<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Отыз күн оразадан кейін мұсылман қауымы өздеріне берілген шексіз нығметке шүкіршілік айтып, ағайын-туыспен мерекелік көңіл-күйде қауышады. Ораза айт қалай пайда болды? Айт күні қандай амалдар жасау керек? Бұл мейрамның тарихы мен ерекшеліктері жайлы мақаламызда айтатын боламыз.&nbsp;Ислам дінінде екі мереке бар. Оның бірі – Ораза айт болса, екіншісі – Құрбан айт. Айт деген сөздің мағынасы "мейрам" дегенді білдіреді. Рамазан аяқталғаннан кейін басталатын шәууал айының бірінші күні ораза айт мейрамы ретінде баршаға мәлім. Халық арасында айт мейрамын үш күн тойлайды. Шариғи түсінік бойынша ораза айт мерекесі бір күн деп есептеледі. Дегенмен, пейілі кең қазақ халқының үрдісі бойынша кембағал жандарға, жетім-жесірге көмек көрсету, садақа беру, көптен көріспеген жақын адамдардың үйіне айттап бару сынды жақсы амалдар жалғаса береді. "Ислам ғылымхалы" кітабында айт мерекесі мынадай әсерлі сөздермен өрілген: "Айтты барлық иманды жандар іштей сезінеді. Біздің өлкемізге аса нәзік, аса сүйкімді, аса тәтті болып келеді. Мыңдаған жылдан бері қадірлі қонақтай келіп, құт-берекесін шашып, мейірім-шапағатымен құшақтаған айтты қашан да үйімізде, мешіт, мінәжатхана мен көшелерде көріп келген сәтте-ақ құшағымызды ашып тұра жүгіреміз. Иә, айт әр келгенінде сана-сезімімізге қатты әсер етіп, өзімізді құшағында тұрғандай сезінеміз. Сонда біз оны бейне бір аңқыған жұпар иіс, тіл мен тамағымыздағы ләззат, жүректе сезілген тәттілік, ой-өрісімізге жаңа атқан таңдай сезіне кетеміз. Ол да күннің әр сағатында бізге тілмен жеткізе алмайтын ғажайып әуенін шарықтатып ала жөнеліп, айналасын баурап алып, бәрімізді өзінің ақыреттік бағына қарай тартады. Ой-сана мен қиял-әлемімізді ғаламат суреттермен безендіреді".&nbsp;Ораза айт қалай пайда болды?Ислам тарихына үңілсек, Ораза айт мейрамы 624-жылдан бері аталып өтіп келеді деген дерек бар. Айт сөзі оразаның "қарымтасы" берілетін күн деп те айтылады. Яғни, ораза айт – отыз күн бойы Алланың разылығы үшін ауыз бекіткен мұсылманның қуанышқа бөленетін күні. Анас (Алла одан разы болсын) жеткізген хадисте: "Алла Елшісі (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) Мәдинаға келгенде олардың екi мерекесi болатын. Пайғамбарымыз (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын): "Бұл қандай күндер?", - деп сұрағанда: "Жаһилия дәуiрiнде ол күндердi ойын-күлкiмен өткiзетiн едiк", - дедi. Пайғамбарымыз (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын): "Алла Тағала осы екi күндi олардан да жақсы Құрбан және Ораза айт күндерiмен алмастырды", - дедi.Ораза айт қазақ даласында қалай тойланады?Ислам дінін ықыласпен қабылдаған қазақ халқы мұсылман баласына тән амалдарды салт-дәстүріне сіңірген. Сонау хандық кезеңінде ислам дінін ұстанған түркі тайпалары Қазақ хандығына мүшелікке өтті. Ал ислам дінін қабылдамаған тайпалар "қазақ" бола алған жоқ деген деректер де кездеседі. "Отыз күн оразаның бір айты бар, әр қылған жақсылықтың бір қайты бар", - деген халық даналығынан қазақ жерінде айт мейрамының ерте замандардан бері тойланып келе жатқанын аңғаруға болады. Тарихи құжаттарға зер салсақ, 1926 жылға дейін Ораза айт 3 күн, Құрбан айт 3 күн, Наурыз 1 күн ресми мереке ретінде тойланып келген. Бұған 1921 жылғы 5 наурызда Орынбор қаласында өткен Қазақстан Автономиялы Республикасы Орталық атқару комитеті Төралқасының "Мұсылмандар мерекесі" туралы қабылдаған шешімі негіз болған. Оған Cейітқали Меңдешев төрағалық жасады, Алаш арыстары Ахмет Байтұрсынұлы мен Әлихан Бөкейхан Төралқа мәжілісіне қатысқан деген мәлімет бар. Алайда сол кезеңдегі солақай саясаттың салдарынан 1926 жылдан бастап бұл шешім күшін жойған. Тәуелсіздік алған жылдардан бері қазақ елінде мұсылмандық дәстүрлер қайта жаңғыра бастады. Мешіттердің іші құлшылығын орындаған жамағатқа толды, ал айт мейрамын ерекше тойлайтын қазақ жұртының ақ дастарқанынан молшылықтың, береке мен бірліктің көрінісін көруге болады.&nbsp;Ораза айтта қандай амалдар жасау керек?Ораза айт мейрамында мына амалдарды жүзеге асырған абзал: Пітір садақасын беру. Пітір садақасы Рамазан айы туған сәттен айт намазы басталғанша берілуге тиіс. Бұхари, Мүслимнің хадистер жинағында "Пайғамбар (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) адамдарға рамазан айында пітір садақасын беруді парыз етті", - деген риуаяттар бар. Тәкбір айту. "Бақара" сүресінің 185-аятында: "Сендерді тура жолға салған Аллаға шүкірлік етулерің үшін санын толтырыңдар. Әрі Алланы ұлықтаңдар", - деп жазылған.Айт намазын оқу.Айт күні ең бірінші орындалуға тиіс уәжіп амал болып саналады. Пайғамбардың (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) өмірінде бірде-бір рет айт намазын қалдырмай оқығаны жайлы хадистер келтірілген. Намазға барарда құрма жеп шығу. Намазға барардың алдында құрма жеу сүннет амалға жатады. Бұл оразаның аяқталып, айт мерекесінің басталғанын білдіреді. Ғұсыл құйыну, жаңа киім кию, әтірлену. Тазалық – иманның жартысы. Ғалымдар айт күнінде хош иіс сеуіп, жаңа киім киген абзал екенін айтқан. Алайда ер адамдарға жібек матадан тігілген киім киюге болмайтынын ескерткен. Адамдарды қуанту. Қазақ халқында айттық сұрау дәстүрі бар. Сондықтан да айт мейрамымен құттықтап, айттық сұраған адамды құр қол қайтармайды. Мұсылман бауырларын айт мерекесімен құттықтау. Пайғамбарымыз (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) айт күніне қатысты: "Ей, адамдар, бұл күні сәлем жайыңдар, тамақтандырыңдар, туыстық қатынасты күшейтіңдер және адамдар ұйқыда болған кезде намаз оқыңдар, еш алаңсыз жәннатқа кіресіңдер" - деген. Құранды жүргізіп оқып отырған адамның қолы.Айт күндері мұсылман бауырының жағдайын сұрап, зиярат ету, қуанту адам баласын сауапқа кенелтетін іс боп саналады. Бұған хадисті мысал етуге болады. "Бірде бір адам айт күні көрші ауылдағы досын зиярат етуге жолға шығады. Жолда оған Алла періште жіберіп, ол адамнан: "Қайда бара жатырсың?"- деп сұрайды. Ол: "Бұл ауылда бір бауырым бар еді, соған бет алдым". Періште: "Бір шаруаң бар ма еді ол адамда". Ол: "Жоқ, мен оны Алла разылығы үшін жақсы көрем сол үшін" - дейді. Сол кезде періште: "Алла мені саған жіберді, сен ол адамды жақсы көргенің үшін Алла да сені жақсы көрді",- деген. Ораза айт – мұсылмандардың құлшылық ететін әрі қуанатын ұлық мейрамы. Себебі бұл күні адамдар жақындарына сыйлық береді, жетімнің маңдайынан сипап, мұқтаж жандарға көмек қолын созады, жақсы істер жасап, бір-бірін қуантады. Адамзат баласының рухани әлемін байытатын, жүрегін мейірімге толтыратын айт мерекесінің ерекшелігі де осы болса керек.&nbsp;<a href="https://alashainasy.kz/admin/news/edit/kaz.nur.kz">kaz.nur.kz</a>

Ораза айт мейрамының тарихын білесіз бе?

Kyzylorda-news.kz. <a href="https://www.kazhydromet.kz/weather/prognoz-sinopticheskoy-situacii-i-opasnyh-yavleniy-pogody-po-territorii-kazahstana">«Қазгидромет»</a> РМК-сы сәуірдің 3-і күнгі күн райы болжамын жариялады.Кәсіпорын таратқан дерктерге қарағанда, Қара теңіз аудандарынан шыққан циклон және онымен байланысты атмосфералық ағындардың ықпалымен республиканың басым бөлігінде жаңбыр жауады. Тек елдің оңтүстік-шығысында, шығысында, оңтүстік-батысында күн жауын-шашынсыз болады.ҚР бойынша желдің күшейіп, батыста, солтүстікте, орталықта найзағай ойнайды, шығыста тұман түсіп, оңтүстік-батыста шаңды дауыл тұрады.Түнде Жетісу облысының орталығында 3 градус аяз сақталады.

Жексенбіге арналған ауа райы болжамы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Түйе өсіру – мал шаруашылығының дәстүрлі салаларының бірі. Кәсіпті қолға алған Қазалы ауданының тұрғыны Гүлбану Әлиева мемлекеттік бағдарламаның көмегімен мал шаруашылығының ішінде түйе өсіруге ерекше көңіл бөліп отыр.&nbsp;Ол былтыр күзде «Агробизнес» мемлекеттік бағдарламасымен «Сырдария-1» несие серіктестігі арқылы 11 млн 400 мың теңге қаражатқа қол жеткізіпті. Оған жақын ауылдардан 14 бас аналық түйе және бір тайлақ сатып алған.– Өзім 2011 жылы көрші Бекарыстан би ауылынан келін болып түстім. Келген жерім мал ұстап, атакәсіппен айналысады. Сондықтан осындағы анамның тәрбиесімен үй шаруасына төселіп, біраз нәрсені білдім. Сиырдан бөлек, түйе саууды да осында жүріп үйрендік. Оған атам мен енем көп көмектесті. Қанша дегенмен мал танитын әрі тәжірибесі бар кісілер ғой. Мойындауымыз керек, қазір ауылда тұратын келіндер сиыр, түйе сауа бермейді. Сүт өнімдері дүкенде де толып тұр. Содан алғанды тәуір көреді, бірақ олар табиғи емес қой, – деп ағынан жарыла әңгімесін бастады Гүлбану.Оның айтуынша, алғаш келін болып түскенде үйде жалғыз түйе болыпты. Кейіннен біртіндеп көбейген. Бүгінде пұлдап алғаны бар, бұрыннан келе жатқанын қоса есептегенде 30 шақты басқа жеткен. Биыл жеті інген боталапты, буазы да баршылық. Жас кәсіпкер түйені өзі сауып, шұбатын аудан орталығына өткізеді. Солай табыс тауып жүр.<blockquote>– Қазір көктем, алдағы жаз айында күніне екі-үш рет саууға болады. Шұбатқа тапсырыс көп. Аудан орталығындағы немесе ауылдағы ағайын той мен асқа сатып алады. Жолдасым мал дәрігері болып жұмыс істейді. Түйеге уақытылы екпе салу, ауырған жағдайда ем-дом жасау – сол кісінің мойнында. Жалпы мұны отбасылық кәсіп десек те болады. Алдағы уақытта өз ауылымыздан екі-үш адамды жұмысқа алмақпыз, – дейді ол.</blockquote>Атакәсіпті жандандырып, оны табыс көзіне айналдырған Гүлбанудың алдағы жоспары – түйе түлігін әлі де көбейту. Өйткені, оның етіне де, шұбатына да сұраныс тым көп. Ал жүнін қыста ең қажетті сырт киімдер, сондай-ақ бөкебай, шарқат, белдік, шұлық тоқу үшін іздейтіндер &nbsp;жеткілікті. Көрпе-төсекке мақта орнына салады. Түйе шудасының жылуынан бөлек, емдік қасиеті бар. Шыққан не сынған сүйектің бітуіне тез әсер етеді. Оның буын, құяң, бүйрек аурулары, радиация сәулелеріне қарсы қасиетін ғалымдар мойындап отыр. Жалпы түйе жүнінен істелген қай өнімнің де бағасы тым жоғары екені белгілі.Айта кету керек, Қазалыда жыл басынан бері 351 шағын және орта кәсіпкерлік тіркеліп, барлығы 6472 бірлікті құрап отыр. Ауданда сауда айналымын және өндіріс түрлерін ашу, дамыту үшін түрлі қаржы ұйымдары тарапынан 618 млн теңгеден асатын қаржыға 95 жобаға несие беріліпті. Ал жыл басынан бері 3 кәсіпкерлік нысан ашылып, 16 адам жұмысқа орналасқан. &nbsp;

«Агробизнес»: Қазалылық кәсіпкер мемлекеттің қолдауымен кәсіп көзін кеңейтті 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Айнадай жалтыраған мұз айдыны. Әуелей шырқалған әуен. Мың бұрала билеген мәнерлеп сырғанаушылар. Көз алдымызға сонау бір шақтан қалған осы көрініс келе береді. Жұмыр жердегі жампоздар дәлдікті, жинақылықты, әбжілдікті қажет ететін мәнерлеп сырғанаудан сайысқа түсіп жатқанда «Осындай биіктен қазақ баласы қашан көрінеді? деген сауал көкейде тұратын.Бұл арманымызға беріде қол жетті. Ал Қызылордада ол кейінгі жылдары көкжиегін кеңейте түсті. Элизабет Тұрсынбаева сан алуан сайыста жеңіс тұғырына көтерілді. Жергілікті жерде мәнерлеп сырғанауға мән берген жас өрендердің қатарының көбеюіне игі ықпалын тигізді.Облыс орталығында бой көтерген «Мұз айдынына» қазір келушілер саны аз емес. Олардың қатарында жастайынан мәнерлеп сырғанауға қызыққан балалардың басым болғаны қуантады. Тәжірибелі маманнан тәлім алған өрендер көптеген сайыста алдыңғы лектен көріне бастады. Бұл – ұзақ жылдар бойы жасалған жұмыстың жемісі.<blockquote>– Қызылордада қыс қатал бола бермейді. Сондықтан қысқы спорт түрлері кенжелеп қалған еді. Арнайы кешен салынып, онда жастарға сергектікті серік етуге жағдай жасалды. Алғашқыда «Мәнерлеп сырғанаудың дамуы қалай болар екен?» деген сауал туындағанын жасыра алмаймыз. Білікті бапкерді қызметке шақырдық. Уақыт өте келе жас өрендердің қатары көбейді. Қай жұмыста да нәтиже бірден көрінбейді. Жоспарымыз бірден жүзеге аса қойған жоқ. Десе де қызылордалық спортшылардың өзге өңірдегі қарсыластармен терезесі тең деңгейде ойын көрсетіп, жоғары жетістікке жетуі негізгі мақсатымыздың орындалып жатқанын айғақтайды, – дейді облыстық коньки тебу федерациясының бас хатшысы Байтақ Тұрсынбаев.</blockquote>Мәнерлеп сырғанау спортының тарихы терең. Ол алғаш рет Ұлыбританияда пайда болған. Сайыс 1763 жылы Лондонда тұңғыш рет өткізілген, 1742 жылы Шотландия астанасы Эдинбург қаласында жас өрендерге тәлім беретін клуб тұсауын кескен.Қазір мәнерлеп сырғанаудың жекелей, жұптасып, топтасып сырғанау және мұздағы би түрлері бар. Үш түрі Олимпиада бағдарламасына енгізілген, Канада, АҚШ, Франция, Жапония, Оңтүстік Корея сынды мемлекеттерде мәнерлеп сырғанау кеңінен қанат жайған.Елімізде мәнерлеп сырғанаудан алғашқы жарыс 1957 жылы өтті. Қазақстандықтар арасында жұптасып сынға түсуден Е.Стекольникова мен Д.Казарлыга 1996 жылы Харбинде өткен III Қысқы Азия ойындарында алтын, ал 1996 жылы Оңтүстік Кореяның Кангвон қаласында өткен IV Қысқы Азия ойындарында М.Халтурина мен Е.Крюков күміс жүлдені еншіледі. Қазір мәнерлеп сырғанаушылар үйірмелері Алматы, Астана, Орал, Ақтөбе, Теміртау, Қарағанды, Өскемен, Қызылорда қалаларында жұмыс істейді. 2014 жылы 15 ақпанда Сочидегі Қысқы олимпиадада Денис Тен Қазақстан тарихында тұңғыш рет қола медаль жеңіп алды.<blockquote>– Мәнерлеп сырғанау – спорттың ең әдемі түрі. Бұл жерде ерекше дарын, шеберлік қажет. Элизабет кезінде канадалық Брайан Орсер деген бапкерден тәлім алды. Қазір ол Оңтүстік Корея, АҚШ, Жапония, Канада спортшыларына тәлім беріп жүр. Оған дейін де Олимпиада және Әлем чемпиондарын тәрбиелеп шығарды. Сондай-ақ, ол ресейлік Этери Тутберидзеден мәнерлеп сырғанаудың қыр-сырын үйренді. Жас буынды баулуда көп жұмыс жасалуы қажет деп санаймын, – деді Б.Тұрсынбаев.&nbsp;</blockquote>Өткен жылы спорттық мансабын аяқтаған Элизабет Тұрсынбаева бүгінде Алматы қаласында ізбасарларын дайындайтын орталық ашуға көңіл бөлген. Тәжірибелі спортшының тәлімін алуға ықылас білдірген өрендер қатары аз емес.Мәнерлеп сырғанаудан облыстың аға жаттықтырушысы Андрей Симакович қазірдің өзінде жоғары жетістіктерге жеткен шәкірттері аз емес екенін атап өтті. Олардың қатарында Артур Смағұлов, Темірлан Яхияев, Диана Жармұхамедова секілді өрендер бар. Әзірге жасөспірімдер қатарында сынға түсіп жүрген олар алдағы уақытта ересектер арасында ойын көрсетеді.

Мәнерлеп сырғанау: Елімізде мұз спорты қарқынды дамып келеді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгін облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаев ҚР Ұлттық спорт қауымдастығының президенті Исламбек Салжановпен және ҚР «Көкпар» федерациясының президенті Бауыржан Исабаевпен кездесті.Кездесу барысында ұлттық спортты дамытып, бұқаралық сипатын арттыру мәселелері талқыланды.ҚР Ұлттық спорт қауымдастығының президенті Исламбек Салжанов Сыр өңірінде бәйге чемпионатының жоғары деңгейде ұйымдастырылғанына алғыс білдірді. Алдағы уақытта ұлттық спорт жарыстары кәсіби деңгейде өткізілетінін атап өтті.Айта кетейік, қазіргі таңда Қызылорда облысында 8 ұлттық спорт түрі (асық ату, аударыспақ, жамбы ату, жекпе-жек, қазақ күресі, көкпар, теңге ілу, тоғызқұмалақ) бойынша 26396 спортшыны 797 жаттықтырушы тәрбиелеуде. Оның ішінде, ат спорты бойынша «Қызылорда облыстық ұлттық ат спорты федерациясы» қоғамдық бірлестігі, "Көкпар» федерациясы» республикалық қоғамдық бірлестігінің Қызылорда облыстық филиалы, «Қызылорда облысының бәйге федерациясы» қоғамдық бірлестіктері тіркелген.Сонымен қатар, өңірде ұлттық спортты дамыту мақсатында Қызылорда қаласынан 2018 жылы «Ұлттық және ат спорты түрлері бойынша спорт клубы» КММ құрылып, қазіргі таңда 7 спорт түрі бойынша (қазақ күресі, жамбы ату, теңге ілу, аударыспақ, тоғызқұмалақ, асық ату, ұлттық жекпе-жек) 12 жаттықтырушы-оқытушы 407 спортшыны баулуда.Еске салсақ, бүгін Қызылордада бәйгеден ІІ Қазақстан Республикасы чемпионатына Оңтүстік аймақтық іріктеу турнирі мен «Ұлттық киім – ұлт ажары» атты облыстық ұлттық киімдер байқауы өтті.

Аймақ басшысы ҚР Ұлттық спорт қауымдастығының президентімен кездесті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгін Қызылордада бәйгеден ҚР чемпионаты аясында «Ұлттық киім – ұлт ажары» атты облыстық ұлттық киімдер байқауы ұйымдастырылды. Іс-шараға облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаев, ҚР Ұлттық спорт қауымдастығының президенті Исламбек Салжанов және ҚР «Бәйге» федерациясының президенті Қанат Көпбаев қатысты.Еске салсақ, ел Президенті Қасым-Жомарт Кемелұлы Ақордада өткен ауызашар дастарханында ұлттық нақыштағы киім үлгілерін күнделікті кең қолданысқа енгізудің маңызын атап өткен еді.«Халқымыздың төл мәдениеті салт-дәстүрден, әдет-ғұрыптан бастау алады. Ұлттық киімнің өзі – ұлт мәдениетінің жарқын көрінісі. Ұл-қыздарымыз ұлттық киімді Наурыз мейрамында не болмаса басқа мерекелерде ғана емес, күнделікті киіп жүрсе жарасымды болар еді», - деді Мемлекет басшысы.Байқауға 53 қыз-келіншек қатысты. Ұлттық киімдер қазақ дәстүріне сәйкестігі, дайындау шеберлігі мен шығармашылық көзқарас тұрғысынан бағаланды.Іс-шараның демеушісі 1 миллион теңге жүлде қорын ұсынды. Байқау нәтижесімен I орын алған жеңімпаз 500 000 теңге, II орын иегері 300 000 теңге, III орын жүлдегері 200 000 теңге қаржылай сыйлықтармен марапатталды.Қазылар алқасының төрайымы, Қазанғап атындағы Қызылорда жоғары музыкалық колледжі директоры Ұлжан Байбосынова жеңімпаздарды құттықтап, болашақта осындай тағылымды іс-шаралардың жиі өткізілуіне тілектестік білдірді.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/342809139_1190146181540007_1511535892793030532_n_5ae32fba4c.jpg" alt="342809139_1190146181540007_1511535892793030532_n.jpg">

Қызылордада ұлттық киімдер байқауы өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгін Қызылордада бәйгеден ҚР чемпионатының оңтүстік аймақтық ІІ іріктеу турнирі ұйымдастырылды. Жарыстың салтанатты ашылуына Қызылорда облысының әкімі Нұрлыбек Нәлібаев, ҚР Ұлттық спорт қауымдастығының президенті Исламбек Салжанов, ҚР «Бәйге» федерациясының президенті Қанат Көпбаев арнайы қатысты.Қызылорда облысының әкімі Н. Нәлібаев жүйрік жаратып, ат баптау ұлтымыздың рухани болмысына, әдет-ғұрып мәдениеті мен өнердің тұтас бір бөлігіне айналғанын атап өтті.<blockquote>«Соңғы жылдары аймақта ұлттық спорт түрлері бұқаралық сипат алып келеді. Бүгінде облыста 16 мыңнан астам адам ұлттық спортпен шұғылданады. Спортшыларымыз өткен жылы Қазақстан Республикасы чемпионаты мен кубоктарында, Әлем және Азия чемпионаты мен кубоктарында жеңіп алған медаль санымен соңғы бес жылдықтағы рекордты жаңартты. Бүгінгі республикалық бәйге жарысы да Сыр өңірінің мерейін асырып, ұлттық спорттың өркендеуіне жаңа серпін береді деп сенемін.Төзім мен жігер, қайрат пен мінез сынға түскен бәйгеде тұлпарлардың тұяғы талмасын. Шабандоздардың тақымы тастай болсын!» — деді Нұрлыбек Мәшбекұлы.</blockquote><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/342792048_1578551365890638_4222867470260512788_n_e6db3e6f3c.jpg" alt="342792048_1578551365890638_4222867470260512788_n.jpg">Сондай-ақ, салтанатты шарада сөз сөйлеген ҚР Ұлттық спорт қауымдастығының президенті Исламбек Салжанов ұлттық спорттың өркендеп, дамуы Мемлекет басшысының тікелей бақылауында екенін жеткізді.<blockquote>«Қазір ұлттық спортты дамыту – мемлекеттік саясаттың маңызды бағыты. Оған Президент Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев ерекше көңіл бөліп отыр. Осы орайда біз ұлттық спортты кәсіби және бұқаралық бағытта дамытуды қолға алдық. Ел аумағында ұлттық спорт түрлерін жаңғырту үшін көптеген жарыстар ұйымдастырудамыз. Оның ішінде, ат спортының орны бөлек. Осы жылдан бастап көкпар ойындарын футбол тәрізді лига форматында өткіземіз, яғни, «Жоғары лига», «Бірінші лига» және «Екінші лига» форматы енгізілді. Келесі жылы V Дүниежүзілік көшпенділер ойыны Қазақстанда өтеді. Бұл – біз үшін мерейлі мәртебе әрі зор жауапкершілік. Бүгінгі жарыс – алдағы Көшпенділер ойынына дайындық іспетті», — деді Исламбек Төлеубайұлы.</blockquote><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/342820395_606001978250644_7346629942155414510_n_772a2f8e19.jpg" alt="342820395_606001978250644_7346629942155414510_n.jpg">ҚР «Бәйге» федерациясының президенті Қанат Көпбаев жарысқа қатысушыларға сәттілік тілеп, бәйгенің маңызына тоқталды.<blockquote>«Ат спорты, соның ішінде бәйге – халқымыздың ежелден келе жатқан ең қадірлі дәстүрі. Жалпы, ат баптап, аламанға қосу салты — қанымызда бар. Ата-бабамыздан мұра болып қалған мәдениеттің, спорттың, кәсіптің түрі және асыл қазынамыз. Ал, оны қолдап дамыту және насихаттау бізге парыз болып саналады. Ендеше бүгінгі жарыста бақ пен бап сынаған азаматтарға сәттілік тілеймін!»,- деді Қанат Шоқанұлы.</blockquote>Жарыстың көркін ашқан Аламан бәйгенің І орнын елордалық Алғыр есімді тұлпар жеңіп алып, бас жүлдеге тігілген автокөлікке ие болды. Қалған жүлделі орындарға қаржылай сыйлықтар табысталды.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/342868562_775104440558388_6534638676757730625_n_2475492a86.jpg" alt="342868562_775104440558388_6534638676757730625_n.jpg">

Облыста бәйгеден ел чемпионаты өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Өткен тәулікте 86 адамнан коронавирус анықталды, деп хабарлайды ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің <a href="https://t.me/DenMinPR">баспасөз</a> қызметі.22 сәуірдегі мәлімет бойынша, 1 342 адам коронавирус инфекциясынан (–1 178+ және 164 КВИ-) емделіп жатыр. Олардың ішінде 164 пациент стационарда, 1 178 науқас амбулаториялық деңгейде ем қабылдауда.КВИ+, КВИ- шалдыққандардың арасында 2 адамның жағдайы ауыр.

Өткен тәулікте 86 адамнан коронавирус анықталды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгін облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаев «Гежуба Групп Цемент» компаниясының басшылығын қабылдады.Компанияның Бас директоры Ян Дан жұмыс қорытындысы мен алдағы уақытта межеленген жоспарларды баяндады. Бүгінде зауыт толық қуатымен іске қосылған, 1 млн тоннадан астам 6 түрлі өнім шығарып, аймақ экономикасының дамуына үлес қосып келеді.Аймақ басшысы кәсіпорын жұмысына сәттілік тілеп, өз тарапынан тиімді әріптестік орнатып, өндірістік жобаларға қолдау көрсетуге әзір екенін жеткізді.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/342523775_535783415383902_2140689384013123185_n_b67dccb90e.jpg" alt="342523775_535783415383902_2140689384013123185_n.jpg">

Цемент зауытының мәселелері талқыланды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Еңбек нарығында тиімді экожүйе қалыптастыру туралы Президент Жолдауында айтылған тапсырманың орындалуы қалай? Негізі экожүйені өзгертетін адамдар. &nbsp;Мәселен, республиканың оңтүстігінде халық тығыз орналасқан. Ал теріскейдегі миллиондаған гектар шұрайлы алқапты игеруге қол күші қажет болып тұр. Мұнда халық жұмыс таппай қиналса, ол жақта жұмыс күшінің тапшылығы байқалуда.Бір ғана мысал, солтүстіктегі білім ошақтары оқушы санының жетіспеуіне байланысты жабылып, уақытында дәулеті тасыған елді мекендер қаңырап бос қалып жатыр. Мәселен, былтыр Солтүстік Қазақстан облысында 7 мектеп жабылған. Түптеп келгенде, шекарадағы ауылдардың қаңырауы ел қауіпсіздігіне әсер етеді. Себебі бос жатқан ен далаға базбіреулер көз тігуі мүмкін.Кейінгі жылдары Үкімет ішкі миграцияны тиімді үйлестіріп, мәселені шешуді қолға алды. Сәл артқа шегініс жасасақ, 2017-2021 жылдары «Еңбек» бағдарламасы аясында солтүстікке көш түзеп, халқы тығыз оңтүстіктегі ағайынды орналастырды. Сөз жоқ, көшін солтүстікке түзейтін азаматтарға бірқатар жеңілдік қарастырылған. Көшудің жол шығынын өтейді, баспанамен қамтамасыз етеді, жұмысқа орналастырады, тағысын тағы. Бірақ &nbsp; кері қайтқандар да аз емес. Содан бұл бағыттағы жұмыс күшейтіле түсті.Былтыр Мемлекет басшысы халыққа Жолдауында еңбек ресурстарының тапшылығы бар өңірлерде Үкіметке көші-қон үдерісін басқару үшін пәрменді шаралар қабылдауды тапсырды. Бұл бойынша үкімет «Қуатты өңірлер – ел дамуының драйвері» ұлттық жобасын қолға алған еді. Тапсырма негізінде оңтүстік өңірдің халқын солтүстікке көшіруді қалыптастыруға бағытталған жұмыстар қарқынды жүргізілуде. Бір білеріміз, кейінгі бес жылда Сыр бойынан солтүстікке 1053 адам, яғни, 348 отбасы қоныс аударған. Оның ішінде Қостанай, Солтүстік Қазақстан, Шығыс Қазақстан, Павлодар, Қарағанды, Ұлытау және Абай облыстары бар.Көштің жайы көңіл көншіте ме?Қоныс аударғандардың көбі ауылға барып, екі қолға бір күрек тапқан. Бізге бұл туралы облыстық жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасы басшысының орынбасары Жанар Дәулетбаева баяндап берді.<blockquote>– Облыстан солтүстік өңірге қоныс аудару басталғалы бірнеше жыл болды. Мәселен, өткен жылы 158 адам, яғни, 48 отбасы қоныс аударып, оның 221-і тұрақты жұмыспен қамтылды. Алты адам жеке кәсібін ашса, екі адам ақылы қоғамдық жұмысқа жолданды. 9 адам мемлекеттік грант алса, 1 адам қысқа мерзімді оқудан өтті. Ал биыл теріскейге 38 отбасы қоныс теуіп, оның ішінде 45 адам тұрақты жұмыспен қамтылды. Бір адам кәсіпкерлікпен айналысуда. Бұдан бөлек, 19-21 сәуір аралығында облыста Солтүстік өңірлердегі жұмыс берушілердің қатысуымен «Солтүстік өңірлердің жәрмеңкесі» атты кездесулер өтті, – деді ол.</blockquote>Бұл ақпаратты Қостанай, Павлодар, Ұлытау және Абай облыстарынан келген жұмыспен қамту басқармасының мамандары үстей түсті. Топ мүшелерінің айтуынша, солтүстік өңірлерде 3000-ға жуық экономиканың әртүрлі салалары бойынша бос жұмыс орны бар. Атап айтқанда, ауыл шаруашылығы, білім, денсаулық, зоотехник, механизатор, техника қауіпсіздігінің инженері, инженер-механик, көмір және цемент зауытының машинисі, электргазбен дәнекерлеуші, орау машинасының операторы, ағаш және жиһаз өндірісінің шебері оқытушы, құрылыс және монтаждау жұмыстарының шебері, кеңпрофильді станокшы, техник, аспаз, жүргізуші, автоэлектрик, дәнекерлеуші, іс жүргізуші, аудармашы, бухгалтер, &nbsp;ветеринарлық санитар және тағы басқа.Ақпарат көздеріне сүйенсек, солтүстік облыстарға көшіп барғандардың 60 пайызы ауылдық округтерді таңдапты, 40 пайызы аудан орталықтары мен қалаларда қоныс тепкен. Мамандардың айтуындай-ақ екен, қоныс аударушылар негізінен солтүстік аймақтардағы кәсіпорындар мен ауыл шаруашылығы, денсаулық сақтау, білім беру және қызмет көрсету ұйымдарындағы жұмыстарға орналасқан. Жасыратыны жоқ, буынып-түйініп жылы жақтан суық жаққа жолға шыққандардың бәрінің жолы болды деу қиын. Олардың арасында түрлі мәселемен қайта оралғандар бар. Қолайсыз ауа-райына үйренісе алмағандар қаншама?! Мұны Жанар Жұмабекқызы өзі айтып берді.<blockquote>– Жалпы үйренген жерден қоныс аудару оңай емес. Бұған өзге факторларды қосыңыз. Мысалы, кейінгі бірнеше жылда қоныс аударған 8 отбасы ауа райының қолайсыздығына, денсаулығына байланысты &nbsp;қайтып келді, – деді ол.</blockquote>Алайда айта кету керек, көшкендердің бәрінің хал-жағдайы анау айтқандай мүшкіл де емес. Себебі әр ауылдың әлеуметтік ахуалы, орналасқан жері алуан түрлі. Оның ішінде баспаналы болып, жұмыспен қамтамасыз етілгендердің үлесі көп.Былтыр Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі кейінгі бес жылда еліміздің солтүстігіне 60 мыңнан аса отбасы қоныс аударғанын хабарлаған болатын. Ондағы мамандардың болжамына сенсек, алдағы 4-5 жылда Солтүстік Қазақстан, Павлодар, Қостанай және Шығыс Қазақстан облыстарының халқы 200 мыңға жуық адамға көбейеді. Олай бола қалса, солтүстік өңір сөзсіз қазықыланар еді.Баспана жайы қалай?Әрине, солтүстікке көшкен қазақты мазалаған мәселенің бірі – баспана. Баспанасы болмаса, бейтаныс өңірге кім барсын?! Оны жоғарыда айттық. Бірақ барғандардың көпшілігі жұмыс тауып, жаңа ортаға үйренісіп кеткен. Осы ретте бағдарлама бойынша Сыр бойынан көшіп, Павлодарға қоныс тепкен жерлестеріміз, жас отбасы Қанат Сейдахметов пен Дидар Есен былай деді:<blockquote>– Біз мұнда 2021 жылы қаңтарда қоныс аудардық. Бірақ ешқандай бағдарламаны білмедік. Тек солтүстікке қоныс аударғандарға қолдау жасалатынын естіп, Павлодар облысы Ертіс ауданынан бір-ақ шықтық. Келген соң бағдарлама аясында көмек алдық. Әуелі жаңадан қосарланып салынған екі бөлмелі үйге орналастырды. Үй 5 жылсыз атыңа өтпейді. Сатып алсақ, мемлекет жарты ақшасын төлеп береді. Өйтпесек айына 7 мың теңге төлеп, қалағанымызша тұра береміз. Бұл – бір. Содан соң 204 мың теңгеден жан басына ақша берді. Әйелім және 4 балам бар. Әуелгіде жұмыс жайы кішкене қиындық тудырды. Бірақ оның бәрін еңсердік. Менің мамандығым – аспаз, келіншегім – психолог. Әуелгіде мамандыққа сай жұмыс істедік. Ал биыл мемлекет тарапынан қайтарымсыз несие алып, шағын кафе аштық. Мұнда келуіміздің тағы бір себебі осы еді. Қызылордада кафе бизнесінде бәсекелестік көп. Ал мұнда еңсерілмей жатқан сала көп. Қызылордада 10 жылда жете алмаған мақсатыма, мұнда аз уақытта жеттім. Тек мұнда 9 ай қыс болады екен. Тіпті жазда да от жағып отырамыз кейде. Қиыны сол, бұл жақта газ жоқ. Отын жарып, көмір тасып, күл шығарасыз. Тек соған төзсе, қалған жағынан мәселе жоқ. Жұмыс жетеді, кәсіп ашам деген жанға мұнда жақсы көмектеседі, – дейді Қанат.</blockquote>Облыстық жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасының мамандары мемлекет тарапынан көрсетілетін көмектен бөлек, кейбір шаруашылықтар көшіп барғандардың қорасына мал кіргізіп, отын-су, жем-шөбін түсіріп, көмек көрсетіп жатқанын айтады. Осының арқасында оңтүстіктен көшіп барғандар солтүстікке тез сіңіп, тұрақтап қалуда.Дегенмен, қаңырап қалудың алдында тұрған ауылдарға жұмыс күшін тарту оңай болмай тұр. Осы орайда Павлодар облысының жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасы көші-қон бөлімінің басшысы Нұрдан Әшімовті сөзге тарттық.<blockquote>– 2017 жылдан бері біздің өңірге 15 мыңға жуық адам келді. Қоныстанушылар көбіне ауылдық жерге тұрақтап жатыр. Өйткені бізде мұғалім, дәрігер, ауыл шаруашылығы мамандары тапшы. Әсіресе, ауылдардың жағдайы қиынға соғып тұр. Биыл 4 айда Павлодар облысына Сыр өңірінен 42 адам қоныстанды. Кешелі бері «Солтүстік өңірлердің жәрмеңкесі» өтуде. Қуантқаны, қазірдің өзінде 30 адам Павлодарға баруға ынта білдіріп отыр, – деді ол.</blockquote>Рас-ақ, мұнда барып тез аяқтан тұруға болады. Әсіресе, солтүстікке көшу – екі қолға бір күрек таппай жүргендер үшін таптырмас ұсыныс. Бұлай деуімізге де нақты себеп бар.<blockquote>– Мен «Серпін» бағдарламасымен 2017-2021 жылдары Павлодар педагогикалық мемлекеттік университетіне оқуға түсіп, тарих пәнінің мұғалімі мамандығын алып шықтым. Сол жылы «Еңбек» бағдарламасымен Успен ауданы Ольгино ауылында орналасқан М.Мәметова атындағы орта мектепке мамандығым бойынша жұмысқа орналастым. Араға бір жыл салып, 2022-2023 оқу жылы мектеп директорының оқу ісі жөніндегі орынбасары болып тағайындалдым. Мұндай тез нәтиже көрсетуіме еңбекпен қатар, кадр жеткіліксіздігін қосуға да болатын шығар. Қазірдің өзінде бізде бастауыш сынып және ағылшын тілі мұғалімі жеткіліксіз, – дейді жас маман.</blockquote><blockquote>Көшкен жұртқа жасалар жәрдем</blockquote>Шынында, ел билігі көшкен жұртты қолдауға барынша жағдай жасауда. Жанар Дәулетбаеваның айтуынша, әрбір отбасы мүшесіне бір рет 70 АЕК мөлшерінде көшуге материалдық көмек беріледі. Мұнан өзге, тұрғын үйді сатып алуға, салуға немесе алғашқы жарна ретінде пайдалануға тұрғын үй құнының 50 пайызын төлеп береді. Алайда алынған үй 4 миллион теңгеден аспауы қажет. Сондай-ақ, қоныс аударушының отбасына, оның ішінде жалғызбастыларға жыл бойы ай сайын тұрғын үйге және коммуналдық қызметтерге ақы төлеу бойынша шығыстарды өтеуге материалдық көмек беріледі.Бір ескерте кететін жайт, бағдарлама арқылы жұмыс күші тапшы өңірлерге қоныс аударған отбасылар жаңа мекенде кемінде 5 жыл тұруға міндетті.27 мың адам қоныс аудармақ«Еңбек» мемлекеттік бағдарламасы арқылы 2017-2021 жылдар аралығында солтүстікке қоныс аударғандарға үй алу, пәтер жалдау, субсидия бөлуге мемлекеттен 20 миллиард теңгеден астам қаржы жұмсалған.Ал былтырдан бастап «Қуатты өңірлер – ел дамуының драйвері» ұлттық жобасы қарқынды жүргізілуде. Мамандардың айтуынша, 2022-2026 жылдар аралығында солтүстікке тағы 27 мыңнан астам адам қоныс аударады.Әрине, солтүстікке көшу-көшпеу әркімнің өз еркінде. Дегенмен алыстан ат терлетіп көшке ілесіп келгендерге солтүстіктің дайындаған сыбағасы аз емес. Жайлы жағдай мен мол мүмкіндіктер есігі айқара ашылса, солтүстігің де жылы көрінбей ме? &nbsp;

Сыр елінен солтүстікке көшуде

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Үйлестіру кеңесі отырысында өңірлік Жастар ресурстық орталықтары жастармен жан-жақты жұмыс жүргізілу барысын, өңірлерде жастарды мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық дамуына ықпалдастық етуге бағытталған шаралар кешені, жастармен жұмыста тиімді әдіс-тәсілдерді қолдану туралы өз тәжірибелерімен бөлісті.Атап айтқанда, Қарағанды облысының Жастар ресурстық орталығының директоры Аида Искакова орталық қызметкерлерінің жалақысын көтеру механизмдерінің өз тәжірибелеріне негізделген нұсқасын ұсынды. Бүгінгі таңда жастар ресурстық орталықтарының қызметкерлеріне 70% мөлшерінде ынталандырушы үстемақы қаражатының салынғанын және орталық қызметкерлері әртүрлі санаттағы жастарға қызмет көрсеткені үшін жалақыға қосымша ақы алуына басты негіздеме болып табылатындығына тоқталды.&nbsp;Сонымен қатар, жиын барысында қызметкерлердің біліктілігін арттыру және оқыту, жастар орталықтарының жұмысына сараптама, бағыт-бағдар беру, өзара жұмыс тиімділігін арттыру бойынша әр өңірдің жастар ресурстық орталықтары директорылары мен Жастар ісі жөніндегі басқарма басшылары өз ұсыныс-пікірлерін айтты. Түркістан облысы қоғамдық даму басқармасыныңбөлім басшысы &nbsp;Нұрлан Мыңбаев әр өңірде жұмыс жасау бағытының әртүрлі екенін айта келіп, барлық өңірдегі жұмыс бағытын, жоба, шараның өткізілу форматын біріздендіруді ұсынды.Маңғыстау облыстық ЖРО директоры Мақаш Оралбай Жастардың жалақысын көтерудегі үстемақы мәселесіне тоқталды. Жастардың репродуктивті денсаулығы мәселесіндегі шешілмей, тасада қалып жатқан, Жастар денсаулығы орталығының жүйесіз жұмысын реттеуді ұсынды. Штаттық бірлікті стандарттау мәселесін реттеуді, Жастар ресурстық орталықтарының құрылғанына 10 жылдық мерейтойы қарсаңында республикалық жастар форумын ұйымдастырып, оған мемлекет басшысының тікелей қатысып, жастармен бүгінге дейінгі мәселелерді ашық алаңда талқыласақ деген ұсынысын жеткізді.Жиын соңында Жастар ресурстық орталықтары арасында ұйымдастырылған үздік ақпараттық материалдар байқауының жеңімпаздарын марапаттау рәсімі өтті.

Үйлестіру кеңесі еркін форматта өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгінде облыс әкімінің қолдауымен аймақта жаңа жобалар жүзеге асырылып, Сыр өңірі құрылыс алаңына айналды. Соның ішінде білім беру нысандарының құрылысы ерекше қарқын алды.«Білім беру инфрақұрылымын қолдау» қоры есебінен типтік жобадағы мектептер, интернаттар және қосымша білім беру ұйымдары ғимараттарын салуға салалық министрлікке ұсыныс берілген болатын.Үкімет басшысы Әлихан Асханұлы Смайыловтың облысқа іссапары кезінде қаланың сол жағалауынан 300 орынға арналған жатақханасы бар, дарынды балаларға арналған 400 орындық физика-математика мектеп-интернатын салу ұсынысы қолдау тапты. Құрылыс мамыр айында басталмақ.Осы кезге дейін Қызылорда қаласында бір ғана Оқушылар үйі болса, енді сол жағалауда 350 орынға арналған заманауи үлгідегі екінші Оқушылар сарайының құрылысы басталуда.Сонымен қатар, биыл дарынды балаларды қолдау мақсатында Қызылорда қаласы мен Қармақшы ауданында 150 орынға арналған мамандандырылған мектеп-лицей ашылды. Оған қоса Жезқазған трассасы бойында 600 орындық, Жаңақорған ауданы, Майбекет мөлтек ауданында 300 орындық, Шиелі ауданы, Байсын ауылында 250 орындық, Қазалы ауданы, Әйтеке би кентінде 250 орындық мектептер ел игілігіне беріледі. Ал Арал ауданы Тоқабай елді мекеніндегі жеке инвестор есебінен салынып жатқан №248 апатты мектеп жаңарып, биыл пайдалануға берілмек.«Жайлы мектеп» ұлттық жобасы аясында облыста алдағы 3 жылда 15 100 орынға арналған құны 100 млрд. теңгеден асатын 21 мектеп салынады. Биыл 10 мектептің құрылысы басталады. Бұл 2025 жылы өңірдегі үш ауысымды және апатты мектептер мәселесінің толығымен шешім табуына, балалардың сапалы білім алуына берік негіз қалайды.Мұнан бөлек, Қызылорда қаласындағы үш ауысымға көшуі мүмкін мектептердің мәселесі де биыл шешімін табады. Қазір Абай атындағы мектеп жанынан 550 орындық, №101 мектеп-лицей жанынан 375 орындық, №264 мектеп-лицей жанынан 550 орындық, №3 мектеп-лицей жанынан 375 орындық қосымша оқу ғимараттары салынуда.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары