<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Аймақ басшысы Нұрлыбек Нәлібаев дүйім жұртты бүгінгі Абай күнімен құттықтады.Құрметті жерлестер! Сіздерді Абай күнімен құттықтаймын! 10 тамыз &nbsp;Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен ұлы ойшылдың 175 жылдық мерейтойлық жылынан бері Абай күні болып аталып келеді. Мемлекет басшысы "Абай — рухани реформатор" атты мақаласында &nbsp;"Ақынның баға жетпес мұрасын ұғын­дыру және дәріптеу – азаматтық пары­­зымыз. Өйткені Абай – әлем­дік дең­гей­дегі кемеңгер тұлға. Абай­тану­дың тұ­ғыр­намалық негізі де осы болуға тиіс" деп атап көрсетті.&nbsp; Абай жазып қалдырған &nbsp;ұлағат, өсиет өзінің өміршеңдігін, маңызын, құндылығын жоғалтпай, ғасырдан ғасырға жалғасып келеді. Ақынның &nbsp;көрегендікпен айтқан терең ойлары, ілімі бүгін де өзекті.&nbsp; Ол «Пайда ойлама, ар ойла, талап қыл артық білуге» деп білім іздеуді, «Мал керек болса, қол­өнер үй­ренбек керек. Мал жұтай­ды, өнер жұта­майды» деп кәсіп игеруді насихаттады. &nbsp;«Біріңді, қазақ, бірің дос, көрмесең істің бәрі бос» деп жұртшылықты бірлік пен ынтымаққа, "Адал еңбекпен мал іздемек, ол — арлы адамның ісі" деп адалдыққа шақырды. Бұл даналық сөздер &nbsp; ұрпақтың рухани тірегі, ізгілікке жетелейтін бағдары болып қала бермек!Қадірлі қауым! Бүгінгі Абай күнінде &nbsp;қазақтың ұлттық санасын жаңғыртқан Абай ілімін бойына сіңірген ұрпағымыз өсіп-өркендей берсін деп тілеймін! Хәкім айтқан бес асыл іс — талап, &nbsp;еңбек, &nbsp;терең ой, &nbsp;қанағат және рақым бойынан табылатын жастарымыз тәуелсіз еліміздің тірегі болғай. Мереке құтты болсын!

Облыс әкімі Абай күнімен құттықтады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгін елімізде Абай күні аталып өтеді. Бұл күн Үкімет қаулысымен 2020 жылы – Абайдың 175 жылдығында белгіленген болатын, деп хабарлайды ҚазАқпарат.Қазақтың ұлы ақыны, ұлттық жазба әдебиетінің және әдеби тілінің негізін салушы, ағартушы Абай (Ибраһим) Құнанбайұлы 1845 жылы қазіргі Шығыс Қазақстан облысы Абай ауданында дүниеге келген. Абай Тобықты руының Ырғызбай тобынан тарайды. Ауыл молдасынан оқып жүрген кезінен-ақ зеректігімен көзге түскен ол Семей қаласында 3 жылдық медреседе тәрбие алады. Әжесі Зере, шешесі Ұлжанның тәлімімен жетіледі.Абайдың әкесі Құнанбай ел басқарған кісі. Оның ұлын оқудан ерте шығарып алуы да – сол ел ісіне араластыру мақсаты еді. Абай тез есейіп, балалықтан да ерте өтіп, жастайынан ел ішіндегі әңгіме, сөз өнерін, билердің шешендік өнеріне құлақ салып, оларды өзінің ерекше талантымен бойына сіңіре білді.Абай жас кезінен-ақ оқудан қол үзген емес. Бос уақытында қазақтың мәдениетін, араб, парсы, шағатай тілдерін үйренеді. Шығыс әдебиетінің алыптары Низами, Хожа Хафиз, Науаи, Физули секілді ақындарының өлеңін жаттап өседі. Кейін ол орыс әдебиеті мен тілін өздігінен үйреніп, орыстың ұлы ойшылдары Пушкин, Гоголь, Лермонтов, Щедрин, Некрасов шығармаларымен танысады. Сонымен бірге Шекспирдің шығармаларын да оқиды. Соның арқасында дүниетанымын кеңейтіп, білімін шыңдай түседі.Жасы отыздан асқанда Абай орыс тіліндегі кітаптарды оқуға мықтап кіріседі. Сол тұста Семейге айдалып келген орыс демократтарымен танысады. Ол демократтардың бірі – Михаэлис еді. Сонымен қатар 1880 жылдары айдалып келген Долгополов, Леонтьевтермен да танысып, өзі олардан үйрене жүріп, өзі де оларды халқының салт-дәстүрімен таныстырып, қол ұшын берді. Ақынның шығармашылықпен еркін араласуы 1860 жылдарға сай келеді. Ол кезде Абай өлеңдерін басқа аттармен жариялаған. Тек 1886 жылы «Жаз» деген өлеңінен бастап өз атын қоя бастайды. Ақынның «Жаз», «Күз», «Қыс», «Жазғұтыры» өлеңдерінен бөлек, «Жасымда ғылым бар деп ескермедім», «Ғылым таппай мақтанба», «Интернатта оқып жүр», «Сегіз аяқ» өлеңдері сол кездегі әлеуметтік жағдайдан молынан хабар береді.Абайтанудың білгірі, әйгілі «Абай жолы» роман-эпопеясының авторы Мұхтар Әуезов атап көрсеткендей, Абай мұрасының нәр алған рухани үш арнасы: өз халқының мәдени мұрасы мен Шығыс, Батыс елдерінің рухани қазынасы болды. Өсе келе Абай елдегі пайдасыз дау-шардан жерініп, қазақтың жылдар бойы қалыптасып қалған қоғамдық және әлеуметтік мәселелеріне жіті үңіле бастайды. Қазақтың азаттығынан айырылып, итше ырылдасып көрген күніне налиды. «Өздеріңді түзелер дей алмаймын, өз қолыңнан кеткен соң енді өз ырқың» деп басыбайлы бодандыққа байланған халқының мұңын жоқтайды.Абай өлеңдері бай философиялық, күрескерлік қасиетке ие. Ол ең алдымен қазақтың телегей-теңіз ауыз әдебиетінен сусындап, батырлар жыры мен ғашықтық жырларының үрдісіне мұрагерлік етті. «Ескендір», «Масғұт», «Әзім әңгімесі» - Абайдың шығармашылық мұрасындағы поэмалары да зерттеушілердің назарында. Абай қазақтың өлең үлгісін жаңаша тұрғыдан байыта түсті. Сондықтан Абайды қазақ жазба әдебиетінің негізін қалаушы деп атауға болады.Абайдың ақындық дәстүрін ақынның көзі тірісінде тікелей дамытып, жалғастырған ақын шәкірттері болған. Солардың ішінде ерекше орын алатыны – Абайдың өз балалары. Бұл ретте Абай мектебі жайлы тірісінде тоталитарлық жүйемен тіресіп өткен ғалым Қайым Мұхамедханұлының еңбегін ерекше атап өту керек. Совет заманы орнаған кезде Абайды жоққа шығаруға талпынған сұрқия саясат шеңгелі ұлтты ұлы ақынынан да айыруға күш салған болатын. Алайда Мұхтар Әуезовтың ерлігі мен Қайым Мұхамедханұлының қайсарлығы ұлтың ұлы мұраларын саясаттың қиянатынан сақтап қалды.Абайдың өз заманында ел ісіне бір кісідей араласқанын 1885 жылы мамыр айында Шар өзенінің бойындағы Карамола деген жерде Семей генерал-губернаторы Цеклинскийдің басқаруымен Семей губерниясына қарайтын 5 уездің 100-ден астам би-болысы бас қосқан төтенше съезінің тарихынан байқаймыз. Осы съезде төбе би болып сайланған Абайға «Семей қазақтары үшін қылмыстық істерге қарсы заң ережесін» әзірлеу міндеті тапсырылды. Абай бастаған комиссия барлығы 93-баптан тұратын ережені 3 күн, 3 түнде әзір етті. Бұл қазақ қауымындағы әдет заңдарына да, патша өкіметінің халықты канаушылыққа, зорлық-зомбылыққа негізделген заңына да ұқсамайтын, өзгеше кұжат еді. Оның, әсіресе, ұрлық, қылмыс пен әйел мәселелеріне арналған баптары ерекше құнды. Бірақ Абайдың беделін өсірген Қарамола съезінен кейін оның қарсыластары көбейіп кетеді. 1890 жылы Байғұлақ, Күнту деген кісілер бастаған 16 атқамінер Жиренше қыстауының шетіндегі Ши деген жерде Абайға қарсы дұшпандық әрекетке сөз байласады. 1891 жылы Оразбай бастаған дау 1897 жылға дейін созылады. Бұл шиеленістің аяғы 1898 жылғы Мұқыр сайлауындағы жанжалға, Абай өміріне қастандық жасауға әкеп соқтырады. Ақын бұл жанжалдың барша жиренішті сырын, өзінің ақ екендігін Сенатқа жазған хатында айғақты деректермен дәлелдеп береді. Ақын ел басқару қызметінде барынша әділ болып, халық қамын ойлаған, «тура биде туған жоқ» қағидатын ұстанған. Ғұмырының соңына қарай пенделік шаруалардан бойын аулақ салып, уақытының көбін шығармашылыққа арнаған.Абай тек ақын емес, сонымен бірге сазгер екенін де атап өту керек. Абайдың ән шығармашылығы қазақтың халық музыкасында ерекше орын алады. «Сегіз аяқ», «Айттым сәлем, Қаламқас», «Желсіз түнде жарық ай» әндері әлі күнге халық жүрегінде. Одан бөлек Абай өзінің шығармашылығында қара сөзге ерекше мән берген. Абай поэзиясының арқауы ғылым, білім, еңбек – осы қара сөздерде жалғасып дамиды.Ақын 1904 жылы туған жерінде қайтыс болды. Сүйегі Жидебайда қойылды. Қазір сол Жидебайда ақынның өзі тұрған үйде әдеби-мемориалдық мұражайы бар.Ақынның өз кіндігінен он бала тараған. Бәйбішесі Ділдәдән: Ақылбай, Әкімбай, Әбдірахман, Райхан, Күлбадан, кенже баласы Мағауия. Екінші әйелі Әйгерімнен (Шүкіман) – Тұрағұл, Мекайыл, Ізкәйіл, Кенже. Абайдың үміт күткен талантты балалары: Әбдірахман, Мағауия, Тұрағұл, Мекайыл. Әкелерінің өлеңдерін жатқа айтып, халық арасына таратқан, әнші, домбырашы болған.Абайдың ақыл-ойынан туған мұрасы - айналып келгенде Алашқа үндес қазақтың ұлттық идеясы еді. Ақынның ұлы жүрегі тоқтағаннан кейін де Әлихан Бөкейханұлының ақын шығармаларын жинақтап, басып шығаруға күш салуы, Ахмет Байтұрсынұлының «Қазақтың бас ақыны» деп баға беруі де сондықтан.

Бүгін елімізде Абай күні

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазгидромет Қазақстан аймақтарында 2023 жылғы 10 тамызда болатын қауіпті метеорологиялық құбылыстарға болжау консультациясын жариялады, деп хабарлайды ҚазАқпарат.Оңтүстік циклонмен атмосфералық фронтальды бөлімдердің өтуіне байланысты еліміздің басым бөлігінде тұрақсыз ауа райы сақталады: еліміздің солтүстігінде, шығысында, орталығында найзағай ойнап, жаңбыр жауып, бұршақ түседі, дауыл соғады.ҚР батысында, оңтүстік-батысында, солтүстік-шығысында жауын-шашынсыз ауа рыйы күтіледі. Республика бойынша екпінді жел күтіледі. Батыста түнде және таңертең тұман күтіледі.Күндіз Алматы, Атырау, Маңғыстау облыстарында, Батыс Қазақстан облысының оңтүстік-батысында 35-42°С қатты ыстық сақталады.Ақмола, Атырау, Батыс Қазақстан облыстарында, Павлодар облысының оңтүстік-шығысында, Солтүстік Қазақстан облысының оңтүстігінде жоғары өрт қаупі сақаталады.Маңғыстау, Жамбыл, Қызылорда, Жетісу, Абай облыстарында, Түркістан облысының солтүстігінде, батысында, шөлді аудандарында, Шығыс Қазақстан облысының батысында, солтүстігінде, Алматы облысының солтүстігінде, орталығында, Ақтобе облысының орталығында, оңтүстігінде, Атырау, Қостанай, Қарағанды, Ұлытау облыстарының оңтүстігінде, Ақмола облысының оңтүстігінде, батысында төтенше өрт қауіпі сақталады.

10 тамызға арналған ауа райы болжамы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> «Отанды сүю – отбасынан басталады» дегенді санамызға сіңіргелі қашан?! Отанға деген махаббат – отбасыңызға деген мейірім, анаңызға деген махаббат – ана тіліңізге деген құрметіңіз секілді. Ал, мерейі тасыған отбасы – әр күні мерекеге ұласқан тірлігі бар, береке мен тастүйін бірлігі бар, өзгеге үлгі болар шағын мемлекет емес пе?Елі сыйлаған, аты аңызға айналған Шора Бердалыұлының немересі Ғабит Бақтыбайұлы Шораев туралы айтпақпыз. Ғабит сырдың сағасында орналасқан Қосжардың тумасы. 1977 жылдың жазында жарық дүние есігін ақшан ол орта мектепті бітірген соң, ата кәсібін жалғастырып, Қосжар балық өсіру мекемесінде абыройлы еңбек етіп келеді. Әкесі Бақтыбай Шораұлы 1940 жылы Қамбаш елді мекенінде дүниеге келген мектепті бітірісімен Ташкент қаласында оқып, Гидротехник мамандығын алып, елге оралады. Қосжар балық өсіру мекемесінде «Бас балық өсіруші» қызметін абыроймен атқарып, 1995 жылы зейнеткерлікке шықты. Ол шежірешіл, сөз саптаудың жүйрігі, бір сөзді, көңілі дарқан даланың ауасындай үлкен жүректі азамат болатын. Ал анасы Дәметкен Орынбасарқызы отбасындағы сүйіспеншілік пен ынтымақты жарастырған ағайындар арасындағы сыйластықтың дәнекері бола білген, қонақжайлы ақ жаулығын кір шалмаған абзал ана болған.Омар (р.а). былай деген: «Адамдармен жақсы мәміле жасай алу – ақылдың жартысы, жақсы сұрақ қоя білу – білімнің жартысы, істі жақсы басқара алу – тіршілік етудің &nbsp;жартысы» деген. Сол сияқты Ғабит інім жаста болса ел ішінде беделді, білікті азамат. Ауылдың той-тобырына қуанып, қазасына қосыла қайғырып жүрген, үлкенді құрметтеп, кішіге қамқор болып жүрген азамат екенін білген соң айтып отырмын. Халқымыздың көрегенділігі, даналығы, дарқандылығы мен кіршіксіз ақкөңілділігі алдына жан салмайтын кішіге қамқор, үлкенге құрмет көрсететін асыл қасиеттерімізді жіпке тізсек жетіп артылады. Ал осы баға жетпес қасиеттеріміздің кейбірі өткен күннің еншісінде қалып қойған жоқ па? Балалар үлкендердің қолына су құйып бата алатын кездер, ақсақалдар аңыз айтып, шежіремен шеріңді тарқатқан кездер, құрт қайнатып, сұр қақтаған аналарымыз бесік жырын білетін кездер, көрші-көршісінің үйіне күнде кіретін кездер, ауылда ағайындар бауырлас бірін-бірі көрмесе тұра алмайтын кездер, біреумен жаға жыртысып қалған кезде үлкендер араға түсіп, келістіріп, жарастырып, татуластыратын кездер, аналарымыз, жеңгелеріміз, келіндеріміз басындағы бір тал шашын көрсетпей орамал тартатын кездер, халықта «ат тергеу» салты бойынша жеңгелері қайнысымен қайын сіңлісіне сүйекті ат қойған кездер, жеңгелері қыз бен жігітті таныстырған кездер «Қалмады қолда жүзік белде белбеу жеңгесін қызды ауылдың сыйлай-сыйлай» деп айтқан жігіттің назын есітетін кездер-ай! Бәрі-бәрі басқаша еді-ау. Басқада айтқан құндылықтарымыз осы бір кездің суретемесі емес секілді. Осы қасиеттеріміздің бәрі жоғалып кетті деп айтуға болмайды.&nbsp;Жақында науқастанып орталық ауруханада ем алып жатқанмын. Ғабит інімде ем алып жатыр екен. Мені есітіп палатама келіп сәлем берді. Аты аңыз болған Шора ақсақалдың немересі екенін жақсы білемін және осы Шора ақсақалдың сөздерін әркім әртүрлі етіп айтып жүргенін білеміз. Дәрі-дәрмегімізді алып болған соң бос уақытымда Ғабиттен атасы жайлы әңгімелерін сұрадым. Енді Ғабитті тыңдайық:<blockquote>– Шора атамның сол кездегі әңгімелелін қазір көп жұртшылық &nbsp;бұрмалап алғанын, жегенін айтып, көп сөзі боқауыз деп жатады. Менің әкем &nbsp;Бақтыбай Шораның үлкен баласы. Балалық, шалалық, жастық болар көп әңгімесіне мән бермеппіз, астарына үңілмеппіз. Көнекөз қариялар әкем, атам жайлы жақсы әңгімелер айтып арқамнан қағады. Шора атамның көпке үлгі істері өте көп. Ертеректе Шора атам жолаушылап келе жатып, теңіз жағасындағы ауылда болып жатқан жаназаның үстінен түседі. Қайыр айтып көңіл білдіреді. Дүниеден өтіп жатқан кісінің артында екі баласы мен әйелі қалыпты. Жоқшылық жандарына батқан отбасында малдың да реті болмай, ағайындарының да қолдарының қысқалығынан үш мөңкені (балық) асып, қонақасы бермек болып жатыр екен. Мән-жайды білген соң Шора атам астындағы мініп жүрген атын беріп, мына кісіні ақтық сапарына арулап шығарып салыңдар, – депті.</blockquote>Шора ата ауылнай болып тұрғанда бір дүкенші ағайыннының мойнынан көп ақша көрінеді. Содан ағайын сотталып кетпесін деп, колхоздың 37 бас сиырын салып құтқарып қалады. Сол кезеңдерде үш шабақ балық ұрлағаны үшін итжеккенге айдалып, сотталып жатқан қиын заман екен. Содан арада бірнеше күндер өткен соң Шора атамның үстінен шағым түсіпті. Арызда колхоздың 37 бас сиыр малын салып, ағайынынын құтқарды деген шағым екен. Содан Шора атамды бюраға жиналысқа салып, қызметінен алыпты. Осындай жайттарды естіген ағайындары 37 бас малды жинап, колхоз малын түгелдеп атама болысыпты. Ауылына аман-есен жеткен атам, әлгі арыз жазған өз ағайыны болып шыққанына налып, аттың бауырына алып қамшымен сабапты.Бір күні Аралдың ауруханасында Шора ақсақал емделіп жатыр дегенді есітіп, ауданның ақсақал-қарасақалдары жиналып, бір қойды сойып, көңілін сұрап, сәлемдесейік, әңгімесін тыңдап, серпіліп қайтайық деп аурухананы бетке алыпты. Шора ақсақалмен амандасып, қонақақыларын беріпті. Сәлем-сауқаттан кейін, тамақты жеп алған Шора үнсіз өзімен-өзі отыра беріпті. Әрі отырып, бері отырып аралдық ақсақалдар әңгімесін қашан айтар деп Шораның аузын аңдып отырады. Бұл кісі екі ұртына су толтырып алғандай үндемепті. Шыдамаған біреуі «сіз Қамбаштан келген Шорасыз ба?» – депті. Әлгі ақсақал жоқ деп басын шұлғыпты. Е, онда жатып еміңді ала бер деп бір топ &nbsp;ақсақалдар кері қайтыпты.Шора атамның аузы дуалығынан бөлек көріпкелдік қасиеті де бар екен. Бірде Қазалы ауданында тұратын Балмахан құмалақшыға барса керек. Құмалақшы құмалағын шашып жіберіп, «Шөке дәм-тұзың таусылуға жақын екен, 40 күндік өмірің қалыпты», - депті. Сонда Шора атам 40 күннен соң сен өлесің, 40 жылдан соң мен өлемін депті. Айтқаны дәл келіп, Шора атам 40 жыл өмір сүріп, 91 жасында өмірден өтті. Ал Балмахан құмалақшы да 40 күннен кейін дүние салған екен.Шора атамның қолы ашық, жомарттығы ел арасында кеңінен танылған. Палуан ағайынға жиен болғандықтан нағашылары Шора атамды сөзден жығу үшін малы жоқ кезде үйіне қонақ болып, бір топ адам сау етіп кіріп келеді. Құрақ ұшып қарсы алып, төрден орын беріп, ас-ауқаттың қамына кіріседі. Келген қонақтар малы жоқ не беріп тойғызар екен деп ойлап отырады. Шора атам көршілерінің қорасында бар малды сұрамастан алып сойып, қазанға салып, үйіне келген қонақтарын риза етеді екен. Осы жолы да қонақтарын разы етіп, бір малды сойып, қазан асылып, буы бұрқыраған ет дастарханға келеді. Нағашылары жиеннің қонақжайлылығына разы болып, өз істерінен ұялған екен. Ал атам болса сұрамай алған малының орнына малын береді екен.Шора атам мен Аймағамбет бір күні Аралға бірінші хатшы Б.Уалиевтың үйіне қонаққа барады. Шәй ішіліп, әңгіме-дүкен құрып, жақсы отырыс болыпты. Уәлиевтің үйінде баласы кіріп-шығып жүріп, қолына құндыз бөрікті алып, Шора атамның басына кигізіп кетеді. Уәлиев әлгі баланы бар деп бөлмеден шығарып жіберіп, балалық деп ұялса керек. Сонда Шора атам «Кімге кигізу керек екенін біліп тұр» депті. Шөке, құндыз бөрікпен құтылсам, жарасы жеңіл деп күліпті. Атам қайтар кезде Уәлиев құндыз бөрікті сыйға тартқан екен.&nbsp;Шора атам руласы үшін емес, ел-халқы үшін қызмет жасаған. Бірде ағайыны әңгімелі болып, істі болады. Атам үлкендерді жиып алып «жылу жинап, мына баланы аман алып қалайық» депті. Сонда отырғандар арасынан біреу, «үнемі жылу жинап әркімді арашалайсың да жүресің, барсын, көрсін» деп сөйлепті. Шора атам балама жұмысқа қатынауға алып берген жаңа мотоциклі бар еді соны мен өзім бастап беремін депті. Сен беремін дейсің балаң Бақтыбай кеше ғана алған су жаңа мотоциклін бере ме депті. Сол жиынның үстіне кіріп келген Бақтыбай «Әкем айтса болды беремін, керек десең сол ағайынның орнына мен барайын» депті. «Тектіден текті туады, тектілік тұқым қуады» демекші менің әкем Бақтыбай елге сыйлы, қайырымды, әділ, бір сөзді кісі болды. Ауыл арасындағы дау-дамайды шешіп қолындағысын елмен бөліскен ақсақал болды. Біреудің ақысын жеме, ала жібін аттама, менің қолымда билік болғанда өз пайдама, қара басыма әрекет жасамадым дейтін. Балаларынан бауырларын биік қоятын еді. Бақтыбай мен Дәметкен осы қос қайнардан қанып ішіп, мейірге шөлдемей өскен ұлдары ұялтпаған қыздары қызартпаған, бір-бір отаудың иесі болып абыройға бөленген жайсаң жандар екенін жақсы білген соң айтып отырмын. Сәбиті Ақтөбеде отбасылы, Киелі шаңырақтың иесі Ғабит, Мәлік Арал қаласында өрт сөндіру мекемесінің зейнеткері, Айғаным Қаратереңде отбасылы, Әскербек Қосжарда көлік жүргізушісі, Әйгерім Аралқұмда мұғалім, Аймаржан Аралда №220 мектепте мұғалім.&nbsp;Қарашаңырақтың иесі Ғабит Бақтыбайұлының сөзінің пәтуасы бар, әке жолын жалғастырған зерек, зерделі жігіт. Ғабит дүниеге келгенде Шора атасы ауызына түкіріп, есімін азан шақырып өзі қойған екен. Міне, осындай аты аңызға айналған, артына өшпестей із қалдырған абыз ақсақал Шора ата Ғабит немересінің ауызына түкіріп, есімін қойған Ғабит осал болсын ба?Атақты бір ғұлама абыз айтқан екен: «Егер ер азамат ұзақ та сыйлы өмір сүруді қаласа, ақылды әйелге үйленуі керек. Бұл сенің атақ-абыройыңның аса қадірлі, барлық ортада құрметке бөленуіне бірден-бір кепілдік береді» деген екен. Сол секілді Ғабит те жар таңдауда маңдайлы болды. 2001 жылы Айнұрдай ару қызға үйленіп, отау құрды. Айнұр Теберікқызы өмір баспалдақтарынан сүрінбей, қазақы салт-дәстүрді бойына сіңіре бойжеткен. Қазір киелі шаңырақтың тынысын кеңейтіп, дүниеге ұрпақтар әкелген, ағайын-туыстарды жақындастыра білген сахилығы мол, ұрпақтарының сүйікті анасы екенін делелдеген. Отағасын піріндей тұтқан адал жар Айнұрдың күйеуін пір тұтатының бір белгісі азанғы тұрыста бірінші болып күйеуі Ғабитке иіліп сәлем сауында. Осындай өнегелі өнеге барлық келіндерге жұғысты болса, бұл ауызбіршіліктің таптырмас кепілі болары сөзсіз. Айнұр мектепте техникалық қызметкер болып абырой биігінен көрінуде. Айнұрдың әкесі Теберік, анасы Нұрсұлу екеуі де ел құрметіне бөленген зейнеткерлер. Ғабит пен Айнұрдан тараған ұрпақтарының көшбасшысы Қырымбегі қазіргі таңда Отан қорғау жолында әскери борышын өтеуде, Ерсұлтан Алматы қаласында жоғарғы оқу орнында ІТ саласында білім алуда. Жайна 10 &nbsp;сыныпта, Айсұлтан 6 сынып оқушысы, кішкентайы бір жаста.Атақты Досмамбет жырау «Даналардың қасында дана жүрсе жарасар, жақсылардың қасында жайсаң жүрсе жарасар, қиын-қыстау күндерде тірек болса жарасар, қайыспайтын қайраты білек болса жарасар» деп жырлағандай даналардан үлгі алған, жақсылармен жанасқан, қиын-қыстау күндерде тірек бола білген, қайыспайтын қайратты Ғабит &nbsp;бен Айнұрға Алла тағала қуат беріп, жас болса да елге бас болып, өнегелі өмірлеріңді кейінгі ұрпақтарға еге белген өнегелі жандар. «Тектінің теберігіндей» деген осы шығар.

Мерейі үстем отбасы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Кәсіпкерлік ел дамуына салмақты үлес қосатын күшке айналғанда ел экономикасының өркендейтіні анық. Яғни, бұл саладан түскен табыс та қомақты, жұмыспен қамтылушылар саны да біршама жоғары. Бүгінде елімізде кәсіпкерліктің тынысын кеңейту бағытында түрлі бағдарлама қабылданып, тиімді жобалар жүзеге асуда. Олардың нәтижесі де жоқ емес. Өз кәсібін бастап, табыстың көзін тапқан Гүлзия Елешова бүгінгі әңгімеге арқау болмақ.2017 жылы Гүлзия Жеке қаражаты есебінен «Батыс Еуропа – Батыс-Қытай» тас жолы бойынан жол бойы сервистік қызмет көрсету орынын ашты. Содан бері аталмыш нысанан адам аяғы үзілмей тұрақты жұмыс жасап келеді. Мұнда келушілерге жайлы жағдай жасалған. Тамақтану, жатын орындары, көлік жондеу орынымен қамтамасыз етілген.&nbsp;<blockquote>– Біз тәулік бойы жұмыс жасаймыз. Бастапқы уақытта көп еңбектенуге тура келді. Қиындықтар да болды. Бірақ бастаған ісімді орта жолдан тастаған жоқпын. Ақырындап жұмыстың ауырлығы атта қалып, табыс та молайа түсті.Мұнда келушілердің дені жолаушылар. Олардың ризашылығын естігенде төбем көкке жеткендей болады. Кәсіпкер үшін бұл ең жоғары жетістік, - дейді ол.</blockquote>Бүгінде Гүлзия 10 адамды тұрақты жұмыспен қамтып отыр. Оларға қоятын талаптары да бар. Бұл жолаушылар тынығу орыны боғандықтан келім-кетім адамдар көп болатыны белгілі. Мұндайда мұнтаздай тазалық пен сапалы қызмет көрсету кәсіпкердің басты талабы.&nbsp;<blockquote>– Қазір бәсекелестік ортаға сай болуың керек. Біздің өңірдің өзінде жол бойы қызмет көрсететін бірнеше нысан бар. &nbsp;Сондықтан &nbsp;барлық жағынан талапқа сай, озық болуымыз қажет. Сонда ғана халық өзіне ыңғайлысын таңдайды. Мұнда ұсынылатын қызметтің барлығын келушілер талғамына сай таңдай алады, – деді.</blockquote>Гүлзия табысқа жете жүріп қайрымдылықтан да қол үзбен жан. Сервистік қызмет көрсету орынына жақын орналасқан Сапақ ауылының халқының кәсіпкерге деген құрметі ерекше. Ылғида жоғымызға болысып, демеушілік жасап отырады дейді Сапақ ауылдық ардагерлер кеңесінің төрағасы Жеткерген Жасанов.<blockquote>– Баталы ұл арымас деген қазақта жақсы сөз бар. Гүлзия өз кәсібін бастарда ел ақсақалдарының басын біріктіріп, кеңесіп батасын алған еді. Содан бері кәсібін дөңгелетіп келеді. Қандай жақсы істің басынан табылып, қолдау көрсетіп отырады. Жыл сайын оқу жылы алдында Сапақтық оқушыларды қажетімен қамтамасыз етуді дәстүрге айналдырған, – деген ауыл ақсақалы ыстық қыласын да білдірді.&nbsp;</blockquote>Гүлзия кәсіпкерлік саласында өз орынын қалыптастырған жандардың бірі. Оның обылыс, аудан әкімдігі тарапынан алған марапаттар жетерлік. Жуырда ғана іскер әйелдер форумында кәсіпкерлік саласын дамытуға қосқан үлесі үшін марапат биігіне көтеріліп қайтты. Заты әйел болса да, қайтпас қайсарлығымен ерге бетер &nbsp;тындырымды тірлігімен танылған Гүлзия Елешованың табысқа жетудеге табандылығы жастарға үлгі болары сөзсіз.

Жол бойы сервистік қызмет көрсету орталығын ашқан кәсіпкер

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Бүгін облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаев, ҚР Парламенті Сенатының депутаттары Ақмарал Әлназарова, Руслан Рүстемов және Мәжіліс депутаты Мұрат Ергешбаев Арал ауданына жұмыс сапарымен барып, Қамыстыбас ауылындағы дене шынықтыру-сауықтыру кешенінің ашылу рәсіміне қатысты.Аймақ басшысы ауыл тұрғындарын құттықтап, Сыр өңірінде заманауи үлгідегі спорттық нысандар көптеп салынатынын айтты.<blockquote>«Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы: «Аса маңызды мәселелердің бірі – ауылды кешенді түрде дамыту. Ауылдарға нақты қолдау көрсетіп, заманауи инфрақұрылымды дамытуымыз керек», - деген болатын. Президентіміз бен Үкіметтің Сыр өңірін ерекше қолдауының арқасында аймағымызда ауқымды жобалар жүзеге асуда. «Жайлы мектеп» ұлттық жобасы аясында алдағы 3 жылда 100 млрд. теңгеден асатын қаржыға 21 мектептің құрылысы жүргізіледі. Оның 4-еуі Арал ауданында бой көтермек. Биыл 10 мектептің құрылысы басталса, оның екеуінің іргетасы Арал қаласы мен Сексеуіл кентінде қаланады. Өткен жылы Аманөткел ауылындағы кешен қолданысқа берілсе, жақын күндері Жақсықылыш кентіндегі дәл сондай денешынықтыру-сауықтыру кешенінің игілігін халық көре бастайды», - деді Нұрлыбек Машбекұлы.</blockquote>Іс-шарада тыл ардагері Сейілхан Садақбаев та жерлестерін құттықтап, бата берді.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/363451582_591004649887450_5957590746111249162_n_609edf4381.jpg" alt="363451582_591004649887450_5957590746111249162_n.jpg"></figure>&nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/363857125_591004423220806_1071251894254643535_n_f0d70cb2f7.jpg" alt="363857125_591004423220806_1071251894254643535_n.jpg"></figure>&nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/363780234_591004453220803_4838342976965439165_n_affe958e91.jpg" alt="363780234_591004453220803_4838342976965439165_n.jpg"></figure>

Арал ауданында дене шынықтыру-сауықтыру кешені ашылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> &nbsp; Бүгін облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаев, ҚР Парламенті Сенатының депутаттары Ақмарал Әлназарова, Руслан Рүстемов және Мәжіліс депутаты Мұрат Ергешбаев Арал ауданына жұмыс сапарымен барып, бірқатар әлеуметтік нысандардың құрылысымен танысты.Аймақ басшысы «Тоқабай - Абай» ауыз су желісі құрылысын бастау жұмыстарымен танысты. Бас мердігер - «САПА-ҚҰРЫЛЫС» ЖШС ұзындығы 169,1 шақырым сумен жабдықтау желісінің құрылысын 2025 жылдың сәуір айында аяқтамақ. Нұрлыбек Машбекұлы жұмысты сапалы жүргізіп, мерзімінде аяқтауды тапсырды.Әрі қарай облыс әкімі Жақсықылыш кентіндегі дене шынықтыру-сауықтыру кешенінің құрылыс алаңына барды. Кешен құрылысын «Өмірзақ» ЖШС жүргізуде, жобаның келісім-шарт құны 192,7 млн.теңге. Белгіленген мерзімінен кешіктіріліп жатқан нысан болғандықтан облыс әкімі мердігер мекеме басшысына жұмысшы санын көбейтіп, құрылысты 15 қыркүйекке дейін аяқтауды жүктеді.Одан әрі аймақ басшысы Тоқабай елді мекеніндегі №248 орта мектептің құрылысымен де танысты. Мектеп апаттық жағдайда деп танылып, былтыр демеушілік есебінен жаңа ғимарат салына бастады.Облыс әкімі білім ұясын оқу жылының екінші тоқсанында толық аяқтап, ел игілігіне тапсыруды міндеттеді.Айта кетейік, «Жайлы мектеп» ұлттық жобасы аясында алдағы 3 жылда Сыр өңірінде 100 млрд. теңгеден асатын қаржыға 21 мектептің құрылысы жүргізіледі. Оның 4-еуі Арал ауданында бой көтермек. Биыл 10 мектептің құрылысы басталса, оның екеуінің іргетасы Арал қаласы мен Сексеуіл кентінде қаланады. Ал«Ауылдық денсаулық сақтауды жаңғырту» ұлттық жобасы аясында 2023-2024 жылдары облыста 27 денсаулық сақтау нысаны салынады. Қазір Қызылжар, Бөген ауылдарындағы дәрігерлік амбулаториялардың құрылысы жүргізілуде.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/364176191_590976096556972_1707506070925577235_n_52c40e922f.jpg" alt="364176191_590976096556972_1707506070925577235_n.jpg"></figure>&nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/364063576_590975863223662_2876699041836837177_n_345fb4928f.jpg" alt="364063576_590975863223662_2876699041836837177_n.jpg"></figure>&nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/366715125_590976313223617_8684206577022132186_n_ce00ed36d5.jpg" alt="366715125_590976313223617_8684206577022132186_n.jpg"></figure>

 Облыс әкімі Арал ауданындағы әлеуметтік нысандарды аралады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгін «AMANAT» партиясы Қызылорда облыстық филиалы жанындағы Білім және денсаулық сақтау мәселелері бойынша кеңестің кезекті отырысы өтті.Мәжілісте ерекше қажеттіліктері бар балаларға мектептерде және мемлекеттік балабақшаларда инклюзивті білім берудің жай-күйі мен аймақта салауатты өмір салтын насихаттау мақсатында атқарылып жатқан жұмыстардың барысы меннаркологиялық, туберкулез, жұқпалы аурулардың өңірдегі жағдайы және олардың алдын алу бойынша жүргізілген жұмыстары туралы қаралып, талқыланды.Отырысқа аймақтық кеңестің төрағасы Н.Әмитов, кеңес мүшелері мен тиісті сала өкілдері қатысты.Кеңестің күн тәртібіне ұсынылған мәселелер бойынша облыстық білім басқармасының «Балалар мен жасөспірімдерді әлеуметтік қорғау бөлімінің» басшысы Ш.Жунісова және облыстық денсаулық басқармасы басшысының орынбасары М.Мирзанова хабарлама жасап, атқарылған жұмыстар жайын баяндады.Жиын барысында кеңес мүшелері ерекше қажеттіліктері бар балаларға жағдай жасау мен олардың қолжетімділігін арттыру және денсаулыққа зиян энергетикалық сусындар туралы ойларын ортаға салып, сала өкілдеріне ұсыныстар айтты.

«AMANAT»: Кеңес отырысы өтіп, маңызды мәселелер қаралды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Бүгін облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаев, ҚР Парламенті Сенатының депутаттары Ақмарал Әлназарова мен Руслан Рүстемов, Мәжіліс депутаты Мұрат Ергешбаев Арал ауданына жұмыс сапарымен барып, бірқатар әлеуметтік нысандардың құрылысымен танысты.Аймақ басшысы М-32 «Самара- Шымкент» республикалық маңызы бар автомобиль жолының 1248-1555 шақырымындағы орташа жөндеу жұмыстарын көрді. Ұзындығы 11 километрден астам автожолды «Қыран» ЖШС қалпына келтіруде. Оған республикалық бюджеттен 1 005,760 млн теңге бөлінген. Жөндеу жұмыстары биыл қазан айында аяқталады. Нәтижесінде жол жамылғысының ақаулары қайта қалпына келтіріліп, көлік қозғалысының қауіпсіздігі қамтамасыз етіледі деп күтілуде.Әрі қарай Нұрлыбек Машбекұлы «Қуатты өңірлер - ел дамуының драйвері» ұлттық жобасы аясында сатып алынатын пәтерлерді көрді. Биыл бағдарлама аясында Арал қаласынан 84 пәтерлік 42 үйдің құрылысы жүргізілуде. Баспана қараша айында пайдалануға берілмек.Еске салсақ, биыл аталған ұлттық жоба аясында облыста 1346 пәтерлік 26 тұрғын үй құрылысы жүргізілуде. Оның ішінде сатып алу құқығынсыз жалға берілетін 322 пәтерлік 9 тұрғын үй және 1024 пәтерлік 17 несиелік тұрғын үй бар. Ал 842 пәтерлік 20 тұрғын үйді жыл соңына дейін пайдалануға беру жоспарланған. Мұнан бөлек, Қызылорда қаласында жалғыз тұрғын жайы Қазақстан Республикасының заңнамасында айқындалған тәртіппен апаттық жағдайда деп танылған азаматтарға пәтер сатып алуға облыстық бюджеттен 6 млрд.теңге қаралып 34 пәтер, халықтың әлеуметтік осал топтарына 1000 пәтер сатып алуға республикалық бюджеттен 9,6 млрд. теңге бөлінді.Облыс әкімі аудан орталығындағы А. Сатаев және Төле би көшелерін жөндеу жұмыстарымен де танысты. Мердігер мекеме - «Арал құрылысы» ЖШС көшелердің астыңғы қабатын көтеріп, жарықтандыру жұмыстарын жүргізуде. Айта кетейік, «Моно және шағын қалаларды дамыту» бағдарламасы аясында 772,3 млн. теңгеге Арал қаласындағы 7 көшенің жолдары жөнделуде. Олардың жалпы ұзындығы 5,5 шақырымды құрайды.Әрі қарай аймақ басшысы Арал қаласындағы теміржол арқылы өтетін автожол көпірінің құрылыс алаңына барып, жұмыс барысын көрді. Аспалы көпірдің құрылысын «РИТМ» ЖШС жүргізуде, ұзындығы - 940 метр. Құрылыс жұмыстары наурыз айында басталды, нысан 2025 жылы пайдалануға беріледі. Қазір қажетті заттар және техникалар тасымалданып, нысан басы тегістелді, құрылыс-монтаж жұмыстары жүргізілуде. Бүгінде аудан орталығындағы көліктер бір ғана теміржол өткелі арқылы қатынайды. Өткел жабылғанда 2-2,5 шақырымға дейін автокөлік кептелісі пайда болып, жедел жәрдем, өрт сөндіру, құқық қорғау органдары сияқты кезек күттірмейтін қызметтермен қоса, тұрғындарға да кедергі келтіреді. Көпір пайдалануға берілген соң осы мәселе түпкілікті шешімін табады деп күтілуде.Айта кетейік, биыл Арал ауданының автомобиль жолдарын жақсартуға 7,2 млрд. теңге бөлініп, жалпы 30 жоба іске асуда.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/363778974_590891919898723_8263506356150569250_n_d7596f4b99.jpg" alt="363778974_590891919898723_8263506356150569250_n.jpg"></figure>&nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/363446797_590891943232054_2523081919308769442_n_6bfbedd9ea.jpg" alt="363446797_590891943232054_2523081919308769442_n.jpg"></figure>&nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/363818722_590892003232048_1611203735457158403_n_5d84939dde.jpg" alt="363818722_590892003232048_1611203735457158403_n.jpg"></figure>

Арал ауданында автомобиль жолдарын жақсарту мақсатында 30 жоба іске асуда

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Сақтандырылған мәртебесін алу үшін азаматтар өткен 12 айға немесе алдағы 12 айға жарна төлеуі тиіс. Сондай-ақ, жеңілдік санаттарына кіретін адамдарға мемлекет жарна төлейді. Ал әскери қызметшілер МӘМС төлемдерінен босатылған. Бұл ретте олар МӘМС жүйесінде сақтандырылған мәртебесін қалай ала алады? Осы жайында толығырақ білу үшін Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының жеке және заңды тұлғалармен жұмыс жөніндегі департамент директоры Забира Оразалиеваны әңгімеге тарттық.Әскери қызметшілер тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі шеңберінде және міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру аясында медициналық көмек ала алады. Осы екі пакет шеңберінде көрсетілген медциналық қызметтер бойынша денсаулық сақтау ұйымдарына қаражатты Әлеуметтік медициналық сақтарындыру қоры төлейді.&nbsp;ҚР «Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы» Заңына сәйкес әскери қызметшілер МӘМС жарналары мен аударымдарынан босатылды, яғни жұмыс берушілер олардың жалақысынан ұстап қалуды жүргізбейді.<blockquote>Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры МӘМС жүйесінде әскери қызметшілердің мәліметтерін «Адамдарды арнайы есепке алу» ақпараттық жүйесіне ЖСН көрсете отырып енгізілген әскери қызметшілер, құқық қорғау және арнаулы мемлекеттік органдарының қызметкерлері есебінен алады. Олар бойынша деректерді әскери бөлімдердің, әскери басқару органдарының қызметкерлері енгізеді. Қор жүйесінде әскери қызметшінің ЖСН-ы шыққан соң ол автоматты түрде сақтандырылған мәртебесін алады және жарналар мен аударымдарды төлеуден босатылады», – деді Забира Оразалиева.&nbsp;</blockquote>«Әскери қызмет және әскери қызметшілердің мәртебесі туралы» Заңның 50 және 52-баптарына сәйкес, әскери-медициналық мекемелер әскери қызметтен босатылған адамдарға және әскери қызметшілердің отбасы мүшелеріне міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесінде медициналық көмек көрсететін болады. Ол үшін қажетті нормативтік құқықтық база құрылды.&nbsp;Забира Оразалиеваның айтуынша, әскери-медициналық мекемелер ТМККК тізбесі және МӘМС жүйесіндегі медициналық көмек аясында тек әскери қызмет атқарып жүрген қызметкерлер ғана емес, сондай-ақ әскери қызметтен босатылған, әскери қызмет міндеттерін орындау кезінде ауруға шалдыққан, сонымен қатар, 20 және одан да көп жыл еңбек еткен адамдарға, әскери қызметшілердің отбасы мүшелеріне, азаматтық персоналға, медициналық қызметтердің өзге де тұтынушыларына медициналық көмек көрсетеді.<blockquote>«Әскери қызметшілерге азаматтық денсаулық сақтау желісінде медициналық көмек көрсету елдің барлық халқы сияқты, тіркелген жері бойынша емханада да жүзеге асырылады. Қолданыстағы заңнамаға сәйкес, келісімшарт бойынша әскери қызметшілердің отбасы мүшелері, сондай-ақ әскери қызметтен босатылған адамдар тіркелген денсаулық сақтау ұйымдарында амбулаториялық-емханалық көмек алады. Сондай-ақ, әскери-медициналық мекемелер мен тіркелген емханасы арасында бірлесіп орындау шарты болса, учаскелік дәрігер консультациялық-диагностикалық көмек алуға жолдама береді», - дейді Забира Оразалиева.&nbsp;</blockquote>Айта кетерлігі, осы санаттағы адамдарды әскери-медициналық мекемелерге жоспарлы стационарлық емдеуге жатқызу тіркелген медициналық мекемеде «Емдеуге жатқызу бюросы» порталы арқылы жүзеге асырылады. Шұғыл жағдайларда әрі қатты ауырсыну кезінде емдеуге жатқызу жедел медициналық жәрдем немесе өз бетінше жүгіну бойынша жүргізіледі.Әскерде борышын өтеп жүрген сарбаздар МӘМС жарналарын төлеу керек пе?ҚР Қарулы күштерінде мерзімді әскери борышын өтеп жүрген сарбаздар да осы кезеңге жарналар мен аударымдарды төлеуден босатылған. &nbsp;Яғни, жұмыс істеп жүріп, әскерге кеткен азаматтар жарналар мен аударымдарды төлемеуі және олар үшін қарыз жиналмауы керек.&nbsp;Сарбаздар туралы деректерді қорғаныс органдары жібереді. Егер қандай да бір себептермен мәліметтер уақытылы жіберілмей қалса, берешек пайда болады. Бұл жағдайда Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры басшысының атына берешекті жою туралы өтініш жазып, әскери билеттің сканерленген нұсқасын тіркеп kanc@fms.kz электрондық мекен-жайына жіберу керек.&nbsp;Егер әскерде борышын өтеп жүрген азамат үшін жарна төленсе, «Азаматтарға арналған үкімет» Мемлекеттік корпорациясы арқылы қате төленген жарналарды қайтаруға өтініш бере алады.Егер сіздің тағы да сұрақтарыңыз болса, өз емханаңыздағы «Пациенттерді қолдау қызметіне» жүгініңіз. Ал ол жерде мардымды жауап ала алмасаңыз, Қордың өзіңізге ыңғайлы арналары бойынша өтініш-шағымдарыңызды қалдыра аласыз:- fms.kz ресми сайты - Qoldau 24/7 мобильді қосымшасы - Telegramдағы SaqtandyryBot - 1414 Бірыңғай байланыс орталығыСондай-ақ Электронды үкіметтің egov.kz сайтындағы «Денсаулық сақтау» бөлімінде «Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесіне медициналық көрсетілетін қызметті тұтынушы ретінде қатысу туралы және аударымдардың және (немесе) жарналардың аударылған сомалары туралы ақпарат ұсыну» мемлекеттік қызметі арқылы медициналық сақтандыру жүйесіндегі өз мәртебеңізді тексеруге және жүргізілген төлемдер туралы ақпарат алуға болады. &nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/1_c86ae0ef58.jpeg" alt="1.jpeg"></figure>&nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/2_375f18362d.jpeg" alt="2.jpeg"></figure>

Әскери қызметшілер МӘМС үшін төлеу керек пе?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> &nbsp;Бүгінде ауылшаруашылығын дамытуға мемлекет тарпынан жасалып жатқан қолдау жоғары. Әсіресе мал шаруашылғын дамытып асыл тұқымды ірі қара өсіруге деген жұрттың ықыласы ерекше. Түрлі бағдарламалар арқылы төмен пайызбен несиелер алып өз шараушылықтарын өрісті етіп отыр. Тиісінше аталған шараушылықтың дамуы ауылдықтардың кәсібін кеңейтіп берекесін кіргізіп отыр. Оған дәлел өткен жылы аудан бойынша ауыл шаруашылығы өнімдерінің жалпы шығарылымы 9 649,3 млн теңге болып, 106,6 пайызға өсен. Оның ішінде мал шаруашылығы бойынша 5 869,0 млн теңге (102,6 пайыз), егін шаруашылығы бойынша 3 696,9 млн теңге (114,5 пайыз) болып отыр. Аудандағы барлық нысандағы ауыл шаруашылығы құрылымдарында 58 468 бас мүйізді ірі &nbsp;қара, 99 306 бас қой мен ешкі, 43 634 бас жылқы, 35 480 бас түйе және 4 089 бас құс (тауық) бар. Осы малдарды өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда мүйізді ірі қара малы 108,0 пайызға, жылқы &nbsp;111,8 пайызға, түйе 107,6 пайызға, құс &nbsp;111,8 пайызға артса, қой мен ешкі &nbsp;94,8 пайыз болды. Ауданда мал шаруашылығынан алынатын &nbsp;ет өндіру 3 584,6 тонна, сүт өндіру 8 063,2 тонна, жұмыртқа өндіру 103,1 мың дана.Сондай-ақ ауыл шаруашылығын қаржылай қолдау қоры БҰҰ Даму Бағдарламасымен бірлескен &nbsp;«Эко-Даму» &nbsp;несиелеу бағдарламасының &nbsp;екінші кезеңі басталды. &nbsp;Бағдарлама экологиялық таза кәсіпкерлік түрлерін қолдауға бағытталған және ерекше қорғалатын табиғи аумақтарға жақын орналасқан ауыл тұрғындарына арналған. Бағдарлама ауылдық жерлерде қоршаған ортаға зиян келтірмейтін және экожүйелерді сақтауға ықпал ететін жобаларды дамытуға бағытталған. Оған экотуризм, орман, балық, аңшылық, құс шаруашылығы, қоян шаруашылығы, ара шаруашылығы және жайылымдық жерлерді пайдалану жатады.<blockquote>&nbsp;– Ауыл кәсіпкерлері бизнес-жобаларды дамытуға 6%-бен 5 жылға дейінгі мерзімге несие ала алады. Ауыл кәсіпкеріне ҚР Ұлттық Банкі белгілеген 100 айлық есептік көрсеткіштен 5400 айлық есептік көрсеткішке &nbsp;дейінгі мөлшерде несие беру жоспарланған. Бағдарламаға қатысуға өтінім беру үшін Ауыл шаруашылығын қаржылай қолдау қорының облыстардағы филиалына бару керек. «Эко-Даму» бағдарламасының негізгі бағыттарының бірі тең экономикалық мүмкіндіктерді қамтамасыз ете отырып, гендерлік теңдікті сақтау, – дейді аудандық кісіпкерлік, өнеркәсіп және туризм &nbsp;бөлім статис маман Нұрлан Есенәлиев. &nbsp;</blockquote>Маманның айтуынша бұл бағдарламада несие алушы әйелдерге басымдық беріледі екен. Сондай-ақ аталған бағдарламаға ерекше қорғалатын Барсакелмес табиғи қорығына жақын орналасқан Қаратерең, Жаңақұрылыс, Беларан, Бөген, Аманөткел, Қамыстыбас, Қосжар, Райым, Мергенсай, Жетес би &nbsp;ауылдық округ тұрғындары қатыса алады. Өткен жылы аталған бағдарлама бойынша Бекбауыл ауылының тұрғыны кәсіпкер Тынайев Бақытжан жылқы шараушылығын дамытуға 4 миллион несие алған. Бүгінде кәсіпкердің шаруашылығы дамып келеді.&nbsp;<blockquote>– Бұған дейін де кәсіппен айналысып жүрдім. Бірақ мұндай несие алып көрген емеспін. Маған бағдарламаның төмен пайызбен берілетіндігі және әлеуметтік статусының ескерілетіндігі ұнады. Яғни мен көпбалалы ата-ана болғандықтан көптеген жеңілдіктер қарастырылы. Бастапқыда кәсібімді дамыту үшін алты айға дейін несие төлемеуге болатын каникул берілді. Қазір төлем жасап бастадым. Мөлшерлемес аз болғандықтан несиені төлеу қиындық туғызып жатқан жоқ, - дейді кәсіпкер.&nbsp;</blockquote>Ауылшаруашылық саласына деген мұндай қаржылай қолдау көрсететін бағдарламалардың ауыл халқының тұрмысын түзуге көрсететін септігі жоғары болып отыр. Өз кезегінде шалғайдағы ағайының қорасы малға толып, кәсіпкерлік көкжиегі кеңіді.&nbsp;

«Эко-Даму»: Берері мол бағдарлама

Kyzylorda-news.kz. Мемлекет дамуының көш басында отбасындағы береке бірлік тұрады. Өткені, отбасында жақсы өнеге алып өскен ұл мен қыз елдің дамуы жолында еңбек етеді. Ұрпағымен мың жасап үлгілі шаңырақ болып отырған жандарды көпшілікке таныстыру, олардың өмір жолын өнеге ету мақсатында жыл сайын «Мерейлі отбасы» байқауы өткізіліп тұруы да сөзіміздің дәлелі болмақ.&nbsp;Жер – ата-бабадан қалған қасиетті ата қоныс. Қазақтың болашағы алтын қазынасы. «Тал бесіктен жер бесіктің аралығындағы ғұмырыңның ұясын қорға,топырағын былғама, суын улама» деген аталарымыздан қалған насихат бар.Жер-Ана деп қастерлеп, жер асты байлығы мен ресурстарына қол созбауының мәні осында болса керек.Сол айтқандай Көлімбет бабаларымыздан тараған ұрпақтарының барлығы Құмбазар ауылын «Ата қонысымыз» деп атап, қайда жүрсек те жүрегіміздің түпкіріне сақтап келеміз.Менің әкемнің әкесі Бисен атамыз Құмбазарға жақын «Дің» деген жерде қоныстанып, дария жиегіне тал еккен.Қазірге дейін сол дария жиегіне егілген тал «Бисен талы» деп аталумен келеді. Қай кезде де Құмбазарға бара қалсам Бисен атамның ізі сайрап жатқандай көрінеді де тұрады.Міне,осы киелі ата қоныста кіндік қаны тамып, ұрпақтарын өсіріп,ауылының өсіп-өркендеуіне сүбелі үлес қосып жүрген азаматтарымыз аз емес. Ауыл мәдениетін көркейтіп-көтеруде ерен еңбектерімен еленіп жүрген, жанұясын өнер қанатына қалықтатқан ерлі-зайыпты Толағай және Гүлшат Досмамбетовтер туралы айтпақпын.Толағай Жұмамұратұлы 1962 жылы 3 қыркүйекте Құмбазар ауылында дүниеге келген.1977 жылы сегіз жылдық мектепті бітірген соң, Арал қаласындағы Т.Г.Шевченко атындағы №13мектепте оқуын жалғастырып,1979 жылы бітіріп шығады.Сол жылы қаладағы кәсіптік-техникалық училищесіне қабылданып, 1980 жылы механизатор мамандығын меңгеріп шығады.1980-1981жылдары Құмбазар ауылында орналасқан сол кездегі «Приарал» совхозының фермасына жұмысшы болып орналасты. 1981-1983 жылдары әскери борышын өтеп келген соң, сол фермада алты жыл бойы тракторшы болып жұмыс істеді.1989 жылдан бүгінгі күнге дейін Құмбазар ауылының клуб меңгерушісі болып абыройлы қызмет етуде.1991-1993 жылдары Ақтөбе мәдени-ағарту колледжін жұмыстан қол үзбей жүріп,сырттай бітірді. Толағай Алланың берген талантының арқасында кезкелген музыкалық аспаптарда шебер ойнай алады.Ол мектеп қабырғасында жүргенде-ақ өнерге бір табан жақын болатын.Мектептің барлық іс-шараларына қатысумен қатар,сахнада домбыраны қолға алып, термелерді құйқылжыта орындаушы еді.Мен өзім еңбекке баулу сабағынан дәріс бердім, сонда Толағайдың еңбекқорлығын да байқаушы едім. Байсалды да абзал азаматтың қабілетін ақын Күдері Қожаның баласы Қылыш би былай суреттеген: «Қошқар болар қозының маңдай жағы дөң болар, көсем болар баланың сөзі мен ісі жөн болар, шешен болар баланың ақылмен тілі тең болар, кісі болар баланың алды-арты кең болар. Адам болып ержетсе, кім екенін көз көрер, жақсы менен жаманды бақыт пен дәулет еңгерер» деген екен.Қылыш би баба айтқандай, Толағай ініміздің ісі мен сөзі, ақыл мен ана тілін қастерлеуі, оның алды-артының кеңдігі, әдептілігі,адалдығы мен ақкөңілділігі,елгезектігі,үлкенге пейілді, кішіге мейірімді екенін көріп жүрміз. Адамзатты өркениетке ұмтылдырған ұлы күштің мәні білім мен ғылым екені даусыз қайнар көзі кітап болса, сол кітаптардың киелі мекені кітапхана екені белгілі. Оның басқарып отырған клубында кітап қоры7257, оның қазақшасы – 5600. Ал оқырмандар саны –260, балалар саны 87 екенін айта кеткен жөн, бұл тұрғындармен байланыстың берік екенін көрсетеді. Ерен еңбегі ескерусіз қалған жоқ. Облыс,аудан әкімдері мен облыстық мәдениет басқармасынан алған Құрмет грамоталары баршылық. Облыстық және аудандық кәсіподақ ұйымдарынан әр жылдары алған Алғыс хаттарымен қоса басқа сала басшыларынан алған марапаттары бір басына жетерлік десе болады. «Басында бұлағы бар өзен ұзақ ағады» демекші, ауылдастар арасындағы татулық, ағайын-жекжаттарды жақындастыру, мәдениет саласындағы азаматтың беделге ие болуы, ана сүтімен дарыған жайсаң мінезі бір өзіне жарасып тұрғандай.Толағайдың әкесі Жұмамұрат Досмамбетұлы Қызылорда темір жол күзет бөлімінің күзетші қызметін атқарған,абыройлы еңбегінің арқасында елге сыйлы азамат болған жан. Анасы Күләш Абатқызы салиқалы өмір баспалдағынан өткен.Босағасы қонақтан арылмаған,ошағы оттан түспегенибалы ана болған деседі. Қасиетті Ислам мен Мұхаммед пайғамбарымыз ананы ерекше бағалап, дәріптеп, пір тұтқан екен.Толағай інімде анасын қастерлеген,дәріптеген, пір тұтқан анасын еске алғанда:«Анашым мені 1968 жылы қолымнан жетелеп, мектептің табалдырығынан алғаш рет аттатып, партаға отырғызып, қолыма қалам ұстатып, «Жақсы оқысаң, жақсы азамат боласың» деп бетімнен аймалап сүйгені бар еді. Анашымның сол сүйген жерін ыстыққа қақтатпай,суыққа тоңдырмай сақтап келемін және анашымның «Жақсы азамат бол» деген тапсырмасын осы бүгінге дейін өмір жолымда басшылыққа алып келемін.Мені мектепке апарғаннан кейін екі айдан соң небәрі 39 жасында дүниеден өтті» деген Толағай інімнің анасына деген сағынышын жүрегінің түпкі қойнауына сақтап келе жатқаны айтпаса да түсінікті.Күләш апа он баланы дүниеге әкелген алтын құрсақты «Батыр ана». Балалары әртүрлі жаста шетіней берген екен. Ырым болсын, тұрақтансын деген ниетпен Толағай дүниеге келгенде кіндігін әкесі Жұмамұрат кескен екен.Сол перзенттерінен апасы Ырыскүл Сапақ елді мекенінде, ал Алмагүл Алматы қаласында тұрып жатқан жарасымды жанұялар.Қазақта «Нағашыңды сыйла,анаңнан емген сүті үшін, әйеліңді сыйла балаңның емген сүті үшін» деген ұлағатты сөзі бар. Сол айтқандай елін құрметтеген, елі құрметтеген, аузы дуалы, көргені көп арда туған азамат болған. Өзіне пір тұтатын туған нағашысы Есепбаев Аманғали болса,Толағай осал болсын ба?! Толағай жар таңдаудан да маңдайлы болды.Сырдың шынарындай ару қызы Гүлшат Құрманалықызымен бас қосып, отау құрды.Бұл 1987 жыл болатын. Гүлшат 1990 жылы клубқа тазалықшы болып орналасты. Жұмыстан қол үзбей жүріп Қызылорда педагогикалықколледжіне қабылданып, «Мәдени-демалыс кешін ұйымдастыру»мамандығын игеріп, қазіргі таңда сол клубтың көркемдік жетекшісі болып абыройлы қызмет етуде. Гүлшат келініміз ұлттық салт-дәстүрді берік ұстаған, инабаттылығы көркіне сай, ұрпақтарының ардақты анасы. Ана сүтімен дарыған әйелге тән үлгі алар қасиеттері, жан тазалығымен қатар,туыс-жекжаттарды жақындастыра білген, қазанды, дастарқанды сияқты қасиеттер Гүлшат келініміздің бойына сіңген қасиеттерінің бірі.Алты перзентін дүниеге әкелген «Күміс алқа» таққан абзал ана.Гүлшаттың әкесі Құрманалы қатардағы жұмысшы болып еңбек етіп,ауылының қадірлі ақсақалы болған екен.Ал анасы Алмагүл тоғыз құрсақ көтерген «Батыр ана», қазір 85 жасқа келіп, немере-шөберелерінің шат күлкісіне бөленген әулеттерінің сүйікті отанасы.Гүлшат ауылының мәдени шараларын ұйымдастырып,оған жетекшілік жасап келеді. Оның аудан басшылығынан және басқада сала басшыларынан алған марапаттарын еңбегінің нәтижесі десе болады.Түрік педагогы Мұстафа Ергаш: «Ерлі-зайыпты адамдар оттегі мен сутегі сияқты. Бұл екі элементтен су пайда болады.Су адамның нәрі, ол лайланса, тіршілік те лайланады»демекші,олардың бір-біріне деген сыйластығының арқасында тіршіліктің адал бұлағын лайламаған мерейлі отбасын құра білді. Ұрпақтары тәуелсіз Қазақстанымыздың тұғырын бекемдеу жолында абыройлы еңбекке бөленген жайсаң жандар.Тұла бойы тұңғышы Жомарт – термеші-жырау. Оның келіннің бет ашу салтанатына қатысқаным бар еді.Жомарттың домбыра қағысы, ән салу ырғағы, құнарлы, тәрбиелі сөздері жұртшылыққа ұнап жатты.Тағы бір ерекшелігі,өсиет сөздерден кейін сәлем салдыру кезінде «Он сегіз мың ғаламды құдіретімен жаратқан Аллаға етші бір сәлем» деп бастауы барлық жақсылық Алладан болатынын жас келінге және жұртшылықты сезіндіріп тұрғандай сезім қалдырды. Жас өнерпаз Жомарт балама әулеттің үлкені ретінде ақ батамды бергенім бар еді.Айдана – жоғары білікті қобызшы, жолдасы Нұрланмен Жезқазған қаласында тұрып жатыр.Асылзат Алматының Абай атындағы университетін тәмамдап, сол қалада балабақша меңгерушісі болып абыройлы қызмет етуде. Жолдасы Нұрбол төтенше жағдайлар бөлімінде қызметте. Бекзат – Құмбазарда нан өнімімен айналысатын кәсіпкер. ЖаннұрТ.Жүргенов атындағы өнер академиясының кино және телевидение мамандығын биыл бітірді.Ал кенже ұлы Кішкене Елебеков атындағы оқу орнында дәстүлі ән бөлімінде дәріс алуда. Биыл 2023 жылы Украинада онлайн форматта өткен халықаралық дәстүрлі ән байқауында екінші орын алып, қуанышқа бөлегені бар.Байқап отырсақ,«Өнер – ағып тұрған бұлақ,ілім – жанып тұрған шырақ» деп бабаларымыз айтқандай, балаларын өнер бұлағына қандырған, ілімнің шырағын жақтырған заман ағымынан нәр алдырған өнегелі һәм өнерлі отбасы десе жарасар.Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың ұлықтау рәсімінде сөйлеген сөзінде: «Мен сайлауалды сөздерімде ауылды өркендету ісіне баса назар аудардым. Бүгінде Қазақстан халқының 40 пайызға жуығы ауылда тұрады. «Ауыл – ел бесігі» деп халқымыз бекер айтқан жоқ. Сондықтан ауылдағы жағдайды жақсарта алмасақ бәрімізге сын. Сол үшін мен бүгін ауылды дамыту мәселесі туралы Жарлыққа қол қоямын. Осы құжат арқылы Үкіметке ауылды дамытудың 5жылға арналған нақты жоспарын әзірлеуді тапсырамын. Бұл менің жаңа Президенттік мерзімдегі бірінші Жарлығым болады. Үкімет ауылды дамытуға арналған барлық жобаны жүйелі түрде реттеп, жинауға тиіс. Сонан кейін мақсатты түрде тиісті жұмыс жүргіземіз» деген еді.Шын мәнінде ауыл, қала тұрғындарының да әлеуметтік жағдайлары жақсару керек, өйткені күнделікті тұтынатын азық-түлік сол ауылда өндіріледі. Ауылды өркендетумен қатар ауыл мәдениетін көркейту де маңызды шараның бірі деп білемін. Ал осындай игілікті шараларды жүзеге асырып жатқан ауыл азаматтары, оның ішінде Толағай Жұмағұлұлына және оның адал жары Гүлшат Құрманалықызына ауыл мәдениетін жоғары деңгейге жеткізе беруіне тілектеспіз

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары