<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Дәрігер болу жігер мен табандылықты қажет етеді. Үздіксіз ізденіс, жан-жақты білім ғана мамандықтың қыр-сырын үйренуге жол ашады. Бүгінгі кейіпкер Айнұр Тоқшылықова да аталған сынақтан сүрінбей өтіп, медицина саласының білгіріне айналғандардың бірі. Бүгінде М.Оспанов атындағы Батыс Қазақстан медицина университетінің аға оқытушысы, дәрігер-реаниматолог сан науқастың дертіне дауа табуына септесіп келеді.Айнұр бала кезінен дәрігер болуды армандаған. Бала арманы нақты мақсатқа айналып, көп өтпей саланы жан-жақтан зерттеуге көшкен. Қосымша мәліметтен бөлек, өмірлік жағдай да аталған бағытқа жақындата түскен секілді. Ата-анасы сырқаттанған шақта алғашқы көмек, науқасқа күтім жасау секілді дағдыларды үйрене бастады. Салалық әдебиеттер, оқулықтармен де ерте танысты. Мектепті үздік бітірген соң дәрігер атану мақсатында М.Оспанов атындағы Батыс Қазақстан медицина университетіне оқуға түседі. Айнұрдың өзі өмірдің бұл белесін былайша еске алады:<blockquote>— Медицина академиясын таңдағаныма өкінбеймін. Алғашында мемлекеттік білім гранты есебінен оқуға ниеттенген едім. Алайда қажетті балл жинай алмаған соң ақылы бөлімге оқуға түсуге тура келді. Табандылық пен іздену нәтижесінде 2-курстан бастап тегін оқуға қол жеткіздім. Осылайша оқуды үздік аяқтап, сала маманына айналдым. Тек жұмыспен шектелмей, оқуымды жалғастыру да назардан тыс қалмады. Себебі мамандық салғырттықты көтермейді. Науқастардың өмірі мен денсаулығына жауапты болудың жүгін сезінудемін, – дейді ол.</blockquote>Айнұрдың еңбек жолы медицина саласының қайнаған қызу тіршілігіне тым жақын. Мәселен, оның алғашқы қызметі – учаскелік дәрігер. Ол түнгі ауысымда жұмыс істеп, шыдамды шыңдай түсті. Тіпті, осы аралықта резиден¬тураға оқуға тапсырып, анестезиолог-реаниматолог дәрігер болып жұмыс істеді. Сондай-ақ білген дағды, игерген білімін кейінгіге үйретуді де мақсат тұтты. Осы оймен өзі білім алған университетте сабақ беруге де уақыт тапты.<blockquote>– Жұмыстың ауырынан қашқаным жоқ. Түнгі ауысымда қызмет істегенім де рас. Сонда да білімімді жалғастыруды мақсат еттім. Жан-жақты ізденіп, науқас дертін емдеудің жолын зерттеуге қадам жасадым. Қазіргі таңда Марат Оспанов атындағы Батыс Қазақстан медицина университеті анестезиология және реаниматолог кафедрасының аға оқытушысы және ауруханада дәрігер-реаниматолог болып қызмет істеймін. Дәрігер болған соң уақытпен санасу деген түсінік жоқ. 24 сағат жұмыс істеуге дайын болу керек. Кейде науқастар беймезгіл уақытта мазалайтын жағдайлар кездеседі. Бәріне үлгеруге, көмектесуге тырысамын. Бұл артық жүктеме, шектен тыс жұмыс істеу емес. Бар болғаны мамандыққа адалдық, науқастарға көмектесуге деген құлшыныс, – дейді дәрігер.</blockquote>Салаға салғырт қарамау, мамандыққа жан-тәніңмен берілу – табысқа жетелейтін қадам. Айнұрдың бойынан аталған қасиеттің бәрін көруге болады. Халық саулығын қадағалау жолында еңбек еткен мұндай маман қандай құрметке болсын лайық екені сөзсіз.

Қызылордалық дәрігер-реаниматолог науқастың дертіне дауа табуда

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Денсаулық пен өмірдің егіз ұғымдай қосарланып жүретіні ақиқат. Өйткені, ұзақ өмір сүріп, көп жасау үшін өн бойда жігер байқалып, тән мен жанда аурушаңдық болмауы тиіс. Сондықтан, денсаулыққа келгенде қолды бір сілтемей, дәрігер қабылдауына жазылған дұрыс. Алдын ала емделгеннің артықтық етпейтіні анық. Сандық толы сары алтын, қолда бума-бума ақша, асып-тасыған байлық болғанымен оның өзі ажалмен айқаста араша бола алмайды. Американдық өнертапқыш Стив Джобс «төсек тартып ауырып қалған кезде өз-өзіме есеп бердім. Атақ та, байлық та өлімнің алдында дәрменсіз екенін ұғындым» деген. Тағы бір философиялық ойында «Сіз ақшаға автокөлігіңізді айдайтын адамды да, сіздің орныңызға жұмыс істейтін қызметшіні де жалдай аласыз. Бірақ, бар қаражатыңызды құйсаңыз да, сіздің орныңызға ауырып жан кешетін адамды таппайсыз» деген екен. Дүйім жұрт денсаулықтың қадірін жетік біледі. Осы ретте, денсаулықты – қоғам байлығы десек, дені сау ұлт – мемлекет тірегі. Билік басшылары да халықтың хәл-жағдайын алдыңғы орынға қойып, медициналық қызметтер сапасын жақсартуды көздеген. Төрт бағытты қамтитын ұлттық жобаны бекіткені де содан.Аталған жобаның нәтижесінде әрбір азаматтың өмір сүру ұзақтығы ұлғайып, халық қажетті тексерістен өткізіліп, ем-шараларын қабылдап, медицина және оңалту орталықтарының жағдайы жандануы тиіс. Сондай-ақ, көпшіліктің тілегі – кадр жетіспеушілігі түйінін тарқатып, білікті маманмен толыққаны игі. Сайып келгенде, ақ халаттылардың тынымсыз тірлігі тәжірибемен ұштасып, аурудан айықтырудың амалы артатыны сөзсіз. Бүгінде, облысымызда жоба өз деңгейінде жүзеге асып келеді. Тұрғындар көмек алып, әлі де толық қамтамасыз етілуі басты назарда.Өткен жылы облыстағы бастапқы медициналық санитариялық көмек көрсету ұйымдарына 807 753 тұрғын тіркелген еді. Оларға медициналық көмекті 18 стационарлық, 22 амбулаториялық-емханалық медицина ұйымдары көрсетті. Тұрғындардың бастапқы медициналық көмек көрсету ұйымдарына қолжетімділігін арттыру мақсатында Орталық қалалық емханасы қолданысқа беріліп, соның негізінде №1, №3 және №6 қалалық емханалардың жүктемесі азайып, денсаулық сақтау желісі нормативке сәйкестендірілді. Мұның өзі жоба аясындағы кезекті жетістік.&nbsp;Жалпы, бөлінген қаржылардың қорытындысында есебі шығып, игілікке жұмсалғаны қажет-ақ. Осы ретте, облыстық денсаулық сақтау басқармасы керекті аппараттар мен құрал жабдықтарды сатып алудан сырт қалған емес. Мәселен, дистрибьютор тізіміне енгізілген 5 және өзге де 7 дана медициналық бұйымдарға «СК-Фармация» ЖШС-і арқылы сатып алу жұмыстары жүргізілген болатын. Сондай-ақ, қаржы желге ұшып, бей-берекет жұмсалмай, керісінше әр емхананың жағдайын түзеп, жабдықпен қамтамасыз етілуі көңіл қуантты. Басқарма мәліметі бойынша, қалалық орталық емханасына компьютер, облыстық психикалық денсаулық орталығына ассенизатор және автобус автокөлігі, облыстық перинаталдық орталығына қазандық жабдықтарына, транформаторлық қосалқы станциясына, бактериологиялық анализатор аппаратына, облыстық қан орталығына иммунохимиялық анализатор аппаратына бюджет есібінен қаржы бөлінді. Аудан ауруханаларының да кемшін тұсы кесе-көлденең шыға бермей, онда да жағдайды реттеу мақсатында тиісті шаралар атқарылуда. Сырдария ауданы Шіркейлі дәрігерлік амбулаториясына күрделі жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін де қаражат қарастырылып, бұл денсаулық саласының қалыпты дамуы үшін жасалған негізгі қадамдардың бірі болды. Қарқынды құрылысы аяқталып, көптің қуанышын еселеген емханалар әлі де бар. Өткен жылы Жаңақорған ауданында Жаңарық елді мекенінде дәрігерлік амбулатория құрылысы аяқталып, іске қосылды. Арал, Қазалы, Шиелі аудандарында 6 медициналық бекет қолданысқа берілді. Одан бөлек, Орталық қалалық емханасы және Қазалы аудандық емханасы халық игілігіне ұсынылды.&nbsp;Бас ауырып, балтыр сыздағанның бәріне ақ халаттылардың көмегі керек. Яғни, тұрғындар жедел жәрдем қажет кезде аурухана іздеп сабылмай, дертіне дер кезінде ем қабылдауы керек. Әйтпегенде ауруы асқынып, көз жұмғандар жетерлік. Бұл мәселенің де шешімі табылып, шалғай медициналық ғимараты жоқ елді мекендерде Арал ауданы Тастүбек, Қазалы ауданы Жұбан ауылдарында 2 медициналық бекет іске қосылды. Сонымен қатар, «Ауыл-Ел бесігі» бағдарламасы шеңберінде Жалағаш ауданы Таң ауылында іске асырылып жатқан 1 дәрігерлік амбулатория құрылысын маусым айының аяғында аяқталады деп күтілуде. Сондай-ақ, облысымыздағы алыс шалғай елді мекендердегі халыққа медициналық көмек көрсету үшін 5 жылжымалы медициналық кешен ұйымдастырылған.&nbsp;Жоғарыда айтып өткенімдей, білікті мамандардың жетіспеушілігі жарға жығады. Дәл осы ақ халаттылардың антына адал болу мәселесіне келгенде науқастардың айтатын назы көп. Иә, кадр тапшылығының өңірімізде белең алған. Десек те, ұлттық жобаның негізгі бағыттары бойынша атқарылған ауқымды шаралар мен қарышты қадамдар бұл тапшылықтың да орнын толтырады деген сенімдеміз. Өңірде мамандар тапшылығын азайту мақсатында біршама жоспарлы жұмыстар атқарылуда. Өткен жылы жылы 84 дәрігер жұмысқа қабылданып, олардың 24-і елді мекендерге жолданған болатын. Сонымен қатар 2016 жылдан бастап өңірге аса қажетті медицина мамандықтары бойынша 111 резидентке облыс әкімінің гранты тағайындалып, қазіргі таңда 47 жас түлек емдеу ұйымдарында қызмет атқаруда. Ал, биыл өңірге 33 &nbsp;резидент келеді деп күтілуде. Үрдіс жалғасын тауып, 2022 жылы 20 резидентті тапшы мамандықтар бойынша даярлауға қаржы қарастырылып отыр. Асылында, жүргізілетін жүйелі жүмыстар кез келген келеңсіздікті тап басып, олқылықтың орнын толтыруға негіз болатыны белгілі. Олай болса, табандап тұрып алған мәселенің түйіні шешілсе, халықтың бөркін аспанға атып қуанатын сәті жақында. Сонда халық пен медицина байланысы беки түспек.&nbsp;Айта кетейік, 2017-2021 жылдар аралығында медицина саласында сұранысқа ие жалпы тәжірибелік дәрігерлерді даярлауға 127 облыс әкімінің гранты бөлінді Бұл шаралар өз кезегінде 2024 жылдан бастап аймақтық саланы дәрігерлермен толық қамтамасыз етуге мүмкіндік бермек.&nbsp;Сонымен, халықтың әл-ауқатын жақсарту үшін шаралардың шектеулі болғаны жарамайды. Керісінше, арнайы тексерістерден жиі өтіп, деннің саулығына көз жеткізген абзал. Бүгінде халықтың нысаналы топтарына скринингтік тексерулер 6 нозология бойынша жүргізіледі. Жіктеп айтар болсақ, қанайналым жүйесі аурулары, қант диабеті, глаукома, сүт безі, жатыр мойны және тоқ ішек, тік ішек қатерлі ісіктері. Яғни, Облыс көлемінде скринингтік тексеруге жас шамалары бойынша жоспарланған тұрғындар саны – 264 027.&nbsp;Қорыта келгенде «Дені сау ұлт» ұлттық жобасының аясында жүргізілген жұмыстардың бұл жіпке тізгендегі жартысы. Алдағы жылы да жобаны жылы жауып қоймай, жандандыра түссе Сыр елінде серпілістің күшейе түсетіні сөзсіз. Түптеп келгенде, облысымыздың медицина саласы дамудың даңғыл жолына түсіп, өз ісін жетік білетін абзал жандардың адал еңбегін талай мәрте көретін боламыз. Сондай-ақ, түрлі жайсыздықтардан тыныш, ауру-сырқаудан аман болатынымыз анық.

Аймақтағы айшықты істер

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> 14 маусым – Дүниежүзілік донорлар күні. Қан құю арқылы ауыр халдегі науқастардың өмірін аман сақтап қалуға болады. Сондықтан Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымдары барлық елде сапалы қанның қорын қамтамасыз етуді көздейді.&nbsp;Донорлыққа тарту, адам өмірін сақтау мақсатында жыл сайын 14 маусым – Донорлар күні аталып өтеді. Бұл үрдіс біздің облыста да дәстүрге айналған. Себебі, бүгінде қан және қан өнімдеріне халықаралық деңгейде сұраныс артқан. Сондықтан әлем елдерінің медицина мамандары осындай қан қорын жинақтап, сақтауды қолға алуда.&nbsp;Осы орайда, облыстық қан орталығында «Қан тапсыр, плазма тапсыр, адамдарға өмір сыйла және мұны жиі жаса» ұранымен акция ұйымдастырылды. Акция жиынында облыстық денсаулық сақтау басқармасының бөлім басшысы Раушан Сейтқасымқызы мен облыстық қан орталығының бас дәрігері Серік Қуандықұлы донорларды мерекемен құттықтап, арнайы Алғыс хаттармен марапаттады.&nbsp;Мереке қарсаңында тұрақты түрде донорлықпен айналысып жүрген 70-тен аса ерікті қан тапсырды. Оның ішінде, түрлі сала мамандары, ерікті жастар, &nbsp;медицина қызметкерлері, сондай-ақ «АMANAT» &nbsp;партиясы қалалық филиалы өкілдері, облыстық қоғамдық даму басқармасының «Қоғамдық келісім» КММ қызметкерлері, «Ассамблея жастар» ұйымы мен этномәдени бірлестіктердің өкілдері де бар.&nbsp;<blockquote>«Мен бүгін адамдардың өмірін сақтап қалу ниетінде алғашқы рет қан тапсырдым. Біздің Лалуевтар отбасының барлық мүшелері де қан доноры. Ағам, тәтем барлығымыз бірге бүгінгі акцияға қатыстық», - дейді «Вайнах» облыстық шешен-ингуш этномәдени бірлестігінің белсендісі Дени Лалуев.&nbsp;</blockquote><blockquote>«Донор болу арқылы біз түрлі жағдайға тап болған жандардың өмірін сақтап қалуға үлес қосамыз. Сіздерді акцияға белсене қатысып, сауапты іс жасап, адам өмірін сақтап қалуға шақырамыз! Бұндай акциялар алдағы уақытта өз жалғасын табады», - деді «Қоғамдық келісім» КММ аға сарапшысы Нұргүл Ақсақалова.</blockquote>Облыстық қан орталығының бас дәрігері Серік Қуандықұлының айтуынша, соңғы бес айда аймақта қан тапсыруға 5 мыңнан аса тұрғын ниет білдірген. Ал, жалпы қан тапсырғандар саны – 4 мыңнан асады. Атап айтқанда, қан доноры – 3922 адам, плазма доноры – 15адам, тромбоцит доноры – 499 адамды құрайды.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/354021126_3515180592134429_526137295889782558_n_e2fad829d4.jpg" alt="354021126_3515180592134429_526137295889782558_n.jpg">

Қызылордада донорлар акциясы ұйымдастырылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;– Аралкүл ағеден жан, үнемі күліп жүреді. Көшеден кезіктіре қалса, хал-жағдайымды сұрап, апалап тұрады, – деді алпысты алқымдаған ақ жаулықты ана қасындағы замандасына.– Иә, өзі бір жақсы бала. Дәрігер болсаң, осындай бол, –десті қос кейуананың орташа бойлы, белі ауырғандықтан болар сәл бүгіліңкіреп жүретін қара шарқаттысы.Олар айтып келе жатқан басты кейіпкер – қаладағы дәрігер Аралкүл Ашықбаева. Оның мейірімділігі мен өз ісіне деген сүйіспеншілігін сөз етіп келеді. Расында да Қазалы қаласының халқы бұл дәрігерді ақкөңіл, елгезек, жылы шырайлы, нұрлы жүзді, кішіпейл деп жақсы сөздерге теліп отырады.Аралкүл Ашықбайқызы Арал ауданының Қаратерең аулында туған. 1981 жылы орта мектепті бітіріп, дәрігер болсам деген бала күнгі арманын жүзеге асырмақ ниетпен Ақтөбе медициналық институтына оқуға түсті. Дәрігер мамандығын меңгеріп шыққан жас еңбек жолын Қазалы қаласындағы емханадан бастайды. Міне содан бері ақ халатындай ақ көңілімен емделушілердің жүрегінен жол тауып келеді.&nbsp;Отбасында жолдасы Серғазымен өмірге төрт бала әкеліп, өсіріп, тәрбиелеп отырған ата-ана. Ұл-қызынан өрген он немеренің сүйікті әжесі.Көмек сұрағанға қол ұшын созуға әзір тұратын Аралкүл Ашықбайқызы әріптестері ортасында сыйлы басшы. Ұжымды өзінің сыпайлығымен ұйыстыра білген дәрігер үшін ең бастысы – уақытылы әрі жауапты жұмыс істеу. Ол: «Әр адам өзіне ұқыпты болып, дер кезінде орындай білсе, жұмыс жүйелі жүреді» деген ұстанымда.<blockquote>«Емхана болғандықтан күніне қанша адам келеді. Олардың басым көпшілігі науқастанып тұрады. Ауырып тұрған адам белгілі, мазасықашып, мең-зеңболып, кейбіріашушаңкеледі. Дәрігерлік ем өз алдына, адами тұрғыда жақсы сөзбен демеп, жылы қабағыңмен қарсы алып, шығарып салсаң, ауырып тұрған жанға күш сыйлайды», – деген дәрігер жұмыс барысындағы кез келген мәселені сабырлықпен шешуге тырысатындығын жеткізді.</blockquote>Аралкүл дәрігер туралы тұрғындардың да пікірі теріс емес.&nbsp;<blockquote>«Ауыра қалсаң, әуелі Алла содан кейін дәрігерлерден жәрдем сұраймыз. Қаладағы емханаға барсақ, аққұбаша келген Аралкүл күлімдеп қарсы алып, жаныңа жалау болатын сөздерімен жабырқау жаныңды жылытады. Оның отбасында алған тәрбиесі іс-әрекеті мен адамдарға деген қарым-қатынасынан көрініп-ақ тұрады. Емхана іші де жаңаланып, жақсарып келеді. Қызметкерлердің де қызметі көңілден шығады», – дейді қала тұрғыны.</blockquote>Алғыс арқалаған Аралкүл Ашықбайқызы аудандық, облыстық деңгейдегі марапаттардың иегері. Адам жанының арашасына айнала білген ақ халатты абзал жан халыққа қалқысыз қызмет ету – міндетім, мамандығыма деген жауапкершілігім деп біледі. Кейінгі толқын жастарға білгенін айтып, ақыл-кеңесін беруден жалықпайтын жан өзі де үнем ізденіс үстінде жүреді. Адал еңбек – елге сыйлы етеді деген осы болар. Бүгінде қарапайым халық дәрігеріне дән риза.

Алғыс арқалаған мейірбике

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Әлемде әрбір үшінші адам көз ауруынан зардап шексе, елімізде жыл сайын бір миллионға жуық тұрғын офтальмологтардың көмегіне жүгінеді. Оған себеп – экологияның бұзылуы, дұрыс тамақтанбау, ұялы телефон мен компьютер деседі.Кейінгі кезде көз аурулары жиі кездесетін сырқаттың біріне айналды. Оның ішінде алыстан және жақыннан көрмеушілік, іштен туа бітті аурулар белең алып отыр. Ал көз ауруларының пайда болуына механикалық, яғни әр түрлі жарақаттар алу, физикалық, химиялық факторлар әсер ететіні белгілі. Өткен бір жыл ішінде Қазалы теміржол емханасына шамамен 900-1000 адам тексерілген. Олардың басым көпшілігі көздің жедел ауруларымен шағымданған. Көпбейінді облыстық ауруханада 2022 жылдың қорытындысы бойынша 85 науқасқа оперативтік ем жасалған.&nbsp;Ауру асқынбасын десеңіз…Қазіргі таңда көз аурулары жасарып барады. Мамандар жастар арасында алыстан көрмеушілік жиі кездеседі дейді. Басты себебі заманауи техниканың дамуына байланысты және сабақ оқу кезіндегі көзге түсетін ауыртпалық. Орта мектепті бітірген әр бес баланың біреуі осы аурумен ауыратын көрінеді. Ауруды тудыратын басты себеп, пәтердегі қарапайым шамның жарығының төмен болуы немесе теледидар мен компьютердің алдында ұзақ отыру болуы да әбден мүмкін. Қала мен ауыл балаларын салыстырғанда қаладағы балаларда көп кездеседі. Соңғы уақытта тым жиілеп кеткен.<blockquote>«Миопия кезінде балаларға қажетті көзілдірік таңдап, ары қарай үдеп кетпеуі үшін қажетті дәрумендермен емдейміз. Сонымен қатар, арнайы апараттармен тексеріп, әр 3 ай сайын бақылап отырамыз. Жалпы ем алушылардың басым көпшілігі жастар. Әрбір ата-ана балаларының болашағына немқұрайлы қарамағаны жөн», –дейді Қазалы теміржол емханасының дәрігер офтальмологы Берік Жадырасын.&nbsp;</blockquote>Бұдан бөлек белең алып отырған көз ауруларының бірі – катаракта. Яғни, көзге ақтың түсуі. Көз бұршағының бұлдырап, қарауытып, ағаруымен сипатталады. Салдары шел басқан кезінде сәуленің көз бұршағына өтуі қиындайды. Көздің көру қабілеті кемиді. Бұл ауру кәрілік, жарақаттану әсерінен, әр түрлі аурулардың асқынуы салдарынан туындайды. Катаракта екі түрлі болып келеді. Туа біткен және жүре пайда болатын. Жүре пайда болған катаракта кейде 40-50 жастан кейін болады, бірте-бірте үдей түсіп, көз бұршағы бұлыңғыр болып, перде жабылып қалады. Бұл аурудың басты белгісі сырқат адамның көзінің алдында бір нәрсе тұрғандай сезіледі. Жалпы қазіргі таңда медицинаның дамығанының арқасында шел басқанды ота арқылы емдеп жазуға болады. Отадан кейін науқасқа қалай күтіну керектігі және де қандай дәрі-дәрмектер қолданылатыны жайында дәрігерлер кеңес береді. Ультракүлгін сәулелер, электр тогы, радиоактивті заттар, т.б. көз нұрына зиян. Өйткені көз бұршағы радиацияға өте сезімтал келетіндіктен, осындай сәулелермен жұмыс істейтін адамдар катарактаға жиі шалдығады.Дәрігердің айтуынша, іштен туа біткен катаракта құрсақтағы ұрықтың дамуы кезінде пайда болады. Бұл аурудың түрі аз кездеседі және пайда болуына көптеген факторлар әсер етеді. Соның ішінде айта кететін болсақ, жүктілік кезінде анасы қандайда бір вирустық инфекциямен ауыратын болса, зиянды әдеттері болатын болса, созылмалы аурулармен ауырған болса, нәрестенің көзінің шел басуына әкеліп соғуы мүмкін. Мұндай жағдайда нәрестеге 3 жастан кейін ғана ота жасап, көз бұршағын ауыстырады. Осы аурумен ауыратын адамдарға кеңес ретінде айта кететін жайт майлы және тұзды тамақ жемей, витаминдерге бай тағамдарды қолданғаны абзал. Еліміз бойынша глаукомамен де есепте тұрғандар саны қаншама. Суқараңғылық –көздің ішкі қысымының жоғары көтерілуінен болатын созылмалы көз ауруы. Бұл ауру түрімен жер шарында 67%-ға жуық адам ауырса, мүгедектік 12-20%-ды құрайды екен. Суқараңғылық көзден сулы ылғалдың шығуының бұзылуы көз іші қысымының жоғарылауымен көру жүйесінің үдемелі төмендеуінің салдарынан жүретін аурулар тобына жатады. Этилогиясына қарай туа пайда болған біріншілік және екіншілік глоукома деп ажыратады. Біріншілік глоукома көзден сұйықтықтың ағып шығуына жауапты құрылғылардың дамуындағы ақауларға байланысты болса ал екінші глоукома көз қабынғанда, жарақаттар алғанда, тағы басқа жағдайларда туындайды. Глоукома ауруы деген диогноз қойылғаннан кейін науқас үнемі дәрігердің бақылауында болу керек.Дәрігер Берік Балдақұлы тұрғындарға глаукома ауруынан сақтану керектігін айтады. Себебі бұл дерттің «құрығына» іліккендердің аурудан айығуы қиындау болады. Адам көзіндегі сұйықтың қалыпты айналу жағдайы бұзылса, көз ішінің қысымы жоғарылайды, содан глаукома ауруы пайда болады. Бұндай кезде көз түбіндегі нерв талшықтары айтарлықтай зақымдалады. Егер ауруды ерте сатысында анықтайтын болса, асқынулардың алдын алуға болады. Дәрігер тағайындаған емдерді уақытылы қабылдайтын болса, яғни көз ішінің қысымын тұрақты ұстап жүретін болса, оперативтік ем қажет болмайды. Егер тағайындалған ем дұрыс жүргізілмей немқұрайлы қарайтын болса ауру асқынып, соның салдарынан толық суқараңғылыққа әкеліп соғады. Егер суқараңғылық болатын болса, оны қалпына келтіру мүмкін емес. Сондықтан, кезеңді түрде дәрігерге қаралып, көзішілік қысымын тексертіп тұру қажет.Көзге қамқорлық керекКөз зақымданғанда көрсетілетін алғашқы жәрдем егер көзге бөгде зат түссе, дереу кайнатылған жылы сумен көзді сыртынан ішіне карай бірнеше рет жуу керек. Көзге қышқыл, сілті сияқты сұйықтықтар тисе, суды ағызып қойып жуған дұрыс. Егер көз қызарып, жасаурап ауырғаны басылмаса дәрігердің көмегіне жүгінгені жөн. Көзді еш уақытта қолмен уқалауға, сүртуге болмайды, тек таза, жұмсақ шүберекпен сүрту керек. Бастысы жаз айларында тікелей түсетін күн сәулесінен және шаң тозаңнан қорғанып көзілдірік киген дұрыс.Мамандар мынадай кеңес береді. Жұмыс орнындағы жарықты реттеп отыру.Ол тым қатты жарық немесе тым көмескі, әлсіз болмауы керек. Үстелге қоятын шамның жарығы сол жақтан түсу керек. Кітапты окығанда, теледидар көріп копьютермен жұмыс жасағандағы қашықтық 30-35 см болу керек. Яғни үстелде дұрыс денені тік ұстау көз ауруының болдырмауының бірден бір себебі. Теледидарды қараңғыда көрмеген жөн. Ой еңбегі мен дене еңбегін алмастырып отыру. Үнемі компьютермен жұмыс жасағанда көзге арналған жаттығуларды жасау тиіс. Кітапты көлікте қозғалыс кезінде, жатып оқымаған дұрыс. Кірпікке арналған косметикалық құрылғыларды жатар уақытта жуып тастау керек. Компьютермен жұмыс жасаған кезде 10-15 минут бөліп, көзге арналған жаттығу жасау тиіс. Көз ұқыптылықты талап етеді, сол себепті жиірек таза ауада серуендеу керек. Сонымен қатар төмендегі көрсетілген жаттығуларды күніне бірнеше рет жасап тұрған жөн. Түзу отырыңыз, назарыңызды алға қарай бағыттап, көзіңізді жұмыңыз да айналмалы қозғалыстар жасаңыз. Мысалы, солға, жоғарыға, оңға және төмен қарай 5-10 рет қайталаңыз.Саусақтардың ұшымен көзді аздап басып тұрыңыз да алып тастаңыз. Бұл тәсілді 5 рет қайталаңыз. Одан соң көзді ашып, жылдам ырғақпен 15 рет жыпылықтатыңыз.Оң қолыңызды алға созып, назарыңызды ортаңғы саусақтың тырнағына аударыңыз. Қолыңызды оң жаққа максимальді бағыттаңыз, бірақ басты бұрмаңыз және назарды саусақтан алмаңыз. Оң жақ қолыңызды қайтарып, енді сол жақ қолыңызбен жасаңыз. Мұны да 5 рет қайталаңыз.Көзіңізді жұмып, оны қатты қысыңыз. Мұны да 5 рет қайталаңыз. Жаттығуды жасап болғаннан кейін 15 рет жыпылықтатыңыз.Бірнеше рет терең дем алыңыз да тынысты ұстап, белді бүгіп, басты алға қарай түсіріңіз. Содан соң 5-ке дейін санап, қайтадан түзу тұрыңыз. Терең дем алып, жаттығуды бірнеше рет қайталаңыз.Талғаммен тамақтану талай дерттен қорғайды. Көз тазалығын сақтаумен қатар дұрыс тамақтануға да мән берген жөн. Көз аурулары тұқым қуалаушылық немесе сыртқы ортаның жағымсыз әсері нәтижесінде пайда болады дедік. Мысалы, құрамында канцерогеннің жоғары мөлшері бар тағамды және басқа да зиянды заттарды қабылдағанда көз ауруы пайда болады. Ал көз үшін ең пайдалы көкөністерге қырыққабат және жүгері жатады. Олардың құрамында дәрумендер мен минералды заттар көп болғандықтан, көздің қалыпты көру қабілетін сақтайды. Көздің жақсы көруі үшін тамақтың құрамында А дәрумені болу қажет. Ол ағзаның түрлі инфекцияларға қарсы тұру қабілетін жоғарылатады. Сонымен қатар көздің сау болуы үшін С, Вi, Be және В12 дәрумендерінің де маңызы зор. Олар қан тамырларын бекітеді, орталық жүйке жүйесін қоректендіреді.Балаңызды бақылаңызКейінгі жылдары балалар арасындағы көз ауруы көбейді. Оның ішінде туабітті аурулардан бөлек, жүре пайда болған сырқат түрлері жиі кездеседі. Мектепте, асыра айтқанда, екі баланың бірі көзілдірік киюге мәжбүр. Дәрігерлердің айтуынша, соңғы кезде технологияның дамуы да көз ауруына жетелейтін бірден-бір себеп болып отыр.<blockquote>«Қазір балалардың көпшілігі ұялы телефон, планшет, гаджет, компьютер пайдаланады. Мәселен, миопия деген көз ауруы бар. Көздің көру қабілетінің нашарлауына қоршаған орта факторлары тікелей әсер етеді. Яғни, жас балалардың көз жанарының бұзылуына ұзақ уақыт компьютер, смартфонды пайдалану, теледидарды жақын ара-қашықтықтан көру көп әсер етеді. Сонымен қатар көру қабілетінің нашарлауы сабақ оқу барсыныда жарықтың дұрыс түспеуі мен кітапты тым жақын, не тым алыс, жатып, еңкейіп, көзге салмақ салып оқығаннан да болады. Қазір мектептегі әрбір үшінші бала көзілдірік тағады. Оны күнделікті жұмыс уақытында, болмаса оқушыларды жаппай медициналық тексеру кезінде көріп отырмыз. Көз қызметі нашарлаған жағдайда көзілдірік кию міндетті. Сабақ оқитын бөлмеге жарықтың мол түсуін қадағалау қажет. Баланың бос уақытында компьютер ойнап, телефонмен ойнауына шектеу қою қажет. Сондықтан көзіңіздің нашарлауын күтіп отырмай, жылына бір рет офтальмолог дәрігерінің тексеруінен өткен дұрыс. Ауруды емдегеннен гөрі оның алдын алудың орынды екені анық», – дейді дәрігер офтальмолог Берік Жадырасын.</blockquote>Адамның ішкі органдары сырқатқа шалдықса да ол көзге әсер етеді. Орталық және шеткі жүйке жүйесі, жүрек-қан тамырының жүйесі ауырса да, ағзадағы зат алмасу бұзылса да, ішкі секреция бездері зақымданса да, көз маңайында ауру процестері басталса да көзді ауыртады. Бір көздің жарақаттануы екінші көзге де әсер етеді. Сондықтан қос жанарға қамқор болу қашанда маңызды екенін естен шығармаған жөн.

Қазалылық дәрігер офтальмолог көз ауруының жасарып кеткендігіне алаңдаулы 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Стоматология – дені сау тіс пен әдемі күлкі сыйлайтын орталық. Ал сол орталықтың көмегіне жиі жүгінесіз бе? Тіс дәрігеріне қаралу қаншалықты қымбат? Тіс пастасы мен щеткасын қалай таңдайсыз? Тағы да басқа сізді толғандырған сауалдардың жауабын тіс дәрігері &nbsp;Күләш Төлепованың сұхбатынан оқи аласыз.– Тісті қалай күту қажет? Адамдардың жиі жіберетін қателіктері қандай?– Ауыз қуысын күніне екі рет тазалап тұру керек. Жарты жылда бір рет тіс дәрігеріне қаралып тұру керек. Тісіңіз сау болса да, профилактика артық етпейді. Одан кейін жаңғақты тіспен шағу, бөтелкені тіспен ашу дегеннен мейлінше аулақ болған жөн. Суық пен жылының да тепе-теңдігін сақтаған жөн.– Қазақстанның стоматология саласында қандай қиындықтар бар?– Қиындықтар өте көп және оны түрлі қырдан қарауға болады. Біріншіден, өңірлерді сапалы стоматология аз, адамдар не сапасыз қызметке душар болады не алыстағы облыс орталықтарына баруға мәжбүр. Екіншіден, маман тапшылығын айтсақ болады, әсіресе балалардың тістерін емдейтін маман өте аз. Мүмкін, бұл балалармен жұмыс істеудің қиындығынан болар… Одан кейін халықтың өз денсаулығын күтуге деген дұрыс сана-сезімінің болмауы. Біз ауруымыздың асқынғанын аяғына дейін күтіп, сосын ғана дәрігерге барамыз. Мұндай жағдайда көбіне дәрігерлер қауқарсыз болып жатады. Профилактика жасау, аурудан әлдеқайда арзан екенін адамдар білмейді, білсе де назар аудармайды.– Стоматология саласында озық дамыған елдер қайсы?– Бұл жерде көп мемлекетті атауға болады: АҚШ, Германия, Оңтүстік Корея, Израиль. Дамыған елдердің бәрінде стоматология жақсы жолға қойылған. Дегенмен, нақты мемлекетті атау қажет болса, медициналық туризм тұрғысынан жауап беріп көрейін. Медициналық туризм дегеніміз кәдімгі туризм секілді, тек мұнда сіз демалмайсыз, емделесіз. Медициналық, соның ішінде стоматологиялық туризм бойынша ең жоғарғы сұранысқа Германия мен Израиль ие. Бұл екі мемлекетте көрсетілетін қызмет сапасы өте жоғары және салыстырмалы түрде қолжетімді. Сол себепті шетелдіктердің көпшілігі осы елдерді таңдап жатады.– Тіс күтіміне байланысты мифтерді атай аласыз ба? Мысалы, тісті қайта-қайта жуу эмальді бұза ма?– Мифтер өте көп, сіздің айтқан мысалыңыз да – миф, тісті бірнеше рет жуғаннан эмаль бұзылмайды. Егер тісті тұрақты тазалап тұрмаса, онда тістің шеті тамақ қалдықтарымен қапталады, бұл кейіннен бұзылуына әкеледі.Сондай-ақ, тісті таңертең емес, таңғы астан кейін тазалау керек деген де пікір бар. Таңғы астан кейін тазалау дұрыс, бірақ таңертең де тазалау керек, өйткені ауыз қуысында түні бойы бактериялар жиналады.Ауырған тіске спиртке батырылған мақта басу қажет дейтіндер де бар. Бұл өте қауіпті. Ауырған тісіңіз бұдан жазылып кетпейді, есесіне сіз тістің жанындағы етіңізді күйдіріп алуыңыз әбден мүмкін. Тісім ауырмаса, стоматологқа бармауға болады дейтіндерге айтарым, ауыз қуысындағы тістің бұзылуы процесі бастапқыда ешқандай ауырсынусыз өтеді. Ауру – асқынғанның белгісі. Бастапқы кезде тісті емдеу оңай, әрі арзан. Бұрынғы заманнан қалған стереотиптік миф бойынша, тіс дәрігеріне бару қатты ауырсыну дегенді білдіреді. Қазір заманауи технологиялар мен мүмкіндіктердің арқасында тісті емдеу ауырмайтындай етіп жүзеге асырылады.– Тісті емдеу арқылы оны аман сақтауға болады. Дегенмен, қандай жағдайда тісті жұлуға тура келеді?– Заманауи технологиялардың арқасында тісті емдеу арқылы сақтауға болады. Тісті жұлу – өткен заман әдісі. Дегенмен, кейде тісті жұлатын жағдайлар болады. Әсіресе, тіс жиегінің асқынуы салдарынан тіс жұлынады..

Күләш Төлепова : Тісті жұлу – өткен заман әдісі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Дәрігер – кең ұғым, қастерлі мамандық. Ауырған сәтте адам жанына араша, кісі денсаулығы үшін жауапты болатын жандардың атқаратын жұмысы да ауқымды. Саланың қызығынан шыжығы көп десек те, дәрігерлікті жан қалауымен таңдаған жан үшін адамдарды емдеу ісі қуаныш сыйлары анық.Өз саласын жүрек қалауымен таңдап, ақ халат киіп, адал қызмет етуді арман етіп, айқын мақсатына жеткен жандардың бірі – бүгінгі біздің кейіпкеріміз.<blockquote>&nbsp;Кішкентай кезімнен әкеме қарап бой түзеп, сол кісіге қызығып өстім. Дәрігер болуға деген қызығушылық әкемнің адал еңбегіне куә болуыммен басталды. Бұл салаға деген қызығушылығым сол, мектеп бітірісімен жоғарғы оқу орнына түскенге дейінгі аралықта кенттегі ауруханада операциялық санитарка, яғни кіші буын қызметкері болып жұмыс жасадым. Сол кездің өзінде мол тәжірибе жинап, ол менің кейінгі институттағы жылдарыма көп көмегін тигізді, – дейді Манат Садықова.</blockquote>Манат Рүстемқызы – 1968 жылдың тумасы. Жалағаш ауданында дүниеге келген. 1985 жылы №36 орта мектепті тәмамдаған. Өз сөзінде айтып өткеніндей мектеп бітіре сала еңбекке араласқан. Екі жылдан кейін ғана Алматы мемлекеттік медицина институтына оқуға түскен. «Емдеу ісі» мамандығын 1994 жылы аяқтап, «дәрігер» квалификациясын алып шыққан. Ең алғашқы еңбек жолын кент ауруханасында инфекционист дәрігер ретінде бастаған. Кейін аймақтық дәрігер қызметіне тағайындалған ақ халатты абзал жан өзінің адал еңбегінің нәтижесінде түрлі бағытта абыройлы еңбек еткен. Терапия бөлімінің меңгерушісі, онколог дәрігер, бас дәрігердің орынбасары қызметтерін атқарып, 2017 жылы Сырдария аудандық ауруханасының бас дәрігері лауазымына тағайындалған. Кейін терапевт-консультант, инфекционист дәрігер қызметтерін атқара жүріп, халықтың алғысына бөленген. Манат Садықова аудандық ауруханада ВКК төрайымы қызметін биылдан бастап атқарып келеді.Ақ халатты абзал жан – бір салаға негізделген түрлі бағытта елеулі еңбек етіп, мол тәжірибе жинақтаған беделді маман. Қызметіне асқан жауапкершілікпен қарайды. Соның нәтижесінде зор беделге ие болып, еңбегінің өнбегін көріп келеді. Көркем әрі салмақты мінезімен айналасындағылармен тіл табысып, көпке көтеріңкі көңіл-күй сыйлай жүреді. Бұл туралы бізге Манат апайдың жанында жүрген әріптестері айтты. Жоғары біліктілігі бар жоғары санатты дәрігер осылай көптің алғысына бөленіп келеді.Жалпы айтқанда, Манат Садықова дәрігерлер династиясының өкілі деуге негіз бар. Жоғарыда айтып өткеніміздей, әкесі осы салада беделді болған кісі. Кейінгі буынды айтпағанда, ауданда Рүстем Садықұлының есімін білмейтін жан кем болар. Ұзақ жыл медицина саласында еңбек еткен кейіпкеріміздің әкесі 1985-1999 жылдары Сырдария аудандық ауруханасының бас дәрігері қызметін абыроймен атқарған. Жауапты қызметке үлкен абыроймен, зор беделмен жеткенін Рүстем Садықұлының оған дейінгі жүріп өткен жолынан анық аңғара аламыз. Манат апайдың анасы Күміскүл апа да денсаулық сақтау саласында елеулі еңбек еткен. Бір өкініштісі, өмірден ертерек өтіп кетіпті. Рүстем Садықұлы – Сырдария ауданының Құрметті азаматы. Осындай құрметті, беделді азаматтың балалары мен немерелері де ата жолын жалғады. Дәрігерлер династиясына айналған отбасыдан шыққан ұл мен қыздар – бүгінде адам жанына араша түскен беделді қызмет иелері.<blockquote>&nbsp;Әкем үнемі бізге ақ жолмен, адал жолмен жүруді айтып отырады. «Тура жолдан тайма» деп өсиет етеді. Бақыттың байлықта емес, нағыз құндылықтың адам екенін жиі айтады. Жалпы еңбекте де, өмірде де әкемді ұстаз тұтамын, – дейді Манат Рүстемқызы.</blockquote>Айта кетейік, кейіпкеріміздің өз балалары да медицина саласын таңдаған. Ұлы мен қызы ата-анасының мақтанына айналып отыр. Үлкені – қыз, Ақтөбе қаласында халыққа қалаулы еңбек етіп жүр, дәрігер. Ал ұлы медициналық университеттің 7-курс студенті. Келіні де осы саланы меңгеріп жүргенін айта кетейік. Манат апай бүгінгі таңда аяулы әже. Жолдасы Бек Үдербаев екеуі үш немеренің қызығын көріп жүрген бақытты жандар.Манат Садықованың адал еңбегі басшылық тараптан ұдайы жоғары бағаланып, жоғарғы марапаттарға да ие болып жүр. Атап айтсақ, 2012 жылы «Медицина саласының үздігі» төсбелгісімен марапатталған. Одан бөлек «Сырдария ауданының 25 жылдығы», «Алтын дәрігер» медальдері кеудесінде жарқырайды. Сонымен қатар, облыс әкімінің, Қызылорда облыстық денсаулық сақтау саласының құрмет грамоталарына да ие болған.Дәрігерлер династиясына айналған үлгілі отбасының алтын көпірін келешекке жалғап, көпке сыйлы, халыққа қалаулы қызмет етіп жүрген білікті маманды кәсіби мерекемен құттықтай отырып, шығармашылық табыс, зор денсаулық тілейміз. &nbsp;

Манат Садықова: Ерінбей еңбек еткенге бақыт басын иеді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Дана халқымызда «Тісі ауырғанның көңілін сұрамайды» деген тәмсіл бар. Иә, адамның тісі дуылдап ауырғанда өзін қоярға жер таппай қалатындай күйде болады. Мұндайда дереу тіс дәрігеріне жетіп баратынымыз рас. Ал тіс ауруы мазаңды қашырып тұрғанда бірден ем-дом шарасын жасай кететін тіс дәрігерлерінен айналып-ақ кетесің. Ауданда олардың қатары жетерлік десек, стоматолог дәрігер Жасұлан Әлжановтың орна бөлек.Бұл салада Жәкеңнің тәжірибелі маман екені шүбәсіз. Өйткені тісі ауырып келген науқастарды емдеп жүргеніне 30 жылға жуық уақыт болған. Осы уақыт аралығында сырдариялықтардың біразы Жасұлан Сәбитұлының алдына келіп, ем қабылдағаны анық.Жәкең – жергілікті жердің азаматы. Әкесі Сәбит Әлжанов – саналы ғұмырын құқық қорғау саласына арнаған қырағы полицей. Бүгінде отставкадағы подполковник. Ал анасы Бекзада Тілеуімбетова – медицина саласының ардагері. Аудандық ауруханада ұзақ жылдар бойына фельдшер-нарколог қызметін атқарған. Халыққа қызмет ете білген отбасында 6 ұл тәрбиеленіп өскен. Ағайындылар Ғабит, Нұрлан, Ерлан, Жасұлан, Ержан және Бауыржан әке мен ана үмітін ақтап, әртүрлі салада жемісті еңбек етуде. Ағайындылардың ішінде Жәкең медицина саласын таңдап, стоматолог дәрігер болған.&nbsp;Мектеп қабырғасынан түлеп ұшқан соң өз арманына қол жеткізу үшін Қарағанды мемлекеттік медициналық институтқа оқуға түскен. Бұл елімізде Азаттықтың арайлы таңы атқан жыл еді. Содан 5 жыл «Стоматология» факультетінде жоғары білім алып, тіс емдеудің түрлі тәсілдерін меңгереді. Орталық Қазақстаннан жоғары білім алып келген жас маман 1996 жылы аудандық емханада стоматолог дәрігер болып еңбек жолын бастайды. Міне, содан бергі уақытта аталған салада тәжірибе жинақтап, білікті маман атанып, аудан халқына қызмет етіп келеді.<blockquote>&nbsp;Тіс күтіміне көңіл бөліп, мұқият тазалап, үнемі назарда ұстаудың бүкіл ағза саулығына әсері зор. Ал, ауыз қуысының тазалығы ас қорыту жүйесінің қалыпты қызметін қамтамасыз етеді. Әрі қардай ақ маржан тіс көркіңе көрік үстеп, ажарыңды аша түседі. Сол себепті де әркім тістің сау болуына ерекше күтім жасағаны дұрыс. Кей адамдардың тіске немқұрайлы қарауы денсаулығына кері әсерін тигізіп жатады. Сондайда біз қажетті емдеу шарасын жасаймыз. Қазір тісті емдеудің жаңа технологиялары қалыптасып үлгірді. Сондықтан уақыт талабына сай біліктілікті жетілдіріп отырамын. Ресей, Франция елінің профессорларымен тәжірибе алмасып, сертификат алдым. Тіс емдеудің жаңа тәсілдері тұрғындарға қолайлы жағдай туғызудың алғышарттары екені белгілі, – дейді тәжірибелі дәрігер.</blockquote>Аудандық емханада Жәкеңе арнайы келетін науқастар жетерлік. Білікті стоматолог оларға тісіне емдеу, жұлу, эндодантия қызметтерін көрсетеді.&nbsp;Жасұлан Сәбитұлымен ұзақ жылдар бірге қызмет етіп келеміз. Өз ісінің білікті маманы. Науқастардың тісін емдеуде кәсібилік танытады. Тісі ауырып келген жанның барлық анатомиялық ерекшеліктеріне сәйкес тіс формасын қалыптастырып, емін толық жүргізеді. Сол арқылы алғысқа бөленіп келеді, – дейді әріптесі Байтабын Рүстемов.Әріптесі айтқандай, сырдариялықтардың алғысына бөленіп келе жатқан стоматолог дәрігер қызмет барысында «Аманат» партиясының, облыстық денсаулық сақтау басқармасының Алғыс хатымен марапатталған.Стоматологтар арасында «Адамның тісі кішкене түтікше секілді. Бір шеті ауыз қуысында тұрса, екінші ұшы жүрекпен жалғасады» деген теңеу бар. Демек, адамға стоматологиялық көмекті дер кезінде көрсетудің маңызы зор. Яғни, тіс ауруының алдын алуға, ауру сипатын дер кезінде анықтауға рентген түсірілімінің маңызы айтпаса да түсінікті. Ол арқылы қай тістің сау, қайсысы тіс жегіден зардап шеккенін, қайсысын емдеп, жұлу керектігін нақты білуге болатынын айтады тәжірибелі маман.<blockquote>&nbsp;Кез келген тіс ауруы тамақты жеткілікті шайнамаудан басталады. Себебі ауыз қуысында қалған қалдықтар микробқа айналып, эмальды бұзады. Дұрыс шайналмаған тамақ асқазан жұмысын ауырлатады. Ауру асқынған кезде жүрекке жетеді. Бүйрек, бауырдың қызметін бүлдіреді. Сөйтіп, тіс жегі пайда болады. Бұған жол бермес үшін үнемі тіске мән беру керек – дейді дәрігер.</blockquote>Тәуелсіздік жылдары шаңырақ көтерген Жасұлан Әлжанов жары Лунара Шахметовамен 3 ұл тәрбиелеп өсірді. Үлкен ұлы Диас – қазіргі таңда аудандық спорт клубының директоры, екінші ұлы Аслан аудандық полиция бөлімінің қылмыстық іздестіру бөлімшесінде кинолог болып қызмет атқарады. Ал кенжесі Тамырлан келер жылы мектепті бітіреді.Медицина қызметкерлерінің кәсіби мерекесінде Жәкең секілді тәжірибелі маман кейіпкеріміз болды. Өйткені, білікті маманның атқырып жатқан қызметі кейінгі жас мамандарға үлгі болмақ. Ал тиісті ем-домын қабылдаған тұрғындар қай кезде ризашылығын білдіруден шаршамайтыны айқын.&nbsp;

Жасұлан Әлжанов: Тістің саулығы адам ағзасына әсер етеді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> «University Medical Center» (UMC) корпоративтік қорының облыстық филиалында жыл сайын он шақты «балалар церебралды сал ауруы» диагнозы қойылған бала алғашқы қадамдарын жасайды. Орталықта тұсау кесер рәсімі өткізіледі.Сегіз жасар Шерхан алғашқы қадамдарын екі жыл бұрын оңалту орталығында жасады. Бұған бүкіл ұжымның қажірлі еңбегі мен жүйелі оңалту емі ықпал етті, деп анасы Самал орталық мамандарына алғысын білдіреді.<blockquote>«Диагнозы: церебралды сал ауруы, спастикалық диплегия. Бұрын Шерхан өз бетімен жүрмейтін, агрессивті, тұйық болатын. Қазір баламыз жүргіншімен журеді, құрдастарымен араласады, күлімсірейді, сөздік қоры артты. Ерекше балаларға даму үшін осындай көмек жасалғанына өте қуаныштымын. Алайда, осы орталықта оңалту еміне сұраныс көп болғандықтан, кезегімізді ұзақ күтеміз», - дейді Самал.</blockquote>Тоғыз жасар Айкоркемде церебралды сал ауруының ең ауыр түрі: қос гемиплегия, яғни барлық аяқ-қолында бұзылулар бар. Оңалтудан өткеннен кейін жақсару байқалады, дейді анасы Ғалымкүл. Сондай-ақ, Айкоркемнің ата-анасы оңалту емінен жиі өту үшін &nbsp;орталық кеңейтілсе деп үміттенеді.<blockquote>«Орталықта мықты мамандар. Айкоркем осында отыруды үйренді, қолдаумен ақырындап алғашқы қадамдарын жасап жатыр. Осы орталықта емделу кезегімізді бір жарым-екі жыл күтеміз, ал балаларымызға жылына 2 рет оңалту қажет», - деп атап өтті Ғалымкүл.</blockquote>Бөлімше меңгерушісі Амандық Әскербековтің айтуынша, орталық әр айналымда 60 баланы қабылдайды, сонда жылына 800 шақты бала ем алады. Дегенмен, кезектілік әлі де жоғары. Сондықтан балаларды оңалту орталықтарын кеңейту қажет.«UMC» корпоративтік қорының оңалту орталығында церебралды сал ауруы, Даун синдромы, сөйлеу дамуының кешігуі, туа біткен жүйке жүйесінің ақаулары, энурез және медициналық оңалтуды қажет ететін басқа да аурулары бар бір жастан 18 жасқа дейінгі балалар оңалту емін алады. Пациенттерге міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру шеңберінде тегін медициналық, әлеуметтік, педагогикалық оңалту көмегі көрсетіледі. Курс - 24 күн.2022 жылы «UMC» орталығының 798 пациентін оңалтуға Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорынан 253,5 млн.теңге бөлінді.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/2_b308556a79.jpeg" alt="2.jpeg"></figure>&nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/3_c6137c1a5c.jpeg" alt="3.jpeg"></figure>

МӘМС қоры балаларды оңалту орталығына жыл сайын 200 млн. теңгеден астам қаражат бөледі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Қоғамда әрбір маманның алатын өз орны бар. Соның ішінде медицина саласы қызметкерлеріне жүктелетін жауапкершіліктің салмағы зор. Өз міндетін ерекше ықыласпен атқарып, халықтың алғаусыз алғысына бөленіп жүрген ақ халаттылар өте көп. Бүгінгі кейіпкеріміз – облыстық психикалық денсаулық орталығының мейірбикесі &nbsp;Қарлығаш Полат.Қарлығаш – жас маман. Медицина саласына қадам басқанына санаулы жыл болды. Соған қарамастан ол өз міндетін тиянақты орындауымен ерекшеленеді. Науқастардың тілін тауып, дәрігерлердің нұсқамасын жауапкершілікпен орындайды.<blockquote>«1997 жылы Жамбыл облысы Қордай ауданында дүниеге келгенмін. 2012 жылы отбасылық жағдайға байланысты Қызылорда қаласына көшіп келдік. Мектеп бітіргеннен кейін облыс орталығындағы медицина колледжіне оқуға түстім. Осы мамандықты таңдағаныма ешқашан өкінген емеспін. Ең бастысы, халыққа қызмет көрсетеміз», – дейді мейірбике.</blockquote>Қар¬лығаш медицина саласын таңдауына анасы себепші болғанын айтады. Қатерлі дертке шалдыққан жақын адамын өзі емдегісі келген екен. Кейін мейіргер болу арқылы сырқаты мазалаған азаматтарға медициналық көмек көрсетуді мақсат етіпті.<blockquote>«Еңбек жолымды 2019 жылы Алматы қаласындағы емханалардың бірінде учаскелік мейірбике болып бастадым. 2020 жылы Қызылорда облыстық психикалық денсаулық орталығына жұмысқа қабылдандым. Бүгінде осы мекемеде қызмет атқарамын. Әлі үйренетінім көп. Бұл ретте тәжірибелі әріптестерімнің қолдауы көп», – дейді Қарлығаш.</blockquote>Адамның болашақта кім болатынына оның үйіндегі жағдайдың тигізер ықпалы бар. Мәселен, мұғалім болғысы келетіндердің отбасында ұстаздар бар екенін аңғарамыз. Ал дәрігер болуды армандайтындар ата-анасын емдеп, жағдайын жасауды бала кезден санасына құйып өседі. Қарлығаштың медицинаға келудегі ең бірінші мақсаты да сол. Ендігіде білімін шыңдап, әрі қарай жұмысына күш салу жоспары да бар.&nbsp;<blockquote>«Жұмысым өзіме ұнайды, қаншама жанның алғысын алып жатырмыз. Десе де мұны қанағат тұтып тоқтап қалмай, алдағы уақытта жан-жақты білім алып, мықты маман болғым келеді», – дейді ол.</blockquote>

Қызылордалық мейірбике алғысқа бөленуде

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Жастайынан ақ халат киген дәрігерлерді көрсе, сүйсіне қарайтын қаршадай қыз осынау мамандық иесі болуды армандаған жанның бірі. Замандастары мен ұстаздары бұл мамандықтың қиын екенін қаншама рет айтқанмен, өз шешімінен бас тартпаған бүгінгі біздің кейіпкеріміз Анар Әбілдаева мектепті үздік бітіріп, өзінің армандаған кәсібіне таңдау жасайды. &nbsp;№246 мектепті бітірген соң 1990 жылы Торғай облысы, Арқалық қаласындағы медициналық училищенің фельдшер факультетіне оқуға түсіп, оны 1993 жылы бітіріп шығып, 2018 жылға дейін қаладағы №6 емханада аймақтық мейіргер болып жұмыс істейді. 2018 жылдан осы кезге дейін емхананың аға патронаж мейіргері болып қызмет атқаруда. Әр жылдары еткен еңбегі еленіп, қала әкімінің алғыс хатымен, облыстық денсаулық сақтау басқармасының құрмет грамотасымен марапатталған. Жергілікті емделушілердің мейірімді мейіргерге айтар алғыстары көп.<blockquote>«Анар елгезек – жауапты, білгір маманның бірі. Басымыз ауырып, балтырымыз сыздаса, осы бір ақкөңіл жанға жүгінеміз. Аймақ мейіргері болған кезде өзіне тиесілі үйлердің бәріне барып үлгереді. Ауырып барған адамның көңілін тауып, жылы сөйлеседі. Өте білімді, өз ісінің шебері Анарды жауапкершілігі жоғары болғандықтан №6 емханаға аға мейіргерлік қызметке тағайындады. Қарамағында бірнеше мейіргер жұмыс істейді. Бұл қызметті де Анар мүлтіксіз адал атқарып келе жатқанын естіп отырмыз. &nbsp;Қызметіне табыс, отбасына амандық тілеймін», – дейді КБИ шағын ауданының тұрғыны Ақсәуле Атабаева.&nbsp;</blockquote>Емделушілер мейіргердің еңбегіне жоғары баға беріп отырса, бұдан асқан бақыт бар ма?! Бүгінде Анар өз отбасында қадірлі ана, әзиз әже. Өмірге 1 ұл, 2 қыз әкеліп, балаларына жоғары білім беріп, ұлды ұяға, қызды қияға қондырып, құрмет төрінен көрініп, жарасымды жанұяның отанасы мен шырақшысы болып, үлгілі отбасының ұйытқысы болып еңбек етуде. Біз де осы бір ақ халатты абзал жанға абырой мен бақ тіледік.&nbsp;

Мейірімді мейірбике

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Дені сау адам – табиғаттың ең қымбат жемісі. Көп жасау – деннің саулығы,бақытты болу – адамның өз қолындағы ісі депті ғұламалар. Денсаулықты зор байлыққа теңеген халқымыз ағзаның саулығын бақытқа балаған. Осы ретте адам денсаулығын сауықтыруда ақ халатты абзал жандардың еңбегі өлшеусіз. Ал өңірдің медицина саласын басқару үлкен жауапкершілік пен тынымсыз ізденіс пен ерекше еңбекті қажет етеді.&nbsp;Аймақтың бас дәрігері қызметіне тағайындалған сәттен Олжас Искаков әр сала бойынша облыстың штаттан тыс бас мамандарын жеке қабылдап, мәселесін тыңдағанын айтады. Нәтижесінде тұрғындардың медициналық көмекке арыз-шағымы азайған. &nbsp;Нефрология қызметін дамыту жөніндегі жол картасы шеңберінде «Облыстық қан орталығы» ШЖҚ КМК-дағы қандағы такролимус концентрациясын анықтайтын аппаратқа реагент жеткізіліп, облыстағы бүйрегі ауыстырылған тұрғындарға талдау жұмысы басталған. Сонымен қатар, «Орталық қалалық емханасы» ШЖҚ КМК-на иммунохимиялық анализатор аппараты сатып алынып, қондырғы іске қосылған.Одан бөлек аймақтағы хирургия саласын дамытудың «Жол картасы» әзірлеу игілікті істің бірі.Барлық медицина ұйымдарының бас дәрігерлерін 2022 жылы атқарылған жұмысы, 2023 жылға қойған міндеттерін талқылау мақсатында жеке қабылдау өткізген. Қабылдау нәтижесінде аймақ медицинасының 2023-2028 жылдарға арналған стратегиялық даму жоспары дайындалуда.Ағымдағы жылы облыс әкімінің орынбасары Нұрымбет Сақтағановтың төрағалығымен, медицина ұйымдары бас дәрігерлерінің қатысуымен 2023 жылдың І тоқсанын қорытындылау бойынша алқа отырысын өткізіп, нақты тапсырма берген. Бүгінде «Ауылда денсаулық сақтауды жаңғырту» пилоттық ұлттық жобасы аясында 2023-2024 жылдары жалпы құны - 11,2 миллиард теңгеге 27 денсаулық сақтау нысан құрылысы, 2025 жылға дейін Арал, Қазалы, Шиелі, Жаңақорған ауданаралық ауруханасын «Көпбейінді аудандық аурухана» деңгейіне жеткізу бойынша жұмыстар жүргізілуде.Қызылорда қаласының сол жағалауында 2,9 миллиард теңгеге облыстық қан орталығының құрылысы жүргізіліп жатса, &nbsp;қалада бір ауысымда 100 келушіге арналған емханасы бар 300 төсек орынға арналған көпбейінді ауруханасының құрылысы басталған. Аталған денсаулық сақтау нысаны құрылысы бойынша б министрлікпен тиісті жұмыс жүргізілуде. Еліміздің Премьер-министрінің орынбасары Алтай &nbsp;Көлгіновтің облысқа жұмыс сапары барысында Шиелі аудандық көпбейінді орталық ауруханасында аймақта атқарып жатқан жұмысым туралы баяндадым.Премьер министр облыстық фтизиопульмонология орталығы және облыстық психикалық денсаулық орталығы ғимаратының күрделі жөндеу жұмысымен танысып, бөлінген қаржының мақсатты игеріп, жұмысты сапалы жүргізуді &nbsp;тапсырды. Әріптестеріме ана мен бала денсаулығын &nbsp;басты назарда ұстауды арнайы ескертіп отырамын. Көп бейінді облыстық балалар ауруханасы 200 төсек орынға арналғанымен 360 төсек болып үстемемен жұмыс жасап жатқанына ерекше назар аударып, &nbsp;облыс әкіміне мән жайды түсіндіріп, мәселе қолдау тапты. Осылайша, бұрын-соңды облыста болмаған 150 төсекке арналған көп бейінді қалалық балалар ауруханасын жергілікті бюджет қаражаты есебінен ашу жұмысы жүргізілуде.Жағымды жаңалықтың бірі – жас аналарға жоғары мамандандырылған медициналық көмектің қолжетімділігін арттыру мақсатында жыл соңына дейін көпбейінді облыстық аурухана жанынан 70 төсектік босану бөлімшесін ашу жұмысы қолға алынуда.Сонымен қатар, мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес халықаралық стандартқа сай 200 төсектік перинаталдық орталық салу мәселесі &nbsp;пысықталып, жер учаскесі бөлінген. Ағымдағы жылы медицина ұйымдарын техникамен қамтамасыз етуге қомақты қаржы қарастырылған.&nbsp;2023 жылға &nbsp;облыс бойынша жергілікті бюджет есебінен орфандық – сирек кездесетін ауруы бар науқастарға 345 986 мың теңге қаржы қаралды. Былтырғы жылмен салыстырғанда 150 миллион теңгеге көбейіп отыр.&nbsp;<blockquote>«Медицина қызметкерлерінің біліктілігін арттыруға жергілікті бюджет қаражаты есебінен 88 160 мың теңге бөлінді. Аталған қаржының барлығы ана мен бала денсаулығын сақтау саласының игілігіне жұмсалмақ. Қажеттілікке қарай, мамандарды шет елде оқыту мәселесі пысықталуда. Республикалық мамандармен байланыс нығая түсуде. Астана қаласы ұлттық ғылыми медицина орталығының кардиохирург дәрігері Марат Мыңбаевпен облыстағы туабітті ақаумен туған есепте тұратын 62 балаға кеңес беріліп, 18 бала ота жасауға ел астанасына жолданды. Акушерлік-гинекология саласы бойынша республикалық куратор, «Акушерия-гинекология және перинатология ғылыми орталығының» дәрігері Б.Туленова облысымызға іс-сапармен келіп, медицина ұйымдарына тәжірибелік көмек көрсетті. Астана қаласындағы Ұлттық балаларды оңалту орталығының психоневрология бөлімінің меңгерушісі, невролог дәрігері А.Алимжанова көпбейінді облыстық ауруханасына келіп, «Церебральды параличте күтім ерекшелігі», «1 жасқа дейінгі балалардың жүйке-психикалық дамуы» тақырыбында дөңгелек үстел өткізілді», – дейді өңірдің бас дәрігері.</blockquote>Басқарма басшысының айтуынша, ағымдағы жылдың 24 сәуірінде өткізілген кезекті сессияда орфанды сирек кездесетін ауру түрімен сырқаттанатын облыс тұрғындарына жергілікті бюджеттен қосымша 100 миллион теңге &nbsp;бөлінген. Одан бөлек басқарма ұсынысы «Қазақстан Халқына» қорына жолданып, нәтижесінде 34 миллион теңгеге 3 науқас «Цинрайз», «Рисдиплам» препаратымен қамтамасыз етіліпті.Сондай-ақ биылғы жылы 15 төсекке арналған «Лор» бөлімшесі көп бейінді облыстық балалар ауруханасында ашылған. Лор бөлімшесінің ашылуы балалардың денсаулығын одан әрі жақсартуға жасалып отырған игілікті шара екені анық.Сонымен қатар, республика бойынша оңалтудың брендіне айналған «Қамқорлық» оңалту орталығын Арал, Қазалы, Жаңақорған, Шиелі аудандарында ауданаралық оңалту орталығын ашу жоспарланыпты. Бұл бастама өз кезегінде 5000-ға жуық ерекше балалардың тиісті оңалту шарасын тұрғылықты жерде қабылдауға мүмкіндік беретінін айтты.Басқарма басшысы Байқоңыр қаласы, Арал және Жаңақорған аудандарына жұмыс сапарымен барып, медициналық ұйым жұмысымен танысқан. &nbsp;Тұрғындармен жеке қабылдау өткізіп, ашық диалог ұйымдастырып, алыстағы ағайынның арыз-шағымын тыңдаған. Алматы және Жамбыл облыстарындағы үздік тәжірибені енгізу мақсатында Шиелі аудандық көп бейінді орталық &nbsp;ауруханасы және №6 қалалық емханасы мамандары тәжірибе алмасу және озық тәжірибені &nbsp;жүзеге асыруға жолданған.Облыс тұрғындарына травматологиялық және ортопедиялық көмек көрсетуді жақсарту мақсатында Астана қаласының №2 көпбейінді қалалық ауруханасының травматология бөлімшесінің аға дәрігері А. Кузнецовтың қатысуымен «Полижарақат» тақырыбында семинар өткізіліп, облыстың травматолог мамандары тәжірибе алмасқан.Бүгінде облыс тұрғындарына жоғары мамандандырылған медициналық көмек көрсететін ұйымдардың қажетті бағыты анықталып, «Қазақстан халқына» қорына сұраныс хат жолданған.&nbsp;Еліміздің бірқатар өңірінде медицина саласының қызметкерлеріне, оның ішінде орта буын медицина мамандарына тапшылық әлі де бар. Әсіресе, еліміздің солтүстік өңірінде медицина маманына тапшылық жоғары. Осы мәселені шешу мақсатында облыстық денсаулық сақтау басқармасының басшысының шақыртуымен 10-11 мамыр күндері аймағымызға Қостанай және Солтүстік Қазақстан облысынан арнайы құрылған жұмыс тобы келіп, медициналық жоғары колледжінің мәжіліс залында бітіруші түлектермен кездесу өткізідген.&nbsp; Басқарма басшысының төрағалығымен наурыз айының соңынан бүгінгі күнге дейін медициналық ұйымның бас дәрігерлерімен 5 облыстық штаб отырысы, 9 апталық лездеме &nbsp;өткізілген.Осы уақытқа дейін басқарма басшысының жеке қабылдауында 94 азаматтың мәселесі қаралып, алпысы оң шешімін тауып, 24-не заң аясында түсінік берілген. Қазақтың «жас келсе іске» деген ұлағатты сөзі бар. &nbsp;Халықтың денсаулығын сауықтыру мақсатында қаншама жұмыстар атқарылған. Алда атқарылар шаруа да шаш етектен дейді басқарма басшысы.&nbsp;Әрине дәрігер мамандығы – мамандық атаулы ішіндегі ең қасиеттісі, әрі абыройлысы. Дәрігерлік – аса жауапкершілікті, шыдамдылықты, өз ісіне деген сүйіспеншілікті қажет ететін ұлы мамандық. Ал аймақтың денсаулық саласының жұмысын үйлестіру басшының шеберлігін дәлелдейді.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Денсаулық