<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> &nbsp;Жаңақорған ауданында көлеңкелі экономиканың түрі аз емес. Атап айтсақ, салық пен кедендік алымдардан жалтарудан бөлек жалған шот-фактура жасау, астыртын ойын бизнесі, қаржы пирамидасы сынды сан алуан түрлері кездесіп жатады. Осы мәселе төңірегінде жауапты мамандар бас қосып, ұсыныстарын ортаға салып, тақырыпты жан-жақты талқылады.Президент Қасым-Жомарт Тоқаев: «Сауда саласында тәртіп орнату өте маңызды. Көлеңкелі экономиканың ең жоғары деңгейлерінің бірі осы салада. Алыпсатарлық фактілері, тапшылықты қолдан жасау – заңсыздықтардың толық тізімі мұнымен шектелмейді. Мұның бәрі тауарлардың құнына үстемеленіп, азаматтар төлеп жатыр», – деді Президент.Дерек көздерінде, «көлеңкелі экономиканың» салдарынан елде 2022 жылы бюджетке 617 млрд теңге көлемінде шығын келді. Санда бар, санатта жоқ қаржы айналымына тосқауыл қойылмаса, 2025 жылы мемлекет қазынасы 1,2 трлн теңгеден қағылуы мүмкін. Бұл қаржыға жүздеген әлеуметтік нысандар салып, мыңдаған шақырым жолды жөндеуге болар еді. Бірақ мүдделі топтар қалтаға басуға дағдылы.Ақпараттарға сүйенсек, облыстағы шағын кәсіпкерліктің дамуы, саны жөнінен біздің аудан алдыңғы орында екен. Онда бөлшек сауда көлемі неге тым төмен? Бұл – біздің ауданда нөлдік көрсеткішпен есеп тапсыратындар азаймай тұрғандығын көрсетеді емес пе? Мәселен, үлкен сауда орындары сауда айналымын аз мөлшерде көрсетеді. Атап айтсақ, «Заңғар», «Бекере», «Ғани», «Қара Бура», «Магнит» және т.б ірі-ірі сауда орынына арнайы барып, мән-жайға терең қанығу үшін асықпай әрбір дүкен саудасын зерделеуге тырыстым. Бір ғана Хорасан ата көшесінде көлікке қызмет көрсететін орындар, автобөлшек сататын магазиндер, азық-түлік және құрылыс заттарын сататын сауда үйлері, кофе мен мейрамхана және т.б кәсіпкерлік нысандар бар. Тіпті кенттегі кәсібкерлік субъектілерінің басым бөлігі осы көшеде секілді. Бірақ бұл нысандардан кассалық аппаратты табу қиын. Міне, көлеңкелі экономика осыдан қалыптасады.Бірақ кәсіпкерлер табысты жасырып, салыққа болмашы қаржы төлеп отырғаны анық. Біз соған көз жеткізе түстік. Біз бақылаған «Ғани» сауда орнында бар-жоғы 10 минуттың ішінде 3 кассада 10 адам сауда жасады. Оның әр қайсысы кемінде 5 мың теңгеге сауда істеді дейік. Сонда 10 минутттың ішінде жоқ дегенде 50 мың теңге сауда болды. Бір сағатта 60 минут десек, 300 мың теңге. Бір күнде 12 сағат жұмыс жасады дейік, сонда (12×300=3600000) 3 млн теңгеге сауда болды деген сөз. Мейлі 2 млн теңгенің саудасын жасасын. Ал, қолдағы бар дерекке сүйенсек, бұл сауда орны 6 айға 10 млн теңге салық төледі. Енді, өзіңіз болжай беріңіз, біздің еліміздегі экономикалық ахуалдың жайын. Бұл бір ғана емес, барлық кәсіпкерлік нысандар оңай олжаға осылай әрекет етуді әдет қылды. Президент бизнесті тексеруге мораторий жариялады. Өте дұрыс шешім, байыпты бастама.Көлеңкелі экономиканың көлемін төмендету – ел алдында тұрған маңызды міндеттің бірі. Яғни әлдекімнің қалтасына түсіп жатқан жасырын табысты анықтап, мемлекет қоржынына түсіру маңызды мәселе. Осы ретте, ауданымыздағы кәсіпкерлердің жай-күйін білу мақсатында аудандық кәсіпкерлік, өнеркәсіп және туризм бөлімінің басшысы Қаржыбек Тәжібайұлымен тілдесуді жөн көрдік.– Облыс бойынша кәсіпкері ең көп біздің аудан. Өзге өңірлерде бізге қарағанда әлдеқайда аз. Солай бола тұра, олардағы кәсіпкерлік нысандардың басым көпшілігі «ЖШС» болып тіркелген әрі табыс көзін жасырмайды. Бір ғана мысал, бізде ірі-ірі сауда орындары болғанымен халқы шамалас Қазалы, Шиелі ауданынан бөлшек сауданың көлемі көп емес. Неге? Себебі сауда үйлері кассалық аппаратты қолданбайды, әрі тұрғындар да оны талап ете бермейді. Көлеңкелі экономика деңгейінің артуынан экономиканы құлдырап, елдің келешегіне кері әсер ете¬ді. Біздің ауданымыз «Береке», Заңғар-1», «Заңғар-2» «Ғани», «Қарабура», «Магнит» ірі сауда үйлері бар. Бұлар¬дың барлығы да жеке кәсіпкерлер ре¬тінде тіркеліп, алты айда бір рет қана есеп тапсырады. Сондағысы 6 айда 10 млн теңге көлемінде қаржы құяды. Егер осы сауда орталықтарының бар¬лығы жеке кәсіпкерліктен «ЖШС-ға» өтсе, ай сайын есеп беріп, салық төлейтін еді. Әрі қызметкерлерінің әлеуметтік төлемдер (зейнетақы және медициналық сақтандыруға қоры) жүргізеді. Бұл – жұмыс берушіге де, жұмысшыларға да өте тиімді. Осы бағытта кәсіпкерлер арасында түсіндірме жұмысын жүргізудеміз. Одан басқа қолдан келетін шара жоқ. Өйткені, 2023 жылдың қаңтарына дейін мараторий жарияланды. Осыны негізге алған кәсіпкерлер өздеріне оңтайлы шешімді оңынан пайдалануда. Енді 2023 жылдан бастап мараторий аяқталады. Сол кезде барып салықтың көлемі артып, ауданның бюджеті нығая түседі, – деп көкейіндегіні көпке жария етті.Иә, мемлекеттің қуатты болуында салықтың шешуші рөл атқаратыны белгілі. Қай елде салықтың түрлерін жинау ұтымды, ұтқыр ұйымдастырылса, сол елдің қазынасы толып, әлеуметтік мәселелерді шешуге қауқарлы болады. Осы тұста, экономика ғылымдарының кандидаты Сапарбай Жобаевтың «Елімізде былтыр «көлеңкелі экономи-каның» үлесі 20,23 пайыз болған. Меніңше, «көлеңкедегі нарықта» басым үлеске ие сала – арақ-шарап саудасы. Бұл тізімге бала бағу, көліктік қызмет түрі, репетитор ретінде сабақ беру, құрылыс жасауда көрсетілетін қызмет түрлерін қосуға болады. Осындай қызметтерден салық түспеген соң, мемлекеттік қазына ең кемі 1,4 трлн теңге түсімнен қағылып отыр. Бізде бюджетке салықтан түсетін түсімдер аз. Себебі, бюджеттік шығын-ның жартысы ғана салықтан жабылады. Дүниежүзіндегі 170 мемлекеттің экономикасы салық есебінен «өмір сүріп» отыр. Президент те кезінде «біздің елдің шығыны табысына сай емес» деген еді. Ол үшін «көлеңкедегі экономиканы» есепке алу қажет. Бұған дейін азаматтардың алатын табысына сай салық мөлшері бекітілуі тиіс деген мәселе көтерілген-ді. Мысалы, 20-30 млн айлық алатын адамдардың жеке табыс салығын 15 пайызға көтеру керек. Бұл бастамаға құзырлы органдар да, депутаттар да ешқандай пікір білдірген жоқ. Ал зейнетақы қорынан берілген қаражат елдегі 2 пайызға ие дәулетті адамдардың «оң жамба¬сына тура» келді. Тек жеке тұлғалардың емес, кәсіпорындардың да табыс салығын 20-30 пайыздан 40 пайызға көтеру керек деп есептеймін», – деген сөзінің жаны бар.Осындай «көлеңкелі» эканомиканың салдарынан аса ірі көлемдегі қаржы көздері бақылаудан тыс қалып, ел эканомикасына айтарлықтай қиындық туғызып отырғаны сөзсіз. Яғни, кәсіпкерлік нысандардың салықтан жалтаруы ортақ қазынаның ортайуына әкеледі. Егер әрбір азамат жауапкершілікпен қарап, мемлекет алдындағы міндетке бейқамдық танытпаса игі. Осы ретте, аудан тұрғындары салықтық міндеттерін орындауға қаншалықты ат салысуда. 2022 жылы салықтық төлемдер қалай орындалып жатыр? Бұл сұрақтарға аудандық Мемлекеттік кірістер басқармасының бөлім басшысы Талғат Мұстафаевтан сұрап көрдік.– Жаңақорған ауданы бойынша Мемлекеттік кірістер басқармасымен 2022 жылдың қорытындысы бойынша мемлекеттік бюджеттің жоспары 15066353,8 мың теңге болса, жалпы 18656160,3 мың теңге түсіп, 123,8 пайыз орындалды. Оның ішінде, аудандық бюджетке 2067415,9 мың теңге түсім түсті.Өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда түсімнің өсу қарқыны 137,1 пайызды құрады. Аудан көлемінде кәсіпкерлік субьектілерімен жүргізілген түсіндірме жұмыстары барысында салық есептілігін 0-дік көрсеткішпен тапсырған 35 салық төлеушіге 2019 жылдың 1,2 жартыжылдығына 17 053,0 мың теңге айналым сомасына қосымша салық есептілігі тапсыртылып, жергілікті бюджетке қосымша 255,8 мың теңге салық түсімдері түсті. Камералдық бақылау бойынша 3 тоқсан 2021 жылы 115 тұлғаға 142748,4 мың теңгеге хабарлау қалыптастырылған. Оның 300,0 мың теңгесі нақты ақшамен өндірілген.Сондай-ақ 3 тоқсан 2023 жылы 115 тұлғаға 2 909 009,0 мың теңгеге хабарлама қалыптастырылып 23 386,0 мың теңге нақты ақшамен төлем жасалған. Ал 76 440,5 мың теңгеге артық ақшаның есебінен өндірілген. Камералдық бақылау бойынша 4 тоқсан 2022 жылы 13 тұлғаға 123 163,4 мың теңгеге хабарлама қалыптастырылды. Оның ішінде 7 тұлғаға 63 714,1 мың теңгеге хабарлама қолмен шығарылды. Алдағы уақытта да, бұл бағытта қосымша кіріс көздерін іздестіру мақсатында жұмыстар жалғасын таба береді. Жаңақорған ауданында 01.10.2022 жылға 676 заңды тұлға, 4 224 дара кәсіпкер және 991 шаруа қожалығы, барлығы 5 891 салық төлеуші тіркеу есебінде тұр. Қазіргі таңда кәсіпкерлік саласына тексеруге рахымшылық бергендігіне байланысты салық есептілігін мерзімінде тапсырмау жағдайы жиілеп кеткен. Бір ғана 1 жартыжылдық 2022 жылы 1438 кәсіпкерлік субьектілеріне хабарлама шығарылған. Яғни тіркелген кәсіпкерлер саны 4157 болса, 34,5 пайызы кеш тапсырған. Сонымен қатар қәзіргі таңда 12.5 көрсеткіші бойынша бір жыл ішінде кірістер бойынша нөлдік немесе бос декларацияны (911.00, 910.00, 912.00, 220.00 СЕН ) ұсынған дара кәсіпкерлер бойынша жұмыстар жүргізілуде. Талдау барысында салық төлеушілердің басым бөлігі кәсіпкерлігін ашқанымен нақты табысы болмағандықтан салық есептілігін 0-дік көрсеткішпен тапсыруға мәжбүр болуда. Алайда салық кодексінің талаптары бойынша 0-дік көрсеткішпен салық есептілігін тапсыруға тиым салынбаған. Осыған байланысты камералдық бақылаумен немесе уәкілетті органдардың мәліметіне сәйкес табысын жасырып отырған салық төлеушілер тізімі алынып бағалау көрсеткіші осы арқылы белгіленсе деген ұсынысымыз жүзеге асса нұр үстіне нұр, – дейді жауапты маман.Дұрыс-ақ, салық түсімі артып, аудандық бюджет толыға берсің. Бірақ одан асыра орындауға мүмкіндік мол ғой! Мәселен, көлік салығын 300 пайызбен орындайтын елді мекендерге мониторинг жүргізіп, жоспарлауы қаншалықты шынайы жүргізілетінін анықтауға болады. Жалпы, салыққа байланысты мәселе көп.Расында, «Көлеңкелі» экономиканың салдарынан аса ірі көлемдегі қаржы көздері бақылаудан тыс қалып, мемлекеттің экономикасына үлкен қауіп төнері сөзсіз. Дамыған елдерде салық жүйесі жолға қойылған, экономикасы тұрақты, Ұлттық қорындағы қаражаты бүгінгі күннің қамы үшін емес, келер ұрпақтың еншісіне деп сақталатынын көреміз. Байыбына барып қарасақ, салық – айналып келгенде өзімізге қайтатын капитал. Көшелердің жарықтандырылуы, құрылыстардың қарқын алуы біз бен сіздің салып отырған салықтан жүзеге асырылады. Бізді мақсат осыны түсіндіру, ұғындыру ғана...

Жаңақорғанда көлеңкелі кәсіптің күнгей тұстары талқыланды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Ауа райы қалыпқа келіп, жердің тоңы жібігеннен Жалағаш ауданында жол құрылысы қайта қарқын алды. Олай болатындай реті де. Себебі бұл ауданда жол сапасына қатысты былтырғы жылдан қалған өтпелі жобалар да жоқ емес еді. Бүгінде мердігер мекеме «Қызылорда жолдары» ЖШС мамандарының аудан орталығындағы Мөрәлі Шәменов көшесінің күрделі жөндеу жұмыстарын қолға алғанына біршама уақыт болды. Қазіргі таңда серіктестік қызметкерлерінің жұмысы қауырт. Біз де Жалағаш ауданында құрылыс жұмыстарының басталғанын естіп, аталған көшеге атбасын бұрып, құрылыс барысымен танысуды жөн көрдік.&nbsp;Қызылорданың желі көтерген шаң қолқаны қапса да, көше құрылысының қарқыны жоғары. Атқарылып жатқан жұмыстарға қарап, көз тойып, көңіл марқаяды. Біз барғанда жол жиектеріне ескертпе белгілері қойылып, ескі асфальтты сүру және жолды тегістеу жұмыстары жүріп жатыр екен. Сүріліп алынған ескі асфальттың ұнтағы да пайдаға асырылады, яғни жолдың екі жағына төселуде. Сонымен қатар жолдың қарсы бағыттарына жаяу жүгіншілерге арналған жол жиектемесі жасалып, тас кеспекше орналастырылады. Бригадирдің айтуынша, жол жиектемесінің ені 1,5 м, ал ұзындығы 2,6 шақырым екен.– Бүгінде арықтардың жан-жағы тегістеліп, көлік жолы кеңейтіліп жатыр. Көріп тұрғаныңыздай, ескі асфальтты толықтай қырып болған соң, жолдың бетіне бірінші топырақ жаямыз. Толықтай топырақпен тегістеліп, бетіне қиыршық тас төселеді. Содан кейін асфальт төсеу жұмыстары жүреді. Жалпы, асфальттың қалыңдығы төселген құм-тасымен есептегенде 15 см, ал асфальттың өзі 7-8 см қалыңдықта болады. Қазір кұм төсеу жұмысына дайындалып жатырмыз, құмды осы жергілікті жерден тасыймыз. Ал асфальт өзіміздің зауыттан, тасты Шиеліден алдырамыз. Жұмыс барысы шүкір, қарқынды. Ешқандай қиындық туғызатындай мәселе жоқ. Сондай-ақ көшенің ортасынан өтіп жатқан арыққа темірден 28 көпір орнатамыз, яғни жаяу жүргіншілердің жүріп тұруы да жеңілдейтін болады. Асфальттау жұмыстары аяқталған соң жол белгілері, жаяу жүргіншілер жолағы міндетті түрде орнатылады. Кеше аудан басшылығы да келіп, жұмыс барысын қадағалап кетті, – дейді бригадир Болат Әліпбаев.Иә, Мөрәлі Шәменов көшесіндегі жұмысшылардың белсенділігі өте жоғары. Мердігер мекеме басшысы да күн райы құбылмай, ешқандай қиындықтар туындамаса, құрылыс жұмыстарын жылдам әрі сапалы аяқтап, жаңа жолды тезірек тұрғындардың игілігіне табыстауға ниетті. Көше құрылысына 50 шақты жұмысшы тартылған. «Мені мен техникадан басқасының бәрі Жалағаштан» деп әзілдеген бригадирдің сөзінен жұмыс-шылар да жергілікті азаматтар екенін байқау қиын емес. Әуел бастан жобаны бекітерде жұмысшылар ауданның жұмыссыз тұрғындарынан тартылатын болып келісілген екен. &nbsp;Көше тұрғындары да жол құрылысының ерте басталып кеткеніне таң қалып, қуанышын жасырмады. Олардың қатарында Жалағаш ауданының тұрғыны Әйгерім Рзағали да бар.– Жасыратыны жоқ, кент орталығында тұрсақ та, соңғы жылдары көшеміздің сапасы төмендеп кеткен еді. Енді міне, көшемізге жаңа асфальт жабындысы төселейін деп жатыр. Көшеміздің ажары кіретін болды. Қуаны-шымызда шек жоқ. Көше тұрғындары атынан алғысымыз шексіз, – дейді кент тұрғыны Әйгерім Рзағали.Жалағаш ауданында соңғы жылдары жол құрылысы қарқын алғанын аңғару қиын емес. Былтыр да бұл бағытта ауқымды жұмыстар атқарылып, 9 жоба жүзеге асқан болатын. Сондай-ақ кенттегі 2 көшеге орташа жөндеу жұмыстары жүргізілген. Биыл да ауданда жол құрылысы бойынша ауқымды жобаларды жүзеге асыру жоспарланған. Соның ішінде жалпы құны 643,6 млн теңгеге аудан орталығындағы М.Шәменов көшесінен бөлек І.Нұркенов, И.Панфилов, Мысық би, А.Бектібаев көшелеріне күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілмек. Ал ПМК-09 көшесіне ағымдағы жөндеу жұмыстары жасалады.&nbsp;Біраз уақыттан бері Дәуімбай елді мекені тұрғындарының көтеріп жүрген теміржол арқылы жаяу жүргіншілер өтуге арналған аспалы көпірдің қажеттілігі де оң шешімін тауыпты. Бұл жоба биыл облыстық бюджет есебінен 184,8 млн теңгеге қаржыландырылатын болды. Бүгінде мемлекеттік сатып алу жұмыстарының қорытындысымен мердігер мекеме де анықталған. Осылайша арғы беттегі ағайынның да талап-тілегі ескеріліп жатыр.

Жалағашта жол сапасы жоғары

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қалалық орталықтандырылған кітапханалар жүйесіне қарасты А.С.Пушкин атындағы орталық кітапхана мен &nbsp;№17 Қызылжарма ауылдық кітапханаларының ұйымдастыруымен журналист, жазушы Сақтапберген Әлжіковтың өмірі мен шығармашылығына арналған «Сара сөздің семсері» атты әдеби кеш өтті.Сыр халқының &nbsp;ыстық ықыласына бөленген Сақтапберген Әлжіковтің &nbsp; өнегелі өмір &nbsp;жолдарын өскелең &nbsp;ұрпаққа өнеге тұтып, жастардың кітап оқуға деген құлшынысын арттыру мақсатындағы шараны ҚМУ студенті, &nbsp;кітапхана оқырманы Санақұл Бексұлтан &nbsp;С.Әлжіковке &nbsp;«Арнау» өлеңімен ашты.Әдеби кешке Қызылжарма ауылдық округінің тұрғыны, зейнеткер Қожахмет Ыдырысов, республикалық «Әлімсақ» журналының бас редакторы Нұрлан Көбегенұлы, С.Әлжіковтің немересі Жәнібек Орынбасарұлы Әлжіков қатысты.&nbsp;Рухани шарада «Сатира саңлағы» атты кітап көрмесі ұйымдастырылды. Сондай-ақ көрермендерге экраннан Сақтапберген Әлжіковтың өмірі мен шығармашылығына &nbsp;арналған бейнебаян көрсетілді. Қарап отырсақ, сықақ әңгімелері қоғамдағы белең алып отырған кейбір келеңсіз құбылыстарды, адам психологиясындағы, олардың күнделікті қарым-қатынасындағы ерсі қылықтарды сын садағына ілген. Әрбір мәселені сатира тілімен &nbsp;жеткізген.&nbsp;Бүгінгі кеште сықақ әңгімелерінен мәдениет қызметкерлері көрініс көрсетті. &nbsp;Қаламгердің &nbsp;адалдық, адамгершілік, намысшылдық, ержүректік, еңбекқорлық қасиеттердің қоғам дамуы мен адамдар қажеттілігінің нағыз құндылықтары екендігін көркем тілмен бейнелеген очерктері бойынша қойылған қойылымда &nbsp;оқырманға &nbsp;ой салатындай шынайы көрсетілді.&nbsp;Кеш қонақтары сөз алып қаламгердің шығармашылығының қоғамдағы маңыздылығы мен шынайылығы туралы, &nbsp;естеліктер айтты.&nbsp;С.Әлжіковтер әулеті өзінің еңбегімен, білімімен, өнерімен Сыр жеріне танымал. Сақтапберген ағамыз &nbsp;өз оқырманының жанын &nbsp;қыл қаламмен өрнектелген шығармасымен емдесе, немересі Жәнібек &nbsp;адамның тәнін емдеп, халықтың ризашылығына бөленіп жүрген ақ халатты абзал жан.&nbsp;Шара барысында Қызылжарма Мәдениет үйінің қызметкерлері &nbsp;Мирамбек Көшеков &nbsp;«Бір ел болса», &nbsp;Қуаныш Ахметқызы бірнеше әндерді орындап, қатысушыларға әннен шәшу шашты. Аталған кешті қалалық орталықтандырылған кітапханалар жүйесінің директоры Гүлмира Шамсутдинқызы қорытындылады.

Қызылордада сатирик С.Әлжіковке арналған әдеби кеш өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> &nbsp;«Қазақстан – дарынды жастар мекені. Ертең еліміздің абыройын асыратын да – осы талантты ұл-қыздар. Біз олардың өрісін ашып, қарым-қабілетін шыңдау үшін бар мүмкіндікті жасауға тиіспіз» деген еді Ел Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев бір сөзінде. Шыны сол, аудан жастарының белсенділігі көңіл серпілтеді.Аудан аумағында жастардың достық қарым-қатынасын ұлғайту, жастардың уақытын тиімді пайдалануды үйлестіру, қоғамның әлсіз топқа деген мейрімділігін көрсете отырып, қоғамдағы теңдікті сақтау, өскелең ұрпаққа тәрбиелік мәні бар құндылықтарды насихаттау, дәстүрлі емес діни жат ағымдарға жастардың, жұмыссыздардың тартылуының алдын алу бағытында біршама жұмыстар атқарылып келеді. Олардың уақытын тиімді пайдалану мақсатында жиі спорттық, мәдени іс-шаралар мен акция, форумдар өткізіліп тұрады. Жастардың патриоттық сезімдерін ояту аясында да үздіксіз арнаулы іс-шаралар жүргізіліп отырады. Ерікті болып, жақсылықта жарысып та жүр. Иә, «Жас келсе, іске», «Әрбір жастық шақ жүйріктікке толы» деген секілді тәмсілдер бекер айтылмаса керекті. Әрдайым болашақтың тұтқасын ұстап, кемел келешектің жаңашыл бастауы болатын – осы жастар.Көпшілікті толғандыратын мәселе бар. Аудандағы жастардың жайы қалай? Олар нендей жұмыспен айналысуда? Сауалға жауап іздеп аудандық Жастар үйіне ат басын тіредік. Нәтиже де көңіл қуантады. 2016 жылдың қараша айынан бастап «Қармақшы аудандық Жастар ресурстық орталығы» коммуналдық мемлекеттік мекемесі құрылып, бүгінде орталыққа Нұржұман Пірназаров басшылық етеді.Жалпы ауданда жалпы халық саны 52500 болса, &nbsp;оның ішінде 14-35 аралығында 16622 жасты құрап, 4025 жасқа ұлғайып жалпы халықтың 31,9% құрап отыр. Оның ішінде 18-34 жас аралығындағы жастардың саны – 12976.<blockquote>«Аудандық Жастар ресурстық орталығының ұйымдастыруымен биылғы І жартыжылдық қорытындысы бойынша әртүрлі бағытта 45 шара ұйымдастырылып 1500 нан аса жас қамтылған болатын. 2022 жылдың қазан айынан бастап Жастар орталығының бейресми атауын «QADAM» жастар ресурстық орталығы деп өзгерттік. Мақсаты – жастардың барлық жаңа, тың, алғашқы қадамдарына осы жастар орталығы себепші болсын деген ниетпен жасалды. Қазіргі уақытта орталық &nbsp;Qadam kenes, Qadam qamqоr, Qadam qoldau жобаларын іске асырылып келеді. Бұл үш бағыт бойынша да біз жастарға жан-жақты кеңес беру, сонымен қоса волонтерлік жұмыстарды қалыптастырамыз. Жастардың бос уақыттарын тиімді ұйымдастыру бойынша да әртүрлі бағыттағы іс-шаралар тұрақты түрде ұйымдастырылып келеді. Алдыға қойған мақсатымыздың бірі – аудан жастарын шағын гранттарға қатыстыру. Республикалық, облыстық, аудандық гранттарға көбірек қатыстырып, кәсіп ашуына ықпал жасау. Қармақшы киелі мекен болғандықтан, аға буын өкілдері мен жастар арасындағы байланыс орнату негізгі мақсатымыздың бірі. Осы байланыс арқылы жастарды еңбекке баулу, патриоттыққа тәрбиелеу. Сонымен қоса жас отбасыларға өнегелі отбасыларды дәріптеп, сыйластықты қалыптастыруға бағытталған іс-шаралар жүргізіліп отырады», дейді орталық басшысы Нұржұман Пірназаров.</blockquote>Жастар қашанда қоғамның қозғаушы күші. Олар өзіндік күш-жігерімен, тың идеясымен болашақтың тұтқасы болып келеді. Біз білетін қазақтың батыры, ақыны, жазушысы да жастайынан әлемге танылды. Олардың арасында ерікті түрде көмек көрсететін белсенді жастардың қатары да артып келеді. Қазіргі таңда ауданда 300 жас ерікті болып тіркелген.Жосалы кенті бойынша 3 еріктілер тобы жұмыс жасайды олар: «Qasietti Qarmaqsmym» еріктілер тобы (140 жас), «Харекет» қоры филиалы (20 жас), автоволонтерлар (15 жас). Төретам кенті және ауылдық округтер – (135 жас).Жастар арасындағы тәртіп те тұрақты түрде бақылануда. Қаңтар-наурыз айлары аралығында көше мен қоғамдық орындарда жасалатын қылмыстардың, сондай ақ адам өмірі мен денсаулығына қол сұғушылықтың алдын алу бағытында аудан әкімдігінің бөлімдері мен құқық қорғау органдары қызметкерлері бірлесескен топ құрылып, түнгі 21.00 – 01.00 аралығында рейдтік іс шаралар ұйымдастырылды. Сондай-ақ пробация есебіндегі жастармен жұмыс та үздіксіз жүргізіліп келеді.<blockquote>«Ашығын айту керек қой. Жас буынды желдетіп тұрған әлеуметтік желі. Уақытын сонымен өлтіріп жатады. Әлеуметтік желіден көрген дүниесін өмірде қайталағысы келеді. Бірден жетістікке жетуді қалайды. Осы желіден көріп алған соң бәсекеге қабілетті бола ма?! Ойлап қараңызшы. Алдыңғы буын айтып жатады ғой маңдай термен еңбек еттік, мақта теріп, күріш ектік деген секілді. Жастар да осы сияқты еңбекпен өсетін болса, ол кезде барлығына дайын болады. Жастардың потенциалы жаман емес. Дей тұра жастарға мүмкіндік өте көп. Бұрын потенциал көп, мүмкіндік аз болса, қазір керісінше мүмкіндік көп, потенциал аздау болып тұр. Яғни жастардың еңбекке бейімділігі төмен», дейді орталық директоры.</blockquote>Ауданымызда 2023 жылдың І тоқсан қорытындысы бойынша пробация қызметінің есебінде тұрған 18-34 жас аралығында 21 жас бар. Осы жылдың қаңтар айында аудандық жастар ресурстық орталығы мен аудандық пробация қызметі арасындағы өзара ықпалдастық пен ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойылып түрлі бағыттағы іс-шаралар өткізілуде. Сонымен қатар І тоқсан қортындысы бойынша 4 спорттық шара (ұлттық спорт ойындары), дәстүрлі дін бағытында – 1 кездесу, психологиялық кеңес беру бойынша – 1 кездесу шаралары ұйымдастырылды.Үстіміздегі жылдың ақпан айында Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министірлігінен халықтың әлеуметтік статусын құру бойынша ортақ база қалыптастыру мақсатында облыс және аудандар бойынша тізім жіберілген болатын. Атап айтқанда Қармақшы ауданы бойынша аудан бойынша (министірліктен келген тізім) NEET санатындағы 930 жастың тізімі нақтыланып жанжақты зерттелген болатын. Жоғары оқу студенттері – 25, Колледж студентері – 6, Үй шаруасындағылар – 106, Тіркеу орнында тұрмайтыны – 92, Бейресми – 275, Тіркелмеген жұмыссыздар – 93, Қазақстан Республикасы шегінен тыс кеткен – 30, Бас бостандығынан айырылғандар – 1, Статус анықталмаған – 24, Тіркелмеген ЖК – 30, Әскердегі – 1, 35 жастан асқандар – 44, Мүмкіндігі шектеулі – 1, Жұмыстағылар – 202 жас анықталды.Орталық мамандарының айтуынша, мемлекеттік бағдарламалар насихаттау және орталықтың қызметтері бойынша консультациялар бойынша аудандық «Qadam» жастар ресурстық орталығына тікелей келіп кеңес алған 14-35 жас аралығындағы жастар саны – 400. Оның ішінде «Жасыл ел» бағдарламасы бойынша – 10 жас, кәсіпкерлік бағыты – 30 жас, тенис үйірмесіне келушілер – 50 жас, дебат ойындары бойынша – 35 жас, тікелей эфир – 215, «Игротека» жобасы бойынша – 60 жас. Мемлекеттік бағдарламаларды жастар арасында &nbsp;насихаттау мақсатында 25 кездесу өткізілді.16-34 жас аралығындағы аудан жастарын маусымдық жұмыспен қамту мақсатында мемлекеттік бағдарламаның «Жасыл ел» жобасы бойынша жұмыстар жүзеге асырылды. Жалпы мамыр-тамыз айлары аралығында 200 жас маусымдық жұмыспен қамтылды.<blockquote>«Орталыққа келгеніме жарты жылдан асып кетті. Біршама өзгерістер орын алып жатыр. Оны жастардың өзі де бақылап, байқап жүр. Халық та өз бағасын беріп жатыр. Келесі жылы жоғарыда айтып кеткен бағыттар бойынша Qadam kenes, Qadam qamqоr, Qadam quqyq жобалары негізінде жұмыстар жүйелі жүргізіледі. Сонымен қоса «Көшбасшылар мектебін» ашу жоспарда бар. Ауданда белгілі бір жастардың көшбасшысын қалыптастыру керек. Яғни имидж деп айтып жатамыз ғой. Жаңа көшбасшылар шығу керек. Алдағы уақытта осы бағыт негізінде жұмыс істейміз. Мұнан бөлек мемлекеттің жастарға беріп жатқан мол мүмкіндігін пайдаланып, оларды жан-жақты дамыту. Оқыту курстары да көбейетін болады. SMM, мобилография, осы секілді өзге де салалар бойынша оқыту жоспарлануда. Ал аға буынмен, үлгілі отбасылармен кездесу, психологиялық кеңестер беру, пробациялық есепте тұрған жастармен жиналыс үздіксіз жүргізіліп тұрады» дейді ол.</blockquote>Жастар ресурстық орталығының атқарылған жұмыстары орталықтың әлеуметтік парақшаларында тұрақты жарияланып отырады. Фейсбук әлейметтік желісінде барлығы 69 материал жарық көрген. Оның ішінде іс-шараны ақпараттандыру бойынша – 80, ақпараттық-танымдық материалдар –71, видеоролик – 37, тікелей эфир – 10. Оқырмандар саны – 2830.Инстаграм әлеуметтік желісі бойынша барлығы 66 материал жарық көрген. Оның ішінде іс-шараны ақпараттандыру – 75, ақпараттық-танымдық материалдар – 66, видеоролик – 37, тікелей эфир – 10. Оқырмандар саны – 2713.

Қармақшыдағы жастар орталығының жұмысы жүйелі 

Жаңақорғанда жайылымдық жер өзекті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінде Темірбек Жүргеновтің 125 жылдығына арналған «Ұлт руханияты жəне Т.Жүргенов мұрасы: жасампаздығы мен зерттелу кеңістігі» атты халықаралық ғылыми-тəжірибелік конференция өтті.Конференцияға отандық және шетелдік ғалымдар, ҚР ҰҒА академиктері, зиялы қауым өкілдері, мемлекет қайраткерлері, сонымен бірге Қызылорда облысы әкімінің орынбасары Нұрымбет Сақтағанов, Халықаралық «TURKSOY» ұйымының бас хатшысы Сұлтан Раев қатысты.Жиында ұлт руханиятының көрнекті өкілі, мемлекет және қоғам қайраткері Темірбек Жүргеновтің тартысқа толы тағдыры, қазақ халқы үшін атқарған еңбегі туралы тың зерттеулер айтылды.&nbsp;<blockquote>«Халықаралық «TURKSOY» ұйымы 2023 жылды түркі әлеміндегі Темірбек Жүргенов жылы деп жариялады. Мерейтой жылы ауқымды шаралар ұйымдастырылып, Анкарада, Астанада Темірбек Жүргенов туралы кітаптардың таныстырылымы өтті. Алдағы уақытта Өзбекстан мен Қызғызстанда ұлт қайраткері туралы іс-шаралар өткізілмек. Биыл Түркияда қазан айында «Нарком Жүргенов» қойылымының премьерасы болады», – деді &nbsp;«TURKSOY» ұйымының бас хатшысы Сұлтан Раев.</blockquote>Конференция барысында Бейбіт Қойшыбаевтың «Комиссар Жүргенов» кітабының тұсаукесері өтті. Романда Темірбек Жүргеновтің өмір жолы, өскен ортасы, ел игілігін көздеген жанқиярлық еңбегі, қуғын-сүргінге түскен отбасының ахуалы суреттелген.Сондай-ақ, Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің ғылыми кітапханасында «Қазақ руханиятының жарық жұлдызы» тақырыбында арнайы кітап көрмесі ұйымдастырылды.Айта кету керек, жиында ҚР Ұлттық ғылым академиясының академигі, Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінің профессоры, тарих ғылымдарының докторы Мәмбет Қойгелдиев, &nbsp;«Арыс» қорының президенті, «Арыс» баспасының директоры, филология ғылымдарының докторы Әнес Ғарифолла, Мемлекет тарихы институты директорының міндетін атқарушы, ҚР Ұлттық кеңесінің мүшесі, тарих ғылымдарының докторы, профессор Бүркітбай Аяған, «Комиссар Жүргенов» кітабының авторы, &nbsp;жазушы, публицист, ғалым, тарих ғылымдарының кандидаты Бейбіт Қойшыбаев, Қ.А. Яcсауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінің профессоры, тарих ғылымдарының докторы, алаштанушы Тұрсын Хазіретәлі, Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің доценті, филология ғылымдарының кандидаты Бауыржан Иманғалиев, Түркия Республикасы Мугла Сыткы Кочман университетінің профессоры Кенан Коч, «Темірбек Жүргенов» қоғамдық қорының төрағасы Сәби Аңсатов, Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университеті, қазақ тілі мен әдебиеті және журналистика кафедрасының доценті, филология ғылымдарының кандидаты Ұлжан Жанбершиева, «Қазақ тілі мен әдебиеті және журналистика» кафедрасының доценті, филология ғылымдарының кандидаты Айман Айтбаева мазмұнды баяндама жасады.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/341154270_610559404305308_8327689960301443472_n_2feb479096.jpg" alt="341154270_610559404305308_8327689960301443472_n.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/340968195_593844689470418_8578797237820160486_n_bfa1b3571a.jpg" alt="340968195_593844689470418_8578797237820160486_n.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/340972399_903042084291250_8482636315989784118_n_7f27cdbb8a.jpg" alt="340972399_903042084291250_8482636315989784118_n.jpg">

Сұлтан Раев: «TURKSOY» ұйымы 2023 жылды түркі әлеміндегі Темірбек Жүргенов жылы деп жариялады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Жаңақорған ауданындағы Саяжай мөлтек ауданы саялы баққа айналдыруға жұмыс жасауда. Ауданның белді азаматы Серік Мұсабаевтар Саяжай мөлтек ауданының алғашқы тұрғындары. Ол кезде бұл аймақта инфрақұрылым толық жүргізілмеген, бес-алты жылдай жағдайсыз, сусыз, қара батпаққа батып өмір сүруге тура келді. Соңғы екі жылда осындағы тұрғындарға жан-жақты жағдай қалыптасты. Көшелерге тас төселді, толық жарықтандырылды, Су мәселесі шешілді. Алдағы жылы «Жайлы мектеп» құрылысы осы маңнан түскелі отыр. Саяжайдағы 9 көшенің екеуіне балалар ойын алаңы салынды, Бұл үшін жаңадан келген әкім Мұрат Тілеуімбетовке тұрғындардың алғысы зор.Кешегі елге қасірет әкелген қанқұйлы кезеңдерде көл болып төгілген көз жасының өтеуіндей көрер жарығы түгесілмей, там-тұмдап туған жерге оралып, артта қалған ата-ана, туыс-бауырды қуанышқа бөлеген тәбәрік сынды соғыс жауынгерлерінің қатарында Мұсабайдың Зейнабыдыны қырық жыл қырғыннан аман қалып, мың тоғыз жүз қырық алтының көктемінде Төменарықтағы қара шаңырағына маңдай тіреп, ұшқан ұяға тәу ету бақыты бұйырыпты. Үйленіп, бір басы екеу болып, 1948 жылдың 11 мамырында дүниеге келген ұлына өзі «Серік» деп ат қойыпты. Жеңістің 50 жылдық мерекесіне дейін жыл сайын орталық алаңда өтетін соғыс ардагерлері парадында осы кісінің жалғыз өзі бір көлікте салтанатты кейіпте кетіп бара жататын көрініс көз алдымызда. Сөйтсек, бұлай дәріптеудің сыры, ол кісі Жаңақорған ауданы бойынша майданда ұшқыш-радист болған жалғыз жауынгер екен.1939 жылы әскер қатарына аттанған жиырмадағы жігіт Челябинскідегі авиациялық училищеге оқуға жіберілген екен, 1941 жылы тура осы жерден соғысқа аттанған. Майданда радист-летчик болған. Жанарынан зақым алып, соның зардабынан өмірден өтерінен он жыл бұрын суқараңғылық дертіне шалдығыпты.Елуінші жылдары елде мұғалімнің тапшы кезі, сырттай пединститутта білім алып, өзі аудан мектептерінде анатомия-биология пәнінен сабақ берген. Абыдын ағайлары туралы сол кездегі шәкірттері санатында Зинабдин Шермұхамедұлы, Өмірсерік Тақырбасов, Сәулебек Дүйсебековтердің естеліктерінен таныспыз. Жалпы аудан көлеиінде «біздің Абыдын ағай» деп елжірей еске алып отыратын кісілерді көп кездестіресіз. Бұл кісі кейін өзі туып-өскен Төменаоық кеңшарындағы мектепте ұстаздық етті. Сонымен қатар партия комитетін басқарған. Одан бөлек ол кісіге «Ауылдың Мичурині» атағы тегін берілмесе керек. Қазірде ауылдағы тамыры тереңге кеткен жасыл бақтың көлеңкесіне саялаған әркім осы Абыдын ағаларын еске алады.Өз әкесінен үйренген болса керек, күйшілік өнері де ерек болған. Әкесі Мұсабай домбыраны башпайына да қыстырып желдіртіп ойната білген өнерпаз болған екен, Абыдын ағамыз Тәттімбеттің «Тепеңкөк» күйін «Қазақ радиосына» барып орындап, ол қазір «Алтын қорда» жазулы тұр екен. 2018 жылы жарық көрген Серікқызы Айжанның «Алмас қылыш қын түбінде жатпайды» деген кітабын оқи отырып, әулет мүшелерінің осындай өрімді қырларымен танысқан сайын қадірменді тұлғаларға құрметіміз одан әрі арта түскені анық.Бүгінде жасы жетпістің бесеуіне толып отырған ел ағасы Серік ағамыз туралы айтамыз деп отырып, әкесі, соғыс жауынгері Зейнабыдын (ел аузында Абыдын атанып кеткен) Мұсабайұлы туралы терең тоқталып отырғанымыздың мәнісі жоқ емес. Өйткені ол кісінің кіндігінен тарап, бүгінде нешеме түтіннің егесі болып отырған ұрпақтарының бойында не құндылық болса да соның әрбіреуінде ата өнегесінің бір-бір ұшқыны жатқаны әмбеге аян.Жауынгер әке бойындағы қайтпайтын қажырлылықты үлгі тұтты ма, оның ұлы Серік те кәсіптің ауырын таңдап, 1961 жылы Шымкент қаласындағы трактор-машинист, аппаратшы даярлап шығаратын техучилищеге оқуға түседі. Одан әрі бір жыл «Бөржар» кеңшарында трактор айдайды. Түркістан индустриалдық техникумына оқуға түсіп, «техникалық еңбек пәні мұғалімі» мамандығы бойынша Төменарықтағы №53 орта мектебіне жұмысқа орналасады. Осында еңбек етіп жүргенінде қоғамдық жұмыстарға белсене араласып жүрген жас жігіттің іскерлігін таныған аудандық партия комитеті оны Жаңақорған ауданы бойынша «Қайрат» ерікті спорт қоғамының председателі етіп тағайындайды. Ол бес жыл осы салада жұмыс атқарып, Жаңақорған спортын дамытуға айрықша үлесін қосады. Әрбір елді мекендерде спорт жетекшілерінің штаты ашылуына мұрындық болады. Аудан көлемінде жаппай өріс алған өркенді жетістіктер нәтижесінде сол жылдары Жаңақорған ауданы облыста жүлделі үшінші орынға шығуында, Ыбырай Жақаев жүлдесі үшін өткен спартакиадада бірінші орынды жеңіп алуында осы біздің кейіпкеріміздің еңбегі зор.1976 жылдың желтоқсан айынан бастап Серік Абыдынұлы Төменарық ауылдық кеңесіне жауапты хатшы болып жұмысқа жіберіледі.Бұл кезде Төменарық ауылында 7,5 мың халық тұрады. Көпшілігі өзге ұлт өкілдері болатын. 13 өзге ұлт өкілдері – шешен, грек, орыс, корей, түрік, басқа да этнос өкілдерінің тығыз топтасқан жері осы Төменарық кеңшары болатын. Ауылдық кеңеске айналасындағы бөлімшелер – «Коммунизм», «Байкенже» сынды елді мекендер де қарады, Осы тұрғылықты жерлерде өмір сүрген халықтың жал-жағдайы, тыныс-тірішілігіне түгелдей сол кезде нақты жауапты тұлғалар қатарында бұл азаматтың иығына да ауыр жүк артылды. Қай отбасының жағдайы қандай екенін бес саусақтай білумен қатар елді жұмылдырып, ауыл мәдениетін оңалту, тұрғындардың саулығы мен саламаттығын арттыру бағытында жоспарлы жұмыс жүргізді. Міне, осындай жұмыстар нәтижесінде елдің саяси ахуалы тыныш, көп ұлтты болса да көңілдері бір арнаға тоғысқан, еңбектің көрігін қыздырған шаруашылықтың ісі ілгерілеп, ауданда ең алдыңғы өркениетті кеңшар атанды.Серік Абыдынұлы осы салада жауапты хатшы, орынбасар, одан соң ауылдық кеңес төрағасы болып он бір жыл қызмет атқарған соң 1987 жылы «Горняк» орта мектебіне қоғамдық пайдалы өнімді еңбекті ұйымдастырушы ретінде қызметке келеді. Бұл сол кездері білім ордасына эксперимент ретінде ендіріліп жатқан тәжірибе еді. Бұл сында жақсы нәтиже көрсетіп, өзінің ұйымдастырушылық қабілетін танытқан ұстаз сол жылдары саланың Құрмет грамотасымен марапатталады. Балаларды пайдалы еңбекке баулып, қосалқы шаруашылықта табыс тауып, тіпті өз еңбегінің нанын жеуге жағдай қалыптастыруы талай өреннің келешек жолын ашты, кәсіби бағдарын бекемдеп берді.Одан әрі мектепте зейнетке шыққанға дейін аға психолог болып жұмыс атқарды.Осы кезеңдері ол кісінің қосымша қоғамдық қызметі – бастауыш партия ұйымының төрағасы ретінде тұрғындардың арыз-шағымы бойынша жауапты мекемелерді аралап, өзінің нақты талабымен ықпал етіп, заңдылықтың салтанат құруына сіңірген еңбегін ауыл жұртшылығы ұмыта қойған жоқ. Жеке адамдардың проблемасын қарақан басы жағдайынан кем көрмей, күрмеу¬лі мәселелердің оңды шешілуіне қос жеңін сыбанып кірісетін оның мінезіне тәнті болған әркім Серік ағаны пана тұтып, әділдікке қол артуда жәрдеміне сүйеніп келді. Осындай еңбегімен облыс бойынша «Ең үздік бастауыш партия ұйымы төрағасы» төсбелгісі қазірде ол кісінің құжаттар көрмесінде өткен күннің бір белгісіндей жарқырап тұр.Отбасында жары, талай жыл ауылдағы балалар бақшасының меңгерушісі болып қызмет атқарған Сәрсенкүл Жорабекқызы екеуі ұлағатты перзенттер өсіріп жетілдірді. Тұңғышы Айжан мамандығы журналист, Астана қаласы әкімшілігіне қарасты “Руханият” ММК-нің бөлім меңгерушісі, ұлы Ербол аудан орталығындағы №110 мектебінде жауапты маман, екінші ұлы Олимпбек ҰҚК саласында қызмет атқарған, бүгінде Сунақата ауылындағы спорт кешенінің директоры, қыздары Алтыншаш мұғалім, Сандуғаш кәсіпкер екен. Ұл-қыздарынан 19 немере, 1 шөбересі бар. Немерелері ішінде Нұрсайлауының есімі Президенттің «Ақ тілектер ағыны» кітабы ішіне енгенін мақтанышпен айтты. Нұрсайлау қазірде Қаныш Сәтбаев атындағы техникалық университеттің геология факультеті студенті екен.Осыдан он жылдай бұрын Жаңақорғанға қоныс аударған Мұсабаевтар отбасы Саяжай мөлтек ауданының алғашқы тұрғындары болды. Ол кезде бұл аймақта инфрақұрылым толық жүргізілмеген, бес-алты жылдай жағдайсыз, сусыз, қара батпаққа батып өмір сүруге тура келді. Соңғы екі жыл¬да осындағы тұрғындарға жан-жақты жағдай қалыптасты. Көшелерге тас төселді, толық жарықтандырылды, Су мәселесі шешілді. Алдағы жылы «Жайлы мектеп» құрылысы осы маңнан түскелі отыр. Саяжайдағы 9 көшенің екеуіне балалар ойын алаңы салынды, Бұл үшін жаңадан келген әкім Мұрат Тілеуімбетовке тұрғындардың алғысы зор.Кеңес үкіметі кезінде «Мичуриннің ізбасары» атанған әке дәстүріне адал¬дық танытқан ұл жүрген жерін жасыл баққа ораудан жаңылмай келеді екен. Жаңақорғанға жаңадан қоныс аударып келген жылдары жұртшылық көк шықпайды деп жылы жауып қоя салған аймақты ащы терін төгіп жүріп, суландырып, бүгінге дейін 300 түп ағаш отырғызып, әлеуметке үлгі болды.Серік Мұсабаев 2019 жылы аудан әкімі Руслан Рүстемовтың қолынан «Ең үздік аула» номинациясын алды. Десе-дегендей, Серік ағаның үй айналасы нағыз демалыс орны, жанға жайлы, бау-бақшасында алма, өрік, жүзім сынды жемістің де түр-түрі самсап тұр.Үй тұрмысында тиянақты еңбекқорлығымен ерек танылған Серік аға¬мыздың саяси өмірдегі белсенділігі бұдан да әлеуетті. Ол кісі қоғамда орын алған келеңсіздіктерге бұл менің ісім емес деп қарап отыратын жан емес. Бастысы, әділдік аяққа басылмауы керек. Қарапайым жандардың құқын қорғап, сөзін сөйлеуде көптің алдына түсіп, елдік проблемаларды көтеруден жалықпайтын бұл кісіні жиналыстарда ең алдыңғы қатардан көреміз. Бүгінгі күннің өзекті мәселесін қозғап, кемшіліктердің алдын алуға ағалық кеңесін беріп отырады. Егер сын шын болса бұдан қоғамның ұтары көп.Серік Абыдынұлы осынау жетпіс бес жылдық ғұмырында Президенттің сенімді өкілі ретінде алтыншы сайлауды өткізіпті. Қазірде аудандағы «Аманат» саяси кеңесінің мүшесі. 2019 жылы Ауданның «Құрметті азаматы» атағын алды. «Билер алқасының» төрағасы. Ал қарапайым өмірдегі бар ұстанымы – туралық. Турасын айтам деп туғанына жақпай қалатын кезі көп болса да осы мінез мінберінен түспей келпеді.Жасы келсе де жүрек жалынын сөндірмей, жан дұниесіне ұдайы күш беріп тұратын елге деген жарқын тілектің шұғыласы ма екен? Әйтсе де әрбір кісіге дем беріп тұратын бір әлеуетті рух болады екен. Баяғыда, мектепте жүргенінде оқушылар Парламенті шәкірттер арасында «Ең әділ ұстаз кім?» деген сауалнама жүргізіп, сонда бұл қасиетті атақ көпшілік білімгерлер даусымен Мұсабаев Серік ағайларына бұйырып еді. Ұстаз үшін шәкірттерінің пәк көңілді бағасынан артық мадақ та, марапат та болмақ емес. Сол кезде көңілі бір өсіп, еңбегі жанғандай, бір жасап қалған. Сол ұлық баға мұның бүкіл ғұмырының мәні мен мағынасына айналып, бүгін де шыққан биігінен аласартпай келеді. Ұстаз бақыты дегеніміз, бәлкім, осы шығар!

Жаңақорған саялы баққа айналмақ

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгін Қазақстанның барлық аймағында ауа райы бұзылады, деп хабарлайды Қазгидромет.Қара теңіз аудандарынан белсенді циклон ел ауа райын ықпал ететін болады – жаңбыр жауады, солтүстікте, солтүстік-батыста, орталықта қарға ауысатын жаңбыр күтіледі. Республика бойынша желдің күшеюі, тұман, солтүстікте, солтүстік-батыста – көктайғақ, жаяу бұрқасын, оңтүстікте – шаңды дауыл, найзағай, батыста, орталықта – найзағай, бұршақ күтіледі.

Қызылордада ауа райы бұзылады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/">Kyzylorda-news.kz</a>. Аймақ орталығында бірнеше жыл бұрын қала орталығынан ашылған &nbsp;«Балқаймақ» дүкені бүгінде тұрғындар үшін етене таныс. Себебі бұл жерден ұлттық тағамның түр-түрін табуға болады. Табиғи өнімдердің адам ағзасына пайдасы зор. Сондай-ақ «Балқаймақ» өнімдерін жақын адамдарға сый ретінде де ұсынуға болады. Заман талабына сай ұлттық дәстүрді қатар дамытып келе жатқан орталық киіз үй, домбыра нақышында кәдесыйлар да дайындауда.Ұлттық тағамдарды қайта жаңғыртып, қолданысқа енгізуді көздеген «Балқаймақ» өнімдері көптің сұранысына ие. Мұндағы барлық өнім сапалы, құнарлы, қай кезде де балғын күйде. Осы орайда орталық қызметкері Индира Сәдуақасова бізге ұлттық өнімдердің пайдасы жөнінде айтып берді:<blockquote>‒ Ұлттық тағамдар көбіне ағарғаннан жасалады. Сүтті сүзіп, пісіріп, қайта суытып, қатық ұйытамыз, ірімшік, құрт, сүзбе жасаймыз. Оларды дайындауға, кептіруге ұзақ уақыт кетеді. Тұздылығын, қант мөлшерін қадағалап отырамыз. Тұтынушылардың кейбірі ұлттық тағамның тәтті болғанын қаласа, енді бірі тапсырыс берерде дәмі қышқыл болсын деп тілек білдіреді. Өздеріңіз білесіздер, ұлттық тағамдар кальций, темір сынды ағзаға қажетті дәрумендерге бай. Әсіресе, құрттың адам денсаулығына пайдасы зор. Сондай-ақ бізде жент, майсөк те көп пайдаланылады. Тұтынушылар «Балқаймаққа» келгенде құрт, қолдың майы, жент, майсөк, айран, шұбат, қымыз және қолдың сүтін көп сұрайды. Қазір ұлттық тағамдарға сұраныс өте жоғары. Тұтынушылар күн санап көбейіп келеді, ‒ дейді ол.</blockquote>Бір қызығы, орталықта көпшілік дәм тата қоймаған өнім бар. Ол ‒ түйе сүтінен жасалатын қазақтың ұлттық өнімі. Дәруменге бай балқаймақ өкпе ауруларын емдеуге, өкпе жасушаларын қалпына келтіруге көмектеседі, иммунитет көтереді.<blockquote>‒ Балқаймақты дайындау үшін түйенің сүтін сүзгіден өткізіп, қазанға құйып, аздап қант қосып, ұзақ уақыт (шамамен 10-12 сағат) қайнатады. Біраз уақыттан кейін сүт желе тәрізді болып, қоюлана бастайды. Дайын болған балқаймақты арнайы ыдысқа құйып қояды. Суығаннан кейін кез келген пішінге келтіріп, кесіп, шайға сүт қосылған шоколад ретінде пайдалануға болады, ‒ дейді Индира Сәдуақасова.</blockquote>Жоғарыда «Балқаймақ» орталығынан киіз үй, қобыз, бесік пішіндегі ағаш қораптан жасалған кәдесыйларды табуға болатынын әңгімеледік. Мұндай кәдесыйлардың іші «Балқаймақта» жасалған осы ұлттық тағамдармен толтырылған.<blockquote>‒ Кәдесый деп айтта, ойын-тойда, &nbsp;ұлттық мейрамдарда берілетін сыйды немесе алымды атайды. Кәдесый ‒ құдалық, келін түсіру кезіндегі салт-дәстүрдің әдемі көрінісі. Оны сұрауға, талап етуге әркімнің хақысы бар. Кәдесый жасамау ‒ дәстүрді сыйламау, яғни ел заңын бұзу деген сөз. Ұлт мәдениетінде кәде сыйдың түрі көп және оны берудің өзіндік ережесі мен жөн-жоралғысы бар. Кәдесыйға тоқтау жоқ, оған дәлел жүрмейді, сөз өтпейді. Сондықтан кәдесыйды беру міндет деп санайды. «Балқаймақ» дүкені ашылғалы бері біз дәстүрімізді жаңғыртып, кәдесыйлардың түр-түрін шығарып келеміз, ‒ дейді орталық қызметкері. &nbsp;</blockquote>

Қызылордалық кәсіпкер ұлттық тағамды насихаттауда

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/">Kyzylorda-news.kz</a>. Расында, әу бастағы мақсатымыз кітап дүкендерін жарнамалау немесе мәселе іздеу болмағаны белгілі. Бар болғаны қызылордалық жастар үшін қалада кітап сату орындары жеткілікті ме, соны назарға алуға тырысқанбыз. Сол ниетпен жүрген жерімізде «жастар қайтадан кітап оқып жүр, олар телефоннан жалыға бастады» деген сүйіншіні көп естідік. Іштей марқайып, мәз болып қалғанымызды несіне жасырайық?!Қала тұрғындары үшін Әйтеке би көшесінде орналасқан «Мұстафа Шоқай» кітап үйі жақсы таныс. «Ата мұра» корпорациясына қарайтын бұл орталыққа келушілердің қарасы қалың. Басым көпшілігі жаңа оқу жылына дайындықты бастаған ата-аналар мен балалар. Айтпақшы, біздің замандастарымыз да мұнда жиі келеді екен. Бұл тақырыпта кітап үйінің иесі Еркін Маженовпен тілдескенмізде, жастардың қызығушылығына тағы бір мәрте сүйсіндік.&nbsp;<blockquote>‒ Осыдан 7-8 жыл &nbsp;бұрын телефон өмірімізге әбден ене бастаған тұста жастар бізге келмей қалды. Көбісі «электронды кітап тұрғанда, кітап дүкеніне барып не істеймін?» деп ойлағаны рас. Сол кезде тек зейнеткерлер ғана кітап іздейтін. Соңғы үш-төрт жылда жағдай өзгерді. Дүкенге жастар жиі келеді, қазақ тілінен бөлек орысша, ағылшынша тіпті түрік, италян тілдеріндегі кітапты да сұрап жатыр. Меніңше, жастар интернеттен шаршады, телефоннан да жалықты. Онысы дұрыс, қазір кинотеатрға бұрынғыдай бара алмайсың, сонда бар қызық тек кітапта болғаны ғой… Жастар іздеген кітаптарға жиі тапсырыс береміз. Медицина, техника саласы бойынша кітаптар табу қиындау, ал қалған салалар бойынша кітаптың түр-түрін табуға болады. Қазір оқырмандар жеткізу қызметін сұрайтын болды, оған да жайлап үйрендік. Бұрын ондай дәстүр &nbsp;жоқ еді, қазір аудандарда да жеткізу қызметін қарастырдық, ‒ дейді мекеме иесі.</blockquote>Еркін Маженовтың айтуынша, қазір шетел әдебиетінде Дейл Карнегидің, Орхан Памуктың аударма кітаптары, ал қазақ авторларынан Мирас Кесебаевтың «Ағылшын тілін екі айда үйрен» кітабы үлкен сұранысқа ие екен. Ал тарихи кітаптардан «Қан мен тер», «Арпалыс», «Сақтар» кітабы оқырман сұранысы бойынша екі тілде жарық көрген. Осы тұста жастар үшін кітап бағасының да маңызды фактор екені рас. Сол үшін кітап бағасын сұрауды да ұмытпадық.<blockquote>‒ Ең біріншіден кітап дүкені «Ата мұра» баспасының оқулықтарымен қамтамасыз етілген. Оқулықтардың бәрі баспа бағасымен сатылады, үстіне бір тиын қосылмайды. Мысалы, мың теңгеге бағаланған кітапты жеткізу жолы бар, жанармайы бар, салығы бар, бәрі есептеледі. Бірақ қай өңірде алып қарасаңыз да, бір бағамен сатылады. Сол үшін халық бізге жиі алғыс айтады.Одан бөлек кітап дүкені барлық баспамен байланыс орнатқан. Алматының өзінде 60 жуық баспа бар, бірақ кейде оқырманның сұрауы бойынша жақын шетелдерге де тапсырыс береміз. Ескере кететін жайт, басқа баспалардың кітаптарын сату кезінде бағада айырмашылық болады. Себебі кітапты сату кезінде жоғарыда айтылған мекеме қажеттіліктері ескеріледі, – дейді Е.Маженов.</blockquote>Расында сөредегі қазақ авторларын түгел қамтыған «Ата мұра» баспасының кітаптары 800-1200 теңге аралығында екен. Ал басқа баспа кітаптары тақырыбына қарай әртүрлі бағаланған. &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;Қала орталығынан ашылған «Kitapal» дүкенінде шамамен 3000-ға жуық кітап бар. Алматыдағы «Kitapal» кітап дүкенінің қаладағы франшизасы түрлі жанрдағы: қазақ тіліндегі әдеби шығармалар, әлем классикасы, психология, мотивация, әлемдік заманауи мелодраммалар, фантастика, мистика жанрындағы, балалар мен жасөспірімдерге арналған әдебиеттерді түгел қамтыған. Айта кетейік, бұл кітап дүкені де Әйтеке би көшесінде орналасқан. Кітап дүкенімен жайлап танысқан соң, мекеме қызметкері Ажар Сағиқызымен кітаптардың сапасы турасында әңгіме өрбіттік:&nbsp;<blockquote>‒ Соңғы кезде басылған аударма кітаптардың сапасы, мазмұны өте жақсы. Бұрын маған кітаптарды түпнұсқадан оқыған ұнайтын, өйткені аударманы түсіну біраз уақытқа дейін қиын болды. Ал қазір керісінше аудармаларды еш кедергісіз оқи беремін. Мысалы, жақында Хэл Элродтың «Магия утра» кітабын орыс және қазақ тіліндегі нұсқасынан оқыдым. Қазақшасы өте керемет, тіпті мазмұны ағылшын тіліне жақынырақ деп айтар едім. Құдды бір түпнұсқадан оқығандай боласың, ‒ дейді А.Сағиқызы.</blockquote>Мұндағы кітап бағасына да ерекше назар аудардық. Мотивациялық, психологиялық кітаптардың өзге басылымдарға қарағанда бағасы сәл жоғары. Орташа бағасы 2500-3000 теңге аралығында. Ажардың айтуынша, бұл қалыпты жағдай, өйткені қай қалада болсын осы кітаптар үлкен сұраныста. Ал қазақ авторларының кітабы орташа бағамен ‒ 1500 теңге.<blockquote>‒ Орталыққа жастар жиі келеді. Студенттер, оқушылар да бас сұғып тұрады. Жастар көбіне психологиялық, мотивациялық кітаптарды сұрайды, ал оқушылар фантазия мен мистиканы жақсы көреді. Қазақ авторларын сұрайтын оқырмандарға қуана-қуана қызмет көрсетеміз. Қазақ әдебиетіне қызығушылық барын білгенде жүрегім жылып қалады. Өйткені қазақ шығармаларын оқитын жастар салыстырмалы түрде әлі де аз. Қазір «Қасым» баспасынан шығатын Бердібек Соқпақбаевтың, Шерхан Мұртазаның, Зейнеп Ахметованың кітабы жоғары сұранысқа ие. Өйткені бұл кітаптардың мұқабасы тартымды, көлемі де шағын. Кейде мотивация іздеп келген жастарға да қазақ әдебиетін оқуға кеңес береміз. Өйткені психология мен мотивацияның төресі осы кітаптарда. Әзірге діни кітаптарды сатуға әкімшілік тарапынан рұқсат берілмеген. Бірақ жастар осы тақырыптағы кітаптарды жиі сұрайды. Алдағы уақытта қаладан тағы бір кітап дүкені ашылуы мүмкін, сол кезде діни тақырыптағы басылымдар сатылатын болады, ‒ дейді А.Сағиқызы.</blockquote>«Kitapal» дүкенін аралап жүріп, қаржы, бизнес, спорт саласында жетістікке жеткен адамдардың үздік кітаптары жинақталғанын байқадық. Таңғы сағат 10.00-нан кешкі сағат 20.00-ге дейін демалыссыз жұмыс істейтін кітап дүкені жеткізу қызметін де жолға қойған. Өзіндік әдемі атмосферасы қалыптасқан орталықта кофехана да қызмет көрсетеді. &nbsp;

Қызылордалық жастар үшін қалада кітап сату орыны жеткілікті ме?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/">Kyzylorda-news.kz</a>. Шайды жақсы көретін қазақстандықтар соңғы уақытта хош иісті кофеге әуестене бастаған. Соңғы деректерге сүйенсек, ел тұрғындары жылына 2 мың тонна кофе ішетін көрінеді. Тұтынушыларға оны дәмді етіп әзірлеуде бариста маманының шеберлігі қажет. Себебі әр кофені дайындау әдісі әрқилы. Қала тұрғындарының сүйікті орнына айналған «Coffeelike» барының баристасы Мұрат Махановпен сан түрлі кофенің сырын тарқатқан едік.2015 жылы даяшы болып жұмысқа тұрып, ысылған маман кофе дайындауды «Buffet city» дәмханасында үйренген. Алғашында кәсіби мамандардың жұмысын видеоға түсіріп, бос уақытында соны қарап, қайталаған. Оны меңгерудің аса бір қиындығы жоқ деп есептейді. Өзге елдегі өзгешеліктермен де өз бетінше танысқан көрінеді.<blockquote>«Еуропада бұл мамандыққа деген көзқарас өзгеше. Мысалы, Ресейде Еуропамен Италияға қарағанда бариста тек кофе дайындаумен айналысады. Еуропа елдерінде ол бармен де, кофе қайнатушы да, сонымен қатар кофехананың басшысы бола алады. Тағы бір айта кетерлігі, бариста кофенің 40 түрін және одан жасалатын сусындарды дайындай алуы керек. Жақсы маман болса, жұмыссыз қалу деген қорқыныш жоқ. Өйткені елімізді былай қойғанда, бір ғана Қызылорданың өзінде кофеге деген сұраныс бірнеше есе артып отыр», – дейді ерекше маман.</blockquote>Мұраттың «Coffeelike»-та жұмыс істегеніне бір жылдың жүзі болған. Осы уақыт аралығында ол тұтынушылардың тапсырысына сәйкес анализ жасаған. Айтуынша, халықтың 80 пайызы карамель қосылған латтены жақсы көреді. Капучино, американо секілді түрлерін бірең-сараңы ғана ішеді. Көп жағдайда эспрессо мен американоны шатастыратындар бар.<blockquote>«Кофені күштілігіне қарай ажыратады. Ешқандай қоспа қосылмаған бастапқы кофе эспрессо аталады. Латте – ең жеңіл кофе. Сүті көп, эспрессода аз болады, яғни латтенің бір бөлігі эспрессо болса, қалғаны сүт. Ал капучинода сүт көбігі бар. Американо кофесі эспрессоға ыстық су қосу арқылы дайындалады. Дәмі ащы. Сүт қосуға да болады. Бірақ көп емес.Кофені шабыт алу үшін ішеді. Ол – сусын ғана емес, жаңа идея беретін күш. Сол үшін келушілерге көп көңіл бөліп, кофенің айырмашылығын дұрыс түсіндіру керек. Қазір біз кофе ішу мәдениетін қалай қалыптастырамыз, кейінгі баристалар солай жалғастырады», – дейді ол.</blockquote>Сөз соңында Мұрат америкалық ғалымдардың кофенің адам өмірін ұзартатынын дәлелдегенін айтты. Дегенмен оны мөлшерден тыс қолданбауға шақырды. Аяғы ауыр әйелдерге күніне 2 шыныдан артық кофе ішуге болмайды. Кофеге қуырылған кофе ұнтағынан бөлек, көптеген тәтті дәмдеуіш, сүт, қант қосылатынын ескеру қажет.

Мұрат Маханов: Қызылордалықтардың кофеге сұранысы жоғары

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/">Kyzylorda-news.kz</a>. Қызылордалық Ұлдана Бақытбектің бос уақыты бола бермейді. Қолөнерді дамытуды қалайтын маман қолы қалт етсе, тігін мәшинесіне отырады. Киім, сөмке, керек десеңіз, перденің түрлі үлгілерін ұлттық нақышта қиюластырады. Матасын, түсін таңдайды. Өз ісін сүйіспеншілікпен атқарып, бір-екі күн ішінде тапсырыс берушінің сұранысына сай дүние жасап шығарады. Қолынан іс келетін шебердің кестелеп тіккен әсем дүниелері бүгінде дүйім жұрттың кәдесіне жарап отыр. Қосымша қызметімен қатар, ісмерлікті қоса алып жүрген Ұлдананың өнері көпке үлгі десек, артық айтқанымыз емес.<blockquote>«Көз – қорқақ, қол – батыр» деп бекер айтылмаған. Себебі жұмыстың ең қиыны бастап кету. Қағаз бетіне салған суретті дәл сол күйінде, әдемі етіп шығару үшін де көп уақыт қажет. Оған қоса мен не тіксем де қазақы ою қосып, салт-дәстүрімізді дәріптеуге күш саламын. Кәсіби бишілердің киімін тігемін. Ойындағы көйлектерін дер уақытында бітіріп беруге тырысамын, – дейді ол.</blockquote>Кейіпкеріміздің үйіндегі матаның түр-түрі, ине-жіп, түрлі бұйымдар көздің жауын алып, бөлме ішіне ерекше әр беріп тұр. Тапсырыс берушінің көкейіндегісін дөп басу үшін ол ең алдымен ойындағысын қағаз бетіне түсіреді. Дайын болған эскизге жан бітіру мақсатында адамның түр-әлпетіне сай келетін мата, оған үйлесетін моншақ-тастарды таңдайды. Мәселен, қыздарға арналған бір көйлекті тігу үшін бір апта, кейде айдан астам уақыт жұмсалады. Ал ұлттық нақыштағы перделерді дайындауға 1-2 күн кетеді екен.<blockquote>– Жалпы іс тігу, əшекей бұйымдар жасауға қыздар икемді. Мен де бала күнімнен осыған бір табан жақын болдым. Бейнелеу өнері және сызу мамандығы бойынша білімімді жетілдіргендіктен, бұл іспен айналысу маған қиын емес. Кəсіби тұрғыда айналысып келе жатқаныма көп уақыт бола қоймаса да, халықтың сұранысы мен лебізіне ризамын. Қызығушылық танытатындар өте көп. Жуырда Instagram әлеуметтік желісіндегі парақшама жазылушылар саны 62 мыңнан асты. Онда тұрғындар тапсырыс беріп, идеяларымен бөліседі, – дейді Ұлдана.</blockquote>Бала күнінен әдемілікке іңкәр болған кейіпкеріміз бойжеткенде ұлттық үлгідегі дүниелер тіксем деп армандағанын айтады. Журналдардан киім үлгілерін, ұлттық оюларды көрсе, қиып жинаған. Келе-келе бала кезгі арманына қанат бітіп, бүгінде ол өз ісінің маманы екенін дәлелдеуде. Алдағы уақытта өз ісін дөңгелетуді де ойлайды. Жүрек қалауымен атқарылған істің қайтарымы болады. Ұлдана ісмерлікпен қоса, іскерлікті қолға алса, еңбегі еселеніп, жұмысының игілігін көретініне сенімді. &nbsp;

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары