<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазалы ауданының әкімі Мұхтар Оразбаев Жетес би дәрігерлік-амбулатория ғимаратына (көне емхана) арнайы барып, күрделі жөндеу жұмыстарымен танысты.&nbsp;Наурыз айында басталған құрылыс жұмыстары 6 ай көлемінде толық ақталады деп жоспарланып отыр. Бұл жайында жөндеу жұмыстарына жауапты Руслан Серікұлы баяндап берді.&nbsp;<blockquote>«Өткен айдан бастап қызу жұмыстарға кірісіп кеттік. Атап айтсақ, кәріз, жылу, су, жарық желілері жөндеу көреді. Сондай-ақ, есіктері мен төбе шатыры ауысып, ғимарат сырты сұйық травертинмен қапталады. Одан бөлек, сыртқы абаттандыру жұмыстары жүріп, көлік тұрағы асфальтталады. Қазіргі таңда мұнда барлығы 30 адам жұмыспен қамтылып отыр», – дейді Руслан Серікұлы.</blockquote>Аудан әкімі Мұхтар Әуесұлы жауапты қызметкерлерге күрделі жөндеудің уақытылы әрі сапалы болуын тапсырды. Сонымен қатар Қазалы ауданаралық ауруханасының бас дәрігері Бақыткүл Әлішева да құрылысқа қатысты өз ойымен бөлісті.Айта кетейік, мердігер мекеме «СК МАҚСАТ LTD» ЖШС атқарып жатқан ғимараттың жөндеу жұмыстарына республикалық бюджеттен 176,2 миллион қаржы қаралған.&nbsp;<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/336366825_587135236690708_6815168085628379555_n_b6b6464639.jpg" alt="336366825_587135236690708_6815168085628379555_n.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/336752657_749613703430961_3669857828518255696_n_389ce4c3f7.jpg" alt="336752657_749613703430961_3669857828518255696_n.jpg">

Қазалы: Емхана ғимаратын жөндеу жұмыстары жүйелі жүріп жатыр

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгін батыс аймақтарда найзағай ойнап, бұршақ жауады, деп хабарлайды Қазгидромет.Республиканың басым бөлігі жоғары қысым алқабында болады, соған байланысты көбінесе жауын-шашынсыз ауа райы күтіледі. Тек еліміздің батыс және солтүстік өңірлеріне атмосфералық фронтальды бөлімдердің әсерінен жаңбыр мен қар түрінде жауын-шашын түседі. Республика бойынша желдің күшеюі, батыста, оңтүстік-батыста шаңды дауыл, Батыс Қазақстан облысында найзағай ойнап, бұршақ жауады.

13 сәуірге арналған ауа райы болжамы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/">Kyzylorda-news.kz</a>. Нақты кезеңде өңірде 209 кітапхана бар. Олардың 165-і ауылдық елдімекендерде. Ал облыс бойынша барлығы 4 млн 522 мыңнан астам кітап қоры бар. 14 ақпан – Халықаралық кітап сыйлау күніне орай Өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен баспасөз конференциясында Ә.Тәжібаев атындағы Қызылорда облыстық әмбебап-ғылыми кітапханасының директоры Нұрлыбек Мыңжас кітап қорын жасақтау бағытында атқарылған жұмыстарды баяндады.<blockquote>– Кітап – алтын қазына, білім бұлағы, жан азығы. Бүгінгі кітап сыйлау мерекесі 2012 жылдан бері халықаралық дәрежеде тойланып келеді. Қаламыздағы Ә.Тәжібаев атындағы Қызылорда облыстық әмбебап ғылыми кітапханамызда 42 мыңнан астам кітап қоры бар. Ондағы кітаптардың басым көпшілігі жаңартылған және электронды форматта оқуға ыңғайланып жасақталды. Қазіргі таңда халық арасында кітапқа деген көзқарас өзгеріп, ерекше кітапты оқуға құмартқан жастар артып келеді. Осыған орай, біз жастарды кітап оқуға тарту мақсатында орталық алаңда «Адалдық кітапханасын» ұйымдастырудамыз. Бұл игі шараның негізгі мақсаты – оқырмандарды бір-бірімен жолықтыру және өздерінің кітаптарымен өзара алмасу. Бұл бағыттағы іс-шараларды әрі қарай жалғастыра береміз, – деді ол.</blockquote>Брифингте «Кітап құрттары» клубының жетекшісі Талғат Меңдібаев аталған ұйымның 4 жыл ішінде атқарған жұмысын айтты.<blockquote>– «Кітап құрттары» атты клубымыз авторлық құқыққа ие болды. Бұл клуб мүшелерінің үздіксіз жұмысының нәтижесі. Мәселен, біздің клуб соңғы екі жылдан бері «Кітап сыйла» акциясын ұйымдастырып келеді. Осы уақыт ішінде оқырмандарға 3 мыңнан аса кітап сыйладық. Бұдан бөлек, интеллектуалды ойындарды қолға алып, мектеп оқушыларын кітап оқуға тарту мақсатында бағалы сыйлық беруді қарастырудамыз. Кітап оқысаң заманауи мықты тұлғасың. Бұл идеяны жастардың бойына мықтап сіңіргіміз келеді, – деді «Кітап құрттары» клубының жетекшісі Т. Меңдібаев.</blockquote>

Талғат Меңдібаев: Оқырманға 3 мыңнан аса кітап сыйладық

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/">Kyzylorda-news.kz</a>. Қобыз десе есімізге Қорқыт баба түседі. Қуыс шанақ аспапты қара жердей күңірентіп, бозінгендей боздатып отырған абыздың көз алдымызда тұра қалатыны бар. Сол үшін болар барлық ыспалы аспаптардың атасы саналатын қобызды ежелгі түркі-монғол &nbsp;ұлыстары «хор хуур» деп те атапты. Осыған қарап ғалымдар «хор құт», яғни, қобыздың арғы мәні «қобыз құт» деген біріккен сөзден шыққан болар деген болжам айтады. Біз бүгін осындай әлемдегі ең көне аспаптың тілін тапқан жас қобызшы Тоқтар Ағыраев жайлы жазуды жөн көрдік. &nbsp;Тоқтар − әке жолын жалғаған ұл. Арқа әндері десе жаны қалмайтын &nbsp;дәстүрлі әнші Ермекбай Ағырай баласының да өнерге жақын өскенін қалапты. Содан болар жас қобызшы әкесінің жанында жүріп, талай күйді құлағына сіңіріп, бүгінде өзі де ұлттық өнерді халық арасында насихаттап жүр.<blockquote>− Ең алғаш үйренген аспабым − домбыра. Бала күнімде домбыра тартуды да әкем үйретті. Кейін өнер саласында қызмет етемін деген шешіммен Қазанғап атындағы музыкалық колледжге оқуға тапсырдым. Ал қобызды колледж қабырғасында жүріп Бақыт Кәрібаевадан үйрендім. &nbsp;Ол − талай &nbsp;шәкіртті өнер додасына қосқан білікті ұстаз, − дейді Т.Ағыраев.</blockquote>Тоқтар колледжегі оқуын сәтті тәмамдаған соң, білімін Астанадағы Қазақ Ұлттық Өнер университетінде жалғастырады. Сол уақытта Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, қобызшы, зерттеуші ғалым, композитор Әлқуат Қазақбаев жас өнер иесіне қобыздың қыр-сырын үйреткен екен.&nbsp;<blockquote>− Бала күнімде әкем дәстүрлі ән-жыр жинақталған үн таспаны қосып қоятын. Әрі өзі де жырды жиі айтатын болған соң, біз де ұлттық ән мен күйге қызығып өстік. Сондықтан өнер жолына келуімді әке тәрбиесімен байланыстырамын.Ең алғаш «Қорқыт сарыны» күйін тартқаным есімде. Қобыз десе, Қорқыт ата жайлы аңыздардың ойға оралатыны рас. Сол үшін көпшілік қобызды қасиетті санап, одан әлдебір ғажайыпты іздейтіні бар. Бірақ мен қобызды қолға алғанда ешқандай тылсым дүние болған емес. Ғалым Әуелбек Қоңыратбаевтың еңбегінде: «Қорқыт &nbsp;сарынын» ойнағанда күйші өзінің ата-бабасын еске түсіреді, өткен замандағы ерлік дәуірді асқақтата толғай, келешекке, ізгілікке үндейді» деп жазған. Менде дәл сол күйді кешемін, − дейді жас қобызшы.</blockquote>Ғалымдар шанақты аспаппен тартылған төл шығармалардың сақталмағанын, сол үшін күй қорының аз екенін айтады. Бұл пікірді Тоқтар Ермекбайұлы да жоққа шығармайды.&nbsp;<blockquote>− Қобыз арқылы ойналатын күйлер көп емес. Оқу қабырғасында жүрген кезімде қобыздағы күйдің барлығын қамтып, үйрендім. Күйдің қай-қайсысын алсам да, бәрі жаныма жақын.Қобыз күйлерінің кеңінен таралған уақыты, күйдің алтын ғасыры саналатын ХІХ ғасыр екенін білесіздер. Осы ғасырда өмір сүрген Қорқыт атадан кейінгі әйгілі қобызшы Ықылас Дүкенұлының «Шыңырау» &nbsp;деген күйі бар. Сіздерге сол күйдің қысқаша тарихын айтып берейін. Себебі тыңдаушы күйді құлақ құрышын қандыра тыңдағынымен, кей сәттерде мағынасын түсінбай жатады. Ал шын мәнінде әр күйдің өзіндік тарихы бар. «Шыңырау» күйін бізге &nbsp;жеткізіп, тарихын баяндаушы − Дәулет Мықтыбаев ағамыз.</blockquote>Бірде Ықылас атамыз жолаушылап келе жатып, астындағы атын шалдырып алмақшы болады. Сол үшін бір түп ағаштың қасына аялдайды. Дәл сол мезетте ағаштың түбінде шыдамсыздана ұшып жүрген құсты, бұтадағы ұяда тағат таппай шырылдаған балапандарын көреді. Сөйтсе ұяға қарай бір жылан жылжып барады екен. Күйші орнынан жалма-жан атып тұрып, жыланды өлтіреді де, суға ағызып жібереді. Осы көріністен соң Ықылас атамыз «Озбырдың аты озбыр, әлсізді жұтып қойғысы келеді. Осы көргенімді қобыздың үнімен кейінгіге айтып кетейін. Озбырлардың қара ниет әрекеті қашанда халықтың есінде болып, қауіптен сақтана жүрсін» деген оймен «Шыңырау» күйін шығар екен, − дейді Т.Ермекбайұлы.Скрипканың арғы атасы саналатын қобыздың Сыр халқы үшін орны ерекше. Күй өнерін серік еткен Тоқтар да қобызға деген құрмет пен жауапкершіліктің жоғары болу керегін айтады: &nbsp;<blockquote>− Аймағымызда күй өнеріне жыл сайын қолдау көрсетіліп, насихатталып келеді. Әрі жастардың да бұл аспапқа деген қызығушылығы &nbsp;жоғары. Алда өнерімді елге танытсам деген жоспарым бар, Алла қаласа соның бәрін іске асыруға тоқтаусыз еңбек ету қажет, − дейді жас өнер иесі.</blockquote>

Аймағымызда күй өнеріне қолдау көрсетіліп келеді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/">Kyzylorda-news.kz</a>. Мұнай бағасы қоғам үшін қашанда құнды. Бірақ одан алынатын шикізатты өңдеу бөлек &nbsp;мәселе. Салада білікті мамандардың жетіспеушілігі де алаңдатады. Осы тұста жас маман Бейбіт Әбдібекпен саланың болашағы мен назар аударуды қажет ететін мәселелер жөнінде әңгіме қозғадық. Айта кетерлігі, Сырбойылық Бейбіт Оразбекұлы мұнай-химия саласының ғылыми-техника магистрі, SinGO фильтр жобасының идея авторы.‒ Бейбіт, сіздің Назарбаев зияткерлік мектебінің үздік түлегі екеніңізден хабардармыз. Ғылым мен білімді тоғыстырған мектептегі ізденісіңіз жоғары оқу орнында, тәжірибе алаңында қалай жалғасты? Қазір қандай жобалар бойынша жұмыс істеудесіз? Әңгімемізді салаға қадам басқан сәтіңізден бастасақ…‒ Мұнай-химия саласына келгеніме жылға жуықтады. Бұл сферада сол уақытқа дейін жұмыс істеп көрмедім әрі менде тәжірибе де болмады. Бірақ мамандығыма деген қызығушылығымның арқасында саланы зерттеуге құштарлығым артты. Өзіңіз білесіз, Қызылорда қаласында мұнай өңдеу, мұнай өнімдерінен материал дайындау төмен деңгейде, бізге Атырау, Ақтөбе қаласындағы жоғары инфраструктура жетіспейді. Қазіргі таңда осыны егжей-тегжейлі зерттеу үстіндемін, оған қоса ғылыми-педагогикалық бағытта жобалар жасалуда.‒ Суды тазалайтын SinGO фильтр жобасын жасауға идея қайдан келді және бұл құрылғының мүмкіндіктері қандай?‒ Бұл жобаны бастау, зерттеу жұмыстарын жүргізу тікелей ғылыми жетекшіммен байланысты болды. Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-да ғылыми жетекшім, профессор Азат Сейітханмен бірге Алматы қаласындағы барлық ауыз суға зерттеу жүргіздім. Тынымсыз еңбек пен білімді талап ететін ізденіс нәтижесінде су тазалығы өте нашар, ішуге жарамсыз екенін байқадым. Біз жасап шығарған SinGO су тазалау фильтрлары суды барлық ауыр металдар (Fe,Cu) мен хлордан (Cl) тазалайды. Қазір осы жобаны әрі қарай дамыту жоспарлануда.‒ Бұл саланың жылдар бойы зерттеліп келе жатқаны белгілі. Десек те шикізат өңдеудің ғылымға беймәлім тұстары қандай?‒ Дұрыс айтасыз, мұнай-химия саласы толық зерттелген сфераның бірі. Бізде мұнай өңдеу аппараттарының жұмыс істеу сатысы стандартты саналады. Өкінішке қарай шикізат өңдеу кезінде адам ағзасына көп зиян келеді, олар жұмыс барысында белгілі бір деңгейде улы газдар жұтады, сол себепті сала мамандарының қауіпсіздігіне жіті көңіл бөлу керек деп ойлаймын.‒ Мұнайдан шикізат алудың артықшылығы көп. Кемшілігі жайлы не айтасыз?‒ Иә, мұнайдан 99 түрлі өнім шығады деген &nbsp;ақпарат бар, сол себепті мұнайды бағалы қазба ретінде қарастыруға болады. Қазіргі таңда елімізде мұнай өңдеу саласында толық дамыған технологиялар қолданылады. Көбіне бізге Қытай және Германиядан технологиялық қондырғылар жеткізіледі, бірақ оларды сатып алу, жөндеу жұмыстары қымбатқа түседі. Сондай-ақ &nbsp;білікті мамандар жетіспейді. Саланың басты кемшіліктері деп осыны айтар едім.‒ «Болашақта мұнай қоры таусылуы мүмкін және сала мамандарының жұмыссыз қалу қаупі бар» дегенді айтады зерттеушілер. Сіздің пікіріңіз қандай? Елде мұнай өңдеу ісін жолға қою үшін не істеу керек?‒ Елімізде мұнай қоры әлі де көп, шамамен 100 жылға жетеді деп болжанған. Әрине, “қара алтын” күннің бір уағында таусылуы мүмкін, сол себепті де ақырындап альтернативті энергия көздеріне ауысудамыз. Бірақ өзге мемлекеттермен салыстырғанда Қазақстандағы өндіріс әлі күнге артта келе жатыр. Сондықтан тезірек күн энергиясы, жел, су сынды баламалы қуат көздеріне ауысу қажет. Бұл ‒ уақыт күтірмейтін мәселе.‒ Сұхбатыңызға рақмет!&nbsp;

Бейбіт Оразбекұлы: SinGO фильтр – болашақ жобасы

Алмас Алматов: Сыр елі – үлгі-өнегені ұстанған қасиетті өлке

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазалыда топтық төбелестің алдын алу мақсатында ұдайы кездесулер өтуде. Бұл ретте аудан орталығындағы бірқатар білім беру орындарында топтық төбелестің алдын алу мақсатында «AMANAT» партиясынан сайланған облыстық, аудандық мәслихаттың депутаттары жергілікті атқарушы орган өкілдерімен бірлесе мектеп оқушыларымен, ата-аналармен және ұстаздармен келелі басқосулар ұйымдастырылды.Кездесулерде өткен аптада ауданымызда орын алған оқыс оқиға бойынша кәмелетке толмағандар арасындағы қылмыстардың, оның ішінде топтық төбелестің алдын алу, жолын кесу сонымен қатар құқық бұзушылыққа қайшы іс-әрекеттерге жол бермеу бағыттарында түсіндірме жұмыстары жасалды.Сондай-ақ, топтық төбелестің алдын алу бойынша ауданда жұмысшы топ және қоғамдық тәртіпті бақылауға құрылған түнгі рейдтік топтар тиісті жұмыстар атқарып жатқандығын тілге тиек етті.Мұнан соң кездесулерге қатысқан учаскелік полиция қызметкерлері сабақ уақытында мектептен тыс жерде жүрмеу, түнгі мезгілде белгіленген уақыттардан кейін оқушылардың заңды өкілдерінсіз көшеде жүрмеуі керектігін айтып, оқушыларға және ата-аналарына мұндай жағдайда қандай жауапкершілік қаралатындығын ескертіп өтті.

Жасөспірімдер арасындағы жанжалды қалай тыйамыз?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазалы ауданында тиісті сала мамандарының қатысуымен баға тұрақтылығына мониторинг жүргізілді.Осыған орай «AMANAT» партиясының Қазалы аудандық филиалы жанындағы бақылау тобы аудандық ауыл шаруашылығы мен жер қатынастары бөлімінің және кәсіпкерлік бөлімінің мамандарымен бірлесе әлеуметтік маңызы бар азық-түлік, дәрі-дәрмек және жанармай бағасы мен қорына мониторинг жұмыстарын ұйымдастырды. Бақылау тобы мүшелері бірқатар дүкендері, дәріханалары және жанармай құю станцияларына мониторинг жүргізді. Мониторингтік топ мүшелері кәсіпкерлерге тұрақтандыру қорынан тауарлар міндетті болуы және олардың бағасы белгіленген шектен аспауы тиіс екендігін түсіндірді.Зерделеу тобы ең алдымен, аудан орталығындағы ірі сауда дүкендеріне барып, кәсіпкерлермен және ондағы тұтынушылармен пікірлесіп, бағаны тұрақтандыру бағытындағы ұсыныс-пікірлерін тыңдады. Сондай-ақ, кәсіп иелеріне сатылымдағы өнімдерді шекті бағадан қымбаттатпау қажеттігі жөнінде түсіндірме жұмыстарын жасады.Осыған орай мониторинг жұмыстары барысында дәріханалардағы дәрілердің бағасы қаншалықты тұрақты және қолжетімді екені бақыланды. Сонымен қатар, мониторинг жұмыстары барысында кәсіп иелеріне белгіленген шектік бағадан асырған жағдайда тиісті шаралар қолданылатындығы туралы заң аясында түсіндірме жұмыстары жүргізілді.Мұнан соң мониторингтік топтың жұмысы дәірханалар мен жанармай бекеттерінде жалғасып, жанармай бекеттерінде баға мөлшері және қауіпсіздік техникасы сақталғандығы, ал дәріханаларда дәрі-дәрмектердің бағасы қалыпты екендігі анықталды.Алдағы уақытта мониторинг жұмыстары өз жалғасын табатын болады.&nbsp;

Баға тұрақтылығы бақыланды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Осы жылдың наурыз айынан бастап төлем мерзімі өткен қарыздары және микрокредиттері бар азаматтар банкроттық рәсімге өтініш бере алады. Бұл жөнінде Өңірлік коммуникациялар қызметінің ақпарат алаңында өткен брифингте Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің Қызылорда қаласындағы өңірлік өкілдер басқармасының жетекші маманы Мұрат Сарманов мәлімдеді.<blockquote>«Өткен жылы кредиттік ұйымдар қарыз алушылардың 708,7 мың өтінішін қарады, оның ішінде 527,8 мың қарыз алушының қайта құрылымдауға берген өтініштерінің 74,5 пайызы мақұлданды. Осы орайда, Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі кредиттік ұйымдар қарыздар мен микрокредиттер бойынша мерзімі өткен берешекті реттеудің міндетті тәртібі ескерілетін ішкі нормативтік құжаттарды жаңартты. Сондай-ақ кредиттерді қайта құрылымдау мәселелері бойынша қарыз алушыларға кеңес беру үшін қосымша жедел желіні ашты. Сонымен қатар, борышкерлер ипотекалық қарыз шартынан туындайтын дауларды реттеу үшін Банктер туралы заңға сәйкес банк омбудсманына жүгіне алады», - деді Мұрат Шахыбекұлы.&nbsp;</blockquote><blockquote>«Банкроттық және төлем қабілетін қалпына келтіру заңы 3 рәсімге сәйкес орындалады. Бірінші рәсім – соттан тыс әкімдік банкроттық деп тану, екінші рәсім – соттық тәртіппен банкроттық деп тану, үшінші рәсім – төлем қабілеттілігін қалпына келтіру рәсімі. Соңғы екі рәсім сот шешімімен орындалады. Ал бірінші рәсімге сәйкес келетін азаматтардың мүлкі болмауы тиіс, соңғы 12 айда несие төленбеуі тиіс және қарыз мөлшері 5,5 млн теңгеден аспауы қажет болып табылады. Осы талаптарға сәйкес келетін болса Кірістер департаментіне арыз тастау арқылы жоғарыда аталған бірінші рәсіммен банкрот деп танылса болады. Екінші рәсім бойынша борышы 5,5 млн теңгеден асатын, мүлкі жоқ азаматтар сотқа арыз түсіру арқылы жүзеге асыра алады. Үшінші рәсімде қарызы мүлкінің бағасынан аспаған жағдайда жүзеге асады», - деді Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің Қызылорда қаласындағы өңірлік өкілдер басқармасының жетекші маманы Асқар Махмутов.</blockquote>

Банкроттық 3 рәсім бойынша жүзеге асырылады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгін Сыр елінің бас шаһарында республикалық оқушылар айтысы өтті. «Көктем нұры» атауымен айшықталған дәстүрлі дода Алашқа белгілі ақын, сыншы, аудармашы, жерлесіміз Жарасқан Әбдірашевтың 75 жылдығына арналды.Айтыста еліміздің 6 өңірі мен Қызылорда қаласынан &nbsp;және Сырдария, Шиелі, Жаңақорған аудандарынан келген 10 жас ақын бақ сынады.Айтысты ашып беріп, талапкер жас ақындарға сәттілік тілеген шаһар басшысы Асылбек Шаменов сөз додасына түсетін жас ақындарға жүрекжарды лебізін білдірді.<blockquote>«Аралдың айдынынан ұшып шығып, атағы Алатаудан әрі асқан, әдебиетке, өнерге деген сүйіспеншілігінің, поэзияға деген құштарлығының арқасында небары 21 жасында КСРО Жазушылар Одағына мүше болған қайталанбас дарын Жарасқан шайырдың 75 жылдығына арналған дәстүрлі оқушылар айтысының жас таланттарға берері мол, жетелер шыңы биік деп білемін. Бүгінгі сөз бәйгесінің көрігін қыздырсақ деп келген ақындар жыр байрағын биіктен желбірете бергей!» - деді қала әкімі Асылбек Шаменов.</blockquote>Сөздің құнын жоғары қойған жас ақындардың өнеріне «Құрмет» орденінің иегері, белгілі айтыскер ақын, «Көктем нұры» айтысы жобасының авторы Мамыр Байдәулетов, үш дүркін «Алтын домбыра» иегері Мұхтар Ниязов және белгілі жыршы-термеші, халықаралық конкурстардың лауреаты, халықаралық ақын-жыраулар Одағының мүшесі Амандық Бүрлібаев төрелік етті.Жыр додасының қорытындысымен халық ақыны Манап Көкенов атындағы бас жүлде мен ақшалай сыйлықты жеңіп алған Сырдария ауданынан келген жас өрен Нұрахмет Мансұровты қала әкімінің орынбасары Жанмұрат Сейілов марапаттады. Биылғы жылдың басты ерекшелігі, бас жүлде иегеріне белгілі өнер қайраткерлері мен арқалы ақындар, барша алқалаған әлеумет А.Тоқмағамбетов атындағы қалалық мәдениет үйінің алдында тұлпарға мінгізіп құрмет көрсетті.І орын маңғыстаулық Ерсұлтан Аушановқа, ІІ орын Арқалықтан келген Рағат Нұрисламға бұйырды. Сондай-ақ, Жамбыл облысы, Талас ауданы, Аққұм ауылының тумасы Жүнісбек Айсұлу, қызылордалық Ұлықбек Бектай және жаңақорғандық Мұхамедали Абдуллаев ІІІ орынды өзара бөлісті. &nbsp;Мұнан бөлек, «Сүре айтыстың Сұржекейі – Серік Өтеуов», «Қайым айтыстың хас шебері – Бекұзақ Тәңірбергенов», «Түре айтыстың тарланы – Махамбетқали Тұрсанов», «Тап берме сөздің тапқыры – Серік Ыдырысов» және «Аламан айтыстың ақтаңгері – Кенжебай Жүсіпов» атындағы арнайы номинация жеңімпаздарына 100 мың теңгеден 5 жүлде табысталды. Екі ғасырдан астам тарихы бар Тұранның төрінде қасиетті Тәуелсіздік тағылымын жастардың санасына сіңіру, азат еліміздің жарқын жетістіктерін кеңінен дәріптеу, Жарасқан ақынның өлмес мұрасын, өшпес даңқын насихаттау мақсатында ұйымдастырылған «Көктем нұры» республикалық оқушылар айтысы көптің көңілінен шықты.

Қызылордада «Көктем нұры» республикалық оқушылар айтысы өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> &nbsp;Жаңақорған ауданында ұлттық өнерді ұлықтау мақсатында жиын болып өтті. Ауданның орталық алыңда аймақтағы қолөнер шеберлері бас қосып, өнер туындыларынан көрме ұйымдастырды. Ұлттық қолөнер – бабадан қалған мәдени мұраның ең асыл құнды қазынасы. Облыс орталығында «Дәстүр» қолөнер орталығы қоғамдық қорының жұмысы жанданып, көпшіліктің қызығушылығын тудырып келеді. Қазақ халқы өзінің күн көріс қажеттілігіне үй-жай салуды, киім-кешек тігуді, азық-түлік өндіруді өзінің тұрмыстың кәсібі етіп, олардың күнделікті тіршілік барысында орынды пайдаланса, әсем бұйымдар жасап, өмірде сән-салтанат та құра білді.Халқымыздың қолөнеріне әдет-гұрып жабдықтарымен қатар, аң аулауға, мал өсіруге және егіншілікке қажетті құрал жабдықтар да кіреді. Киіз үйдің сүйегі, ағаш кереует, кебеже, сандық жасап, кілем, сырмақ, алаша, ши, түрлі бау-басқұрлар тоқып, арқан, жіп есіп, көннен және илеулі теріден қайыс, таспа тіліп, өрім өріп, қолдан әр алуан ыдыс-аяқ, адалбақан, асадал, бесік және т.б. көптеген заттарды халық шеберлері, өнерпаздар өз қолдарымен жасады. Балалық шағымызда әрбір отбасы, әкесі ұлын, анасы қыз баласын күнделікті тұтынатын қолдан жасалған бұйымдарын жасауға баулыса, бүгінгі таңда бәрі ұмыт қалған секілді. Себебі заманауи технологияның күші шет елдер ағылып елімізге өз тауарлардың көлеңкесінде қалдырды. Жалпы алғанда, егемендігіміздің 30 жылдығында еліміздің қарқынды дамуы ел мақтаныштарының ауыз екі сөзінде қалды. Еліміздің жастары заманауи технологияның дамуына еліктеп, тек пайдалану деңгейінде қалды. Ұлттық құндылығымыздың туындылары, өнері бүгінде жалпы халық арасында ұмыт болып барады. Осы ата-баба аманатын насихаттап келер ұрпаққа жеткізуде шеберлердің бірігуі үлкен серпін берді. 2014 жылдан бері еліміздің шеберлері арасында бірігіп насихаттау ұсыныстары кеңінен айтыла бастады. Міне, 2020 жылдың басында ұлттық қолөнер шеберлерінің ниеттері түйісіп, бір орталық құра білді. Қызылорда облысының «Дәстүр» қолөнер орталығы қоғамдық қоры бүгінде бірнеше мекемелермен меморандумға отырып, жастарды кәсіпке баулуда өз күшін тегін насихаттауда.Атаулы орталық жайында «Дәстүр» қолөнер орталығы қоғамдық қорының директоры Қанат Ақпановпен сөйлескен едік. – Орталық құрамында отыздан аса шеберлер бірігіп жұмыс жасауда. Орталықтың шаңырағында зерек зергер, шеберлігінде құпиялылығы бар Құдайберген, ағаштан түйін тиген Жәнібек бастаған ақсақалдарымыз артынан ерген Мырзабек, Мұрат көкелеріміздің, Марияш, Бақыткүл, Гүлнар, Қаныкүл, Шахаркүл апаларымыздың өсиет тілектерін Қыздаркүл, Айдана, Айзат, Балжан шебер апайларымыз, жаста болса Мархаббат, ең кенжесі Жасұлан іні қарындастарымыз да әрбір іс шараны тыңғылықты ұйымдастыруда атсалысуда. Орталығымыздың жанашыры, демеушісі, ағаш ұстасы Фахриддин мырзаның да ерен еңбегі еленуі тиіс. Ол кісінің арда қазақтың дәстүрін жандандырудағы зор жұмыстарын өнерден кәсіпке бағыттаудағы ойларын қолдаймыз. Бүгінде орталықтың іс-шарасына еліміздің зиялылары қолдау көрсетіп, ресми басылымдарда жарық көруде. Сонымен қатар, әлеуметтік желіде әрбір іс-шара барысы, дәстүр тағлымдары насихатталып келеді. «Дәстүр» қолөнер орталығын құрудағы басты мақсат та кәсіптен нәсіп тауып, сол ізбен ғылыми ізденісте, тәжірибеде шәкірт тәрбиелеп, өнер ордасы арқылы елімізге кішкене болса да үлесімізді қосуға шеберлеріміз дайын, – орталық басшысы.Осы тұста айта кетейік, 2023 жылы Қызылорда облысы Жаңақорған ауданы мен Павлодар облысы Успен ауданы мәдениет және тілдерді дамыту бөлімдерінің өзара жасасқан рухани-мәдени ынтымақтастық меморандумы аясында «Сырға толы Сығанақ» атты этно-думанды шарада «Дәстүрін дәріптеген аудан» атты көрме өткізілді. Успен ауданы мәдениет және тілдерді дамыту орталығынан көшпелі көрме өткізуге ұсыныс жасалды. «Орда Сығанақ» шипажайында «Тәуелсіздікке тарту» тақырыбында көрме ұйымдастырылды. Сонымен қатар, «Қолөнер-асыл қазына» көрме-фестивалі ұйымдастырылып, ауданымыздағы «Дәстүр» қолөнер орталығының ағаш шебері Пахриддин Садықовтың қайталанбас өнер туындылары да осы орталықта сән беріп тұр.– Бұл орталықта жергілікті жас қолөнер шеберлері мен зергерлер, сонымен қатар темірден түйін түйіп, сәнді бұйымға айналдырған хас шеберлер бас қосқан. «Дәстүр» қолөнер орталығының мақсаты – болашақта ел тұтқасын ұстайтын азаматтардың бала кезінен қабілетін анықтап, болашақ мамандығын таңдауға бағыт-бағдар беру. Жас ұрпақтың бойына салт-дәстүріміз бен мәдениетімізді сіңіре отырып, олардың өнерге, шығармашылыққа деген қызығушылықтарын арттырсақ дейміз, – дейді Пахриддин Шәмшідінұлы.Бір қуантарлығы, ауданымызда атаулы орталықта еңбек етіп жатқан жандар аз емес. Соның бірі кәде-сый жасаудың қас шебері Мұрат Жәрімбетовпен де тілдесіп көргенді жөн көрдік.– Басты мақсат – он саусағынан өнер тамған қолөнершілер мен зергерлердің басын қосып, туындыларын көпшілікке таныстыру. Халқымыздың ұлттық нақыштарын дәріптейтін мұндай орталықтар ұлтымыздың ұмыт қалған дәстүрін қайта жаңғыртып, жастарға үлкен үлгі деп есептеймін. Кейінгі кездері жастар бабадан қалған асыл мұраны ұмыт қалдырып, көненің көзі ретінде қарап жатады. Ұлттық нақыштағы киімдер мен зергерлік заттарды жәдігер емес, қолдануға жарамды дүниелер ретінде қабылдаса деген ниетпен жұмыс жасап жатырмыз, – дейді қолөнер шебері.Қорыта айтқанда, қолөнер біздің рухани байлығымыз, мәдениетіміз, салт-дәстүріміз, ол ғасырдан ғасырға жалғасып келе жатқан өнер туындылары. Қазақ халқының қолөнері әлем халықтарына мақтанышпен көрсететін үлкен құнды¬лығымыз. Сол себепті де, бұндай орта¬лықтар жаңғырып жатса нұр үстіне нұр.

Жаңақорғанда ұлттық өнер ұлықталды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Таяуда Астана қаласында «Тақия fest» өнерлі аналардың республикалық қолөнер фестивалі болып өтті. Оған Жаңақорған ауданы аграрлы техникалық колледжінің ұстазы Сәуле Бегімбетова қатысып, «Өнерлі ана» номинациясын жеңіп алды. Жаңақорған ауданының мерейін үстем еткен қолөнер шеберіне Қазақстан Республикасының мәдениет және спорт министрлігі Алғыс хатымен марапаттап, арнайы құрмет көрсетті.<blockquote>«Президент мұражайында өткен фестивалге еліміздің барлық аймағынан өнерлі аналар жиналды. Ұлтымыздың қол өнерін кейінгі ұрпаққа дәріптеуді мақсат еткен фестивалге он саусағынан өнері тамып тұрған небір хас шеберлер жиналған екен. Бұндай үлкен додаларға әрдайым қатысып келеміз. Бір-бірімізбен тәжірибе алмасып, өз қолымыздан шыққан дүниелерді көріп таң-тамаша болдық. Өте керемет, жоғары деңгейде ұйымдастырылды. Ұлттық құндылықтарымыздың бірі һәм бірегейі – қолөнер ғой. Шынайы шебердің қолынан шыққан бұйымдар салт-сана, әдет-ғұрыппен біте қайнасып, қазақ халқының дүниетанымын айғақтап тұрғандай көрінеді. Бүгінгі күні ұлттың байырғы мұрасы қайта жаңғырып, жаңару үстінде», – дейді шебер ана Сәуле.</blockquote>Сонымен қатар, Қызылорда қаласында «Сырдың шебер аналары» атты жәрмеңке ұйымдастырылып, өнерлі аналардың өз қолдарымен жасаған заттарынан көрме ұйымдастырылды. Кейіпкеріміз атаулы көрмеге де қатысып, марапат биігінен көрінді. Жәрмеңке барысында өнерлі аналардың өз қолдарымен жасаған заттары көрмеге қойылып, іскер, талантты аналардың еңбектері арқылы ұлттық өнерді насихаттауды құп көргені көңілге қуаныш ұялатады.<blockquote>«Есімді білгелі анамның жанында жүріп, үйдегі үш қыз жарыса кілем тоқып, бір жағы анамызға қолғабыс қылсақ, бір жағынан үйреніп алғанымызға мәзбіз. Жыл сайын жазғы демалысқа шыққанымызда осы кілем тоқу дәстүрлі әдетімізге айналды. Жүнді сабап, жуып, бояп, кейін ұршықпен иіріп берген анамызбен қаз-қатар отырып, кілемге әдемі өрнек салып тоқу, бізге талмай еңбектенуден келетін зор қуанышты тарту етті, ұлттық өнермен айналысуға ықпал етті. «Сырдың шебер аналары» атты болмысымызды айшықтайтын бұйымдарды осылайша көпшілікке көрсетіп, көрме ұйымдастырғанына қуаныштымыз. Биылғы көрменің жаңалығы мол болды. Әрі сапалы дүниелердің қатары артқан. Ұлттық өнерді қолдаушы шеберлердің де саны көбейгенін көріп қуанып қалдым», – дейді шебер.</blockquote>«Шебердің инесі де алтын, соққан күймесі де алтын» деген тәмсілдің тереңіне үңілсеңіз қазақ дәстүрінде ісмерліктің орны ерекше болғанын ұғамыз. Қанға сіңген қасиет дәуір жаңарған сайын жаңарып, ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып келеді. Осындай ұрпақ сабақтастығымен үндескен тігіншілік өнерін төменарықтық Маржан Қасқабайқызының бойынан аңғардық.Қазақтың қаймағы бұзылмаған көршілес Нартай ауылында туылған Маржан қазақтың салт-дәстүрін мен әдет-ғұрпын жастайынан бойына сіңірген. Әжесі Ардақ ауылға белгілі ісмер еді. Нартайдан ұзатылған қыздың жасауында Ардақ әженің қолының ізі қалған екен. Әжесінің ісіне ерте жастан араласқан Маржан ине сабақтау, көрпе көктеу мен жіп түйнеуді үйренген. Осылайша тігіншілік қасиетін түсінген Маржан мамандығын осы саламен байланыстырып, кәсіпке айналдырады. Қызылорда қаласындағы №3 «Қарауылтөбе» өндірістік-техникалық комбинатында тігін ісінің теориясын меңгереді.Тігіншілік мамандығын бітіріп, еңбек жолын Шиелідегі №2 тігін цехында бастайды. Осы цехтың жұмысына үйреніп, әріптестерінің арасында сыйластығы артып, беделді тігіншілердің бірі атанды. Жұмыстың жауапкершілігін бірінші кезекке қойып, уақытпен санаспай жұмыс атқарды.Төменарық ауылына келін болып түскен Маржан әулетке құт қондырды. Екі ұл мен бір қызды тәрбиелеп, қол машинасын тоқтатқан жоқ. Ауылдастарының киім-кешегін тігіп, көпшіліктің алғысына бөленді. Қолынан іс келетін жан отбасына қосымша қаражат табу үшін шағын кәсіп бастауды жөн көрген. Шағын шеберханасының «Жансая» аталуының себебі бар. Жансая қызының құрметіне қойыпты. Бұл туралы тігінші келін: «Өзім әжеме қарап бой түзедім. Енді қызым Жансая да маған қолғабыс етіп жүр. Бұл тек қана қаражат табу көзі ғана емес, тәрбие мен тәлім беретін қасиетті орын деп санаймын», – деді.Әрине, кәсіп ашу үшін, әуелі білім мен қаражат керек екендігі түсіністі. Осыны ескерген Маржан аудандық кәсіпкерлік палатасында оқыту курсына қатысады. Бизнес-жоба жасап, онысын қорғап шығады. Осылайша, «Жансая» шеберханасын ашуға бел буып, 2014 жылы кәсіпкерлік палатасының сүйемелдеуімен «Қызылорда» өңірлік инвестиция орталығынан» 700 мың теңге несие алады. Оған тігін машинасы мен қажетті құрал-жабдықтарын сатып алған. Шағын шеберхананың жұмысын ширатып, уақыт өте кәсібін кеңейтуді жоспарлайды. Тағы да аудандық кәсіпкерлік палатасына арқылы шағын қаржылық ұйымнан тігін цехын кеңейту үшін 1 миллион теңге қаржы алады. Бүгінде төменарықтық тігінші аядай ғана шеберханасында 3 адамды жұмыспен қамтып отыр. Тапсырысқа сай еңбек ақысын алады. Тігінші Майра Көгенбаева: «Біздің шеберхана – көбіне қыз жасауын жасайды. Тамыз айында мектеп формаларын тігеміз. Сол сияқты маусымдық тапсырыстар түсуде. Басшымыз Маржан Қасқабайқызы бұйымның сапалы тігілуіне мән береді. Ол көкірек көзі ояу, қолы алтын, көңілі кең кәсіпкер», – деді.Иә, дара кәсіпкер қайырымдылық шараларға өз үлесін қосып келеді. Жыл сайын ауылдағы екі бірдей мектептегі әлеуметті төмен отбасыларына тегін мектеп формасын үлестіруде. Ауылдастарының қайсысының болмасын басына іс түссе, қол ұшын беруді азаматтық парызым деп санайды. Мұны кәсіпкер жаһанға жар салып, мақтан етпейді. Керісінше, туған жердің өркендеуіне қосқан үлесім деп есептейді.Расында, «Шебердің инесі де алтын, соққан күймесі де алтын» деген тәмсілдің тереңіне үңілсеңіз қазақ дәстүрінде ісмерліктің орны ерекше болғанын ұғамыз. Ата-бабаларымыздан келе жатқан ұлттық қолөнеріміз арқылы жастарды іскерлікке баулумен қатар, ұлттық қолөнер шеберлігінің ұрпақтан-ұрпаққа жеткен қайталанбас мұралары арқылы олардың эстетикалық талғамын қалыптастыруда қолөнер шеберлерінің еңбектері зор. Осындай қолөнер шеберлері барда қазақ мұрасы әрі қарай өркендей беретіні анық.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары