<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> 1989 жылдың 15 ақпан күні Кеңестер Одағының әскері ауған жерінен шығарылды. Міне, содан бері 35 жыл өтіпті. Ауғанстандағы 10 жылға созылған сол соғыстың жарасы жазылды ма? Қазақ халқы осы бір нәубет жылдардың тарихи бағасын толық бере алды ма? Ресми деректерге сүйенсек, 22 269 қаракөз сарбазымыз Ауғанстанда қан кешіпті. Олардың 21-і із-түзсіз жоғалып, мыңға жуығына Ауған жерінен топырақ бұйырған. 1015 азаматымыз елге мүгедек болып оралған. Қазір сол соғыста от кешкен 18 мыңнан аса азаматымыз арамызда жүр. Біз олардың ерліктерін өз дәрежесінде ұлықтай алдық па?&nbsp;Басқаны айтпай-ақ қоялық. Соңғы 25 жылдың ішінде саясатымыз сан құбылды. Бір кездердегі интернационалдық патриотизмнің орнын ұлттық құндылықтар басты. Әр тарихи оқиғаға ұлттық көзқараспен қарайтын болдық. Әлемдік үрдістерге, я болмаса ғаламдық саясатқа үңіліңіз. Біздің Ауғанстанға «алты аласымыз, бес бересіміз» жоқ. «Ол елді жаулап алып, өз идеологиямызды жүргіземіз» деген ойымыз болған емес. Болмайды да. Тіпті Ауған соғысын тарихи тұрғыда ақтап, әспеттеуге де құқылы емеспіз. Бізді қинайтыны, сол қанды майданға өз қандастарымыздың атсалысуы ғана. Қазір өмірде бар 18 мыңнан астам қазақтың төккен қанының өтеуі немен өлшенбек? Олар не үшін, кім үшін шайқасты?Ауған соғысына қатысты 800-ден астам кітап жазылыпты. Жиырмаға жуық деректі һәм көркем фильм түсірілген. Бірақ сол туындыларда бар шындық айтылды ма? КСРО мен АҚШ атты екі алпауыттың мүйіздесер алаңына айналған Ауғанстан халқының не кінәсі бар еді? Рас, ауғанның бейбіт халқының шөкімдей де кінәсі жоқ-ты. Социализм мен капитализмнің арпалысы сол кінәсіз халықтың қанын 10 жыл төкті. Сол 110 айға созылған сұрапыл кезінде 2,5 миллион ауған халқы жер бетінен жойылып кетті. 15 мыңнан аса Кеңес әскері опат болды. Кеңес-ауған соғысына тәуелсіз Қазақстанның тұрғысынан қандай саяси баға берілуі керек?Біріншіден, 1979-1989 жылдар аралығында Ауғанстанда болған сұрапыл КСРО мен АҚШ-тың күш сынасар алаңы ғана емес екенін ескеруіміз қажет. Бұл мемлекет ислам атын жамылған радикалдық күштердің шоғырланған аймағы болатын. Яғни, Ауғанстанда адамзат қауіпсіздігіне қатер төндірер жанкештілер дайындалғанына, әлі де дайындалып жатқанына ешкім шүбә келтіре алмайды. Ауған соғысына қатысқан қандастарымыз ең алдымен сол жанкештілермен күресті.Екіншіден, 1979 жылдары біз социализм идеясына толығымен сендік. Ауғанстанға көп көлемде есірткі егілетін, емін-еркін қару-жарақ сатылатын мемлекет ретінде ғана қарай алдық. Ол аймақтағы этникалық және діни топтардың әркелкілігін ескеруге, бағалауға мүмкіндігіміз болған жоқ. Бұл соғыс біздің ырқымыздан тыс тұтанып, біздің қалауымызсыз-ақ аяқталды. Содан болар «кім жеңді, кім жеңілді?» деген сұраққа ешкім де жауап бере алмайды.Үшіншіден, Ауғанстанды толық билеуді мақсат тұтқан әртүрлі саяси топтардың, сондай-ақ сол мемлекетті отар қылғысы келетін алпауыттардың ашкөздігіне біз жауап беруге міндетті емеспіз. Бірақ жанама түрде сол алпауыттар бізді, біздің боздақтарды қару ретінде пайдаланды.Төртіншіден, бұл әділетсіз соғысқа қаншама ұлт өкілдері қатысты. Сол ұлттардың арасында біздің қазақтардың шоқтығы биік тұрды. Қазақ батыр ел екенін КСРО мен АҚШ-қа тағы да бір мәрте дәлелдеуге мүмкіндік алды. 2265 жерлесіміздің жоғары наградалармен марапатталуы осыны айғақтайды.Шындығын айту керек, Кеңестер Одағы дәуірлеп тұрған тұста «Ленин көсем аз ұлттарға теңдік алып берді» деген идеология салтанат құрып тұрды. Сондықтан да КСРО-ның 1979 жылғы 12 желтоқсанда қабылданған Ауғанстанға әскер кіргізу туралы шешіміне қарсылық танытуға қауқарымыз болған жоқ. КСРО мен КОКП-ның жетекшілері Л.И.Брежнев, Ю.В.Андропов, Д.Ф.Устинов, М.А.Сусловтар қазақтардың ойымен санасуы мүмкін емес болатын. Есесіне, 1970 жылдары Ауғанстанда билікті төңкеріспен басып алу үйреншікті жайт еді. Мысалы, 1973 жылғы төңкеріс монархияны құлатып, Ауғанстан республикасын құруға мүмкіндік әперді. 1978 жылы Ауғанстан республикасын құрған Мұхаммед Дауд отбасымен бірге өлтіріліп, билікке М.Тараки бастаған Ауғанстан коммунистік халықтық-демократиялық партиясы келді. Осы Тараки тұсында КСРО мен Ауғанстан арасы жақындасты. КСРО-ның ықпалымен Ауғанстан коммунистік ел болу жолына түсті. Бірақ Таракидің билігін өзінің орынбасары Хафизулла Амин бір күнде төңкеріп тастап, КСРО-дан сырт айналды. Кеңестік империяға бұл ұнай қойған жоқ. 1979 жылы Мәскеу «Шторм-333» арнайы операциясы арқылы Хафизулла Аминнің көзін жойып, оның орнына Бабрак Кармальді қойды. Осы шешім елді екіге бөлді. КСРО үкіметтік күштерді, ал АҚШ, Қытай, Иран, Пәкістан, Сауд Арабиясы, Мысыр, Израиль секілді елдер үкіметтік емес ұйымдарды қолдап, соғыс отын тұтатып жіберді.Ауған соғысы – әділетсіз соғыс. Ауған соғысы – мықтылардың текетіресі. Ендігі бар мәселе «тәуелсіз қазақ елі ол соғысқа қандай баға беру керек?» деген сұраққа ғана келіп тіреліп тұр. Мұндай сұрақтың қойылуында да мән бар. Мысалы, қазір «1941-1945 жылдарда болған екінші дүниежүзілік шайқасты «Ұлы Отан соғысы» деп атамайық, біздің Ұлы Отанымыз – Қазақстан» дейтін пікірлер айтыла бастады. Кейбір мамандар мұны бір дәуірдің ерлігін жоққа шығарып тастау десе, екінші біреулері мұны тәуелсіз санаға ұмтылудың белгісі санайды. Миллиондаған ата-апаларымыз қан кешкен Ұлы Отан соғысына осындай ойлар айтылып жатқан тұста, мыңдаған азамат от кешкен Ауған соғысын ақтап алу оңай емес. Бірақ ақтауға болады. Өйткені бұл соғысқа қатысқан ардагерлердің еш кінәсі жоқ. Олар осы дәуірдің батырлары. Олар қазақ ұлтының оғландары қандай екенін әлемге танытты. Соғыстың үлкен-кішісі жоқ. Қай-қайсысы да Отан үшін, мемлекет үшін басын тәуекелге тікті, мемлекеттің бұйрығын орындады.Cонау от пен оққа толы ауған жеріне біздің Шиелі ауданынан 37 жауынгер аттанған болатын. Оның біреуі – Жұмат Қалекеев 1988 жылы майдан даласында ерлікпен қаза тапса, біреуі Таубай Қожаев елге келіп, 2020 жылы дүниеден өтті. Ел-жұрты құрметтеп Жұмат Қасымұлына өзі туып өскен Ақтоған ауылынан көшеге аты берілсе, мемлекет «Қызыл жұлдыз» орденімен наградтады.Елімізде атаулы күн болып белгіленген 7 мамыр – «Ерлік күні», 9 мамыр – «Ұлы Жеңіс күні» қарсаңында ауданның Көкшоқы мөлтек ауданындағы «Тағзым алаңында» батырларды еске алу шарасын өткізу дәстүрге айналған. «Мәңгі алаудың» оң жақ қапталында «Ауған соғысына» арнайы белгі-тақта орнатылып, сұрапыл соғыста шейіт болған боздақтардың есімдері мәрмәр тастарға қашап жазылған.Бүгінде Шиелілік «Ауғаныстан соғыс ардагерлері мен патриот жастар» қоғамдық бірлестігінің төрағасы Серікбай Берімбетов бастаған ардагер-ағаларымыз Шиелі ауданы аумағында өтіп жатқан барлық патриоттық іс-шараларға белсене қатысып, Ұлы Отан соғысы ардагерлерінің лайықты ізбасары ретінде, жастарға отансүйгіштік рухты арттыру бағытында үлкен үлес қосып келеді.Жаз айында қайта жасақталған Шиелі аудандық тарихи-өлкетану музейінің төрінен Ауған соғысына қатысқан азаматтарға арнайы экспозиция беріліп, музей көрермендері жергілікті соғыс ардагерлері туралы тың ақпараттармен танысуда.Қазақстан әлемдік геосаясатта өзіндік орны бар тәуелсіз ел. Халықаралық саясаттың талаптары бойынша алдағы уақытта БҰҰ шеңберінде әскери қақтығыстар орын алған аймақтарға өз бітімгершілік күштерін жіберуі мүмкін. Бітімгершілік күштер қанша жерден ерікті болған күннің өзінде саяси шешімдерді орындауға міндетті. Сондықтан кешегі өткен соғыс сабақтары келешек саяси шешімдердің игілігі үшін қажет. Демек, біз Ауған соғысының ардагерлерін қастерлей алмасақ, сол бітімгершілікке баратын батырларды да құрметтемейміз деген сөз. Ал мұны білген жастарымыз сыртты былай қойып, өз Отанын қорғауға құлшыныс танытпайтын болады. Бұл бізге қажет пе? Жоқ. Ендеше, Отан алдындағы борышын ерлік шежіресімен өтеген Ауған соғысының ардагерлерін құрмет тұту, ұлықтау – барша қазақстандықтардың патриоттық парызы болуы тиіс!Бекболат Темірәліұлы

Шиелі ауданынан ауған соғысына аттанған дәрігерлер

<h4 style="margin-left:0px;text-align:justify;"><a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Бүгінде мемлекет тарапынан ұсынылатын түрлі бағдарламалар арқылы өз кәсібін дөңгелетіп отырған жандар қаншама. Солардың бірі – Шакизада Дарменова. Тәуекелге бел байлап, мемлекеттік жұмыстан бас тартқан Жақсықылыш кентінің тұрғыны бүгінде «М9» кәсіпкерлік нысанын ашып, көрші аудандардан да шұжық өнімдеріне тапсырыс алады.&nbsp;</h4>Осыдан біраз бұрын кәсіпкерлер көрмесінде аудан әкіміне өнімін таныстырған Шакизада ханым өз бастамасы туралы:– Қызығушылығымның барлығы жай ғана әдемі дастархан жаюға құштарлығымнан туған. Алғашқыда инстаграм әлеуметтік парақшасынан спиральды шұжықтарды үй жағдайында жасауды көргем. Оны үйден жасап, қонақтарыма ұсына бастадым. Кейіннен қызығушылығым артып, онлайн түрде кәдімгі шұжық жасау курсын оқыдым. Онда дәмдеуіштер, сыртын әдемілеп қаптау секілді қосымша заттарды да оқыдым. Ендігі ойым нағыз мамандардан сабақ алу болып, Алматы қаласына бардым. Осылайша арнайы 3 рет сабақ алып, арнайы техникалар көмегімен кәсібімді аштым, – дейді.&nbsp;Өткен жылдың күзінен кәсібін бастаған Шакизада ханым бүгінде күніне 15-18 кг-ға дейін тапсырыс алатынын айтып өтті.– Алғашқы тапсырысты бар-жоғы күніне 3-5 кг өнім шығарудан бастағам. Олардың барлығы халық көңілінен шығып, күнделікті сатылымға шығып тұрды. Кейіннен тұрақты тапсырыс берушілер ретінде келе бастады. Себебі менің өнімім таза болғандықтан, дүкен сөрелеріндегі шұжықтан өзгеше еді. Таза сиыр, жылқы еті мен құйрық, өркеш майдың дәмдеуішпен үйлесімділігі клиенттерді бей-жай қалдырмайтын. Уақыт өте келе тапсырыс көлемі ұлғайды. 10 кг-нан аса тапсырыс алып бастағанда, «Ауыл аманаты» жобасы арқылы 2,5%-бен 5 млн теңге несие алдым. Оған барлық техникалық құралдарымды, оның ішінде сағатына 1 тонна ет тартатын еттартқыш, арнайы камералар мен миксер, форма секілді заттарды алдым. Қазір солардың пайдасын көріп отырмын, – дейді.&nbsp;Қазіргі таңда «М9» шұжық өнімін дайындау нысаны үй жағдайында 5 түрлі өнім шығарады. Ысталған және асылған шұжықтар жылқы, сиыр, қой етінен дайындалады. Сонымен қатар полуфабрикат өнімдерінен манты, тұшпара және тефтели бар.– Қазір өнімдердің көлемі артуына байланысты цех ашу жоспарымда бар. Ол үшін арнайы ғимараттың құрылысын бастап та кеткенбіз. Дегенмен көп қаражатты талап ететіндіктен біраз уақытты талап етеді. Сонымен қатар өнімдер қатарына да толықтырулар енгізгім келіп отыр. Осы мақсатта жақында ысталған қазы, құйрық май, тауық еті өнімдерінің сабағын оқып келдім. Бұйырса алдағы уақытта осы өнімдерімді халық игіліне бөлісетін боламын, – деп болашақ жоспарларымен де бөлісті.Кәсіпкерлікпен қатар отбасылық өмірін де қатар алып жүрген Шакизада Дарменова бүгінде аяулы жар, ардақты әже. Жолдасы екеуі 2 ұлынан 3 немере сүйіп отырған әулеттің қадірлілері. Өз ісін келініне үйретіп, сонымен бірге 1 жанды жұмыспен қамтып отырған кәсіпкер ананың ісіне береке тілейміз.Г.Сақтапова

 Жақсықылышта шұжық өнімдері шығады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қызылорда облысы Арал ауданында доңғалағы жарылған жеңіл көлік көше ортасында <a href="https://kaz.inform.kz/news/kizilorda-oblisinda-dongalagi-zharilgan-kolk-koshe-ortasinda-audarilip-kaldi-c440f8/">аударылып қалды</a>.Оқиға, 15 маусымда сағат 14:00 шамасында Арал қаласында болды.<blockquote>«Аудан орталығындағы Каюпов көшесінің бойында жергілікті тұрғынның «BMW 520» маркалы автокөлігінің оң жақ алдыңғы доңғалағы жарылған. Салдарынан ол рульге ие бола алмай қалған. Осыған сәйкес ҚР Әкімшілік құқық бұзушылық кодексімен шара көріліп, тексеру жұмыстары жүргізіліп жатыр», – деп мәлім етті Арал аудандық полиция бөлімінен.</blockquote>

Қызылорда облысында доңғалағы жарылған көлік көше ортасында аударылып қалды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Әнші, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Жеңіс Ысқақова ADAL Adam Youtube арнасына берген сұхбатында Айнұр Тұрсынбаева өзінің дәрістерімен нәзік жандарды адастырып отырғанын айтты, - деп хабарлайды <a href="https://massaget.kz/basty-zhaalytar-438/109573/">Massaget.kz</a>.<blockquote>"Отбасының құндылығы - сыйластық. Ер азамат өз міндетін, әйел өз міндетін атқаруы керек. Балаларға кішкентай кезінен тәртіпті, тәрбиені (бере білу керек - еск.). Отбасының құндылығы ауызбіршілікте. Әйеліңе баларымның анасы деп қара. ...Өзің үшін өмір сүр (дейді әйелдерге - еск.). Әйел қалай өзі үшін өмір сүреді? Өмірге бала алып келдің бе, сенің өмірің, сенің жауабың осы балада. Баланың азамат болып өсуі, қыздың ұрпақ тәрбиелейтін ана болып өсуі әйелдің қолында. Бала-шағаң үйде қарны ашып отырғанда, тапқан-таянғаныңды қалай үстіңе жабыстырасың?! Ол таза топастық қой, адамдарды адастыру. Өткенде бір жігіттің әлеуметтік желіден сөзін көріп қалдым: "Айнұр Тұрсынбаева деген ақын қызымыз бар ғой, ақын ретінде мен оны жақсы сыйлайтынмын, тыңдайтынмын. Сол ақын болып жүре беруі керек еді. Бір келіншек Айнұр Тұрсынбаеваның уағызын сатып алып, соны оқып, алпыс мың теңгеге ішкиім сатып алыпты" дейді. "Соның ақшасын төлемей қарызға алыпты. Төлей алмай жүр" дейді. Жігіт "Айнұрды тыңдап, қымбат ішкиім кие ала алмайсыңдар, қымбат ішкиімді Айнұр киеді, ондайларыңды қойыңдар" дейді. Ұят қой, кім кімге ақыл үйреткендей қазір?! Біреуге "былай өмір сүр" деп айтудың алдында өзіңнің өміріңе қара. Содан кейін ақыл айт. Ол (Айнұр Тұрсынбаева - еск.) неге әйелдерді жолынан адастырады?! Отырып алып, ешкімнің біреуге ақыл айтуға құқығы жоқ. Бірінші өзіңді жөндеп ал. Бір Айнұр ғана тиісті дүние емес", - дейді әнші.</blockquote>Фото: Massaget.kz

«Біреуге ақыл айтар алдында өзіңнің өміріңе қара»  Жеңіс Ысқақова Айнұр Тұрсынбаева туралы 

<h4 style="margin-left:0px;text-align:justify;"><a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев «Халық бірлігі және жүйелі реформалар – ел өркендеуінің берік негізі» атты Жолдауында бес жыл ішінде халықты 100 пайыз таза ауыз сумен қамтамасыз етуді тапсырып, «Бұл – Үкіметтің алдында тұрған басты міндет» деп атап өткен болатын. Бұл шалғайдағы ауыл халқын шаттыман көңіл күйге бөледі. Себебі тіршіліктің көзі саналған судың азабын тартып отырғандар аз емес.</h4>Осы мақсатта өткен Үкімет отырысынан кейінгі облыс әкімінің төрағалығымен болған жиында қалалар мен ауылдарды сумен жабдықтау және денсаулық сақтау саласының инфрақұрылымын жетілдіру аясында жоспарланған жұмыстар талқыланды.&nbsp;Көкейтесті мәселеге қатысты аудан басшысы Аманжол Оңғарбаев аталған мәселе бойынша жауапты басшыларға бірқатар тапсырма берді.Оның ішінде Ақбасты, Тоқабай, Абай елдімекендеріне ауыз су құбырын тарту жұмыстарын қадағалауды, Тастүбек, Ерімбетжаға ауылдарына ауыз су желісін тарту жобасының мемлекеттік сараптамадан өткізу жұмыстарын жеделдетуді тапсырды. Сондай-ақ, тиісті сала басшысына тұрғындардың медициналық қызметке қолжетімділігін арттыру бағытында елді мекендердегі жедел-жәрдем автокөліктерінің ағымдағы жағдайына нақты талдау жасауды да қалап айтты.

Сапалы ауызсу – жақсы өмірдің кепілі

Әлмырза Ноғайбаев: Өнер – киелі ұғым

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қай заманда, қай қоғамда болсын денсаулықтың маңыздылығын білген бабаларымыз «бірінші байлық – денсаулық» деді емес пе?! Бүгінде солай. Басыңыз ауырып, балтырыңыз сыздаса алдымен жедел жәрдем шақыртып, осы саланың мамандарының көмегіне жүгінесіз. Нұсқаулығын ескеріп, қажет болса ауруханаға барып ем қабылдайсыз. Міне, осындай мүмкіндіктердің барлығын өз міндеті, қала берді Гипократқа деген адалдығым деп білетін медицина саласының қызметкерлерлі құрметтің қай түріне болсын лайықты. Осы саланың мамандарына деген шынайы құрметтің белгісі болып саналатын кәсіби мереке жыл он екі айда айналып бір соғатыны түсінікті. Маусым айының үшінші жексенбісіне тұспа-тұс келген осы мереке қарсаңында аудандық мәдениет үйінде салтанатты шара өткізіліп, өңіріміздің бірқатар дәрігері құрмет төрінен көрінді. Бұл ұғына білгенге ауқымды мереке, дәрігердің көмегіне мұқтаж болатын қоғамның қалтқысыз құрметі. Осы бір мерейлі мерекеге аудан әкімі Аманжол Оңғарбаев қатысып, абзал жандарды маусымдағы мерейлі сәт, маңызды күнмен құттықтады.&nbsp;– Сіздерді кәсіби мерекелеріңіз – медицина қызметкерлері күнімен құттықтаймын! Әлемде қанша мамандық болса да, адам жанының арашасы болған ақ халатты абзал жандардың қоғамдағы орны ерекше. Бұл мереке Сіздердің ерен еңбектеріңіздің ел алдында бағаланатын күні деп есептеуге болады. Сіздердің қалтқысыз қызметтеріңіздің өлшемінде өмір қуанышымен қайта қауышқан талай жандардың тағдыры тұр. Ақ халатты абзал жандардың ақ пейіліне дақ түсірмей, адамзат өмірінің арашасы болып, Гипократ антынан айнымай, жаны ауырып жабырқаған жанға жәрдемдесуде парыз санайтын пейілдеріңізге ризашылығымды білдіремін. Сіздер қашанда құрмет төріне лайықсыздар,– деді аудан басшысы.&nbsp;Ел дамуына елеулі үлес қосатын түрлі саланың ішінде медицинаның шоқтығы биік десек, сол биік те маңызды саланың ысытығы мен суығына төзіп жүрген бірқатар дәрігерлер бұл мерекелік шарада түрлі марапаттарға лайықты деп танылды. Сала майталмандарына мереке қарсаңында облыс және аудан әкімінің марапаттары табысталып, шынайы құрмет көрсетілді.Мерекелік іс-шарада дәрігерлер әріптестеріне деген жүрекжарды тілегін ән-жырмен жеткізді.

Медицина қызметкерлері құрметке бөленген күн

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қазақ халқы ежелден үлкенді сыйлап, айрықша құрметтеп келген. «Ауылыңда қарт болса, жазып қойған хатпен тең» деген аталы сөз бар. Қарты бар ел қашанда қазыналы. Қариялардан үйренер өнеге мен алар тәлім-тәрбие мол. Шежірелі қарттар – сарқылмас тәрбиенің қайнар бастауы. Жас буынға айтары, өнегелі ісі бар жанның бірі – төретамдық Әбутәліп Ниязбаев.Ол 1949 жылы Диірментөбе бекетінде теміржолшылар жанұясында өмірге келген. Кент орталығындағы №105 мектепте білім алады. Мектепті тәмамдап, оқуға түсер шақта анасы өмірден өтіп, үйдің үлкені болған соң, оқуды кейінге қалдырады. Бауырларына қарайлап, жоғары білімнен бас тартқан ағамыз бүгінде өз әулетінде үлкен құрметке ие. Өмір ағынымен әскер қатарында болып, онан соң теміржолшыларға арналған 9 айлық курсты меңгереді. Курсты бітірген соң, әке жолын жалғап, теміржолшы болып жұмысқа тұрып, осы жұмысты үзіліссіз 52 жыл атқарып, абыроймен зейнеткерлікке шығады. 52 жыл дегеніміз – жарты ғасыр. Иә, осынша уақыт бір жерде, бір мамандық иесі болу үшін таусылмас төзім мен өз ісіңе деген махаббат, отбасы алдындағы жауапкершілік керек-ақ. Әскерден келгеннен кейін, отбасын құрып, зайыбы екеуі 1 ұл, 2 қыз өсіріп тәрбиелейді.Зейнет жасында отырса да Әбутәліп атамыз қоғамның бел ортасында. Мектепте ардагерлер алқасы болса, замандастары мен ауыл тұрғындары арасында абыройлы ақсақал. Тақадай тәртіпті жаны сүйетін, тазалықты қош көретін атамыздың үйінің айналасы да жинақы. Бау-бақшасы, жеміс-жидегі жайқалып-ақ тұр. Бір қызығы жағалай егілген теректерге немерелерінің атын қойыпты.&nbsp;Жайсана, Адия, Ақберен атты немерелерімен аттас теректері аулаға сән беруде. Олар бойшаң боп көкке көтерілген сайын қуанып отырады екен.<blockquote>– Осы үйді жаңадан салғанымызға&nbsp;9-10 жылдай уақыт болды. Жаңа үйдің айналасы бос болмасын деп алғашында 6 түп шие ектім. Кейіннен ол тамырлап, жыл өткен сайын көбейіп келеді. Алма, өрік, арша, жиде де бар. Осыларды күнде суарып, баптаймын. Су бар, жарық бар. Аллаға шүкір. Жақын уақытта газ да келіп қалады. Енді тек ел ауызбіршілікте болса болғаны.&nbsp;Қазірде&nbsp;елімізде жақсы өзгерістер, бастамалар қолға алынып жатыр. Барлығы оңынан болса дейміз, – дейді ардагер.</blockquote>Аузында аталы сөзі, ақ тілегі, өткенге салауаты мен бүгінге шүкіршілігі бар қарттың бүгінгі жастарға айтары да мол.<blockquote>– Қазір біздің замандастарымыздың кейбірі «жастар үлкендерді сыйламайды» деп кейіп жүреді. Мен оларға өзгеге сыйлы болу үшін алдымен өзің соған сай болуың керек деймін. Өзің әрдайым өнегелі сөз айтып, тәлімді іс жасасаң, көрген кезде көңіл тоятындай қарым-қатынас құрып, кез келген адамға құрметпен қарасаң, өзің де құрметті боласың. Жан-жақтан балаларым, келіндерім, немерелерім келген кезде үнемі үлкенді сыйлау керегін, қарсы сөйлемеуді, көшеде бейтаныс қарт кездессе сәлем беруді, үлкеннің алдын кеспеуді құлақтарына құйып отырамын. Бүгінгі келіндер ескере бермейтін бір жайт бар. Біздің осы Қызылорда өңірінде еттен кейін келіндер тізіліп табақ алады. Осы кезде теріс бұрылмай, артқа шегініп бөлмеден шығу да үлкен мәдениеттіліктің белгісі. Бұл қарапайым нәрсе болып көрінгенімен, мәні тереңде. Үлкенге құрмет жасап, иіліп, үлкен асты алған соң, дереу кері бұрылу көрер көзге де оғаш көрінеді. Осыны білмейтіндер біле жүрсе деймін. Онан бөлек, осы кезде жарыммен отасқанымызға 50 жылдан асып барады. Осы уақыт аралығында жарымды бір балағаттап немесе қатты сөйлеп көрмеппін. Ата-ана арасындағы мұндай жылы қарым-қатынасты көріп өскен бала да өскенде осыны қайталайтыны анық. Бұл біздің айтып емес, ісімізбен көрсеткен тәрбиеміздің бір бөлігі, – дейді қазыналы қарт.</blockquote>Өнегелі жанның өмір жолымен танысып, есті әңгімесін көңілге түйіп бір серпіліп қалдық. Рухани әңгіме жаныңа қуат, рухыңа нәр сыйлайды емес пе?!

Қоғамға қымбат әке өнегесі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев өз Жолдауында «Балаларды ерте жастан мамандыққа бейімдеу айрықша маңызға ие болуда. Өскелең ұрпақ өзінің болашақ кәсібін саналы түрде таңдай білуге тиіс. Биыл бірнеше оқушы халықаралық пән олимпиадаларының жеңімпаздары мен жүлдегерлері атанды. Ондай дарынды балаларға жан-жақты қолдау көрсету қажет» деген еді. Шыны керек, білімді әрі өнерлі оқушыларды бейімдеу, бағыттау – кез келген ұстаздың мақсаты һәм міндеті. Дарындыларды көтермелеуді, қолдау көрсетуді мемлекет те өз міндетіне алғандай.&nbsp;Осы тұста Қызылорда облысы, Шиелі ауданы, Жөлек ауылының талантты ұлы – Мейірхан Балтабай туралы жазғымыз келіп отыр. Мейірхан Ерланұлы биыл аталған ауылдағы мектептің 7-сыныбын бітірді. 3 жасынан бастап домбыра мен гитара аспаптарына қызығып, ән айтып өскені осындағы ел-жұрттың жадында. Яғни Мейірханға «әнші бала» атын жеңгелері ғана емес, бүкіл ауыл-аймақ берді десек те болады.&nbsp;Осы жылдың наурыз айынан бастап Мейірхан – Шиелі аудандық «Балауса» ән үйірмесінің тәрбиеленушісі. Қазіргі танда жетекшісі – Гүлнұр Әбілова. Осы орайда, «ұстазы жақсының – ұстамы жақсы» деген даналық сөз еске түседі. Өйткені әрбір жетістіктің артында жетекшісінің есіл еңбегі, маңдай тері мен ізденісі жатыр. Демек, талапты, талантты ұлды тануда, оған бағыт-бағдар беруде ұстазы аянбай, жүйелі жұмыс жүргізіп келеді. Мейірханның мерейі үстем болса, әуелі Алла, екінші – жетекшісінің арқасы. «Өнерге әркімнің-ақ бар таласы» десек, 1%-ы жас әншінің өз таланты болса, 99%-ы жетекшінің еңбегі екенін айтпай кетуге болмас.&nbsp;– Шәкіртім Мейірхан Балтабайдың өнерлі болып өсуіне әжесінің ықпалы көп тиген. Әжесі музыкаға қызығушылығын байқап, әрі қарай дамуы үшін барын салды. Шынын айтсақ, осы дәрежеге жетуіне үлесі орасан болды. Мейірхан әжесіне риза болып, «Менің әжем қуаныштан билесін» атты өлең айтып, «TikTok» желісі арқылы көпшіліктің көзайымына айналды, «Еуразия» телеарнасының «Көреміз» бағдарламасына арнайы шақырту алып, сұхбат беріп қайтты. Қанмен берілген қасиет қой. Әкесі де, анасы да ән салады, – дейді жас әншінің жетекшісі.Жалпы, жас таланттың жеткен жетістігі өте көп. Облыстық, аудандық іс-шаралардың барлығына қатысып, бас жүлдесіз қайтпайтын жас өреннің арманы асқақ. Ол бұған дейін Түркістан қаласында өткен «Жауқазын» республикалық музыкалық балалар фестивалінде бас жүлде алды. Түркия мемлекетінде өтетін «Жібек жолы» халықааралық балалар фестиваліне жолдама алып, Молдабайдың «Молдабай» әнін шырқап, бас жүлде иеленді. Мейірханды қолдап жетекшілері Нұрислам Бозтай, Жаннұр Жәнібекова және Гүлсезім Пазылбек те бірге барды.&nbsp;Дауысы құлақтың құрышын қандырған, көмейіне бұлбұл ұялаған әнші бала өз өмірін болашақта мәдениет саласымен байланыстырады.&nbsp;– Мен ән салу арқылы демаламын. Өзімді болашақта мәдениет саласында көргім келеді. Елдің есінде қалатын, жүрегінен орын алатын әндерді шырқағым келеді. Меніңше, ән – кейбір жүрекке шипа, кейбір көріністерді тамыршыдай тап басады. Сол арқылы ол – өміршең, – дейді Мейірхан Балтабай.&nbsp;Қорыта айтқанда, жас талантты қолдаудан ешкім де, ешқашан да ұтылмайды. «Бұлақ көрсең, көзін аш» деген халық даналығының астарында көп үлгі-өнеге, тәлім-тәрбие жатыр. Сондықтан Мейірхандай ел мерейін тасытып жүрген өнерпаз жігіттерді әрдайым қолдау керек.&nbsp;

Шиелідегі жігерлі жас

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Кинотеатр – шынайы өмірдің айнасы. Тұтас әлемді көз алдыңа әкеліп, теңдесі жоқ қиял әлеміне самғатар сахна құдіретін шын сезінген рухани кемелдене түсері анық. &nbsp;Осындай көңіл-күйді көпшілікке тарту етіп келе жатқан кенттегі &nbsp;«Арман» кинотеатры заманауи құрылғылармен жабдықталып, жан-жақты сәулеттене түсті.«Жақсы басшы – елге құт» демей ме дана халқымыз. Кент басшылығына тәжірибелі басшы Асқар Ибрагимов келгелі &nbsp;оң өзгерістер байқала бастады. Көшенің ажары артып, жаңа нысандар бой көтеріп, балалар демалатын &nbsp;саябақ пен алаңқайлар шат-шадыман күйге енді. Солардың қатарында отыз жылға жуық жұмысы тұралаған кинозалдың жұмысы қайта жандана бастады.Кинотеатрдың ашылу салтанатына келген меймандардың қарасы қалың. Халықаралық жүлдеге ие болған таңдаулы туындыларды тамашалауға тұрғындардың талабы зор. Көптің көңілінен шығатындай отандық киноларды сараптап алған «Арман» кенттік мәдениет үйінің ұжымы апта сайын жаңа қойылыммен қуантпақ ниетте. Тарқатып айтсақ, жұма күні балаларға арналған екі маусымдық кинотайм қойылады. Ал жұма күні кәмелетке толған жастар мен ересектерге арналған кинокөрсетілім болады. Бұл туралы кенттік мәдениет үйінің директоры Күлән Әбілтанова тарқатты.– Өздеріңіз білетіндей, бұрынырықта осы мекемеде апта сайын кино көрсетілетін. Тәуелсіздік алған жылдардан бастап жұмысы тоқтап тұрған еді. Жиындарда жиі айтылып жүрген мәселелерге ерекше көңіл қойған кент әкімі Асқар Ибрагимов ең алдымен ғимаратты күрделі жөндеуден өткізіп, лэд экран алып беріп, көшілікті киномен қауышуына жол ашты. Біз осы жаңа бастаманы абыройлы атқару үшін әр түрлі кинопрадакшнмен сөйлесіп, олардың өнімдерімен танысып көрдік. Ашығын айтсақ, қазақы дүниетанымызға сай, салиқалы ел көретіндей киноларды іріктеп алдық. Барша қауымға ұнайды деген сенімдеміз, –деді ол.Халықаралық киногерлердің озық туындылары мен отандық кинолардың үздігі әр апта сайын көрерменге ұсынылады. Кинотеатрдың ашылуын қуанышпен қарсы алған жерлестердің пікірлері бір арнаға тоғысты. Соның бірі – «Жасыл ел» жасағының бригадирі Ынтымақ Рахым өз пікірін білдірді.– Жасыратыны жоқ, осы күні Түркістан мен Қызылорданың кинотеатрларына бара қалсаңыз кем дегенде он-он бес жерлесіңіздің отырғанын көресіз. Бірі ата-анасын алып барса, бірі сүйіктісімен көңіл көтеріп қайтады. Ендігі жерде өзіміздің кентте де ойын-сауық орталықтары жұмыс жасауда. Бұл бір жағынан қаржылай тиімді болса, бір жағынан уақыттан ұтамыз. Сондықтан, сапалы лэд экраннан кино көруге замандастарымды шақырамын, –деді.Үш ай жазғы демалысқа шыққан оқушылар үшін бос уақытын тиімді өткізуге таптырмас орын болғалы тұр. Мұны кинозалдың ашылуна келген балалардың жүзінен аңғару қиын емес. Төрт перзентін кино көруге әкелген Сая Асқарова осы ойды қуаттады.– Бұл жаңалық өзім секілді көп балалы аналарды қуантып отыр. Үш ай жазда балаларды осында әкелуге болады екен. Бағасы да тиімді. Көрестіп жатқан киносының өзі тәлімдік-тәрбиелік мәні зор, өмірдің өзінен алынған шынайы оқиғаларға негізделгені ұнады, –деді ол.ТҮЙІН. Кино – тәрбиелік құрал. Сондықтан болар, әр көрсетілімдегі бір сәттік кадрдың өзі жандүниеңізді тас-талқан етіп қопарып кетуі ғажап емес. Жасөреннің санасына селкеу түсірмей, отансүйгіштік қасиетті дарытатын, достық пен ынтымақты насихаттайтын туындыларды миллиондардың ішінен іріктеп, ұлттық танымызды дәріптеу әрбіріміздің басты мақсатымыз екені даусыз. &nbsp;Елдік мүдде жолында рухани үндестігімізге серпін берер бастамаларға халықтың өзі алын бағасын берері сөзсіз.&nbsp;Мақпал МАРҚАБАЙ

Жаңақорғанда жұмысы тұралаған кинозалдың жұмысы қайта жандана бастады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Таяуда Шиелі аудандық сотта сот төрағасы Нұржан Бекетаевтың төрағалық етуімен «Жаңадан құрылатын кассациялық сот туралы» тақырыбында дөңгелек үстел өткізілді. Жиынға шиелілік судьялар А.Жолдыбаев, Д.Исабек, Ж.Сарбасова және сот әкімшісінің басшысы С.Сержанов, аудандық сотының бас маманы Н.Елшібеков пен іс-тіркеуші Е.Тәңірбергенұлы, Шиелі ауданы прокурорының орынбасары А.Саркубен, жеке сот орындаушылар Б.Окапов, Е.Бекентаев, Т.Баймағанбет қатысты. Төрағалық етуші дөңгелек үстелді ашық деп жариялап, қатысушыларды дөңгелек үстелдің бағдарламасымен таныстырды.– 2023 жылғы 12 қыркүйекте еліміздің бизнес-қауымдастығының өкілдерімен кездесуде ҚР-ның Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев дербес кассациялық инстанция құру мәселесі бойынша заң және кәсіпкерлік қауымдастығымен кеңестер өткізу қажеттігіне назар аударды. Президенттің айтуынша, бүгінде қылмыстық және азаматтық істердің бес пайызы ғана кассацияға беріледі. Бұл аз және азаматтардың қажеттіліктеріне сәйкес келмейді. Сондықтан дербес кассациялық инстанция құру мәселесі бойынша заң және кәсіпкерлік қоғамдастықпен консультациялар өткізу қажеттігі пісіп-жетілді. Тұжырымдамаға сәйкес, дербес кассациялық сатыны қүру кезінде Жоғарғы Сот қадағалау сатысы болады, оның шешімдері бірыңғай сот практикасын қалыптастыру үшін төмен тұрған соттардың шешімдер шығаруы үшін негіз болуға тиіс.&nbsp;Қазіргі таңда үш буынды жүйені: бірінші саты – аудандық және оларға теңестірілген (қалалық сот, ауданаралық сот), екінші саты – облыстық және оларға теңестірілген соттардағы (республика астанасының қалалық соты, республикалық маңызы бар қалалардың қалалық соттары) апелляциялық саты және үшінші саты – Қазақстан Республикасының Жоғарғы сотының кассациялық соты құрайды, – деді Шиелі аудандық сотының төрағасы Н.Бекетаев.Айта кетейік, кассациялық сатыда кейбір істердің қайта қаралмауы бойынша көптеген пікірталастар туындауда. Мәселен, ҚР-ның Азаматтық процестік кодекске сай азаматтық істердің бұл сатыда қаралуы үшін тиісті талаптар белгіленген. Атап айтар болсақ, азаматтық сот ісін жүргізудегі талап қою сомасы жеке тұлғалар үшін 2 мың АЕК-тен және заңды тұлғалар үшін 30 мың АЕК-тен аз болған кезде, олар кассациялық сатыда қаралуға жатпайды. Сол сияқты, қылмыстық сот ісін жүргізуде қылмыстық теріс қылықтар туралы істер де қаралмайды. Осыған орай, осы мәселенің бірден-бір шешімі сот жүйесінің дербес кассациялық сатысын құру. Сол арқылы барлық іс санаттарының кассациялық тәртіпте қайта қаралуына және азаматтар мен заңды тұлғалардың өз құқықтарын толық жүзеге асуына мүмкіндік жасау болып отыр.&nbsp;Келелі шара соңында дөңгелек үстелдегі қатысушылар осы тақырып аясында пікір алмасып, &nbsp;талқылады. Сөз соңында төраға: «Сот жүйесіндегі барлық оң өзгерістер жалғасады және азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғаудың тиімділігін арттыруға ықпал етеді деген үлкен үміт бар» деп басқосуды аяқтады.&nbsp;

Нұржан Бекетаев: Кассациялық сот құру – қоғам талабы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Биыл еліміздің батыс аймақтарында көктемгі су деңгейі күрт көтеріліп, салдарынан бірқатар елді мекен табиғи апаттың зардабын шекті. Су астында қалған өңірлерде төтенше жағдай режимі жарияланып, тұрғындар қауіпсіз аймаққа көшірілді. Қазақтың ұлы ақыны Абай Құнанбайұлы «Біріңді қазақ бірің дос, Көрмесең істің бәрі бос» деп өлең жолдарына арқау еткен ынтымақ-бірлік, достық сынды асыл қасиеттерді өн бойына жинаған азаматтар жұдырықтай жұмыла қызмет етті. Қарғын судан зардап шеккен тұрғындарға қол ұшын созып, өзге облыс, қала, аудан, тіпті ауыл көшелерінде жылу жинау бекеттері ашылып, азық-түлік пен қажетті заттарды жөнелткен болатын.Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Ұлттық құрылтайдың үшінші отырысында «Қазақстан – бәріміздің қасиетті қарашаңырағымыз. Сондықтан әрбір азамат ел тағдырына өз тағдырындай қарауға тиіс.Біздің күшіміз – ынтымақта. Еліміздің әлеуметтік саясаты осы құндылыққа негізделген. Мемлекет те, қоғам да көмекке шын мұқтаж адамдарды қолдауға қашан да дайын. Біздің еріктілерміздің ерен еңбегі – жанашыр болудың шынайы үлгісі. Олар кез келген сәтте өзгелерге риясыз көңілмен көмектесуге ұмтылады. Бизнес өкілдері және басқа да азаматтарымыз түрлі қайырымдылық шараларға белсене атсалысады. Бұл да – тілеулес болудың айқын көрінісі. Халқымыздың қанына сіңген жанашырлық, қамқорлық, бауырмалдық сияқты асыл қасиеттер біздің ұлттық ерекшеліктеріміз болып қала береді» деген еді.Осыған сәйкес қарғын судан зардап шеккендерге гуманитарлық көмек жіберу пунктері ашылып, айтып келмейтін апатқа тосқауыл қою үшін Шиелі ауданы азаматтары мен еріктілер де өз үлесін қосты. Шиелі ауданында «Ұлттық атом компаниясына» қарасты «КАР Logistics» ЖШС-нің «Шиелі-Сұңқар» филиалы, «РУ-6», «ТТК-Шиелі», «Волковгеология ГРЭ-23», «Уранэнерго» мекемелерінің ұжымы еліміздің зардап шеккен өңірлеріне қаржылай және техникалық көмек көрсету жұмыстарын ұйымдастырды. Нәтижесінде, жеңіл автокөлік, кран, экскаватор, трактор, жүк көлік, қайық сияқты техника тиелген жүк пойызы жолға шыққан еді.Мемлекет басшысы еліміздегі күрделі жағдайға байланысты жолдаған Үндеуінде: «Осындай қиын-қыстау кезде бір жағадан бас, бір жеңнен қол шығару айрықша маңызды. Бір ел, бір халық болып жұмылып, бұл апатты еңсереміз. Бұл біздің қолымыздан келеді» деген болатын. Осынау қағидалы сөзді ту еткен аудан азаматтары халық сенімін ақтап, жуырда аман-есен абыроймен елге оралды.Олар 2 ай көлемінде Атырау облысындағы су басқан Махамбет елді мекенінде 65 шақырым жолға бөгет салып, бірнеше ауылды қарғын судан арашалап қалған.Елге оралған азаматтарды құрметпен күтіп алу үшін Шиелі ауданы әкімінің орынбасары Болатбек Ысмағұлов, Шиелі аудандық қоғамдық даму бөлімінің басшысы Кенжехан Есенбаев, Шиелі аудандық қоғамдық кеңес мүшесі Насырбек Мырзабеков бастаған зиялы қауым өкілдері жиналды. Күтіп алу сәтінде елін, жерін сүйген жандардың ерен еңбегі ескерусіз қалмайтынын айтқан Болатбек Ысмағұлов:– «Бірлік бар жерде, тірлік бар» демекші, батыстағы бауырларға қол ұшын созып келген сіздерге ерекше алғысымды білдіремін. Табиғи тосыннан болған апатқа тосқауыл болу оңай шаруа емес. Дегенмен, бірігіп әрекет етудің арқасында жұмыс нәтижесін берді. Сіздер ел бірлігі сыналар шақта Сыр елінің аманатын арқалап, абыройлы қызмет етіп, аман-есен оралдыңыздар. Алда келе жатқан Әкелер мерекесіне орай өткізілетін жиында өздеріңізді арнайы марапаттайтын боламыз, – деп алғысын жеткізді.Елдегі жағдайға бей-жай қарамай, ерікті түрде табанды еңбек етіп келген Қожахмет Әзімханұлы көмек қолын созу әрбір азаматтың міндеті екенін тілге тиек етті.– Біз Атырау облысы, Махамбет ауданында болдық. Халқы өте кішіпейіл әрі қонақжай. Өзге өңірлерден келген азаматтарға қолдау көрсетіп, демеп отырды. Осынау игілікті іске атсалысуға сенім білдіріп, құрметпен қарсы алған аудан тұрғындарына үлкен рақметімді айтамын, – деді азамат.Иә, төтенше жағдай орын алған аймақтардағы апатты жайт халықты алаңдатқаны жасырын емес. Әркім қолынан келген көмегін аямай, мейлінше қауіптің сейілуіне атсалысты. Бірі гуманитарлық көмек жіберсе, өнерпаздар тегін концерттер ұйымдастырып, жиналған қаражатты апат болған аймақтарға беруде. Расында, бірлігіміз сыналар шақта жұрт аянып қалған жоқ.&nbsp;

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Қоғам