<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> &nbsp;Бүгін қала әкімі Серік Қожаниязовтың төрағалығымен аппараттық мәжіліс өтіп, онда өзекті екі мәселе талқыланды.Қазір қалада 150 көпқабатты иесіз үй бар, яғни олар кондоминиум нысанының ортақ мүлкін күтіп-ұстауға тиісті пәтер иелері кооперативінің қарауына тіркелмеген. Осы мәселенің құқықтық тәртібі зерттеліп, алдағы уақытта тұрғын үйлердің тиісті құжаттары рәсімделіп, конкурс арқылы кондоминиум обьектісін басқарушы органы тағайындалатын болады.Ал, жаппай кәсіпкерлікті дамыту және инвестиция тарту бойынша біршама ілгерілеушілік бар. Атап айтқанда, қалада кәсіпкерлердің саны 33296-ға жетіп, оның 93,7 пайызы тұрақты жұмыс істеп келеді. Бұл секторда 66 450 адам жұмыспен қамтылған. Бүгінде 527,4 миллион теңгенің өнімі өндірілген. Сол секілді бөлшек сауданың нақты көлем индексі 102,4 процентке, көтерме сауда 104 пайызға өсіп отыр.Шаһар басшысы инвестиция тарту бойынша кент, ауылдық округтердегі бүгінгі жағдайды біліп, жұмыс жүргізудің жүйесін нақтылап, жауапкершілікті күшейту керек деді. Сонымен қатар, жауапты бөлімдерге санитарлық тазалықты жүйелі ұйымдастыруды, келер жылы аталып өтілетін Ұлы Жеңістің 80 жылдығына орай тыңғылықты дайындық жасауды, «Тағзым алаңдарына» күрделі жөндеу жұмыстарын жүргізуді тапсырды.

Қызылордада кәсіпкерлікке инвестиция тарту ілгерілеп келеді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Бұл өмірде ешкім кездейсоқ&nbsp;жағдайлардан сақтандырылған жоқ.&nbsp;Сақтандыру&nbsp;құжаты&nbsp;–&nbsp;бұл, ең алдымен, сақтандыру жағдайы туындаған жағдайда сіздің қаржылық мүдделеріңізді қорғау. Сізге сақтандыру&nbsp;құжатын&nbsp;қалай дұрыс таңдау&nbsp;қажеттілігі &nbsp;туралы Fingramota.kz. айтып береді.Сақтандырудың екі түрі бар: міндетті және ерікті. Бірінші жағдайда заң сақтандыру құжатының болуын міндеттейді. Сақтандырудың бұл түріне автомобиль иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігі, тасымалдаушының жолаушылар алдындағы азаматтық-құқықтық жауапкершілігі, қызметкерді еңбек (қызметтік) міндеттерін орындау кезінде жазатайым оқиғалардан сақтандыру және т.б. жатады. Екіншісінде – ерікті сақтандыру, онда сақтандыру ерікті негізде сатып алынады. Мысалы, мүлікті немесе денсаулықты сақтандыру.Сақтандырушыны қалай таңдауға болады?Сақтандыру компаниясын таңдаған кезде лицензияның болуына назар аудару қажет. Сақтандыру компаниясы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі берген лицензия болған жағдайда ғана жұмыс істеуге құқылы. Мұндай құжаттың болуын реттеушінің gov.kz сайтында «Рұқсаттар мен хабарламалар тізілімі» бөлімінде тексеруге болады.Компанияны таңдағанда, тарифтерге назар аударыңыз. Бұл сіздің полисіңіздің құнына әсер ететін негізгі көрсеткіштердің бірі. Сақтандырудың міндетті түрлері бойынша тарифтер заңнамалық деңгейде белгіленеді. Ерікті сақтандыру түрлері бойынша сақтандыру шартында белгіленеді. Бұл жағдайда сіз полистің болжамды құнын сақтандыру &nbsp;компаниясының сайтында өзіңіз есептей аласыз.Сақтандыру компаниясының негізгі қаржылық көрсеткіштерін зерделеу қажет. Қажетті статистика Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ресми интернет-ресурсында (www.nationalbank.kz) орналастырылған.Сақтандыру компаниясына қатысты қолданылған шаралардың және (немесе) санкциялардың болуына ерекше назар аударыңыз, олар туралы ақпарат реттеушінің ресми интернет-ресурсында (https://www.gov.kz) қолжетімді.&nbsp;Сақтандыру компаниясының қызметі туралы толық ақпарат орналастырылатын оның интернет-ресурсымен танысыңыз. Сақтандыру компанияларының ресми интернет-ресурстарына сілтемелер реттеушінің ресми интернет-ресурсында (https://www.gov.kz) &nbsp;орналастырылған.Сондай-ақ кез келген акционерлік қоғамы сияқты сақтандыру ұйымы да өзінің қаржылық есептілігін қаржылық есептілік депозитарийінің сайтында (https://www.dfo.kz) тұрақты түрде жариялайды.Шартқа қол қоюдан бұрын неге ерекше назар аудару қажет? &nbsp; &nbsp;&nbsp;Сақтандыру жағдайы туындаған кезде сақтандыру төлемін жасау үшін талап етілетін сақтанушы ұсынған құжаттардың тізбесіне ерекше назар аудару қажет. Сақтандыру шартымен мұқият танысыңыз, түсініксіз болған жағдайда, менеджерден ақпаратты міндетті түрде нақтылаңыз. &nbsp;Шартта міндетті негізде клиенттің жеке деректері: сақтандырушының аты-жөні, атауы, оның байланыс деректері, БСН/ЖСН және басқа да мәліметтер көрсетілуге тиіс.Сақтандыру жағдайларының тізбесіне назар аудару қажет. Сақтандырушы шартта жазылған жағдайлар бойынша және көрсетілген оқиғалар болған кезде ғана төлемдер жүргізеді. Сақтандырушы сақтандыру төлемін жасамау құқығын өзіне қалдыратын жағдай туындаған кезде сақтандыру жағдайларының ерекшеліктер тізбесімен мұқият танысыңыз.&nbsp;Шарттағы маңызды нәрсе – франшизаның болуы және оның мөлшері. Сақтандырудың аталған талабы сақтандырушыға белгілі бір жағдайларда шығынның белгілі бір сомасын өтемеуге мүмкіндік береді. Франшиза &nbsp;шартты немесе шартсыз болады. Шартты немесе шегерілмейтін франшиза жағдайында сақтандырушы франшизаның белгіленген мөлшерінен аспайтын шығынды өтеуден босатылады. Яғни, егер шығынның сомасы франшизаның белгіленген мөлшерінен төмен болса, сақтанушы компаниядан ештеңе алмайды. Ал шығынның мөлшері франшизаның белгіленген сомасынан артық болса, онда сақтандырушы оны сақтанушыға толық көлемде өтеуге міндетті.Шартсыз немесе шегерілетін франшиза жағдайында оның мөлшері сақтандыру өтемінің сомасынан шегеріледі. Бұл шығынның франшизаның белгіленген сомасын шегеріп тастау арқылы төленетінін білдіреді.Сақтандыру компаниясының клиенті үшін негізгі артықшылық – бұл франшизасы бар полисті құны жағынан франшизасы жоқ полиске қарағанда біршама тартымды ететін төмен тариф. Франшизаның мөлшері көп болған сайын полис арзанырақ және керісінше болады. Франшиза болған кезде сақтанушы үшін тиімсіз нәрсе – сақтандыру жағдайы орын алған кезде өтемақы мөлшерінің аз болуы немесе оның болмауы. Кейде өз есебіңнен жөндеу жүргізу франшизасыз толық сақтандыру құнынан қымбатырақ болуы мүмкін. Сондай-ақ, шартқа қол қоюдан бұрын сақтандыру компаниясының өкілінен сақтандыру жағдайы орын алған уақытта сіздің іс-әрекеттеріңіздің тәртібін нақтылап алыңыз. Әсіресе сақтандырушыға хабарлау мерзімдері мен тәртібі маңызды. Өйткені аталған талаптарды бұзу сақтандыру компаниясының сақтандыру төлемін жасаудан бас тартуына негіз болуы мүмкін. &nbsp;&nbsp;Fingramota.kz-пен бірге қаржылық тұрғыдан сауатты болыңыз!&nbsp;

Сақтандыру құжаты –  сіздің қаржылық мүддеңізді қорғайды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; 17 мамыр – Байланыс саласы қызметкерлерінің кәсіби мерекесі. Бұл күн 2019 жылдан бері елімізде ресми мерекелер қатарына енген болатын. Бүгінде байланыс саласы – ең ауқымды әрі жауапкершілікті талап ететін салалардың бірі болғандықтан қоғамда айрықша маңызға ие. Сондықтан да байланыс және IT саласы мамандарының ақпараттандыру саласына қосқан үлесі ерекше бағаланады. Өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен брифингте облыстық қоғамдық даму басқармасының басшысы Алмасбек Есмаханов сала мамандарын құттықтады.<blockquote>– Байланыс саласы қызметкерлерін кәсіби мерекелерімен құттықтаймын. Сіздердің ізденістеріңіз, қажырлы еңбектеріңіз бен сала алдында тұрған барлық стратегиялық міндеттерді іске асырудағы жауапкершіліктеріңіз үшін алғысымызды білдіреміз. Сіздерге және отбасыларыңызға зор денсаулық, амандық және алға қойған мақсаттарға қол жеткізулеріңізге тілектеспін, – деді ол.</blockquote>Бүгінгі таңда жаһандық дамуды коммуникация, байланыс және ақпараттандырусыз елестету мүмкін емес. Жаһандану тенденциясының өте жылдам темппен дамуына әсер еткен – осы ақпарат саласының қарышты дамуы тікелей әсер етті. ХХI ғасырда медиа саласы әлемдегі оқиғаларды таратушы болып қана қоймай, көбіне оның жекелеген елдерде және тұтас әлемде қалай өрістеп отырғанын айқындайтын жетекші күшке айналды. Айта кету керек, біздің елдегі цифрландыру, қызметтерді онлайн алу, «бір терезе» қағидаты арқылы жүзеге асады. &nbsp;Біз өзімізге қажет маңызды қызметтерді үйден шықпай-ақ, қолымыздағы смартфон арқылы қол жеткізе аламыз.&nbsp;<blockquote>– Жақында ғана аймақ басшысы Нұрлыбек Машбекұлы Нәлібаев байланыс саласында 35 жыл қажырлы еңбек еткен сала ардагері Әбдіхан Көбеевті облыстың ең жоғарғы наградасы «Құрмет грамотасымен» марапаттады. Сондай-ақ, кәсіби мереке қарсаңында байланыс саласында елеулі еңбек етіп жүрген азаматтар да құрмет төрінен көрінді. Мұның барлығы қажырлы еңбектің жемісі, – деді басқарма басшысы.</blockquote>Жалпы, статистикаға келер болсақ, қазіргі уақытта елімізде бекітілген байланыстың 2,5 млн абоненті тіркелген, яғни бұл стационарлық телефонды пайдаланатын азаматтардың көрсеткіші. &nbsp;Бұл ретте, жыл сайын телекоммуникация нарығының жалпы көлемінде бекітілген байланыс үлесі ұялы байланысқа орнын бере отырып, төмендеуде. Ұялы байланысқа келетін болсақ, бекітілген абоненттер саны 26 млн-нан асты.Ал 2011 жылы елімізде 3G стандартының байланысы енгізілген кезде сала ұялы байланыстың дамуына айтарлықтай серпін алды. 2014 жылы байланыс операторлары 4G/LTE стандартында байланыс қызметтерін ұсына бастады. 2019 жыл ішінде Қазақстанда Астана, Алматы және Шымкент қалаларында 5G байланыс желілерін тестілеу бойынша пилоттық жоба іске асырылуда. Тестілеудің алғашқы нәтижелері оң болды және сарапшылар Қазақстан аумағында 5G технологиясын енгізуге дайын екендіктерін көрсетті.&nbsp;

 Үздіксіз ақпарат тарату – қажырлы еңбекті талап етеді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Әлеуметтік сала, жұмыспен қамту, кәсіпкерлікті қолдау бағытында аймақта бос жұмыс орындары жәрмеңкесі өтті. Облыс әкімінің бірінші орынбасары Данияр Жаналинов жетістіктер алаңының мән-маңызына тоқталып, кәсібін жүргізем деген жандарға қолайлы мүмкіндік екендігін жеткізді.Жәрмеңкеге Солтүстік Қазақстан, Ұлытау, Абай облыстарынан 3500-ге жуық бос жұмыс орындару ұсынылды. Олардың басым бөлігі ғылым мен білімге, денсаулық сақтау және мәдениет пен спорт салаларына бағытталған. Бүгінгі жәрмеңкеге облыстық мәслихат депутаттары, облыстық прокуратура өкілдері, облыстық басқарма мен қоғамдық бірлестіктер ұйымдарының өкілдері, жергілікті жұмыс берушілермен қатар Ұлытау, Абай және Солтүстік Қазақстан облыстарынан келген делегация мүшелері және өңіріміздің тұрғындары, оқу орындарының түлектері қатысты. Жетістіктер алаңында мемлекеттік қайтарымсыз грант алып, кәсіп көкжиегін кеңейткен 80 кәсіпкер өз өнімдерін көпшілікке ұсынды.Ал, Қызылорда қаласы аумағындағы 20 жұмыс берушілерден 200-ге жуық бос орындар өз жұмыскерлерін күтуде.Жалпы, Солтүстік өңірге қоныс аудару жобасы бойынша өңірімізде соңғы 5 жыл ішінде 348 жанұя қоныс аударған. Оларға тиісті қаржы бөлініп, бастаған кәсіптеріне лайықты қолдау жасалып, тұрғын үй, үйді жалдау шығынын өтеуге қажетті көмек көрсетілген. Мұндай қолдауға биыл да ниет білдірген жандар ие бола алады.Бүгінгі жәрмеңкеде осы бағыттағы біраз тірліктің түйіні шешілді. Шара соңында мемлекеттік қайтарымсыз грант алу арқылы кәсібін өрге домалатқан бірқатар кәсіпкерлер алғыс хаттармен марапатталды.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/441516474_2006126353116200_4727104523044635497_n_695fa4121c.jpg" alt="441516474_2006126353116200_4727104523044635497_n.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/441255435_2006126386449530_2476179008548943926_n_578ac46350.jpg" alt="441255435_2006126386449530_2476179008548943926_n.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/441316839_2006126319782870_8586192244993554145_n_00beade02f.jpg" alt="441316839_2006126319782870_8586192244993554145_n.jpg">

Кәсіпкерлікті қолдау бағытында аймақта бос жұмыс орындары жәрмеңкесі өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Қызылордада «Құқықтық тәртіп» жедел-профилактикалық іс-шарасы барысында 95 құқық бұзушылық анықталды.&nbsp;Заңсыз көші-қонды болдырмау және алдын алу, шетелдіктердің көші-қон заңнамасын бұзу фактілерін анықтау мақсатында ағымдағы жылдың мамыр айының 10 мен 20 аралығында облыс аумағында « Құқықтық тәртіп» іс-шарасы өткізілуде.&nbsp;Іс-шараның 5 күнінде жалпы 95 құқық бұзушылық анықталды. Оның ішінде, шетел азаматтарымен жасалған 82 әкімшілік құқық бұзушылықтар анықталса, оның 13-і республика аумағынан аластатылды.<blockquote>«Шетелдіктердің болу ережелерінің сақталуын қамтамасыз етпеген ҚР-ның 83 азаматына қатысты әкімшілік шаралар көрілді. Сонымен қатар, қала аумағында орналасқан қыш шығару заводтарынан заңсыз жұмыс істеп жүрген 50 шетелдік азаматтар анықталып заң талаптарына сай әкімшілік шаралар көрілді», - дейді көші-қон қызметі басқармасының инспекторы полиция капитаны Ғабит Балқожаев.</blockquote><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/e96471a8_dea5_4823_85d1_5ec1b2ddeccd_0c85999ef7.jpg" alt="e96471a8-dea5-4823-85d1-5ec1b2ddeccd.jpg">

 «Құқықтық тәртіп»: Қызылордада 95 құқық бұзушылық анықталды

<h2 style="text-align:center;">Ақмешіт төріндегі жүздесу</h2>Қызылорда. Жыраулар үйінің мәжіліс залында Қызылорда қалалық жастар театрының әртістері белгілі өнер тарландарымен кездесті. «Тұңғышбай. Таным. Театр. Тарих» атты Қазақстан театр қайраткерлері одағының төрағасы, Қазақстанның халық артисі, профессор Тұңғышбай Жаманқұловпен кездесуге Қазақстан театр қайраткерлері Одағының жауапты хатшысы, театр және кино актрисасы Рабиға Ағманова, актер, композитор, Қазақстанның мәдениет қайраткері Қадырғали Көбентай, С.Мұқанов атындағы Солтүстік Қазақстан облыстық қазақ музыкалық драма театрының басшысы Біржан Жалғасбаев қатысып, жас әртістер құрметті қонақтармен көкейде жүрген ойларымен бөлісіп, сұрақтарына тұшымды жауап алды. Кеш соңында өнер иелерімен пікір алмасып, қонақтарға дәстүр бойынша құрмет көрсетілді. Өз кезегінде өнер қайраткері Тұңғышбай Қадырұлы жас ұжымның дарынды әртістеріне бата беріп, толағай табыс тіледі.<h2 style="text-align:center;">Волейболдан жарыс өтті</h2>Арал. Аудандық қоғамдық даму бөлімінің тапсырысымен, жастар ресурстық орталығы және «Жас Арал өрендері» қоғамдық бірлестігінің ұйымдастыруымен, аудандық дене тәрбиесі, спорт және туризм бөлімінің қолдауымен Арал қаласында 2010-2011 жылдары өмірге келген және одан кіші жасөспірім қыздар арасында волейболдан №19 Арал ауданының ОРМБЖ мектебінің ашық біріншілігі өткізілді. Жарысқа облысқа қарасты аудандардан 15 команда қатысып, өзара бақ сынасты. І орынды №19 Арал ауданының ОРМБЖ мектебі, ІІ орынды Сырдария ауданы құрамасы иемденсе, ІІІ орынды Қызылорда қаласының құрамасы еншіледі.&nbsp;<h2 style="text-align:center;">Ана – өмір шуағы</h2>Қазалы. Аналар күніне орай Роза Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығында «Ана - өмір шуағы» атты кездесу кеші өтті. Мерекелік басқосуға Әйтеке би кенті мен Қазалы қаласының және ауылдық округтердің әйелдер кеңесінің төрайымдары қатысты. Жиында аудан әкімінің орынбасары Дәурен Тілеуімбетов елімізде алғаш рет өтіп жатқан мерекенің маңызына тоқталды, сондай-ақ барша аяулы жандарды мерекемен құттықтап, ізгі лебізін жеткізді. Барша аналар қауымына аудан әкімі Мейрамбек Шермағанбеттің ыстық ықыласын жеткізіп, мерекелік «Құттықтауын» табыстады. Шарада аудан өнерпаздары аяулы жандарға арнап, әсем әннен шашу шашып, ерекше көңіл-күй сыйлады.&nbsp;<h2 style="text-align:center;">Облыстық турнир басталды</h2>Қармақшы. Қазақстан Республикасының «Спорт шебері» Әсет Сүлейменовті еске алуға арналған дзюдодан жасөспірімдер арасында облыстық ашық турнир басталды. Дүбірлі спорт додасының ашылу салтанатына аудан әкімі Жандос Еркінбек қатысып, Ә.Сүлейменовтің өнегелі өмір жолы мен спорттық мансабында жеткен жетістіктері туралы сөз қозғады. Сондай-ақ ауданда спортты дамыту бағытында атқарылып жатқан жұмыстарға тоқталып, жастар мен жасөспірімдердің бос уақытын тиімді пайдалану, спортқа баулу мақсатында салынып жатқан спорт кешендерінің жуырда пайдалануға берілетінін айтып, турнирге қатысушы жас спортшыларға сәттілік тіледі. Биыл үшінші мәрте ұйымдастырылып отырған дәстүрлі спорт бәсекесінде 150-ге жуық спортшы бақ сынайды.<h2 style="text-align:center;">Жайдарманшылар жолдама жеңіп алды</h2>Жалағаш. Жайдарман ойындарының «Маусымашар – 2024» республикалық фестивалінде жас жайдарманшылар Астана қаласында іріктеу кезеңінде өнер көрсетті. Жолдама алған оқушыларға арналған лига Алматы қаласында басталды. Сайысқа республиканың түкпіртүкпірінен келген мықты командалар қатысып, тартысты ойын көрсетті. Ауданның намысын қорғайтын «Таң жастары», «Мардан ұландарды», «Дәуімбай құрамасы» жайдарман командалары «Jaidarman junior» ойынында өнер көрсетті. Нәтижесінде М.Байділдаев атындағы №232 орта мектеп және З.Жарқынбаев атындағы №202 орта мектеп оқушыларынан құралған «Мардан ұландары» командасы оза шауып, келесі кезеңге жолдама алды.<h2 style="text-align:center;">«Жас құтқарушылар» экскурсияда</h2>Сырдария. №36 Ә.Тәжібаев атындағы мектеп-лицейінің жас құтқарушы кадет сыныбының оқушылары Қызылорда қаласындағы төтенше жағдайлар депаратаментінің мұражайына және жедел құтқару жасағының мекемесіне экскурсия жасады. Оқушыларға азаматтық қорғау саласындағы құтқарушылардың тыныс-тіршілігі таныстырылып, құтқару жасағының судағы және басқа да төтенше жағдайлардың алдын алу бойынша құралдарымен таныстыру жұмыстары ұйымдастырылды. Іс-шара соңында оқушылар өз алғыстарын айтып, «құтқарушы» кім және қаншалықты өз өмірімен тәуекел ететін қызмет екенін түсініп, бұл экскурсия алдағы уақытта мамандық таңдауға оң ықпалын тигізетінін айтты.&nbsp;<h2 style="text-align:center;">«Қарапайым кітаптың» тұсауы кесілді</h2>Шиелі. Бұдабай Қабылұлы атындағы аудандық мәдениет үйінде әнші-сазгер Әл-Фараби Бекарысұлының «Қарапайым кітап» атты кітабының тұсаукесер рәсімі және әдеби-сазды кеші өтті. Мерекелік концерт автордың өмір жолына арналған шағын театрландырылған қойылыммен басталды. Концерт барысында Шиелі ауданы әкімінің орынбасары Болатбек Ысмағұлов аудан әкімінің құттықтау хаты мен сый-сияпатын табыстады. Сондай-ақ аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы Өркен Исмайл, тарих ғылымдарының докторы, профессор Тастанбек Яхияұлы, Әл-Фараби Бекарысұлының ағасы Жанарыс Бейімбетұлы құттықтау сөз сөйлеп, жаңа кітаптың лентасын қиды. Мерекелік концертке эстрада әншісі Роза Әлқожа, әнші-сазгер Үкітай Ерниязов қатысты.&nbsp;<h2 style="text-align:center;">Кітап оқу бәйгесі жалғасуда</h2>Жаңақорған. Жастар арасында кітап оқуға деген құштарлықты оятып, кітап оқу дағдысын қалыптастыру мақсатында «Тұлғалыққа бір қадам» атты кітап оқу бәйгесі бастау алды. Сайысқа ауданның білім ордаларынан 300-ге жуық оқушы қатысуда. Бәйгеге қатысушылар арасында «Кішкентай ханзада» кітабы бойынша флешбук жиыны өткізілді. Оқушылар өзара жарысқа түсіп, үздік деп танылған №56 мектеп пен №163 мектеп оқушылары «Жаңарған Жаңақорған Жастары» қоғамдық қорының қолдауымен қаржылай сертификатқа ие болды. Сонымен қатар Ш.Мұртазаның «Ай мен Айша», Б.Соқпақбаевтың «Менің атым Қожа», Б.Момышұлының «Ұшқан ұя» шығармаларынан тест тапсырып, жеңімпаздар диплом, қаржылай сыйақылармен марапатталды.&nbsp;Фото:k-artina.ru

Аймақта жастардың қатысуымен ауқымды шаралар өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Бүгінде тіршілігі теңізбен байланысқан Арал тұрғындарының басты тіршілік көзі – балық шаруашылығы екені анық. Дегенмен теңіздің тартылуы аудан тұрғындарына, тіпті барша Қазақстан халқына ауыр соққы болды. Кезінде теңіз төскейінде бақытты балалық шағын өткізген үлкендер қазір теңіз жағалауындағы көріністі сағынышпен еске алып отырады. Иә, шағала үні, келіп-кетіп жатқан кемелер, сонымен бірге қызу жүріп жатқан сауда... Егер теңіз қазіргі уақытта болғанында Арал маңы туризм орталығына айналар ма еді?! Теңіз тартылып кетсе де, балық шаруашылығы мұнда тоқтап қалған жоқ. Уақыт санап дамып келе жатқан атаулы шаруашылық жөнінде және оған мемлекет тарапынан берілетін мүмкіндік туралы айтып өтелік.Ғасыр жобасы атанған САРАТС-тың жүзеге асырылуы нәтижесінде Арал ауданының әлеуметтік-экономикалық дамуына, оның ішінде балық шаруашылығының өркендеуіне үлкен мүмкіндіктер туған болатын.&nbsp;Жоба шеңберінде Солтүстік Арал теңізіндегі Көкарал су тоспасы, Ақлақ су тоспасы және Сырдария өзеніндегі өзге де бөгеттері салынған. Сондай-ақ &nbsp; 1990 жылдары тек қана балықтың екі ақ түрі (камбала глосса және балтық майшабағы)болса, қазіргі кезде теңіз балық қоры молайып 22-ге жеттіп, бекіре тұқымдас балықтарды өсіруге мүмкіндіктер туды.&nbsp;Сонымен қатар, теңіз Арал қаласына біршама жақындады. Сырдария өзенінен Солтүстік Арал теңізіне құйылатын судың көлемі көбейіп, өңірдегі көптеген биологиялық түрлер қалпына келген екен.&nbsp;Өз кезегінде көлемі 20-30 мың гектардан асатын ондаған ірі көлдер қалпына келіп, балық шаруашылығының дамуына мүмкіндік жасалды.&nbsp;Тағы бір қуантарлығы теңізде бұрын жойылып кеткен балықтың 19 түрі мекендейді, кәсіпшілік балық аулау мақсатында балықтың 16 түрі ауланады екен.-Тіршілігіміз теңізбен байланысты болған соң, біз бала күнімізден балық аулау кәсібімен айналысып келеміз. Үлкендерге ілесіп, жандарында қолғабыс етіп өскендіктен, бұл саланың өзіндік ауыртпашылығы мен рахатын да сезініп өстік. Шындығында, балық шаруашылығы қиындығы мен қызығы қатар жүретін, тынымсыз еңбекті қажет ететін аса күрделі сала. Әсіресе, абыржының кезінде балық аулау қиындық тудырып, тіпті адам өліміне дейін әкеліп соғуы мүмкін жағдайлар кезігіп жатады. Мергенсайлық ағайынның тұрмысындағы қолданыста төрт түлік мал болғанымен, балық аулап, күнімді көремін дейтін жанға теңіз тіршілігі бейтаныс емес. Сондықтан болар, мұндағы балықшы қауым жылда ау-құралын сайлап, бұйырған олжасына орай жылымдарын майлап тұрады. Аралдық ағайынның ортақ байлығына айналған қарт Аралдың қазынасы еңбек еткенге еншісін бермей қойған емес. Жұрт қатарлы тырбынып, әрекет қылғандар құр қалмайды. Талай жылдан бері ата-бабаларымыз да осы теңіз маржандарын өздеріне нәпақа етіп келді. Сол ізбен біз де жүріп келеміз. Шүкір, тұрмысымыз да жаман емес.&nbsp;Жұрт қатарлы еңбек етудеміз,-дейді жеке кәсіпкер Қ.Құтмамбетов.Сонымен қатар жеке кәсіпкер Қ.Құтмамбетов мемлекет тарапынан кәсіпкерлікке қолдаудың маңызын және оның жүйелі жүріп жатқанын, сонымен бірге оның балық шаруашылығына да айтарлықтай пайдасы тиіп жатқанын айтты.-Еліміз соңғы жылдары шағын және орта бизнеске қолдау білдіре бастағалы осы балық шаруашылығы саласының да тамырына қан жүгіре бастады. Ауданның балық аулаудағы ресми көрсеткіші де әр жылдарға қарағанда көптеп артқан. Экспортқа шығып жатқан өнімдеріміз де қаншама?! Осы сынды қолдаудың нәтижесін көріп, мен де бұл саладағы өзімнің ісімді одан әрі жетілдіргім келді. Қысқасы, кәсіпкерлікті қолдау мақсатындағы түрлі бағдарламалармен таныса жүріп, «Қызылорда өңірлік инвестициялық даму орталығы» арқылы 5 млн теңге қаржылай несиеге қол жеткіздім. Ол қаржыны мақсатты орнына жұмсай отырып, өзімнің шағын кәсібіме қажетті автокөлік, балық аулауда керек барлық құралдармен қоса моторлы қайықтар алдым. Мемлекет басшысының тікелей қолдауымен жеміс біерген баянды бастамалардың септігі біз секілді кәсіпкерлерге тиіп жатса нұр үстіне нұр емес пе? Мұндай мүмкіндікті беріп отырған еліміздің келешек дамуын өз басым жетістіктермен еселейміз деп ойлаймын. Күн жылынып, теңіздегі мұздың іргесі сөгілгелі де айлар өтті. Алайда айдынды Аралдың балықшы қауымға берер сыйы түгесілмек емес. Тек белгілі бір кезеңдерде балық аулауға шектеулердің болып тұратыны рас. Мұндайда біздің өзге де шаруаларымыз өз ретімен жалғасын таба береді. Алдағы уақытта өңірдегі балық қабылдайтын жеке шаруашылықтармен жасасқан келісім негізінде балық аулау жұмысына толықтай кірісетін боламыз. Уақытылы жұмыс жасап, қажетті өнімді аулау барысында 3-4 адам жұмыспен қамтылуда. Осылайша, мемлекет берген мүмкіндіктерді пайдалана отырып, біз өзіміздің жанымызға жақын қарқынды кәсіпті жандандырмақ ниеттеміз. Осының баршасы еліміздің кәсіпкерлік саласына жасаған қамқорлығының нәтижесі деп білеміз,- деді жеке кәсіпкер.Ниет етіп, еңбек еткен адамды мемлекет әрдайым қолдайтыны анық. Бүгінгі кейіпкер де өзі сүйетін істі кәсіп етіп, ел ризашылығына бөленген жан.Фото: Нұрболат Нұржаубай

Балық шаруашылығын кәсіп еткен

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Мемлекет басшысы Қазақстан Халқына Жолдауында геологиялық барлау көлемін 2,2 миллион шаршы шақырымға дейін жеткізу міндетін жүктеген болатын. Елде геологиялық барлау жұмыстарына инвестиция тарту көздері мен қаржы бөлу жұмыстары өз деңгейінде емес. Мәжіліс депутаты Мархабат Жайымбетов осы мәселе бойынша Премьер-Министрдің бірінші орынбасары Роман Склярға сауал жолдады, – деп хабарлайды <a href="https://aikyn.kz/266874/">Aikyn.kz</a>.Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан Халқына Жолдауында геологиялық барлау көлемін 2,2 миллион шаршы шақырымға дейін жеткізу міндетін жүктеген еді.Осы ретте М.Жайымбетов геологиялық зерделеу жұмыстары үлкен сілкіністі қажет етіп тұрғанын атап өтті.<blockquote>«Қазақстан сирек кездесетін металдарды игеру бойынша Еуропа және АҚШ мемлекеттері арасында бірнеше келісімшарт жасады.Өздеріңізге мәлім, Қызылорда облысы – жаңа әлеуетті инвестиция тартуға болатын қатты пайдалы қазбалардың қорларының басты көздерінің бірі.Аймақта өткен ғасырдың 40-шы және 60-шы жылдардан бері пайдалы қазбаларға ауқымды геологиялық зерттеулер мен барлау жұмыстары жүргізілмеген.Көршілес Қарағанды облысымен салыстырған жағдайда қатты пайдалы қазбалардың 109 кен орны игерілсе, Қызылорда облысында тек 2-ақ кен орны жұмыс жасап тұр.Ал, Арал ауданында литий бойынша әлеуетті кен орындары бар. Жоғарыда аталған келісімдердің жалғасы ретінде ресми құжаттармен расталған. Сондықтан, Арал ауданында орналасқан литий кен орындарының қоры туралы ақпараттық база рәсімделу қажет деп есептейміз», – деді депутат.</blockquote>Сонымен қатар оның айтуынша, Қызылорда облысының әлеуметтік-экономикалық дамуының 2019-2022 жылдарға арналған кешенді жоспарында Шу-Сарысу, Сырдария және Арал бассейндерінде республикалық бюджет қаражаты есебінен зерттеу жұмыстарын жүргізу көзделген.Ал 2022 жылы Өңірлік геологиялық зерттеу бойынша Шу-Сарысу бассейнінде жұмыстар аяқталып, Арал бассейні бойынша геологиялық-геофизикалық зерттеулер басталды. Ал, Сырдария бассейнін зерттеу жұмыстары 2026 жылға жоспарланған.<blockquote>«Аталған жұмыстар Қызылорда облысының экономикалық потенциалын арттырып, халқымызды сапалы жұмыстармен қамтамасыз етудің бір бағыты.Осы айтылғандарды негізге алып, геология саласының өркендеуін қолға алу бойынша «AMANAT» фракциясы келесі мәселелерді шешу қажет деп есептейді.&nbsp;Аймақтардағы перспективалы учаскелерді зерттеу жұмыстарын жүргізуді жеделдету.Геологиялық барлау саласын дамытудың жоспарларын қоғаммен талқылап, оның ашықтығын қамтамасыз ету.Мұнай өндіру көлемінің жыл сайынғы төмендеуін ескере отырып, 2024-2025 жылдары Сырдария бассейнін зерттеуге республикалық бюджеттен қаражат бөлу мәселесін басымдылықпен шешуді сұраймыз», – деп түйіндеді депутат.</blockquote>&nbsp;&nbsp; &nbsp;

Мархабат Жайымбетов: Елде геологиялық барлау жұмыстарына инвестиция тарту өз деңгейінде емес 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қазіргі кезде белгілі бір маман иесі атанып, жұмыссыз отырған жастар жетерлік. Иә, кімнен болмасын сұрай қалсаңыз, дипломы бар бірақ жұмыссыз маман. Бұрындары «аш бала тоқ баламен ойнамайды, тоқ бала аш боламын деп ойламайды» демекші, мемлекетіміздегі әлеуметтік ахуалдың сын көтермейтіні жасырын емес. Азық-түліктің сәт сайын қымбаттауы, күнделікті жүрістің өзіне біршама қаражаттың қалтамыздан қалай кетіп қалғанын да аңғармай қаламыз. Тіпті табысының өзі күнделікті шай-пұлынан ауыспайтын отбасылар да жетерлік. «Мұның қасында жұмыссыз жүрген жандар қалай күн көріп жүр?» деген сауал еріксіз ойға келеді.Ал мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев айтқандай «Жаңа Қазақстанды» құрудың негізгі қадамы ең алдымен кедейшілік пен жұмыссыздықты жоюдан бастау алуы тиіс екені анық.–Азаматтардың əл-ауқаты жəне əлеуметтік көңіл-күйі мемлекеттің басты назарында болуы керек. Цифрлармен ойнауды қойып, нақты істерге көшетін кез келді. Мемлекеттік аппарат көп жағдайда «өзін-өзі тиімді жұмыспен қамтушылар», «ресми емес жұмыспен қамту» секілді терминдерді қолданып, жағдайды жасыруды жақсы көреді. Соның салдарынан көп¬теген адам жұмыссыздықпен бетпе-бет келіп, əлеуметтік қорғаусыз қалып жатыр. Бұл – əлеуметтік-еңбек саласын сапалы жаңартуды қажет етеді. Осы мақсатпен мынадай шараларды қабылдаған жөн. Халықтың табысын арттыру бағдарламасын əзірлеу қажет. Жұмыс нақты əрі əрбір азаматқа бағдарланған болуы керек. Басқарудың əр деңгейінде кедейлікті төмендетудің нақты көрсеткіштерін бекіту қажет,–деген болатын Президент.Сонымен бірге мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың әрбір 10 мың адамға 100 жаңа жұмыс орнын ашу жөніндегі тапсырмасына сәйкес Арал ауданыда тиісті шаралар атқарылып келеді. Есепті мерзімде жұмыссыздық деңгейі 5,0% құрап отыр. Былтырғы жылы экономикалық белсенді халық саны 29 778 адам, оның ішінде жұмыспен қамтылғаны 28 277 адам. Жұмыс іздеуші ретінде орталыққа хабарласқан 3144 адамның1578-і жұмыспен қамтылса, оның 627-і тұрақты. Сондай-ақ жыл көлемінде 3000 жаңа жұмыс орнын құру межеленіп, оның 52 пайызы орындалды. Жыл басынан бері 6 бос жұмыс орындары жәрмеңкесі өткізілген екен.–Шыны керек қазір қара жұмыс істегісі келетін жандар өте аз. Көбісіне табысы жақсы, өзіне көп күш түсірмейтін жұмыс керек. Негізі елімізде жұмыссыздықтың алдын алу бойынша түрлі бағдарламалар қарастырылған. Мәселен, мемлекет тарапынан «2021-2025 жылдарға арналған кәсіпкерлікті дамыту жөніндегі» ұлттық жоба қабылданғаны барлығымызға белгілі. Атаулы жобаның бірінші бағыты бойынша кәсіпкерлікке белсенділікті арттыру мақсаты көзделген. Оның міндетіне өз ісін ашу және дамыту үшін барынша жағдай жасалады. Міне, «жұмысым жоқ» дейтін жандар өзінің сүйікті ісі арқылы кәсіп ашып, табыс таба алады,–дейді қала тұрғыны М.Олжабаев.Жұмыссыздықтың басты себептерінің бірі жастардың оқыған мамандықтарына сай жұмыс орындарының аз болуы секілді. Тіпті жұмыс көзі мүлде табылмайтын мамандық иесі атанған жастардың өкінішін де көріп жүрміз. Сол үшін өмірдегі маңызды қадамдардың бірін жасамас бұрын болашақты ойлағанымыз жөн. Ал мемлекет тарапынан жұмыссыздықтың алдын алу үшін барынша мүмкіндіктер қарастырылып, жұмыстар атқарыла бермек.Тағы айта кетерлігі, өткен&nbsp;2023 жылдан бері Арал ауданында 1971 адам тұрақты жұмыспен қамтылды. Ел Президентінің 10 мың адамға 100 жаңа жұмыс орнын құру тапсырмасына сәйкес, 1293 орын ашылып, жоспар 124,1 пайызға орындалған.&nbsp;«Қызылорда облысының 2022-2025 жылдарға арналған «Өңірлік жұмыспен қамту жол картасы» аясында 27 жоба бойынша 338 адам жұмыспен қамтылып, жоспар 101,2 пайызға орындалған. &nbsp;&nbsp; Өткен жылдың жаңалығы – Арал қаласында Отбасын қолдау орталығы ашылып, қиын өмірлік жағдайға тап болған адамдарға қолдау көрсету, оларды қоғамға бейімдеу жұмыстарымен айналысып келеді екен.&nbsp;«Халықтың жұмыспен қамтылуы туралы» Қазақстан Республикасының Заңы 1991 жылы қабылданған болатын. Аталған Заң жобасы 1999, 2001 және 2016 жылдары қайта қабылданып, нәтижесінде ауданда халықты әлеуметтік қорғау саласында оң өзгерістер қалыптасты.&nbsp;Халықты жұмыспен қамту бағытында қабылданған түрлі Заңдар мен бағдарламалардың нәтижесінде жыл сайын мыңнан аса жаңа жұмыс орындары ашылып келеді. Осы ретте, 2005 жылы аудан бойынша жұмыссыздар саны&nbsp; 2870 адамдықұрап, жалпы жұмыссыздық деңгейі 8,5 пайызды құрады. Ал, 2023 жылы жұмыссыздар саны 1501 адамды құрап, жұмыссыздық деңгейі 5,0 пайызды құрады.Соңғы 18 жыл ішінде Арал ауданы бойынша жұмыссыздық деңгейі 3,5 пайызға төмендеген. Сонымен бірге 2002 жылы ауданда орташа жалақы көлемі 13&nbsp;683 теңгені құраса, 2023 жылы бұл көрсеткіш 294&nbsp;907&nbsp;теңгеге жетті.Фото: freepik.com

Аралда жұмыссыздық мәселесі шешім тауып жүр ме?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Жалағаш – аграрлық өңір, сондықтан жергілікті халық ауыл шаруашылығында іс бастап, кәсібін дөңгелентіп отыр. Бұл ауданда егінмен қатар мал шаруашылығы да қарқынды дамып келеді. Кәсіпкерлер көшпелі қазақ тұрмысынан бастап күні бүгінге дейін жалғасқан ата кәсіптің бұл түрінің де көкжиегін кеңейтуде. Жергілікті халық мал басын көбейту, ірілендіру мен асылдандыруға басымдық беруде.&nbsp;Төрт түліктің ішінде жылқыны бағу мен оның өнімдерін ел игілігіне жарату, оны баптап, басын көбейту нанталап тірлік емес, кәдуілгі өнер деуге келеді. Қазақ деген текті ұлттың қанына сіңген қасиет, өзгеден ерек болмысын аша түсетін ерекшелік. &nbsp;Әсіресе қазақтың маңдайына біткен ұланғайыр сайын даланы үйір-үйір жылқысыз елестету мүмкін емес. Төрт түліктің ішіндегі ең қасиеттісі, қадірлісі, тазасы да жылқы.&nbsp;Қуантарлығы, бүгінде кез келген қарапайым шаруа үшін кәсіпкерлікті мемлекет қаржылай қолдауға дайын. Жеңілдетілген пайызбен несие, қайтарымсыз грант алып, жұмыс істеп жатқандар көп. Соның бірі Мәдениет ауылының тұрғыны Абай Қыстаубайұлы екі жыл бұрын мемлекеттен 1 млн 225 мың теңге қайтарымсыз грант алып, мал бордақылауды бастады. Бала кезінен ата кәсіптің қыр-сырын үйренген ол тәуекел етіп, жылқы шаруашылығын қолға алыпты.&nbsp;Әбекеңнің бұл кәсіпті бастаудағы мақсаты ет бағытында ауылды өз өнімімен қамтамасыз ету. Таңдауы төрт түліктің ішіндегі жылқыға түскен. Ата-бабаларымыздың түліктің ішіндегі ең жақсы көргені де жылқы. Ішсең, сусын, кисең, киім, мінсең, көлік. Бүгінде кәсіпкер қораға 4 бас жылқыны байлапты.&nbsp;– Жылқы – атам қазақ баққан мал, оны барлық қазақ бағуы тиіс. Мен осы атакәсіп арқылы отбасымды асырап отырмын. Мына жылқыларды бордақылап, ауыл тұрғындарына келісін 2000-2200 теңгеден өткіземін. Тіпті кейде аудан орталығынан, Қызылорда қаласынан етке сұраныс түсіп жатады. Ет жеймін деген азамат болса, етпен қамтамасыз етуге дайынмын. Ешқандай қиындығы жоқ. Мемлекеттен барлық қолдауды алып отырмыз. Соның арқасында өсіп-өніп отырған жайымыз бар. Мен осы кәсіпті бастағаныма қуанамын. Жасыратыны жоқ, қайтарымсыз грант ақшасын ешқайда жұмсамай, тек осы кәсібіме салдым. Қазір жылқыларым қоңды. Біреуін жақында өткіздім, түскен қаржыға тағы бір жылқы сатып алдым, – дейді Абай Рүстемов.Кәсіпкердің айтуынша, малға керек жем-шөптен мәселе жоқ, ауыл шаруаларынан сатып алады. Шыны керек, жоңышқаның бағасы жылдағыдан қымбаттаған, мәселен, 1 пресс жоңышқа 800-1000 теңге аралығында бағалануда. Өткен жылы 600-650 теңге маңайында сатылыпты. Дегенмен Әбекең бұған еңсесін түсірмей, керісінше жұмысты ширата түскен. Мемлекеттен қосымша қаржылай қолдау болып жатса, тағы несие алу ойында бар. Сөйтіп келешекте мал басын ұлғайта бермек. Сондай-ақ сауын жылқыларын әкеліп, қымыз өндірісін де дамытуды жоспарлап отыр. Ауылда өскесін болар, кәсіпкер атакәсіптің қыр-сырын бес саусағындай біледі. Бізге байлау¬дағы жылқыларын көрсетіп, бордақылаудың ерекшеліктері мен біз білмейтін әдіс-тәсілдерін түсіндірумен әлек болды. &nbsp;Жалпы, бордақылауда малды сапалы ет пен майды көп алу үшін сояр алдында жемге байлап, қолдан семіртеді. Бордақылау мерзімінің ұзақтығы түліктің түріне, малдың жасына, бастапқы салмағы мен қоңдылығына байланысты. Мысалы, қоңы орташаларын 35-45 күн, қоңы төмендерін 50-60 күн бордақылайды. Бұл кезде жылқы тәулігіне орта есеппен 1-1,5 келі үстеме салмақ қосады. Мал бордақылаудың тиімділігін арттыру үшін түліктің барлық түрлеріне ортақ өсіп-даму заңдылықтары басшылыққа алынуы керек. Жас малды бордақылағанда алғашқы кезде оның салмағы ет пен сүйегінің толысуына байланысты жүреді де, үстеме салмаққа азық аз жұмсалады, ал одан кейінгі салмақтың артуы денедегі майдың түзілуіне байланысты болғандықтан, азық шығыны көп жұмсалады. Дені сау мал ғана тез қоң алып семіреді. Сондықтан бордақылауға қойылған мал бақылауда болуы қажет. Бордақылайтын табын құрамындағы малдың тұқымы, жасы, жынысы, салмағы, қоңы бірдей болғаны дұрыс.Иә, Мәдениет ауылында кәсіппен айналысып, оны отбасылық бизнеске айналдырғандар саны жыл сайын артуда. Негізінен шағын кәсіп иелерінің басым бөлігі атакәсіп – мал шаруашылығына ден қойғандар. Құс шаруашылығы, кондитер өнімдері, наубайхана, көлік жөндеу қызметі, шаштараз секілді кәсіп түрлерімен айналысуды жоспарлап отырғандары да бар.&nbsp;Әрине кәсіпке бейімделу – бүгінгі заман талабы. Ауыл тұрғындарының бұл бағыттағы қозғалысы көз қуантады. Атам заманда қолға үйретіліп, көшпелі халықтың қажетіне жараған жылқы малының қадір-қасиеті ерекше. Жылқы тектес халықтың өзі аттан, қазаны оттан түспеген. Көшпелі замандағы халықтың сенімді серігі, көлігі, әрі қорегі де осы. Төрт түліктің ішіндегі ең тазасы, ең тектісі, адам денсаулығына ең пайдалысы да осы жылқы.

Ата кәсіпті қолға алған

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Бүгінгі күні экономикасы ілгері жылжыған Шиелі ауданында өндіріс, өнеркәсіп орындарынан бөлек кәсіп ашып, табыс тауып отырған жандар аз емес. Оның ішінде мал санын көбейтуден бөлек, құс өсіріп, бал өндірумен айналысатын кәсіпкерлердің де үлесі бар. Ара балының мың сан ауруға ем болатын қасиеті бар екенін көпшілік біледі. Ал, оны өсіріп-баптап, балын алсаң, толағай табысқа кенелерің хақ. Бүгінде осы кәсіппен жан бағып, омартаны кәсіп көзіне айналдырған Шиелі ауданының іргесіндегі Ақмая ауылының тұрғыны Тұрғанбайдың өніміне сұраныс жоғары. Берекелі ісінің бабын тапқан кейіпкеріміздің шаруасын көріп, көңіліміз марқайды.<blockquote>Ең бірінші, кәсіпкер азаматқа бет бұрмас бұрын, стастиканы сөйлетсек, жалпы дүниежүзі бойынша бал өндіруден бірінші орынды аспан асты елі алады екен. Яғни, 1 миллион 400 мың тонна балдың 300 мыңы Қытайдың еншісінде. Еуропалық елдерде Аргентина мен Украинаның үлесі жоғары. Ал, біздің мемлекетте бал өте аз өндіріледі. Статистика бойынша небәрі 8 мыңды маңайлайтын көрінеді. Негізі, әлемдік картада республикамыз жер жағынан 9-орында тұратындығын, тау да, дала да, гүл де барын ескерсек, бұл көрсеткіш көңіл көншітпейді. Ал, оны тозаңдандыратын омарташылар саны өте аз. Яғни, өсімдіктер гүлдейді де босқа қурайды. Осы кәсіппен айналысатын адамдардың қатары қалыңдаса, гүлдеген жерге көшіп барып, рентабельді шаруашылық жасап, жұмыс істеудің мүмкіндігі мол. Ара болмаса қоршаған ортаның, топырақтың құнары жойылады. Енді оған Эйнштейннің: «Жер бетінен ара жоғалса, бес жылдан соң адамзат та жоғалады», – деген сөзін қосыңыз.</blockquote>Еңбекқор адамның тұрмысы берекелі болады. Бүгінгі заманның талабы да осы. «Кәсібіне қарай – нәсібі» демекші, бүгінде өз мүмкіндіктеріне қарай, түрлі кәсіп ашып, ісін дөңгелеткен азаматтардың саны күннен-күнге артып келеді. Ақмая ауылының тумасы Тұрғанбай Тоқтыбаевтың мемлекеттің қолдауынсыз омарташылық кәсіппен айналысып келе жатқанына 40 жылдан асыпты. Ол Өскемен қаласына барып, омарташылардан сабақ алып, 6 айдай арнайы курстарда оқып қайтады. Содан 1986 жылы омарташылық шаруашылығын қолға алады. Бүгінде кәсібін өрге домалатып отырған жетпістің желкенін керген ақсақал жиналған балды базар мен басқа қаларға өткізіп, өз отбасын асырап отыр. Әрине, қасындағы жары Күләш Мырзаханованың да еңбегі елеулі.<blockquote>– Басында бұл кәсіппен айналысу оңайға соқпады. Сырт көзге ара бағу, бал өндіру жеңіл көрінгенімен, жұмысы, қиындығы көп. Қазір бізде 40 ара ұясы бар. Балдың бір келісі – 2000 теңгеге саудаланады. Ара ұяларын Шымкенттен алдырдық. Біздің қолымыздағысы «Карпатка» тұқымы. Аралар бал жинау кезінде әлсіреп, кейбіреулері өледі. Сондықтан араға үнемі күтім жасап, баптау қажет. Ол үшін арнайы дәрумендер беріліп, дәрілер себіледі. Жылдың әр маусымында бұйырған балды аламыз. Сондай-ақ, өзімізден шыққан табиғи, құрамы таза балды жергілікті халыққа арнайы өткізіп тұрамын, – дейді омарташы.</blockquote>Кейіпкеріміздің айтуынша, мамыр айынан бастап, қазанға дейінгі аралықта бал жинау үрдісі жақсы жүреді. Тек аралар жаңбырлы күндері бал жинамайды. Тағы бір ерекшелігі, олар темекі мен ішімдіктің, әтірдің иісін жақтырмайды. Жанына жақындаған адамда осы аталған иіс болса ашуланып, тарпа бас салады. Үнемі қозғалыста болады. Содан да болар, оның ұясының ішінде қысы-жазы 30-35 градус температура сақталады. Міне, жоғарыдағы біз білмейтін тың мәліметтің бәрін кәсіпке ден қойған Тұрғанбай құлшыныспен әңгімелеп берді. Бізде бал араның қыр-сырына қанықтық.

Тұрғанбай Тоқтыбаев: Бал жеген адамның балтыры сыздамайды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Елорданы дамыту мәселелері жөнінде кеңесте құрылыстың ел экономикасының өте маңызды саласы екендігін атап өткен болатын. Сонымен бірге мемлекет басшысы Үкіметтің кеңейтілген отырысында құрылыс саласының тиімсіз пайдаланылуы мәселесі жөнінде де айтты. «Елімізді экономикалық-әлеуметтік дамыту ісінде маңызды рөл атқаратын құрылыс саласының тиімсіз басқарылуы өте өзекті мәселе болып тұр. Мысалы, жобалардың құнын сметалық есептер арқылы анықтау әдістемесі әлемдік стандарттарға сай емес. Инвесторлар уақытын, қаражатын және жұмысқа деген құлшынысын жоғалтып, ақыры құрылысқа рұқсат беретін құжаттар көп талап етілмейтін елдерге кетіп қалады. Үкімет халықаралық тәжірибені негізге ала отырып, инвесторлар үшін жобалық-сметалық құжаттарды бекіту тәртібін барынша жеңілдету керек. Өздеріңізге мәлім, мен осыдан бір жарым жыл бұрын әлемдегі озық тәжірибеге сай келетін Қала құрылысы туралы кодекс әзірлеуді тапсырдым. Бірақ менің атыма бірқатар сарапшылар мен кәсіпкерлерден өтініштер келіп жатыр. Олардың айтып жатқан шағымдары мынадай: қазіргі Кодекстің жобасы қойылған талапқа сай келмейді, бұрыннан бар нормалар ұсынылған, жаңа тәсілдер мен шешімдер жоқ. Сондықтан, Кодекстің жобасын қайтадан мұқият қарап, жетілдіру қажет», - деді Тоқаев.Иә,экономиканың негізгі іргетасы осы құрылыс саласы болып табылады. Сол үшін атаулы саланың дамуы мемлекеттің экономикалық күш-қуаты мен әлеуметтік жағдайының дамуына тікелей байланысты. Бүгінде заман талабына сай етіп салынған құрылыс кешендері аймақтың айбынын арттырып, өңірдің өсіп-өркендеуіне үлес қосуда. Сонымен бірге соңғы уақыттары Арал ауданы бойынша құрылыс саласындағы жұмыстар жоғары деңгейде жүргізіліп келе жатқаны белгілі.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Сала бойынша Арал қаласында осыған дейін аудандық Ішкі Істер бөлімі ғимараты, 5 учаскелік полиция бөлімшесінің ғимараты және Арал қаласындағы №4-ші мөлтек ауданында өкілдік (резиденция) коммуналдық объектісі сонымен қатар сот ғимараты мен аудандық прокуратура ғимараты және халыққа қызмет көрсету орталығы ғимараты бой көтерген.&nbsp;Ауыз су мәселесі – аудан халқы үшін ең маңызды мәселе. Тіршілік көзінің мәселесі бойынша да ілкімді жұмыстар атқарылған еді.&nbsp;«Ақбұлақ» бағдарламасы аясында 2013 жылы 5 елді мекеннің, оның ішінде Жақсықылыш кенті, Қосжар, Сапақ, Жалаңаш, Ақбай елді мекендерінің ішкі су жүйесін&nbsp; кеңейту және қайта жаңғырту жұмыстары жүргізілген болатын.Ал «Нұрлы жол» бағдарламасы бойынша 2017-2018 жылдары 7 елді мекенге, яғни Сексеуіл кенті, Аманөткел, Бөген, Қамыстыбас, Аралқұм, Шижаға, Конту елдімекендерінде ішкі су құбыры желілерін қайта жаңғырту және кеңейту жұмыстары іске асты.Сонымен қатар «Өңірлерді дамыту бағдарламасы» бойынша 4 елді мекеннің, 2018 жылы Қарашалаң, 2020 жылы Шөміш, 2021 жылы Аққұлақ және өткен жылы Көктем елдімекенінде ішкі су құбыры желілерін қайта жаңғырту және кеңейту жұмыстары бағытында барлығы&nbsp; 16&nbsp; жоспар жүзеге асты.«Нұрлы жер» бағдарламасы аясында өткен жылы көптеген жоспарлар орындалды. Олардың ішінде ауыз су, электр желісі мәселесі басты назарда болды. Ауылдық елдімекендердің халқы үшін жақсы жаңалықтар мол болды. Оның мысалы, бөлінген&nbsp; 363,2 млн теңгеге Арал қаласының&nbsp; №8, №6, Жақсықылыш кентінің жаңа мөлтек ауданы және Көктем елдімекені толықтай Арал-Сарыбұлақ топтық су құбырына қосылса, 442,6 млн теңгеге Арал қаласының №6, №8, №5 мөлтек аудандары, Жақсықылыш кентінің жаңа мөлтек ауданы толықтай электр желілеріне қосылды.Сондай-ақ Құланды елді мекеніне 17,5 млн теңгеге блок-модуль қойылды. Бұл өз кезегінде елдімекендер халқының сапалы ауыз сумен қамтылу дейгейін 88,6 пайызға дейін көтерді.2014 жылы аудандық бюджеттен бөлінген 1,5 млн теңгеге Ақбасты елді мекеніндегі ауыз су тұщыту қондырғысының мембрана клапандары жаңадан ауыстырылса, 2015 жылы аудандық бюджеттен бөлінген 1,4 млн теңгеге Ақбасты елді мекеніндегі ауыз судың шахталық құдығына ағымдағы жөндеу жұмыстары жүргізілді. Бұл жұмыстар тоқтап қалмай, 2016 жылы аудандық бюджеттен бөлінген 1,6 млн теңгеге Ақбасты елді мекеніндегі ауыз су тұщыту қондырғысының 8 дана мембраналық құрылғылары ауыстырылып, шахталық ауыз су құдығына қоршау жұмыстары жүргізілді.&nbsp;2017 жылы Арал аудандық бюджеттен бөлінген 4,0 млн теңгеге Сазды ауылындағы 3 дана шахталық ауыз су құдығы және Тоқабай елдімекеніндегі ауыз су құдығы ағымдағы жөндеуден өткізіліп, жаңадан шахталық ауыз су құдығы қазылды.Жалпы, құрылыс саласы Арал ауданының экономикалық өсіміне және қарқынды &nbsp;даму жүйесіне тікелей және жанама әсер ете алады. Сон­дай-ақ ол белгілі бір деңгейде халықтың қа­жет­тілігін өтейді. Тиісінше, барлық саланың басында тұрған, маңызды да экономикалық мықты іргетастың көрінісі болып қала бермек.Фото: pixabay.com

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Қоғам