<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Технологиялық төңкеріс уақыт көшімен қатар жылжыған сайын, адамдардың өмір сүру ұзақтығы қысқарып барады. Қызылордалықтардың, оның ішінде бір бүйірінде Арал, бір жағында Байқоңырмен шектесіп жатқан қазалылықтардың денсаулығына экологиялық фактордың әсер етуі де заңды. Халықтың құнарсыз өніммен тамақтанатыны тағы бар.&nbsp;Қазір басы ауырып, балтыры сыздамайтын пенде жоқ. «Алтыдағы баладан, алпыстағы қарияға» дейін сырқаттанып қалса, алдымен жедел жәрдемнің көмегіне жүгінері анық. Десе де, ауырып қиналғанға араша түсетін жандардың түрлі жағдайды бастан кешетінін кез келген біле бермейді.Тәулігіне 100 шақырту түседіАуданның денсаулық сақтау саласына әр мекеменің, әр дәрігердің өзінше үлесі бар. Соның ішінде жедел жәрдемнің бағасы биік, еңбегі өлшеусіз. Қысылғанның жанын сақтайтын да, кешігіп келеді деген ел өкпесін еститін де – осы бөлім. Жас та болса бас боп жүрген дәрігер, меңгеруші Данияр Баекеев басқаратын Қызылорда облыстық медициналық жедел жәрдем станциясының Қазалы жедел жәрдем құрылымдық бөлімі аудан тұрғындарын шұғыл, өлім алдындағы ауыр жағдайда аман алып қалуға атсалысып жүр.78 адамнан тұратын ұжым ауысымдық жүйемен 5 бригада түрінде жұмыс істейді. Яғни, 5 жедел жәрдем көлігі бар. Бір ауысымда 10 фельдшер, 5 жүргізуші, 1 диспетчер бірлесе қызмет етеді. Аталған бөлім 1, 2, 3 санаттағы шақыртуларға барады. Айта кету керек, жедел шақыртулар науқастың ауру белгілеріне байланысты оңтайландырылып, төрт санатқа жіктелген. Алғашқы үш санатқа пациенттің өміріне тікелей қауіп төніп, шұғыл медициналық көмек қажет етілетін жағдайлар жатқызылады. Мұндай бөлімшелер шақыртуларды тәулік бойы қабылдайды. Аға фельдшер Жеңіскүл Дәрекештің айтуынша, жедел жәрдем көліктері кислород, ИВЛ, ЭКГ, отсос, дефибриллятор, небулайзер сынды қажетті аппараттармен жабдықталған. Шұғыл қатерлі жағдайларда дәрігерлер құрал-сайманын сайлап, 8-15 минут ішінде оқиға орнына қарай жүйткіп жетеді.Қазалылықтар жедел жәрдем көлігін жүрек-қан тамыры аурулары, жол көлік апаты жағдайларында жиі шақырады екен. Көлік апаты қыс мезгілінде ауа-райының қолайсыздығынан көбейетіні мәлім. Тұмаудың жиілеп, түрлі ауруды қайта қоздырар кезі де осы мезгілге сәйкес. Ондай күні тәулігіне 100 шақырту түсетінін айтып өтті. Әр шақырту ақхалатты жанға артылар жауапкершілік жүгін сезіндірмек.Дәрігердің бір күніБайқағанымыздай, жедел жәрдем бөлімі жұмысының сапасына әрқайсысы – фельдшер, дәрігер, диспетчер, көлік жүргізушісінің өз үлесі бар. Бір-бірімен тығыз байланысты, іскерлік пен жылдам шешім қабылдауды, кәсібилік пен кешенді қызметті қажет ететін бөлімнің бір күндік жұмысы да оңай емес.Ауысым бойынша жұмысқа кіріскен фельдшер, дәрігердің күні шақыртудан басталады. Бұл жерде қоңырауларды қабылдап, бригадаларды реттеп отыратын диспетчердің жұмысы аса маңызды. Әрі қарай науқастың қандай жағдай бойынша хабарласқаны назарға алынып, бригада жедел түрде аталған мекен-жайға қажетті аппараттарымен аттанады. Мәселен, реанимациялық жағдайдағы науқасқа дер кезінде оттегі беріп, мониторинг арқылы бағалаған соң, қимылға көшеді.Бүкіл әлемге қанат жайған пандемия кезінде вирус жұқтырғандарға да жедел көмек көрсеткен ұжымның бірі – Қазалы жедел жәрдем құрылымдық бөлімі.&nbsp;<blockquote>«2020 жылы ковидпен ауырғандар көп болды. Тәулігіне 10-15 шақырту келетін. Аты жаман вирусты жұқтырғандарға ПЧК киім-кешегін, дәрі-дәрмегін қамтамасыз етіп отырдық. Екпе жұмыстарының нәтижесі шығар, осы жылы біршама азайды. Бұл дәрігер үшін үлкен қуаныш, ел үшін жетістік», – дейді бөлім меңгерушісі Данияр Берікұлы.</blockquote>Шұғыл көмекті қажет ететін науқастардың арасында үй жағдайында босану оқиғалары да кездескен. Жүрек талмасы да – біраз шақыртудың себебі. Мұның барлығы ауырған адамның өздігінен әрекеттенуіне келмейтін, күтпеген, шұғыл жағдайда туындайды. Осындай қысылтаяңда адам жанын сақтап, Гиппократқа, адал қызметіне ант еткен ақхалаттылардың орны бөлек.

Данияр Баекеев: Жедел жәрдем қызметіне тәулігіне 100 шақырту түсетін күндер бар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қызылорда облысындағы Қырым-Конго геморрагиялық қызбасының эпизоотологиялық жағдайы бірнеше жылдар бойы шиеленісіп келеді, себебі оған жыл сайын Қырым-Конго геморрагиялық қызбасының қоздырғыштарын таратушы иксод кененің көбеюі ықпал етеді. Бүгінгі күні Қызылорда облысы аумағында иксод кенелері ареалдарының шекаралары кеңеюде, осыған байланысты көршілес аумақтарға кене инфекциялары қоздырғыштарының ену қаупі туындайды.Көктем-жаз мерзімінде елді мекендерде ауру жұқтыратын кене шағу санының өсуі байқалады. Өйткені бұл мезгілде бірыңғай ересек кенелер кездеседі. Ағымдағы жылы елді мекен айналасында алғашқы белсенді ересек кенелер қаңтар айында қыстың жылы болуы себепті ерте шықты, соның салдарынан кенелер саны арта бастады. Адамдар үшін, әсіресе кененің ересек түрлері – аталықтар мен аналықтары өте қауіпті, олар көктем – жаз айларында елді мекендердің маңында және тығыз өсімдіктері бар демалыс аймақтарында кездеседі.&nbsp;<blockquote>«Иксод кенелері түрлерінің арасында имаголардың белсенділігінде маусымдық &nbsp;ауысуы байқалады. Бақылау жұмысы барысында өңірдің оңтүстік бөлігінде тоғайда кездесетін кенелердің шығуы қыстың жылы кезеңінде қаңтар – ақпан айынан басталып, наурыз-сәуір айларында жоғары деңгейде болады. Оңтүстік-батыс және солтүстік – батыс бөлігінде бұл кененің шығуы кештеу мерзімде тіркеледі. Мамыр айынан бастап тоғайда кененің белсенділігі өте төмен болып, жаз айларында кездесе бермейді. Құмда кездесетін кененің шығуы сәуір айында тіркеліп, олар мамыр айының соңына дейін малда көптеп кездеседі. Мамыр айында жайылым кенелері шығып, маусымның аяғына дейін өрісте, мал қорасында көптеп кездеседі. Құмдағы кене де осы мерзімде қатар кездеседі. Облысымызда кененің 15 түрі анықталған, олардың мекендейтін жері, шығу мерзімі ауа райына қарай өзгеріп тұрады. Кене далалық жерде, малда жыл бойы кездеседі, мысалы, күзде жұмыртқадан шыққан балаңқұрттар болса, олар малдың үстінде қыстап шығып, көктемде ересек кенеге айналып, адамға, малға жабысады», – дейді Қызылорда обаға қарсы күрес станциясы» филиалы аса қауіпті инфекциялардың эпизоотологиясы және алдын алу зертханасының маманы М.Қалмақова.</blockquote>Елді мекеннің айналасына шыққан жағдайда капюшоны бар қорғаныс киімдерін кию қажет. Сонымен қатар кенеден сақтану үшін, оның жоғарғы бөлігі міндетті түрде шалбарға, ал шалбардың балағы шұлыққа салынады. Кене шаққан жағдайда дереу жақын маңдағы медициналық мекемеге хабарласу керек

Қызылордада 15 кененің түрі анықталған

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;&nbsp; «1 маусым – Халықаралық балаларды қорғау күні» мерекесі аясында аудандық аурухананың &nbsp;бас дәрігері Жалғасбек Үсенов аурухана бөлімшелерінде ем алушы балаларды айтулы күнмен &nbsp;құттықтап, жүрекжарды тілектерін білдірді. &nbsp;Медицина саласының мамандарының атынан ерекеше сыйлықтар табыс етті.&nbsp;Өз кезегінде аудандық аурухананың &nbsp;бас дәрігері Жалғасбек Үсенов ата-аналармен балаларды меремен құттықтады.&nbsp;<blockquote>Баршаңызды 1 маусым – Халықаралық балаларды қорғау күнімен шын жүректен құттықтаймын! Жаздың алғашқы күнімен келетін мереке балғын бүлдіршіндеріміз үшін ең қуанышты жəне жыл сайын асыға күтетін басты мереке. Ата-ананың ең үлкен бақыты – баласының жақсы азамат болып өсуі болса, ілгері ойлайтын мемлекет пен қоғамның да басты мақсаты – елге ие болатын білімді де Отаншыл ұрпақ тәрбиелеу. Себебі, бүгінгі ұрпақ – ертеңгі ел үміті, ұлттың жалғасы. Біздің көңіліміздің гүлі, көзіміздің нұры, болашағымыз – сендерсіңдер! Сондықтан да, Сіздер, сапалы білім алып, еліміздің дәулетті, жеріміздің сәулетті болуы үшін белсенділік танытып, еліміздің одан әрі гүлденуіне өз үлестеріңізді қосуларыңыз керек.Сендердің оқуда озат болуларыңа, жарқын болашаққа нық қадам басып, еңсесі биік ел азаматтары атануларыңа тілектеспін! Отбасынан басталған бақытты балалық шақтарың Отанның адал азаматы болуға жетелесін. Болашақтарың жарқын, аспандарың ашық болсын! Елімізді өркендетер келешектің кемеңгері болыңдар! Әрқашан жүздеріңізден күлкі, жүректеріңізден мейірім кетпесін, – деді бас дәрігер.&nbsp;</blockquote>Өз кезегінде ата-аналар мен балалар ерекше ілтипат көрсеткен бас дәрігерге алғыс айтты.&nbsp; &nbsp;

Бас дәрігер бүлдіршіндерді мерекемен құттықтады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> «Анашым, мен неге мектепке бармаймын?». Осы сауал «ерекше» баласын ертіп мектепке бара алмайтын қаншама ата-ананың жүрегін тілгілеп келеді. Аутизм – ми қызметінің бұзылуы салдарынан пайда болатын ауру. Ауру деп айтуға да келмес. Олар «ерекше жандар». Егер дер кезінде анықталса, алдын алуға болады. Өкінішке қарай, өз уақытында оны анықтауда дәрігерлердің біліктілігі жетпей жататыны жасырын емес.Қатты дыбыс, қоғамдық орындардағы у-шу, өткір сәуле аутизм белгілері бар балалардың тынышын қашырады. Себебі олар өте сезімтал. Содан болар әлем елдері «ерекше жандар» екенін мойын­дап, оларға ерекше ықылас танытып келеді. Тарих қойнауына көз жүгіртсеңіз әлемдегі танымал тұлғалардың көбісі осы «ерекше жандардың» қатарынан болған. Мәселен әйгілі австралиялық композитор Вольфганг Амадей Моцарт, поляк-француз ғалымы Мария Кюри, өнертапқыш Томас Эдисон, «Покемон» сериалының, түрлі ойындардың авторы жапониялық Сатоси Тадзиридің, тіпті Microsoft компаниясының негізін қалаушы Билл Гейтстің «ерекше» екені БАҚ беттерінде айтылып та, жазылып та жүр. Бірде Томас Эдисон мектепте оқып жүрген шағында анасына мұғалімінің берген хатын әкеліп береді. Анасы хатты оқып, көзінің жасын сығып алады да «Сіздің балаңыз – гений. Бұл мектепте сіздің балаңызға лайықты деңгейде білім беріп, бір нәрсеге үйрететін мұғалім жоқ. Өтінемін, оны өзіңіз оқытыңыз» деп дауыстап оқып береді. Арада жылдар сырғып өтеді. Анасы қартайып, қайтыс болады. Бұл уақытта Томас Эдисон өз уақытындағы танымал өнертапқыштардың біріне айналады. Бірде ол бала күнінде әкеп берген қағазды тауып алып оқып шығады да анасы секілді көз жасына ерік береді. Шын мәнінде ол хатта былай деп жазылған екен: «Балаңыздың ақыл-есі кем. Енді оның мектебімізде білім алуына жол бермейміз». Осыдан кейін ол өзінің күнделігіне: «Томас Алва Эдисон ақыл-есі кем адам болған. Бірақ анасының ерлігінің арқасында ұлы данышпандардың біріне айналды» деп жазады.Мүмкіндігі шектеулі оқушылардың оқып-үйренудегі қиындықтарын дер кезінде анықтап, оған қолдау көрсетуде тек арнайы мамандардың емес ата-аналардың рөлі басым болады. Даму мүмкіндігі шектеулі баланы тәрбиелеуде ата-аналар түрлі қиындықтарға кезігуі мүмкін. Егер баланы инклюзивті балабақша немесе мектепке беру мүмкіндігі болса – бұл ата-ана үшін үлкен көмек. Себебі ол балалар күннен-күнге жағымды жаққа қарай өзгеріп, қоршаған ортадан тыс болу сезімін азырақ сезінеді. Сонымен қатар тәрбие жұмысының тиімділігі жоғарылап, жетістіктерге жете бастайды. Бұл тұрғыда ата-ана баласына үнемі қолдау танытып, кішкене ғана талпынысын үлкен жетістікке балауды үйренуі шарт. Даму мүмкіндігі шектеулі баланың өзі қалаған дүниені жасауына жәрдемдесу және оны мақтап отыру да оның өмірге деген белсенділігін арттырады.Жалпы, инклюзивті оқыту-даму мүмкіндігі шектеулі балалардың қалыпты дамыған балалармен бірге әлеуметтендіру және интеграция процестерін жеңілдету мақсатындағы жеңілдетілген оқыту жүйесі. &nbsp;Инклюзивті оқыту – ерекше мұқтаждықтары бар балалардың жалпы білім беретін мектептердегі оқыту үрдісін сипаттауда қолданылады. Демек, инклюзивті оқыту негізінде балалардың қандай да бір дискриминациясын жоққа шығару, барлық адамдарға деген теңдік қатынасты қамтамасыз ету, сонымен бірге оқытудың ерекше қажеттілігі бар балаларға арнайы жағдай қалыптастыру идеологиясы жатыр. Осы бағыт балаларды оқуда жетістікке жетуге ықпал етіп, жақсы өмір сүру жағдайын &nbsp;қалыптастырады. Мүмкіндігі шектеулі балалардың білім алу құқықтары «Қазақстан Республикасының балалардың құқықтары туралы», «Білім беру туралы», «Мүмкіндігі шектеулі балалардың әлеуметтік және медициналық-педагогикалық түзетуге ықпал ету туралы», «Қазақстан Республикасында кемтарларды әлеуметтік қорғау туралы», «Арнайы әлеуметтік қызмет туралы» Қазақстан Республикасының Заңдарында, Қазақстан Республикасының Конституциясында бекітілген. Инклюзивті білім беру немесе «білім баршаға» бағдарламасы – барлық балаларға мектепке дейінгі оқу орындарында, мектепте және мектеп өміріне белсене қатысуға мүмкіндік береді. Бұл бағдарламаны &nbsp;Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясы мақұлдап, БҰҰ-ның Конвециясына 2006 жылдың 13 желтоқсанында енгізілді.&nbsp;Білім беру саласындағы негізгі халықаралық құжаттарға сәйкес Қазақстан Республикасының заңнамасында даму мүмкіндіктері шектеулі балалар үшін білім алуға &nbsp;тең құқықтар қағидаты көзделген. Біздің елімізде инклюзивті білім беру жүйесінің дамуы туралы ресми дерек «Қазақстан Республикасының Білім беруді дамытудың 2010-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасында» көрсетілген. Мемлекеттік бағдарлама негізінде 2020 жылға қарай мектептерде мүгедек балалар үшін көтергіш жабдықтар, пандустар, санитарлық бөлмелерде арнайы құралдар орнату, тұтқалармен, арнайы парталармен, үстелдер мен және басқа да арнайы компенсаторлық құралдар мен жабдықтау арқылы «кедергісіз аймақтар» құруы жоспарланған.Бүгінгі таңда дүние дидарына келген сәттен тағдырдың қиындығына тап болған жандардың тең құқылы білім алуы үшін инклюзивті білім беру әдісін қалыптастыруда. Яғни, әрбір баланың болмыс-бітімі мен ақыл-есі, географиялық ерекшелігіне қарамастан қолжетімді білім беру мәселесі көтеріліп келеді. Инклюзивті білім – мүмкіндігі шектеулі балаларға балабақша, мектеп, институт, мектепке дейінгі және мектеп өміріне толық көлемде қатысуына мүмкіндік береді. Инклюзивті бағыт арқылы мүмкіндігі шектеулі балаларды оқуда жетістікке жетуге ықпал етіп, жақсы өмір сүру мүмкіншілігін қалыптастырады. Осы бағытты білім беру жүйесіне енгізу арқылы оқушыларды адамгершілікке, ізгілікке, қайырымдылыққа тәрбиелей аламыз. Инклюзивті білім беру – шексіз мүмкіндіктер сыйлайтыны жасырын емес. Барлық бала тең дәрежеде білім алуға, мектепке баруға лайықты. Олардың ертеңін ойлау арқылы, болашақтың іргесін қалайтын боламыз

Аутизмді емдеуге дәрігерлердің біліктілігі жете ме?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Берік Динашов Ақтан батыр ауылының тумасы. Мектепті бітіргеннен кейін Ақтөбе мемлекеттік педагогикалық институтынан «Дефектология» мамандығын меңгерген. Дипломын алған жас маман туған жерге оралып, қызмет етуді мақсат етті. Сөйтіп, алғашқы еңбек жолын Қазалы ауданындағы «Шапағат» балаларды сауықтандыру орталығында дефектолог болып бастады.&nbsp;Берік Көбейсінұлы мүмкіндігі шектеулі балалардың танымдық қабілеттерін дамыту барысында жұмыс істеді. Оларға біліммен қатар түзету-дамыту жұмыстарын жүргізді. Ал 2014-2015 жылдары Ақтөбе қаласындағы психикалық дамуы тежелген балаларға арналған арнаулы облыстық түзету мектеп балабақшасында логопед қызметін атқарды. Бұнда сөйлеу тілі бұзылған балалардың дұрыс сөйлеуін дамытуға көмектесті. Қазір Әйтеке би кентіндегі №249 мектеп-лицейде логопед.Берік жақсы маман ғана емес отбасында әжесі мен ата-анасының мақтанышы, ағасының ізетті інісі, қарындастарының қамқор ағасы, Жаннұр есімді бүлдіршіннің әкесі. Жұбайы Айгерім үлкен отбасының ибалы келіні.Мамандығын жақсы көретін Берік Қызылорда облыстық үкіметтік емес ұйымдарын дамыту жобасы аясында ұйымдастырылған тренинг пен «Инклюзивті білім беру жағдайында педагогтардың кәсіби құзіреттілігінің дамуы» аймақтық семинарында сертификат иеленді.Тәуелсіздіктің төл құрдасы «Әр бала бақытты болуға әбден лайық. Олардың жаратылысынан қуыстанып, қоғамнан шет қалмауы үшін қолымнан келген көмегімді аямаймын», – дейді.

Берік Динашов: Әр бала бақытты болуға әбден лайық

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазақ елі Тәуелсіздігін жариялаған 1991 жылдың тура 16 желтоқсанда дүниеге келген бақытты жанның бірі қазалылық – Анар Сазанбаева. Ол кенттегі №249 мектеп-лицейді тәмамдап, Алматы қаласындағы С.Ж.Асфендияров атындағы Қазақ Ұлттық медицина университетінің «Денсаулық сақтау және фармациядағы менеджмент» факультетінен жоғары білім алды. Аталған оқу орнын бітірген соң Алматыдағы «Республикалық жоғарғы медициналық колледжінде» «Мейіргер ісі негіздері» пәнінің оқытушысы болып жұмысқа қабылданды. Содан бері медицина саласын таңдаған жастарға тәлім беріп келеді.Бала күнінен медицина саласын меңгеруді армандаған Анар Арынғазықызы ісіне жауапты, жан-жақты ізденімпаз маман. Ол әр жылдары Қазақстан мейіргер ісі мамандарының III съезіне, Талдықорған медициналық колледжінің 80 жылдығына арналған «Мейірбикелік қызмет аймағында халықаралық қызметтестікті дамыту» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік, Халықаралық мейіргерлер күніне арналған «ҚР Мейірбикелік істі 2020 жылға дейін дамытудың кешенді жоспарын жүзеге асыру – Қазақстанның мейірбике ісін реформалау негізі» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциялары мен Білім мен технологиялардың интеграциясы VI съезі, одан өзге түрлі семинарларға қатысып, білімін үнемі жетілдіріп отырады.Сондай ақ, жеті жыл бұрын оның кабинеті «Жылдың үздік кабинеті» байқауында «Арнайы пәндер кабинеттері мен лабораториялар» номинациясы бойынша бірінші орынды иеленді. «Республикалық медицина колледжінің үздік оқтыушысы – 2016 жыл» байқауында екінші орынды жеңіп алды. Бұдан бөлек араға уақыт салып, «Мейіргерлік күтім бойынша үздік оқытушы» атанды.Оқытушы ретінде алдыма заман талабына сай бәсекеге қабілетті, кәсіби біліктілігі мол мейіргерлерді дайындауға өз үлесімді мақсат етіп қойдым дейді жас маман.

Қазалылық мейіргер өз ісінің мақтанышы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Ел ішінде коронавирус өршіген тұста ақ халатты абзал жандардың қадірін ұққанымыз бар. Бас ауырып, балтыр сыздаса алдымен дәрігерге жүгінетініміз де жасырын емес. Бәрінен бұрын алдына келген науқасқа деген бір ауыз жылы сөзі кейде дертіңнен айықтырғандай болады. Мұндай жандарды жұртшылық өз ісінің маманы, нағыз дәрігер деп бағалайды. &nbsp;Облыстық жұқпалы аурулар ауруханасының «Реанимация және интенсивтік емдеу» бөлімшесінің реаниматолог-дәрігері Болат Асанбаевты көпшілік жақсы біледі. Ел алғысын арқалап жүрген дәрігер өзінің тәжірибелік жолында талай сырқаттың сырын ашып, науқастың құлан таза айығуына үлесін қосқан маман.Кейіпкеріміз денсаулық саласында 30 жылға жуық уақыт еңбек етіп келеді. 1993 жылы Алматы мемлекеттік медициналық институтының «Емдеу ісі» мамандығын бітірген соң, алғашқы еңбек жолын Сырдария аудандық ауруханасында бастаған. Кейін облыстық жұқпалы аурулар ауруханасында «жансақтау және интенсивтік емдеу» бөлімшесінде реаниматолог дәрігер, 1999 жылдан бастап аталған бөлімшеде бөлім меңгерушісі қызметін атқарып келеді. &nbsp;Осы жылдар ішінде талай науқастың аяққа тұрып кетуіне себепкер болып, халықтың алғысына бөленді.<blockquote>«Денсаулық саласында еңбек етіп жүргеніме биыл 30 жыл болады. Қайсыбір қызмет болсын өзіндік қиындығы мен қызығы болатыны анық. Соның ішінде дәрігер мамандығына артылған жүк те, жауапкершілік те жоғары. Халықтың денсаулығын жақсарту жолында жүргеннен кейін өз ісіңе аса жауапкершілікпен қарауың керек. Алдыңа келген науқастың денсаулығына бей-жай қарай алмайсың. «Жансақтау және интенсивтік емдеу» бөлімшесінде ересектер де, балалар да ем қабылдайды. Дегенмен басым көпшілігі балалар. Негізі инфекциялық аурулардың өзінің өршитін кезеңі болады. Бөлімге түсетін науқастардың саны да соған сәйкес артады не &nbsp;азаяды. Көбіне менингит, Қырым-конго гемморрагиялық қызбасы, сары ауру, қызылша сынды аурудың асқынған жағдайында жансақтау бөліміне жатқызылады», – дейді кейіпкеріміз бізбен әңгімесінде.</blockquote>Инфекциялық ауру, оның салдары туралы көпшілігіміз біле бермейтініміз жасырын емес. Мұндай ауру жағдайын тек іш өту, ұшыну, тұмаумен байланыстырып жатамыз. Реаниматолог дәрігер Болат Сәйдіұлының айтуынша, іш өтудің де асқыну жағдайы ауыр болады. Салдары ағзаның сусыздануына, адамның әлсіреуіне алып келеді. Тіпті одан да ауыр жағдайға жетуі мүмкін. Дегенмен отыз жылдық еңбек тәжірибесінде мұндай жағдай кездеспеген.&nbsp;<blockquote>«Жазда іш ауруы, қыста тұмау, вирустың өршуі инфекциялық ауруларды тудырады. Коронавирус инфекциясы дендеген тұстағы жағдай баршаға белгілі. Одан кейінгі екі жылда да жағдай оңай болған жоқ. Вирустың мутациялануы салдарынан қарапайым тұмау, суық тиюдің соңы ауыр жағдаймен аяқталған кездер болған. Мәселен, былтыр вирусты менингит көп болды. Әсіресе 1 жастан 3 жасқа дейінгі балалар арасында жиі кездесті. Бұл жағдай биыл бәсеңдеді», – дейді білікті дәрігер. &nbsp;</blockquote>Бүгінде «жансақтау және интенсивтік емдеу» бөлімшесінде 2 реаниматолог дәрігер, 16 мейірбике науқастарға қызмет етеді. Бөлім меңгерушісі Болат Сәйдіұлының айтуынша, маман тапшылығы бар. Дегенмен бөлімге қажетті медициналық құрал-жабдықтар толық қамтылған.&nbsp;Бет қатталып жатқанда газет оқырманы Еркебұлан Әбсаттаров білікті дәрігер, реаниматолог Болат Асанбаевқа алғыс білдіргісі келетінін айтты. Наурыз айында аяқасты дене қызуы көтеріліп мазасызданған баласын облыстық жұқпалы аурулар аураханасының жансақтау және интенсивтік емдеу бөлімінің мамандары ажалдан аман алып қалған.&nbsp;<blockquote>«Екі жасар қызым Асылымның дене қызуы көтеріліп, іш өту, құсу белгілерімен облыстық жұқпалы аурулар ауруханасына жатқызылды. Екі күннен соң бүйрек қызметінің нашарлауымен жансақтау бөліміне ауыстырылды. Білікті дәрігер Болат Сәйдіұлы дереу ота жасап, баламның өмірін сақтады. Отадан кейін күнделікті қадағалау жүргізіп, күтім жасап өзінің дәрігерлік қызметін адал атқарды. Қызымның өмірін сақтап, денсаулығының жақсаруы жолындағы еңбегі үшін аурухананың бас дәрігері Айна Мұхамбетова мен Болат Асанбаевқа алғысымды білдіргім келеді. Осындай өз ісіне адал, мамандығын сүйетін ақ халатты абзал жандар көп болса екен», – дейді қала тұрғыны.</blockquote>Кейіпкеріміз балалар арасында бүйрек жұмысының бұзылуы соңғы кездері жиі кездесіп жүргенін айтады. Мұндай диагноз қойылған балаларға ота бұған дейін Алматы, Астана қаласында жасалған екен. Қазіргі таңда дәрігер мұндай отаны өзі жасауда.&nbsp;<blockquote>«Асылымға перитонеальды диалез жасалды. Ағзаға түскен микробтың бүйрекке әсер етуі салдарынан оның қызметі бұзылған. Жыл басынан бері мұндай диагнозбен 3 бала жансақтау бөліміне жатқызылды. Үшеуінің де отасы сәтті өтіп, емделіп шықты», – дейді дәрігер.</blockquote>Денсаулық саласында атқарған адал еңбегі, халықтың ықыласының арқасында кейіпкеріміз абырой биігінде. Оның еңбегі елеусіз қалған емес. Талай жылғы еңбекпен Денсаулық сақтау министрінің «Құрмет грамотасының», «Денсаулық сақтау ісінің үздігі» төсбелгісінің, «Халық алғысы» медалінің иегері атанды. Сонымен қатар &nbsp;«Халық сүйіктісі-2020» Ұлттық сыйлығының «Жылдың үздік дәрігері» номинациясы табысталған.

Халық алғысына бөленген азамат

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Қызылорда облысында азаматтардың 84,2% - ы міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесінде сақтандырылған, бұл 691 423 адамды құрайды. Көрсеткіш бойынша аймақ үздік бестікте. (ҚР-82%). Дегенмен, әлі күнге дейін 130 045 тұрғын МӘМС жүйесінен тыс. Бұл туралы облыс әкімінің орынбасары Нұрымбет Сақтағановтың төрағалығымен өткен МӘМС мәселелері жөніндегі өңірлік штаб отырысында Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының облыстық филиалының директоры Бақыт Исмаханбетов мәлімдеді.<blockquote>«Сақтандырылмаған азаматтар үлесінің 81 мыңға жуығы (62,1%) соңғы 12 айда төлем жасамағандар және әртүрлі мемлекеттік және жеке кәсіпорындардың, ұйымдардың 33 мыңға жуық қызметкерінің төлемдері жоқ. Қалған сақтандырылмаған тұрғындар - азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттар бойынша жұмыс істейтін қызметкерлер, жеке кәсіпкерлер, бірыңғай жиынтық төлемді төлеушілер, дербес төлеушілер және басқа да санаттағы адамдар. Осыған байланысты, әкімдіктер, жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімдері, өңірдегі мемлекеттік кірістер департаменті МӘМС үшін жарналарды уақтылы және тұрақты төлеудің маңыздылығы туралы түсіндіру жұмыстарын күшейтуі қажет», - деп атап өтті Бақыт Исмаханбетов.</blockquote>Жиынды қорытындылаған облыс әкімінің орынбасары Нұрымбет Сақтағанов жергілікті атқарушы органдарға, мемлекеттік кірістер департаментіне, жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар органдарына халықты МӘМС жүйесімен қамту бойынша Жол картасын орындау аясында ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын күшейтуді, белсенді емес халықты БЖТ-ді үздіксіз төлем жасауға тартуды тапсырды. Сонымен қатар, мемлекеттік кірістер департаментіне МӘМС жарналары мен аударымдарын уақтылы төлеу бойынша тапсырмалар берілді. МӘМС үшін уақтылы төлем жасамаған мекемелерге қатысты ҚР Салық кодексінің талаптарына сәйкес айыппұл санкцияларын қолдану қажеттігі баса айтылды. &nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/3_83f32a12ed.jpeg" alt="3.jpeg"></figure>

Қызылордалықтардың 84,2 пайызы МӘМС жүйесінде сақтандырылған

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Жыл сайын әлемде қатерлі ісіктен 9 млн адам көз жұмады екен. Онкологиялық науқас саны бойынша Қазақстан алғашқы 50 елдің қатарында. Елімізде қатерлі ісікті ерте анықтау мақсатында скринингтің 3 түрі жүргізіледі. Яғни жатыр мойны обыры (әйелдер арасында 30-70 жас), сүт безі обыры (әйелдер арасында 40-70 жас) және тоқішек обыры (ерлер мен әйелдер арасында 50-70 жас). Жыл сайын 2,5 млннан астам азамат скринингтік зерттеуден өтеді. Осы орайда облыстық онкологиялық орталықтың директоры Нұржамал Мырзағалиевамен өңірдегі ахуал жайында тілдескен едік.– Қазір онкологиялық аурудың түр-түрі бар. Ол қалай пайда болады? Алғашқы белгілері қандай?– Өкінішке қарай, елімізде ғана емес, бүкіл әлемде онкологиялық аурудың түрі де, оларға шалдыққан науқастардың саны да көбеюде. Көптеген адам бұл диагнозды үкім ретінде қабылдайтыны рас. Бірақ қазіргі заманғы медицина мен ғылым онкологиялық аурулардың басым бөлігін емдеуге мүмкіндік береді.Қатерлі ісіктің қайдан пайда болатынын дөп басып айту қиын. Әрі оның пайда болуы адамға бірден білінбейді. Тек ісік өскен кезде, жан-жағындағы үлкен жүйке талшықтарын, тамырларын немесе асқазан, тікішек секілді ағза мүшелерінің саңылауын жапқан кезде ғана байқалады. Қатерлі ісіктің пайда болу ошақтарының бірі – созылмалы аурулар. Сондықтан оны уақытылы емдеткен дұрыс.Обыр жасушасы тез өсіп, белгілі бір уақытта қан және лимфа тамырлары арқылы ағзаның мүшелеріне тарайды немесе балалайды. Сөйтіп, жыл сайын жер бетіндегі миллиондаған адамның өмірін жалмайды. Онкологиялық аурулардың деңгейі әр ағзада орналасқан ісік көлемі мен зақымдану деңгейіне байланысты ҚР емдеу протоколына сәйкес қойылады.Ал қай ағзада пайда болатынын ісік түріне байланысты бірнеше белгілері арқылы білуге болады. Мәселен, асқазанның бұзылуы ішек, ұйқы безі, бауыр обырымен ауыратын науқастар үшін онкологияның алғашқы көріністерінің бірі саналады. Ұзақ уақыт бойы емделуші және оның емдеуші дәрігері дұрыс диагноз қоя алмай, гастрит және эрозия деп ойлауы мүмкін.Тағы да белгілеріне тоқталып өтсек. Аз мөлшерде тамақ ішкеннен кейін де асқазанның толып кету симптомы асқазан мен ұлтабардың обырына тән. Ешқандай себепсіз салмақ жоғалту да обырдың басталғанын білдіруі мүмкін. Егер пациент ешқандай күш салмай, мақсатсыз килограмдап салмақ жоғалтса, бұған сақтықпен қарау керек.Онкологияға тән тағы бір белгі – жөтел немесе ентігу. Бұлар өкпе обырының алғашқы симптомдарының бірі саналады. Кеудедегі тұрақты ауырсыну және күйдіру сезімі гастро-эзофагальды рефлюкс симптомынан туындайды, яғни, асқазан қышқылы өңешке көтеріледі. Бұл жағдай асқазан, өңештің қатерлі ісігіне тән. Лимфа түйіндерінің ұлғаюы оған жақын орналасқан органның қатерлі ісігінің әлеуетті белгісі десек болады. Себепсіз көгеру және қан кету қан обырының көрінісі болуы мүмкін. Әлсіздік пен шаршау онкологиялық аурулардың барлық түрі үшін ортақ симптом ретінде қаралуда.Нәжістегі қан, дефекациядан кейінгі қан – геморрой кезінде ғана емес, тік ішек обырында да кездеседі. Зәр шығарудың қиындауы простата обырының симптомы болуы мүмкін. Кеуде немесе емізік ауруы сүт безі обырының симптомы ретінде ерлерде де пайда болып жатады. Бірақ бұл өте сирек кездеседі. Терідегі өзгерістер, нақтырақ айтсақ, сүйелдердің, гипер немесе гипопигментация учаскелерінің пайда болуы дәрігерге баруға себеп болуы тиіс. Әйелдерде етеккір арасындағы қан кету, климактериялық кезеңде қан жоғалту эндометрий обырының белгілері болуы мүмкін.– Қазақстанда әр екінші әйел жатыр мойнының обырына ұшырайтынын естідім. Себеп неде?– Жатыр мойнының обыры әйелдерде ең жиі кездесетін түрі екені рас. Жатыр мойнының обыры 16, 18, 31, 33, 35 немесе 39 түрге жататын адам папилломасының вирусынан туындаған цервикалды интраэпителиалды неоплазияя (CIN) нәтижесі болып саналады. Көбіне жатыр мойнының обырына 45-50 жастағы әйелдер шалдығады. Алайда соңғы уақытта бұл ауру жас әйелдерден де анықталып жатыр.Себептеріне тоқталып кетсек: бей-берекет төсек қатынасы; иммундық жүйенің әлсіреуі; бұрын болған немесе ағымдағы хламидий және жыныс жолымен берілетін басқа да инфекциялар; онкологиялық ауруларға, соның ішінде жатыр мойнының обырына тұқымдық бейімділік; жүктілікке қарсы дәрі-дәрмекті ұзақ уақыт қабылдау; ерте басталған жыныстық қатынас.– Өңірде онкологиямен ауырғандардың статистикасы қандай? Ең жиі кездесетін түрін айтып өтсеңіз…– Өңірде онкологиялық сырқат есебінде 4947 адам тұрады. Оның ішінде 40-70 жас аралығындағы тұрғындарда онкологиялық аурулар көп кездесіп отыр. Өңір бойынша өткен жылдың қорытындысына сәйкес, қатерлі ісік ауруына ұшырағандардың ішінде өкпенің қатерлі ісігі көп кездескен. Одан кейінгі орында сүт безі обыры, асқазан ісігі, жатыр мойны ісігімен науқастанғандар тұр.Өкінішке қарай қатерлі ісікке шалдыққандардың басым бөлігі аурудың III-IV кезеңінен асқан кезде ғана дәрігерге жүгінеді. Емдеудің небір тиімді әрі заманауи жолдары болуына қарамастан, науқасқа диагноз қойылған соң оның өлу қаупі 50 пайызға дейін артады. Бұл дәлелденген. Қазақстан бойынша өкпе ісігіне шалдыққандардың саны көбейіп жатыр. Себебі көбі әдеттегі жөтелді пневмония ғана деп ойлап, дәрігерге қаралмайды. Шылым шегетіндер ғана өкпе обырына шалдықпайды. Мысалы, бронх қабынуы, пневмония, туберкулез сияқты созылмалы аурулар өкпе обырына тікелей себепші болады.– Бізде кәсіби білікті мамандар жеткілікті ме? Өңірдегі орталыққа жаңа аппараттар келді ме?– Қазіргі таңда облыс бойынша 18 онколог кабинеті жұмыс істеуде. Мамандарға келетін болсақ, облыста 17 маман бар. Жыл сайын Алматы, Астана қалаларына тәжірибе алмасуға барып тұрады. Тіпті, Ресейге, Кореяға барып білімін жетілдіруде. Орталыққа 2021 жылы РЧА (Радио толқынды абляция) аппараты алынып, оның көмегімен пациенттерге оталық ем жасалуда. Міндетіміз – адам жанын аман сақтап қалу. Түрлі дәрежедегі оталар сәтті аяқталып жүр.– Онкология тұқым қуалай ма?– Ғалымдар қатерлі ісік ауруының пайда болу қаупі көбінесе тұқым қуалаушылықтан емес, өмір сүру жағдайынан болатынын дәлелдеуде. Зерттеушілердің жалпы қорытындысы бойынша, тұқым қуалау жағдайы қатерлі ісік ауруы кезінде онкологиялық аурулардан болатын өлімнің 15 пайызын ғана құрайды. Яғни, қатерлі ісікке бейімділік гендерінің тасымалдаушыларын салауатты тамақтану және салауатты өмір салтын ұстану арқылы қорғауға болады.Монреаль университетінде әйелдердің сүт безінің ісігін тексеріп көрді (BRCA-1 және BRCA-2 гендерінің қалыпты өзгеруі). Олар әр апта сайын тамақ рационына 27 түрлі көкөніс пен жемісті енгізіп, нәтижесінде қатерлі ісік ауруларының даму қаупін 73 пайызға азайтқан. Бұл қауіпті гендерді қорғауда ұстау керегін айтқан алғашқы зерттеу емес. Егер ген белсенділік танытса, құрылымы өзгеру мүмкін. Рак гені бар адамдар гені белсенділік танытқан жағдайда ғана ауруы дами бастайды. Геннің белсенділігіне көптеген факторлар әсер етеді, оның ішінде дұрыс тамақтану және дене белсенділігі ең маңыздысы саналады. Салауатты тамақтану және тиісті физикалық күш салу – онкологиялық аурудың дамуын тудыратын ген белсенділігін «ұйықтау» жағдайында ұстап тұратын маңызды және тиімді құрал.– Қатерлік ісікке ұшырағанын естіген адам әрі қарай не істеу керек? Бұл ауруды жеңу адамның ішкі күшіне байланысты ма? Психологиялық жағынан жеңуге, күресіп қайта өмір сүруге қаншалықты мүмкіндік бар?– Қатерлі ісік диагнозы қойылғаннан кейін пациентке дәрігер-отбасы тізбегі бойынша қолдап, психологиялық көмек корсеткен абзал. Себебі пациенттер бұл ауыр диагнозға шалдыққанан кейін жауабы жоқ сұрақтары көбейіп, толыққанды жазылудың жолын іздестіре бастайды. Біздің орталықта дәл осы сұраққа байланысты психологиялық кабинет жұмыс атқаруда. Білікті психолог дәрігерлеріміз пациенттерден бөлек олардың отбасыларымен біріге белсенді жұмыс істейді. Кез келген ауруды жеңу ең бірінші кезекте пациенттің осы сырқатты қабылдап, күресуінен басталады. Психологиялық тұрғыдан күресіп, сырқатты жеңу арқылы қайта өмір бастауы да осы диагнозды қабылдай білуінде.– Сұқбат үшін рақмет!

Аймақтың бас онкологі скринингке салғырт қарамауға шақырды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Біле білсек, әлемді құтқару, адамзатқа ізгілік көрсету үлкен ерлікті қажет етпейді. Жаныңдағы жақыныңа қамқор болу, мұқтажға жәрдемдесу, қысылғанға қол ұшын беру батырлыққа тән қадам болуы ықтимал. Науқастың өмірін арашалауға ықпал етіп, қан тапсырған адам да қоғам тарапынан ерекше ықыласқа бөленетіні айтпаса да түсінікті. Сондықтан халықаралық донор күні аясында аймақтағы қан тапсыру үрдісінің жай-күйі мен игі істің пайдасы төңірегінде ой бөлісуді жөн көрдік.Елімізде тұрақты түрде қан тапсыратын 2 мыңнан астам адам бар. Оның ішінде 100-ге жуық азамат «Қазақстанның құрметті доноры» атағын иеленген. Ал өткен жылы облыста қан тапсырған азаматтардың саны 8 мыңнан асқан екен.<blockquote>– Соңғы жылдары ерікті түрде қан тапсыратындардың саны артып келеді. Оған жастар арасында донорлықты дамыту туралы ақпараттық жұмыс, мектеп оқушыларымен байланыс, әлеуметтік желі мен өзге де заманауи ақпараттық технологияны қолдану әсер етіп отыр. Донор болудың медициналық көмегімен қатар, рухани құндылығы мол екенін жете түсінген әрбір азамат белсенділік танытары анық. Жалпы донорлық қан көптеген адамның өмірін аман алып қала алады. Босану кезінде туындаған қан кету жағдайында, қан аздықтың ауыр түріне шалдыққан балаларға, жазатайым оқиға кезінде зардап шеккендерге және онкология мен хирургия бөлімдерінің емделушілеріне қан құйылады. Сондықтан аталған қадамға немқұрайлы қарамаған жөн, – дейді облыстық қан орталығының донор жинақтау бөлімінің дәрігері Фаризат Ермағамбетова.</blockquote>Сонымен қатар маман қан тапсырудың зияны жоғын және процедура кезінде барлық сақтық шарасы сақталатынын жеткізді. Мысалы, қан тапсырмас бұрын тексеру жүргізіліп, дәрігерлербірнеше сауал қояды. Оның ішінде қан тапсыруға ниетті азаматтың денсаулығында ақау бар-жоғы, дәрі-дәрмек қабылдауы, өмір сүру салты секілді маңызды мағлұмат бар. Мұндай сұрақтарды қоюдағы басты мақсат – донормен қан құйылатын адамның қауіпсіздігін қамтамасыз ету.Келесі кезең – тамырдан қан алу. Бұл шамамен 15 минут уақыт алады. Кейін дәрігерлер міндетті түрде азаматтардың денсаулық жағдайын тексереді. Күні бойы сұйықтық ішу, құнарлы тамақ жеу секілді кеңес беріп, қайтуға рұқсат береді. Міне, қан тапсыру барысының қысқаша баяны осыған саяды.<blockquote>– Қан тапсыру – донорлар үшін қауіпсіз. Өйткені барлық донорлық орталықтар бір рет қолданылатын әрі залалсыздандырылған жабдықтармен қамтылған. Бір рет қана қолданылатын шприцтер мен инелерді тек донор көзінше ашады, кейін оны бірден қоқысқа лақтырады. Сол себепті адамзат игілігі үшін донор болу зиянсыз ғана емес, пайдалы әрекет екенін ұмытпаақ екен, – дейді Ф.Асылбекқызы.</blockquote>P.S. Расында, «Әлемді мейірім құтқарады» деген тәмсілдің жаны бар. Байқасақ, жан-жағына жақсылық жасап, өзгенің өмір сүруіне үміт сыйлау ғаламды құтқарумен тең емес пе? Өз кезегінде аяққа тұрып, оңалған әрбір азамат әлемге сеніммен қарап, жақсылықтың қайырымын қайтаруға, қоғамды ізгілендіруге бір қадам жасары анық.

Қызылордада қан тапсыратындардың саны артып келеді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Көктем мен жаз ғана емес, бүгінгі таңда жыл он екі ай бойы адамдардың әлсіздікке ұшырап, ұйқышылдыққа бой алдырып, энергиясы құрып жүрулеріне де таңданбайтын болдық. Сондықтан да болар, екінің бірі қазір әлсіз энергияның орнын толтыруға әбден машықтанып алған. Оның орнын көкөніс, жеміс-жидек немесе түрлі дәрумен алмастырады деп ойласаңыз, қателесесіз. Шаршағанын басқысы, ұйқысын ашқысы, шөлін қандырғысы келетіндер тіпті ұлттық сусындарымызды да ішпейді. Иә, бүгінгілер дүкендерде самсап тұратын, сан алуан газды, зиянды сусындарды сатып алуға құмар. Құмар емес, тәуелді десек те артық емес шығар. Дегенмен, сұранысқа ие мұндай тауар түрінің адам өміріне аса қауіпті екенін көбісі біле бермейтіні өкінішті…Қазіргі таңда сұранысқа ие «Gorilla» сусынының өзінен әлем бойынша жыл сайын мыңға жуық адам ажал құшады екен. Ал еліміздегі статистика бойынша жүзге жуық адам оның зиянын тартып, түрлі қатерлі ісік аурларына шалдығатын көрінеді. Бұдан бөлек, оның салдарынан соңғы жарты жылдың өзінде жиырмаға жуық науқас көз жұмған. Алысқа ұзамай-ақ қойғанда Шиелі ауданында тұратын бірнеше тұрғын дәл осы сусынның залалын тартқан. Бір қарағанда кәдімгі сусын сияқты көрінгенімен, дәл осының бір ғана құтысы адам баласының өміріне орасан зор қауіп алып келеді. Өйткені оның құрамында «натрий цитраты», «мальтодекстрин», -«таурин», «карнитин», «кофеин», «аскорбин» сынды түрлі қоспалар бар. Ал дәл осы қоспалар тек жүрек, қатерлі ісік ауруларына ғана емес, сонымен қатар, қант диабеті, өкпенің созылмалы демікпесі, бауыр, өт жолы ауруларына да шалдықтырады. Бұл ғана емес, тіпті энергетикалық сусындар ұрпақсыз қалдырады-мыс. Мәселен, 2013 жылдан бері тұтынушылардың сүйікті сусынына айналған «Диззи» өнімінің өзінде адам бойындағы гармондарды әлсірететін қоспалар бар болып шықты. Бұл туралы талай бұқаралық ақпарат құралдарының да кезінде жарыса жазғандығы есте. Ал «Red Bull» қанаттандырғыш сусыны ше? Оның жөні бір бөлек әңгіме. Себебі «Red Bull»-дың тигізетін зияны жоғарыда айтқан сусындарға қарағанда екі есе зиян. Қауіптілігі аса жоғары бұл өнім түрі көпшілікке ұнайтын сусындардың бірі, әрине. Бір сөзбен айтқанда, шөліңді басады, сарайыңды ашады. Әлгі шөлмектің бағасы да арзан емес. Аты айтып тұрғандай, қанаттандырады. Тек уақытша ғана. Екі сағаттан соң, адам бәз-баяғы қалпына оралып, қайтадан шаршайды. Соның салдарынан ұйқысы келіп, әлсірейді. Ал энергетикалық сусын ішкен адам мінедетті түрде оны қайта ішкісі келіп, дүкеннен қайта сатып алады. Міне осылайша «шаршағанымды басамын» дегендер демде оған қалай тәуелді болып қалғанын білмей қалады. Өйткені кез келген энергетиктердің құрамында еліктіргіш болатыны айдан анық. Керек десеңіз, құтының қаптамасында құдды темекінің сыртындағы жазулар секілді оның зияндығы мен құрамы тайға таңба басқандай жазылып тұрады.Қалам ұшына іліккен бұл тақырып бұған дейін де талай рет айтылды. Мұндай зиянды сусындардың қауіптілігі жайлы бізге дейін де мың рет жазылған болатын. Алайда, оны елеп-ескеріп жатқан ешкім жоқ сыңайлы. Әрине, әлем елдерінен экспортталатын энергетикалық сусындарға бір тоқтам мен тосқауыл болмағандықтан оның саудасы жүретіні белгілі. Экспорт демекші, дүкендерде самсап тұрған мұндай сусындар көршілес Ресей, Беларусь, Ұлыбритания сынды елдерден көптеп келеді. Әр мемлекеттен келетін болғандықтан олардың сапасы да құрамы да әртүрлі болатындығы белгілі. Зияндығы болмаса, пайда бермейтіні анық. Мамандар жуырда ғана Ресейден алынатын энергетиктердің жүректің тоқтауына алып келетінін дәлелдеді. Алайда арнайы шара қолданған жоқ. Жасырып қайтеміз? Осы уақытқа дейін бұл өнімдердің залалын біле тұра қаншама адамдар оны пайдаланды. Сусынды сатуға, сатып алуға ешқандай шектеу болмағандықтан, дүкендерде де емін-еркін саудаға шықты. Яғни, «ішуге болмайды» деген бір ғана сөзбен шектелді. Оған құлақ асатын кім бар дейсіз? Мектеп жасындағы баладан бастап алпысты алқымдаған қарияларға дейін энергетикке тәуелді қазір. Тек осыдан жарты жыл бұрын ғана Денсаулық сақтау министрлігі &nbsp;дәл осы өнім түрлерін тек ересек адамдарға сатылу керектігін, жабық сатылымда болу қажеттігін ескертіп дабыл қақты. Бұған жауапты сала мамандары арнай заң қабылдаса да, әлі күнге дейін оған құлақ асатындар табылмай тұрғандығы өкінішті-ақ…Министрліктің сөзіне құлақ асатындар табылып қалар деген ниетпен, біз де аудан айналасындағы бірнеше дүкендерді бақылап, зерттеу жүргізіп көрдік. Осылайша, бірнеше мектеп оқушыларына әлгі сусындарды сатып алғыздық. Нәтижесі көңіл қуантпады. Біз барған барлық дүкен сатушылары балалардың қолына энергетиктерді емін-еркін ұстата салды. Осыдан кейін біз сатушыларға адам денсаулығы емес, сауданың басты орында тұрғандығын анық байқадық. Демек, дүкен иелеріне де ешкімнің тексеріс жұмыстарын жүргізбейтіндігін анық аңғаруға болады.<blockquote>«Сұхбат бермес бұрын, есімімді жасыруларыңызды өтініп сұраймын! Иә, өтірік айтып қайтеміз. Қазіргі таңда сұранысқа ие сусын түрі – энергетиктер. Бұлар болмаса ешқандай дүкеннің саудасы жүрмейді. Зияндығын біле тұра барлығының сатып алатынын да жасырмаймыз. Өздеріңіз білесіздер, қазір күн райы қолайсыз әрі өте ыстық. Адамдар тез әлсіреп шаршайды. Сондықтан да көбісі осындай сусындар сатып алып өздерін алдаусыратады. Керек десеңіз, бағасына қарамай сатып алады. Әсіресе такси жүргізушілері. Оларды да түсінемін. Таңнан кешке дейін көлік айдап отбасын асырау оңай емес. Ұйқы көрмейді. Сол үшін энергетиктерді ішіп ұйқыларын ашады. Оның зиянды тұсы жоқ емес. Көптеген жол апаты осы сусындардың салдарынан болады. Бірақ мен мектеп оқушыларына оны сатпауға тырысамын. Бірақ олар «Әкем дүкенге жұмсап жіберді» деп бәрібір сатып алады», – дейді А есімді сатушы.</blockquote>

Журналистік зерттеу: Шиеліліктер денсаулыққа зиян энергетикалық сусынға әуес пе?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгін «1 маусым — Халықаралық балаларды қорғау күніне» орай, облыстық денсаулық сақтау басқармасының басшысы Искаков Олжас Ермекұлы «Қамқорлық» оңалту орталығының жұмысымен танысып, орталықтағы және көпбейінді облыстық балалар ауруханасындағы емделуші балаларды мерекемен құттықтап, оңалту орталығындағы гидрокинезо терапиясының, шунгиттерапия, сенсорлық және интерактивті педагогикалық түзету жұмыстарының мүмкіндігі шектеулі балаларды оңалтудағы маңыздылығын айтумен қатар, бүлдіршіндердің сауығып шығуына тілектестігін білдірді.Одан соң аурухананың мәжіліс залында педиатрлар және ардагер педиатр дәрігерлер арасында дөңгелек үстел ұйымдастырды. Аймақтың бас дәрігері Олжас Ермекұлы педиатрия саласына ғұмырын арнаған ардагер дәрігерлермен жүздесу барысында балаларға арналған медициналық көмекке тоқталып өтіп, педиатр-ардагерлер арасында пікір алмасу жүргізіп, жас мамандарға өз кеңестері мен жылы лебіздерін білдірді.Сондай-ақ, көп бейінді облыстық балалар ауруханасының бас дәрігері Кушенова Зоя Рахатқызы мәртебелі меймандарды аурухана тынысымен таныстырды.Кездесу соңында ардагер дәрігерлер қатары педиатр дәрігерлер арасында алғашқы басқосу ұйымдастырған сала басшысына алғыстарын білдіріп тарқасты.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Денсаулық