<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Бүгін ҚР Президент Әкімшілігінің мемлекеттік инспекторы Б.Сәпиев жұмыс сапарымен Сырдария ауданына келді.
Мемлекеттік инспектор ең алдымен Ақжарма ауылындағы «Ақжарма-2» шаруа қожалығына тиесілі қуаттылығы күніне 50 тонна күріш ақтайтын зауыт жұмысын көрді. Бүгінде кәсіпорын басшысы Марат Бисенов 10 адамды тұрақты жұмыспен қамтуда.
Әрі қарай Б.Сәпиевтің ауданға сапары Тереңөзек кентінде орналасқан «Мансур» спорт клубында жалғасты. Өткен жылы пайдалануға берілген спорт мектебінде 128 жасөспірім шахмат, дзюдо, қазақ күресі, тхэквондо секілді үйірмелерде жаттығу жасауда. Мұнда 8 қызметкер тұрақты жұмыспен қамтылған. Мұнан соң мемлекеттік инспектор аудан орталығындағы «Серілбол» сауда үйіне барды. Мәдина Омарова мемлекеттік бағдарламалар арқылы өз кәсібін кеңейткен.

Мемлекеттік инспектор Сырдария ауданына келді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Қазақ әйелдерінің бас киімдері жасы мен отбасындағы жағдайына байланысты бір-бірінен айтарлықтай ерекшеленеді. Олар: бергек, бөрік, жаулық, желек, жырға, кимешек, күндік, орамал, сәукеле, тақия, шәлі, бүркеніш, шылауыш және т.б. Бұл бас киімдердің өзіндік ерекшеліктері бар. Солардың ішінде тарихы тереңде жатқан, аса маңыздысы сәукеле деп айтсам, қателеспеген болар едім.
Сәукеле – ұзатылған қызға арнайы дайындалатын, аса бағалы, биік төбелі салтанатты бас киім. Сәукеле пішіні жағынан сақ заманындағы биік, әрі сүйір төбелі салтанаттық, ғұрыптық бас киімге ұқсайды. Сәукеле кереге, милық, төбе, тәж, құлақбау, және артқыбау тәрізді бөліктерден тұрады. Сәукеленің алтынмен аптап, күміспен қаптап, аса бағалы болғандығын М.Ж.Көпеев «XIX ғасырдың алғашқы жартысында өмір сүрген кіші жүздің Байсақал атты байының қызының сәукелесін құдасы Кенесары ханның ағасы Саржан төре 500 байталға бағалаған екен» деген дерегінен байқаймыз.
Сақтардан қалған сарқыт дейтін тұсы да осы жерде. Біздің заманымыздан бұрынғы 7-5 ғғ. Ұлы даламызды мекендеген сақ бабаларымыздың қалдырған мұраларына қарап сол заманда қоғамдағы әйел адамның орны ерекше болғанын байқаймыз. Сақтар кісінің қайтыс болғаннан кейін жерлеу ғұрпына, жерлеу құрылысына мән берген. Еліміздің түпкір-тіпкірінен табылып жатқан «Алтын адам» аталып кеткен алтын жапсырмалар тігілген киіммен жерленген жәдігерлеріміз халқымыздың салт-дәстүрінің бай екенін, тарихы терең екенін көрсетіп отыр.
Жайықтың жағасынан табылған «Тақсайлық сұлу» сақтардың үрдісін жалғаған сарматтардың біздің заманымыздың 2-4 ғасырларындағы қыздардың киім үлгісін беріп отыр. Оюмен өрнектелген көйлегі, мыңдаған аңдық стилді алтын жапсырмалар тігілген қамзолы, алтын алқасы мен білезігі, алтын сырғалары, алтын сабы бар күміс айнасы, күймеге мінген жауынгерлер бейнеленген тарағы, түйе пошымдас қола қазаны, алтынмен қапталған кеселері, қыштан жасалған ыдыстары, сүйек сабы бар пышағы және ұшында алтын тау ешкі басы бары сәукелесі сол заманның бай қыз жасауын аңғартады. Осындай сәукелесімен жерленген сақ әйелдерінің обалары еліміздің шығыс мен солтүстігі аймағынан, Алтай өлкесінен көптеп табылып отыр.
Халқымыз Ислам дінін қабылдағаннан кейін тармыры терең салтымызды ұмытқан жоқ. Шариғат тыйым салған салтымыздың кейбір тұстарын қайта исламға бейімдеп, жаңғырта білген.
Сақтар салтанатты жағдайда киген (мүмкін ұзатылған кезде) сәукелесімен қайтыс болғанда жерлеген болса, қазақ қызы сәукелемен ұзатылды. Қазақта «қыз жат жұрттық», «қыз мұраты кету» деген сияқты мақалдар бар. Сәукелемен ұзатылуы өз жұртыңа енді жоқсың (өлгенмен тең), басқа елге келін болып, қайта «туыласың дегені болу керек. Сәукеленің бетін жауып, беташар жасап, елді таныстыру дәстүрі сақтардың салтын жаңғырту емес па?!
Ұзатылып келе жатқан келіншек (елдің келешегі деген де баламасы бар) ауылға жақындағанда әйелдер алдынан шығып, шашу шашып қарсы алады. Басына орамал салып, алдына шымылдық құрып, ауылға алып кіреді. Жаңа түскен келін шамамен бір жылға дейін, кейде оданда ұзағырақ, бала болғанға дейін салтанатты күндері киген, басқа уақыттарда желек жамылып жүрген. Желекке ауыстырғанда сәукелені сандыққа сақтап қойған.
Этнографиялық деректер бойынша, ұзатылған қызға жасатқан сәукеле мұрагерлікке өтіп отырған. Қайтыс болған келіннің артынан ұл қалса жасаудан естеңе қайтарылмаған, ал қыз қалса жасаудың жартысы қайтарылған. Ел ішіндегі көнекөз ақсақалдардың айтуынша, жасау даулау қазақта болмаған, алайда дүниеден өткен қыздарының белгісі&nbsp;&nbsp; ретінде сәукелені төркініне қайтару әдеті болған.
Кейбір ауызша деректер бойынша ертеректе ұзатылып келе жатқан қыз кенеттен қайтыс болса, шариғатқа қайшы болғанымен жасауымен жерленген дейді. Алыстан көрінетін бас киімді келінше аман-есен «сау келе» жатыр деп елге сүйінші жіберген.&nbsp;
Міне, бұл қасиетті халқымыздың қыздарға, келіншекке және аналарға көрсеткет үлкен сыйының негізінде қалыптасқан салт-дәстүрі, әдет-ғұрпы.
Мысалы, өзіміздің Жалағаш ауданының Қызылқұм жағында сақтардың Ұйғарақ қорымында сол заманның 80 обасы үш&nbsp;топқа: шығыс, орталық және&nbsp;батыс болып шоғырланған. Жерлеу құрылыстарының осындай әр&nbsp;түрлі болуы, шамасы, отбасылық қатынастар&nbsp;жүйесін ғана емес, сонымен қатар, әлеуметтік кұрылымды, рулық қауымның эволюциясын да&nbsp;көрсетсе керек. Бұл, әсіресе, Ұйғарақ қорымындағы&nbsp;әр&nbsp;түрлі обалар топтарының үлгісінде ерекше айқын&nbsp;байқалады. Абыз әйелдер көп&nbsp;жерленген шығыс топтың молаларында кейінгі қола дәуірінен келе жатқан&nbsp;ғұрып-дәстүрлер айқынырақ байқалады.
Дана халқымыз қоғамдағы әйелдің орнын айрықша бағалап, құрметін аямаған.
Әзілхан&nbsp; Тәжекеев,
Қорқыт Ата атындағы ҚУ, «Археология және этнография»
ғылыми-зерттеу орталығының жетекшісі, тарих ғылымдарының кандидаты
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2022/03/taqsaj-sulwy-1.jpg" alt="" />

Сақтардан қалған мұра

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Жолдауын іске асыру мақсатында педагогтердің біліктілігін кемінде үш жылда бір рет арттыру нормасы енгізіледі. Бұл туралы Орталық коммуникациялар қызметі алаңында өткен брифингте ҚР БҒМ Мектепке дейінгі және орта білім комитетінің төрайымы Гүлмира Кәрімова мәлімдеді.
<blockquote>
 «Бұл ретте халықаралық тәжірибе қарастырылды. Білім саласында жоғары нәтиже көрсетіп жүрген Финляндия елінде мұғалімдер біліктіліктерін жыл сайын арттырады. Шекаралас Ресей Федерациясында мұғалімдер үш жылда бір рет өз білімдерін өзектендіреді. Сонымен қатар, жалпы статистикалық және халықаралық зерттеулердің қорытындысы ескерілді. Мысалы, TALIS зерттеулерінің нәтижесі мұғалімдердің 87% сұраныс бар екендігін көрсетті. Педагогикалық қызметті жаңадан бастаған мұғалімдердің шамамен 70%-ы кәсіби деңгейінің жеткіліксіздігі жөнінде мәселе көтеріп, үш жылда бір рет оқу жағдайын қалап отыр. Сондай-ақ, мұғалімдердің жыл сайын үздік ұстаздардың сабақтарына, конференцияларға, арнайы съездерге қатысуы да ынта ретінде олардың болашақтағы біліктіліктерін арттыруға үлкен серпін болады деп ойлаймыз», – деді Г.Кәрімова.
</blockquote>

Мұғалімдер 3 жылда 1 рет біліктілігін арттырады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгін Қызылордада ерікті ұлттық шолудың кезекті талқылауы өтті. Мұндай талқылаулар Қазақстанның барлық өңірлік орталықтарында өтілу күтілуде. Басқосуға Қазақстандағы БҰҰ Даму бағдарламасының Тұрақты өкілі Якуп Бериш, облыс әкімінің орынбасары Балжан Шәменова және Швеция елшілігінің, ҚР Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігінің өкілдері қатысты.
Басты мақсат – тұрақты дамудың экологиялық аспектісіне үлес қосатын ұсынымдарға баса назар аудара отырып, «Стокгольм+50» ұлттық диалогты бастау.
Қазақстандағы БҰҰ Даму бағдарламасының Тұрақты өкілінің айтуынша, қатысушыларға Қазақстанның ұлттық деңгейде айқындалатын үлесін, «Жасыл Қазақстан» ұлттық жобасын және ұлттық деңгейдегі басқа да саясаттар мен шараларды жетілдіру жөніндегі ұсынымдарды мәлімдеуге мүмкіндік беріледі. Талқылау нәтижелері осы жылғы маусымда Швецияның Стокгольм қаласында өтетін халықаралық кездесуде ұсынылып, «Стокгольм+50» жаһандық есебіне кіретін болады.
Айта кету керек, Қазақстан алғаш рет 2019 жылы Нью-Йорктегі Біріккен Ұлттар Ұйымының жоғары деңгейдегі Саяси форумында Тұрақты даму мақсаттарына қол жеткізу бойынша өзінің ерікті ұлттық шолуын ұсынды. 2022 жылғы шілдеде Қазақстан Нью-Йорктегі БҰҰ алаңында өзінің екінші Ерікті ұлттық шолуын ұсынады.
Жалпы, Ерікті ұлттық шолулар елдер арасында тәжірибе алмасу үшін қажет.
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2022/03/277169110_1500743583654482_2763183421630302053_n.jpg" alt="" />

Қызылордада ерікті ұлттық шолудың кезекті талқылауы өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бірінші сыныпқа баратындар үшін құжаттарды қабылдау 1 сәуірден басталады.&nbsp;Бұл туралы Орталық коммуникациялар қызметінде өткен брифингте ҚР БҒМ Мектепке дейінгі және орта білім комитетінің төрайымы Гүлмира Кәрімова хабарлады.
Баланың ата-анасынан немесе заңды өкілінен еркін нысандағы өтініш, емханадан 026/у-3 және 063/у нысанындағы анықтамалар, сондай-ақ туу туралы куәліктің көшірмесі және 3х4 екі фотосурет талап етіледі.
<blockquote>
 «Басқа ешқандай құжаттар қажет емес. Кейде қоңырау шалып, &nbsp;менен ПИК-тен немесе жұмыс орнымнан анықтама сұрап жатыр деп айтады… Бұл анықтамалар қажет емес. Мектепке қабылдау үшін тек 4 құжат қана қажет. 2022-2023 оқу жылына арналған болжам бойынга оқушылар саны артып келеді. Бірінші сыныптарға 420 мыңға жуық білім алушыны қабылдау жоспарланып отыр», – деп атап өтті спикер.
</blockquote>
Талдау көрсеткендей, ата-аналардың 80% – ы электронды түрде жұмыс істегенді жөн көреді, сондықтан өтінімдер Еgov.kz электрондық үкіметтің веб-порталы арқылы да қабылданады. Айта кетейік, бірінші сыныпқа туған күні желтоқсан айының соңында болатын балалар да бара алады.

1 сәуірде бірінші сыныпқа өтінімдер қабылдау басталады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қызылорда қаласында қатты желдің салдарынан көпқабатты тұрғын үй балконының шатыры құлады.
Оқыс оқиға Титов кентіні Қоғалы көшесіндегі бес қабатты тұрғын үй маңайында орын алған.
<blockquote>
 «Бесінші қабаттағы №48-ші пәтердің балконы шатырының аумағы 14 шаршы метрді құрайды. Оқиға салдарынан «Chevrolet Nexia» жеңіл автокөлігі зақымданған. Зардап шеккендер мен қаза болғандар жоқ. Оқиға орнына Төтенше жағдайлар департаменті мен Жергілікті полиция қызметі басқармасының қызметкерлері барды», – деп мәлім етті Төтенше жағдайлар департаментінен.
</blockquote>
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2022/03/8c6b30d0-5082-4227-9e9c-ac52c4661b7f.jpeg" alt="" />
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2022/03/094bda94-f7a4-4d76-b1c9-9238132c39a9.jpeg" alt="" />
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2022/03/183ad120-6202-422e-8b51-8306319a5015.jpeg" alt="" />

Қызылордада балконның шатыры құлады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Білім және ғылым министрлігі жазғы мектептердің жұмысына қатысты ақпарат таратты, деп хабарлайды <a href="https://sputnik.kz/20220329/zhazgy-mektep-kimder-barady-23818269.html">Sputnik Қазақстан</a>.
Мектепке дейінгі және орта білім комитеті төрайымы Гүлмира Кәрімова айтуынша, биыл жазғы мектеп 26 ​​мамыр мен 17 маусым аралығында жұмыс істейді. Негізгі мақсат – пандемия салдарынан білім саласында туындаған олқылықтардың орнын толтыру және білім сапасын арттыру.
<blockquote>
 «Жазғы мектепке 1-8 және 10 сынып оқушылары қатысады. Ал 9 бен 11 сынып оқушылары мемлекеттік емтихан тапсырады. Оқу процесі мектептің бекітілген жұмыс оқу жоспарына сәйкес жүзеге асырылады», – деді Кәрімова орталық коммуникациялар қызметінде өткен онлайн брифингте.
</blockquote>
Мектеп директоры алдымен жазғы мектептің жұмыс істеуі туралы бұйрық шығарады. Одан кейін сабақтардың икемді кестесі жасалады. Жазғы мектеп тегін жұмыс істейді.
Жазғы мектеп бағдарламасына алшақтықты жою пәндері бойынша оқу сабақтарынан басқа жобалық және ғылыми-зерттеу жұмыстары, зертханалық жұмыстар, сыныптан тыс жұмыстардың кең ауқымы, дәрістер, семинарлар, шығармашылық студиялар, спорттық-шығармашылық іс-шаралар мен экскурсиялар, ашық ауада іс-шаралар кіреді.
Жазғы мектеп жұмысын ұйымдастыру кезінде мұғалімдер ағымдағы оқу жылына бекітілген жүктемесі аясында 17 маусымға дейін жұмыс істейді. Содан кейін 56 күндік демалыс беріледі.

Биыл жазғы мектептерге кімдер барады?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> 30 наурызда аймағымыздағы жоғары оқу орындарының 300-ге жуық білім алушысы «Taza sessiya» акциясына қатысады.
Акция барысында 1-4 курс студенттері, магистранттар мен докторанттар сыбайлас жемқорлыққа байланысты сауалнама сұрақтарына жауап береді. Бұл туралы Өңірлік коммуникациялар қызметінің баспасөз алаңында «AMANAT» партиясы жанындағы Жастар қанаты Қызылорда облыстық филиалының жетекшісі Медет Жорабек мәлімдеді.
<blockquote>
 «Қазіргі таңда жоғары оқу орындарында сыбайлас жемқорлықтың кең таралуы өзекті мәселе екені мәлім. Білім алушылар сауалнамада берілетін 22 сұрақты бөгде кісілердің араласуынсыз жауап береді. Енгізілген сұрақтар сыбайлас жемқорлық әрекеттеріне байланысты әзірленген. Құпиялық талаптарды сақтау мақсатында жеке сұрақтарды енгізуге қатаң түрде тыйым салынады. Құпиялық талаптарының бұзылуына кінәлі адамдар заң бойынша жауапқа тартылады», – деді Медет Ерданаұлы.
</blockquote>
Айта кетейік, сауалнама нәтижелері ҚР Ұлттық және коммерциялық емес акционерлік жоғары оқу орындары арасында сыбайлас жемқорлықты анықтау үшін жалпылама түрде пайдаланылады.

Қызылордада «Taza sessiya» акциясы басталды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;2022 жылдың 31 наурыз күні сағат 21.00-ден бастап 01 сәуір күнгі сағат 06.00-ге дейін қаланың орталық ауыз су жүйелеріне және «Әль-Фараби», «Шанхай», «КБИ» тұрғын аудандарының су жүйелеріне жоспарлы жуу, шаю және залалсыздандыру жұмыстары жүргізіледі.
Осы жұмыстарға байланысты төменде көрсетілген қалалық ауыз су жүйелеріне:
– қала орталығының ауыз су жүйелеріне 31 наурыз күні сағат кешкі 22.00-ден 01 сәуір күні сағат таңғы 06.00-ге дейін;
– «Әль-Фараби», «Шанхай», «КБИ» тұрғын аудандарының орталық ауыз су жүйелеріне 31 наурыз күні сағат кешкі 21.00-ден 01 сәуір күні сағат таңғы 06.00-ге дейін ауыз су беру уақытша тоқтатылатын болады.
Ауыз суды пайдаланар алдында кранды ашып хлордың иісі толық кеткенше ауыз суды пайдаланбауды сұраймыз. 
Ведомстволық мекемелерде 2022 жылы 01 сәуір күні сағат таңғы 06.00-ден бастап суды ағызып хлордың иісі толық жойылғанға дейін жауапты кісілерді бекіту қажет.
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2022/03/cw-1-scaled.jpg" alt="" />

Қызылорда: Ауыз су уақытша тоқтайды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;ҚМДБ-ның Қызылорда облысы бойынша өкілдігі Жаңақорған аудандық мешіті және «Жаңарған Жаңақорған жастары» қоғамдық қорының ұйымдастыруымен облыстық деңгейде құранды жатқа және мәнерлеп оқу, азан шақыру сайысы өтті. Бұл байқау үш жылдан бері дәстүрлі түрде өткізіліп келеді.
Жаңақорғанда өткен тартысты сайыста облысқа қарасты қала, аудан мешіттерінен 120-дан астам үміткер қатысты.
Бағалау ережесіне сәйкес, үміткерлерге қазылар алқасы тарапынан 3 сауал қойылып, шәкірттердің Құран аяттарын жаттау қабілеті, оқу мәнері және әуезділігі мен тәжуид ережелерін сақтауға аса мән берілді.
Сайыс қорытындысы бойынша Жаңақорған аудандық мешітінде еліміздің бас муфтиі Наурызбай қажы Тағанұлы, облыс әкімінің орынбасары Қайрат Нұртай және аудан әкімі Руслан Рүстемов жарыс жеңімпаздарын марапаттады.
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2022/03/277171848_3120415901540085_2808912439910604103_n.jpg" alt="" />

Жаңақорғанда облыстық құран оқу сайысы өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> 2025 жылға дейін Қазақстанда 62 миллион шаршы метр үй салынады. 5 мың 200-ден аса мемлекеттік нысан бой көтереді.
Бұл туралы Премьер-Министр Әлихан Смайыловтың төрағалығымен өткен дағдарысқа қарсы шаралар жөніндегі жедел штабтың кезекті отырысында айтылды. Қазіргі таңда 286 нысанның құрылысы тоқтатылды. 84 нысанда жұмыстың тоқтауына бағаның қымбаттауы себеп болған.

Қазақстанда 62 млн. шаршы метр үй салынады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Абай, Жетісу және Ұлытау облыстарын құру бойынша жұмыс басталды. Бұл туралы бүгін Үкімет отырысында ҚР Ұлттық экономика министрі Әлібек Қуантыров айтты, деп хабарлайды ҚазАқпарат.
Оның айтуынша, Мемлекет басшысының Жолдауын іске асыру жөніндегі жалпыұлттық іс-шаралар жоспарының «Елдің әкімшілік-аумақтық құрылысын жетілдіру» бағытында 5 іс-шара іске асырылады.
<blockquote>
 «Бүгінгі күні министрлік Абай, Жетісу және Ұлытау облыстарын құру бойынша жұмысты бастап кетті. Осы жылғы 25 наурызда Премьер-Министрдің өкімімен аталған облыстарды қалыптастыру үшін комиссия құрылды. Комиссияның міндеті – жаңа өңірлерді құру бойынша жүргізіліп жатқан жұмыс аясында мемлекеттік органдадың ведомствоаралық өзара іс-қимылын қамтамасыз ету», – деді ол.
</blockquote>
Сондай-ақ, министр жауапты орындаушыларды және іске асыру мерзімдерін көрсете отырып, «Қазақстан Республикасының әкімшілік-аумақтық құрылысының кейбір мәселелері туралы» Президент Жарлығын қабылдау жөніндегі жұмыс алгоритмі әзірленгенін айтты.
<blockquote>
 «Алгоритм ұйымдастырушылық-дайындық және жедел іс-шаралар тізбесін қамтиды. Алгоритм аталған облыстар әкімдіктерінің назарына жеткізілді. Жалпы алғанда, Абай, Жетісу және Ұлытау облыстарын құруды көздейтін «Қазақстан Республикасының әкімшілік- аумақтық құрылысының кейбір мәселелері туралы» Президент Жарлығының жобасы осы жылы, жақын арада Президент Әкімшілігіне енгізіледі», – деді Әлібек Қуантыров.
</blockquote>

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары