<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> «Халық айтса, қалт айтпайды» деген тәмсіл бар. Құндылығы сол, ғасырдан-ғасырға ілесіп келеді. Шиелі аудандық білім бөлімін басқарған кімдер деп сұрай қалсаңыз, жиырмадан аса басшылардың ішінен Н.Еспенбетов, Ә.Бекпенбетов, Е.Есенгелдиев, Д.Тайманов және Ж.Зермұхамедовтердің есімі аталады. Сондай-ақ мектеп директорлары арасынан Ә.Ахметов, М.Рүстемов, Н.Аханова, Р.Мауияұлы, А.Бәкіров, С.Аймаханов, К.Жәукебаева, Х.Құнанқараев, Б.Есенов, Қ.Палмағанбетов, Ж.Баймұратовалар көбірек ауыздарына ілігеді.&nbsp;Бұл дегеніміз – білім бөлімінің менгерушілерінің де мектеп директорларының да халыққа танымал болып, жасаған еңбектерінің абырой биігінен көрінгендігінің белгісі болса керек. Ондай жетістік кімнің болса соның пешенесіне жазылмаған. Оған зор ізденіс, адал еңбек, біліммен біліктілік, күш-қайрат, ұлағаттылық жеткізеді. Бізді ұстаздарымыз мектеп қабырғасында өмір сүруге,&nbsp; еңбек етуге тәрбиеледі. Бізге үнемі «Оқушылар, адам өмірде екі нәрседен қателеспеуі керек. Біріншіден, мамандық тандаудан, екіншіден, жар таңдаудан» деп айтып отыратын. Әрине, әркімнің сүйіп тандаған мамандығы өзіне қымбат.&nbsp;Дүниедегі ең қымбат, ең құрметті, ең мәртебелі де сыйлы мамандық – мұғалім. Мұғалім – мектептің жаны. Олар оқушылардың күнде салар әні, ел ертеңі саналатын өскелең ұрпақты тәрбиелейтін, білім нәрімен сусындататын өлшемі шексіз, мәртебесі биік мамандық иелері.Кезінде Шиелі іргесіндегі Жаңатұрмыс ауылының қарадомалақ баласы Байділда мұны білді ме, білмеді ме, әйтеуір, мұғалімдікті таңдапты. Талабына нұр жауғыр оқушы сол жылы-ақ мақсатына жеткен болатын. Оқуға жаны құмар Б.Есенов 1946-1949 жылдары «Жаңатұрмыс» ауылындағы бастауыш сыныпта оқып, ал 1950-1956 жылдары №45 «Октябрьдің 14 жылдығы» атындағы қазақ орта мектебінде жалғастырып, үздік бітіреді. Сол жылы Қызылорда қаласындағы Н.Гоголь атындағы педагогикалық институтының физика-математика факультетіне түсіп, 1961 жылы тәмамдап шығады. Байділда Есенов 1938 жылы 14 сәуірде қазіргі Байсын ауылында дүниеге келген. Өзінің еңбек жолын №149-шы «Қызылту» орта мектебінде физика және математика пәнінің мұғалімі болып бастайды. 1967 жылы 23 тамызда Жаңатұрмыс ауылындағы №207 мектепке директордың оқу-тәрбие жөніндегі орынбасарлығына тағайындалады. 1974 жылы Б.Есеновтің еселі еңбегі бағаланып, оны осы мектепке директор етіп бекітеді. 1977 жылы Б.Есенов денсаулығына байланысты өтініш жазып, мектепте пән мұғалімі қызметін атқарады. Өзінің қарапайымдылығымен, көркем мінезімен, сабырлы да салмақты ұстанымымен ұжымдағы беделін төмендетпей, сыйлы қалпын сақтай біледі. 1981 жылы аудандық оқу бөлімінің меңгерушісі Ж.Зермұхамедовтың 15 желтоқсан 1981 жылғы №526 бұйрығына сәйкес, ол қайтадан №207 мектеп директорының оқу-тәрбие жөніндегі орынбасары қызметіне кіріседі. Мектептің білім сапасын дамытып, тәрбие деңгейін көтеріп, талапқа сай белсенді қызмет атқарып көзге іліккен Б.Есеновті аудандық оқу бөлімі 1985 жылы қайтадан №207 Жаңатұрмыс мектебіне директор етіп тағайындайды.Ол 1989 жылы сынып бөлмелерінің жетіспеушілігін ескеріп, қосымша 4 сынып бөлмесін соғып қосады. Оқушылар саны 180-ге жетеді. 9 сынып оқытылып, 15 ұстаз сабақ береді. Бұл директор Б.Есеновтың талпынысы, ізденісі болатын.Ол көрнекті қазақ ақыны, Алаштың алғыр ойлы азаматы Мағжан Жұмабаевтың «Қазақтың тағдыры, келешекте ел болуы да мектебінің қандай негізде құрылуына барып тіреледі. Мектебімізді таза, берік һәм өз жанымызға үйлесетін негізде құра білсек, келешегіміз үшін тайынбай-ақ серттесуге болады» деген сөзін ескеріп, үнемі басшылыққа алады. Соның нәтижесінде таза еңбек атқарып, жемісті жетістіктерге қол жеткізеді.&nbsp;Б.Есенов бүкіл мектептің жұмысын игеру, оқушылардың ата-аналарымен танысып-білісу, ұстаздардың жеке қабілеттерін, шығармашылықтарын, сабақ берудегі тәжірибесін зерттеп, белгілі бір қорытынды шығарып, әр педагогті, әр баланы жеке-жеке бағалап, мектептің педагогикалық кеңесінде үнемі жария етіп отыруды жолға қойған. Б.Есенов 1985-1992 жылдар аралығында денсаулығына қарамастан, тапжылмай директорлық қызметін мінсіз атқарады. Туған жеріне деген ыстық махаббатын аямайды. Ауданның, ауылдың қоғамдық өміріне белсене араласып, дем береді. Мектеп ұжымының ауызбіршілігін сақтап, өзгелерге үлгі ету мақсатын көздейді. Б.Есеновтың денсаулығы сыр беріп, 1992-1996 жылдары мектепте мұғалім болып, 1996 жылы мектеп директорының оқу-тәрбие жұмысы бойынша орынбасарлығына қайтадан тағы бекітіледі. Іскер басшы, ұлағатты ұстаз 1997 жылы 12 қазан күні 59 жасында дүниеден озады.Байділда Есенов осы 36 жыл ұстаздық ғұмырында мұғалімге тән азаматтық болмысынан айнымай, қажымай жұмыс істеген. Оның өлшеусіз толағай еңбегі ескеріліп, 1970 жылы «Ерен еңбегі үшін» медалімен, 1991 жылы «Еңбек ардагері» медальдарымен марапатталады. Сондай-ақ Шиелі аудандық халыққа білім беру бөлімінің, облыстық білім басқармасының Алғыс хаттары мен Құрмет грамоталарын иеленген.&nbsp;«Адам ұрпағымен мың жасайды» демекші, Байділда ағай мен Рабиға апай екі ұл, төрт қыз тәрбиелеп қанат қақтырды. Ұлды – ұяға, қызды – қияға қондырды. Бәрі үйлі-баранды. Айтарымыз ардақты, еліне сыйлы, артына өшпес із қалдырған, шәкірттерінің бойына қажыр-қайрат, ой-санасына білім нұрын, тәрбиенің салт-дәстүрін құйған ұлағатты ұстаз, Есенов Байділдаға бүгінде қандай құрмет жасалсада артық етпейді. Сонан бері қанша уақыт өтсе де, оның жарқын бейнесі мектеп мұғалімдері мен ауыл тұрғындарының көкейінде жүр.&nbsp;

Шиелі: Ұстаздан қалған ұлағат

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp; Бүгінде неврология&nbsp;– медицинадағы күрделі саланың бірі. Ал невропатология – жүйке жүйесі ауруларының себебі мен механизмін анықтайтын, емдеп әрі аурудан сақтану әдістерін көрсететін ғылым. Жүйке жүйесі ауруларының деңгейі, баланың дұрыс жетіліп, қалыптасуында қандай мәселелерге назар аудару керектігін білу үшін Қармақшы аудандық емхананың балалар невропотологы Айнұр Бимухаметовамен сұхбаттасқан едік.– &nbsp;Айнұр Омарқызы, алдымен баланың дамуындағы басты кезеңдерге тоқталып өтсеңіз. Неврологиялық аурулар қайдан пайда болады?– Неврологиялық ауруға кез-келген адам шалдығуы мүмкін, яғни барлық аурулар жүйке жүйесімен тығыз байланысты. Ол талшықтардан құралған ұлпалардың шоғыры, ми мен жүйке түйіндерін басқа органдармен байланыстырып тұрады. Демек, неврологиялық аурулар әртүрлі себептерге байланысты туындайды. Иә, қазір еңбектеген баладан еңкейген қартқа дейін күйзеліске ұшырайтыны жасырын емес.Рас, бүгінде балалардың көпшілігінде неврологиялық ауру кездеседі. Жалпы баланың денсаулығына ол іште, анасының құрсағында жатқан кезде барлық нәрсе әсер етеді. Егер анасында қан аздық, ісік, басқа да ауру болса, ол өсіп келе жатқан сәбиге кері әсерін тигізеді. Неврологиялық аурулар көбіне баланың миына оттегі жетпегендіктен болады. Оттегі жетіспеушілігінен сәби іште жатқанда қысылса, немесе келіншек ауыр босанса, суы ерте кетіп қалса, кіндігі оратылып қалса, балаға оттегі жетпей гипоксия пайда болады. Мұндай жағдай көп кездеседі. Бірақ оның салдары бірден білінбейді. Сондықтан қалыпты дамуын бақылау үшін әрбір үш ай сайын 1 айлық, 3 айлық, 9 айлық, 1 жастағы сәбиді невропатолог қарап отырады. Егер сол кезде қандай да бір ауытқу анықталса, ауруды уақытында емдеуге болады.– Кей аналар сәби алты айда бауырын көтеріп, бір жаста жүрмесе бала дамуында кемшілік бар деп уайымға салынып жатады. Осы туралы не айтасыз?–&nbsp;Әр баланың дамуы әртүрлі. &nbsp;6 айда еңбектеп, 1 жаста жүру керек деген ұстаным қазіргі кезде жоқ. Бұл жаста сіз баланың мінез-құлқында, оның қабылдауында көптеген қызықты өзгерісті байқай аласыз. &nbsp;6 айда бала күрделі нәрселерге қызығушылық танытады. Сондай-ақ ол заттардың қасиеттерін зерттейді, адам таниды, дауыстар ажырата біледі, қоршаған ортамен байланысы болады.– Жаңа туған нәрестенің басында жұмсақ еңбегі болатынын білеміз. Кейде сол ерте қатып жатады. Жалпы баланың еңбегі қай уақытта қатуы қажет?–&nbsp;Баланың еңбегі, қалыпты жағдайда бір жасқа дейін қатып бітеді. Ата-бабамыздан «Баланың еңбегі «тас» дегенде тастай қатады» дейтін сөз қалған. Бұл – қазіргі медицина дәлелдегендей, әр баланың жеке ағза екендігінің белгісі болса керек.– Қазірде көп ата-ана жұмысбасты. Дей тұра баланың өміріндегі ең маңызды рөлді алатын ол әрине – ата-ана. Қала ойлайсыз, олар баланың өсіп-жетілуінде қандай рөлді атқаруы тиіс?– Бала тәрбиесінде алғашқы ұстаз – ата-ана. Ата-ана – бала тәрбиесіндегі басты тұлға. Бала үшін үй ішінен, ата-анадан артық тәрбиеші жоқ. Адамгершілік, бауырмалдық, татулық, қайырымдылық, әдептілік, инабаттылық сияқты қасиеттер – отбасында тәрбие балаға сөзбен, теориямен дамымайды, үлкендердің үлгісімен сіңеді. Сондықтан әке де, шеше де балаларының жан дүниесіне үңіліп, мінез-құлқындағы ерекшеліктерді жете білгені жөн. Балалармен әңгімелескенде олардың пікірімен де санасып отырған орынды. Өз баласымен ашық сөйлесе алмай, сырласа білмейтін ата-аналар «Екеуміз де жұмыстамыз, кешкісін үй шаруасынан қол тимейді, баламен сөйлесуге уақыт жоқ» дегенді айтады. Бұл дұрыс емес. Тіпті баламен сөйлесуге арнайы уақыт бөлудің қажеті жоқ. Әке мен шеше ұл-қыздарымен үй шаруасында жүріп-ақ әңгімелесіп, ой бөлісуге болады емес пе?!– Бүгінде балалар арасында бұ­рын-соңды атын естіп, білмеген ауру-сырқаудың түрі көбейді. Әсіресе, бәрін жақсы түсінетін және анық еститін, бірақ сөйлей алмайтын бүлдіршіндер жетіп артылады. Себебі неде, баланың тілі анық шығу үшін ата-анаға қандай кеңес айтасыз?– Бала тілі – бал. Бала тілінің дамуы күрделі процесс екендігі баршамызға белгілі. Соңғы уақытта бүлдіршін тілінің уақытынан кеш шығуы жиілеп барады. Сондықтан анық сөйлеуін ерте жастан қалыптастырған дұрыс. Ата-ана бұл жағдайға уақытылы мән беріп, дер кезінде мамандардан кеңес алған жөн. Жалпы қазіргі баланың кеш сөйлеуіне не себеп? Баласының бойынан кемшілік байқаған ата-ана не істеуі керек? Толығырақ тоқталайын.Негізінен бала тілінің кеш шығуы әртүрлі себепке байланысты болады. Ең бірінші анасының жүкті кезге дейінгі және жүктілік кезеңіндегі денсаулығы да маңызды рөл атқарады. Себебі жүктілік кезеңінде жұқпалы аурулармен ауыру немесе күйзеліс, депрессияның болуы, алкогольді ішімдікті пайдалану секілді факторлардың барлығы айналып келгенде теріс әсерін тигізеді. Сондай-ақ, ұзақ уақыт емізік емген баланың таңдайының дұрыс қалыптаспауы, және тұқымқуалаушылық себептерден болуы мүмкін. Дегенмен, ата-ананың бала дүниеге келгеннен кейінгі кезеңіне немқұрайлы қарайтыны тағы бар. Балаға жеткілікті түрде көңіл бөліп, сөйлеспесе бала жас ерекшелігіне сай дамымайды. Сонымен қатар бала теледидардың алдында немесе планшет, телефонның алдында көп уақыт өткізуі баланың тілінің кеш шығуына әсер етеді. Гаджеттер басып алған заманда, бала еркін сөйлеуден қалып барады. Себебі күні бойы телефонға телмірген балақайлармен ата-ана сөйлеспейді. Соның салдарынан тіл құрылысындағы фонетика, лексика, грамматика жүйелері дамымайды. Ал жасы өскен сайын, бұл кемшіліктердің қалпына келуі қиындай түседі.Көп балада ашуланшақтық, ызақорлықты жиі байқап жатамыз. Оның үстіне қолыма телефон алып отыра берсем дейді, осыған пікіріңіз?–&nbsp;Кейбір балалар ашулануға бейім, әсіресе агрессивті, гиперактивті немесе қыңыр, сондай-ақ жаңа жағдайларға бейімделмеген балалар кездесіп жатады. Көп сәби үшін ашуланшақтық – бұл өзінің көңілсіздігінен шығып, шектеулерді болдырмаудың бір жолы (егер мен қатты айқайласам, анам маған бұл ойыншықты сатып алып береді ме?). Ашуланшақтықты жоюдың алғашқы қадамы – өзіңізді бақылауда ұстау. Егер екі тарап та бір-біріңізге айқайласаңыз, балаңызбен ештеңеге қол жеткізе алмайсыз. Баланы ұру – бұл ең жақсы нұсқа емес. Сонымен қатар бұл ашуланшақтықты одан сайын күшейте түседі. Оның орнына терең дем алып, эмоцияңызды бақылауға алыңыз, содан кейін баланы сабырлы түрде тәртіпке келтіріңіз, бірақ оған ашулануға жол берілмейтінін түсіндірген жөн.– Ауруды емдегеннен алдын алған жақсы дейміз. Ал алдын алу үшін не істеу қажет?Салауатты өмір салты – бұл ең әуелі денсаулықты сақтауға және нығайтуға бағытталған сауықтыру жолындағы белсенді іс-әрекет. Денсаулық дегеніміз – адам жаны мен тәнінің амандығы, өмірдегі баға жетпес құндылық, ең басты байлық. Адам өмірінде денсаулықтың орны бөлек, әрі ерекше. Сондықтан да баланы дүниеге әкелместен бұрын, жүктілікті жоспарлау керек. Бүгінгі сау ұрпақ – келешек біздің болашағымыз.Әңгімелескен Ақнұр САҒЫНТАЙ&nbsp;

Айнұр Бимухаметова: Балаға ата-анадан артық тәрбиеші жоқ

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қазақ даласында өнерге деген құрмет өте жоғары, ерекше. Шығармашылық деген нәзік әрі құнды дүние. Тоқсан бес жылдық тарихы бар Шиелі жері талай талантты шыңдаған шежіренің ордасы. Өнер руханияттың айнасы десек, сол өнер тарландарының, майталмандарының басын қосқан мәдениет саласы – руханияттың мәйегі. Осы ретте заманауи құрылғылармен және жиһаздармен жабдықталған, өнердің әр қырына баулитын он үйірмесі бар «Арман» мәдениет үйіне айрықша тоқталғымыз келіп отыр.Шиелідегі Көкшоқы мөлтек ауданында орын тепкен «Арман» мәдениет үйінің ғимараты 1991 жылы бой көтерген. Алғашында ауылдық клуб «Арман» болып ашылып, кейінірек кинотеатр ретінде қызмет жасағанын көнекөз қариялар жиі айтады. Алайда апаттық жағдайда болған соң, қолданыссыз қалған. 2007 жылы «ҚазАтомӨнеркәсіп» ҰАҚ» АҚ қолдауымен күрделі жөндеуден өткізіліп, халық игілігіне берілген. 2015 жылдың 1 қарашасына дейін «ҚазАтомӨнеркәсіп ҰАК» АҚ «Қазатомөнеркәсіп – Демеу» ЖШС-нің еншісінде болған. 2 қараша 2015 жылдан бастап Шиелі кенті әкімдігінің «Арман мәдениет үйі» КМҚК болып қызмет атқаруда. Қазіргі таңда мекемені Нұргүл Шалекеева басқарып келеді.<blockquote>– Болашағын ойлайтын ел дананың ісін балаға үлгі ететіні ежелден белгілі қағида. Шүкір, ел болып ен дүрмектің ішіне енгелі мәдени-танымдық кеңістігіміздің көкжиегін кеңейтуге де көп болып көңіл аударылып жатыр. Бүгінгі түрлі үйірмелер мен шаралар соның айғағы. Мәселен, «Арман» мәдениет үйінде үйірме бүлдіршіндер мен жасөспірімдердің танымын кеңейту үшін жұмыс істейді. Соның арқасында, балалардың қызығушылығы артып, шұғылданатын хоббилері болады. Бір сәтке виртуалды әлемнен арылып, физикалық, логикалық қозғалысты іске қосады. Қоғамда болып жатқан оқиғаларға алаңдамай, балалық шақтың тәтті дәуренін сезінеді. Атап айтар болсақ, қолөнер және сурет үйірмесінде түрлі суреттер салып, сәндік бұйымдар жасап миды тынықтырады. «Арман» би үйірмесінде жетекшінің үйретуімен түрлі елдердің ұлттық биімен танысып, тіпті, жарыстардан жүлделі оралуда. Сондай-ақ би үйірмесіне қатысу арқылы салауатты өмір салтын сақтайтын балалардың қатары көп, – деді мәдениет директоры Нұргүл Тәңірбергенқызы.</blockquote>«Арман» мәдениет үйінің болашағы жарқын. Оның негізгі бағыт-бағдары ҚР мәдени саясатының тұжырымдамасын және кент әкімдігінің өкімдерін, шешімдері мен қаулыларын басшылыққа ала отырып мәдениет үйі халық шығармашылығын, этномәдени дәстүрлер мен әдет-ғұрыптарды сақтау, тұрғындардың мәдени демалыстарын ұйымдастырып, көркемөнерпаздар ұжымдары мен өнер адамдарының шығармашылығын насихаттау болып табылады. Өнер мен шығармашылық егіз ұғым деп түсінетін ұжым жыл сайын ата басылым «Өскен өңір» газетінің ардагерлерін ардақтап, БАҚ қызметкерлері күнін де құр қалдырмайды. Мәселен, биыл 65 шара жоспарланған болса, оның 39 орындалды. Оқушылар аудандық, облыстық, республикалық, халықаралық байқаулардың жеңімпазы.

Шиелі: "Арман" мәдениет үйінің болашағы жарқын

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Қазақстандық стендап-комик қамауға алынды, - деп хабарлайды <a href="https://dalanews.kz/">Dalanews.kz</a>.Жоғарғы соттың мәліметінше, стендап-комикке ұсақ бұзақылық жасады деген айып тағылған (ӘҚБтК-нің 434-бабының 1-бөлігі).Айыпталушы ойын-сауық мекемесінде стендап көрсету кезінде жиналғандарға қатысты әдепсіз сөздер айтып, сол арқылы қоғамдық тәртіпті бұзған.Айыпталушы өз кінәсін толық мойындап, іс материалдарында көрсетілген мән-жайларды растады.Сот айыпталушыны ӘҚБтК-нің 434-бабының 1-бөлігінде көзделген әкімшілік құқық бұзушылықты жасағаны үшін кінәлі деп танып, оған 15 тәулікке қамауға алу түріндегі әкімшілік жаза тағайындалды.Сот үкімі заңды күшіне енген жоқ.

Қазақстандық әзілкеш қамауға алынды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Астана қаласында жеке сот орындаушы азаматтың баласына аударған алиментін өзіне қолданып отырған, деп хабарлайды&nbsp;<a href="https://sn.kz/sn-akparat-agyny/112831-sot-oryndaushy-bireudin-balasynyn-alimentin-oz-balasynyn-shotyna-audaryp-otyrgan">Skifnews.kz</a> ақпарат порталы.Астана қаласының прокуратурасы хабарлағандай, оқиға Нұра ауданында болған. Бұнда жеке сот орындаушы борышкердің ақшасын баланың анасының есепшотына емес, өз ұлының шотына аударғаны анықталды.Жеке сот орындаушысының алимент төлеуге арналған 1 млн теңгеден астам ақшаны жымқыру фактісі бойынша қылмыстық іс тіркелді. Анықталғандай, жеке сот орындаушы бір жыл бойы борышкердің ақшасын жас баланың анасының орнына өз ұлының шотына аударғаны анықталды, – деп хабарлайды &nbsp;Астана қаласының прокуратурасы.Қазір жеке сот орындаушысына қатысты «қызметтік өкілеттігін асыра пайдаланғаны» үшін қозғалған қылмыстық іс сотқа жолданды.Фото: Pixabay

Сот орындаушы біреудің баласының алиментін өз баласының шотына аударып отырған

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Осыдан 67 жыл бұрын жер кіндігі саналатын «Байқоңыр» ғарыш айлағынан алғаш ракета ұшырылды. Ғылым жетістігі саналатын Қызылорда облысындағы&nbsp;«Байқоңыр» ғарыш алаңы әлемдегі тұңғыш әрі ең ірі ғарыш айлағы. Аумағы 6717 шаршы шақырымнан асады. Ұзындығы солтүстіктен оңтүстікке – 75 шаршы, батыстан шығысқа дейін 90 шақырымға жуықтайды.«Байқоңыр» ғарыш айлағының іргесі 1955 жылы қаланған. Ғарыш алаңы Қызылорда облысы&nbsp;Қармақшы ауданының аумағында орналасқан.Ғарыш айлағының Байқоңыр қаласы аумағынан салынуының да өзіндік себебі бар. Бірінші кезекте ғарыш алаңы орналасқан аумақты елді мекендерден қашық орналасуы, экватор жазықтығына жақындығы, ракетаның ұшырылуы мен ғарыштық обьектілердің қонуының қолайлылығы сынды факторлар себеп болған.Облыстық архив қорының деректеріне қарасақ,&nbsp;1957 жылдың 4 қазанында «Байқоңыр» ғарыш алаңынан тұңғыш ғарыш ракетасы сәтті ұшырылды.&nbsp;Ал 1961 жылдың 12 сәуірінде адамзат тарихында тұңғыш рет Ю.Гагарин «Восток» ғарыш кемесімен ғарышқа аттанды. «Байқоңырдан» Күннің, Айдың, Шолпанның алғашқы жасанды серіктері, «Восток», «Союз» ғарыш кемелері, «Салют», «Мир» орбиталық станциялары, жұмыс жүргізуге арналған «Протон», «Прогноз», байланыс мақсаты үшін пайдаланылатын «Молния», «Горизонт», т.б жасанды Жер серіктері ұшырылды.1991 жылғы 2 қазан. Қазақстанның тарихына алтын әріптермен жазылған бұл күні «Союз ТМ-13» кемесімен &nbsp;тұңғыш қазақ ғарышкері Тоқтар Әубәкіров ұшты. Осы ұшырылым барысында республиканың бірінші ғылыми-зерттеу жұмыстары жүзеге асты, ғарышта 7 күн 22 сағат 13 минут болып жерге оралды. Тоқтар Әубәкіровке Кеңес Одағының батыры, «Халық қаһарманы», сондай-ақ, «Қызылорда қаласының құрметті азаматы» атағы &nbsp;берілді.Талғат Мұсабаев ғарышқа үш мәрте ұшып, сол жақта 341 күн 9 сағат 48 минут 41 секунд болып қайтты.&nbsp;Ол «Гиннес рекордтар кітабына» енген. Осы күнге дейін Т.Мұсабаев секілді ешкім ғарыш кеңістігінде ұзақ уақыт болып көрмеген. Ғарышкер – «Халық қаһарманы» атағының, «Отан», 1-дәрежелі «Барыс» ордендерінің иегері.Айдын Айымбетов 2015 жылы 2 қыркүйекте «Байқоңырдан» халықаралық ғарыш станциясына аттанды. Ол ғарышта он күн болып, маңызды зерттеулер жүргізді. Кеңістікті игеруге сіңірген аса зор еңбегі, көрсеткен батырлығы мен ерлігі үшін А.Айымбетовке 2015 жылы «Халық қаһарманы» атағы берілді.Алғашқы ғарыш сапарынан бері 500-ден аса ғарышкер аспан әлеміне сапар шегіп, ғылыми-зерттеулер жүргізді.Тәуелсіз Қазақ елінің ең үлкен жетістіктерінің бірі – ғарыш кеңістігін игеру екені сөзсіз.&nbsp;Осы жолда күні бүгінге дейін қыруар жұмыс атқарылып, қазақ ғалымдары өлшеусіз үлес қосуда.Осылайша ғылымның ең озық саласы елімізде көкжиегін кеңейте бастады. Қазір «Байқоңыр» ғарыш айлағы қазақтың ғана емес, әлемнің игілігіне айналды.Бүгінде әлем бойынша ғалымдар аспан әлемін зерттеуде. Әлем – жұмбақ дүниелерден құралған. Ғалымдардың жер туралы да, ғарыш кеңістігіне қатысты ашқан ғылыми жаңалықтары да аз емес. Сондықтан ғарыш әлемі туралы зерттеулерге үңілуді жөн санадық.Ғаламды миллиондаған атом құрайды. Галактика, жарқыраған жұлдыз және планета. Сондай-ақ ғалам үдемелі түрде кеңейіп, өз аумағын шексіз де шетсіз етуін жалғастыруда. Әлі өз шешімін таппаған теория көп. Олар тереңінен зерттелмей, әлі ашылмаған сандық іспеттес жабулы күйінде қалуда. Бұл мақаламызда ғылым саласындағы қызықты ашылуларды талқылайтын боламыз.Электромагнитті сәулелену.&nbsp;Танымал фантастикалық фильмдердің көбінде электромагниттік сәулелену – кейіпкерлердің жанын алатын, супер қаһармандарға айналдыратын немесе оларды уақытты ауыстыра алатын, болашаққа не болмаса өткен уақытқа қайта алатын жұмбақ күш ретінде көрсетеді. Мұның шын мәні неде?ЭМС – бұл фотондардың, жарықты құрайтын элементар бөлшектердің ағындары. Фотондардың толқын ұзындығы мен жиілігі айтарлықтай өзгереді, сол себепті ғалымдар фотондарды жеке электромагниттік диапазондар бойынша жіктеуі қажет болады.Адамның көзі электромагниттік спектрдің өте аз бөлігін ғана көре алады. Бұл – көрінетін сәулелену немесе оптикалық диапазон деп аталады. ЭМС-тің көп бөлігі бізге көрінбейді. Бұған, мысал ретінде, радиотолқындар, рентген сәулелері, инфрақызыл сәулелерді жатқыза аламыз.Жарық жылы.&nbsp;Астрофизикада жарық жылы – жарықтың вакуумдағы кедергісіз жолдың бір жылда өтетін қашықтығы. Жарықтың абсолютті жылдамдығы, яғни вакуумдағы электромагниттік толқындардың таралу жылдамдығы тұрақты болғандықтан, жарық жылы шамамен 9,46 триллион шақырым болатынын есептеу қиын емес.Түсінікті болу үшін: күн сәулесі жер бетіне 8 жарық минутта, 20 жарық секундта жетеді, ал бізге ең жақын жұлдыз – Альфа Кентавриге дейінгі қашықтық 4,37 жарық жылы. Егер біз жер бетінен айға сәулесі қатты жарық жағатын болсақ, ол 1,24 жарық секундтан кейін ғана айға жетеді. Ал Марсқа дейін жердің бетінен жағылған сәуле 3 жарық минуты, 28 жарық секундында жетеді.Қараңғы энергия.&nbsp;Қазіргі заманның космологиялық теорияларына сәйкес, біздің ғалам барлық бақыланатын объектілерді құрайтын 5% бариондық материядан, 25% ауырлық күші арқылы жазылған қараңғы материяның және жалпы көлемі 70%-ды құрайтын қараңғы энергиядан тұрады.Бұл ұғым Эйнштейннің «қателік» деп есептеген теориялық зерттеулерінің нәтижесінде пайда болды. Ол теориялық зерттеулердің нәтижелері қажетті нәтижеге сәйкес келуі үшін теңдеулеріне қосымша константа енгізді. Кейіннен ол нәтижесіз қадамынан ұялып, оны өміріндегі ең үлкен қателік деп санады. Уақыт өте келе, бұл сала дамып, біршама жетілген астрофизикалық деректерді ала бастадық. Ғалымдар физикаға «қараңғы энергия» ұғымын енгізді. Ол – белгісіз күш, бұл ғаламды үдемелі түрде кеңейтуге мәжбүр етеді, сондай-ақ өзінің қасиеттерінің арқасында «жалған» Эйн- штейн константасымен сипатталады.Қара энергияның қандай екендігі туралы консенсус әлі жоқ. Алайда көптеген ғалым бұл бүкіл әлемде біркелкі таралып отыратын, өзгермейтін энергия тығыздығы деп ойлайды.Қараңғы энергия ауырлық күшінен басқа қарапайым заттармен мүлде әрекеттеспейді. Сондай-ақ бүкіл бақыланатын ғаламның шамамен 68,3%-ын құрайды. Бұл материяның немесе энергияның басқа түрлеріне қарағанда әлдеқайда көп.Әлем әлі тереңінен талдау мен анықтауларды қажет етеді. 2023 жылдың нәтижесі бойынша ғарыш небәрі 5%-ға зерттелеген. Жердің бетін түгел зерделеп болмадық. Десек те гравитациясыз кеңістік туралы пайымдаулар да өз ретінде әлем ғылымының жетілуіне өз үлесін қоса бермек.&nbsp;Қорлан САРЫ Фото: sputnik.kz

"Байқоңырдан" ғарыш тарихы бастау алды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Таяу уақытта елімізде мектеп қоңырауы соғылып, көптен күткен жаз мезгілі келеді, бұл кезде балалардың бос уақыты көбейіп, уайымдары азаяды.Fingramota.kz интернеттегі түрлі тұзақтар мен алаяқтық схемалардан аулақ болу үшін ата-аналарға&nbsp;каникул&nbsp;кезінде балаларға ерекше назар аударуды ұсынады.Зиянды коды бар ойын қосымшалары&nbsp;Қазіргі заманғы балаларға қатысты қаржылық алаяқтықтың көпшілігі әдетте мобильдік және компьютер ойындарын сатып алу кезінде орын алады. Көптеген онлайн-ойындарда пайдаланушыларға керек-жарақ, ең жоғары деңгейге дейін «сатып алу» үшін ойын бонустарын сатып алу, қандай да бір жаңа локацияларды оқшаулау ұсынылады.Қандай да бір ойынға керекті затты жеңілдікпен сатып алу не жарнамасы жоқ ойынды төмен бағамен алу бас тарта қоймайтын ұсыныс. Алайда мұндай сатып алғанның бәрі бірдей зиянсыз емес.Алаяқтар осылайша зиянды қосымшаларды таратуы мүмкін. Белгісіз сату көзінен «жеңілдікпен» ойын алғанша, гаджетке вирусы бар бағдарламаны кіргізіп жіберуге болады. Егер бала қосымшаларды ата-анасының банктің мобильдік қосымшасы бар телефонына жүктейтін болса, ол бағдарлама банктік карталар мен шоттар туралы дербес деректер мен мәліметтерді жинап алады.Нәтижесінде осындай конфиденциалды ақпаратқа ие болған алаяқтар шотыңызды еш қиындықсыз «тазартады». Егер телефоныңыз банк карточкасына, әсіресе жалақы картаңызға байланыстырылған немесе басқа маңызды ақпарат сақталған болса, балаларыңызға ол телефонды ойнауға бермегеніңіз дұрыс. Сонымен бірге телефондардан сатып алуға шектеу қойып, кішкентай бала байқамай ресімдеп жіберуі мүмкін ақылы жазылымдарды үнемі тексеріп отырыңыз.Ата-анасы өз «пластигін» ресімдеп берген және өздерінің гаджеті бар ересек балаларға күмәнді қосымшаларды жүктеудің қандай салдары боларын түсіндіріп беру қажет. Егер сіз балаңызбен бірге онлайн-сатып алғыңыз келсе, онда мұндай мақсаттарда жұмсағыңыз келген сома ғана аударылған виртуалды карточканы пайдаланған жөн.Кеңес:&nbsp;Барлық онлайн-сатып алуларды жалақыға байланысты емес жеке төлем картасының (виртуалды карта) көмегімен және тек тексерілген сайттарда жасаған дұрыс, сондай-ақ ресми дүкендерден қосымшаларды жүктеу қажет.&nbsp;Ақпарат «жинағыш»&nbsp;Геодеректер мен өзге де дербес мәліметтерді жинақтап, сол арқылы сіздің әрекеттеріңізді қадағалап отыратын Смарт-қосымшалар бар. Балалар қаннен-қаперсіз осындай қосымшаларды өздерінің немесе ата-анасының телефонына жүктеп алуы мүмкін.Мұндай конфиденциалды ақпарат «жинағыштар» қайда тұрып, қайда жұмыс істейтініңізді, балаңыздың қайда оқитынын, уақытыңыздың көп бөлігін қайда өткізетініңізді, қалай демалатыныңызды, онлайн-сатып алуды қай жерде жүргізетініңізді және т.б. оп-оңай білуге мүмкіндік береді.Осылайша, алаяқтар сіздің барлық қызығушылықтарыңызды және балаларыңыздың ермегін оп-оңай біліп алады. Ал кейбір қосымшалар пошта сервистеріне, әлеуметтік желілерге кибералаяқтардың кіруіне мүмкіндік береді, бұл өте қауіпті. Сондықтан да гаджетіңізге түрлі қосымшаны орнатпас бұрын сақ болыңыз.Айтпақшы, қосымшаның орналасқан жеріңізді бақылайтынын білу сонша қиындық туғызбайды. Оны телефоныңыздың теңшеуінен тексеруге болады. IOS-та «Теңшеулер» бөліміне кіріңіз, одан ««Конфиденциалдылық және қауіпсіздік», одан әрі «Геолокация қызметтері». Android-та «Теңшеулерді» ашып, «Орналасқан жер», одан әрі «Қосымшалардың геодеректерге қол жеткізуін» табыңыз. Барлық қосымшалар үшін геолокация қызметін ажыратып тастаңыз, ал күмәнділерін мүлдем алып тастаңыз.Кеңес:&nbsp;Өз гаджетіңізге және балаңыздың гаджетіне вирусқа қарсы бағдарламалар орнатып, оларды үнемі жаңартып отырыңыз. Қосымшалар мен бағдарламаларды орнатпас бұрын оларда вирус бар-жоғын міндетті түрде тексеріңіз. Суреттерде, қосымшаларда және әлеуметтік желілерде посттар жариялау кезінде орналасқан жеріңіз туралы мәліметтерді ажыратып тастаңыз.Жалған профильАлаяқтар көбінесе профильдерін әлеуметтік желілерде, форумдарда немесе онлайн-ойындарда баланың аккаунты ретінде жасырады. Сіздің балаңыз өзімен жасты балалармен араласып жүрмін деп ойлауы мүмкін, бірақ бұл ересек адам немесе алаяқ болуы мүмкін. Мұндай виртуалды «достардың» баланы&nbsp;суретке түсіруге және өздеріне ата-анасының төлем картасын жіберуге, ата-анасының телефонына келетін SMS-кодты хабарлауға немесе зиянды қосымшаны жүктеуге көндіру жағдайлары жиі кездеседі.Кеңес:&nbsp;Балаңызбен диалог құрыңыз, онымен виртуалды достары туралы шынайы өмірдегі достары жайлы сөйлескен сияқты сөйлесіңіз. Оған интернетте жарияланғанның бәрі жалпыға қолжетімді және бүкіләлемдік ғаламторда сақталатынын, кез келген адам осы деректерді пайдалана алатынын айтыңыз. Балаңызға неліктен бейтаныс адамдарға, әсіресе интернетте сенуге болмайтынын және қандай деректерді ашуға болмайтынын түсіндіріңіз.Жылдам табысКөптеген балалар, ересектер сияқты сән қуады және жаңалықтарды іздеп отырады: гаджеттің соңғы моделі, қосымшалар мен блогерлерге ақылы жазылымдар, киім және т.б. Бірақ мұның бәріне ақша қажет, сондықтан балалар демалыс кезінде қосымша ақша табуға тырысады. Әрине, оңай және тез ақша табу – әр баланың арманы. Интернет жылдам табыс табу немесе әлеуметтік желілердегі ұтыс ойындары туралы хабарландыруларға толы. Алаяқтар қарапайым операцияларды жасауды ұсынады: қосымшаларды жүктеу, белгілі бір сайттарға кіру, пікірлер қалдыру, репост жасау, бейнероликті қарап шығу, достарды шақыру және т.б. Мұндай әрекеттер үшін «жұмыс берушілер» баланың жеке кабинетінде ашылған электрондық әмиянға ақша саламыз деп қызықтырады. Алайда, тапқан ақшаны алу/шешу үшін шотта белгілі бір сома болуы керек немесе осыған ұқсас бірқатар тапсырмаларды орындау керек. Бұл сомаға қол жеткізіліп, барлық тапсырмалар орындалғаннан кейін, шот әдетте оқшауланады және қаражатты «алу» мүмкін болмайды. Нәтижесінде, бала бекерге уақыт жоғалтады, сонымен қатар маңызды жеке деректерді, мүмкін өзінің немесе ата-анасының банк картасының деректемелерін жария етеді.«Ұтып алынған» жүлделермен жағдай басқаша. Жүлдені алу үшін алаяқтар комиссия немесе жеткізу үшін ақша төлеуді ұсынуы мүмкін. Нәтижесінде сіз жүлдесіз және ақшасыз қалуыңыз әбден мүмкін.Кеңес:&nbsp;Ата-аналар балаларына қосымша табыс табудың заңды жолдары туралы айтуы және оларды табуға көмектесуі керек. Мысалы, итті серуендету, үй жануарларын күту (бар болса), егер бала шет тілін, математиканы немесе басқа пәндерді жақсы білсе, репетиторлықпен айналысу, әлеуметтік желілерде «handmade» немесе аспаздық шедеврлерді сату және тағы басқа болуы мүмкін.Онлайн-алаяқтардың алдауына балалар ғана емес, сенгіш ересектер де түсіп қалуы мүмкін. Сондықтан өз қаржылық сауаттылығыңызды үнемі арттырыңыз және оған балаларыңызды да баулыңыз! Сондай-ақ, балаңызбен жиі сөйлесіңіз және сіз болмаған кезде туындауы мүмкін түрлі жағдайларды бірге қарастырыңыз.Есте сақталуы тиіс интернеттегі&nbsp;қарапайым қауіпсіздік ережелері:Балаңызбен интернетте аз уақыт өткізуге тырысыңыз, серуендеңіз, отбасыңызды біріктіретін бірлескен іс-шараларды табыңыз;Балаға парольді, карта деректерін және басқа құпия ақпаратты ата-анасынан басқа ешкімге неге беруге болмайтынын түсіндіріңіз;Антивирусты компьютерде де, телефондарда да пайдаланыңыз;Электрондық пошта мен мессенджерлерге жіберілген белгісіз кірістірілген файлдарды ашпаңыз;Контентті тексеріп, тазалап отырыңыз. Ол үшін тегін рекурсивті DNS-сервистерді пайдаланыңыз (мысалы: openDNS, quad9, yandex, т.б.). Өзіңізді, балаларыңызды қорғаңыз және Fingramota.kz-пен бірге қаржылық сауаттылықты арттырыңыз!Фото: Fingramota.kz&nbsp;

Қауіпсіз каникул: Балаларыңызды алаяқтардан қалай қорғауға болады?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Қармақшы&nbsp;ауданының әкімі Жандос Еркінбек және облыс прокурорының бірінші орынбасары Исламбек Тынарбайұлының қатысуымен құқық бұзушылық профилактикасы бойынша мәжіліс өтті.Мәжіліске аудандық сот төрағасы, құқық қорғау органдары мен бөлім басшылары, кент, ауылдық округ әкімдері,&nbsp;үкіметтік емес ұйымдар және бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері қатысты.Жиында қылмыстық құқық бұзушылықтардың алдын алудағы профилактикалық шаралардың тиімділігі, пробация және IIO есебіндегі азаматтар мен бұрын сотты болғандарға әлеуметтік-құқықтық көмек көрсету шаралары, отбасылық тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу мәселелері бойынша жауапты сала басшылары баяндама жасап, есептері тыңдалды.Сонымен қатар, кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылық, жазғы демалыс кезінде балалардың қауіпсіздігін барынша қамтамасыз ету, алаяқтық, мал ұрлығы, жол қозғалысы қауіпсіздігі, топтық төбелес және тағы да басқа қылмыстық құқық бұзушылықтардың алдын алу мәселесі кеңінен талқыланды.Сондай-ақ, жиын барысында облыс прокурорының бірінші орынбасары «Қылмыссыз ауыл» жобасын жүзеге асыруды ұсынып, алкоголь өнімдерінің заңсыз, белгіленген уақыттан тыс сатылуына тосқауыл қою, елді мекендердегі құқық бұзушылықтарды жергілікті тұрғындармен бірлескен тәртіпте ырықтандыру мәселесін көтерді.Одан кейін, пробациялық бақылаудың жайы мен қайта қылмыстың алдын алу, есептегі тұлғаларды жұмыспен қамту және мемлекет тарапынан көрсетілетін көмектермен қамтамасыз ету мәселесі бойынша уәкілетті органдарға міндеттер жүктелді.Мәжіліс соңында аудан басшысы ауданға арнайы келіп, түсіндірме жұмыстарын жүргізген Исламбек Тынарбайұлына алғысын білдіріп, қызметіне сәттілік тіледі.

Қармақшыда профилактикалық іс-шаралар талқыланды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Шиелі кентіндегі "Зияткер" интеллектуалды мектебі 2023-2024 оқу жылын табысты аяқтамақ. Ашылғанына 1 жыл болған білім ордасының бағыты айқын, келешегі кемел. Бастауыш – білімнің іргетасы. Бастауыш сыныпта берілген сапалы білім баянды болашақтың кепілі. Сондықтанда"Ziyatker school" бар баланың іргетасының мықты һәм мығым болуына барын салды.Әуелі 1 жылда жеткен жетістіктердің жартысын ғана жазсақ: Республикалық шығармашылық Абай, Мағжан оқуларына қатысып&nbsp;50 жүлде иеленген. 4-сынып оқушысы Дәулет Әбдіғаппар «Алтын бала» энциклопедиясына енді. Оған қоса, мектеп жанындағы би, робототехника үйірмелерінен шәкірттердің жетістігі бір төбе.Үйірмелердің ішінде робототехникаға басымдық берілген. Оқушылар қарапайым лего құрастырудан бастап, күрделі роботтарды құрастырып үйренеді. Шиелі аудандық кітапхана мен аудандық оқушылар үйімен тығыз байланыстамыз. Ай сайын бірлескен жобаны жүзеге асырып, оқушылардың шығармашылық қабілетін арттырауына ықпал еттік.Пән мұғалімдерінің еңбек өтілі 20-25 жылдық тәжірибелі, жоғары санатты ұстаздар. Ал таңнан кешке дейін оқушымен бірдей һәм бірге жүретін креативті кураторлардың да еңбегі ерен. 1 куратор "Педагог-модератор" біліктіліксанатын алса, 1 куратор "Үздік ұстаз" төсбелгісін, қалған барлық кураторлар байқауға бала дайындағаны үшін Қоғамдық қорлардың сертификатына ие болды. Айналып келгенде, бұл жетістіктің бәрі ұжымдық жұмыс. Ұжым ұйымшыл болса ұтасың.Бейсенбі күні "Бүгінгі жас көгершін, болашағың көгерсін" салтанатты жиыны&nbsp;да жоғары деңгейде өтті. Құрметті қонақтар қатарында мектеп құрылтайшысы Қанат Исмағұлов, білім ордасының директорфы Шахархан Маханова сөз сөйлеп, ата-аналар мен шәкірттерге лебізін білдіріп, ұстаздарға Алғыс хаттарын табыстады. Өз кезегінде 4-сыныптар бастауышпен қоштасып, орта сыныпқа қадам басты.Мектеп құрылтайшысы Қанат Исмағұлов бастамасымен үздік оқыған шәкірттер шет ел асып демалуға мүмкіндік алатын болады. Сондай-ақ білікті мұғалімдер тегін шипажайға жолдама алады. Бұлда болса, баланың білімін бағалауға деген байыпты бастама.

Шиелі: Зияткер мектептің зерек балалары

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Партияның облыстық филиалының Атқарушы Ләйлә Төрешова партиялық жобалардың өңірлік жетекшілерімен кездесті. Кездесуде жобалар аясында жүзеге асырылып жатқан жұмыстар сараланып, оларды халыққа кеңінен насихаттау бағытындағы ұсыныс-пікірлерімен бөлісті.Жалпы бүгінгі күні «AMANAT» партиясы түрлі бағыттағы 16 жобаны жүзеге асырып келеді. Әрбір жоба мақсатты топтарға арналған. Атап айтсақ, «Ардагерлерді ардақтайық» жобасы ардагерлерге қамқорлық жасауға бағытталса, «Кедергісіз келешек» мүмкіндігі шектеулі азаматтар үшін кедергісіз орта қалыптастыруды көздейді. Сол секілді соңғы жылдары жүзеге асып келе жатқан «Қарызсыз қоғам», «Ауыл аманаты», «Жер аманаты» жобалары да халыққа кеңінен танылып, үлкен қолдауға ие болып отыр. Мәселен, «Жер аманаты» жобасы аясында өткен жылы өңірде пайдаланусыз және заңсыз пайдаланылып келген 225,4 мың га жер мемлекет меншігіне қайтарылса, биыл да 70 мың га жерді қайтарып, халық игілігіне табыстау жұмыстары жүргізіліп жатыр.Халықтың жартысынан астамы ауылдық жерде тұратын Сыр өңірі үшін «Ауыл аманаты» жобасының маңызы бір бөлек. Ауылдағы ағайынның табысын арттыруға бағытталған жоба шеңберінде өткен жылы облысқа 3,0 млрд.теңге қаржы бөлініп, бағдарламада қарастырылған негізгі 5 бағыт бойынша 406 жоба қаржыландырылды. 33 кооператив пен 373 жеке кәсіпкерге 2,5 пайызбен несие берілді. Биыл облысқа 4 млрд. 600 млн теңге қаржы бөлініп, 575 жобаны қаржыландыру мен 610 жаңа жұмыс орнын ашу көзделіуде.Мемелкет басышысынан қолдау тапқан «Қарызсыз қоғам» партиялық жобасы өз тиімділігін көрсетіп, жалпыхалықтық бағдарламаға айналды. Өткен жылы жоба еліміз бойынша 8 өңірде жүргізіліп, 65 мың тұрғын қаржылық сауатын арттыру оқу курсынан өткен болатын. Ағымдағы жылы барлық өңірлерде іске қосылды. Биыл жоба аясында өңірден 8000 азаматты қаржылық сауаттылық оқу курсынан өткізу жоспарланған болса, бүгінгі күнге Қызылорда қаласы мен Сырдария, Жалағаш, Шиелі, Жаңақорған, Арал және Қазалы аудандарының 3 мыңға жуық тұрғыны білім алды.Жалпы мұнан бөлек, «Бақытты отбасы», «Ұлттық мұра», «Құқықтық көмек», «Халыққа көмек», «Tomiris», «TazaLike», «Кітап- AMANAT» «Жастарға жұмыс», «Qaisar» секілді партиялық жобалар аясында да түрлі бағыттағы іс –шаралар ұйымдастырылып, прроблеммалық мәселелер шешімін табуда. Бір сөзбен айтқанда партиялық жобалардың барлығының негізгі мақсаты халықтың әл-ауқатын арттыруға бағытталған.&nbsp;

Партиялық жобалар халықтың әл-ауқатын арттыруға бағытталған

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Күні ертең еліміздің барлық білім ошақтарында ұзақтығы 34 аптаға созылған тағы бір оқу жылы аяқталып, жас түлектер үлкен өмірге қанат қақпақ. Алтын ұясымен қоштасуға әзір тұрған бітіруші сыныптардың дәл осы айтулы сәтті асыға күтетіні рас. Биылғы оқу жылында облыс бойынша 330 мектепті 181 мыңнан астам оқушы тәмамдаса, оның ішінде 8 240 түлек мектеппен қоштасады.&nbsp;Шиелі аудандық білім бөлімінің берген ақпаратына сәйкес, ағымдағы жылы шежірелі өлкеде 38 мектепті 1-11 сынып арасында 18 379 оқушы аяқтайды. Оның ішінде 11-сынып түлектерінің саны&nbsp;–&nbsp;870, 9-сынып бітірушілері 1 803-ті құрады. Ал Майлытоғай ауылдық округіндегі №141&nbsp;Қ.Сәбіров атындағы орта мектепте бітіруші сынып жоқ.Оқушылар үшін маңызды сәттің бірі&nbsp;–&nbsp;"Соңғы қоңырау" салтанаты екені белгілі. Биыл&nbsp;ҚР Оқу-ағарту министрлігі тарапынан білім беру ұйымдарындағы мектеп бітіру іс-шараларын өткізудің арнайы тұжырымдамасы бекітілді. Осыған сәйкес, 24 мамыр күні 1-10 сыныптар арасында арнайы тәрбие сағаты өткізілді. Ал 25 мамырда мектеп түлектеріне арналған әртүрлі форматтағы іс-шаралар ұйымдастырылмақ. Тәлімдік кездесу, ашық сабақ сынды бағыттарда өтетін жиындарға тек 11-сынып оқушылары, мектеп басшысы мен сабақ беруші педагогтар қатыса алады. Іс-шараға түлектердің мектеп формасымен қатысуы міндеттелді.&nbsp;Бұдан бөлек Шиелі аудандық білім бөлімі басшысының міндетін атқарушы Марат Асанханұлы биыл мектеп бітіру кештерін өткізуге, аудан ішінде көлікпен шеру жасауға, таңды күтіп алып, мерекелік дастарқан ұйымдастыруға тыйым салынғанын атап өтті. Бұл күні барлық орта мектептердің педагогикалық ұжымдары күшейтілген режимде жұмыс істейтін болады. Аталған шаралар басшылық талабына сәйкес, 25 мамыр күні оқушылар арасында болатын әртүрлі жағымсыз оқиғалардың алдын алу мақсатында, сондай-ақ ата-аналар тарапына мүмкіндігінше қаржылай салмақ салмау үшін жасалмақ.&nbsp;Білім алушылар үшін жауапты сәт – аттестат табыстау салтанаты. Оқушылар алған білімдерінің нәтижесін көрсететін аттестат қағазына республика бойынша бір уақытта, 14 маусым күні ие болмақ.&nbsp;<blockquote>– Биыл аудан бойынша бітіруші 870 түлектің 95-і "Үздік аттестатқа", 59-ы "Алтын белгіге" үміткер болып отыр. "Алтын белгіге" үміткер оқушылар бұл үшін жазбаша форматтағы емтихан тапсыратын болады. Оқушылардың жұмыстары соңғы 3 жылдағы дәстүрге сай облыстық білім басқармасы жанынан құрылған комиссиямен тексеріледі. Комиссия жұмысында ашықтық пен әділдік қатаң сақталмақ,&nbsp;– деді Марат Ақпанбетов.&nbsp;</blockquote>Бүгінде түлектерді үлкен өмірге бастайтын баспалдақтың алғашқы сатысы&nbsp;–&nbsp;Ұлттық бірыңғай тест тапсыру кезеңі басталып кетті. Биыл облыста 7 391 оқушы аталған емтиханнан өтсе, аудан бойынша 741 түлек сынақ тапсыруға тілек білдіріп отыр. Тестілеу Жаңақорған кентіндегі №110 мектеп-лицейінде орналасқан ҰБТ өткізу пунктінде өтеді. Соңғы 2 жылдағы ереже талабына сәйкес, тест тапсырушының жол шығыны, қауіпсіздігі ата-ананың мойнына жүктелмек. Себебі әр оқушы сынақтан өту күні мен уақытын өзі таңдайтын болады. Тестілеу мерзімі 5 шілдеге дейін жалғасады. Мектеп бітірушілер аталған кезең қорытындысымен берілетін сертификат арқылы мемлекеттік грант конкурсына қатысуға мүмкіндік алады.Жазғы кезеңде балаларды сауықтыру демалысын ұйымдастыру жұмыстары бойынша биыл 1-10 сынып аралығында 17 510 бала жазғы демалыспен және саяхатпен қамтылады деп жоспарлануда.&nbsp;Балалардың белсенді әрі пайдалы демалысын ұйымдастыру бағытында аудандық "Сыр ұланы" лагері жұмыс істейді. Лагерь 700 баламен қамтылмақ.&nbsp;Бұдан бөлек мектеп жанындағы бір мезгіл тамақпен 32 мектепте 2 338 бала, тамақсыз 38 мектепте 3 395 бала тынықса, 7 мектеп жанынан құрылған шатырлы лагерьлерге (стационарлық емес) 361 бала, 6 мектеп жанынан этнолагерьге (киіз үйлі, стационарлық емес) 543 бала, ұлттық құндылықтар бойынша мектеп жанындағы 6 лагерьге 390 бала, 6 археологиялық лагерьге (стационарлық емес) 257 бала, спортқа бейімделген 27 мектеп жанындағы лагерьге (стационарлық емес) 1 318 бала қамтылады деп жоспарлануда.&nbsp;Білім қызметкерлерінің аудандық кәсіподақ комитеті есебінен 60 бала өзге облыстардың лагерьлерінде демалса, кәсіпорындар есебінен 135 бала, демеушілік есебінен 153 бала, ата-анасының қатысуымен 350 бала сауықтырылып демалады. Жалпы сауықтыру жұмыстары бойынша 10 045 бала қамтылмақ.Балалықтың бал шағын артқа тастап, үлкен өмірдің табалдырығын аттағалы тұрған мектеп түлектері үшін биылғы оқу жылы біршама өзгерістерге толы болғаны жасырын емес. Десе де, талай жыл алған білімін өз бойларына өре білген, еліміздің ертеңгі тізгінін қолға алар азаматтардың үлкен жолға бастаған қадамдарынан күтер сенім көп. Ендеше, кемел білім кемесі шығарып салған жолаушылар өмірден өз орнын тапса игі.

Шиеліде соңғы қоңырау соғыла ма?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Бүгін партияның қалалық филиалында депутаттық фракция отырысы өтті.&nbsp; Жиынға партияның қалалық филиалының Төрағасы Ибадулла Құттықожаев, қала әкімінің орынбасары Еркебай Ғалымжан, фракция жетекшісі Талғат Мақаш және фракция мүшелері, қала әкімдігінің бөлім басшылары қатысты.&nbsp;Күн тәртібінде:&nbsp;-&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 2023-2027 жылдарға арналған «Халықпен бірге!»сайлауалды бағдарламасының Қызылорда қаласы&nbsp; бойынша іске асырудың Жол картасы төңірегіндегі «Инфрақұрылымдық жүйелерді жақсарту» бағытының «Электр, жылумен жабдықтау және кәріз желілерін жөндеу», «Таза ауыз сумен және орталықтандырылған газбен қамтамасыз ету», «Жолдардың жақсы және қанағаттанарлық жағдайдағы үлесін арттыру», «Тұрғындарды тұрғын үймен қамтамасыз ету»&nbsp; мәселелері қаралды.&nbsp;Фракция отырысында баяндама жасаған қала әкімінің орынбасары Ғалымжан Еркебай:Қазіргі уақытта «Қызылордажылуэлектрорталығы» МКК-ның балансында Қызылорда қаласында орналасқан23 энергия көзі бар, оның ішінде Қызылорда жылу электр орталығы, КОГТЭС, Оңтүстік қазандық және автономды блокты-модульдік қазандықтар 20 бірлікті құрайды.Барлық энергия көздері негізгі отын ретінде табиғи газды пайдаланады. Резервтік отын ретінде – мазут, дизельдік отын.2023 жылы 2 газтурбиналық қондырғы (ГТУ-1,2) және КУВ-30 қазандығын облыстық&nbsp; бюджеттен 1,5 млрд. теңге бөлінген. Газтурбиналық қондырғыларға зауыттық жағдайда күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілді және КУВ-30 су қазандығын жөндеуге құбырлар мен қосалқы қондырғылар сатып алынып, кәсіпорынның өз күшімен жөндеу жұмыстары жүргізілді.&nbsp;Сонымен қатар, кәсіпорынның өз қаражаты есебінен № 6 бу қазандығына күрделі жөндеу, № 9 бу қазандығына, №3 бу турбинасына, Оңтүстік қазандығының №1 бу қазандығына күрделі жөндеу, №2-7 қазандықтарына және 19 АБМК-лардың қазандықтарына ағымдағы&nbsp; жөндеу&nbsp;жұмыстары жүргізілді. 2024 жылы Кәсіпорынның алдағы жылу маусымына дайындық жұмыстарын уақытылы жүргізіп және аяқтау мақсатында барлығы 4 864,28 млн теңге жоспарлануда,-деп мәлімдеді.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/3579b75a_0506_43d2_90d4_653608fab3ad_ca49464a2b.jpg" alt="3579b75a-0506-43d2-90d4-653608fab3ad.jpg">АУЫЗ СУ МӘСЕЛЕСІ ОҢТАЙЛЫ ШЕШІЛУДЕҚаладағы ауыз су және кәріз жүйелерін жөндеу жұмыстары бойынша 2023 жылы Қызылорда қаласындағы қуаттылығы 70 мың м3/тәу модульді биологиялық тазарту станциясының сыртқы инженерлік желілері (электр және газбен жабдықтау) жобасы 289,3 млн. теңгеге және Қызылорда қаласындағы 11 кәріздік сорғы станцияларын қайта құру және жаңарту жобалары 1 428,9 млн.теңгеге атқарылып іске қосылды. Жоба құны 4 684,6 млн.теңгені құрайтын Қызылорда қаласында ағын суларды тазарту қуаты тәулігіне 70,0 мың м3 биологиялық тазарту станциясын жаңғырту және автоматтандыру жобасын бастауға 2023 жылы 1 329,2 млн.теңге бөлінген, Рабочая көшесінің бойындағы 3 агрегатқа арналған №13 "Гагарин" КСС жобасы 2023 жылы басталып 2024 жылға өтпелі (жоба құны 241,8 млн.теңгені құрайды 2023 жылы 80,9 млн.теңге бөлінген). ҚР Ұлттық Қор есебінен Астана даңғылы Көшербаев көшесі Жеңіс көшесі Әбдрешов көшесінен КНС №29-ға дейін кәріз жүйесін жүргізу жұмысына 106,8 млн.теңге бөлініп жоба іске асырылған.Ал ауыз су жүйелері бойынша бүгінгі таңда тұтынушыларға 71 ұңғыма арқылы тәулігіне 64,5 мың текше метр ауыз су өндіріліп, тұтынушыларға 2,1-2,3 атмосферамен таратылып отыр. Ауыз су&nbsp; қажеттілігі артқан уақытта су қысымы 2,4-2,5 атмосфераға дейін көтерілуде. Барлық ұңғымалар мен су алу құрылымдары максималды режимде жұмыс жасауда.&nbsp;Жаз айларында тәулігіне 100-110 мың текше метр ауыз су өндіріліп таратылады. Оның 62-70,0 мың текше метр ауыз су&nbsp; жер асты су қорынан, қалған 38,0-40,0&nbsp; мың текше метр ауыз су&nbsp; жер үсті су алу көзінен өндіріледі.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/99b91cee_0adb_41e7_b3d2_ae36f62f688e_56056397c6.jpg" alt="99b91cee-0adb-41e7-b3d2-ae36f62f688e.jpg">ЖОЛ ИНФРАҚҰРЫЛЫМЫНДА ЖАҢАЛЫҚ КӨП&nbsp;Қазірде қала бойынша ұзындығы 713 шақырымды құрайтын 826 көше бар. Оның ішінде, 539 шақырым болатын 588 көше асфальт, 163 шақырым болатын 219 көше тас жол, 11 шақырым болатын 19 көше қара жолды құрайды.Жақсы және қанағаттанарлық күйдегі жолдардың үлесі 75 пайызды құрап отыр.Бүгінгі таңда қала және ауылдық округтерге қарасты маңызды көшелердің барлығын жаңғырту, қалпына келтіру, салу жұмыстары басталған.&nbsp;ТҰРҒЫНДАРДЫ ТҰРҒЫН ҮЙМЕН ҚАМТУ ЖҰМЫСТАРЫ АУҚЫМДЫ ЖҮРГІЗІЛУДЕФракция отырысында талқылаған кезекті мәселе – тұрғындарды тұрғын үймен қамтамасыз ету.&nbsp;Қала әкімінің орынбасарының мәлемдеуінше «Тұрғындарды тұрғын үймен қамтамасыз ету» бағдарламасы бойынша 2022 жылы басталған Сырдария өзенінің сол жағалауында №2-ші шағын ауданында 470 пәтерлі ипотекалық 10 тұрғын үйдің құрылысы аяқталып ағымдағы жылы пәтер кілттері халық игілігіне берілетін болады. Ағымдағы жылы Сырдария өзенінің сол жағалауы №3 мөлтек ауданында 7 этажды 84 пәтерлі 6 тұрғын үйдің құрылысы аяқталып 504 пәтерді құрайтын ипотекалық тұрғын үй құрылысы аяқталып жыл соңында пайдалануға беріледі. Осы мөлтек ауданда 40 пәтерлі 10 ипотекалық тұрғын үй құрылысы шілде айында басталып 2025 жылы аяқталатын болады.Кезекте тұрған осал топты және көп балалы отбасыларға 2023 жылы 872 пәтер сатып алынды. Ағымдағы жылы 1240 пәтер осы санаттағы тұрғындарға және 135 пәтер авариялық кезекте тұрған отбасыларға пәтер сатып алынатын болады.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Қоғам