Н.ӨрғараКонфессияаралық және өркениетаралық диалогты дамыту жөніндегі Н.Назарбаев орталығының бас консультант

Әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлерінің Съезі – халықтар достығының кепілі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp;Әлемдік қауымдастықтың кейінгі 20 жылдағы болып жатқан оқиғаларына көз жүгіртсек, әлем әлі де сын-қатерлер мен қиындықтарды бастан кешіріп жатыр.Бұл – орнықты дамуға жол бермеу, экологиялық-климаттық мәселелер және басқа да өзекті мәселелер. Сондай-ақ адам­­зат­тың күш-жігерін осы ғаламдық мә­се­ле­лерді шешуге жұмылдыру қажет.Адамзаттың алдағы тағдырына қалай әсер етуге болады? Біріншіден, өзара ынты­мақ­т­астыққа қол жеткізу өркениетаралық түсі­ністікке қол жеткізеді. Біз әртүрлі өрке­ниет­т­ердің арасындағы дамуды түсініп, үйлесімді дамуға ұмтылуымыз қажет. Яғни әлемдік өркениеттің бақшасы гүлденіп тұруы керек. Басқа өркениеттің жетістіктерін мойындай біліп, бір-біріміздің мықты жақтарымызды толықтыра түсуіміз қажет.&nbsp;Пу ЧЖЭН,Қытай буддистер қауымдастығыБас хатшысының орынбасарыEgemen Qazaqstan

Ынтымақтастық кезеңі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp;&nbsp; Қазақ елінің бастамасымен ұйымдастырылған бұл іс-шараның маңызы әлемдік деңгейде жоғары бағаланады. Бұл – халықаралық аренада танылған маңызды алаң. Саяси және діни қайраткерлер бас қосатын жер. Түрлі дін өкілдеріне осындай зор мүмкіндікті беріп отырған Қазақстанның басшыларына өркениеттердің басын қосқаны үшін алғыс айтамыз.Біз Қазақстанның бұдан әрі де дінаралық және өркениетара­лық диалогті дамытуға үлесін қоса беретініне сенеміз. Қазір әлем бұрын-соңды болмаған қиындықты бастан кешіп жатыр. Мұнда ең басты міндет – Алла берген адам өмірін қорғау. Еуропада қасиетті Құран кітаптарының өртелуі алаң­дауымызға себеп болды. Бұл –сөз бостандығы деген желеу­мен жа­са­лып отырған жағдай. БҰҰ бұл әрекеттерді сынға алып, наразылығын білдірді. Біз бәріміз осындай арандатушылық істеріне қарсы бірауыздан өз үнімізді біл­діруіміз керек. Мен саяси көшбас­шылардан әлемді дінаралық қақ­тығыстардан, қатерлерден құтқару­ды сұраймын.&nbsp;Шейх-уль Ислам Аллахшүкір ПАШАЗАДЕ,Кавказ мұсылмандары басқармасының төрағасы

Өркениеттер бас қосқан алаң

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Қиырдағы қазақтардың тілек-қалауы бір. Ол – Отанға оралу. Тарыдай шашырап кеткен қандастардың басын қосу демографиялық көрсеткішке де ықпал ететіні анық. Ал атамекенге аяқ басып, білім алуына қолдау білдіру қамқорлықпен тең. Мұны өңірдегі белді оқу орны Қорқыт ата атындағы Қызылорда университеті де қолға алған. Осы ретте Рекрутинг және мансап басқармасының маманы Насихат Смайлмен сұхбаттастық.– Шетелдегі қандастардың білім алуына университет тарапынан қанша грант бөлінеді? Жыл сайын көрсеткіште өзгеріс бола ма?<blockquote>– 2022 жылы 10 ішкі грант бөліп, бәрі игерілді. Ал өткен жылы 50 гранттың ішінен 37 баланы оқуға қабылдасақ, биыл 30 грант бөлдік. Ресей, Моңғолия, Өзбекстан мемлекетіндегі қазақтар бакалавриат бойынша оқып жатыр. Foundation-ға мемлекеттік грант негізінде 30 орын бөлініп, 14 баланы қабылдадық. Оның ішінде ақылы және тегін оқып жатқандар бар. Экологиялық аймақ болғандықтан грант иегерлері 46 мың теңге, ал басқа өңірлер 35 мың теңгеге жуық шәкіртақы алады. Бірақ бакалавриатта оқитын студенттерге оқу тегін болғанымен, шәкіртақы берілмейді. Сондықтан жатақхана ақысына 50 пайыз жеңілдік жасадық. Негізі Қызылорданың жатақхана ақысы басқа қаламен салыстырғанда әлдеқайда арзан. Қазіргі таңда университетте оқитын қандастардың саны артты.</blockquote>– Тестілеу жайында айтсаңыз. Тиесілі ұпай жинай алмай меселі қайтқандар бар ма? Студенттер Foundation дайындық курсымен қаншалықты қамтылады?<blockquote>– Егер бакалавриатта оқитын болса Ұлттық Бірыңғай Тест тапсырмай, тегін оқуға мүмкіндік бар. Бірақ университеттің ішкі конкурсы арқылы балаларды іріктеп аламыз. Алдыңғы жылы эссе байқауын ұйымдастырсақ, биыл аттестаттың балын есептеуді қолға алдық. Алдағы оқу жылына қабылдайтын 30 баланың конкурсын жаз айында белгілеп, жан-жаққа ақпараттандыратын боламыз.Ал Foundation-ге келетін болсақ, ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігіне қарасты болон процесі арқылы жүзеге асады. Тамыз айының соңы мен қыркүйек айының басы аралығында тіркеу жұмыстары жүргізіледі. Тіркелу уақыты ашылғаннан бастап шетелдермен байланыс жасаймыз. Яғни балалардың тіркелуіне, біздің оқу орнын таңдауына кеңес беріп, жөн сілтейміз. Осылай іріктеуден кейін дайындық курсы қазан айынан басталады. Әр елден келетін қандастар ұлты қазақ болғанымен, тұрған мемлекетінің білім заңына бағынышты. Сондықтан оқуға тапсыру, мектеп бітіру, аттестат алу сияқты тестілеу де әртүрлі болады. Соның барлығын министрлік зерттеп, тұрған мемлекетінде оқуға түсуге мүмкіндік болмағанда Қазақстанға келіп білім алудың жолын қарастырған.</blockquote>– Білім сапасы мен қойылатын талапқа тоқталайықшы. Өйткені Қазақстан тарихы мен қазақ тілін меңгеруде кедергі кездесетін көрінеді. Курс үшін білім беруге арнайы мұғалімдер шақырыла ма?<blockquote>– Айтып өткенімдей, бакалавриатқа арнайы конкурс жарияланады. Алдымен сұхбаттасу түрінде өткізіп, балалардың тілдік деңгейін тексереміз. Қытайдан келген қандастарда тілдік қиындық болады. Ал Өзбекстан мен Моңғолия, Ресей қазақтарында мұндай мәселе жоқ. Олар оқу бағдарламасына бірден ілесіп кетеді. Сондықтан Foundation курсында Қытай, Ауғанстаннан келетін қазақ балаларды 60 аптадан кем оқытпай, бір пәнді 90 сағат өткіземіз. Оның ішінде қазақ тілін меңгеретін екі түрлі пән болады. Бірі – оқу сауаттылығы, екіншісі – ресми-іскери қазақ тілі. Дайындық курсын оқу мерзімі 9 ай. Біз қазақ тілін мектепте 11 жыл оқыдық, ал 9 айда меңгеру оңай емес. Сондықтан ресми-іскери қазақ тілі ҰБТ-да кездеспегенімен, қосымша пән ретінде қарастырылған.Бұдан бөлек пән бойынша сабақ өткізіледі. Осы орайда мектеп бағдарламасымен оқытуға қабілетті мұғалімдерді тартып, сабақ кестесін әзірлейміз. Бізге қолдау да жақсы көрсетіліп отыр. Мәселен, облыстық тілдерді дамыту орталығы Foundation-ге түскен балаларды тегін оқытуда. Мұнда нағыз мамандар қызмет атқарады. Нәтижесінде қазақша сөйлей алмай келген Қытайдағы қандастар екі ай ішінде тіл меңгеріп, көне сөздерге дейін жаттап алды.</blockquote>– Алыстағы ағайынға бағдарламаны насихаттау мақсатында қандай жұмыстар атқарылуда? Әлеуметтік желімен хабардар ету бір бөлек, ал өздеріңіз шет мемлекетке барып, түсіндірме жүргізесіздер ме?<blockquote>– Шетелдегі қазақ ұйымдары арқылы байланыс нөмір алып, бәріне ақпарат беруге тырысамыз. Моңғолия инстаграм мен уатсап желісіне әуес емес, тек фейсбук жақсы қолданыста. Сондықтан іс-сапарға барып, фейсбукта ақпарат жариялап, шет мемлекеттегі білім басқармасы, мектеп директоры және сынып жетекшісімен байланыс орнатамыз. Өткен жылы Моңғолияға іс-сапармен барып, ақпараттандыру жұмысын жүргіздік. Ал Өзбекстаннан Қазақ ұлттық мәдени орталығының төрағасы Ерболат Пернеев қазақ мектептерінің басшылық, әкімшілігімен байланыстырады. Бір жағынан ол жақ жақын болғаннан кейін қиындық жоқ, қазақтар саны өте көп. Сондай-ақ мұнда жоғары оқу орындарының көрмесін ұйымдастырады. Мәселен, «Болашақ» бағдарламасы, «Отандастар қоры» шетелдегі қазақтар арасында іс-шара ұйымдастырса бізге ресми хат жолдайды. Осылайша көрме немесе құрылтай аясында барып, оқу орнымыз жайында ақпаратпен бөлісеміз.</blockquote>– Студенттердің оқуға қабылдану барысында қандай да бір мәселе туындай ма? Жатақхана жайы мен орналасуы қаншалықты бақылауда?<blockquote>– Аса бір қиындық бар деп айта алмаймын. Бірақ Иран мен Ауғанстан мемлекетіндегі қазақтарға қандас мәртебесін беру қиындығы алаңдатады. Тәліптердің саясатынан кейін әзірге ол мемлекетпен байланыс жоқ. Бізде бір ғана бала оқып жатыр. Ирандағы қандастар елде білім алып, қоныс аударғысы келеді. Бірақ оларға қазақ деген анықтаманы бермейді. Өзбекстан туу туралы куәлігіне жазса, Моңғолияда қазақ деген анықтаманы әкімшілік беріп отырады. Иран мемлекетіндегі қандастар қазақ екенін дәлелдей алмайды. Сол себепті Қазақстанда оқу мүмкіндігінен қалыс қалып отыр. Ал орналасуына ойыссақ, виза мәселесін тағайындау, оқуға қабылдап, бұйрық шығарғаннан кейін студенттердің мекен жайына, сол мемлекеттің миграциясына шақыру жібереміз. Тексеру ұзақ болады. Бәрі талапқа сай болған жағдайда виза аштырып, «С9» визасымен келіп оқиды. Тіркеуге қою, кіріп-шығуының бәрін қадағалап отырамыз. Егер уақытылы бақылауға алынбаса мемлекеттің арнайы тәртібі бар, айыппұл салынады. Сөйтіп миграция тарапынан қиындық туындайды. Сондықтан олардың құжатына мұқият болу керек.</blockquote>– Бағдарлама қандастардың Отанға оралып, оқып одан әрі еңбек етуге үндейді. Дегенмен елге табан тисе де, кейін жұмыс таппай қайта кетуге ниетті жастар да болды. Содан болар бағдарлама мақсатына толық жете алмады деген пікір бар. Айтыңызшы, осы уақытқа дейін білім алған жастар өңірімізде тұрақтап қалды ма? Бұл жөнінде университет санақ жүргізе ме?<blockquote>– Иә Foundation-ге бөлінетін 1800 гранттың түпкі мақсаты шетелдегі қандастарды қолдап, атамекенге алып келу. Білім береміз, бірақ жұмыспен қамтылуы, Қазақстанда қалуы баланың қабілеті мен отбасына байланысты. Өзбекстан мен Моңғолиядағы қазақтардың да мақсаты азаматтық алуға тапсырып, қоныс аудару. Менде оқып жатқан студенттердің ата-анасының 60 пайызы азаматтық алып, Шымкент, Павлодар қаласына қоныстанған. Бірақ олар оқуының аяқталғанын күтеді. Себебі оқу бітірмей, азаматтық алуға тапсырса грант күшін жояды. Өзім қабылдаған студенттердің алды 2 курс оқып жатқандықтан, статистика айта алмаймын. Бұл жайында алдағы 2 жылдықта мәлімет беруге болады.</blockquote>– Қай мемлекеттен сұраныс көп, қызығушылық жоғары? Алдағы уақытта тағы қандай елмен байланыс орнату жоспарда бар?<blockquote>– Өзбекстандағы қандастардың Foundation-ге емес, бакалавриаттың ішкі грантына таңдауы түседі. Грант алғандардың 80 пайызын құрап отыр. Ал Моңғолия мемлекеті екі оқуға да бірдей қарайды. Әлде де олардың оқуға келу қарқынын күшейту керек. Сөздің ашығы, Қызылордаға келемін, оқимын деген бала саны аз. Өйткені мұнда туған-туысым жоқ дейді, грантты былай қойғанда Қызылорда облысы барын білмейтін қандастар кездеседі. Ағайын-туыстары осыған дейін Павлодар, Петропавл және Өскеменге орналасқан соң шақырымның алыс екенін айтып, бер жаққа келуі қиын. Қызылорда облыс орталығы болғандықтан, көбіне сол қалаларда қалып, бізге келе алмай жатады. Екіншіден, климаттық жағдай әсер етуі мүмкін.Оқуды насихаттаудағы фишкамыз аймақтың артықшылығын айтамыз. Мәселен, Қытайдан келген қандастар орыс тілін білмейді. Егер олар Павлодар, Өскеменге тұрақтаса тіл меңгеру жағынан қиналады. Ал облысымызда 99 пайыз қазақтар тұрғаннан кейін, қазақ тілін жетік білуге мүмкіндік мол. Оның үстіне қонақжаймыз. Әрі біздегі шәкіртақы өзге өңірге қарағанда жоғары. Сондықтан ақпараттандыруды күшейтпекпіз. Университет басшылығы да іс-сапар бойынша қаржыландырып отыр.</blockquote>– Сұхбатыңызға рақмет!

Насихат Смайл: «Қытайдағы қандастар екі ай ішінде тіл меңгерді»

Мектеп – тәрбие мен білімнің қазыналы ордасы. Бүгінгі жас ұрпақ білімді болса, еліміздің келешегі кемел болары хақ. Шәкірттері облыстық, республикалық, халықаралық білім бәйгелерінде жыл сайын топ жарған Зейнолла Жарқынбаев атындағы №202 мектеп ұжымы да осы талапқа сай жұмыс жасауда.Есімі елге мәлім қоғам қайраткерінің атын арқалаған білім ошағынан дарынды шәкірттердің көптеп шығуы да заңдылық. Туған жеріне адал қызмет етіп, саналуан тақырыпқа қалам тербеген талантты азаматтың басшылық, іскерлік қабілеті көпке үлгі.&nbsp;Зейнолла Жарқынбаев атындағы мектеп 2009 жылы ел игілігіне берілген. Мектеп ғимараты «100 мектеп, 100 аурухана» бағдарламасы бойынша типтік жобада 1100 орынға лайықталып салынған. Қазіргі таңда онда 707 оқушы білім алуда.&nbsp;Мектеп қазіргі заман талабына сай материалдық-техникалық базамен, заманауи кабинеттермен қамтамасыз етіліп, әр кабинет техникалық құралдар мен компьютерлер, интерактивті тақталармен, сондай-ақ әр пәнді терең оқытуға мүмкіндік беретін оқу бөлмелерімен қазіргі заман талабына сай жабдықталған. Атап айтар болсақ, жаңа модификациялы физика, химия, кабинеттерін аталған білім ордасынан табуға болады. Сонымен қатар аудан бойынша алғаш рет мектепте биыл «Qazaqstan halquna» республикалық қоры есебінен r-red robotics education кабинеті жасақталған. Бұдан бөлек мектеп түлегі, «Мұрагер» сыйлығының иесі, Филология ғылымдарының кандидаты, доцент, фольклортанушы ғалым, эпик жыршы Берік Жүсіпов атындағы арнайы дәрісхана да бар.&nbsp;&nbsp;Биылғы оқу жылында 62 оқушы мектеп табалдырығын алғаш аттаған. Бәсекеге қабілетті білімді тұлға қалыптастыруды мақсат еткен мектеп ұжымының бүгінде жетістігі көп.&nbsp;Мәселен, білім берудегі жаңашыл, шығармашыл, нәтижелі еңбегі, жоғары жетістіктері мен білім саласын дамытуға қосқан үлесі үшін биыл арнайы «Үздік инновациялық мектеп» номинациясын иеленіп, 4 млн теңге қаржылай сыйақымен марапатталған. Бұдан бөлек білім саласын дамытуға және педагог кадрлардың әлеуетін арттыруға қосқан үлесі үшін «Білім шыңы», «Шабыттың ақ желкені», «Білімнің биік тұғыры», «Үздік жаңашыл мектеп», «Білім бәйтерегі» сынды бірнеше номинацияға қол жеткізген.&nbsp;Былтыр Зейнолла Жарқынбаев атындағы мектеп оқу жылын үлкен жетістікпен қорытындылады. Биыл да оқу жылын бұдан да жоғары жетістікпен тәмамдауды көздеп отыр.&nbsp;2022-2023 оқу жылында мектепті 31 түлек бітірген. Оның ішінде 4 оқушы – «Алтын белгі», 2 оқушы – «Үздік аттестат» иесі. ҰБТ нәтижесімен түлектер 100 пайыз мемлекеттік грантпен жоғары және арнаулы оқу орындарына түскен. 25 оқушы жоғары оқу орнының студенті болса, 6 оқушы ақысыз негізде арнаулы оқу орнында білім алуда.&nbsp;– Биыл түлектердің ҰБТ-ға дайындығы жаман емес. Қазіргі таңда мектеп ұжымы мен ата-аналар үмітін арқалаған 47 түлектің 1-еуі «Алтын белгіге», 4-еуі «Үздік аттестатқа» үміткер. Мұғалімдердің тынымсыз еңбегі мен уақытылы дайындықтың нәтижесінде оқушыларымыз алдын ала дайындық сынақтарынан жоғары балл жинауда. Мектепте оқушыларға мүмкіндігінше сапалы білім беріп, тұлға қалыптастыруға барлық жағдай жасалған. Оқушыларымыз жан-жақты, үнемі ізденіс үстінде. Білікті мамандардан білім алатын шәкірттеріміздің зерек болуы да заңдылық. Білекпен емес, біліммен озатын заманда оқушыларымыз жыл сайын түрлі байқаулар мен білім бәйгелерінен, әсіресе ҰБТ-да жоғары нәтиже көрсетуде. Әрине оның артында ұстаздардың әр сабақты бір сарынмен өткізбей, оқушыларды жалықтырып алмауда жаңаша, тың идеялармен тәжірибе алмасу арқылы өткізіп жатқан ерен еңбегі бар, – дейді мектеп директоры Гүлнар Бекмолдаева.&nbsp;«Ұстазы жақсының ұстанымы жақсы» демекші, бұл саладағы жұмыстың жемісті болуы ең алдымен маманның біліктілігіне байланысты. Биылғы оқу жылында мектеп оқушыларының пәндік олимпиада, ғылыми жоба сынды білім бәйгелерінде бақ сынап, жүлделі орын иеленуі сөзімізді қуаттайды.&nbsp;Оқу жылы басталғалы аудандық сайыстардан мектептің 17 оқушысы жүлдегер атанған, ал облыста 2 оқушы, республикалық сайыстарда 2 оқушы мектеп абыройын асқақтатқан.&nbsp;Мұнда балалардың ыстық тамақпен қамтылуы да бір ізге түскен. Мектепте 390 оқушы сапалы ыстық тамақпен қамтылған. Оның ішінде 1-4 сынып аралығында оқитын 289 бала бар. Бүгінге дейін бұған қатысты ата-аналар тарапынан арыз-шағым түспеген. Мектеп директорының оқушыларға берілетін астың сапасы қатаң бақылауында екен.&nbsp;Директордың оқу ісі жөніндегі орынбасары Жазира Ұзаққызы &nbsp;балалар бір ауысымда білім алатынын айтады. Ал түстен кейін олар бос уақытын тиімді пайдалану мақсатында түрлі үйірмелер мен қосымша сабақтарға қатысады. Бүгінде мектепте 17 үйірме тұрақты жұмыс жасауда. Мәселен, «Қылқалам», «Ақмоншақ» үйірмесі мен «Домбыра» ұлттық-аспаптар ансамблі қолөнер мен түрлі спорттық ойындарды меңгеруге бағытталған. Оқушылар &nbsp;бойындағы талапты, шығармашылық қабілетті &nbsp;шыңдайтын үйірме мүшелері толағай табысқа жетіп, облыстық, республикалық жарыстарда туындылары топ жарған.Мектепте оқушыларды білім-ғылымға баулитын түрлі шаралар көбіне кітапхананың ұйымдастыруымен өтеді. Күн сайын іші балаға толатын кітапхана қорында 47 989 кітап болса, оның ішінде 10075-і – әдеби әдістемелік, 28 332-сі – оқулық, 500-і – балаларға арналған кітап.&nbsp;Ұлы ойшыл Әбу Насыр Әл-Фарабидің «Тәрбиесіз берілген білім – адамзаттың қас жауы» дегенін ескерсек, ел ертеңі болған жастарды тұлға етіп қалыптастыруда білім беріп қана қоймай, ұрпақ тәрбиесіне де басымдық берген жөн. Осы бағыттағы ұстаздар ұжымының еңбегі де өз жемісін беруде.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары