<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Берік Динашов Ақтан батыр ауылының тумасы. Мектепті бітіргеннен кейін Ақтөбе мемлекеттік педагогикалық институтынан «Дефектология» мамандығын меңгерген. Дипломын алған жас маман туған жерге оралып, қызмет етуді мақсат етті. Сөйтіп, алғашқы еңбек жолын Қазалы ауданындағы «Шапағат» балаларды сауықтандыру орталығында дефектолог болып бастады.&nbsp;Берік Көбейсінұлы мүмкіндігі шектеулі балалардың танымдық қабілеттерін дамыту барысында жұмыс істеді. Оларға біліммен қатар түзету-дамыту жұмыстарын жүргізді. Ал 2014-2015 жылдары Ақтөбе қаласындағы психикалық дамуы тежелген балаларға арналған арнаулы облыстық түзету мектеп балабақшасында логопед қызметін атқарды. Бұнда сөйлеу тілі бұзылған балалардың дұрыс сөйлеуін дамытуға көмектесті. Қазір Әйтеке би кентіндегі №249 мектеп-лицейде логопед.Берік жақсы маман ғана емес отбасында әжесі мен ата-анасының мақтанышы, ағасының ізетті інісі, қарындастарының қамқор ағасы, Жаннұр есімді бүлдіршіннің әкесі. Жұбайы Айгерім үлкен отбасының ибалы келіні.Мамандығын жақсы көретін Берік Қызылорда облыстық үкіметтік емес ұйымдарын дамыту жобасы аясында ұйымдастырылған тренинг пен «Инклюзивті білім беру жағдайында педагогтардың кәсіби құзіреттілігінің дамуы» аймақтық семинарында сертификат иеленді.Тәуелсіздіктің төл құрдасы «Әр бала бақытты болуға әбден лайық. Олардың жаратылысынан қуыстанып, қоғамнан шет қалмауы үшін қолымнан келген көмегімді аямаймын», – дейді.

Берік Динашов: Әр бала бақытты болуға әбден лайық

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазақ елі Тәуелсіздігін жариялаған 1991 жылдың тура 16 желтоқсанда дүниеге келген бақытты жанның бірі қазалылық – Анар Сазанбаева. Ол кенттегі №249 мектеп-лицейді тәмамдап, Алматы қаласындағы С.Ж.Асфендияров атындағы Қазақ Ұлттық медицина университетінің «Денсаулық сақтау және фармациядағы менеджмент» факультетінен жоғары білім алды. Аталған оқу орнын бітірген соң Алматыдағы «Республикалық жоғарғы медициналық колледжінде» «Мейіргер ісі негіздері» пәнінің оқытушысы болып жұмысқа қабылданды. Содан бері медицина саласын таңдаған жастарға тәлім беріп келеді.Бала күнінен медицина саласын меңгеруді армандаған Анар Арынғазықызы ісіне жауапты, жан-жақты ізденімпаз маман. Ол әр жылдары Қазақстан мейіргер ісі мамандарының III съезіне, Талдықорған медициналық колледжінің 80 жылдығына арналған «Мейірбикелік қызмет аймағында халықаралық қызметтестікті дамыту» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік, Халықаралық мейіргерлер күніне арналған «ҚР Мейірбикелік істі 2020 жылға дейін дамытудың кешенді жоспарын жүзеге асыру – Қазақстанның мейірбике ісін реформалау негізі» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциялары мен Білім мен технологиялардың интеграциясы VI съезі, одан өзге түрлі семинарларға қатысып, білімін үнемі жетілдіріп отырады.Сондай ақ, жеті жыл бұрын оның кабинеті «Жылдың үздік кабинеті» байқауында «Арнайы пәндер кабинеттері мен лабораториялар» номинациясы бойынша бірінші орынды иеленді. «Республикалық медицина колледжінің үздік оқтыушысы – 2016 жыл» байқауында екінші орынды жеңіп алды. Бұдан бөлек араға уақыт салып, «Мейіргерлік күтім бойынша үздік оқытушы» атанды.Оқытушы ретінде алдыма заман талабына сай бәсекеге қабілетті, кәсіби біліктілігі мол мейіргерлерді дайындауға өз үлесімді мақсат етіп қойдым дейді жас маман.

Қазалылық мейіргер өз ісінің мақтанышы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Ел ішінде коронавирус өршіген тұста ақ халатты абзал жандардың қадірін ұққанымыз бар. Бас ауырып, балтыр сыздаса алдымен дәрігерге жүгінетініміз де жасырын емес. Бәрінен бұрын алдына келген науқасқа деген бір ауыз жылы сөзі кейде дертіңнен айықтырғандай болады. Мұндай жандарды жұртшылық өз ісінің маманы, нағыз дәрігер деп бағалайды. &nbsp;Облыстық жұқпалы аурулар ауруханасының «Реанимация және интенсивтік емдеу» бөлімшесінің реаниматолог-дәрігері Болат Асанбаевты көпшілік жақсы біледі. Ел алғысын арқалап жүрген дәрігер өзінің тәжірибелік жолында талай сырқаттың сырын ашып, науқастың құлан таза айығуына үлесін қосқан маман.Кейіпкеріміз денсаулық саласында 30 жылға жуық уақыт еңбек етіп келеді. 1993 жылы Алматы мемлекеттік медициналық институтының «Емдеу ісі» мамандығын бітірген соң, алғашқы еңбек жолын Сырдария аудандық ауруханасында бастаған. Кейін облыстық жұқпалы аурулар ауруханасында «жансақтау және интенсивтік емдеу» бөлімшесінде реаниматолог дәрігер, 1999 жылдан бастап аталған бөлімшеде бөлім меңгерушісі қызметін атқарып келеді. &nbsp;Осы жылдар ішінде талай науқастың аяққа тұрып кетуіне себепкер болып, халықтың алғысына бөленді.<blockquote>«Денсаулық саласында еңбек етіп жүргеніме биыл 30 жыл болады. Қайсыбір қызмет болсын өзіндік қиындығы мен қызығы болатыны анық. Соның ішінде дәрігер мамандығына артылған жүк те, жауапкершілік те жоғары. Халықтың денсаулығын жақсарту жолында жүргеннен кейін өз ісіңе аса жауапкершілікпен қарауың керек. Алдыңа келген науқастың денсаулығына бей-жай қарай алмайсың. «Жансақтау және интенсивтік емдеу» бөлімшесінде ересектер де, балалар да ем қабылдайды. Дегенмен басым көпшілігі балалар. Негізі инфекциялық аурулардың өзінің өршитін кезеңі болады. Бөлімге түсетін науқастардың саны да соған сәйкес артады не &nbsp;азаяды. Көбіне менингит, Қырым-конго гемморрагиялық қызбасы, сары ауру, қызылша сынды аурудың асқынған жағдайында жансақтау бөліміне жатқызылады», – дейді кейіпкеріміз бізбен әңгімесінде.</blockquote>Инфекциялық ауру, оның салдары туралы көпшілігіміз біле бермейтініміз жасырын емес. Мұндай ауру жағдайын тек іш өту, ұшыну, тұмаумен байланыстырып жатамыз. Реаниматолог дәрігер Болат Сәйдіұлының айтуынша, іш өтудің де асқыну жағдайы ауыр болады. Салдары ағзаның сусыздануына, адамның әлсіреуіне алып келеді. Тіпті одан да ауыр жағдайға жетуі мүмкін. Дегенмен отыз жылдық еңбек тәжірибесінде мұндай жағдай кездеспеген.&nbsp;<blockquote>«Жазда іш ауруы, қыста тұмау, вирустың өршуі инфекциялық ауруларды тудырады. Коронавирус инфекциясы дендеген тұстағы жағдай баршаға белгілі. Одан кейінгі екі жылда да жағдай оңай болған жоқ. Вирустың мутациялануы салдарынан қарапайым тұмау, суық тиюдің соңы ауыр жағдаймен аяқталған кездер болған. Мәселен, былтыр вирусты менингит көп болды. Әсіресе 1 жастан 3 жасқа дейінгі балалар арасында жиі кездесті. Бұл жағдай биыл бәсеңдеді», – дейді білікті дәрігер. &nbsp;</blockquote>Бүгінде «жансақтау және интенсивтік емдеу» бөлімшесінде 2 реаниматолог дәрігер, 16 мейірбике науқастарға қызмет етеді. Бөлім меңгерушісі Болат Сәйдіұлының айтуынша, маман тапшылығы бар. Дегенмен бөлімге қажетті медициналық құрал-жабдықтар толық қамтылған.&nbsp;Бет қатталып жатқанда газет оқырманы Еркебұлан Әбсаттаров білікті дәрігер, реаниматолог Болат Асанбаевқа алғыс білдіргісі келетінін айтты. Наурыз айында аяқасты дене қызуы көтеріліп мазасызданған баласын облыстық жұқпалы аурулар аураханасының жансақтау және интенсивтік емдеу бөлімінің мамандары ажалдан аман алып қалған.&nbsp;<blockquote>«Екі жасар қызым Асылымның дене қызуы көтеріліп, іш өту, құсу белгілерімен облыстық жұқпалы аурулар ауруханасына жатқызылды. Екі күннен соң бүйрек қызметінің нашарлауымен жансақтау бөліміне ауыстырылды. Білікті дәрігер Болат Сәйдіұлы дереу ота жасап, баламның өмірін сақтады. Отадан кейін күнделікті қадағалау жүргізіп, күтім жасап өзінің дәрігерлік қызметін адал атқарды. Қызымның өмірін сақтап, денсаулығының жақсаруы жолындағы еңбегі үшін аурухананың бас дәрігері Айна Мұхамбетова мен Болат Асанбаевқа алғысымды білдіргім келеді. Осындай өз ісіне адал, мамандығын сүйетін ақ халатты абзал жандар көп болса екен», – дейді қала тұрғыны.</blockquote>Кейіпкеріміз балалар арасында бүйрек жұмысының бұзылуы соңғы кездері жиі кездесіп жүргенін айтады. Мұндай диагноз қойылған балаларға ота бұған дейін Алматы, Астана қаласында жасалған екен. Қазіргі таңда дәрігер мұндай отаны өзі жасауда.&nbsp;<blockquote>«Асылымға перитонеальды диалез жасалды. Ағзаға түскен микробтың бүйрекке әсер етуі салдарынан оның қызметі бұзылған. Жыл басынан бері мұндай диагнозбен 3 бала жансақтау бөліміне жатқызылды. Үшеуінің де отасы сәтті өтіп, емделіп шықты», – дейді дәрігер.</blockquote>Денсаулық саласында атқарған адал еңбегі, халықтың ықыласының арқасында кейіпкеріміз абырой биігінде. Оның еңбегі елеусіз қалған емес. Талай жылғы еңбекпен Денсаулық сақтау министрінің «Құрмет грамотасының», «Денсаулық сақтау ісінің үздігі» төсбелгісінің, «Халық алғысы» медалінің иегері атанды. Сонымен қатар &nbsp;«Халық сүйіктісі-2020» Ұлттық сыйлығының «Жылдың үздік дәрігері» номинациясы табысталған.

Халық алғысына бөленген азамат

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Қызылорда облысында азаматтардың 84,2% - ы міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесінде сақтандырылған, бұл 691 423 адамды құрайды. Көрсеткіш бойынша аймақ үздік бестікте. (ҚР-82%). Дегенмен, әлі күнге дейін 130 045 тұрғын МӘМС жүйесінен тыс. Бұл туралы облыс әкімінің орынбасары Нұрымбет Сақтағановтың төрағалығымен өткен МӘМС мәселелері жөніндегі өңірлік штаб отырысында Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының облыстық филиалының директоры Бақыт Исмаханбетов мәлімдеді.<blockquote>«Сақтандырылмаған азаматтар үлесінің 81 мыңға жуығы (62,1%) соңғы 12 айда төлем жасамағандар және әртүрлі мемлекеттік және жеке кәсіпорындардың, ұйымдардың 33 мыңға жуық қызметкерінің төлемдері жоқ. Қалған сақтандырылмаған тұрғындар - азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттар бойынша жұмыс істейтін қызметкерлер, жеке кәсіпкерлер, бірыңғай жиынтық төлемді төлеушілер, дербес төлеушілер және басқа да санаттағы адамдар. Осыған байланысты, әкімдіктер, жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімдері, өңірдегі мемлекеттік кірістер департаменті МӘМС үшін жарналарды уақтылы және тұрақты төлеудің маңыздылығы туралы түсіндіру жұмыстарын күшейтуі қажет», - деп атап өтті Бақыт Исмаханбетов.</blockquote>Жиынды қорытындылаған облыс әкімінің орынбасары Нұрымбет Сақтағанов жергілікті атқарушы органдарға, мемлекеттік кірістер департаментіне, жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар органдарына халықты МӘМС жүйесімен қамту бойынша Жол картасын орындау аясында ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын күшейтуді, белсенді емес халықты БЖТ-ді үздіксіз төлем жасауға тартуды тапсырды. Сонымен қатар, мемлекеттік кірістер департаментіне МӘМС жарналары мен аударымдарын уақтылы төлеу бойынша тапсырмалар берілді. МӘМС үшін уақтылы төлем жасамаған мекемелерге қатысты ҚР Салық кодексінің талаптарына сәйкес айыппұл санкцияларын қолдану қажеттігі баса айтылды. &nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/3_83f32a12ed.jpeg" alt="3.jpeg"></figure>

Қызылордалықтардың 84,2 пайызы МӘМС жүйесінде сақтандырылған

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Жыл сайын әлемде қатерлі ісіктен 9 млн адам көз жұмады екен. Онкологиялық науқас саны бойынша Қазақстан алғашқы 50 елдің қатарында. Елімізде қатерлі ісікті ерте анықтау мақсатында скринингтің 3 түрі жүргізіледі. Яғни жатыр мойны обыры (әйелдер арасында 30-70 жас), сүт безі обыры (әйелдер арасында 40-70 жас) және тоқішек обыры (ерлер мен әйелдер арасында 50-70 жас). Жыл сайын 2,5 млннан астам азамат скринингтік зерттеуден өтеді. Осы орайда облыстық онкологиялық орталықтың директоры Нұржамал Мырзағалиевамен өңірдегі ахуал жайында тілдескен едік.– Қазір онкологиялық аурудың түр-түрі бар. Ол қалай пайда болады? Алғашқы белгілері қандай?– Өкінішке қарай, елімізде ғана емес, бүкіл әлемде онкологиялық аурудың түрі де, оларға шалдыққан науқастардың саны да көбеюде. Көптеген адам бұл диагнозды үкім ретінде қабылдайтыны рас. Бірақ қазіргі заманғы медицина мен ғылым онкологиялық аурулардың басым бөлігін емдеуге мүмкіндік береді.Қатерлі ісіктің қайдан пайда болатынын дөп басып айту қиын. Әрі оның пайда болуы адамға бірден білінбейді. Тек ісік өскен кезде, жан-жағындағы үлкен жүйке талшықтарын, тамырларын немесе асқазан, тікішек секілді ағза мүшелерінің саңылауын жапқан кезде ғана байқалады. Қатерлі ісіктің пайда болу ошақтарының бірі – созылмалы аурулар. Сондықтан оны уақытылы емдеткен дұрыс.Обыр жасушасы тез өсіп, белгілі бір уақытта қан және лимфа тамырлары арқылы ағзаның мүшелеріне тарайды немесе балалайды. Сөйтіп, жыл сайын жер бетіндегі миллиондаған адамның өмірін жалмайды. Онкологиялық аурулардың деңгейі әр ағзада орналасқан ісік көлемі мен зақымдану деңгейіне байланысты ҚР емдеу протоколына сәйкес қойылады.Ал қай ағзада пайда болатынын ісік түріне байланысты бірнеше белгілері арқылы білуге болады. Мәселен, асқазанның бұзылуы ішек, ұйқы безі, бауыр обырымен ауыратын науқастар үшін онкологияның алғашқы көріністерінің бірі саналады. Ұзақ уақыт бойы емделуші және оның емдеуші дәрігері дұрыс диагноз қоя алмай, гастрит және эрозия деп ойлауы мүмкін.Тағы да белгілеріне тоқталып өтсек. Аз мөлшерде тамақ ішкеннен кейін де асқазанның толып кету симптомы асқазан мен ұлтабардың обырына тән. Ешқандай себепсіз салмақ жоғалту да обырдың басталғанын білдіруі мүмкін. Егер пациент ешқандай күш салмай, мақсатсыз килограмдап салмақ жоғалтса, бұған сақтықпен қарау керек.Онкологияға тән тағы бір белгі – жөтел немесе ентігу. Бұлар өкпе обырының алғашқы симптомдарының бірі саналады. Кеудедегі тұрақты ауырсыну және күйдіру сезімі гастро-эзофагальды рефлюкс симптомынан туындайды, яғни, асқазан қышқылы өңешке көтеріледі. Бұл жағдай асқазан, өңештің қатерлі ісігіне тән. Лимфа түйіндерінің ұлғаюы оған жақын орналасқан органның қатерлі ісігінің әлеуетті белгісі десек болады. Себепсіз көгеру және қан кету қан обырының көрінісі болуы мүмкін. Әлсіздік пен шаршау онкологиялық аурулардың барлық түрі үшін ортақ симптом ретінде қаралуда.Нәжістегі қан, дефекациядан кейінгі қан – геморрой кезінде ғана емес, тік ішек обырында да кездеседі. Зәр шығарудың қиындауы простата обырының симптомы болуы мүмкін. Кеуде немесе емізік ауруы сүт безі обырының симптомы ретінде ерлерде де пайда болып жатады. Бірақ бұл өте сирек кездеседі. Терідегі өзгерістер, нақтырақ айтсақ, сүйелдердің, гипер немесе гипопигментация учаскелерінің пайда болуы дәрігерге баруға себеп болуы тиіс. Әйелдерде етеккір арасындағы қан кету, климактериялық кезеңде қан жоғалту эндометрий обырының белгілері болуы мүмкін.– Қазақстанда әр екінші әйел жатыр мойнының обырына ұшырайтынын естідім. Себеп неде?– Жатыр мойнының обыры әйелдерде ең жиі кездесетін түрі екені рас. Жатыр мойнының обыры 16, 18, 31, 33, 35 немесе 39 түрге жататын адам папилломасының вирусынан туындаған цервикалды интраэпителиалды неоплазияя (CIN) нәтижесі болып саналады. Көбіне жатыр мойнының обырына 45-50 жастағы әйелдер шалдығады. Алайда соңғы уақытта бұл ауру жас әйелдерден де анықталып жатыр.Себептеріне тоқталып кетсек: бей-берекет төсек қатынасы; иммундық жүйенің әлсіреуі; бұрын болған немесе ағымдағы хламидий және жыныс жолымен берілетін басқа да инфекциялар; онкологиялық ауруларға, соның ішінде жатыр мойнының обырына тұқымдық бейімділік; жүктілікке қарсы дәрі-дәрмекті ұзақ уақыт қабылдау; ерте басталған жыныстық қатынас.– Өңірде онкологиямен ауырғандардың статистикасы қандай? Ең жиі кездесетін түрін айтып өтсеңіз…– Өңірде онкологиялық сырқат есебінде 4947 адам тұрады. Оның ішінде 40-70 жас аралығындағы тұрғындарда онкологиялық аурулар көп кездесіп отыр. Өңір бойынша өткен жылдың қорытындысына сәйкес, қатерлі ісік ауруына ұшырағандардың ішінде өкпенің қатерлі ісігі көп кездескен. Одан кейінгі орында сүт безі обыры, асқазан ісігі, жатыр мойны ісігімен науқастанғандар тұр.Өкінішке қарай қатерлі ісікке шалдыққандардың басым бөлігі аурудың III-IV кезеңінен асқан кезде ғана дәрігерге жүгінеді. Емдеудің небір тиімді әрі заманауи жолдары болуына қарамастан, науқасқа диагноз қойылған соң оның өлу қаупі 50 пайызға дейін артады. Бұл дәлелденген. Қазақстан бойынша өкпе ісігіне шалдыққандардың саны көбейіп жатыр. Себебі көбі әдеттегі жөтелді пневмония ғана деп ойлап, дәрігерге қаралмайды. Шылым шегетіндер ғана өкпе обырына шалдықпайды. Мысалы, бронх қабынуы, пневмония, туберкулез сияқты созылмалы аурулар өкпе обырына тікелей себепші болады.– Бізде кәсіби білікті мамандар жеткілікті ме? Өңірдегі орталыққа жаңа аппараттар келді ме?– Қазіргі таңда облыс бойынша 18 онколог кабинеті жұмыс істеуде. Мамандарға келетін болсақ, облыста 17 маман бар. Жыл сайын Алматы, Астана қалаларына тәжірибе алмасуға барып тұрады. Тіпті, Ресейге, Кореяға барып білімін жетілдіруде. Орталыққа 2021 жылы РЧА (Радио толқынды абляция) аппараты алынып, оның көмегімен пациенттерге оталық ем жасалуда. Міндетіміз – адам жанын аман сақтап қалу. Түрлі дәрежедегі оталар сәтті аяқталып жүр.– Онкология тұқым қуалай ма?– Ғалымдар қатерлі ісік ауруының пайда болу қаупі көбінесе тұқым қуалаушылықтан емес, өмір сүру жағдайынан болатынын дәлелдеуде. Зерттеушілердің жалпы қорытындысы бойынша, тұқым қуалау жағдайы қатерлі ісік ауруы кезінде онкологиялық аурулардан болатын өлімнің 15 пайызын ғана құрайды. Яғни, қатерлі ісікке бейімділік гендерінің тасымалдаушыларын салауатты тамақтану және салауатты өмір салтын ұстану арқылы қорғауға болады.Монреаль университетінде әйелдердің сүт безінің ісігін тексеріп көрді (BRCA-1 және BRCA-2 гендерінің қалыпты өзгеруі). Олар әр апта сайын тамақ рационына 27 түрлі көкөніс пен жемісті енгізіп, нәтижесінде қатерлі ісік ауруларының даму қаупін 73 пайызға азайтқан. Бұл қауіпті гендерді қорғауда ұстау керегін айтқан алғашқы зерттеу емес. Егер ген белсенділік танытса, құрылымы өзгеру мүмкін. Рак гені бар адамдар гені белсенділік танытқан жағдайда ғана ауруы дами бастайды. Геннің белсенділігіне көптеген факторлар әсер етеді, оның ішінде дұрыс тамақтану және дене белсенділігі ең маңыздысы саналады. Салауатты тамақтану және тиісті физикалық күш салу – онкологиялық аурудың дамуын тудыратын ген белсенділігін «ұйықтау» жағдайында ұстап тұратын маңызды және тиімді құрал.– Қатерлік ісікке ұшырағанын естіген адам әрі қарай не істеу керек? Бұл ауруды жеңу адамның ішкі күшіне байланысты ма? Психологиялық жағынан жеңуге, күресіп қайта өмір сүруге қаншалықты мүмкіндік бар?– Қатерлі ісік диагнозы қойылғаннан кейін пациентке дәрігер-отбасы тізбегі бойынша қолдап, психологиялық көмек корсеткен абзал. Себебі пациенттер бұл ауыр диагнозға шалдыққанан кейін жауабы жоқ сұрақтары көбейіп, толыққанды жазылудың жолын іздестіре бастайды. Біздің орталықта дәл осы сұраққа байланысты психологиялық кабинет жұмыс атқаруда. Білікті психолог дәрігерлеріміз пациенттерден бөлек олардың отбасыларымен біріге белсенді жұмыс істейді. Кез келген ауруды жеңу ең бірінші кезекте пациенттің осы сырқатты қабылдап, күресуінен басталады. Психологиялық тұрғыдан күресіп, сырқатты жеңу арқылы қайта өмір бастауы да осы диагнозды қабылдай білуінде.– Сұқбат үшін рақмет!

Аймақтың бас онкологі скринингке салғырт қарамауға шақырды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Біле білсек, әлемді құтқару, адамзатқа ізгілік көрсету үлкен ерлікті қажет етпейді. Жаныңдағы жақыныңа қамқор болу, мұқтажға жәрдемдесу, қысылғанға қол ұшын беру батырлыққа тән қадам болуы ықтимал. Науқастың өмірін арашалауға ықпал етіп, қан тапсырған адам да қоғам тарапынан ерекше ықыласқа бөленетіні айтпаса да түсінікті. Сондықтан халықаралық донор күні аясында аймақтағы қан тапсыру үрдісінің жай-күйі мен игі істің пайдасы төңірегінде ой бөлісуді жөн көрдік.Елімізде тұрақты түрде қан тапсыратын 2 мыңнан астам адам бар. Оның ішінде 100-ге жуық азамат «Қазақстанның құрметті доноры» атағын иеленген. Ал өткен жылы облыста қан тапсырған азаматтардың саны 8 мыңнан асқан екен.<blockquote>– Соңғы жылдары ерікті түрде қан тапсыратындардың саны артып келеді. Оған жастар арасында донорлықты дамыту туралы ақпараттық жұмыс, мектеп оқушыларымен байланыс, әлеуметтік желі мен өзге де заманауи ақпараттық технологияны қолдану әсер етіп отыр. Донор болудың медициналық көмегімен қатар, рухани құндылығы мол екенін жете түсінген әрбір азамат белсенділік танытары анық. Жалпы донорлық қан көптеген адамның өмірін аман алып қала алады. Босану кезінде туындаған қан кету жағдайында, қан аздықтың ауыр түріне шалдыққан балаларға, жазатайым оқиға кезінде зардап шеккендерге және онкология мен хирургия бөлімдерінің емделушілеріне қан құйылады. Сондықтан аталған қадамға немқұрайлы қарамаған жөн, – дейді облыстық қан орталығының донор жинақтау бөлімінің дәрігері Фаризат Ермағамбетова.</blockquote>Сонымен қатар маман қан тапсырудың зияны жоғын және процедура кезінде барлық сақтық шарасы сақталатынын жеткізді. Мысалы, қан тапсырмас бұрын тексеру жүргізіліп, дәрігерлербірнеше сауал қояды. Оның ішінде қан тапсыруға ниетті азаматтың денсаулығында ақау бар-жоғы, дәрі-дәрмек қабылдауы, өмір сүру салты секілді маңызды мағлұмат бар. Мұндай сұрақтарды қоюдағы басты мақсат – донормен қан құйылатын адамның қауіпсіздігін қамтамасыз ету.Келесі кезең – тамырдан қан алу. Бұл шамамен 15 минут уақыт алады. Кейін дәрігерлер міндетті түрде азаматтардың денсаулық жағдайын тексереді. Күні бойы сұйықтық ішу, құнарлы тамақ жеу секілді кеңес беріп, қайтуға рұқсат береді. Міне, қан тапсыру барысының қысқаша баяны осыған саяды.<blockquote>– Қан тапсыру – донорлар үшін қауіпсіз. Өйткені барлық донорлық орталықтар бір рет қолданылатын әрі залалсыздандырылған жабдықтармен қамтылған. Бір рет қана қолданылатын шприцтер мен инелерді тек донор көзінше ашады, кейін оны бірден қоқысқа лақтырады. Сол себепті адамзат игілігі үшін донор болу зиянсыз ғана емес, пайдалы әрекет екенін ұмытпаақ екен, – дейді Ф.Асылбекқызы.</blockquote>P.S. Расында, «Әлемді мейірім құтқарады» деген тәмсілдің жаны бар. Байқасақ, жан-жағына жақсылық жасап, өзгенің өмір сүруіне үміт сыйлау ғаламды құтқарумен тең емес пе? Өз кезегінде аяққа тұрып, оңалған әрбір азамат әлемге сеніммен қарап, жақсылықтың қайырымын қайтаруға, қоғамды ізгілендіруге бір қадам жасары анық.

Қызылордада қан тапсыратындардың саны артып келеді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Көктем мен жаз ғана емес, бүгінгі таңда жыл он екі ай бойы адамдардың әлсіздікке ұшырап, ұйқышылдыққа бой алдырып, энергиясы құрып жүрулеріне де таңданбайтын болдық. Сондықтан да болар, екінің бірі қазір әлсіз энергияның орнын толтыруға әбден машықтанып алған. Оның орнын көкөніс, жеміс-жидек немесе түрлі дәрумен алмастырады деп ойласаңыз, қателесесіз. Шаршағанын басқысы, ұйқысын ашқысы, шөлін қандырғысы келетіндер тіпті ұлттық сусындарымызды да ішпейді. Иә, бүгінгілер дүкендерде самсап тұратын, сан алуан газды, зиянды сусындарды сатып алуға құмар. Құмар емес, тәуелді десек те артық емес шығар. Дегенмен, сұранысқа ие мұндай тауар түрінің адам өміріне аса қауіпті екенін көбісі біле бермейтіні өкінішті…Қазіргі таңда сұранысқа ие «Gorilla» сусынының өзінен әлем бойынша жыл сайын мыңға жуық адам ажал құшады екен. Ал еліміздегі статистика бойынша жүзге жуық адам оның зиянын тартып, түрлі қатерлі ісік аурларына шалдығатын көрінеді. Бұдан бөлек, оның салдарынан соңғы жарты жылдың өзінде жиырмаға жуық науқас көз жұмған. Алысқа ұзамай-ақ қойғанда Шиелі ауданында тұратын бірнеше тұрғын дәл осы сусынның залалын тартқан. Бір қарағанда кәдімгі сусын сияқты көрінгенімен, дәл осының бір ғана құтысы адам баласының өміріне орасан зор қауіп алып келеді. Өйткені оның құрамында «натрий цитраты», «мальтодекстрин», -«таурин», «карнитин», «кофеин», «аскорбин» сынды түрлі қоспалар бар. Ал дәл осы қоспалар тек жүрек, қатерлі ісік ауруларына ғана емес, сонымен қатар, қант диабеті, өкпенің созылмалы демікпесі, бауыр, өт жолы ауруларына да шалдықтырады. Бұл ғана емес, тіпті энергетикалық сусындар ұрпақсыз қалдырады-мыс. Мәселен, 2013 жылдан бері тұтынушылардың сүйікті сусынына айналған «Диззи» өнімінің өзінде адам бойындағы гармондарды әлсірететін қоспалар бар болып шықты. Бұл туралы талай бұқаралық ақпарат құралдарының да кезінде жарыса жазғандығы есте. Ал «Red Bull» қанаттандырғыш сусыны ше? Оның жөні бір бөлек әңгіме. Себебі «Red Bull»-дың тигізетін зияны жоғарыда айтқан сусындарға қарағанда екі есе зиян. Қауіптілігі аса жоғары бұл өнім түрі көпшілікке ұнайтын сусындардың бірі, әрине. Бір сөзбен айтқанда, шөліңді басады, сарайыңды ашады. Әлгі шөлмектің бағасы да арзан емес. Аты айтып тұрғандай, қанаттандырады. Тек уақытша ғана. Екі сағаттан соң, адам бәз-баяғы қалпына оралып, қайтадан шаршайды. Соның салдарынан ұйқысы келіп, әлсірейді. Ал энергетикалық сусын ішкен адам мінедетті түрде оны қайта ішкісі келіп, дүкеннен қайта сатып алады. Міне осылайша «шаршағанымды басамын» дегендер демде оған қалай тәуелді болып қалғанын білмей қалады. Өйткені кез келген энергетиктердің құрамында еліктіргіш болатыны айдан анық. Керек десеңіз, құтының қаптамасында құдды темекінің сыртындағы жазулар секілді оның зияндығы мен құрамы тайға таңба басқандай жазылып тұрады.Қалам ұшына іліккен бұл тақырып бұған дейін де талай рет айтылды. Мұндай зиянды сусындардың қауіптілігі жайлы бізге дейін де мың рет жазылған болатын. Алайда, оны елеп-ескеріп жатқан ешкім жоқ сыңайлы. Әрине, әлем елдерінен экспортталатын энергетикалық сусындарға бір тоқтам мен тосқауыл болмағандықтан оның саудасы жүретіні белгілі. Экспорт демекші, дүкендерде самсап тұрған мұндай сусындар көршілес Ресей, Беларусь, Ұлыбритания сынды елдерден көптеп келеді. Әр мемлекеттен келетін болғандықтан олардың сапасы да құрамы да әртүрлі болатындығы белгілі. Зияндығы болмаса, пайда бермейтіні анық. Мамандар жуырда ғана Ресейден алынатын энергетиктердің жүректің тоқтауына алып келетінін дәлелдеді. Алайда арнайы шара қолданған жоқ. Жасырып қайтеміз? Осы уақытқа дейін бұл өнімдердің залалын біле тұра қаншама адамдар оны пайдаланды. Сусынды сатуға, сатып алуға ешқандай шектеу болмағандықтан, дүкендерде де емін-еркін саудаға шықты. Яғни, «ішуге болмайды» деген бір ғана сөзбен шектелді. Оған құлақ асатын кім бар дейсіз? Мектеп жасындағы баладан бастап алпысты алқымдаған қарияларға дейін энергетикке тәуелді қазір. Тек осыдан жарты жыл бұрын ғана Денсаулық сақтау министрлігі &nbsp;дәл осы өнім түрлерін тек ересек адамдарға сатылу керектігін, жабық сатылымда болу қажеттігін ескертіп дабыл қақты. Бұған жауапты сала мамандары арнай заң қабылдаса да, әлі күнге дейін оған құлақ асатындар табылмай тұрғандығы өкінішті-ақ…Министрліктің сөзіне құлақ асатындар табылып қалар деген ниетпен, біз де аудан айналасындағы бірнеше дүкендерді бақылап, зерттеу жүргізіп көрдік. Осылайша, бірнеше мектеп оқушыларына әлгі сусындарды сатып алғыздық. Нәтижесі көңіл қуантпады. Біз барған барлық дүкен сатушылары балалардың қолына энергетиктерді емін-еркін ұстата салды. Осыдан кейін біз сатушыларға адам денсаулығы емес, сауданың басты орында тұрғандығын анық байқадық. Демек, дүкен иелеріне де ешкімнің тексеріс жұмыстарын жүргізбейтіндігін анық аңғаруға болады.<blockquote>«Сұхбат бермес бұрын, есімімді жасыруларыңызды өтініп сұраймын! Иә, өтірік айтып қайтеміз. Қазіргі таңда сұранысқа ие сусын түрі – энергетиктер. Бұлар болмаса ешқандай дүкеннің саудасы жүрмейді. Зияндығын біле тұра барлығының сатып алатынын да жасырмаймыз. Өздеріңіз білесіздер, қазір күн райы қолайсыз әрі өте ыстық. Адамдар тез әлсіреп шаршайды. Сондықтан да көбісі осындай сусындар сатып алып өздерін алдаусыратады. Керек десеңіз, бағасына қарамай сатып алады. Әсіресе такси жүргізушілері. Оларды да түсінемін. Таңнан кешке дейін көлік айдап отбасын асырау оңай емес. Ұйқы көрмейді. Сол үшін энергетиктерді ішіп ұйқыларын ашады. Оның зиянды тұсы жоқ емес. Көптеген жол апаты осы сусындардың салдарынан болады. Бірақ мен мектеп оқушыларына оны сатпауға тырысамын. Бірақ олар «Әкем дүкенге жұмсап жіберді» деп бәрібір сатып алады», – дейді А есімді сатушы.</blockquote>

Журналистік зерттеу: Шиеліліктер денсаулыққа зиян энергетикалық сусынға әуес пе?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгін «1 маусым — Халықаралық балаларды қорғау күніне» орай, облыстық денсаулық сақтау басқармасының басшысы Искаков Олжас Ермекұлы «Қамқорлық» оңалту орталығының жұмысымен танысып, орталықтағы және көпбейінді облыстық балалар ауруханасындағы емделуші балаларды мерекемен құттықтап, оңалту орталығындағы гидрокинезо терапиясының, шунгиттерапия, сенсорлық және интерактивті педагогикалық түзету жұмыстарының мүмкіндігі шектеулі балаларды оңалтудағы маңыздылығын айтумен қатар, бүлдіршіндердің сауығып шығуына тілектестігін білдірді.Одан соң аурухананың мәжіліс залында педиатрлар және ардагер педиатр дәрігерлер арасында дөңгелек үстел ұйымдастырды. Аймақтың бас дәрігері Олжас Ермекұлы педиатрия саласына ғұмырын арнаған ардагер дәрігерлермен жүздесу барысында балаларға арналған медициналық көмекке тоқталып өтіп, педиатр-ардагерлер арасында пікір алмасу жүргізіп, жас мамандарға өз кеңестері мен жылы лебіздерін білдірді.Сондай-ақ, көп бейінді облыстық балалар ауруханасының бас дәрігері Кушенова Зоя Рахатқызы мәртебелі меймандарды аурухана тынысымен таныстырды.Кездесу соңында ардагер дәрігерлер қатары педиатр дәрігерлер арасында алғашқы басқосу ұйымдастырған сала басшысына алғыстарын білдіріп тарқасты.

Аймақтың бас дәрігері емделуші балаларды құттықтап, педиатрлармен кездесті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгінде Қазақстан этникалық біртектілікті сақтай отырып, көпэтносты елдің үлгісін әлемге паш етуде. Қазақтың байтақ даласы 130-дан артық ұлт өкілдеріне ортақ отан саналады.&nbsp;Қазір ауданда 296 өзге ұлт өкілі бір-бірімен жарастықта тату-тәтті өмір сүруде. Оның ішінде, кәріс, неміс, украин, орыс, өзбек, татар, түрікмен, башқұрт, беларусь, грек және қырғыз ұлтының өкілдері бар. Осындай Қазалының тумасы, интернационал отбасынан шыққан өзбек ұлтының өкілі Линда Рустамқызымен жүздесу сәті түсті. Еңбекқор жас Қазалы теміржол емханасында қызмет еткеніне биыл алты жыл толмақ. Әуелгіде ол білімін Шымкенттегі медициналық колледжінде емдеу ісі бойынша тәмамдап, фельдшер мамандығын иемденді. Дегенмен, жас қыздың зеректігіне тәнті болған басшылық тарапынан ол скринингке жауапты маман ретінде бекітілді. Жас қыз емханаға қаралатын теміржолшыларды профилактикалық тексеруден өткізіп, жинақталған мәліметтерді арнайы базаға тіркеп отырумен айналысады. Күніге 30-40 адамды қабылдайды.<blockquote>«Тіл білудің пайдасы зор деген түсінікпен ата-анам орыс сыныбына берген. Мектептегі жақын құрбыларым мен көршілерімнің барлығы дерлік қазақтар болғандықтан мемлекеттік тілді меңгеру қиынға соқпады. Соның арқасында қазақ тілінен олимпиадаларға қатысып жүлделі орындарға ие болдым. Басшылық тарапынан қолдау да көрсетіліп, біліктілікті арттыру курсынан медбикелік сертификатқа қол жеткіздім. Әркез ұжымдастарым демеу жасап, маған жұмыс барысында зор мотивация береді», – дейді Линда Әділбай.</blockquote><blockquote>«Қазір Линда өзінің жүктемесінен бөлек, еңбек демалысындағы медбикенің қызметін қоса атқарып жүр. Басшы ретінде оның адамгершілік қасиетіне ризамын. Тапсырған жұмысты екі айтқызбай өте ұқыпты әрі тиянақты орындайды. Мінезі жайдарлы әрі биязы. Қарсы келіп, сөз сөйлеген емес. Ісіне жауапты болғандықтан сенбі күндері кезекшілікке қоямыз. Кез келген істі қорықпай тапсыруға болады. Компьютерді жақсы меңгерген. Жанындағыларға әрдайым көмектесуге жаны құмар. Сонысымен әріптестері арасында өте сыйлы», – деп сөзін түйіндеді теміржол емханасының меңгерушісі Нұргүл Муса.</blockquote>Линда отбасында екі ағайынды. Оның ізіне ерген інісі Анвар бұл күні Оралдағы оқу орнында білімін жетілдіріп жүрген студент. Ауылға демалысқа келгенінде ата-әжесі мен ата-анасына үй шаруасында қолғабыс болады. Атасы Құдырет пен әжесі Анна жас кездерінде би кешінде танысып, көңіл жарастырған. Он бес одақ дүрілдеп шекараға шек қойылмаған кезде Анна Әділбай Украинаның Хмелницкая облысындағы Деразня ауданына қарасты Волоское селосынан өзіміздің сол шақтары ГПТУ атауындағы кәсіптік оқуға бір топ қызбен бірге білім қуалап келген. Қандай тағдыр десеңізші?! Дегенмен, кәсіптік училещені Анна әжей белгілі себептермен бітіре алмайды. Оған аса қайғыра қоймаған апамыз теміржол мекемесінде, почтада телефонист қызметінде болды. Құдырет ата екеуі 3 ұлдан 5 немере мен 1 шөбере сүйіп отыр.<blockquote>«Аннамен бірге отасқаныма 55 жыл болды. Шүкір бұл аралықта бір-бірімізге демеу болып, өзара ыммен түсінісіп келеміз. Оны ата-анасынан құда түсіп аларда бірге Украинаға 21 жасымда жол тарттым. Әуелі Мәскеуге туыстарына аялдап, сонан соң еліне бардық. Ол жақтағылардың қазақ ағайындардай бауырмашылдығы мен қонақжайлылығы ұнады. Табиғаты да керемет. Далада қалсаң да аш жүрмейсің, жан-жағың жеміс ағаштарына толы. Сосын ол жақта сені таны таныма барлығы сәлемдеседі. Сонысы тәнті етті. Осы кезіме дейін бірнеше рет Аннаның төркініне бардық. Сонда байқағаным, хабарды естіген көршілерінің барлығы жиналып ата-анасының үйінде кішігірім отырыс ұйымдастыратын. Кімнің қандай азығы бар: қаз-үйрек, шұжық сынды дәмділерді дастарқанға әкеп қоятын. Жерлері өте құнарлы. Әрине ол кездер естен кетпейді», – дейді өткенді еске алған Құдырет ата.</blockquote>Құдырет атаның ұлы Рустам татар қызы Альмираны келін етіп түсіргеніне де отыз жылға жуықтапты. Альмира да теміржолшы, аудандағы “ШЧ-40” мекемесінде электромеханик қызметінде.Құдырет Әділбай бір жерде тапжылмастан теміржол зауытында 45 жыл слесарьлік қызметті атқарған. Оның жолын қуған ұлы Рустам да зауытта токарьлік жұмысты еңсеруде.Құдырет атаның айтуынша, оның ата-бабалары сонау Николай заманынан Қазалыға келіп, қоныстанып қалған. Негізгі себебі – Қазалы қаласында сауда-саттықпен айналысуы. Бұхарадан 3-4 түйеден құралған керуенмен зат тасыған. Бірнеше өзбек осылайша бірігіп сауда жасаған екен.<blockquote>«Бүгінде Қазалы дамып, көркейіп келеді. Алғаш поселкеге бала кезімде көшіп келгенімізде. Көршілердің басым бөлігі орыстар, немістер, кәрістер мен өзбектер еді. Кейіннен олар көшіп, қазақ ағайындардың саны көбейді. Кезінде орталықта екі-үш көшеде ғана үйлер бар еді. Қазір қандай? Алпыс-жетпіс жыл аралығында қарқынды дамыды. Халық саны өсті. Еңбектенгенге жұмыс табылады. Қазалылықтардай бауырмал, ашық көңілді жерлестерімді өте құрметтеймін. Сондықтан туған жерімнен жыраққа кетпедім. «Халықтың күші – бірлікте». Осы ауызбіршілігіміз бен татулығымыз арта берсін. Бейбіт заман болсын!» – деді Құдырет Әділбай.</blockquote>

Ұқыптылығымен елге сыйлы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> 2019 жылдан бастап жыл сайын 7 маусымда Дүниежүзілік азық-түлік қауіпсіздігі күні атап өтіледі.&nbsp;Мақсаты – әлемдегі кейбір жерлердегі аштық мәселесі ғана емес сонымен қатар салауатты өмір салты қағидаттарына қол жеткізу, оның ішінде тамақ өнімдерінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету.Тамақтан тарайтын аурулар ғаламдық сипатқа ие, олардан барлық жастағы адамдар, әсіресе 5 жасқа дейінгі балалар және табысы төмен елдерде тұратын адамдар зардап шегеді.<blockquote>«Қызылорда облысының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті және оның аумақтық бөлімшелері өз кезегінде Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасы шеңберінде облыс аумағында өткізілетін тамақ өнімдерінің қауіпсіздігін бақылауды және қадағалауды жүзеге асырады. 1-10 маусым аралығында республика көлемінде дүниежүзілік азық-түлік қауіпсіздігі күніне орай онкүндік өткізіледі. Біздің облыста алғашқы іс-шара қаладағы «Сыбаға» базарында ұйымдастырылды. Тамақтан уланудың алдын алу, қауіпсіз тағам таңдау бойынша түсіндірме жұмыстары жүргізіліп, үнпарақтар таратылды.Бұдан бөлек, кез-келген тұрғын акция аясында өзі сатып алған көкөніс пен жеміс-жидектерді нитратқа тегін түрде тексерте алады. Дәл осындай іс-шара алдағы 01-08 маусым аралығында қаладағы бірқатар сауда орындарында жүргізілетін болады», − дейді Қызылорда облыстық санитарлық-эпидемиологиялық бақылау департаментінің басшысы Динара Жанабергенова.</blockquote>Халықтың тамақтану жағдайы, азық-түлік шикізаты мен тамақ өнімдерінің сапасы мен қауіпсіздігі халық денсаулығын сақтау және нығайту үшін аса маңызды факторлар болып табылады.Қазіргі қоғам дұрыс тамақтануға ерекше назар аудара бастады, оның құрамдас бөлігі азық-түлік қауіпсіздігі – биологиялық, химиялық және радиациялық. Тамақ өнімдерінің қауіпсіздігі – бұл адамға және болашақ ұрпаққа зиянды әсер етумен байланысты жол берілмейтін қатердің жоқ екендігін куәландыратын тамақ өнімдерінің жай-күйі.Тамақ өнімдерінде ластаушы заттардың болу факторларына байланысты адамға зиянды әсер етеді, олар: радионуклидтер, токсиндер, адам өмірі мен денсаулығына қауіп төндіретін патогендік микроорганизмдер болуы мүмкін.Департамент басшысының айтуынша, қазіргі уақытта тамақ контаминанттарына химиялық (уытты элементтер, пестицидтер, нитрозоаминдер, полихлорланған бифенилдер және т. б.), биологиялық (зеңді микроскопиялық саңырауқұлақтар мен микотоксиндер, бактериялар мен бактериялық уыттар, ашытқы, теңіз өнімдерінің уыттары және т. б.) және физикалық сипаттағы заттардың жеткілікті үлкен спектрі жатады, бұл ретте микробиологиялық тәуекелдер бірінші орындардың біріне шығады екен.Сонымен қатар тамақ өнеркәсібінде жаңа технологияларды әзірлеу және енгізу тамақтанумен байланысты жаңа қауіптерді тудыруы мүмкін екенін есте ұстаған жөн.Осылайша, тамақ өнімдерінің қауіпсіздігі оның өмірлік циклінің бүкіл тізбегі бойынша қамтамасыз етілуі керек. Яғни азық-түлік шикізатын өсіру, өндіру, тасымалдау, сақтау және сату.<blockquote>«Қазіргі уақытта тамақ өнімдерінің сапасы мен қауіпсіздігіне түпкілікті өнімнің ластануының ықтимал қатерлерін айқындай отырып, тамақ өнімдерін өндіруші жүзеге асыратын қатаң өндірістік бақылау да, сондай-ақ оның қауіпсіздігін мемлекеттік қадағалау да жүзеге асырылуы тиіс. Алайда халықтан да тамақ өнімдерін таңдау, өңдеу, сақтау және пайдалану кезінде жауапты болуды сұраймыз», − дейді аймақтың бас санитары.</blockquote>

Қызылордалық эпидемиологтар тұрғындарға қауіпсіз тағам таңдауда түсіндірме жүргізді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; МӘМС жүйесінде сақтандырылмаған азаматтардың қатарында Қазалы ауданының ұйымдары мен мекемелерінің қызметкерлері бар. Бұл туралы аудан тұрғындарымен кездесу барысында Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының Қызылорда облысы бойынша филиалының директоры Бақыт Исмаханбетов мәлімдеді.МӘМС жүйесінде болу үшін үздіксіз төлемдер қажет. Алайда, сақтандырылмаған азаматтардың көпшілігі медициналық сақтандыруға тұрақты түрде жарна төлемейді. Тиісінше, медициналық қызметтерге толық қолжетімділік жоқ, деп атап өтті Бақыт Тұрғанбайұлы және аудан тұрғындарын МӘМС жүйесімен қамту жағдайы туралы хабарлады.Баяндамашының айтуынша, Қазалы ауданында 77 мыңнан астам адам тұрады, оның 11,5 мыңы медициналық сақтандыру жүйесінде сақтандырылмаған. Олардың жартысынан астамы 12 ай бойы МӘМС-ке тұрақты түрде төлем жүргізбеген. Сақтандырылмағандардың ішінде ауданның ұйымдары мен мекемелерінің 3 мыңнан астам қызметкері бар. Сондай-ақ МӘМС-тен тыс бірқатар жеке кәсіпкерлер, жеке практикамен айналысатын тұлғалар және АҚС шарттары бойынша табыс алатын жеке тұлғалар бар. Бұдан әрі кездесуде аудан әкімінің орынбасары Жалғас Сүйеубаевтың төрағалығымен Қордың облыстық филиалының директоры МӘМС жүйесінің қағидаттарын, аударымдар мен жарналарды қалай төлеу керектігін, БЖТ артықшылықтары туралы және т. б. түсіндірді. Кездесу барысында ауыл тұрғындары сұрақтарымен жүгінді. Әйтеке би кентінің емдеуге жатқызу бюросы порталында Алматыда көзіне ота жасату үшін кезегін күтіп, кезекті жылдамдатуды сұрап отыр.Облыстық денсаулық сақтау басқармасы басшысының орынбасары Жангелді Шаймбетовтың айтуынша, 2022 жылғы 24 наурыздағы № ҚР-ДСМ-27 «ҚР-да стационарлық жағдайларда медициналық көмек көрсету стандартын бекіту туралы» бұйрығына сәйкес (https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2200027218), жоспарлы емдеуге жатқызудың жоспарланған күнін порталда жауапты маманмен жіберген кезде автоматты түрде айқындалады. Егер пациент порталда автоматты түрде белгіленген емдеуге жатқызудың жоспарланған күнінен бас тартса, МСАК-тың немесе басқа денсаулық сақтау ұйымының емдеуші дәрігері оған емдеуге жатқызудың неғұрлым кеш күнін немесе неғұрлым ертерек емдеуге жатқызу мүмкіндігі көзделетін басқа денсаулық сақтау ұйымын таңдауды ұсынады. Бұл мәселе облыстық денсаулық сақтау басқармасының бақылауына алынды.Жиынды қорытындылаған ӘМСҚ-ның облыстық филиалының директоры Бақыт Исмаханбетов МӘМС жүйесі мәселелері бойынша облыс тұрғындарымен кездесулер жалғасын табатынын атап өтті. Барлық сұрақтар бойынша 1414 бірыңғай Call-орталығы, 8 /7242/ 40 00 01 Қызылорда облыстық бірыңғай медициналық Call-орталығы, 8 /7242/ 55 10 16, 55 10 17 ӘМСҚ-ның байланыс номерлер бойынша хабарласуға болады.&nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/2_97d347bb2c.jpeg" alt="2.jpeg"></figure>

Қазалы ауданының 11 мыңнан астам тұрғыны МӘМС жүйесінде сақтандырылмаған

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазалы жерінде аудандық орталық ауруханадан бөлек теміржол ауруханасы да күн-түн халыққа аянбай қызмет көрсетеді. Ғасырдан астам тарихы бар емдеу мекемесінің өңірдегі алар орны айрықша. Ақхалаттылар ордасының бүгінгі тыныс-тіршілігі туралы мекеме басшысы Құбыл Ршымбетовпен сұхбат жүргізуді жөн көрдік.– Құбыл Ршымбетұлы, аурухананың 120 жылдығына да аз қалыпты. Сондықтан алдымен өткенге көз жіберсек...– 1904 жылы Қазалы уезінде халыққа медициналық қызмет көрсету мақсатында амбулатория ашылды. Онда ең әуелі фельдшер және акушер жұмыс істеген. 1905 жылы Орынбор теміржол бөлімінің құрылуына байланысты теміржол ауруханасы ашылды. Осы жылы амбулатория 5 орындық болып қайта құрылады. Басында ауруларды фельдшер маманы ат арбамен аралап, медициналық қызмет көрсеткен. 1917 жылы теміржол ауруханасы 40 төсектік орынға көбейтіледі. Бұл сол кездің өзінде теміржол жұмысшыларының денсаулығына көп көңіл бөлінгенін көрсетеді.Ұлы Отан соғысы жылдарында теміржол ауруханасы госпитальға айналған. Түрлі жарақатпен түскен солдаттарды қабылдап, ем жасаған. Төсек саны 1970 жылы 220-ға дейін көбейтілді. 2000 жылдан бастап «Көліктік медицина қызметі» АҚ Қазалы филиалы теміржол ауруханасы, 2005 жылы қайта тіркеуден өтуіне байланысты «Көліктік медицина қызметі» АҚ Қазалы филиалы теміржол ауруханасы болды. 2017 жылдың 20 қыркүйегінде «Апаттар медицинасының теміржол госпитальдары» ЖШС филиалы «Қазалы теміржол ауруханасы» болып қайта құрылды. Қазіргі таңда «Қазалы теміржол ауруханасы» ЖШС болып аталады.– Сіздерде қызмет көрсету аясы шектеулі ме, әлде сырттан келгендерді де қабылдай бересіздер ме?– Біздің ұжым Қазалы, Арал, Қармақшы аудандарында тұратын теміржолшыларға, олардың отбасыларына, теміржол зейнеткерлерін көпсалалы мамандандырылған, алғашқы медико-санитарлық, консультациялық-диагностикалық медициналық көмек көрсетеді. Профилактикалық шаралар жүргізеді. Емделушілердің қолжетімді медициналық көмек алу құқығы қамтамасыз етілген. Жоспарлы емдеу кезінде ауруханаға жатқызбай, бас тарту жағдайлары жоқ. Науқастарды жатқызу «Портал бюросы» арқылы қабылданады, қалғаны күндізгі ауруханада емделеді.Аурухананың жаңа үлгiдегi ғимараты 1994 жылдан бастап жұмыс істеп келеді. Ондағы жер телiмiнiң ауданы – 5137,3 шаршы метрді құрайды. Үш қосалқы корпустағы дәрiхана, ас бөлiмі, кiр жуатын үй және басқалары санитарлық талаптарға сәйкес жабдықталған. Жоспарлы түрде 140 кереуетке есептелген. Филиал құрылымында консультациялық-диагностикалық қызмет көрсету үшін бір ауысымда 350 адамды қабылдауға арналған теміржол емханасы жұмыс істейді. Консультациялық-диагностикалық бөлімде 3 терапиялық, 4 педиатриялық, 6 жалпы тәжірибелік және 2 өндірістік дәрігер қызмет етеді. Емханаға қарасты жеті медициналық бекетте – 7 фельдшер және Сексеуіл, Төретам денсаулық пункттерінде – 2 линиялық дәрігер қызмет етеді.Мұнда ересектер мен балаларға амбулаториялық-емханалық, шұғыл алғашқы, ересектер мен балаларға көрсетілетін стационарды алмастыратын, мамандықтар бойынша консультациялық-диагностикалық және стационарлық медициналық көмектер көрсетіледі. Сондай-ақ, анестезиология және реаниматология, нефрология, жалпы терапия, хирургия, акушерлік және гинекология, невропатология, оториноларингология, эндокринология, педиатрия, жалпы дәрігерлік тәжірибе, кардиология, гастроэнтерология, дерматовенерология, стоматология, офтальмология, травматология және ортопедия, аллергология, пульмонология, онкология, рентгенология, гирудотерапия, нейрохирургия, медициналық реабилитология, дәстүрлі медицина, урология, трансфузиология, психиатрия, наркология, физиотерапия, емдік дене шынықтыру, массаж, эксперттік медициналық көмек жасалады.&nbsp;Сонымен бірге, ауруханада балалар мен ересек арасында нысаналы мақсаттағы топта «В», «С» гепатитке, әйелдер арасында жатыр обырына, колоноскоптық әдісімен ересектер арасында тік ішек, тоқ ішек обырына, ерлер арасында қуық безі, асқазан, өңеш және бауыр обырына, қан айналым жүйесі ауруларына, су қараңғылыққа, қант диабетіне тексеру жүргізіледі.– Тағы қандай қызметтерді жүзеге асырасыздар?– Аурухана құрамында бейінді бөлімшелер қызмет атқарады: хирургия бөлімінде 12, оның ішінде травматологиялық төсек, жоғары технологиялы медициналық көмек төсегі, гинекология бөлімінде 12 терапия бөлімінде 20, неврология бөлімінде 12, балалар бөлімінде 12, нейроинсульт бөлімінде 20, реанимация бөлімінде 8, ақылы қызмет бөлімінің керует саны 12, күндізгі стационарда 40, оның ішінде емханалық 15 төсек қойылған. Сонымен қатар, параклиникалық бөлімдер – клиника-диагностикалық, бактериологилық, биохимиялық, иммун-ферменттік зертхана, функционалдық диагностика жүргізу (рентгенологилық, рентгеноскопиялық зерттеулер, маммография, рентген, компьютерлік томография, «С-дуга» рентгенодиагностикалық аппарат, доплерография, барокамера, УДТ-диагностика, эхо-энцефалоскопиялық, фиброгастроскопиялық, эхоэнцефаллографиялық, доплерографиялық зерттеулер), физиотерапиялық бөлім емдік денешынықтыру, соққылы толқын терапиясы, үгу столы, мойын массажын жасау аппараты, парафин, емдік массаж, емдік тұзды және 10 түрлі дәрілік ванналар, кедр саунасы, су асты массажы, джакузи, мануалдық емдеу, Су-Джок емдеу, барокамера жұмыс істейді. Компьютерлік томография аппаратымен Арал, Қазалы және Қармақшы аудандарының халқына қызмет көрсетіледі. Айта кетсек, ауруханаға бекітілген стационарлық науқастар, мүгедектер, зейнеткерлер, жасөспірімдер, «Батыр ана» орденімен, «Алтын алқа», «Күміс алқа» белгілерімен марапатталған әйелдер және медициналық ұйымдардың жолдамасы бойынша пациенттер тегін өткізіледі.– Қазалы теміржол ауруханасының дамуына өзіндік қолтаңбасын қалдырған білікті мамандар жеткілікті. Соларды атап өтсеңіз…– Аурухананың даму тарихында көптеген бас дәрігерлер алмасты. Атап айтқанда, А.Заколодкин, Глушко, Е.Степанова, Б.Есмагамбетова, Ж.Қазмағамбетов, В.Лим, Қ.Сансызбаев аурухана ісінің ілгерілеуіне тер төгіп, халықтың ықыласына бөленді. Көп жылдар бойы медицина саласында еңбек етіп, зейнет демалысына шыққан дәрігерлер – А.Сейсенов, Г.Канатова, А.Жұбатов, А.Тлекешова, Қ.Сәрсенбаев, Қ.Каликов та өз ісінің мамандары болды. Ауруханада еңбек ететін тәжірибесі мол дәрігерлер – С.Артықбаев, Ж.Елеуов, М.Төребай, Е.Дәрібаев, С.Ахмет, Ш.Байбазарова, С.Төлегенов, Ш.Медетбаева, Б.Айжарықова, А.Кулбаева, Ж.Досбергенованың есімі теміржолшылар арасында ғана емес, бүкіл ауданға белгілі. Мекеменің есеп бөлімін жүргізетін бас есепші – К.Жақсылықова қаражаттың кіріс-шығысын орнымен реттейді. Ауруханада жалпы саны 410 маман, оның ішінде 66 дәрігер (6 жоғары санатты, 10 бірінші санатты, 2 екінші санатты, 202 (2 жоғары санатты, 38 бірінші санатты, 31 екінші санатты) орта медициналық қызметкер, 78 кіші медициналық қызметкер, 72 өзге қызметкерлер еңбек етеді.– Білуімізше, 2016 жылы нейроинсульттік бөлім ашылды. Бұның қазіргі аяқ алысы қалай?–2016 жылдың 15 ақпанынан Қызылорда облыстық денсаулық сақтау басқармасының бұйрығына сәйкес, аурухананың төсек қоры шеңберінде 24 төсектік нейроинсульттік орталық ашылды. Науқастарды дер кезінде қабылдап, жедел медициналық көмек көрсету үшін тиісті құрал-жабдықтар, құрылғылармен, дәрі-дәрмектермен, тасымалдауға арналған арбалар және лифтімен жарақталды. Үлкен және кіші операциялық залдар тәулік бойы нейрохирургиялық операциялар жасау үшін дайындалып, арнайы құралмен қамтамасыз етілген. Реанимациялық-анестезиологиялық бөлімше 9 төсекке кеңейтіліп, осы заманғы қондырғылармен қамтылып, нейрохирургиялық операциялардан кейінгі қосымша реанимациялық 4 төсектік палата ашылды.Сонымен қатар, аурухананың травматологиялық қызметі жоғары мамандандырылған медициналық көмек көрсетуге дайын және көрсетілген медициналық қызметті ақылы негізде жасауға толық мүмкіндігі бар. Бүгінгі таңда аурухананың материалдық-техникалық базасы жақсартылған, барлық бөлімдерге пластикалық терезелер орнатылып, жергілікті бу қазандығынан ыстық су келуі қамтамасыз етілді. Газбен жылытылады, ішкі су жүйесі пластикалық құбырларға ауыстырылды. Сондай-ақ, стационар ғимаратының сыртқы қабырғасы плиталармен көмкерілді.Тұрғындар денсаулығын жақсартуда мақсат еткен әріптестердің халыққа қызмет жолында мерейлі міндеттер үдесінен табыла береріне сенім мол.– Сұхбатыңызға рахмет!

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Денсаулық