<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қызылордада ЖБО бейнекамералары арқылы бір аптада 800-ден астам құқық бұзушылық анықталды.&nbsp;Қызылорда қалалық ПБ Жедел басқару орталығында полицейлер тәулік бойы үздіксіз өз жұмыстарын атқарып келеді. Қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету мен тәртіпті сақтау мақсатында анықталған құқық бұзушылықтар бойынша жедел жұмыстарды жүзеге асырады. &nbsp;Бір аптада 102 нөмеріне 993 хабарлама келіп түсті. Ал Жедел басқару орталығының көмегімен 870 құқық бұзушылық анықталды. Оның ішінде ҚР ӘҚБтК-нің 593-бабымен (Жол жүрiсi қағидаларында көзделген жолаушыларды және жүктердi тасымалдау, қауiпсiздiк белдіктерiн немесе мотошлемдердi пайдалану жөніндегі талаптарды сақтамауы) – 177 бұзушы, ҚР ӘҚБтК-нің 591-бабының 1-бөлігімен (Көлiк құралын басқару кезiнде жүргiзушiнiң телефонды не радиостанцияны пайдалануы) – 62 жүргізушіге, ҚР ӘҚБтК-нің 596-бабының 1-бөлігімен (Көлік құралын жолдың жүру бөлігінде орналастыру, қарсы жүріп өту немесе басып озу қағидаларын бұзуы) –1, ҚР ӘҚБтК-нің 600-бабы (Жол жүрісінде басымдықты пайдаланатын көлiк құралдарының жүргiзушiлерiн қоспағанда, жол жүрiсi қағидаларының жаяу жүргiншiлерге немесе жол жүрiсiнiң өзге де қатысушыларына жол беру талаптарын орындамауы-) бойынша 45 жүргізушіге әкімшілік хаттаматолтырылды. &nbsp; &nbsp;Сонымен қатар, апта көлемінде бейнебақылау камераларының көмегімен екі қылмыс ашылды. &nbsp;<figure class="media"><div data-oembed-url="https://www.youtube.com/watch?v=9_T96Bwa2ig&amp;embeds_euri=https%3A%2F%2Fpolisia.kz%2F&amp;feature=emb_logo"><div style="position: relative; padding-bottom: 100%; height: 0; padding-bottom: 56.2493%;"><iframe src="https://www.youtube.com/embed/9_T96Bwa2ig" style="position: absolute; width: 100%; height: 100%; top: 0; left: 0;" frameborder="0" allow="autoplay; encrypted-media" allowfullscreen=""></iframe></div></div></figure>

Қызылордада ЖБО бейнекамералары арқылы 800-ден астам құқық бұзушылық анықталды  

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Партияның сайлауалды бағдарламасын іске асыру жөніндегі облыс бойынша Жол картасының 2022 жылға орындалу қорытындысы бүгін «AMANAT» партиясы жанындағы Өңірлік даму жөніндегі аймақтық қоғамдық кеңестің отырысында қаралды.2022 жылы Жол картасы аясында өңірде 748 іс-шара орындалды.Соның ішінде халықты алаңдатқан тұрғын үй мәселесін шешуде пайдалануға берілген тұрғын үйдің көлемі 683,2 мың ш.м. метрді құрап, өсімі 103,3%-ды құрады. Яғни, өткен жылы 20 көпқабатты тұрғын үй іске қосылып, 15 көпқабатты тұрғын үйге жаңғырту жұмыстары жүргізілді.Облыстық, қалалық, аудандық маңыздағы 368 шақырым жолдарға жөндеу жұмыстары жүргізіліп, қалыпты жағдайдағы жолдардың үлесі 82%-ға жетті.Тұрғындарды алаңдатқан облыс орталығындағы жолаушылар тасымалы түпкілікті шешілуде. Осы мақсатта бүгінгі күнге жоғары сыйымдылықтағы 100 автобус сатып алынса, биылғы жылы да қосымша150 автобустар алу жоспарланып отыр.10 елді мекен табиғи отынға қосылып, облыстың газдандыру деңгейі 68%-ға жеткізілді.Мұнан бөлек, білім, медицина, спорт салалары бойынша да бағдарла аясында атқарылған жұмыстар көптеп саналады.Жиын барысында өңірлік даму жөніндегі аймақтық қоғамдық кеңес төрағасы Қожахмет Ильясов атқарылған жұмыстар ең алдымен халықтың әл ауқатын арттыруға және сол арқылы өңірдің даму көрсеткіші айқындалатынын сөз етті. Сондай-ақ күн тәртібіндегі мәселеге сәйкес жауапты сала басшыларымен ортақ істі жетілдіру бағыттарын талқылады.Кеңес отырысына облыстық кәсіпкерлік және өнеркәсіп, құрылыс, сәулет және қала құрылысы, энергетика және коммуналдық шаруашылық, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасының басшылары қатысты.

Жол картасының орындалу қорытындылары кеңес отырысында қаралды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгін облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаевтың төрағалығымен Қызылорда қаласының даму перспективалары жөніндегі мәжіліс өтті.Жиында өңірге арнайы келген сарапшылар - Қазақстандық урбанистер қауымдастығының төрағасы Ерлан Аукенов, қауымдастықтың атқарушы директоры Мадияр Дәуірбаев және «ENVICON» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің директоры Роман Шнайдермен баяндама жасады.Аймақ басшысы қазіргі таңда облыс орталығы қарқынды дамып келетінін атап өтті. Халық саны да артуда. Сондықтан тұрғындар үшін жайлы орта қалыптастыру өте маңызды.<blockquote>«Бүгінгі отырыста алдынғы қатарлы мемлекеттердің қалаларды дамытудағы оң тәжірибелері таныстырылып, Қызылорда қаласының даму перспективалары талқыланатын болады. Өздеріңіз білетіндей, қазіргі таңда Қызылорда қаласы қарқынды өсіп келеді. Қала аумағы кеңейіп, жаңадан тұрғын аудандар бой көтеріп, халық саны да артуда.</blockquote><blockquote>Бұл, өз кезегінде, тұрғындардың өмір сүру сапасын арттыру мақсатында жайлы орта қалыптастыру, қала аумағын көркейтіп, көгалдандыру қажеттігін тудырады. Қазірде бұл бағытта көптеген жұмыстар атқарылуда. Алдағы уақытта жоспарларымыз да ауқымды. Қала аумағын дамытуда сала мамандарының пікірлері біз үшін өте маңызды», - деді облыс әкімі.</blockquote>Қазақстандық урбанистер қауымдастығының төрағасы Ерлан Аукенов еліміздегі қала дамыту тенденцияларын талдап, әлемдік урбанистиканың үздік тәжірибесін таныстырды. Атап айтқанда, қала келбетін әрлеп, қоғамдық кеңістіктерді жайлы әрі тұрғындар үшін қолайлы ету бойынша ұсыныстарын жеткізді.«ENVICON» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің директоры Роман Шнайдермен компания қызметі туралы баяндап, Қызылорда қаласын дамыту жөнінде пікірімен бөлісті.Жиын соңында облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаев айтылған ұсыныс-пікірлер назарға алынып, мұқият қарастырылатынын мәлімдеді.Айта кетейік, Қазақстандық урбанистер қауымдастығымен бүгінде Атырау, Ақтөбе, Ақтау, Павлодар, Шымкент, Тараз және басқа да қалаларды дамытуға бағытталған жобалар іске асырылуда.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/328258869_867170281169745_1140299197095057131_n_e44ed58868.jpg" alt="328258869_867170281169745_1140299197095057131_n.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/328232050_701883581427508_1988037039210021063_n_4a2381a258.jpg" alt="328232050_701883581427508_1988037039210021063_n.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/326963572_551706980225083_1712860475464862868_n_3b04bf98ad.jpg" alt="326963572_551706980225083_1712860475464862868_n.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/328231791_622417319890738_7319096862024642162_n_f04326f4a0.jpg" alt="328231791_622417319890738_7319096862024642162_n.jpg">

Қызылорда қаласының даму перспективалары талқыланды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қызылорда облыстық ҚХА жанындағы медиаторлар кеңесінің ұйымдастыруымен Қарауылтөбе ауылдық округінің А. Хангелдин атындағы №179 орта мектебінде оқушылармен кездесу өтті.&nbsp;Кездесуге отставкадағы судья, «Құрметті судья» атағының иегері, облыстық медиаторлар кеңесінің мүшесі, медиатор Зина Жаңбыршаева, «Қоғамдық келісім» КММ бөлім басшысы, медиаторлар кеңесінің үйлестірушісі Шахизат Абдраманова, «Бітім» медиация орталығының директоры, кәсіби медиатор Жанна Мирамбекқызы қатысып,&nbsp; мектептік медиацияның балалардың үлкен өмірге аяқ басуына, әлеуметтік ортаға тез бейімделуіне көмектесетіндігін алға тартты.&nbsp;Спикерлер әсіресе, мектеп медиациясы жанжалды азайтуға жағдай жасап, оқушыларға құрдастарымен ғана емес, ересектермен де қарым-қатынасты сауатты құруға көмектеседі деген пікірлерін ортаға салды.«Қоғамдық келісім» КММ бөлім басшысы, медиаторлар кеңесінің үйлестірушісі Шахизат Абдраманова қатысушыларды өңірдегі медиацияның даму тарихымен таныстырды. Сондай-ақ, мектепте өзіндік татуластыру қызметін құру өте маңызды мәселе екенін және бұл бағытта облыстық ҚХА медиаторлар кеңесінің тарапынан елеулі істер атқарылып келетіндігін атап өтті.&nbsp;Оқушылар тарапынан көптеген сұрақтар қойылып, тұшымды жауаптар айтылды. Алдағы уақытта мектеп оқушыларына арналған мұндай&nbsp; оқу сабақтары өз жалғасын таппақ.&nbsp;Себебі&nbsp; дәрістер медиация институтын мектеп қабырғасынан бастап мақсатты түрде дамытып, өскелең ұрпақты дауды немесе жанжалды шешуге медиативтік көзқараспен қарауға үйрететін татулық кілті.&nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/326935035_935345694295885_2403206226485140796_n_1e19296f40.jpg" alt="326935035_935345694295885_2403206226485140796_n.jpg"></figure>

Мектеп медиациясы – татулық кілті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Мемлекет басшысы Қазақстан халқына Жолдауында азаптауға байланысты қылмыстарды тергеп-тексеруде жүйелі тәсілді енгізіп және осы функцияны Бас прокуратураға бекіту туралы тапсырма берді.Ешкiмдi азаптауға, оған зорлық-зомбылық жасауға, басқада қатыгездік немесе адамдық қадiр-қасиетiн қорлайтындай жәбір көрсетуге, не жазалауға болмайды.Ата Заңымызда адамның қадiр-қасиетiне қол сұғылмайтындығы нақ көрсетілген.Бүгінгі күні Қазақстан азаптауларға нөлдік төзімділік қағидатын ұстанады және бұл бағытта көптеген жұмыстар атқарылуда.Осыған сәйкес 05.11.2022 жылы №157-VII ҚР Заңына сәйкес &nbsp;Қылмыстық-процестік кодексіне өзгерістер енгізіліп, &nbsp;01.01.2023 жылдан бастап азаптау фактілері бойынша тергеп-тексеру Прокуратура органдарына жүктелді.Осыған сәйкес Бас прокуратурамен «Сотқа дейінгі тергеп-тексеру және жазаны орындау сатысында азаматтардың конституциялық құқықтары мен бостандықтарын сақтауды қамтамасыз ету жөніндегі» нұсқаулық (бұдан әрі-Нұсқаулық) бекітілді.Нұсқаулық ҚР ІІМ, ҚМА және СЖҚІА-ның бірінші басшылығымен бекітіліп, 16.01.2023ж. бастап күшіне енген.Азаматтардың конституциялық құқықтары мен бостандықтарын сақтау, азаптаулардан алдын алу, сондай-ақ азаматтардың құқықтарын қорғау мен уақытылы қалпына келтіру Нұсқаулықтың негізгі мақсаты болып табылады.Бұдан кейін аумақтық құқық қорғау органының басшысы азаматтарды әкелу, жеткізу, ұстаудың заңдылығы мен негізділігіне, сонымен қатар оларды азаптауға және өзге де қатыгез, адамгершілікке жатпайтын қарым-қатынасқа жол бермеуге тікелей жауапты болады.Алдағы уақытта азаматтарды қылмыстық қудалау органдарына жеткізу және ұстаудың барлық процесі бейнежазбаға жазатын техникалық құралдарды қолдана отырып, процестік мәжбүрлеу басталған уақыттан сотқа дейінгі тергеп-тексеруді жүзеге асыратын адамға өткізгенге дейін үздіксіз жазылады.Қылмыстық іс шеңберінде азаматтарды ҚПК-нің 129-бабында көзделген тәртіппен құқық қорғау органдарына жеткізу адамның қылмыстық құқық бұзушылыққа қатысы бар екенін көрсететін жеткілікті деректер болған кезде ғана қолданылады.Облыс прокуроры Н.Бижановтың төрағалығымен Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің облыс бойынша департаменті, Полиция департаменті және Экономикалық тергеу-тексеру департаменті басшылығының қатысуымен ведомствоаралық жедел мәжілісте Нұсқаулықты іске асыру бағытындағы іс-шаралар талқыланды.Жедел мәжіліс барысында облыс прокурорымен қылмыстық қудалау органдары басшыларына қылмыстық қудалау органдары ғимараттарына толық бейнебақылау орнату және Нұсқаулықтың толық орындалуын қамтамасыз ету жөнінде тапсырма берілді.Жаңа нұсқаулық тұтастай алғанда азаматтардың конституциялық құқықтарын қорғауға бағытталған.&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/3_c1d67cb716.jpg" alt="3.jpg"></figure><figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/2_89fb396e71.jpg" alt="2.jpg"></figure>

Азаматтардың конституциялық құқығын қорғау құқық қорғау органдарының негізгі бағыты

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгін Қызылорда облысының білім басқармасының «Дарын» облыстық қосымша білім беру орталығының ұйымдастыруымен облыс бойынша жалпы білім беретін пәндер бойынша республикалық пәндік олимпиаданың қалалық, аудандық кезеңі бастау алды.Білім бәсекесінің аудандық, қалалық кезеңі жаратылыстану-математика, қоғамдық-гуманитарлық бағыттардағы 15 пән бойынша 8 тірек мектепте өткізілуде.Олимпиадаға облыс көлемінде 9-11 сынып бойынша барлығы 5 404 оқушы қатысуда. Ал білім додасының алғашқы күнінде 994 оқушы математика және физиеа пәндерінен бақ сынауда.Академиялық адалдық пен ашықтықты сақтау мақсатында олимпиада «El Umiti цифрлық онлайн платформасы» ақпараттық жүйесінде веб-камера, фотофиксациямен прокторинг сервисін пайдалана отырып, әр минут сайын суретке түсіру арқылы электрондық форматта өткізілетін болады.

Республикалық пәндік олимпиаданың қалалық, аудандық кезеңі басталды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> ҚР Премьер-Министрі Әлихан Смайыловтың төрағалығымен Инвестициялық штаб отырысы өтті. Онда жылдың қорытындысымен нысаналы көрсеткіштерге қол жеткізу мәселелері және 2023 жылғы міндеттер талқыланды.Аталмыш жиында инвестиция тарту бойынша Қызылорда облысы өңірлер арасында бірінші орында екені айтылды. 2022 жылы аймақтың негізгі капиталға салынған инвестиция индикаторының жоспары 373,5 млрд. теңгені құраса, нақты облыс 409,5 млрд. теңге қаражат тартып, жоспарды 9,6% артығымен орындады. Көрсеткіш 2021 жылмен салыстырғанда 106,7 млрд.теңгеге (26,8%-ға) өсті.Аймақ басшысы Нұрлыбек Машбекұлы биыл тартылған инвестиция көлемі 10%-дан кем емес өсім көрсетуі керектігін қаперге салып, Қызылорда қаласы мен аудандарға меже бекітуге және әрбір басқарма, аудан, қала әкімдіктерінен инвестициялық жоба бойынша жауаптыларды бекіту туралы ұсыныс әзірлеуді тапсырды.Мұнан бөлек, жиында су тасқынының алдын алу шаралары да айтылды. Премьер-Министр өңірлерге бұл бағыттағы жұмыстарды күшейтуді және қатаң бақылауда ұстауды тапсырды.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/326277254_672397808007434_4887799265208389320_n_baacc7915a.jpg" alt="326277254_672397808007434_4887799265208389320_n.jpg"></figure>

Қызылорда облысы инвестиция тартудан І орында

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Шиелі ауданы Бәйгеқұм ауылында орналасқан Ханқожа көлінде қысқы балық аулаудан сайыс өтті. Сайысқа 50-ге тарта адам қатысса, Шиелі ауданынан 5 азамат қатысушы атанды.Қаңтардың жаймашуақ күніне тұспа-тұс келген балықшылар бәсекесіне Шиелі ауданының әкімдігі, Облыстық кәсіпкерлік және туризм басқармасы, «Тұран-ТВ» телеарнасы «Вдали от дома» ютуб арнасы мен «Қызылорда» супермаркеттер желісі, &nbsp;"Қанжар" жеке кәсіпкері Әзімбек Қанжар Қадіржанұлы, жеке кәсіпкер Олжас Болатұлы қолдау білдірген. Ал, жүлде қорында балықшылыққа арналған шатырлар мен балық аулауға қажетті өзге де құрал-жабдықтар қамтылған.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/325884847_551016473633161_8138872262078347560_n_80344dfb39.jpg" alt="325884847_551016473633161_8138872262078347560_n.jpg"></figure><figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/326801190_2878109872323084_7514233834566557945_n_6f942baef8.jpg" alt="326801190_2878109872323084_7514233834566557945_n.jpg"></figure><figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/327474899_859423488454258_4477778419023817158_n_5efcba07e2.jpg" alt="327474899_859423488454258_4477778419023817158_n.jpg"></figure>

Шиеліде қысқы балық аулаудан сайыс өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> &nbsp;Жеке кәулігінде қате кеткен қазақстандықтар аз емес. Олардың туу туралы куәлігінде аты-жөні дұрыс жазылмағандықтан барлық құжатында қате болады. Көбісі артынан машақаты көп болады деп, құжатын ауыстыруға асықпайды. Кеңестік кезеңдегі «ов-ев»-тан құтылғысы келетіндердің де ойы осындай. Алайда қазіргі кезде бұның бәрін оп-оңай түзетуге мүмкіндік бар.&nbsp;Алдымен туу туралы кәулікті түзету керекБарлық жеке құжат туу туралы куәліктің негізінде беріледі. Сондықтан алдымен соны түзетіп алу керек. Бүгінде бұл рәсім барынша жеңілдетілген.<blockquote>«Туу туралы куәлікке түзету енгізу үшін, я болмаса, жеке мәліметті ауыстыру үшін электронды үкімет порталы арқылы өтініш жіберуге болады. Халыққа қызмет көрсету орталығы да өтініш қабылдайды. Сосын тұрғылықты жері бойынша азаматтық хал актілерін тіркеу бөліміне барып, барлық құжатты тапсыру қажет», - дейді мамандар.</blockquote>Өтінішпен бірге қате жазылған құжаттар да тапсырылады. Сондай-ақ 0,5 айлық есептік көрсеткіш (1 750 теңге) көлемінде мемлекеттік баж салығын төлеу керек. Барлығы дұрыс болса, жаңадан туу туралы куәлік беріледі.18 жасқа дейінгі баланың құжатында қате болса, өтінішті ата-анасы, асырап алушылар немесе қамқоршылар беруге тиіс. Куәліктен «ов-ев»-тар қалай алынадыҚазақстанда 1996 жылы куәліктегі адамның аты-жөні, тегі мен әкесінің атын қазақша жазуға рұқсат берілді. Сол кезде қабылданған жарлыққа сәйкес, ұлты қазақ азаматтар тегi мен әкесiнiң атындағы қазақ тiлiне тән емес аффикстi алып тастауға құқылы. Алайда тегi мен әкесiнiң атының түбiрлiк негiзi сақталуға тиiс. Осылайша, "ов-ев" сияқты орысша жұрнақты алып тастап, әкесiнiң атын жазған кезде азаматтың жынысына қарай "ұлы" немесе "қызы" сөздерін қосып жіберуге болады.E-gov порталында көрсетілген мәліметке сәйкес, текті қазақша жазу рәсімі өзгерту, толықтыру немесе түзету болып саналмайды. Сондықтан акт жазбасына түзету енгізілмейді. Халыққа қызмет көрсету орталығына бірден өтінішпен жүгінуге болады. Жеке куәлікті ауыстыру кезінде ұлттық-тарихи дәстүрлерді негізгі себеп ретінде көрсеткен жөн. Ал баланың құжатына өзгеріс енгізілсе, ХҚКО-ға немесе АХАЖ бөліміне қазақ тілді транслитерациясымен қайтадан туу туралы куәлікке өтініш жазу қажет.Кей кезде мамандар өтініш берген адамның аты-жөні қазақ тілінде қалай дұрыс жазылатынын өздігінен анықтай алмайды. Ондайда тіл білімі институтынан анықтама алуға болады. Оны да азаматтық хал актілерін тіркеу бөліміне апару керек. Өтініш бес күннің ішінде қаралады.<a href="https://sputnik.kz/20230130/zheke-kualiktegi-qateni-qalay-tuzetuge-bolady-31565499.html">Sputnik Қазақстан</a>

Жеке куәліктегі қатені қалай түзетуге болады?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Еліміздің басым бөлігі әлі де антициклон жотасының ықпалында болады, осыған байланысты көбінесе жауын-шашынсыз ауа райы сақталады, деп хабарлайды Қазгидромет.Тек ҚР солтүстік аймақтарына Солтүстік циклон жырасының әсер етуімен байланысты аздаған қар жауады, еліміздің батысында, солтүстік-батысында, оңтүстігінде, оңтүстік-шығысында тұман күтіледі.

30 қаңтарға арналған ауа райы болжамы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Аймақта ашылған соңғы археологиялық жаңалықтардың арқасында бүкіл әлемнің назарына іліккен Шанлыурфа Ислам Ынтымақтастығы Ұйымының 11-ші Туризм министрлері конференциясында «2023 жылдың туризм қаласы» деген шешім қабылданды. Жер шарының 57 мемлекетінен құралған Ислам Ынтымақтастығы Ұйымының таңдауын тойлау үшін Шанлыурфа халықаралық халал көрмесі, Ислам әлемі ғалымдары симпозиумы және Ислам әлемін жақындастыратын саяхат кітаптарындағы Ислам әлемі симпозиумы сияқты бірнеше іс-шараларды өткізеді. Туристік қала мәртебесіне сәйкес Шанлыурфа биылғы жылы ішкі және шетелдік туристер санын екі есеге арттырады деп жоспарланған.<a href="https://ttjk.info/wp-content/uploads/2023/01/shanlyurfa.jpg"><img src="https://ttjk.info/wp-content/uploads/2023/01/shanlyurfa-1024x683.jpg" alt=""></a>Шанлыурфа: Археология мен діндер тарихы арасындағы көпірТүркияның оңтүстік-шығысындағы ашық аспан астындағы мұражай ретінде сипатталған Шанлыурфа ерекше тарихи, діни және археологиялық жаңалықтарды ұсынады. 12 мың жылдық тарихы бар Шанлыурфа әртүрлі діндердің, мәдениеттер мен өркениеттердің ізін алып, «алғашқылар мен ең көнелердің» қаласы ретінде назар аударады. Көптеген діндер тұрғысынан қасиетті саналатын қалада Балыклыгөл және Айн Зелиха (Зелиханың көзі / бұлағы) сияқты маңызды орындар бар. ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра Гөбеклитепе, әлемдегі ең көне монументалды құрылым, аңшылар жинаушы туралы осы уақытқа дейін білетінімізді төңкеріп тастады және неолит дәуіріндегі кеңірек «Таш Тепелер» аймағы да Шанлыурфада. Соңғысы, бірақ кем дегенде, тарихи Харран күмбезді үйлері мен табиғи сұлулығымен көзге түсетін «баяу қала» Халфети де осы көне қаланың міндетті түрде көретін жерлері.Гөбеклитепедегі адамзат тарихының іздері…&nbsp;Археологтардың өркениеттер мен діндердің бастауларына көзқарасын өзгерту арқылы адамзат тарихын қайта құрған Гөбеклитепеде аңшы-терушілер қоғамдарының бұрын ойлағаннан әлдеқайда дамығанын дәлелдейтін тұжырымдар бар. Монументалды сәулет өнерінің алғашқы үлгілерін құрайтын құрылыстың Т-тәрізді обелисктері неолиттік қауымдастықтың қоғамдық ұйымдасып, сенім үшін біріге білгенін көрсетеді. Гөбеклитепеге ұқсас ерекшеліктері бар 12 археологиялық ескерткіштен тұратын «Таш Тепелер» кеңірек аумақ, жалғасып жатқан қазбалардан алынған олжалар арқылы тарихқа дейінгі өмірдің бұрын белгісіз аспектілерін ашуды жалғастыруда. Шанлыурфа сонымен бірге осы жылдың қыркүйек айында 2023 жылғы Дүниежүзілік неолит конгресін қабылдайды.<a href="https://ttjk.info/wp-content/uploads/2023/01/shanlyurfa-7.jpg"><img src="https://ttjk.info/wp-content/uploads/2023/01/shanlyurfa-7-731x1024.jpg" alt=""></a>Түркияның ең үлкен мұражай кешені Шанлыурфада орналасқан Шанлыурфа – мұражайлар қаласы. Шанлыурфа археология мұражайы, әлемдегі ең үлкен неолит коллекциясын және Ахиллей мен Амазонкалардың өмірін бейнелейтін үлкен және керемет римдік вилла мозайкасының үйі болып табылатын Халеплибахче мозаика мұражайына ие Түркияның ең үлкен мұражай кешені, келушілерді хронологиялық тұжырымдамамен уақыт саяхатына апарады. Мифологиялық бейнелері бар керемет мозаика арқылы өнер тарихындағы негізгі элементтерді ұсыну.&nbsp;Балықлыгөлде тілектер айтылады…Балықлыгөл базарларымен қатар діни және Шанлыурфаға тән символизмі бар мәдени кешен ретінде назар аудартады. Аңыз бойынша, Ыбырайым пайғамбар Нымруд патшамен және пұтқа табынушылармен кескілескен күрестен кейін Нымруд патша отқа тастайды. Алайда Ибраһим пайғамбар отқа түскенде, жалынның орнын мөлдір көл басып, жанып жатқан ағаш балыққа айналады.&nbsp;Балықлыгөлді дәл осы көл деп санайды. Ыбырайымға сенетін және Нимрод патшаның қызы Зелиха да өзін отқа тастады және Айн Зелиха (Зелиханың көзі / Бұлағы) құлаған Балықлыгөлдің дәл жанында қалыптасады. Мәдени туризм және үш Авраамдық дін үшін маңызды орын, келушілер көлдің айналасында орындайтын рәсімдерге тілек айту және балықты тамақтандыру кіреді. Жоғалған Халфети қаласы өзінің көркем пейзаждарымен келушілерді таң қалдырады. Халфети 2013 жылы Ситтаслоу халықаралық үйлестіру комитеті тарапынан «баяу қала» желісіне қосылды. Суға батқан елді мекендерді Газиантеп шекарасындағы тасқа қашалған бекініс Румкале сияқты қайық турлары кезінде көруге болады. Халфети сонымен қатар тіркелген қара раушанның отаны болып табылады, ол өзінің ерекше түсі мен иісін өсетін топырақтан алады. «Күмбет Эвлері» бар әлемдегі алғашқы және ең көне университет Харранда орналасқан Шанлыурфаның құнарлы Харран жазығы шұңқыр тәрізді күмбезді үйлердің үйі, әлемдегі алғашқы университет және Анадолыдағы ең көне мешіттердің бірі. Харран Ұлы мешіті (744–750) – Анадолыдағы ислам сәулет өнерінің бір бөлігі ретінде салынған ең көне мешіт. Терракотаны раушан майымен, сабанмен және жұмыртқаның ағынымен араластыру арқылы жасалған ерітіндіден салынған бұл күмбезді үйлер сәулеті мен материалдарының арқасында жазда салқын, қыста жылы болады. Сондай-ақ Харранда 12 ғасырдағы медресенің қалдықтары бар археологиялық ескерткіш бар. Харран медресесі әлемдегі алғашқы және ең көне университет ретінде назар аудартады.&nbsp;Шанлыурфадан дәм татпай кетпеңіз…Шанлыурфа асханасы ең көне рецепттерге негізделген. Жергілікті ерекшеліктер арасында жергілікті изотпен (қызыл бұрыш) дайындалған чиғкөфте, лахмаджун, тирит және бауыр кәуабы және қою мырра (ащы) кофе бар. Қалада сонымен қатар анимациялар мен экспонаттар арқылы келушілер Шанлыурфа мәдениетіндегі гастрономияның маңыздылығы туралы біле алатын аспаздық орталығы бар. Уақыт өте келе орталықта жергілікті және аймақтық тағамдарға бағытталған түрлі аспаздық шеберханалары ұсынылады.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/shanlyurfa_5_1_696x464_1_d3e6ee1637.jpg" alt="shanlyurfa-5-1-696x464-1.jpg"></figure>

Ислам әлемінің «2023 жылғы туризм қаласы»

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Әлемде ескерткіштерден көп нәрсе жоқ. Бірақ маңыздысы мынада: Сол ескерткіштердің барлығы да құнды ма? Қалай айтсақ та, ескерткіштің аты – ескерткіш. Десек те, әдеттегідей емес, олардың бір түрлі болуында. Мүсін өнерінде таңқаларлық немесе өзгеше туындылар бар. Ал сол туындылар көпшілік көп жүретін көшеде тұрса ше...КІР ҚЫСТЫРҒЫШАдам мән бере бермеуі мүмкін. Қарапайым тұрмыстық заттың өзі де көпшілік назар аударатын құндылыққа айнала алады. Өйткені суретшілер мен мүсіншілерді қарапайым нәрсенің өзі шабыттандырады. Мысалы, Фидафельфияда биіктігі 15 метр болатын кір қыстырғыш бар. Cарапшылардың бағалауынша, бұл да өнер туынды­ларының бірі. Өтіп бара жатқан адамдар «бұл қарапайым нәрсе&nbsp; ғой» деп&nbsp; ойлауы да ықтимал. Алғашқы кезде 15 метр кір қыстырғышқа күліп те қарағандар болды. Көпке дейін жұртшылық бұған көз үйрете алмай да жүрді. Ал қазір ше? Әлемнің түкпір-түкпірінен келген адамдар осы ескерткішті іздеп барып суретке түседі.Аталған ескерткішті мүсінші Клаус­ Ольденбург 1976 жылы тұрғызды. Мұндай ерекше ескерткіштер әлемде біреу ғана. Ал Клаус Ольденбург сонымен қатар күрек, сыпырғыш сияқты қапрапайым тұтынатын зат­тарға ескерткіш тұрғызған мүсінші. Бір қызығы, күнделікті тұты­натын мұндай таңқаларлық ерекше ескерткіштер ақындарды да шабыт­тандырған. Кір қыстырғышқа арнап Леонида Сорок өлең жазған көрінеді.ҚАҢҒЫБАС КІСІБұл, әрине, жақсы мағынасында жасалған туынды. Жерорта теңізінің жағасында суға қарап бір қияли адам отыр.Ол тізесін құшақтап алып, ойға шомған.Бір қызығы, адамның қаңқасын құраған мүсін толықтай латын қарпінен құралған. Бұл не мағына береді? Теңізге қарап, ойланып отырған қаңғыбас адам мұнда неге отыр? Мұның себебі бар. Мұны жасап шығарған мүсінші Жом Планс. Айдынға қарап отырған адам –бостандық символы. Ой шексіз. Адам да еркін болуы керек. Мүсіншінің мақсаты да осы. Ал оның денесіндегі әріптер нені білдереді? Бұл – тәжірибе, ой, жұмыс, сезім. Ендеше теңіз жағасында отырған адамның отырысы тегін емес. Ол ойға шомып отыр.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/s1200_2_1_41a140ad26.jpg" alt="s1200-2-1.jpg"></figure>ДУНАЙ ЖАҒАСЫНДАҒЫ БӘТЕҢКЕЛЕРДунай өзенінің жағасында жүзде­ген бәтеңке жатыр. Жаз айында алыстан көрген адамдар мұны суға түсіп жүрген адамдардың құрме­тіне қойылған деп ойлауы бек мүмкін. Бірақ мұның трагедиялық, символ­дық мәні бар. Бұл бәтеңкелер соғыс уақытында атылған холокост құрбан­дарын еске түсіреді. Бұл идеяны та­лантты режиссер Кен Тогай айтқан көрінеді, Ал оны жасаған мүсінші Дью Пауэр. Ендеше бәтеңкелердің су жағасында жатуы тегін емес. Соғыс уақытында еврейлерді осында қатарға тұрғызып қойып атқан. Атылар алдында тұтқындардың аяқ киімін шешу талап етілген. Бұл ауыр тағдыр, трагедиялық жайтты еске түсі­ретін оқиға. Жылдың қай мезгілі бол­масын, жүздеген туристер келіп, үнемі бәтеңкелердің жанында суретке түседі.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/3a9ecd6427765d0672db5ff0fb2dab9c_a45835b135.webp" alt="3a9ecd6427765d0672db5ff0fb2dab9c.webp"></figure>БАҒДАРШАМЫ БАР АҒАШБағдаршамы бар ағаш бірінші рет Лондон көшелеренің жолайрығына орналастырылды. Бұл туындының авторы француз мүсіншісі– Пьер Виван. Бағдаршамы бар ағаштың биіктігі – 8 метр. Ағаштың жапырақ­та­рында 75 бағдаршам бар. Олар бі­рінен кейін бірі кезекпен жанып, сөніп тұрады. Лондондықтар мұны қонақжайлылықтың мәні деп түсіндіреді.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/sausak_f6fd0df329.jpg" alt="sausak.jpg"></figure>ЕН ДАЛАДАҒЫ САУСАҚБұл Атакама шөлінде орналасқан. Бұл туындының авторы – Марио Иррарасабаль. Чили мүсіншісі тұрғызған бұл ескеркіштің биіктігі 11 метр.Бұл ен даладағы алып адамның саусағын елестеткендей. Бұл мүсінді орнатудағы мақсат не? Адам баласы табиғаттың алдында дәрменсіз. Сон­дықтан қандай жағдайда қара­мас­тан, біз табиғатты қорғауға тиіспіз.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/celovek3_800x600_b396ec3865.jpg" alt="celovek3-800x600.jpg"></figure>ҚАБЫРҒАНЫ ЖАРЫП ШЫҚҚАН АДАМБұл ерекше туынды, адамды алғаш көргенде таңқалдыратыны да сөзсіз. Мұны бірінші рет көрген адам «неге қабырғадан шығып келе жатқан адамды, ескеркішке айналдырған?» деп ойланары сөзсіз. Бұл жазушы Марсель Эмеге арнап тұрғызылған. Ескерткіштің ашылу салтанаты 1989 жылы өткен. Ол Монмартр шағын ауданында орналасқан. Анығын айтсақ, ескерткіш жазушының «Қабырғаны жарып шыққан адам» романына арнап тұрғызылған. Шын мәнінде бүл ескерткіш қабырғаны жарып шыққан жазушының шын бейнесін суреттегендей. Ескерткіш қоладан жасалған. Аңызға сенсек, бұл ескерткішті ала­қанымен аялаған адам бақытқа қол жеткізеді, ал ақын, жазушы, өнер адамдарын шабыттандырады. Ұлы жазушыға арналған туындыны киноактер Жан Маре жасаған көрінеді.Жалпы әлемде мұндай қарапайым туындылар өте көп. Оларды ерекше туындылар немесе «қарапайым ес­керт­кіштер» деп атайды. Тек оған мән беріп, назар аударып, қарай алу керек.<a href="https://anatili.kazgazeta.kz/news/61439">«АНА ТІЛІ» газеті</a>

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары