<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Жаңақорғанның жері шұрайлы, егінге қолаулы аудан деуге болады. Осы түсінген Амантай Сарбасов есімді азамат ауданның күншығысында, МАИ бекетінен арыдағы 130 гектар аумақты жасыл желекке айналдырып, ыждағатты еңбегімен жер-ананың ықыласты ырзығына &nbsp;кенеліп келеді.Бұл берекелі кәсіпке алғаш арна салған 2009 жылдардан бастап ол Қандөз бен Қаратөбенің ортасында 65 градуста ағып жатқан жылы суды пайдаланып, 70 соттық жерге жылыжай орналастырыпты. Мұның қабатында Үкіметтің «Сыбаға» бағдарламасы бойынша 149 бас мал алып, жеті жылда алған несиесін толық өтеп болыпты.Есесіне мал төлі есебінен ойда жүрген біраз тірліктің тетігі тарқатыла бергенге ұқсайды. Мына жайқалып тұрған тұқымбағы осы шаруақорлықтан түскен тиын-тебеннің жемісі екенін бұдан бұрын сұхбаттасып, газетімізге берген «Жылу көрген ағаш жылда гүлдейді» деген тақырыпта бүге-шігесіне дейін әңгімелеген болатынбыз.Қазір жаэдың ортасы. Ерте көктемнен кіріскен кәсіптің жеміс берер шағында шаруашылықтың жай-күйін білмекке тұқымбағына екінші рет тағы келдік. Бірден көзімізге түскені, тұқымбақтың алаңқайында құрылысы жарым-жартылай біткен жылыжай қатты желде құлап қирап қалыпты. Бір тәуірі, әлі жеміс тігіліп үлгермеген, көшетке тапсырыс беріп, енді бір жетіде егуге кіріскелі отырғанында шаңырағы ортасына түскен көрінеді. Бірақ, жылыжайдың жұмысын жандандырып, нәтижеге қол жеткізуге болады деген үміт әлі үзілмеген сыңайлы. Бұл жөнінде атаулы шаруашылық қожайынының қарамағында кәсіптің жайын бес саусағындай біліп алған кенже ұлы Нұркен Амантайұлының (суретте) әңгімесінен аңғардық. Жұмыс жайымен қалаға кеткен әкесінің орнын жоқтатпай, білгіміз келген сауалдарымызға толықтай жауап берген жас жігіттің шаруақорлығы бір бөлек, кеңінен ойлай білетін ой-өрісінің озықтығы, келешекке жоба-жоспары көңілімізді жылытты.Өздері отбасында екі ұл, бір қыз, үлкен ағасы Өркен қазірде Алматы қаласында жеке кәсіппен айналысады екен. Жанұяның кенжесі – Нұркен Қызылорда қаласындағы Қорқыт ата атындағы университеттің агротехника факультетінің екінші курсын тәмамдапты. Өзінің айтуынша, әкесінен көрген-түйгені мол, ендігі ретте практикалық тұрғыда көзі қанық өсімдіктер әлемінің ботаникалық сыр-сипатын үйренсем дейді. Өсімдікті қалай жерсіндіру керек? Жердің құрамы қандай, қай кезде қандай химикаттар, қандай дәрумендер керек, қандай ауру түрлері бар, соны оқып, зерттеуге ден қойыпты.Жас талап өзі толық меңгерген кәсіби білімін көппен бөлісіп, өлеуметтік желіде чат ашып, жас толқынды жер-анамен жұмыс жасауға қызықтырсам деген алдағы мақсатымен бөлісті. Сол кезде жастар желіде құр байланып, уақытты бос өткізіп, пайдасызды ермек еткеннен гөрі жаңа іске қызығып, көңіл қояр болса, олардың алғы өміріне де айрықша көмек болатын көптеген білімді бойға жинақтар еді деп армандайды.Ол одан әрі шаруашылықтың жайымен таныстырды. Қарауындағы иелікте бес жылда бой көтерген жеміс түрлеріне келейік. Алманың 20 сорты бар екен. Өрік, шие, шабдалы сынды жеміс-жидектерден бөлек грек жаңғағы, миндаль, бамбук дегендерді өзге жақтан әкеліп, біздің топыраққа жерсіндіріпті. Американың «Аладар» деп аталатын жүзім сортын егіпті, ұзындығы шырпының шиіндей болады екен, кептіріп алса киш-миш мейізің сол. Миндальдың дәнегінің адам ағзасына пайдасы ұшан-теңіз. Бұдан өзге 25 градус суыққа төзімді, көмуді қажет етпейтін жүзім сортын тауып әкеп отырғызыпты. Павлония деген өсімдік бар екен, ағашын мебель жасауға, музыкалық аспаптың қабығын, қасық-тостақ, сейф материалына пайдаланады. Жеп-жеңіл. Осы ағашты біздің жерге жерсіндіріпті.– Нақ қазір егістікте бәрі табиғи, дәрі қолдануға дендеп кірісе қойған жоқпыз, – деді ол. Тың жер болғандықтан еккен өніміміз жақсы алып тұр. Бұрын бұл алқапта да қауын-қарбыз еккендер болған екен, одан соң тыңайып бос жатқан аумақты қамқорлыққа алып, жақсы нәтиже көрудеміз. Скважина қазып, әр жерге есептеп қойып, су шығарудамыз.30-40 мыңдай көшетті тұқымбақ ашылғалы бері, ал биыл он бес мыңдай тұқымдық және көшеттер саттық. Тұқымбақтан ұрықтар сатып алуға еліміздің түкпір-түкпірінен келуде. Ақтөбе, Атырау жақтан да келді. Арасында келіп, апталап жатып, іс жүзінде үйреніп кететіндер де бар. Осындай кісілер үзбей хабарласып, тұрады, – дейді ол.Өркен оқитын институттың жанында қосалқы шаруашылық бар екен. Ұлы оқып жатқан оқу орнының практикалық тәжірибе алаңымен жете танысып қайтқан әкесінің аталмыш &nbsp;учаскеге жүзге жуық көшет алып барып, өз қолымен отырғызғанын айтты. Оның ішінде алма, алмұрт, сирень және шырша талдары бар екен. Тәжірибе алаңында негізінен екінші және үшінші курс студенттері жұмыс жасайды екен.<blockquote>«Факультет тобымда он бала бар, – дейді Өркен. Мен мұның алдында Алматы қаласында аграрлы университетке түскенмін. Ондағы қатарластарым негізнен өзге оқу орнына балы жетпей, кездейсоқ түскен талапкерлер болды ма, сабақ¬қа да құлықсыз, әшейін күн өткізуге келетіндей көрінетін. Ал мұнда ауысып келгенімде байқағаным, білімгерлердің талабы зор, ата-анасының және өз жүрек қалауымен кәсіпті шынайы меңгеріп алып, соның жемісін көруге ұмтылғандар. Талайының отбасында да болдым ғой, жеке шаруа-шылығында күріш егіп, жылқы баптаған жанұяның балалары. Атакәсіпті ардақтаған ниет басым. Сондықтан олар жақсы оқып, бәріне зер сала қарайды. Көбі Жаңақорғанға келіп, біздің участокте қона жатып, жеміс өсірудің әдіс-тәсілдеріне зер сала қарап, басқа уақытта да білмегенін &nbsp;звондап сұрап отырады.Күзге қарай жемістің басым көпшілігі піскен уақытта бау-бақшамызға шақырып отырмын. Көп азаматтар таза ауа, табиғатқа келіп, көлге суға түседі, балық аулап, &nbsp;демалып кетіп жатады. Бастысы, табиғатты ластап, көлге қоқыс толтырып, зиянын тигізбейтін болса игілігіне пайдалансын дейміз. Институтта осы кәсіпке жан-тәнімен берілген ұстазым, ауыл шаруашылығы ғылымдарының кандидаты Раушан Дүйсенқызын қатты қадірлеймін, топырақтану пәнінен дәріс береді. Ол кісінің өзі тәрбиелеген шәкірттері арасында әлемге онлайн арқылы танымал еткен тұлғалары да жетерлік. Ол кісі осы қысқы семестрден бастап осы институтқа ауысып келген мені қолдап, көшеттерді егуде ғылыми жағынан кеңес беріп, отырды. Менің практикалық жағынан жақсы білетін тәжірибемді ғалым апайымыз химиялық білім жағынан байытуда. Екеуіміз бір-бірімізбен жақсы тіл табыстық. Мен Қызылордада алма, павлония өсірдім. Павлония Қазақстанда сирек, ол жеміс салмайды, бірақ гүлдейді, ағашы аллюминий сынды майысқақ келеді, бірақ оңайлықпен сынбайды, аспап істеуге таптырмайтын материал. Оны күзде егеміз, ары қарай дамытып, қыстың алдын бидайдың қыбығымен орап қоямыз. Бізде қыс құрғақ. Сол себепті тамыр аумағын көміп, жылы сақтаймыз. Алдыңғы жылы ектік. Бойы 6-8 метрге, тіпті 12 метрге дейін барады. Тұқымбақта көшетті будандастырамыз, қай жеміс азайып бара жатса, соны будандастыру арқылы, сапасы артады. Мәселен, миндаль мен шабдалыны будандастырамыз. Сонда тамыры аз жылдық шабдалы жемісі тамыры сапалы миндальдың қасиетін бойына сіңіріп, тыңая түседі. Он жыл және одан да ұзақ өмір жасын ұзартады. Тіпті салып тұрған өрікке алманы будандастырсақ бір жеміс талында екі жеміс те тұқым салатын жағдай да болады. Бірақ оған жеке адам, жеке жағдай, бап керек. Алдымен эксперимент жасап, сатылап әрекетке көшеміз. Шыршаның екі түрін осындай зерттеумен бастадық. Осылайша Қазақстандағы бүкіл бақшалықты егіп көреміз. Жылыжайды енді бастайтын кезде құлап қалды. Бірақ оны қайта қолға алу ойда бар. Екі жағына жүзім өсіріп, ортасын рамкамен жауып көлеңке аясында демалыс жайын орналастырармыз. Келушілер жеміс ортасында сәкіде шай ішіп, демалады. Орта Азия аймақтарының көбінде айнала қызанақ, қиярды аспалы стильде биікке қарай өсіру &nbsp;технологиясы бар», – дейді жас бағбан.</blockquote>Иә, көргенін көкейіне түйіп, әке жолын жалғаған жастың осы кәсіпке замандастарын да тартқысы келген талабы еріксіз сүйсіндірді. Осының барлығы әке тағылымының жемісі.

Жаңақорғандық бағбан ауданды алмамен қамтамасыз етіп отыр

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қызылорда қаласы бойынша білім бөлімінің басшысы Ерлан Теңізбайұлы мен қалалық кәсіподақ комитетінің төрағасы Орынша Міржақыпқызы І.Қабылов атындағы №12 ІТ мектеп-лицей ұжымымен кезектен тыс педагогикалық кеңес өткізді.Кеңесте бөлім басшысы мұғалімдердің сағат бөлінісін дұрыс бөлу, оқушыларға жайлы жағдай жасау, мектеп бітіру кешіне ақша жиналмау керегін қатаң ескертті. Сонымен қатар, оқушылардың білімді, өнерлі болуы білікті ұстаздың қолында екенін жеткізді. Жиында мектеп директоры Жадыра Садыққызы атқарылған жұмыстар мен мектептің даму жоспары жайында баяндама жасады.<blockquote>«Жалпы, 2022-2023 оқу жылында мектепте 1156 оқушы білім алуда. &nbsp;Барлық мұғалімдер саны139. Оның ішінде педагог-зерттеушілер саны-40, педагог-сарапшылар саны-47, педагог-модераторлар саны-20, педагогтер саны-27, І санатты-1 мұғалім, ІІ санатты-4 мұғалім оқушыларға білім беруде. Конкурстар, олимпиада, ғылыми жобалар нәтижесінде қалалық кезең бойынша 22-І орын, 19-ІІ орын, 29-ІІІ орын иеленсе, &nbsp;облыстық кезең бойынша 6-Іорын, 5-ІІ орын, 6-ІІІ орын; Республикалық кезеңде 2-І орын, 2-ІІорын, 3-ІІІ орын иеленген. Республикалық Елбасы медальінің сайысына қатысқан 11 сынып оқушыларымыз Тыныштықбай Аяулым, Ақарыстан Нұрай, Дүйсенова Айымжан қола медалына ие болды. «АЙБЫН-2023» әскери-патриоттық жастар жиынының «АК-74 БӨЛШЕКТЕУ ЖӘНЕ ЖИНАҚТАУ» әскери-спорттық сайысының облыстық кезеңінде 10 сынып оқушысы Сугурбаева Аяжан І орынды иеленіп, республикаға жолдама алды. Байқоңыр қаласындағы «Восход» МАИ-де «Гагарин оқулары» XLIX халықаралық жастар ғылыми конференциясында 6 сынып оқушысы Мухомедали Нурислам Информатика пәні бойынша І орын алды. Алматы қаласындағы ғарыштық технологиялар мен техникалар бойынша мектептер, колледждер және жоғары оқу орындары студенттері арасындағы 2-ші халықаралық Қазақстандық SMART SPACE конкурсында 8 сынып оқушысы Қуаныш Айвар зымыран модельдері үйірмесі бойынша ІІ орынды иеленді, – деді мектеп директоры.</blockquote>Жиында Ерлан Теңізбайұлы ІТ мектеп мүмкіндік мекені деді. Сол үшін оқушылармен ІТ бағытта жұмыс жасап, шығармашылығын шыңдау қажеттігі туралы айтты. Бүгінде Қызылорда қаласында 6 білім ордасына ІТ-мектеп-лицей статусы берілген. Мұндай өзгеріс өңірдегі білім жүйесіне жаңашылдық әкеліп, шәкірттердің түрлі бағытта білім жетілдіруіне мүмкіндік беруде. &nbsp; Кеңесте бөлім басшысы мектеп ұстаздарымен кері байланыс жасап,ұсыныс-пікірлерін білдірді.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/346888556_9444976298877693_8640398223084400749_n_81b16cc963.jpg" alt="346888556_9444976298877693_8640398223084400749_n.jpg">

Қызылорда: ІТ мектеп мүмкіндік мекені

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгін Қызылорда қаласы әкімінің орынбасары Жанмұрат Сейілов 15 мамыр – Халықаралық отбасы күніне орай &nbsp;отбасы институтын дамыту бағытында атқарылған іс-шаралар туралы айтып өтті.<blockquote>«Ел Президентінің қолдауымен қала бойынша үлкен жобалар жүзеге асырылып келеді. Оның дәлелі - биыл ұлттық тәрбиеге негізделген «Анаға тағзым» орталығы пайдалануға беріледі деп күтілуде. Мұнан бөлек, 15 мамыр – Халықаралық отбасы күніне орай қала бойынша 50 мәдени – көпшілік іс-шара өтеді», - деді Жанмұрат Жақсымұратұлы.</blockquote>Қала әкімдігімен жыл сайын әлеуметтік жоба аясында өнегелі құндылықтарды жаңғыртуға, отбасы мәртебесін арттыруға бағытталған «Мерейлі отбасы» ұлттық конкурсының қалалық кезеңі өткізіліп келеді.&nbsp;Аталған конкурсқа қала көлемінде 2014-2022 жылдар аралығында 200-ге жуық отбасыдан өтінім &nbsp;келіп түсті. Айтулы шараға қатысуға ниет білдірушілер саны жылдан жылға ұлғайып келеді. Дәстүрлі түрде өткізілетін бұл конкурсқа биыл 15 мамыр мен 15 маусым аралығында құжаттар қабылау жүргізілетін болады.Сонымен қатар, 2021 жылдың 26 сәуірінен бастап қала мен кент, ауылдық округтерінің белсенді әйел азаматтарының бірігуімен «Қызылорда қалалық әйелдер Кеңесі» қоғамдық бірлестігі жұмыс атқарып келеді. Кеңестің жұмыс жоспарына сәйкес ұғынықты ұрпақ тәрбиелей білген ардақты аналардың еңбегін насихаттау мақсатында &nbsp;«Бегім ана» аналар клубы өз жұмысын атқаруда. Отбасы институтының дамуына, жас отбасыларға рухани тәрбие беруге, сондай-ақ, ана мен бала мәселелеріне байланысты бұл ұйымдардың жұмысы &nbsp;айрықша маңызға ие.

Жанмұрат Сейілов: Қала бойынша 50 мәдени – көпшілік іс-шара өтеді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/">Kyzylorda-news.kz</a>. Былтыр қыркүйек-желтоқсан айлары аралығында 12 айға алдын ала төлем жасау арқылы 10 мыңға жуық азамат сақтандырылған мәртебесін алды. Ал 2023 жылдың 4 айында 16 мыңнан астам қазақстандық бір жылға алдын ала төлем жасады. МӘМС жүйесінде «сақтандырылмаған» азаматтар, сондай-ақ жүйеге бір де бір рет төлем жасамаған немесе оны жүйесіз жүргізген дербес төлеушілердің барлығы бұл мүмкіндікті қалт жібермеуге тырысады.Жарналарды 12 айға алдын ала төлеудің жаңа тетігі өткен жылдың 5 қыркүйегінен іске қосылды. «Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы» заңға сәйкес, сақтандырылған мәртебесін алғысы келетін азаматтың соңғы немесе алдағы 12 айға төлемі болуға тиіс.&nbsp; Қазір елімізде 16,4 млн адам медициналық сақтандыру жүйесімен қамтылған. Ал қалғандарында сақтандырылған мәртебесі жоқ. Себебі, Қорда атап өткендей, олардың көбі тұрақсыз төлеушілер. Бұл азаматтар бір жылға алдын ала сақтандырылған мәртебесін ала алады.<blockquote>«12 айға төлемді дұрыс жасаған азаматтарға 3 күннің ішінде «сақтандырылған» мәртебесі беріледі. Қорға: «Мәртебем қашан іске қосылады? Мен 1 жылға толық төлеп шықтым ғой», – деп хабарласатын азаматтар жетерлік. Мән-жайды анықтай келе, олардың шатасып немесе қате төлем жасағаны анықталады. Сол себепті төлем жасамас бұрын барлығын нақтылап алған жөн», – дейді Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры жеке және заңды тұлғалармен жұмыс жөніндегі департамент директоры Забира Оразалиева. Дербес төлеушілер төлем жасаған кезде әр түрлі қате жібереді. Оларды мысалмен түсіндіруді шештік.&nbsp; Алдағы 12 айға төлем жасап, сақтандырылған мәртебесін алу</blockquote>Мысалы, қазір мамыр айы. 12 айға алдын ала төлем жасаған кезде 2023 жылдың мамыры мен 2024 жылдың сәуір айына дейін дербес төлеуші ретінде жеке-жеке 3500 теңгеден төлеп шығу керек.&nbsp; «Азаматтар 12 айға төлем жасағанда көп қателеседі. Біреулер бір жылға бір төлеммен төлеп тастайды. Енді біреулер осы жылдың қаңтарынан желтоқсанға дейін немесе ағымдағы айдан жыл соңына дейін төлеп шығады да сақтандырылған мәртебесі берілмеді деп хабарласады. Дұрысы, алдағы 1 жылға төлем жасағысы келсе, ағымдағы айдан бастап барлығы 12 айға жеке жеке әр айды, жылын көрсетіп төлеу керек. Басқа мерзімге шатасып төлеп қойған азаматтар ақшасын қайтарып ала алады. Ол үшін «Азаматтарға арналған Үкімет» Мемлекеттік корпорациясына өтініш жазып, түбіртектерді қоса тапсыру қажет», – дейді Забира Оразалиева.&nbsp; Тағы ескеретін жайт, егер ағымдағы айдың аяқталуына шамалы күндер қалса немесе осы айда медициналық көмекке жүгінуді жоспарламасаңыз, келесі айдан бастап төлем жасаған жөн. Яғни, 2023 жылдың маусым айынан 2024 жылдың мамыр айына дейін төлеп шыға аласыз. Пациент бір жыл бойы сақтандырылған болады.&nbsp;МӘМС жарналарын екінші деңгейдегі кез келген банктердің мобильді қосымшалары, жылдам төлем терминалдары және «Қазпошта» филиалдары арқылы төлеуге болады.&nbsp;Егер сіздің тағы да сұрақтарыңыз болса немесе медициналық көмек алуда қиындықтар туындаса, өз емханаңыздағы «Пациенттерді қолдау қызметіне» жүгініңіз. Ал ол жерде мардымды жауап ала алмасаңыз, Қордың өзіңізге ыңғайлы арналары бойынша өтініш-шағымдарыңызды қалдыра аласыз: • &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;fms.kz ресми сайты, • &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;Qoldau 24/7 мобильді қосымшасы • &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;Telegramдағы SaqtandyryBot. &nbsp;Сондай-ақ Электронды үкіметтің egov.kz сайтындағы «Денсаулық сақтау» бөлімінде «Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесіне медициналық көрсетілетін қызметті тұтынушы ретінде қатысу туралы және аударымдардың және (немесе) жарналардың аударылған сомалары туралы ақпарат ұсыну» мемлекеттік қызметі арқылы медициналық сақтандыру жүйесіндегі өз мәртебеңізді тексеруге және жүргізілген төлемдер туралы ақпарат алуға болады.&nbsp;

26 мың адам МӘМС жүйесіне алдын ала төлем жасау арқылы сақтандырылған

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қызылорда қаласы бойынша білім бөлімінің басшысы Ерлан Теңізбайұлы мен қалалық кәсіподақ комитетінің төрағасы Орынша Міржақыпқызы №253 орта мектебінің ұжымымен кезектен тыс пед кеңес өткізді.&nbsp;Кеңесте бөлім басшысы оқушыға мектеп ішінде жағдай жасалу, мектеп бітіру кешіне ақша жиналмау керегін қатаң ескертті. Сонымен қатар, мұғалімдердің сағаты дұрыс бөлу қажеттігін де тілге тиек етті.&nbsp;Жиында мектеп директоры Зейнулла Мырзаханұлы атқарылған жұмыстар мен мектептің даму жоспары жайында баяндама жасады.&nbsp;<blockquote>«Жалпы 2022-2023 оқу жылында оқушы саны -1214 білім алуда. Сабақ беретін мұғалімдер саны -123. Сабақ беретін мұғалімдердің санаттары тралы мәлімет зерттеуші-36, сарапшы-40, модератор-23, жоғары санатты -2, І санатты-3, ІІ санатты 1 оқушыларға білім беруде. 2022-2023 оқу жылында мектеп оқушылары мен мұғалімдер түрлі сайыстарға, байқауларға қатыстырылды. Байқаулар нәтижесінде оқушылар мен мұғалімдер облыстық кәсіподақ комитетінің «Құрмет грамотасымен», Өрлеу біліктілік арттыру ұлттық орталығының «Құрмет грамотасымен», қалалық білім бөлімінің «Құрмет грамотасымен» марапатталды. Уақытымен ұйымдастарылған кәсіби байқаулардан мұғалімдер жүлделі орындарға ие болды. Республикалық пәндік олимпиадаларға оқушылар қатыстырылып, 6 оқушы жүлделі орынға ие болды. 2022-2023 қалалық кезеңге 29 оқушы қатысып, 6 оқушы жүлдегер атанды», – деді мектеп директоры.</blockquote>Жиында Ерлан Теңізбайұлы мұғалімдер еңбек демалысына жаңа оқу жылындағы сағатынан хабардар болып кету керектігін де назардан тыс қалдырмады. Бөлім басшысына мектеп ұстаздарымен кері байланыс жасап,ұсыныс-пікірлерін білдірді.

Қызылорда қаласындағы №253 мектепте кезектен тыс кеңес өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгінгі таңда вакцинация заманауи медицинадағы үздік жетістіктердің бірі болып табылады. Қазақстанда вакциналау жұмыстарын жүргізудің нәтижесінде табиғи шешек ауруы толығымен жойылғаны осыған дәлел.ДДҰ бағалауы бойынша, иммундау жыл сайын 2-ден 3 миллионға дейін өлім жағдайларының алдын алуға мүмкіндік береді. Вакцинациялаудың нәтижесінде, қызылшадан болатын жыл сайынғы өлім-жітім саны әлем бойынша 3−7 миллионнан бастап кем дегенде 100 мыңға дейін төмендеген.Бірақ, бұған қарамастан, кейбір тұрғындар жалпы профилактикалық шаралармен амалданып, өздерін және балаларын вакцинациялау қажеттілігінен күмәнданып қорқады.Қазақстанда, вакцинациямен қамтылудың үлкен көлеміне қарамастан, түрлі себептермен вакцинацияға келмейтін халықтың бөлігі бар, бұл инфекциялық аурулардың таралуына әкеліп соғуы мүмкін.<blockquote>«Дене шынықтыру, спорт, дұрыс тамақтану және тағы басқасы иммунитетті көтеретіні анық, бірақ спецификалық инфекция қоздырғышынан үнемі қорғай алмады. Мысалы, қызылша ауруының қоздырғышымен кездескен кезде екпе салынбаған адамның 95 пайызы сырқаттануы мүмкін. Бала кезінде алған екпелер өмір бойына кейбір инфекцияларға қарсы иммунитеттің негізін қалыптастырады. Вакцинаны салған кезде иммунитет қалыптаса бастайды, ерекше антиденелер пайда болады. Олар әр ауру қоздырғышына жеке қарсы тұрады және кездескенде оларды жылдам әлсіздендіріп, аурудың дамуына жол бермейді», - дейді Қызылорда облысының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаментінің басшысы Динара Жаңабергенова.</blockquote>Сонымен қатар, кейбір вакциналар белгілі уақыттан кейін нығайтушы екпелерді қажет ететінін айта кету керек, өйткені уақыт өткен сайын иммунитет әлсірейді және қорғаныс қабілеті жеткіліксіз болады. Әрбір қауым мүшесі вакцина сала отырып, инфекциялардан өзін ғана емес өзгелерді де қорғайтынын түсінуі қажет.Ата-аналар өз балаларына жауапты, бұдан бөлек басқа да жауапкершілікті ұмытпаулары қажет – екпе салынбаған бала басқа балаларға қауіп төндіруі мүмкін. Көптеген тұрғындардың ақылмен шеше білуі көптеген инфекциялық аурулардың таралуына жақсы тойтарыс береді.Осыған байланысты, кейбір мемлекеттердегі мектептерде және мектепке дейінгі мекемелерде вакцина салдырмаған балаларды қабылдамайды, оны былайша түсіндіреді: «Вакцина салдырғыңыз келмесе балаңызды дербес мектепке апарыңыз, әйтпесе сіз тек өз балаңызға ғана емес, басқа балаларға да қауіп төндіруіңіз мүмкін».Өз денсаулығыңыз бен жақындарыңыздың денсаулығына қатысты дұрыс шешім қабылдаңыз! Вакцинация ала отырып, әр адам қоғамдық денсаулықты сақтауға және нығайтуға үлкен үлесін қосады.

Динара Жаңабергенова: Бала кезде алған екпе өмір бойына иммунитет қалыптастырады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қызылорда облысының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті паразитозбен ауыру қаупін азайту мақсатында балық және балық өнімдерін өңдеу ережелерін сақтаудың маңыздылығына назар аудару қажеттігін еске салады. Балық және балық өнімдерінде паразиттер болуы мүмкін екенін есте ұстаған жөн. Соның бірі – описторхоз.Описторхоз - бұл адамның ұйқы безін, өт жолдарын және бауырын &nbsp;зақымдайтын &nbsp;табиғи-ошақтық, құрт ауруы. Паразит адам ағзасында &nbsp;ондаған жылдар бойы өмір сүреді. Ұзак уақыт адам ағзасында паразиттік өмір сүретін описторхтар бауыр обырын тудыруы мүмкін.&nbsp;Адам ағзасына паразиттің балаңқұрттары шикі немесе жеткіліксіз қақталған, сүрленген, пісірілген, қуырылған тұқы (карп) тұқымдастарына жататын балықтарды жегенде &nbsp;түседі. Адам ағзасында 1 айдан кейін описторхистың балаңқұрттары ересек құртқа айналып,қоршаған ортаға жұмыртқа &nbsp;бөле бастайды. Адамның нәжісі арқылы паразиттің жұмыртқалары қоршаған ортаға таралады, топырақтан &nbsp;жауын суымен суайдындарына түседі. Құрттың жұмыртқалары алдымен судағы моллюскаларда өсіп, дамиды да &nbsp;кішкене балаңқұрттар пайда болады, олар тұқы(карп) тұқымдастарына жататын балықтардың ағзасына түсіп, ересек балаңқұрттарға айналады.&nbsp;<blockquote>«Аурудың жасырын кезеңі &nbsp;описторхистың &nbsp;балаңқұрттары адам &nbsp;ағзасына түскеннен кейін 2-4 аптаға созылады. Науқастың оң жақ қабырғасының асты, бұлшық еттері мен &nbsp;буындары ауырады, жүрегі айнып, басы ауырады, ыстығы 37- 38° градусқа дейін көтеріледі, теріде бөрткендер, есекжем, ісік пайда болады, яғни ешқандай себепсіз пайда болып немесе жоқ болып кететін &nbsp;аллергия &nbsp;дамиды, суыққа да &nbsp;аллергия пайда болады. Асқазан-ішек жолдары қызметінің &nbsp;бұзылуы, қаназдылық, &nbsp;аурудың соңғы &nbsp;кезеңінде созылмалы холецистит, панкреатит, гастродуоденит белгілері &nbsp;байқалады, ауыр асқынуларға – ішектің түйілуі жатады. Описторхозда ешқандай ауру белгілерінің байқалмай бірден бауыр обырыныңпайдаболуы мүмкін. Клиникалық-диагностикалық зертханаларда науқастың нәжісін микроскоппен қарау арқылы &nbsp;описторхистың жұмыртқаларын &nbsp;анықтауға болады», - дейді Қызылорда облысының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті басшысының орынбасары Әлия Әбдіқайымова.&nbsp;</blockquote>Описторхоз ауруының алдын алу үшін қызылорда облысының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті келесідей сақтық шараларын ұсынады:- Шикі және жеткілікті тұздалмаған, пісірілмеген балықтарды жеуге болмайды;- Балық толық қуырылып, пісірілуі үшін кішкене тілімдерге бөліп, термиялық өңдеуден ұзақ уақыт өткізу қажет;- Шикі балықты дайындаған кезде &nbsp;бөлек &nbsp;пышақ, тәрелке, тақтайша пайдалану &nbsp;қажет;- Сатуға рұқсат етілмеген жерлерден балық алмаған дұрыс;- Өзен жағалауларын нәжіспен ластамау қажет.

Балық өнімдерін пайдалануда сақтық керек

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Ол жастайынан жүйткіген пойыздарға қызығушылықпен қарап өсті. Ойын баласы паровоздың «гуілін» ести салып кілт тоқтап, бар ықыласпен станциядан өткен пойыздарды тамашалап отыратын. Сол кезден-ақ темір жол саласында қызмет етуді армандады. Балалық арманынан еш уақытта қол үзбеген жан ақыры осы саланың майталман маманы атанды. Біз бүгін Арал теңізі станциясында станция бастығының орынбасары болып еңбек еткен Толыбай Өрекешов туралы айтпақпыз.1959 жылы Арал ауданында қарапайым отбасында өмірге келген Толыбай Өрекешовтің ата-анасы балаларының болашағынан үлкен үміт күтеді. Өйткені ол жастайынан өзінің бірге өскен 5 бауырынан алғырлығымен ерекшеленген екен. Отбасында ата-ананың жақсы тәрбиесін алып өскендіктен, ол өзін қоғамда жан-жақты қырынан таныта алды.<blockquote>– Әкем Әки темірден түйін түйген шебер адам болды. Ал анам Ұлдаш қазақ әйеліне тән қасиетті бойға жиған көркем мінезді, мейірімді ана еді. Әкем қызмет бабына байланысты ауданға қарасты көптеген ауылға қоныс аударып отырды. Мен де мектептегі білімді осылай әр ауылдан алдым. Бірде Бекбауыл ауылына қоныс аудардық. Бұл кезде мен 4 сыныпқа аяқ басқан едім. Сол кезде алғаш рет пойызды көрдім. Ол көрініс көз алдымда әлі күнге дейін сақтаулы. Балалық қызығушылығым мені осы мамандық иесі болуға жетеледі деп айтсам да болады, – дейді теміржолшы.</blockquote>Мектеп бітірген соң алдымен әскери борышын өтеп келген Толыбай Әкиұлы ең алғаш еңбек жолын 1980 жылы Қызылорда локомотив депосында машинист көмекшісі болып бастайды. Онан соң пойыз диспетчері болып ауысады. Ол қызмет ете жүріп білімін де жетілдірді. Алматы темір жол көлігі инженерлерін даярлайтын институтын бітіріп шықты. 1993 жылы Арал теңізі станциясында станция бастығының орынбасары қызметіне тағайындалды. 1997-1998 жылдары «ҚазТеміржолКөлік» АҚ Қызылорда филиалы жаңадан ұйымдастырылған болатын. Сексеуіл және Арал теңізі станцияларының тасымалдарушылар мен жүк жөнелтушілеріне басшылық етті.<blockquote>– Қызмет жолында көптеген осы саланы жетік меңгерген мамандармен әріптес болдым. Олардан білмегенімді үйрендім. Енді қазір кейінгі буын жастарға өз білгенімізді үйретіп келеміз. Ұрпақтар сабақтастығы деген осы болар. Әрине, темір жол саласына қызығушылық танытатындар көп. Дегенмен мұндағы жауапкершілік пен темірдей тәртіпке кез келген адам шыдас бере алмайды. Отбасымда мен ғана бұл саланы таңдаған жоқпын. Ізімнен ерген інім Тәпен мен қарындасым Ақзия да – теміржолшы. Ұлым Нұрлан да менің ізімді жалғап, темір жол саласында қызмет етіп жатыр, – деді Толыбай Әкиұлы.</blockquote>Теміржолшылардың тынымсыз еңбегі мен қажырлы қайраты қуатты Қазақстанның экономикалық әлеуетін арттыруға қомақты үлесін қосуда. Өйткені, айшылық алыс жерлерге аман-есен жетуде, жолаушының жол азабын азайтуда, оған қоса жүк тасымалының қарқынды дамуында теміржолшылардың темірдей тәртібі менмұндалап тұр. Тіршілігі темір жолмен біте қайнасып, темірдей тәртіпке бағынған біздің бүгінгі кейіпкеріміз Толыбай Өрекешов те 40 жылдан астам ғұмырын осы салаға арнаған білікті маман.

40 жылдық белес: Теміржол саласының тарланы

«Жасыл мектеп» жобасы жүзеге асырылуда

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қызылорда облысы полиция департаменті бастығының орынбасары, полиция подполковнигі Жұмағұлов Ілияс Байжұманұлының төрағалығымен жедел кеңес өткізілді. Жедел кеңеске департаменттің Есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл басқармасының бастығы қатысып, барлық қала, аудандық полиция бөлімдерінің басшылары бейнеселекторлық режимде қосылды.Күн тәртібінде екі мәселе қаралды. Оның бірі - 1 маусым мен 31 қазан аралығында өтетін «Қарасора - 2023» жедел профилактикалық іс-шарасына дайындық жұмыстары және атқарылған жұмыстардың жай-күйін бағамдау. Ілияс Байжұманұлы осы шара аясында атқарылып жатқан іс-шараларға тоқталып, нақты нұсқаулар берді.Айтар кетерлігі, Қызылорда облысында полиция департаментінің есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл басқармасымен жалпы 28 қылмыстық іс-әрекет анықталған. Оның ішінде 4-і есірткі сату болса, 7-і аса ірі мөлшерде сақтау, 1-і есірткіні жарнамалау және 16-ы есірткі өсіру қылмысы бойынша тіркелген. Заңсыз айналымнан 70 килограммға жуық марихуана есірткісі және 4 атыс қаруы тәркіленіп, барлығы 21 мың 910 түп сора өсімдігі жойылып, қылмыстың жолы кесілген.

Полиция департаменті бастығының орынбасары жедел кеңес өткізді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгін Қызылордада Абылай хан атындағы №140 қазақ орта мектебінде «Отбасы мектеп» штабы жұмысы аясында «Ата ақылы – асыл мұра» тақырыбында ер балаларға арналған лекторий өтті.Қызылорда облыс әкімі жанындағы әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі комиссия, облыстық ардагерлер кеңесі, қалалық білім бөлімі, Абылай хан атындағы №140 қазақ орта мектебі, облыстық ҚХА жанындағы Аналар кеңесінің бірлескен шарасының басты мақсаты – отбасы мүшелері арасындағы сыйластық, үлкенді құрметтеу, ананы сыйлау, әкені қадір тұту, сүйіспеншілік құндылықтарды қалыптастыру. Оқушыларға отбасының ұйытқысы, негізгі тірегі ата мен әке екенін дәріптеу. Бала мен әке арасындағы тығыз әрі ыстық байланысты игерту.Танымдық шараға қатысушылар бірінші бөлімде «Green study» жылыжай ғылыми-зерттеу орталығы, “Метеорология» тәжірибелік-зерттеу алаңымен танысты. &nbsp;Екінші бөлімде «Ата сөзі –ақылдың көзі» тақырыбында облыстық ардагерлер кеңесі мүшелерімен тәжірибе алмасты. «Ұлыдан ұлағат – ұрпаққа аманат» атты отбасы мектеп штабы мүшелерінің сынып сағаты ұйымдастырылды. «Парасатты отбасы» жобасы аясында «Әке – дара тұлға» тақырыбымен лекторий өтті. Сонымен бірге, «Менің өмірімдегі мақал-мәтелдер» мен «Ұлы тұлғалардың нақыл сөздері» жобасының тұсау кесері болды.Шарада әр сала мамандары өз ой-пікірлерімен бөлісті. Қызылорда облыстық Қазақстан халқы ассамблеясы жанындағы Аналар кеңесінің төрайымы, «Отбасы мектеп» шатыбының мүшесі Нұрсәуле Мұсаева елдің болашақ қорғандары ер азаматтарға өз аналық тілегін айтып өтті.<blockquote>«Баланың жеке тұлға болып қалыптасуын &nbsp;қамтамасыз етуде ата-ана мен мектептің &nbsp;арасындағы &nbsp;қарым–қатынасты нығайту, жетістікке жету үшін &nbsp;бірлескен әрекеттің ортақ мақсаттарын анықтау, отбасы ерекшеліктерін ескере отырып қиындықтарды бірлесе шешу бағытындағы «Отбасы мектеп» штабының жұмысы ауқымды. Осы ретте Абылай хан атындағы №140 қазақ орта мектебінің директоры, Аналар кеңесінің мүшесі Айгүл Нәжмадинқызы мен мектеп ұжымына ризашылығымды білдіремін. Бүгінгі шарада жас ұрпаққа айтарым, ең бастысы тәрбие. Орынды тәрбие арқылы адам баласының тағдыры шешіледі. Біз үйде тоғыз бала болып өстік. Әкем бізге әрдайым адал, еңбекқор, мақсатшыл болыңдар деп айтатын. Қазіргі технология заманында барлығы бар, тек тәлім-тәрбиедегі бір жүйелілік жетіспейді. Елдің берік тірегі сіздердің қолдарыңызда. Себебі біздің болашағымыз сіздермен байланысты. Әрбір жасаған дүниелеріңізбен ата-аналарыңызды, жақындарыңызды қуанта жүріңіздер»,- деді.</blockquote>

Қызылордада Отбасы күніне орай лекторий өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> 15 мамыр – Халықаралық отбасы күні. Атаулы мерекенің мазмұндық мәнін жоғары деңгейде әрі кең көлемде өткізу үшін түрлі шаралар өткізу жоспарланған. Ұйымдастырылатын іс-шаралар 25 қоғамдық-бұқаралық, мәдени-көпшілік, ағартушылық-зияткерлік, ғылыми-танымдық және спорттық бағытта өткізіледі. Бұл туралы Өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен брифингте Қызылорда облысы әкімі аппаратының басшысы Шахмардан Байманов мәлімдеді.<blockquote>«Біздің халқымыз үшін Отбасы – қасиетті ұғым, қастерлі құндылық. Адам баласына берілетін тәрбиенің ең негізі жанұяда қалыптасады. Осы мереке аясында арнайы бекітілген іс-шаралардан бөлек, қала және аудандардағы үлгілі отбасы мүшелерімен мектеп пен колледждерде танымдық кездесулер өтеді. Сондай-ақ, Халықаралық отбасы күніне орай әлеуметтік желілерде отбасы құндылықтарын насихаттау мақсатында арнайы флешмоб басталды. Оған қатысу үшін кез келген жан әлеуметтік желіде «#Отбасым» хэштегін белгілей отырып, жанұя мүшелерімен түскен әдемі суреттерді, қызықты оқиғаларды, тіпті әрбір азамат өзінің үлгілі отбасын келешекте қалай көргісі келетіні туралы армандарымен бөлісуге болады. Өздеріңізге белгілі, елімізде отбасы институтына қамқорлық пен көмек үздіксіз беріліп келеді. Ана мен баланы қорғауға және оларға берілетін мемлекеттік жәрдемақылар көлемі жыл сайын көбейтілуде. Біздің өңірде 16 751 «Алтын алқа», «Күміс алқа» алқасымен марапатталған көп балалы аналар мен 33 851 көп балалы отбасыларына мемлекеттік жәрдемақылар төленуде. Сонымен қатар аз қамтылған жанұяларда мемлекеттің қамқорлығынан тыс қалмай, қажетті көмектер беріліп жатыр», - деді Қызылорда облысы әкімі аппаратының басшысы Шахмардан Асқарұлы.&nbsp;</blockquote>Сондай-ақ, отбасы құндылығын дәріптеу мақсатында 2014 жылдан бері ұйымдастырылып келе жатқан «Мерейлі отбасы» ұлттық конкурсына құжат қабылдау басталды. Ұлттық конкурстың негізгі мақсаты - Қазақстандық отбасының жағымды имиджін насихаттау, отбасы институтын, адамгершілікті, руханиятты нығайту, бала тәрбиелеудегі жауапкершілікті және ұлттық тәрбиені барынша дәріптеу. Бұл байқау 3 кезеңнен тұрады. Конкурстың бірінші кезеңіне қатысу үшін керекті құжаттарды қалалық және аудандық қоғамдық даму бөлімдеріне тапсыру қажет. Аудандық және қалалық кезең жеңімпаздары облыстық кезеңге, облыста үздік деп танылған отбасы республикалық байқауға жолдама алады. Осы байқауға үміткер боламын деген жанұялардың құжаттары 15 мамыр мен 15 маусым аралығында қабылданады. Сонымен қатар, қатысушылар отбасылық дәстүрлерімен, тарихи сәттерімен, қызықты оқиғаларымен әлеуметтік желіде #Мерейліотбасы, #МерейліотбасыKZO2023 хэштегтерін пайдалана отырып бөлісе алады.&nbsp;Айта кетейік, осы уақытқа дейін «Мерейлі отбасы» ұлттық байқауына Сыр өңірінен 1900-ге жуық жанұя қатысқан.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары