<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Еуропалық стандартқа сай лего-кірпіш Жаңақорғанда жасалады. Заманауи кірпіш құюды қолға алған жаңақорғандық Жомарт Шәуеновтың шағын зауытында тас төсеніштері мен шлакаблок өнімі де қатар шығаруда. Қызылорда облысында тұңғыш болып, лего-кірпіш өндірісін іске қосқан кәсіпкердің өнімі нарықта жоғары сұранысқа ие.Тақырыптан белгілі болғандай, еуропалық стандартқа сай лего-кірпіш ендігі кезекте Жаңақорғанда жасалады. Заманауи кірпіштің өзге құрылыс материалынан қандай өзгешелігі бар екенін білмек мақсатта жаңақорғандық Жомарт Шәуеновтың шағын зауытына бардық. Атшаптырым ауласы болмаса да, алақандай ғана аула да ауыз толтырып айтарлық қарекет жасауда. Бұған дейін тас төсеніштерін шығаруды жолға қойған кәсіпкер кәсібін кеңейтіп, құрылыс өнімін шығаруды өрге домалатуда. Жасыратыны жоқ, соңғы жылдары ауданда тұрғын үй соғу, баспананы жаңғырту, жаңа құрылыс салу қарқын алды. Міне, осы тұста, сұранысқа сай өнім өндіруді өзіне кәсіп еткен Жомарт Шәуенов есімі ерек лего-кірпіштің жасалу технологиясымен таныстырды.<blockquote>«Мемлекет тарапынан шағын және орта кәсіпкерлікпен айналысамын деген ынталы азаматтарға көптеген қолдау көрсетілуде. Негізі бұл бизнес-жобаны аудандық кәсіпкерлер палатасына ұсынғанымда қуана құптады. Шынында, әзірге Қызылорда облысы мен Түркістан аймағында жоқ жоба. Сондықтанда болар, қаржыландыру тетігі де табыла кетті. Яғни, кәсіпкерлер палатасының үйлестіруімен Өңірлік инвестициялық орталығынан 2 млн теңге демеу қаржыға ие болдық. Жеңілдетілген қаржыға Ресейден лего-кірпіш пен шлакоблок құятын аппарат, еуроқұрылғы, миксер секілді заманауи жабдықтарды сатып алдық. Шүкір, бүгінде кірпіш құю технологиясын игеріп алдық. Жақында ғана, аудан әкімі Ғалым Әміреевтің өзі келіп, шағын зауыттың жұмысымен танысты. Шағын және орта кәсіпкерлікке мемлекеттік деңгейде қолдау көрсетуге даяр екенін жеткізді. Әрі заманауи кірпіштің жасалу технологиясына оң бағасын берді», – дейді кент тұрғыны Ж.Шәуенов.</blockquote>Сондай-ақ ол лего-кірпіштің артықшылығына тоқталды. Оның айтуынша, бұл кірпіштің басты ерекшелігі – құрастырмалы әрі төзімді. Оған қоса, баспананың қабырғасын өруге кететін уақыт қысқарады. Өйткені, кірпіш екі үлгіде шығарылады. Біріншісі – ойық, екіншісі дөңбек болады. Осылай ұяшықтары арқылы бір-біріне киіледі. Отандық өнімнің шикізаты да өзіміздің өңірден.– Лего-кірпіш Еуропада жиі қолданылатын құрылыс материалы ретінде танымал. Өте берік және тығыз болады. Он бес тонналық гидравликалық қысыммен нығыздаудан өтеді. Құрамына келсек; Ақүйік тауының ірі құмы, Шалқияның жуылған майда қиыршағы, және цемент пен арнайы қоспа қосылады. Гипер престеуден өткен лего-кірпіш беріктігі жоғары және тұзданбайды. Сәулетті келбетімен де ерекше. Тапсырыс берушінің талғамына сай кез келген түсте шығарамыз – деген кәсіпкер қазіргі таңда Түркістан қаласынан түскен 30 мың дана тапсырысты орындау үстінде екен.Жомарттың айтуынша, бұл кірпіштің басты ерекшелігі – құрастырмалы әрі төзімді. Оған қоса, баспананың қабырғасын өруге кететін уақыт қысқарады. Өйткені, кірпіш екі үлгіде шығарылады. Біріншісі – ойық, екіншісі дөңбек болады. Осылай ұяшықтары арқылы бір-біріне киіледі. Отандық өнімнің шикізаты да өзіміздің өңірден.<blockquote>«Лего-кірпіш Еуропада жиі қолданылатын құрылыс материалы ретінде танымал. Өте берік және тығыз болады. Он бес тонналық гидровикалық қысыммен нығыздаудан өтеді. Құрамына келсек; Ақүйік тауының ірі құмы, Шалқияның жуылған май қиыршағы, және цемент пен арнайы қоспа қосылады. Гипер престеуден өткен лего-кірпіш беріктігі жоғары және тұзданбайды. Сәулетті келбетімен де ерекше. Тапсырыс берушінің талғамына сай кез келген түсте шығарамыз. Түркістан облысынан да тапсырыстар жиі түседі», – Жомарт Шәуенов.</blockquote>Иә, лего-кірпіштің шығарыла бастағанын бір жыл болса да жеткен жетістігі аз емес. Мәселен, өткен жылы облыстық кәсіпкерлер палатасы мен облыс әкімдігі ұйытқы болған «Қазақстанның үздік тауары – 2018» облыстық көрме-байқауының «Өндірістік мақсаттағы үздік тауарлар» аталымы бойынша жеңімпаз атанды. Әрі Нұр-Сұлтан қаласында өткен «Қазақстанның үздік тауары» республикалық көрме-байқауына қайтысып қайтты.Иә, бұрындары тұрғын үй құрылысын бастаған қауым қит етсе, Түркістан қаласына жол тартатын еді. Өйткені, көрші шаһарда таңдау мен талғам бар. Бәсеке мен қолжетімді тауар бар. Міне, енді түркістандықтар Жаңақорған нарқына жүгінуде. Бұлда болса, «қимылдағанның қыр асатынын» көрсетсе керек. Ертелі-кеш еңбек пен инновациялық ізденімпаздық бәсекеге қабілетті өнім шығаруға жол бастады. Ендігі тек отандық өнімге қолдау көрсету ғана қалды. Түйін орнына, тұздық болсын. «Біз өз кәсіпкерлерімізді қолдауда, әрқайсымыз отандық өнімнің тұрақты әрі белсенді тұтынушысы болуымыз керек. Бұл біздің бойымызда патриоттық рухты қалыптастырып, жани түседі. «Қазақстанда жасалған» әрбір бұйымда төрт қасиеттің болуын айрықша атады. Олар: сапалы, ыңғайлы, әдемі және арзан. Бұл Елбасы Жолдауында айтылған. Сондықтанда Сыр еліндегі «Жаппай кәсіпкерлікті қолдау жылы» аясында жергілікті жерде өндірілген отандық өнімдерге дұрыс көзқарас қалыптасса игі.

Жаңақорғанда заманауи кірпіш өндіріледі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Шетелдің белді жоғарғы оқу ордаларында біліп алып жүрген қазалылық жастар жетерлік. Олардың бірі азуын айға білеген Американың айтулы университетінде, енді бірі жаңалыққа жаны құмар Жапониянада, келесілері Кореяда. Көршілес Ресей елінде де бірнеше қазалылық жас мамандық меңгеруде. Мәскеуде магистрлік білім алып, қазіргі таңда сонда еңк етіп жүрген Парасат Өмірзақпен сұхбаттасудың сәті түскен еді. Ол СИНЕРГИЯ Мәскеу қаржы-өнеркәсіптік университетінде шет елден келген өзге ұлт өкілдерімен жұмыс жасайтын жетекші маман. Қарапайым тілмен айтқанда Парасат Мәскеуде оқысығы келетін жастарға жол көрсетуші.&nbsp;– Парасат Алмасқызы, сіз қай мектептің түлегісіз? Білуімізше бірнеше елде білім алғансыз…– Мен Қазалы ауданындағы Үрмәш Түктібаев атындағы ауылда дүниеге келдім. Осындағы №88 орта мектептің түлегімін. 2014 жылы Нұр-Сұлтан қаласындағы Евразия ұлттық университетіне ядролық физика мамандығына оқуға түстім. 1-2 курстарда осы оқу орнында оқыдым. Екінші курста жүрген кезімде: «Мен бұл оқу орнынан өзіме қажетті құндылықтарды алдым. Алға тағы бір қадам жасап, шет елде неге білімімді жалғастырмасқа?» деген ой келді. Сөйтіп шет елде білім алуға мүмкіндік беретін бағдарламалармен таныстым. Жолым болып, Томск қаласында оқуға грант жеңіп алдым. Университет толықтай қаржыландырды. Үшінші курсты сондағы мемлекеттік университетте аяқтадым. Томскте жүріп, Беларусь елінде білім алуға бел будым. Құжаттарымды түгендеп, бағымды сынап көрдім. Бұл жолы да сәттілік серігім болып, өзім қалаған оқу орнынан шақырту алдым. Осылайша төртінші курсты Минс қаласында оқыдым. Менің бала кезден Евротур жасасам деген арманым болатын. Сол себепті осы елді таңдадым. Өйткені Беларусь арқылы Европаға шығу арзанға соғады.&nbsp;2017 жылы Қазақстанда ЕХПО да аудармашы болып жұмыс істеп жүрдім де, қыркүйек айында Беларусь еліне аттандым. Бесінші курсты Болгарияда оқығым келді. Маған шет елде оқыған ерекше ұнайды. Больгариядан шақырту келгенімен, виза ала алмай бармай қалдым. Елге оралып, бесінші курсты өзімнің университетімде, яғни Қазақстанда тәмамдап, қызыл диплом алдым. Группамда жалғыз қызыл диплом игері болдым, бұл мен үшін үлкен жетістік әрі мақтаныш.Бесінше курста оқып жүргенде магистратураны Италияда оқысам деген ниетім болды. Евросоюдың оқу грантын жеңіп алдым. Бір айта кетерлігі Италияда 1-2 курсты оқысаң, қалған 3-4 курстарды Европаның кез келген елінде жалғастыра аласың. Алайда ол жақтан маған толық қаржыландыруға тапсырмағн өтінішім мақұлданбады. Тек оқу тегін, қалғаны ақылы болды да бас тартуыма тура келді.&nbsp; Осылайша Қазақстанда оқуға дайындалып жүрдім. Сол кезде Мәскеуден қабылдау комиссиясы келді. Құжаттарымды тапсырдым. Тесттен сәтті өтіп, Мәскеу қаласына оқуға кеттім. Магистратураны Мәскеу ұлттық технолгиялық зерттеу университеттінде тәмамдадым.– Қазақстан мен өзге елдердегі білім беру жүйесіндегі айырмашылықтар қандай?– Ең бірінші айырмашылық студенттерінде. Қазақстанда екі жыл оқыған кезде біз көп телефонға қарайтынмыз. Тіпті лекси, практика кезінде де ұялы телефонымызға үңіліп отыру әдетке айналған. Ал ол жақтарда сабақ үстінде телефонды өте сирек қолданады, тіпті «тығып» қарайды десем болады. Томскте мені таңқалдырғаны осы.&nbsp;Жалпы білім саласындағы айырмашылықтарына келер болсақ, бізде жаңа құрал-жабдықтар өте көп болды. Алайда көп қолданбайтынбыз. Мүмкін 12 курстарда арнайы пәндерді өтпегендіктен болар. Ал шет елде теория өткеннен кейін міндетті түрде практика жүзінде құрал-жабдықтарды пайдаланады.&nbsp;– Ол жақта шетелдік студенттерге деген көзқарас қалай? Қаншалықты жағдай жасалған?– Мен оқыған шет елдердің барлығында шетелдік студенттерге жоғары деңгейде жағдай жасалады. Ең бірінші кезекте жатақханамен қамтамасыз етеді. Міндетті түрде әлеуметтік карта беріледі. Ол арқылы сен транспортқа мініуге, музей, кинотеатрларға баруға жеңілдік иеленесің. Бір сөзбен айтқанда білім алуға барлық жағдай жасалған. Шәкіртақы өз алдына.&nbsp;– Қазақстанға оралып, туған елдің өсіп-өркендеуі жолында еңбек ету жоспарыңызда бар ма?– Міндетті тұрде Қазақстанға ораламын. Мәскеуде бір жыл жұмыс тәжірибемнің болғанын қаладым. Міне, наурыз айында Ресей университетінде жұмыс істегеніме бір жыл толды. Достарымның арасында Қызылорда туған қалам, Мәскеу уақытша мекенім, Нұр-Сұлтан мәңгілік мекенім деп айтамын. Жоспарым Нұр-Сұлтан қаласында жұмысқа орналасып, қызмет жолында өзім көрсету, алған білімімді ел игілігі жолында жұмсау.&nbsp;– Туған жерге жиі келесіз бе?– Қазақстанда болғанда жылына екі рет баратынмын. Шет елде оқығалы жылына бір рет жаз мезігілінде бір айға барамын.&nbsp;– Шет елге немесе қзге ұлт өкіліне тұрмысқа шығып жатқан қазақ қыздарына деген көзқарасыңыз…– Оң көзқарастамын. Ең бастысы, адамдар бір-бірін түсініп, бір толқында ойлай алса болғаны. Ұлтта тұрған ештеңе жоқ деген түсініктемін.&nbsp;– Сіздің ойыңызша баланы шет елде оқытудың тиімді тұстары қандай?– Негізі үш пунктті атар едім. Біріншісі, жоғары білім деңгейі, екінші қолжетімді жұмыс тәжірибесі, үшінші жоғары мансаптық өсу. Және де өмірге қажетті барлық сабақты аласыз, үлкен мүмкіндіктерге жол ашылады.&nbsp;– Нені армандайсыз?– Алла жазса, елге оралу, қызметтік жолды Қазақстанда жалғастыру. Бұл менің арманым әрі жоспарым деуге болады.– Парасат сүхбатыңызға рахмет.

Парасат Өмірзақ: Басты мақсатым – Қазақстаныма қызмет ету

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Терроризм – татулығы мен бірлігі жарасқан мемлекетті күйретуге ықпал ететін бірден-бір жаһандық мәселе. Қазіргі таңда экстремизм мен терроризмнен адамзатқа төнетін қауіп көп.&nbsp; Қазақстан терроризмді болдырмау және алдын алу мақсатында бірнеше заң қабылдады. Атап айтсақ, 1999 жылы 13 шілдеде «Терроризмге қарсы іс-қимыл туралы» және 2005 жылы 18 ақпанда «Экстремизмге қарсы іс-қимыл туралы» заңдары қабылданды. &nbsp;Бұл заңдарда экстремизм мен терроризмнің алдын алу мен оған қарсы іс-қимылдың құқықтық негіздері белгіленген, негізгі ұғымдық анықтамалар мен осы бағыттағы мемлекеттік органдардың құзыреті, сондай-ақ осы саладағы азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қамтамасыз етудің негізгі қағидаттары айқындалған. &nbsp;&nbsp;Осы орайда кеше Жалағаш аудандық «Руханият» орталығының аумағында «Антитеррор – 2023» &nbsp;оқу-тактикалық жаттығуы өтті. Жаттығудың басты мақсаты – қауіп-қатердің, ұрыс алаңына барлау мен бақылау жүргізу жұмыстарымен қатар оқыс оқиғалар мен төтенше жағдайлардың алдын-алу мақсатында дайындықты пысықтау.Оқу-жаттығу барысында құзырлы органдардың оқиғаның алдын алу және салдарымен күресу кезіндегі өзара іс-әрекеттеріне ерекше мән берілді. Шара барысындағы әрекеттерден тұрғындарға үрей туғызбас үшін арнайы дыбыс күшейткіш құралы арқылы &nbsp;түсіндірме жұмыстары жүргізілді.&nbsp;Сондай-ақ өрт сөндіру мен алғашқы көмек көрсету көлігі де көше қиылысына тоқтап, дабыл күтті. Терроризмге қарсы операция екі сағатқа созылды. Жаттығу қорытындысы бойынша арнайы топтың жедел әрекетінің нәтижесінде кепілге алынған азаматтар босатылып, қауіпсіз аймаққа көшірілді. Күдікті тұлғалар дер кезінде түгел құрықталды.Бұл оқу-жаттығу тұрғындарға терроризмнің қауіп-қатерін түсіндірсе, құқық қорғау органы азаматтарына тәжірибелік сабақ болды. Біз Қазақстан азаматы ретінде осы террористік әрекеттердің алдын алуға өз үлесімізді қосуымыз қажет.

«Антитеррор – 2023» оқу-тактикалық жаттығуы өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қармақшы ауданының әкімі Жандос Еркінбек К.Рүстембеков атындағы аудандық жыраулар үйінде Жосалы кенті тұрғындарымен кездесіп, есеп берді. Жиында ел мүддесіне арналған жобалар мен іргелі істерді таныстырып, баяндады.Биыл өңірімізде 79 жоба іске асырылса, олардың қатарында Байқоңыр қаласында салынып жатқан 5 қабатты 5 тұрғын үй құрылысы бар. Сонымен қатар, қаладағы кәріз сулары желісін жаңарту жолға қойылған. Аудан басшысы Ақай ауылындағы салынып жатқан спорт кешені, тұрғындарды аяқ сумен қамтамасыз ету мақсатында аудан бойынша 11 ұңғыма қазу жұмыстары, үш ауылда салынып жатқан су айдау стансасының жаңалануы, Ақай мен Төретам елді мекендерін көгілдір отынмен қамтамасыз ету басты назарда екенін айтты. Елді мекендер көшелерін жөндеу, «Самара-Шымкент» тас жолы бойынан «Ақжар-Көмекбаев» бағытындағы автожолға жөндеу жүргізу, 3 ауылдық округке дәрігерлік амбулатория салу, «Шипагер» емханасын көгілдір отынға қосу, көптің көкейінде жүрген түйткілді мәселенің бірі – автокөлік жүргізушілерінің кенттің екінші бетіне шығуы үшін теміржол өткелін салу жоспарға қойылған. Аудан әкімі Жандос Еркінбек бүгінде аудандық ауруханаға жөндеу жұмыстары жүргізіліп жатқанын айта келе, жуық арада Ақтөбе ауылындағы құс фабрикасы іске қосылатынын жеткізді.<blockquote>«Аудан экономикасын дамытуда көптеген жобалар іске асырылып, ел игілігіне берілуде. Мәселен, жақында Жосалы кентінде көптен күткен денешынықтыру және сауықтыру кешені ғимараты пайдалануға &nbsp;берілді. Енді осындай кешеннің құрылысы Дүр Оңғар мен ІІІ Интернационал ауылында жүргізілмек. Одан бөлек, аудандық ауруханаға компьютерлік томографиялық құрылғысы сатып алынса, «Аңсаған» мүмкіндігі шектеулі балалар қоғамдық бірлестігіне жөндеуден өткізілген ғимарат берілді. Сондай-ақ кент орталығындағы саябақтар мен Аманкелді көшесіне күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілуде», – деді аудан басшысы.</blockquote>Есепті кездесуде аудан әкімі Жосалы кенті бойынша да атқарылған жұмыстарды саралады. Биыл «Ауыл ел бесігі» бағдарламасы бойынша кент орталығындағы 15 көшені асфальттауға қаржы бөлінген. Бүгінде Ы.Алтынсарин, Б.Момышұлы, Достық, Жангелдин, М.Мәметова, Бәйтереков, Әлібай ахун, Ә.Молдағұлова, Ө.Айсауытов, Жамбыл көшелеріне жарияланған ашық конкурс бойынша «Нур-Бестстройсервис» мекемесі жеңімпаз деп танылып, келісім-шарт жасалып отыр. Ал Тырнақбаев, Сәтпаев, Батыс, Сәрке батыр көшелері мен Батыс тұйығын жөндеуге мемлекеттік сатып алу басқармасына жолданған.&nbsp; &nbsp;қатар, Келменбет батыр, Ү.Томанов, Нақыпов, Қабылан батыр, Қаракөзов, Әлиасқаров, Шыңғысов, Береке, Ысқақов көшелерін күрделі жөндеуден өткізуге жоба сметалық құжаты әзірленіп, оны сараптамадан өткізу үшін аудандық бюджеттен қаржы бөлінген. Сырлытам, Есетұлы, Сырдария, Ақмаржан, Меңей батыр, Тоғанас батыр, Кішенов, Әділова, Мүсіркегенов, Көбеев, Сейфуллин, Шегебаев, Тәуелсіздік, Алтынсарин, Ізтілеуов көшелерін де орташа жөндеуден өткізу жоспарланған болса, М.Әуезов, Сейтжан ахун, М.Шоқай, Байзақтегі көшелерінің жаяу жүргінші жолын салуға қаржы бөлініп, жұмыстар атқарылуда.&nbsp; Қазіргі таңда, Жосалы кентіндегі 137 көшенің 62 көшесіне түнгі жарық жүргізілген. Биыл 12 жоба бойынша тағы жарықтандыруға қаржы бөлініп, мемлекеттік сатып алу жұмыстары жүргізілуде. Оның ішінде, Тырнақбаев, Ысқақов, Рүстембеков, Ораз ахун, Нәметша, Мұратбаев, Жанәділов, Құдабаев, Қайырбекұлы, Жаназаров көшелері жаңадан жарықтандырылады.&nbsp;Сонымен қатар, М.Шоқай, Ү.Томанов, Мүсірбаев көшелерінің ескі жарықтандыру тіректерінің орнына металл тіректі 100 Вт жарықдиодты шамдар орнатылмақ. Ал, М.Шоқай, Ү.Томанов, Мүсірбаев көшелерінен шыққан ескі жарық бағаналар бұған дейін жарты бөлігіне түнгі жарық жүргізілген М.Әуезов, Ө.Айсауытов, Б.Момышұлы көшелеріне қойылады.<blockquote>«Кентті абаттандыру мен құрылыс саласында да біршама жұмыстар атқарылды. Кент тұрғындарын аяқ сумен қамтамасыз етуде Шығыс каналын абаттандыруға қаржы бөлініп, жұмысы толығымен аяқталды. Жосалы кенті әкімшілігінің ғимаратына ағымдағы жөндеу жұмыстары жүргізілуде. Сонымен бірге, тұрғындардың сұранысына сәйкес, Қайнарбаев көшесінің электр қуатын күшейту мақсатында қосалқы «КТПН 250» кВа трансформаторын сатып алуға күш салудамыз», – деді аудан әкімі Жандос Еркінбек.</blockquote>Тағы бір айта кетерлік жайт, кент көшелеріндегі және тұрғындар ауласындағы бақшалықтарын аяқ сумен қамтамасыз етуге, нақтысын айтқанда Батыс, Шығыс, Ғ.Мұратбаев, Рысқұлов, Аманкелді көшелері бойынша аяқ су беріліп отыр. Шығыс-Мырзағалиева, Нұртай-Ораз ахун, Сегізов-Ізтілеуов көшелерінің қиылысына және «Қазақ хандығы» аллеясына техникалық су ұңғымасын қазу жұмысы жүргізілуде.&nbsp;«Тазалық – басты байлық» дегендей, қазіргі таңда Жосалы кенті бойынша 33 бейнебақылау камерасы жұмыс істейді. Жыл басынан бері кент көшелеріне, саябақтарға, басқа да қоғамдық орындарға қоқыс тастаған 71 азаматқа Қазақстан Республикасының әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің 434-2 бабымен 1 млн 225 мың теңге, 408-бапқа сәйкес ауыл шаруашылығы жануарларын жаю қағидаларын бұзған 10 азаматқа 61 426,5 мың теңге айыппұл салынған. Ал, 505-бабы бойынша ортақ пайдаланатын орындарда құрылыс материалдарын сақтаған 138 азаматқа ескерту берілді. Жосалы кентінің тазалығына жауапты ақылы қоғамдық жұмысқа қабылданған жұмысшылар күнделікті өздеріне бекітілген аймақтарында тазалық жұмыстарын жүргізуде. Олардың еңбегін бағалау кент тұрғындарының басты парызы десек артық айтқандық емес.Көктемгі көркейту-көгалдандыру, санитарлық тазалық &nbsp;айлығында 8000 метр шарбақ сырланып, 5000 ағаш түбі, 20 шақырым жиек тастар әктелініп отыр. Тазалық айлығында 1000 түп көшет отырғызылса, 32 шақырым аяқ су арығы қоқыстан тазартылған. Сонымен қатар, кентте кәсіпкерлік саласын дамыту бойынша есепті кезеңде аудандық Кірістер басқармасына тіркелген 1855 кәсіпкердің 1719-ы жұмыс істейді. 2023 жылы мемлекеттік «Іскер», «Бизнестің Жол картасы – 2025» бағдарламалары арқылы 32 жоба қаржыландырылып, 19 жобаға қайтарымсыз грант тағайындалған. Кент бойынша 3 шағын цех ашылса, «Ауыл аманаты» жобасы бойынша 32 азамат несие алуға ниет білдіріп отыр.Жиын соңында кент тұрғындары Әлдебай Бөгетов, Бақыткүл Маханова көшеге жөндеу жүргізу, жарықтандыру, көше жанындағы аяқ суға арналған каналға жаяу жүргінші өткелін салу мәселесін көтерсе, аудан әкімі оның алдағы уақытта шешімін табатынын айтты.

Биыл Жосалы кентінде 3 шағын цех ашылған

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; «AMANAT» партиясы Қызылорда облыстық филиалының төрағасы Наурызбай Байқадамов облыстық Партиялық бақылау комиссиясы және жауапты басқарма өкілдерімен бірге Арал ауданында болып, партияның сайлауалды бағдарламасы аясында Жол картасына енгізілген құрылыс нысандарына мониторинг жұмыстарын жүргізді.Партия филиалының төрағасы жұмысты Жақсықылыш елді мекеніндегі дене шынықтыру және сауықтыру кешенінен бастады.Бұл нысан құрылысын «Системы безопасности-НС» ЖШС мердігер мекемесі бастап жүргізіп, құрылысты аяқтамай тастап кеткен болатын. Қазіргі таңда кешеннің құрылысын жаңа мердігер «Өмірзақ» ЖШС жалғастыруда. Құрылыс-монтаждауды жүргізу мерзімі 15.07.2020 - 15.01.2021ж. 90% пайыз құрылыс жұмыстары аяқталып, осы жылдың маусым айында нысанды іске қосу жоспарланып отыр.Мұнан соң партиялық бақылау жұмыстары Тоқабай елді мекеніндегі 140 орындық №248 орта мектепте жалғасты. Аталған нысан салынып, 2015 жылы пайдалануға берілген. Алайда, 2016 жылы мектептің 1 қабатының спорт залы, бастауыш сыныбы, 2-қабаттың залы, шет тілі, тарих кабинеті, кітапхананың қабырғаларына жарық түскені анықталып, арнайы жұмыс комиссиясы құрылған болатын. Комиссияның шешімімен анықталған ақауларды қайта қалпына келтіру және жою мердігер мекеме «Өмірзақ» ЖШС-ға тапсырылған. Бүгінде «Өмірзақ» ЖШС-і аталған мектептің ғимаратын демонтаждап, қайта қалпына келтіру жұмыстарын жүргізуде. Партиялық бақылау барысында құрылыс материалдарының уақытында келмеуі салдарынан жұмыс күші аз және құрылыс жұмыстарының баяу жүріп жатқандығы анықталды.Партия филиалының төрағасы құрылысты жүргізіп жатқан мердігерлерге құрылыстың сапалы жасалып, уақытылы аяқталуын, өз жұмыстарына жауапкершілікпен қарауды қатаң тапсырды.Аудандағы партиялық бақылау жұмыстары аясында партия филиалының төрағасы Қамыстыбас елді мекенінде орналасқан апаттық жағдайдағы №21 орта мектеп ғимараты және дене шынықтыру мен сауықтыру кешені құрылысы, Аманөткел ауылдық округінде «Ауыл – ел бесігі» бағдарламасы аясында ауылішілік ішкі жолдар құрылысы, Бөген – Ақлақ, Қаратерең - Жаңақұрылыс аудандық маңызы бар автомобиль жолдарының орташа жөндеу жұмыстарымен танысты.Мәселен, Қамыстыбас елді мекенінде орналасқан апаттық жағдайдағы №21 білім ордасының жаңа ғимараты қосымша құрылыс негізінде салынып, 2001 жылы пайдалануға берілген. Алайда мәселені шешуде ешқандай септігі тимей отыр. Тұрғындардың айтуынша мектепте 448-ге жуық оқушы білім алады. Осының барлығына 7 оқу кабинеті ғана қарастырылған. Бір бөлмеде бірнеше сынып отырады. Бастауыш сыныптар кезінде асар әдісімен салынған, оқушылар заман талабына мүлдем сәйкес келмейтін ескі ғимаратта оқуға мәжбүр. Қабырғалары жылу ұстамайтын бөлмелерде балалар қыс мезгілінде тоңып отырады. Сондықтан жаңа мектеп салынса,- дейді олар.Ал спорт кешенін шарт бойынша 2021 жылы тапсыру белгіленген. Алайда, мердігер тарапынан шарт талаптары сақталмаған. Сонымен қатар, ҚМЖ бойынша асфальт төсеу, көгалдандыру жұмыстары орындалмаған. Осыған сәйкес, мердігерді жосықсыз өнім беруші деп тану туралы Қызылорда облысының ауданаралық экономикалық сотына талап арыз беріліп, соттың шешімімен «Диас-Құрылыс РГ» ЖШС-ға жұмыстарды шартқа сәйкес толығымен орындап аяқтау міндеттелген. Қазіргі таңда құрылыс жұмыстары жүргізілуде. Биылғы жаңа оқу жылына дейін пайдалануға беріледі деп күтілуде.Жол сапасын қадағалау барысында мердігерлер партия филиалының басшылығына Бөген – Ақлақ бағытындағы жолды 15 шілдеге, Қаратерең – Жаңақұрылыс автомобиль жолдарының орташа жөндеу жұмыстарын 15 тамызға дейін сапалы және уақытылы аяқтауға уәде берді.Партия филиалының төрағасы Наурызбай Байқадамов құрылыс жұмыстарына бөлінген әрбір тиынның сұрауы бар. Сапалы жұмыс біріншіден жергілікті халық, өзіміз және болашағымыз үшін қажет десек екіншіден, мердігер мекеме үшін абырой және табыс екенін атап өтті.

Әлеуметтік нысандарға партиялық бақылау жасалды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Арал ауданының әкімі Серік Сермағамбетовтың ауылдардағы жұмыс сапары жалғасуда. Бүгін аудан басшысы Қосжар елді мекеніндегі жаңа жобалармен танысып, тұрғындармен кездесті.Іс-сапар Қосжар ауылдық округі маңындағы Майшығыр өңірінен бастау алды. Мұнда ауыл тұрғыны Жансерік Сқақов жалпы көлемі 12 гектар жерге егін еккен. Оның 1 гектары картоп болса, 1 гектарына қауын-қарбыз өсіруде.Мұнан соң аудан әкімі Елтай Төрехановтың заманауи тәсілдерді ұштастыра отырып, тамшылатып суару әдісімен өсірген егін алқабымен танысты. Онда жеке кәсіпкер 0,5 га асқабақ, 2 га қияр, 1,5 га қызанақ, 4 га қауын және 10 гектар аумаққа қарбыз еккен. Диханның айтуынша қияр мен қызанақ бір-екі апта көлемінде аудан орталығы мен көршілес ауылдарға сату көзделуде. Мақсат тұрғындарды төмен бағада азық-түлікпен қамту.Өз кезегінде аудан әкімі диханшылықты кәсіп еткен қос шаруаға ризашылығын білдіріп, ауданды жергілікті өніммен қамту саясатын ұстанған азаматтарға алғысын білдірді.Қосжар ауылындағы сапар онан әрі тұрғындар кездесуімен жалғанды. Онда Серік Сағитжанұлы ауданда іске асырылып жатқан тың жобаларды тілге тиек етті.<blockquote>«Бүгінде аудан бюджеті 4,5 млрд. теңгеге өсіп, 18,5 млрд. теңгеге жетті. Тиісінше өңірде іске асырылып жатқан жобаларда жетерлік. Бүгінде бюджеттің 65 пайызы жол-құрылысы саласына бөлінуде. Ондағы мақсат аудандағы жақсы және қанағаттанарлық жағдайдағы жолдардың үлес салмағын арттыру, тұрғындарға қолайлы жағдай жасау. Тағы бір ерекше тоқталатын жәйт, аудан орталығындағы тұрғындардың жер кезегін азайту мақсатында инфрақұрылым жүргізу жұмыстары да қарқынды жүруде. Нәтижесінде 2008 жылдан бастап 2011 жылдар аралығында кезекте тұрған 1191 азаматтың өтінішін қанағаттандыратын боламыз.Облыс әкімінің ауданды ішкі өніммен қамтамасыз ету бойынша берілген тапсырмасы өңірде сәтті жүзеге асуда. Өткен жылы 704,2 гектарға егін ексек биыл бұл көрсеткішті 1500 гектарға дейін ұлғайттық. Соған сәйкес аудандағы азық-түлік бағасын тежеуге мүмкіндік туды.Әлеуметтік салада да оң өзгеріс бар. Биыл Бөген мен Қызылжар ауылдарында дәрігерлік амбулаторияның құрылысы басталады. «Жайлы мектеп» бағдарламасы аясында айдынды өлкеде осы жылы екі оқу ордасы салынатын болса, келер жылы тағы екі білім ұясы бой көтермек. Мұнан бөлек, 2025 жылға дейін өңірімізде 10 жаңа білім ордасы тұрғызылатын болады»,-дейді аудан әкімі.</blockquote>Тұрғындар ауданда жасалынып жатқан жұмыстарға жоғары бағасын беріп, барлық бастамаларға қолдау білдіретіндіктерін жеткізді.Елдімекендегі жұмыс сапары «Қамыстыбас» балық өсіру питомнигінде жалғасты. Бүгінде бұл орталық балық ассортиментін кеңейтуді қолға алған. Қазіргі уақытта теңіз бен көлдерде балық санын арттыру бойынша да жұмыстар жүргізуде. Ерекше жаңалық биылдан бастап питомник қаяз балығын өсірудің тың әрі жаңашыл тұсын ойлап тапқан. Балықтың уылдырығынан дернәсілдер арқылы көбейтуді ғылыми тұрғыда жетілдіру үстінде. Аудан әкімі орталықтың ғылыми тәсілдер арқылы жүзеге асырып жатқан бастамаларына сәттілік тіледі.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/352481570_794918022141256_529460397190517265_n_e2a3ab7282.jpg" alt="352481570_794918022141256_529460397190517265_n.jpg"></figure>&nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/352479401_277161138112580_493187238576927556_n_e1caf17cd7.jpg" alt="352479401_277161138112580_493187238576927556_n.jpg"></figure>

 Аралдық кәсіпкер тамшылатып суару әдісімен 12 гектар жерге егін екті 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Кәмелетке толмағандардың арасында құқық бұзушылықтар мен қылмыстардың &nbsp;алдын алу мен жолын кесу, балалардың құқығын қорғау мақсатында &nbsp; ағымдағы жылдың 7-9 маусым күндері аралығында облыс аумағында «Жасөспірім» жедел-профилактикалық шарасы өткізілуде. &nbsp;Шараға ювеналды инспекторлармен қатар, криминалдық полиция, есірткіге қарсы күрес бөліністерінің қызметкерлері, сондай-ақ білім беру ұйымдарының өкілдері &nbsp;жұмылдырылды.&nbsp;«Жасөспірім» жедел-профилактикалық шарасы барысында полиция қызметкерлері &nbsp;кәмелетке толмағандар арасында қылмыстар мен құқық бұзушылықтарды анықтау шараларымен қатар, профилактикалық жұмыстарды, олардың құқығын қорғау жұмыстарын &nbsp;да ауқымды түрде жүргізеді. Шара барысында жасөспірімдерді &nbsp;қылмыстар мен құқық бұзушылықтар жасауға тартқан, кәмелетке толмағандарға алкогольдік сусындар мен темекі өнімдерін сатқан, ата-аналық міндеттерін орындамайтын ересектерді анықтауға ерекше назар аударылатын болады.&nbsp;Жыл басынан бері облыс бойынша құқық бұзушылықтар мен қылмыстар жасағаны үшін ішкі істер органдарына 3011 кәмелетке толмаған жеткізілді, балалардың түнгі мезгілде заңды өкілінсіз үй-жайдан тыс болуына жол бергені үшін 2268 ата-ана, балаларын тәрбиелеу жөніндегі міндеттерін орындамағаны үшін 109 ата-ана әкімшілік жауапкершілікке тартылды.

Қызылорда облысында «Жасөспірім» жедел-профилактикалық шарасы өткізілуде

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Аудан әкімінің бүгінгі сапары Жетес би ауылдық округінде жалғасты. Алдымен аудан басшысы демеушілік есебінен салынған кіре-беріс қақпаны көрді. Ауылдың ажарын ашып тұрған нысанды Райымдық Әліби Олжабаев, Қыдырбек Керімов пен Нұрбол Жолмырзаев өз қаражаты есебінен тұрғызған. Нысанның жалпы құны 1 млн. теңгені құрайды. Аудан әкімі ауылдың жанашыр азаматтарына ел үшін жасап жатқан қызметтеріне алғысын білдірді.Мұнан соң жұмыс сапар «Райым» көлінің жиегінде орналасқан егістік алқабында жалғасты. Мұнда ауыл тұрғыны Әлиев Нұрлан өз отбасымен бірге 1 гектар аумаққа түрлі бау-бақша мен егін дақылдарын орналастырған. Жақын арада алғашқы жемісін алмақ.Мұнан соң, Серік Сағитжанұлы «Алижан» ЖШС-нің балық қабылдау және өңдеу цехінің бүгінгі жұмыс барысымен танысты. Аудан басшысы жаңадан ашылған балық цехының жергілікті өніммен қамтамасыз етуде және тұрғындарды жаңа жұмыс орнымен қамтуда маңызы зор екеніне тоқталып, кәсіпкерге сәттілік тіледі.Ауыл халқымен кездесу Жайдарлы Шаниязованың “Қожабай-Темірбай” саябағында өтті. Жеке инвестор өз қаражаты есебінен табиғат аясындағы демалыс орталығын іске қосуда. Жиында ауыл азаматтары толғандырған мәселелерді ортаға салып, талап-тілектерін жеткізді.Тұрғындардың округ орталығы Райым елдімекенінің ішкі жолдарына асфальт төсеу және Ескіұра ауылының электр желілерін жаңарту туралы тілегіне аудан басшысы бүгінде өңірімізде бірінші кезектегі әлеуметтік мәселелерге ден қойылғанын жеткізді.<blockquote>«Қазірде өңірде тозығы жеткен электр желілері 80 пайызға жуықтап отыр. Бұл үшін біз алдымен бірінші кезекте электр бағаналарын ауыстыруды қажет ететін 6 елдімекенді іріктеп, жобасын дайындадық. Келесі жылы қаржыландыру үшін тиісті жұмыстар жасалатын болады. Сіздердің сұраныстарыңызға сәйкес жоба дайындау үшін жауапты сала басшыларына тапсырма беріледі. Өңірлердегі үш ауысымды және аппатты мектептерді жою мақсатында ауданымызда 2025 жылдың соңына дейін 10 мектептің құрылысы жүргізілетін болса, олардың ішінде Сіздердің ауылдарыңыз да жобаға енгізілген» - деп, алдағы жобаларға да тоқталды аудан әкімі.</blockquote>Кездесуден соң, ауыл тұрғындары барша игі істерге қолдау білдіріп, ризашылықтарын жеткізді.

Арал ауданы: Райым ауылында кәсіпкерлік қанат жайып келеді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қызылордалық кәсіпкерлер Үкімет ұсынған өнеркәсіптік ипотека бағдарламасы арқылы ғимараттар салынса, ауылшаруашылығы өнімдерін өңдеуге бағытталған жобаларды іске асыруға дайындығын жеткізді.Бұл туралы «Мағжан және К» ЖШС директоры Мағжан Ералиев ҚР Премьер-министрі Әлихан Смайыловтың батыс өңірлерінің орта бизнес өкілдерімен кездесуінде мәлімдеді.Мағжан Ералиев қуаттылығы жылына 30 мың тонналық күріш өңдеу және 50 мың тонналық тұз өндіру зауыттарының жұмысы қарқынды жүріп жатқанын атап өтті. Оның айтуынша, бұл өндірістерге 1,5 млрд. теңгеден астам жеке инвестиция салынып, барлығы 400-ден аса жұмыс орындары құрылған.Компания жыл сайын бюджетке 500 млн. теңгеден астам салық төлеп отыр. Өнімдер Ресей, Белорусь елдеріне экспортталады.<blockquote>«Кәсіпорын бүгінде қызметін әртараптандыру мақсатында күріш ұны мен ботқасын өндіруді қолға алды. Өңірдің күріштен бөлек, қауын-қарбыз, жүгері, асқабақ пен сәбізді өңдеп, пюре мен түрлі сусындар шығаруға мүмкіндігі мол. Оларға нарықта сұраныс және өңір кәсіпкерлерінде қызығушылық бар», – деді кездесуде кәсіпкер.</blockquote>Ол шыны зауытының қасында стеклотара шығаратын зауыт салу жұмыстары қолға алынғанын, кәсіпкерлерді ауылшаруашылығы өнімдерін өндеуге ынталандыру механизмдері қажет екенін атап өтті.<blockquote>«Сіз бір мәжілісте кәсіпкерлікті дамытуға мүмкіндік беретін механизм ретінде – өнеркәсіптік ипотеканың енгізілетінін атап өттіңіз. Бұл бастаманы біздер, бизнес өкілдері қолдаймыз. Өнеркәсіптік ипотека арқылы ғимараттар салынса, ауылшаруашылығы өнімдерін өңдеуге бағытталған жобаларды іске асыруға дайынбыз», – деген Мағжан Ералиев қазірдің өзінде консервіленген жүгері, сәбіз бен асқабақтан балалар тағамы, сусындар, қауын-қақ және басқа да өндірістер бойынша 15 жобаға шамамен 2 млрд. теңгеге жуық қаржы қажет екенін жеткізді.</blockquote>Осы кездесуге қатысқан қызылордалық кәсіпкер Исламғали Қозбақов жұмысшы мамандарды өндіріс саласында тұрақтандыру мақсатында мемлекеттік тұрғын үй қорынан пәтер алу кезегіне қосуды ұсынды.<blockquote>«Қазір жұмысшылардың тұрақсыздығы проблема. Жалақыны көтергенімізге қарамастан, көктемде мезгілдік жұмыстарға ауысып кетіп, күзде қайта келіп жатады. Оларды мемлекеттік тұрғын үй қорынан пәтер алу кезегіне қосу тұрақтандыруға сеп болар еді. Сонымен қатар, мамандарға әлеуметтік көмек ретінде балабақшамен қамтамасыз ету сияқты жеңілдіктер қарастырылса. Нәтижесінде, өндіріс саласына жастардың бет бұруы көбейіп, тұрақтылық сақталар еді», – деді қызылордалық кәсіпкер.</blockquote>Мұнымен қоса Исламғали Қозбақов мұнай сервис саласында қызмет ететін азаматтардың зейнетке ерте шығу мәселесін де көтерді. Оның пікірінше, бұл салада қызмет ететін азаматтар көбіне дала жағдайында жұмыс істейді. Сол үшін де мамандардың жас ерекшелігі орта жастан асқан, жастар жағы аз. Зейнетке ерте шығу мәселесі, яғни саладағы мамандарды әлеуметтік қорғау жастарда көбірек тартуға сеп болмақ.Сондай-ақ ол метал өнімдерімен жұмыс жасайтын компаниялардың металды сырттан алатынын айта келе, «Арселор Миттал Темиртау» компаниясы өнімдерінен &nbsp;жергілікті өндіруші компанияларға металды алу лимитін бекітуді ұсынды.Қызылордалық қос кәсіпкердің саланы дамытуға арналған осы және өзге де ұсыныстарын Үкімет басшысы мұқият тыңдап, жүзеге асыру жолдары жауапты мемлекеттік орган басшыларымен талқыланатынын жеткізді.&nbsp;<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/349158330_1395847721261644_3906723716874617569_n_da76dd66b2.jpg" alt="349158330_1395847721261644_3906723716874617569_n.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/350839986_825464932489555_3914680365907890902_n_9107e46ee4.jpg" alt="350839986_825464932489555_3914680365907890902_n.jpg">

Қызылордалық кәсіпкерлер өнеркәсіптік ипотека арқылы ауылшаруашылығы өнімдерін өңдеуге әзір

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгін атмосфералық фронталды бөліктердің өтуіне орай, Қазақстанның басым бөлігінде күн құбылмалы болады сондай-ақ найзағай ойнап, өткінші жаңбыр жауады, деп хабарлайды Қазгидромет.Тек республиканың батысында, оңтүстігінде күн жауын-шашынсыз болады. Республика бойынша жел күшейіп, елдің солтүстігінде, солтүстік-батысында бұршақ жауады, шаңды дауыл тұрады.Павлодар, Абай, Шығыс Қазақстан облыстарының солтүстік-батысында, Алматы облысының солтүстігінде, орталығында, Жетісу облысының оңтүстігінде өте қатты ыстық күтіледі.Алматы, Павлодар, Ұлытау, Шығыс Қазақстан, Абай, Қызылорда, Жамбыл, Жетісу облыстарының басым бөлігінде, Түркістан облысының батысында, Қарағанды облысының оңтүстігінде қатты ыстық сақталады.Түркістан, Ақтөбе, Қызылорда, Алматы, Маңғыстау, Жамбыл, Ақмола, Солтүстік Қазақстан, Павлодар, Абай, Шығыс Қазақстан және Жетісу облыстарында, Қостанай облысының оңтүстік жартысында, Батыс Қазақстан облысының шығыс жартысында, Қарағанды облысының батысында, оңтүстік-шығысында, Ұлытау облысының орталығында, Атырау облысының шығысында, солтүстігінде төтенше өрт қауіпі сақталады.

Бейсенбі күнге арналған ауа райы болжамы

Қызылордалық жастар психологтың көмегіне жиі жүгінуде

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Елдегі жетіп жүрген жетістіктерін ескеріп, әдеби ортадағы орны қалыптасып келе жатқан жас дүлдүл, Сыр дарыны Бексұлтан Орынбасаровтан сұхбат алуды жөн көрдік.Бексұлтан Ақылбекұлы 2001 жылы Қызылорда обылысы Арал ауданында Шөмішкөл ауылында дүниеге келген.&nbsp;- Жұрт сізді айтыскер ақын ретінде таниды. Жалпы айтыс өнерінің қандай қиындақтары мен жүгі бар? Оның қоғамдағы рөлі туралы не айтасыз?- Жалпы айтыс өнерінің қиындықтары өте көп. Сахнаға шыққан кезде бір басыңда бірнеше жауапкершілік болады. Бірнеше өнердің басын қосып шығу керек. Мәселен халықпен жұмыс істеу, ақындығы бір төбе және сахна мәдениеті, одан қала берді тұшымды сөз, ұшқыр ой қажет. Оны суырып салып айтудың өз алдына қиындығы болады.&nbsp;Айтыстың қоғамдағы рөлі айқын. Хан мен қараны, халық пен биліктің арасын байланыстыратын алтын көпір. Халықтың сөзін билікке жеткізу, елдің ойын, ахуалын, мәселелердің шешімдерін тиісті орынға жеткізу. Бабадан келе жатқан асыл өнер болғаннан соң айтыстың орыны биікте. Тоқетерін айтқанда айтыс та журналистика секілді дүние ғой.- Соңғы буын айтыскер жастардың аға буыннан көтеретін тақырыптары мен ойлау жүйесі тұрғысынан айырмашылықтары бар ма?- Бар әрине! Бірақ, «алдыңғы арба қайда жүрсе, кейінгісі де сонда жүреді» деген. Үлкендердің көргенін, білгенін, түйген ойларын, даналық сөздерін, айтысудың тәсілдері сынды үйренетін нәрселері бар. Ал, енді ойлау жүйесіне келсек, жаһандануға, ақпараттың көптігіне байланысты, мүмкіндіктердің молдығына орай жастардың ойлау жүйесі артықтау болу керек деп есептеймін. Өйткені, оқуға, тануға қазір бар жағдай жасалынған. Тек жастар соның шырайын шығара пайдаланып, ізденіп, елдің алдына сауатты сараптап, алып шыға алуы шарт.- Тыңдармандарды қызықтыратын тағы бір нәрсе бар. Айтысқа шығып жүрген ақындардың суырыпсалмалығы қандай дәрежеде? «Көп жағдайда сахнада айтылатын сөздердің 80 пайызы жаттанды өлеңдер» деген пікірге не айтасыз?- Суырып-салмалық, айтыс – бұл құдайдың берген қасиеті өнері. Бір пайыз дарын берілсе адамға, қалған тоқсан да тоғыз пайызы еңбекпен келеді дейді. Сол секілді дайындық та қиын болса, соғыс та жеңіл болады дегендей, ақындардың көбісі дайындалып шығатыны рас. Себебі, дүйім ел көреді. Бірақ, суырып-салмалық міндетті түрде керек. Өне бойында ондай өнері жоқ адам айтысқа шықпайды деп ойлаймын. Дайындық керек-ақ, әйткенмен, бүгінде аяқ асты қойылған сұраққа, табан астынан тапқырлық танытуға, суырып-салып жауап бергендерге ерекше ден қойылып жатыр.Оған дәлел де бар. Бұрындары қарсыласты алдын-ала жұптайтын болса, қазір қоржынан жеребе таңдап, халықтың куә болуымен жұптайды. Сондықтан «жаттанды айтыс өтеді» деген қисынға келе қоймайды.&nbsp;- Ақпаратты қайдан аласыз? Газет оқисыз ба, теледидар көресіз бе әлде…- Өзім газеттердің тұрақты оқырманымын. Облыстағы белгілі басылымдарды қарап, сенімді ақпарат көздеріне шолу жасап жүремін. Әлеуметтік желіден бөлек, теледидар, жаңалықтар қарап, қоғамдағы маңызды мәселелерді ой елегінен өткізіп жүргенді жөн санаймын.Әдеби әрі көркем тіл қалыптастыру үшін ақылына ақы сұрамайтын кітаптары да оқып тұрған абзал. Дәстүрлі басылымдардан бөлек, жыр-жинақтар, терме кітаптары, сөздік қорды байытатын туындыларды жата жастанып оқимын. Себебі, әрбір алған білімнің нәрі жүректі сусындатып, ел алдына шыққан сәтте де керек болады.- Ақыл – жастан. «Қазақстандағы айтыстың дамуы тұралап қалды. Баяғы бір соқпақ» деген пікірлер айтылып жүр. Оның одан әрмен дамуы үшін не керек?- «Айтыс тұралап қалды» деген пікірге келісе қоймаймын. Себебі қазір айтыс ұлттық өнер, руханият дегенде алдыңғы орында, төрде тұрады. Жалпы айтысты өткен ғасырдың сексенінші жылдарына дейін тұралады деп айтсақ болады. Одан соң, Темірше Сарыбаев, Мырзабек Дүйсенов, Жүрсін Ерман ағаларымыздың арқасында аманат өнер халықпен қайта қауышты. Өзінің көрерменін тапты. Содан бері қарай айтыс елмен етене жақын. Тіпті, биліктің де, партиялардың да бабадан қалған бегзат өнерге деген ықыласы ыстық екенін көріп, біліп келеміз. Айтыс өз жанашырлары бар кезде тұраламай, даму даңғылында бола берері хақ.- Өзіңізді жазба ақыны ретінде сынап көрдіңіз бе?- Иә, мен өзімді қауырсын қаламды серік етіп, жазба ақын ретінде де сынап көргенмін. Өнердегі, айтыстағы әдепкі жолымды жазба ақындықтан, поэзиядан бастадым десем де болады. Қазіргі таңда жазба поэзияның жілігін шағып, майын іштім деп айтпай-ақ қояйын, бірақ, жазба әдебиетпен және оның өкілдерімен де тұрақты байланыстамын. Сөз патшасы болған өнерге өзім бір табан жақынмын. Қазақтың қара өлеңіне қалам сілтеп тұрамын. Поэзиядан бүгіндері тысқары қалған жоқпын.&nbsp;«Екі қазақтың бірі сазгер не әнші не ақын! Тек кейін олар сонысын ұмытып кеткен» деген пайым оқығанмын. Біздің жай да соған келіп тұрған секілді.– Сіздер кейде айтыста әзілдесіп отырып біраз жерге барып қаласыздар. Айтыс сахнаның арғы жағында жалғасып, бір-бірлеріңізге өкпе айтасыздар ма?- Мұхтар Әуезовтің «Айтыс ол – театр» деген сөзі бар. Соған сүйенсек біз қағытпа қалжыңмен, шымшыма сөзбен, бұралқы әзілмен сахнада түйреп отыратынымыз бар. Бірақ, оған ешкім ренжімейді деп есептеймін. Жалпы менің жеке басымда мұндай келеңіздіктер кездеспепті. Айтыс аламанына шыққан соң ақындар арасында араздық пен алауыздық болмайды. Ащы шындық пен салмақты сөзді көтере біліп, тапқырлықпен жауап беру айтыстың негізі өзегі, айтыскердің таланты. Сондықтан әзіл мен қағыпта айтыс сахнасының сәні болып жүре берері анық.– Ақындардың ішінде кімнен ығасыз? Қапы қалам-ау деп қауіптенетін қарсыласыңыз бар ма?- Аламан айтыскерлердің ішінде өзім сескенетін, жасқанып қалған ақын жоқ екен. Қасиетті өнердің қастерлі жолында жүргеннен соң, айтыс сахнасына шыққанан кейін атақты не атақсыз ақын болса да одан ығып, сескенудің қажеті жоқ сияқты. Шегерткеден қорықсаң егін екпе дегендей сахнадағы айтыскердің бәрін бірдей көремін. Тек оның білімділігі, айтысу тәсілі рөл ойнап басым түсуі мүмкін.&nbsp;- Қазір иегіне екі-үш тал сақал өсірген жап-жас жігіттерді жиі көресің. Сақал қойғаннан кейін оны бет-пішіміне сай, жарасымды етіп жүру керек деп ойлаймын. Соған қарағанда жастар иманды және өнерді сақалмен өлшейтін сияқты. Қалай ойлайсыз?- Менің ойымша өнер де, иман да сақал қоюмен өлшенбейді. Менің жалпы ойым, әкесінің көзі тірі тұрғанда, атасына жағаласып, жап жас болса да сақал қойғанды дұрыс деп санамаймын. Біздің қазақ елінің ғұрпында сақал қоятын болса, ауыл-елдің, шаңырақтың ақсақалдарына рұқсат сұрап, баталасып барып, өсіретін болған екен. Менің тәрбием бойынша ел ағасы болмайынша сақал қою жөн деп есептемеймін.&nbsp; Негізі шариғат бойынша сүннет екені рас. Дегенмен өз пікірім осындай. Жастар қазір көп қояды. Оған себеп түрлі ағымдар, сондағы адамдарға сақалды еліктеп қойып жатады. Өнер саласында да біршама танымал адамдар сақал қоятын болса, оның ұстанымы қандай болса да еліктеп өсіріп алатын жастар бар. Оны өз замандас қатарларымның арасынан да көремін. Олар бірақ, сән үшін қояды. Мен сонда да қолдамаймын.- Әсерлі әңгімеңізге рақмет, жеңісті күндеріңіз көп болсын!&nbsp;

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары