<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Қазақстанда күздің үшінші айы жаңашылдықтарға толы болмақ. Бүгіннен бастап мектеп оқушылары күзгі демалысқа шықты, бірқатар тас жол енді ақылы, ал денсаулық министрлігі ревакцинация науқанын бастауды көздеп отыр, деп хабарлайды <a href="https://sputnik.kz/society/20211101/18541787/qazaqstan-1-qarasha-ozgerister.html">Sputnik Қазақстан</a>.
**Қайта вакциналау науқаны 
**Денсаулық сақтау министрлігі қараша айының үшінші онкүндігінен халықты ревакцинациялауды жоспарлап отыр. Қайта вакциналау кезінде адамдарға вакцинаның тек бір дозасы егіледі.
<blockquote>
 “Коронавирусқа қарсы вакциналаудың толық курсы аяқталғаннан кейін 6-9 айдан соң қосымша доза салдыру ұсынылады”, – деген еді денсаулық министрі Алексей Цой.
</blockquote>
Спутник V вакцинасын салдырғандар 9 айдан кейін инактивтелген Sinopharm, CoronaVac, Hayat-Vax, QazCovid-in немесе Pfizer вакцинасын ала алады.
Ал, керісінше, Sinopharm, CoronaVac, Hayat-Vax, QazCovid-in вакцинасы егілгендерге 6 айдан соң векторлық Спутник V немесе м-РНК-вакцина (Pfizer) салынады.
Pfizer салғызғандарға алты айдан кейін инактивтелген Sinopharm, CoronaVac, Hayat-Vax, QazCovid-in немесе векторлық Спутник вакцинасын қайта салу ұсынылады.
**Ақылы жолдар 
**1 қарашадан бастап Қазақстанда автокөлік жолдарының 7 учаскесі ақылы болады.
Олар:
Нұр-Султан – Павлодар, 
Шымкент – Өзбекстан шекарасы (Ташкентке қарай), 
Щучье – Көкшетау, 
Қапшағай – Талдықорған, 
Шымкент – Тараз, 
Тараз – Қайнар, 
Шымкент – Қызылорда. 
Бұл учаскелердің тарифі қазіргі ақылы жолдардың бағасымен бірдей болады. Жолақы құны автокөлік түрі мен бағдар ұзақтығына байланысты.
Мысалы Нұр-Сұлтан-Павлодар тас жолымен жүретін жеңіл автокөліктер 380 теңге төлесе, автобустар үшін жол ақы 1 870 теңгеден 5 610 теңгеге дейін. Ал жүк көліктері үшін 1 870 теңгеден 9 380 теңгеге дейінгі аралықта болады.
Жол ақысын интернет-банкинг, төлем терминалдары, сондай-ақ SMS арқылы төлеуге болады.
**Оқушыларда каникул басталды 
**Қазақстан мектептерінде бірінші тоқсан аяқталды. Оқушылар бірінші қарашадан күзгі демалысқа шықты. Каникул тура бір аптаға созылады. Дүйсенбі, 8 қарашада балалар мектепке қайта оралады. 
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2021/11/18541869.png" alt="" />
Келесі каникул – Жаңа жылда. Қысқы демалыс 30 желтоқсаннан 9 қаңтарға дейін созылады.
Ал көктемде 12 күн – 19 мен 30 наурыз аралығында демалады.
1-сыныптар үшін қосымша жеті күн демалыс берілген, ол 2022 жылдың 7-13 ақпанына тура келеді.
**Магистратураға құжат қабылдау 
**Білім саласында тағы бір жаңалық бар. Бүгін, 1 қарашадан магистратураға түсу үшін екінші рет өткізілетін кешенді тестілеуге құжат қабылдау басталады.
Ол үшін Ұлттық тестілеу орталығының app.testcenter.kz сайтында тіркелу қажет. Құжат 1-15 қараша аралығында қабылданады. Кешенді тестілеу 18 қараша мен 11 желтоқсан аралығында өтеді. Тесті сәтті тапсырған үміткердің магистратураға бөлінген грантты ұтып алуға мүмкіндігі бар.
Үміткерлер дәстүрлі түрде шет тілі, білім бағдарламалары тобының бейіні бойынша және оқуға дайындығын анықтау бойынша тест тапсырады. Шет тілін меңгергенін растайтын халықаралық сертификаты бар адамдар автоматты түрде тестілеуден босатылады.
Мемлекеттік білім тапсырысы және ақылы негізде ғылыми-педагогикалық магистратураға түсу үшін шекті балл – 75, бейінді магистратура үшін 50 балды құрайды.
Магистратураға білім гранттарын тағайындау конкурсына құжаттар 25 желтоқсанға дейін қабылданады. Магистратураға қабылдау 26 желтоқсан мен 10 қаңтар аралығында өтеді.
Бұған дейін білім министрі Асхат Аймағамбетов магистратураға оқуға қабылдау жылына екі рет өткізілетінін хабарлады. Жазда грантқа түсе алмағандар және бұрын кешенді тестілеу тапсырмағандар үшін күзде екінші мәрте кешенді тестілеу ұйымдастырылады.
**Дизель отыны 
**Қараша айында Қазақстаннан бензин және дизель отынын шығаруға тыйым салу мерзімін ұзарту жоспарланып отыр. Тыйым жарты жылға енгізіледі деп күтілуде. Бұйрық әзірге ресми түрде қабылданған жоқ, мемлекеттік органдарда талқыланып жатыр.
Қазір елдегі дизель отынының тапшылығы көп адамды мазалап жүр. Энергетика министрлігінің мәліметінше, тамыз айының соңынан бері дизель қоры азая бастаған. Оған Қазақстанда жанар-жағармай бағасының төмен болуы да әсер етті. Жүк көліктерінің дені, “солярканы” Қазақстаннан құйып алуға тырысады.
Тапшылықпен күресу үшін үкімет бензин мен дизель отынын Қазақстаннан шығаруға тыйым салды.
**Ең арзан пәтерден құр қалмаңыз 
**Нұр-Сұлтанда жастардан сатып алу құқығынсыз жалға берілетін баспанаға өтінім қабылдау басталады.
Арендалық тұрғын үй тек жұмыс істейтін жастарға бес жылға беріледі. Яғни, 5 жылдан кейін пәтерді босату керек. Бірақ осы мерзім ішінде жастардың өз үйін сатып алуға ақша жинауға мүмкіндігі болады.
Мысалы, қазір елордалық жастар ай сайын 90 000 – 120 000 теңгеге пәтер жалдап тұрса, арендалық баспанаға небәрі 5 000 – 15 000 теңге төлейді.
Құжат тек электронды түрде тапсырылады.
Байқау шарттары:
29 жасқа толмаған Қазақстан азаматы; 
аяқталған орта/арнайы орта/жоғары/жоғары оқу орнынан кейінгі білім және ресми жұмыстың болуы; 
Нұр-Сұлтан қаласында соңғы 2 жылдан кем емес тұрақты үздіксіз тіркелу; 
өтініш берушінің және отбасының барлық мүшесінің меншігінде баспананың болмауы; 
төлем қабілеттілігін растау (ай сайынғы табыс кемінде 116 680 теңге/соңғы 6 айда 40 АЕК). 
Құжат тапсырған тұрғындар арасында іріктеу балдық жүйе бойынша жүргізіледі. Өтінімді қарау кезінде отбасындағы бала саны, еңбек өтілі, кәсіби жетістіктер, жұмыс орны, банктегі жинақтары ескеріледі.
**Еуропаға әуе рейсі 
**4 қарашадан “Северный ветер” (Nordwind) әуе компаниясы Қазақстаннан Ресейдің Калининград қаласына рейстер ашады. Әуе рейсі апта сайын орындалады.
Калининградқа Нұр-Сұлтаннан (сенбі сайын) және Алматыдан (бейсенбі сайын) жетуге болады. Жолаушыларды Boeing-737 тасымалдайды.
Калининград облысы Еуропаның қақ ортасында, Польша мен Литва арасында орналасқан.
**Аяқ киімді міндетті таңбалау 
**Қазақстанда 1 қарашадан бастап аяқ киім өндірушілер мен импорттаушылар тауарды міндетті түрде таңбалауы керек. Цифрлық Data Matrix коды жоқ аяқ киімдерді елге әкелуге тыйым салынады.
Бұл шара нарықтағы контрафактілік өнімдерді азайтады деген жоспар бар. Мемлекеттік кірістер комитетінің дерегі бойынша аяқ киімнің көлеңкелі нарығы жалпы көлемнің шамамен 48,5%-ін құрайды. Міндетті таңбалаудың арқасында осы көрсеткішті төмендетуге мүмкіндік бар. Ал тұтынушылар Naqty Onim мобильді қосымшасы арқылы таңбаланған тауардың түпнұсқалығын оңай тексере алады.
Егер кәсіпкер аяқ киімді таңбалап үлгермесе, оған мұндай тауарларды 2022 жылдың сәуіріне дейін сатуға мүмкіндік беріледі. Осы мерзімнен кейін таңбаланбаған аяқ киімдерді сатуға мүлде тыйым салынады.
Егер цифрлық таңбалау міндеті 1 сәуірге дейін де орындалмаса, кәсіпкер тауарды 2022 жылдың 1 қарашасына дейін таңбалауға міндетті болады.
Қазақстандық өндірушілер аяқ киімді өндірісте, яғни сатуға шығарылғанға дейін, ал импорттаушылар үшінші елдер аумағында немесе Қазақстанның кеден қоймаларында таңбалауға тиіс.

Бүгіннен бастап «Шымкент – Қызылорда» тас жолы ақылы болады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Қазгидромет 2021 жылғы қарашаға арналған консультативтік ауа райы болжамын жария етті.
Қараша – күзден қысқа біртіндеп ауысу кезеңі. Бірінші онкүндіктің басында Қазақстанның солтүстігінде, шығысында және орталығында, 3 қарашадан бастап еліміздің оңтүстік өңірлерінде, онкүндіктің соңында республиканың солтүстік – батыс жартысында атмосфералық ауа ағындарының өтуіне байланысты жаңбыр мен қар жауады, тұман, көктайғақ, желдің күшейіп, кей жерлерде бұрқасын болады.
3-4 қарашада республиканың басым бөлігі Карск теңізі аудандарынан ығысатын суық антициклонның ықпалында болады, ауа температурасының төмендеуі салдарынан аяз түсуі мүмкін (батыс аймақтарды қоспағанда):
<ul>
<li>Қазақстанның батысында түнде 0,+8°С-тан -5+2°С-қа дейін, күндіз</li>
</ul>
+10+18°С-тан 0,+10°С-қа дейін;
<ul>
<li>елдің солтүстік-батыс жартысында, орталығында және шығысында түнде -5+5°С-тан -5-15°С-қа дейін, қиыр шығыста -20°С-қа дейін, күндіз +2+8°С-тан -3-10°С-қа дейін;</li>
<li>ҚР оңтүстігінде және оңтүстік-шығысында түнде -3+5°С-тан -1-13°С-қа дейін, күндіз +10+16°С-тан -5+3°С-қа дейін.</li>
</ul>
Бірақ кезеңнің ортасынан бастап температура біртіндеп жоғарылайды деп күтілуде.
Екінші онкүндіктің бірінші жартысында Қазақстанның басым бөлігінде ауа райын солтүстік-батыс циклон анықтайтын болады, соған байланысты құбылмалы ауа райы күтіледі: екпінді жел, бұрқасын, жауын-шашын (көбінесе қар түрінде) болады. Содан кейін суық ауа массаларының Ресей аумағынан енуімен екінші онкүндіктің соңында, үшінші онкүндіктің басында және соңында температуралық фонның төмендеуі болжанады.
Республиканың солтүстігінде, солтүстік-батысында, шығысында және орталығында ең суық күндері термометр бағаналары түнде -17-25°С-қа дейін, күндіз -8-13°С-қа дейін, ал елдің батысында, оңтүстігінде және оңтүстік- шығысында – түнде -5-17°С-қа дейін, күндіз -2-7°С-қа дейін түсуі мүмкін.
Күндізгі уақытта елдің солтүстік жартысында аяздың әлсіреуінде ауа температурасы әлсіз оң мәндер шегінде болады, оңтүстік жартысында ауа температурасы +3+12°С-қа дейін жоғарылайды.

Қарашада ауа райы қандай болады?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазақстанда өткен тәулікте 1730 адам коронавирус індетінен емделіп шықты, деп хабарлайды coronavirus2020.kz.
Өңірлер бойынша:
Нұр-Сұлтан қаласы – 300,
Алматы қаласы – 175,
Шымкент қаласы – 11,
Ақмола облысы – 122,
Ақтөбе облысы – 18,
Алматы облысы – 157,
Атырау облысы – 62,
Шығыс Қазақстан облысы – 133,
Жамбыл облысы – 11,
Батыс Қазақстан облысы – 206,
Қарағанды облысы – 155,
Қостанай облысы – 10,
Қызылорда облысы – 26,
Маңғыстау облысы – 132,
Павлодар облысы – 141,
Солтүстік Қазақстан облысы – 29,
Түркістан облысы – 42.
Жалпы, пандемия басталғалы елімізде коронавирус 940 612 адамнан анықталса, соның ішінде 887 705 науқас жазылды.

Қызылордада коронавирустан жазылғандар бар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазақстанда өткен тәулікте 1395 адамда коронавирус ПТР-талдау арқылы расталды, деп хабарлайды coronavirus2020.kz.
Өңірлер бойынша:
Нұр-Сұлтан қаласы – 151,
Алматы қаласы – 206,
Шымкент қаласы – 9,
Ақмола облысы – 120,
Ақтөбе облысы – 37,
Алматы облысы – 86,
Атырау облысы – 20,
Шығыс Қазақстан облысы – 95,
Жамбыл облысы – 7,
Батыс Қазақстан облысы – 29,
Қарағанды облысы – 138,
Қостанай облысы – 115,
Қызылорда облысы – 26,
Маңғыстау облысы – 2,
Павлодар облысы – 198,
Солтүстік Қазақстан облысы – 143,
Түркістан облысы – 13.
Жалпы, пандемия басталғалы елімізде коронавирус 940 612 адамнан анықталды.

Қызылордада 26 адамнан коронавирус анықталды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Дүйсенбіде еліміздің басым бөлігінде ауа райы құбылмалы болады, деп хабарлайды ҚазАқпарат.
1 қарашада фронтальды бөліктердің ықпалына байланысты республиканың басым бөлігінде ауа райы құбылмалы болады, жаңбыр, қар жауады, тек еліміздің батыс және оңтүстік өңірлерінде күн райы ашық болады. Республиканың басым бөлігінде тұман түсіп, жел күшейеді, солтүстікте, шығыста және орталықта көктайғақ болады.
Ақмола облысының солтүстігі мен шығысында жел 15-20 м/с күшейеді, түнде және таңертең тұман түсуі мүмкін.
Солтүстік Қазақстан облысының солтүстігінде, батысында және оңтүстігінде тұман түсіп, көктайғақ болады, жаяу бұрқасын соғуы ықтимал, күндіз 15-20 м/с жел соғады.
Қарағанды облысының батысында, солтүстігінде, шығысында жел 15-20 м/с дейін күшейеді, облыстың батысында көктайғақ болады, жаяу бұрқасын соғуы ықтимал.
Шығыс Қазақстан облысының солтүстігі мен шығысында тұман түсіп, көктайғақ болады, жаяу бұрқасын соғуы мүмкін, күндіз облыстың солтүстік-шығысында жел 15-20 м/с күшейеді.
Жамбыл облысының оңтүстігі мен солтүстік-шығысында жылдамдығы 15-20 м/с жел соғады, түнде және таңертең облыстың солтүстігінде және таулы аудандарда тұман түсуі мүмкін.
Павлодар облысының батысында түнде көктайғақ болады, күндіз облыстың басым бөлігінде жел соғады, жылдамдығы – 15-20 м/с.
Қостанай облыстарының батысында түнде және таңертең тұман түседі, күндіз облыстың шығысында желдің күші 15-20 м/с жетеді.
Ақтөбе облысының солтүстік-шығысында жылдамдығы 15-20 м/с жел соғады.
Алматы облысының солтүстік-шығысында 15-20 м/с жел соғады, таулы аудандарында тұман түседі.
Батыс Қазақстан, Маңғыстау, облыстарының солтүстігінде, Атырау облысының солтүстігінде, батысында және орталығында түнде және таңертең тұман түсуі ықтимал.

1 қарашаға арналған ауа райы болжамы

Kyzylorda-news.kz. Қызылорда қаласындағы Назарбаев Зияткерлік мектебінің 12-сынып оқушысы Сұлтан Қани Президенттік олимпиаданың ақтық кезеңінде бақ сынамақ. Білім бәйгесінің екі іріктеу кезеңдерінде үздік нәтиже көрсеткен дарынды жас NIS құрамында өзге оқушылармен жүлделі орындарға таласады.
Президенттік олимпиада жаратылыстану-математикалық бағыттағы пәндер бойынша өткізіледі. Өз аймақтарында оза шапқан 200-ге жуық үздік оқушы шешуші кезеңге жолдама алған.
Биыл олимпиада Қарағанды қаласында қарашаның екінші онкүндігінде өткізіліп, ең ақылды мектеп оқушыларын анықтайтын болады.

Қызылордалық Сұлтан Қани еліміздің ең ақылды оқушысы атағынан үмітті

Kyzylorda-news.kz. Қызылорда облысының әкімі Гүлшара Әбдіхалықова әлеуметтік қорғау жүйесінің қызметкерлерін кәсіби мерекелерімен құттықтады.
Құрметті әріптестер, 
әлеуметтік қорғау жүйесінің ардагерлері!
Баршаңызды кәсіби мерекелеріңізбен шын жүректен құттықтаймын! 
Сіздер зейнеткерлерге қамқорлық, адамзаттан мейірім күткен қамкөңіл жандарға, көп балалы отбасыларға, табысы аз азаматтарға көмек қолын созып келесіздер. Осындай еңбектеріңіздің арқасында өмірде қиын жағдайға душар болған азаматтар еңсесін тіктеуде.
Әлеуметтік қорғау жүйесі – қызметтік жауапкершілік, кәсіби біліктілікпен қатар адами қасиеттерді талап ететін сала. 
Сол себепті, ел Президентінің Жарлығымен қазан айының соңғы жексенбісі әлеуметтік қорғау жүйесі қызметкерлерінің күні болып белгіленген.
Тәуелсіздігіміздің 30 жылдығы ішінде азаматтарды әлеуметтік қорғаудың алғышарттары жасалып, көпсалалық, бірнеше деңгейлік ұлттық моделі құрылды. Соның арқасында халықтың әлеуметтік қамтылуын қамтамасыз етумен бірге қоғамның тұрақтылығын сақтап келеміз.
Елімізді ғана емес, әлемді жайлаған пандемия кезінде әлеуметтік көмектер тұрақты көрсетіліп, мемлекет тарапынан қолдау шаралары ұйымдастырылды. Әлеуметтік қорғау жүйесінің қызметкерлері үздіксіз байланыста болып, халықты жеке сұрақтармен қабылдауды бір мезет те тоқтатпады.
Әлеуметтік салада бүгінгі күні 2 мыңнан аса маман еңбек етуде. 
Үйде қызмет көрсетілетін жалғыз басты қарттар мен мүгедектігі бар ересек адамдар, балалар арнаулы әлеуметтік қызметтермен үздіксіз қамтылуда.
100 жылдық тарихы бар әлеуметтік саланың қалыптасуына зор үлес қосқан Қорғанбек Қайруллаев, Майдан Мәселеева, Генадий Максин секілді апа-ағаларымыздың ізгілікті ізін бүгінгі күні көптеген білікті де білімді мамандар, сала үздіктері жалғастыруда.
Кәсібіне адалдықпен, жауапкершілікпен қарап, қамкөңіл жандарға мейірімін төккен әлеуметтік сала қызметкерлерін, әріптестерімді кәсіби мерекесімен құттықтай отырып, зор ризашылығымды білдіремін! 
Дендеріңізге саулық, шаңырақтарыңызға құт-береке, амандық тілеймін! 
Аспанымыз ашық, еліміз тыныш, Тәуелсіздігіміз тұғырлы болсын!

Облыс әкімі әлеуметтік қорғау жүйесінің ардагерлерін құттықтады

Kyzylorda-news.kz. Қазақстанда өткен тәулікте 1526 адамда коронавирус індеті ПТР арқылы расталды.
Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы – 135, Алматы қаласы – 221, Шымкент қаласы – 35, Ақмола облысы – 127, Ақтөбе облысы – 37, Алматы облысы – 103, Атырау облысы – 21, Шығыс Қазақстан облысы – 53, Жамбыл облысы – 22, Батыс Қазақстан облысы – 42, Қарағанды облысы – 151, Қостанай облысы – 130, Қызылорда облысы – 27, Маңғыстау облысы – 10, Павлодар облысы – 217, Солтүстік Қазақстан облысы – 162, Түркістан облысы – 33.
Жалпы ел бойынша ауырғандар саны – 939 217.

Қызылордада өткен тәулікте 27 адам коронавирус жұқтырған

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Диетолог Джесика Сепель бет-әлпеті мен теріні жақсартатын өнімдерді атады. Оның айтуынша бұл өнімдердің құрамында Q10 антиоксиданты бар, деп хабарлайды&nbsp;<a href="https://stan.kz/">Stan.kz</a>.&nbsp;
Маман майлы балық, бауыр және тұтас дақылдан пісірілген өнімдер терінің жақсаруына көмектесетінін айтады. Себебі олардың құрамында энергия бөлуде маңызды рөлді атқаратын Q10 антиоксидант коэнзимі бар. Ол эпидермистің сыртқы қабатында жиналып, қышқылдардан қорғайды. Бұдан бөлек мұндай өнімдерде Омега-3 қышқылы да көп мөлшерде кездеседі. Ол ағзада&nbsp;қабынуды азайтуға көмектеседі.&nbsp;
Сонымен қатар Сепель цитрус өнімдері, киви және қызанақ, бұршаққынды бұрышты тұтынудың да маңызын айтып өтті. Диетолог олардың құрамында кездесетін С дәрумені коллаген бөліп, терінің қартаюын баяулатады дейді.&nbsp;
Асқабақ, картоп, сәбіз және манго, папайя теріні ультракүлгін сәуледен қорғайтын бета-каротинге өте бай.&nbsp;
Диетолог тамақтану рационына Е дәруменіне бай күнбағыс дәндерін, миндаль мен шпинатты қосуға кеңес берді. Е дәрумені теріні ультракүлгін сәуледен қорғап қана қоймай, жасушаның бұзылуын алдын алады және терінің қартаюын баяулатады.

Бет-әлпетті жақсартатын өнімді білесіз бе?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Таң атпастан өзіңізді шаршаңқы сезінесіз бе? Ештеңеге зауқыңыз болмай, күні бойы ұйқы қысып жүре ме?&nbsp;Салауатты өмір салтын ұстануға тырысып, тіпті, диета ұстап, фитнес-залға бардыңыз, бірақ сонда да өзіңізді сергек сезінудің орнына, керісінше, шаршап жүресіз. Мұның себебі көпшілігіміз күнделікті өмірде жіберетін қателіктерде болуы мүмкін. Әсіресе, бұл жасырын қателіктер өзін «қолға алуды» шешкен әйелдерде жиі кездеседі. Бұл әдеттердің екі-үшеуінің өзі қалыпты өмірден «шығып қалу» үшін жеткілікті.
Аз су ішесіз 
Көпшілік адам күніне 8 стақан су іше алмайтынын мойындайды. Күніне таза судың 2-3 стақанын ғана ішіп үйренгендер үшін бұл оңай емесі рас. Бірақ суды жеткілікті ішпеу ағзаның сусыздануына әкеледі. Адамдардың бас ауруының негізгі себептерінің бірі ағзаға судың жетпеуі екенін білдіңіз бе? Егер әлсін-әлсін басыңыз ауырса, дәріні бірнеше стақан суға алмастырып көріңіз. Одан кейін сізге дәрінің қажет болмауы әбден мүмкін. Сусыздану нашар көңіл күйден бөлек сыртқы келбетке кері әсерін береді: тері құрғап, иілгіштігін жоғалтады, ерін жарылып кетеді, аузыңыз үнемі құрғап тұрғандай сезім болады. Оған ас қорыту проблемалары мен іш қату қаупін қосыңыз. Сондай-ақ суды аз ішу жалпы көңіл күй мен жұмысқа қабілеттілікке жағымсыз әсер етеді.
Не істеу керек? 
Судың өзін іше бере алмасаңыз, оның «қарапайым» дәмін тартымды етіңіз: суға сүйікті жиделер, лайм, лимон, жалбыз жапырақтарын салыңыз. Судың жеткілікті мөлшерін ішу тамаққа тәбетті басып, артық тамақ жеуден құтқаратынын есте сақтаңыз. Телефонға су ішуді еске салатын қосымша жазып алыңыз. Ол су ішу уақытын ескертумен қатар, оның мөлшерін де көрсетіп тұрады.
Уақытылы тамақ ішпейсіз 
Тамақ ішуде тұрақтылықты сақтанбасаңыз, егер кейде таңғы немесе түскі асты ішуге ұмытып кетсеңіз, онда өз зат алмасуыңызға зиян тигізіп жатсыз. Тіпті, пайдалы азық-түліктер жесеңіз де, мұндай дұрыс емес әдеттер метаболизмнің баяулауына әкеледі. Ал егер тамақтануыңызды қадағаламасаңыз, уақытында дұрыс тамақ жемеу зиянды тіскебасарларды көп жеуге итермелейді: ол артық салмақ қостырады. Оған қоса, ас қорыту проблемалары басталады, өзіңізді шаршаңқы және ұйқылы сезінесіз.
Не істеу керек? 
Міндетті түрде таңғы ас ішіңіз. Таңғы ас мүмкіндігінше күрделі көмірсулардан тұрғаны жақсы: олар күннің бірінші жартысында қуатты және ұзақ уақыт тойымды жүруге көмектеседі. Егер жұмыс уақытында толыққанды түскі ас іше алмасаңыз, тіскебасар ретінде нені таңдағаныңызға мән беріңіз. Зиянды тіскебасарларды суға піскен сиыр немесе тауық етінен, тұзы аз балықтан жасалған бутербродқа және жеміс-жидектерге ауыстыруға тырысыңыз.
Ақуызды жеткілікті мөлшерде жемейсіз 
Заманауи адамдардың көбі вегетариан болмаса да, ақуызды тағамды жеткілікті мөлшерде жемейді. Ересек адам ағзасындағы күнделікті ақуыздың «толмауы» 50%-ға дейін жетеді. Оның себебі — тіскебасарға арналған негізгі өнімдердің көбі көмірсулар мен майлардан тұруы. Ақуыздың құрамында ағзаның қалыпты жұмыс істеуіне қажетті өмірлік маңызы бар аминқышқылдар болады. Бұл аминқышқылдарсыз бас миы жұмысының өнімді болуы мүмкін емес. Олар — бұлшықеттердің құрылыс материалы. Сондай-ақ ақуызды қорыту кезінде көбірек энергия кетеді, сондықтан артық салмақтан арылуға мүмкіндік болады.
Не істеу керек? 
Тамақтану рационыңыздағы ақуыздар мен көмірсулар ара қатынасына мән беріңіз. Дайын өнімдердің заттаңбасын оқыңыз: олардың ішінен ақуызға байын таңдаңыз. Мысалы, екі түрлі сүзбенің пакеттерінде немесе екі түрлі консервіленген балықтың құтыларында ақуыздың мөлшері әртүрлі көрсетіліп тұрады. Майы жоқ суға піскен ет жеуді әдетке айналдырыңыз. Ақуыздың ең бағалы көздерінің бірі — тауық жұмыртқасы.
Көмірсуларды жеткілікті мөлшерде жемейсіз 
Әдетте бұл проблема салауатты өмір салтына және диеталарға қатты «беріліп» кеткендердің басында болады. Көмірсуларды артық мөлшерде жеудің зияны жайлы көп естігендіктен, оны рационнан толықтай алып тастаған жөн деп санайтындар аз емес. Бірақ бұл қате пікір. Себебі ағзаға көмірсулар жетіспесе, бас ауруы, енжарлық, нашар көңіл күй, төмен жұмысқа қабілеттілік, нашар ас қорыту және іш қату секілді салдарлар болады.
Не істеу керек? 
Өзіңізге көмірсулар жеуге рұқсат беріңіз. Бірақ ол тосап, қант немесе тәтті тоқаш түрінде болмауы керек. Диетологтар «күрделі» және «қарапайым» (немесе «жылдам) көмірсулар болатынын айтып жүреді. Қант, тосап, тәттілер, жылдам дайындалатын ботқалар және т.б — «жылдам» көмірсулар. Бұлардың орнына «күрделі» көмірсуларды жеуге тырысыңыз, себебі олар ұзақ қорытылады және ағзаға барынша пайдасын тигізеді. Оларға тұтас дәнділер, бұршақтылар және макарондар жатады.
Жеткілікті мөлшерде май жемейсіз 
Май көпшіліктің ойында ішке жиналатын және артық салмақ қосатын өніммен байланыстырылған, сондықтан оны рационнан толық алып тастауды жөн көреді. Майсыздандырылған сүт, сүзбе, ірімшік, ет және т.б азық-түліктер дастарханда қалыпты өнімге айналды. Алайда майлар ағзаның дұрыс жұмыс істеуіне қажет. Оның үстіне тағамдық майларда болатын өмірлік маңызы бар майлы қышқылдарды ағза өздігінен түзе алмайды, сондықтан оны уақытылы тамақпен бірге алуы керек. Егер олай болмаса, бірінші кезекте ми қиналады. Алдымен жұмысқа қабілеттілік төмендейді, содан соң адам бұрынғы алғырлығын жоғалта бастағанын байқайды. Сондай-ақ алмастырылмайтын майлы қышқылдарсыз ағза жылдам қартая бастайды.
Не істеу керек? 
Қаныққан және қанықпаған майларды ажырата білу керек. Қанықпаған майлар артық салмақ қостырмайды, бірақ оларды да шамадан тыс көп жеуге болмайды. Пайдалы майларға арқан балық, жаңғақтар, авокадо, зәйтүн, шемешкі, өсімдік майы жатады.
Аз ұйықтайсыз 
Ұйқының қанбауы — заманауи ересектер жіберетін ең үлкен қателік. Қазір адамдар ақпараттар легінде өмір сүргендіктен, көпшілік «артық» бір сағат уақытын ұйқыға жұмсауға қимайды. Әсіресе, қызықтың бәрі кешкісін (соның ішінде, теледидарда) болып жатады. Алайда 7 сағаттан аз ұйықтасаңыз немесе түн ортасында жатсаңыз, күйзеліс, депрессия, ұйқысыздық, ашуланшақтық басталады.
Не істеу керек? 
Ұйықтауға сағат 22:00-ден кеш емес жатып, таңертең сағат 6-7 де тұруды үйреніңіз. Адамдарды қызықтыратын сериалдар мен шоулар өте көп. Бірақ бөтен адамдардың ойдан шығарылған өмірлері мен қойылымдық шоулар созылмалы ұйқысыздықпен қиналуыңызға тұра ма? Егер ерте жатпауыңыздың себебі — қажетті шаруаларды 22:00-ге дейін аяқтап үлгермеуде болса, онда тайм-менеджмент жайлы ойланыңыз.
Аз қозғаласыз 
Баламен далаға серуенге шықпайсыз: өзіңізге ауа-райы «қатты суық», «қатты ыстық», «ылғал» деген секілді сылтаулар айтасыз. Жақын жердегі дүкенге де көлікпен баруды жөн көресіз. Азық-түлікті үйге жеткізу қызметімен аласыз. 3-ші қабаттың өзіне лифт қолданасыз. Жұмыс пен үй шаруаларынан қолыңыз босамайтындықтан, физикалық жаттығуға уақыт бөлмейсіз. Мұндай аз қозғалысты өмір салты артық тамақтану, артық салмақ, ас қорыту проблемалары, бұлшықет дистрофиясы, геморрой секілді салдарларға әкеледі. Бұл тізімге кейде күйзеліс пен депрессия да қосылады. Аз қозғалатын адамдар өздерін жиі бақытсыз сезінеді.
Не істеу керек? 
Көбірек қозғалудың жолын табыңыз. Ол үшін жаттығу залына бару міндетті емес. Үйдің қасындағы би сыныбына барыңыз немесе аптасына бірнеше рет влосипед тебіңіз. Көбірек жаяу жүріңіз және лифтті жиі қолданбаңыз.

Әйел денсаулығын құртатын 7 әдет

Kyzylorda-news.kz. ҚР Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Қызылорда облысы бойынша департаменті және облыстық білім басқармасымен бірлесе сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәдениетін қалыптастыру мақсатында «Адал ұрпақ» ассоциациясының облыстық слеті өткізілді.
Слетке департамент басшысының орынбасары Ғалия Әлімқұлова, облыстық білім басқармасы басшысының орынбасары Бағдат Бердаулетов пен қалалық және аудандық білім беру ұйымдарының «Адал ұрпақ» ерікті клуб мүшелерінен 200 патриот оқушылар қатысты.
Шара барысында аудандардан келген ерікті мектеп клуб мүшелерінің көрмесі таныстырылды. Сонымен қатар, департамент басшысының орынбасары Ғалия Ұбайдуллақызы мен облыстық білім басқармасы басшысының орынбасары Бағдат Камбозұлы «Адал ұрпақ» облыстық ерікті мектеп клубтарының 22 үздік оқушысын алғыс хаттармен марапаттады.
<blockquote>
 “Елдің ертеңі болашақ ұрпағымызды кішкентайынан Отан сүйгіштікке, адамдарды және дәстүрлерді құрметтеуге, білім мен еңбекке ұмтылуға, көрегенділік пен адалдыққа тәрбиелеу парызымыз. Бұл — біздің халқымызда ежелден бар ұлы қасиет. Сондықтан әр ата-ана, әрбір ұстаз балалар үшін лайықты үлгі болуға, нағыз қастерлі қасиеттерді таңдауға көмектесуі қажет”, – деді департамент басшысының орынбасары Ғалия Әлімқұлова.
</blockquote>
Шара соңында 33 оқушы облыстық “Адал ұрпақ” ерікті мектеп клубтары қауымдастығының қатарына салтанатты түрде қабылданып, арнайы төсбелгілер табысталды.
Айта кетейік, «Адал Ұрпақ» мектеп клубы аймағымыздағы барлық мектептерінде ашылып, бүгінгі таңда 33 мыңға жуық мүшесі бар.
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2021/10/fb_img_1635616873405.jpg" alt="" />
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2021/10/fb_img_1635616867788.jpg" alt="" />
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2021/10/fb_img_1635616861324.jpg" alt="" />
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2021/10/fb_img_1635616865272.jpg" alt="" />

«Адал ұрпақ» ассоциациясының облыстық слеті өтті

Kyzylorda-news.kz. Республиканың басым бөлігінде ауа райы құбылмалы болады, жаңбыр мен қар жауады. Қазгидромет мәліметінше, елдің батысы мен оңтүстігінде ғана күн ашық болады.
<blockquote>
 “Солтүстік Қазақстан облысында тұман, көктайғақ, бұрқасын, ал облыстың оңтүстік-шығысында 15-25 м/с жел болжануда. Ақмола, Қостанай облыстарының солтүстігінде, шығысында, Шығыс Қазақстан облысының солтүстігі мен батысында тұман түсіп, көктайғақ болады, жел 15-20 м/с дейін күшейеді”, – деді синоптиктер.
</blockquote>
Павлодар облысында жел 15-20 м/с дейін күшейеді, облыстың батысы мен оңтүстігінде екпіні 23 м/с дейін барады, солтүстігінде көктайғақ болады, бұрқасындатады. Түнде және күндіз Қарағанды облысында көктайғақ, бұрқасын болады, жел соғады.
Батыс Қазақстан облысының солтүстігінде түнде және таңертең, Атырау, Маңғыстау облыстарының батысында, солтүстігі мен орталығында, Ақтөбе облысының батысында, Түркістан облысының таулы аудандарында тұман болжанып отыр.
Жамбыл облысының тауды аудандарында – 15-20 м/с жел, түнде және таңертең – тұман.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары