<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Адам саудасына қатысты сенім телефондары жарияланды.Адамдарды заңсыз әкетуге, әкелуге және сатуға байланысты қылмыстардың алдын-алу мақсатында адам саудасына қарсы күрес жөніндегі республикалық сенім телефон нөмірі - "11616" және "8-8000-8000-15" қызу желісі; "150" балалар мен жастарға арналған ұлттық сенім телефоны.

Адам саудасына қатысты сенім телефоны жарияланды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазалыда «AMANAT» партиясы аудандық филиалы жанынан құрылған мониторингтік топ аудандық ауыл шаруашылығы мен жер қатынастары бөлімінің және кәсіпкерлік бөлімінің мамандарымен бірлесе Әйтеке би кентіндегі бірнеше сауда орындары мен дәріханаларда және жанар-жағармай құю бекеттеріндегі баға тұрақтылығы мен қамтылуына бақылау жүргізді.&nbsp;Мониторинг жүргізу барысында кәсіпкерлерге азық-түлік бағасын шекті бағадан асырмау жөнінде түсіндірме жұмыстары жүргізілді.&nbsp; Сондай-ақ дәріханаларда тұрғындар жиі тұтынатын дәрі-дәрмектер бағасы тұрақты әрі қоры жеткілікті екені, жанармай бекеттерінде баға қалыпты және қауіпсіздік техникасы сақталғандығы анықталды. Мониторингтік топ мұшелерінің бұл ісіне тұрғындар риза екендіктерін айтады.&nbsp;<blockquote>«Қазір барлығы қымбат. Азық-түліктің бағасы қалтаға қонымды болғаны дұрыс. Адамға ең қажетті деген көкөністер мен ұн өнімдерін үнемі бақылауда ұстап отырғаны жөн. Кейбір кәсіпкерлер кейде абағаны шарықтатып жібереді. Оларға салсаң, алсаң ал, алмасаң қойдың кері.Осы ретте басшылық тараптан осындай бағаға бақылаудың жүйелі түрде, үнемі болып тұрғаны құптарлық жағдай», – дейді тұрғындар.</blockquote>

Партия тарапынан кезекті мониторинг жұмыстары жүргізілді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Сырдария ауданында әлеуметтік мәселелер бойынша айналасатын арнайы бөлім бар. Яғни, тәжірибелі басшы Мақсұт Қаратаев басқаратын Сырдария аудандық жұмыспен қамту, әлеуметтік бағдарламалар және азаматтық хал актілерін тіркеу бөлімінің жұмысы қай кезде де қауырт. Сан саланы қамтыған бөлімнің мамандары халықтың әл-аухатын жақсартуға барын салып келеді.&nbsp;Өз кезегінде аталған бөлімнің &nbsp;осы жылдың І ауысымында атқарылған жұмыстары біршама. Мәселен, 2021-2025 жылдарға арналған кәсіпкерлікті дамыту жөніндегі ұлттық жобасы негізінде бірқатар жұмыстар жүргізілді. Айта кетейік, &nbsp;«Жаңа бизнес идеяларды іске асыруға мемлекеттік гранттар беру» тетігі бойынша - 36 адам грант иегерлері атанса, &nbsp;«Әлеуметтік жұмыс орындарына» 32 адам жолданды. Сонымен қатар &nbsp;«Жастар тәжірибесіне» 28 жас маман, &nbsp;«Қоғамдық жұмыстарға» - 772 адам, &nbsp;«Алғашқы жұмыс орындарына» 2 адам, «Ұрпақтар сабақтастығы» бойынша 1 адам, «Күміс жас» бойынша 44 адам жұмысмпен қамтылды.<blockquote>Аудандық жұмыспен қамту, әлеуметтік бағдарламалар және азаматтық хал актілерін тіркеу бөлімі тарапынан жергілікті тұрғындарға сан түрлі қызмет ұсынылады. Мүмкіндігі шектеулі жандарды барынша қолдаумен қатар, азаматтарды жұмыспен қамту мәселесі – күн тәртібінен түспейді. Біз қашанда аудан тұрғындарына құқұқтық кеңес беріп, бос жұмыс орындарын ұсынамыз. Қазіргі уақытта «Күміс жас» бағдарламасы &nbsp;көпшілік сұранысына ие. Шын мәнінде мемлеткеттік бағдарламаларды тиімді бағытта азаматтарға түсіндіре алуымыз керек. Сонда жастар мен ересектерді жұмыспен қамти аламыз. Айта кететін жайт, жергілікті тұрғындар бизнеспен айналысам деген жағдайда қайтарымсыз гранттарға ие бола алады, – деді бөлім басшысы Мақсұт Қаратаев.&nbsp; &nbsp;</blockquote>

Сырдарияда «Күміс жас» бағдарламасы бойынша 44 адам жұмыспен қамтылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Елімізде баспана алуға арналған мемлекеттік бағдарламалардың көп екенін жақсы білеміз. «7-20-25»-тен бастап, «Бақытты отбасы», «Баспана Хит» пен «Шаңырақ», одан қалса әр өңірдің жастарды тұрғын үймен қамтитын жобалары бар. Әрине, бұның бәрін игі істің қатарына жатқызсақ болады. Дегенмен кей бағдарламалар турасында басылмаған дау да бар. Мәселен, былтыр қазанда көпшіліктің баспаналы болуына септескен «7-20-25» бағдарламасы аяқталуға таяғаны хабарланды. Көп ұзамай мемлекет «7-20-25»-ке балама болатын жаңа ипотекалық бағдарламаны нарыққа шығаруға ниет етпек.Жалпы, жеңілдетілген ипотеканың тиімділігі жайында сан түрлі пікір бар. Бірі қажет санаса, енді бірі бұл істі банктердің өзіне қалдырғанды жөн деп есептейді.&nbsp;Біз осы турасында сараптап, мамандар пікірін біліп көрдік.Жаңа бағдарламаның жаңалығы бар ма?Былтыр күзде Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрі болып тұрған шағында Қайырбек Өскенбаев «7-20-25»-тің орнын басатын жаңа бағдарламаны қолға алып жатқанын мәлімдеді. Сол кездегі министрдің сөзінше, мемлекет алдымен халықтың әлеуметтік осал тобының баспанамен қамтылғанын қалайды. Бірақ басқа да негізгі адамдар массасы туралы ұмытуға болмайтынын ескерткен. Демек, әркімді категорияға бөлмей, туындаған қиындыққа байланысты әр отбасына жеке мән беру керек. Бір сөзбен айтқанда, әр отбасының цифрлық портреті құрылады.<blockquote>«Заң аясында қарастырып жатырмыз. Ең бастысы, алғашқы жарнасы және қолжетімді ставкасы болады, 7 пайыз шегінде. Есте болса, «Баспана Хит» бойынша 12 пайыз болған еді. Қайталама нарық қатты сұранысқа ие болды. Адамдар жаппай сатып алды, бірақ біз 7 пайыздан асырмаймыз деп отырмыз», – деген еді Өскенбаев.</blockquote>Алдын ала мәліметке сүйенсек, несие беру мерзімі 20 жылды құрамақ. Алғашқы жарна алынатын тұрғын үй құнының 20 пайызынан кем болмайды. Үйді бірыңғай оператор кепілдік берген, салынып жатқан құрылыстан да, бастапқы нарықтан да алуға болады. Займның ең жоғары сомасы өңірлерге байланысты өзгереді. Мысалы, Астана мен Алматы қаласында – 35 млн теңгеге дейін; Ақтау, Атырау және Шымкент қаласында – 25 млн теңгеге дейін; Қарағанды қаласында – 20 млн теңгеге дейін; өзге аймақтарда – 15 млн теңгеге дейін. Былтыр тиісті органдар және екінші деңгейлі банктер бағдарлама шарттарын талқылаған. Әйткенмен алдағы уақытта қандай да бір өзгерістер енгізілуі мүмкін. Ал «7-20-25» бағдарламасы 2018 жылдың жазында басталғанын білеміз. Содан бері тиімді әлеуметтік бағдарламаның арқасында мыңдаған қазақстандық баспаналы болыпты. 2021 жылдың 19 мамырында Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің төрағасы Мәдина Әбілқасымова «7-20-25» бойынша қаржыландырудың тоқтайтынын мәлімдеген. Содан бері аталған бағдарламаның аясында дау туындай бастады.«Мемлекет нарық принциптеріне орын босатып, біртіндеп несиелеу бағдарламаларынан шығуы керек. Үкімет тікелей қаржыландырудан кәсіпкерлік субъектілерінің несиелік тәуекелдеріне кепілдік беруге көшу мүмкіндігін қарастырады. Осыған байланысты биыл жыл басында Үкімет, Ұлттық банк және Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі арасындағы 2021-2023 жылдарға арналған макроэкономикалық саясат шараларын үйлестіру туралы келісімге қол қойылды. Ол бойынша Ұлттық банк 2023 жылдан бастап мемлекеттік бағдарламаларды қаржыландырудан кете бастайды», – деген болатын Әбілқасымова.Дау деп нені меңзедік? Негізі «7-20-25» бойынша 1 жылға 100 миллиард теңге қарастырылып отырды. Бірақ ол сомма сұраныстың көптігінен жетпей жатты. Әр үйді 20 миллион теңгеден бағаласақ, 5 мың баспана алуға жетеді. Ал бір ғана елорданың өзінде бағдарлама бойынша кезекте мыңдаған адам тұр. Ақыры көпшілік бекітілген лимитті алып тастауды сұраған. Әйтсе де жауаптылар лимитті көбейте алмайтыны белгілі. Қосымша қаржы тағы да шығынды талап етеді. 2022 жылдың 29 қыркүйегіндегі ақпарат бойынша «7-20-25» аясында 54 022 займ берілген, ол үшін 701,5 млрд теңге қаржы бөлінген. Ұлттық банк таратқан дерек бойынша, бағдарлама аясындағы займдардың басым бөлігі Астана (287,4 млрд теңгеге 18914 займ), Алматы (157,8 млрд теңгеге 10712 займ) және Шымкент (48,2 млрд теңгеге 4008 займ) қалаларына тиесілі екен. Бағдарлама қаржыландыру көлемі 1 трлн теңгеге жеткен кезде толық тоқтайды. Қазір банктер бұл бағдарлама бойынша ипотека бермей жатқаны – соның бір дәлелі.Айтпақшы, «7-20-25»-пен бірге ел арасында ерекше танымал болған «Баспана Хит» ипотекалық бағдарламасы бойынша да азаматтар бастапқы және қайталама нарықтан үй сатып алды. Сондай-ақ, бұл бағдарлама аясында үлестік құрылыстан да үйге тапсырыс беруге болатын. Бағдарлама аясында баспана 15 жылға дейінгі мерзімде, жылдық 10,75 пайызбен және алғашқы жарнаның 20 пайызын құю талабымен беріледі. Бірақ бағдарлама 2021 жылдың соңында аяқталып қалды.Қайта қарайтын жайт көпТаяуда Мәжіліс депутаты Дәулет Мұқаев Премьер-министрдің бірінші орынбасары Роман Склярға дәл осы мемлекеттік бағдарламалар бойынша депутаттық сауал жолдады. Оның ойынша, халықты қолжетімді және сапалы баспанамен қамтамасыз ететін мемлекеттік бағдарламалар тиімсіз, сұранысты өтемейді. Осы жайттарға тоқталған ол бірнеше ұсыныс айтқан.Ең алдымен «Нұрлы жер» мемлекеттік бағдарламасы аясындағы «Бақытты отбасы» және «Шаңырақ» бағдарламаларының талаптарына өзгеріс енгізу қажет. 2019 жылдан бері жүзеге асып келе жатқан «Бақытты отбасы» бағдарламасына жыл сайын бюджеттен 50 млрд теңге төңірегінде ақша аударылып, 8 мыңға жуық отбасы үйлі болыпты. Бағдарлама аясында максималды несиелеу сомасы аймақтар бойынша 15 миллион теңгеге тең. 2019-2020 жылдары бұл ақшаға 2 бөлмелі үй алуға мүмкіндік болса, қазір пәтер бағасы өскен соң тек 1 бөлмелі үй алуға мәжбүр. Ал «Бақытты отбасы» бағдарламасына көпбалалы отбасылар қатысады, яғни, кемі 4 баласы бар отбасылар. Бір бөлмелі пәтерде 4 баламен қоса ата-анасының өмір сүруі қиын болатыны айтпаса да түсінікті. Демек, максималды соманы біршама көтерген жөн.Бұл тұста Мұқаев жас отбасылардың ажырасу мәселесіне де тікелей баспана жайы әсер ететінін жеткізіпті. «Отбасы банкі» тарапынан жүзеге асып жатқан «Жас отбасы» бағдарламасында бастапқы жарна 50 пайыз деп бекітілген. Мұнша қаражат жастардың қолында бола қоймасы анық.Депутат сауалында біз сөз еткен «7-20-25» бағдарламасы да бар. Бағдарлама ұйымдастырушылары «ақша бар, бәрі жақсы, бағдарлама жұмыс істеп тұр» деп көрсетеді. Алайда бірде-бір банк қазір «7-20-25» бағдарламасы бойынша ипотека бермейді. Мұқаевтың айтары сол – лимитті алып тастау жайы. Бірақ жауаптылар бұған келіспейтінін жоғарыда айттық. Себебі маусым сайын лимит қойып қойған. Халық банктер алдында түнеуге мәжбүр. Бұл тұрғыда «7-20-25» бағдарламасы бойынша лимитті алып тастау қажет. Бағдарлама 2029 жылға дейін созылады дегенімен, оған дейін аты бар заты жоқ бағдарламаға айналуы әбден мүмкін. Мыңдаған адам банктен мақұлдау алғанымен, лимит кесірінен үйдің кілтін ала алмай жүр. Не де болса, мемлекеттік бағдарламаларды қайта сүзгіден өткізу қажет-ақ.Баға өндіріспен өлшенедіЖалпы, жеңілдетілген ипотека немесе жеңілдетілген автонесие, арзан кредитке келгенде қаржы мамандарының көбі жақсы көзқарас танытпайды. Неге? Себебі мұндайда елдің экономикалық ахуалын да ойлау керек. Мысалы, экономист Арман Бейсембаевтың айтуынша, жеңілдетілген ипотекалық бағдарламалардың қажеті шамалы. Оның орнына банктер өздері жылдық 17-18 пайызбен несие беруі қажет.<blockquote>– Түрлі бағдарламалардың пайдасы аз. Қазір пайдасы бар секілді боп көрінгенімен, түбінде экономикаға орасан зиян алып келеді. Пайыздық ставка 15 пайыз шамасында тұрған кезде 7 пайызбен несие беруге болмайды. Бұл – нонсенс. Қазір мемлекеттік ипотека бүкіл ипотека нарығының 100 пайызын иеленіп тұр. Егер түрлі ипотекалық бағдарламаларды тоқтататын болсақ, үй бағасы адекватты күйге оралады, – дейді сарапшы.</blockquote>Маманның сөзінше, мұндай жеңілдетілген бағдарламаларды халықтың белгілі бір санаты, мәселен, көпбалалы отбасылар, жалғызбасты аналар, мүгедектер, мүгедек бала тәрбиелеп отырған отбасылар үшін ғана қалдырған оңтайлы болмақ. Бейсембаевтың сөзінің жаны бар, өйткені жоғарыда айтқан бағдарламалардың шикілігі сол қаржы жағынан шығып тұр. Дегенмен тағы бір маман – экономист Бауыржан Ысқақовтың айтуынша, біздің жағдайымызда жеңілдетілген ипотекалар міндетті түрде болуы тиіс.<blockquote>– Басқалай балама болатын нұсқа жоқ. Егер жеңілдетілген ипотекаларды жоятын болсақ, халыққа қолжетімді баспана бағаларын қалыптастыруымыз керек. Бірақ тәжірибе көрсеткендей, бізде еш құрылыс компаниясы тұрғын үйлерін нарықтағыдан 10-15 пайызға арзан етіп сата алмайды. Олардың да өз уәжі бар: құрылыс материалдарының 65-70 пайызы шетелден келеді. АҚШ долларымен немесе рубльмен алып, теңгемен сату тиімсіз. Ал тұрғын үй құнын қолдан түсірсек, қаншама компаниялардың банкрот болуына соқтырамыз. Сол себепті мемлекет нарыққа тиімді әсерін тигізу үшін жеңілдетілген несиелер беруі керек. Егер бұндай бағдарламалар жойылса, көптеген саланың құлдырауына жол ашып аламыз. Компаниялар 35-40 пайыз потенциялынан айырылады. Түбінде құрылыс материалдарын өндіретін кәсіпорындардың да жұмысы шектелуі мүмкін. Қазіргі басты мәселе – құрылыс материалдарының кем дегенде 70 пайызын отандық өндіріспен өтеу мақсаты. Сол кезде ғана бағаның өсуі тоқтар еді, – дейді ол.</blockquote>Ысқақовтың айтуынша, алдағы 10 жылда халықтың тұрғын үйге сұранысы 15-20 есеге дейін өседі деген болжам бар. Бұл тұста банктердің ипотекалық бағдарламалары да назардан тыс қалмауы тиіс. Жайлы, ауданы үлкен баспана алғысы келетіндер жағдайы жетсе нарықтағы бағамен несие ала бергені жөн.Сонымен, баспана тақырыбында қайта қарайтын дүниелер жетерлік. Әрине, билік оның бәрін түсініп отыр, айыптай да алмаймыз. Өйткені, сұраныс тым жоғары, оның бәрін өтеу қаржыға тіреледі. Жеңілдетілген ипотекалар азаматтардың баспаналы болуына септескені анық. Мемлекеттік бағдарламалардың әрі қарай жалғаса бергені абзал, әйтпесе халық үшін басқалай таңдау да жоқ болып тұр.&nbsp;

Тұрғындар мемлекеттік бағдарламалар арқылы баспаналы болмақ

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> «Сары қымыз сүйегіңе сіңсе, сан ауруды кеседі» деп атам қазақ бекер айтпаған ғой. Қымыз, оның ішінде саумал барлық дертке шипа, ағзаға күш береді. Бүгінде адамдар, әсіресе балалар тәтті суларға үйір болған. Соның орнына сары алтындай үйірілген қымыздан ішсе, өзінің денсаулығына пайда, шөлі де қанар еді. Бірақ біздің ауылда саумалға деген сұраныс артып келеді. Бие сауып отырған соң жақсы білемін. Шүкір, бүгінде 5-6 тұрақты тұтынушым бар, күнде келіп, саумал ішіп кетеді, – деп бастады әңгімесін бие байлаған Жалағаш ауданына қарасты Мырзабай ауылының кәсіпкері Айгүл Омарова.Иә, қымыз – қазақ халқының ұлттық сусындарының ішіндегі ең құрметтісі. Ол тек қана бие сүтімен ашытылады. Бие сүтінің осындай ерекше қасиеттерінің арқасында қышқыл да дәмді, адам ағзасына шипалы сусын пайда болады. Баршамызға белгілі қазақ халқы өзін қымыздың ең мықты сарапшысы деп санайды. Сондықтан болар, біз де ауылға барып тұрған соң жылқы байлап, саумал сауған кәсіпкердің шаңырағына соғып, жұмысының тынысымен танысуды жөн көрдік.Айгүл Омарова ауладағы қорасына 2 биені байлап қойыпты. Жылқының шөбі, су-жемі алдында, одан мәселе жоқ көрінеді. Жолдасы Сағдат Ілиясов жаз түссе, көпке бармай-ақ ауыл маңайынан мал азығын, яғни жоңышқасын дайындап алады. Ауылда тұрып, атакәсіппен айналыспай, жұмыс жоқ дегенді сылтау санаған Айгүл апай осыдан 1 жыл бұрын мемлекеттен қайтарымсыз грант алып, 2 биені сатып алады. «Үш бие – бұлақ, екі бие – ел асы, бір бие – жоқтың қасы» демекші, бүгінде ол ауыл тұрғындарын саумал мен қымызбен қамтып отыр. Тіпті аудан орталығынан келіп, саумал ішуге ниет білдіргендер де бар екен.&nbsp;Иә, тірлік бастасаң, тынысың да кеңейтіні тағы бар, келешекте кәсіпкер мем-лекеттен қаржылай қолдау көріп жатса, кәсібін кеңейтіп, өнімін аудан орталығына, тіпті Қызылорда қаласына да өткізу ойында бар. Әрине «Қолы қимылдаған адам кедейліктің дәмін татпайды» деген сөз бар емес пе?. Біз де Айгүл апайдың жоспарын құптап, сәттілік тіледік. Ал ауыл әкімдігінің қызметкері Роза Жоламанова да бұл мәселе бойынша көмек беретінін жеткізді.&nbsp;Бие сауып, қымыз пісу машақаты көп, уақыт алатын күрделі жұмыс екені белгілі, десе де ауылға да заманауи үдерістің бір ұшы келіпті. Айгүл апай биені арнайы сауын құрылғысы арқылы күніне 5 рет 3 сағат сайын сауады екен. Бір сауым сүт жарты немесе бір литрге дейін жетеді. Түсте қорада тұрған жылқыларды екі сағаттай кездіреді. Кешке таман жылқышылар малды тағы да серуендетіп, көрші жайылымдағы жоңышқаға апарады. Бір қызығы, биелерді әрі кетсе 1 минутта тез сауып болу керек. Өйткені төрт түлік малдың ішіндегі жылқы – өте кірпияз, таза, кінәмшіл, судың тазасын ғана ішетін мінезді жануар.&nbsp;Кәсіпкер негізінен өнімін саумал түрінде өткізеді, ал артылғанынан қымыз піседі. Саумалдың 1 литрін 1000 теңгеден сатады. Қымызға су құйып, қымыздың дәмі мен сапасын кетіргенше, бағасын 100 теңгеге көтерген тиімді деген қағиданы ұстанатын кәсіпкердің өніміне сұраныстың жоғары болуының сыры осы шығар.<blockquote>«Саумалға қай кезде де сұраныс көп. Жылдың қай мезгілі болсын саумалды емге пайдаланатындар бар. Қымызға да сұраныс жоқ емес. Бірақ қымызды ашыту – машақаты көп жұмыс. Оған жақсылап дайындалу керек. Биені бие көнекке немесе ағаштан жасалып, ысталған шелекке сауады. Оның алғашқы ашытқысын «қымыздың қоры» деп атайды. Жаңа сүтпен қорды араластырып, ірімтігін жазады, ашуын басып отырады. Біріншіден, бие сүті ағаш күбіде ашытылуы қажет, өйткені темір ыдыста сүттің құрамы өзгеріп, пайдалы заттар жойылады және дәмі де өзгереді. Болмаса, жылтыр сырлы кәстрөлде дайындауға да болады. Бірақ бұл әдіс те онша емес. Екіншіден, сүтті біркелкі сапырып отыру керек. Қымызды көп сапырғанда оған оттегі көп сіңеді. Дәмі таңдай қақтырар қымызды дайындау үшін оны күріш немесе тары суымен, айранның сарысуымен, сиыр мен ешкі сүтімен сұйылтуға болмайды. Оған қоса су құйсаңыз, құрттым деп санаңыз», – дейді Айгүл Омарова.</blockquote>Бір қызығы, қымызды дұрыс дайындап қана қоймай, оны дұрыс іше білу де қажет екен. Айгүл апай бізге үйге кіріп, қымыздан дәм татуды ұсынды. Әрине бірден келісе кеттік. Үлкен тостағандағы қымызды алып, ожауымен сапыра бастады. Сары алтындай үйірілген қымызды көріп, тәбетіміз ашыла кетті. Әріптесім Кенжетай екеуміз 2 қайтара балдай тәтті қымыздан сіміріп алдық. Жасыратыны жоқ, таңдайымызды кептірген кешегі ыстықта шөліміз бірден қанды.&nbsp;Отағасының айтуынша, қымыздың өзі түр-түрге бөлінеді екен. Атап айтар болсақ, бал қымыз – бал, қант, өрік-мейіз қосылып ашытылған қымыз. Ол сырқат адамға, балаларға, жас босанған әйелдерге беріледі. Сірге жияр қымыз – күздігүні бие ағытарда бірнеше күн жиналған қымыз, салт бойынша сірге жияр қымызға ел ша¬қырып, бөліп ішкен. Уыз қымыз – бие сүтінің уыз дәмі тарамаған кезде ашытылған қою қымыз. Май қымызы деп те аталады. Сары қымыз – жаздың ортасында, шөп әбден піскен, буыны қатқан кездегі қымыз. Тіпті қысқы қымызды тек хандар, байлар мен ауқатты адамдар, ал жазғы қымызды бүкіл халық болып ішкен деседі.Иә, мемлекет кәсіп бастаймын деген ауыл тұрғындарына мол мүмкіндік беріп отыр. Тек жұмыс істеймін, табыс табамын деген ынта-ықыласың болса, жеткілікті. Соны түсінген мырзабайлық ағайындар да жаппай кәсіпкерлікке бет бұра бастаған. Өйткені сүйікті ісін табыс көзіне айналдыруға ниетті азаматтар ауыл әкімдігі қызметкерлеріне жол сұрап, жиі жолығады екен.<blockquote>«Бүгінде кәсіптің түр-түрі бар. Әр істің өзінің ерекшелігі мен қыр-сыры тағы бар. Бірақ мемлекет кәсіп ашқысы келетін азаматтарды оқытуға, жаңа іске үйретуге, тіпті қаржылай көмек беруге әрдайым дайын. Біз оны күнде айтып та жүрміз. Мемлекеттік бағдарламалар да көп. Мәселен, «Ауыл аманаты» бағдарламасы кәсіп ашамын деген ауыл тұрғындарына үлкен демеу болары сөзсіз. Жаман емес, бүгінде ауыл тұрғындарының кәсіпке деген көзқарасы оңды. Нақтырақ айтсам, ауылда қазіргі таңда 80 жеке кәсіпкер жұмыс жасап тұр. Былтырдың өзінде 6 ауыл тұрғыны пайыздық үстемақысы төмен несиеге қол жеткізіп, мал шаруашылығында кәсібін ширатып отыр. Оларға мемлекет тарапынан жалпы құны 20 млн 862 мың теңге үлестірілді. Мұнан бөлек биыл тағы 6 азамат грант жеңіп алды. Олардың әрқайсысы 1 млн 225 мың теңге қайтарымсыз қаржылай қолдауға ие болды», – дейді әкімдік қызметкері Роза Жоламанова.</blockquote>Жалпы, Жалағаш ауданының тіректі ауылына айналған елдегі тыныс-тіршілік осындай. Ең бастысы, ауызбіршілігі мығым, ісі тиянақты ағайынның тату-тәтті тір-лігіне сүйсіне қарадық. Осылайша ауыл маңында бір терең тыныс алып, аудан орталығына қарай беттедік...

Ұлттық сусын ұсынған кәсіпкер

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Елімізде жекелеген санаттағы азаматтарға арнайы мемлекеттік жәрдемақы тағайындалған. Әлеуметтік кодекс енгізілгеннен кейін жәрдемақы мөлшері өседі. Қай санаттағы азаматтар үшін аталған жәрдемақының мөлшері өсетіні туралы «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы» КЕ АҚ-ның Қызылорда облысы бойынша филиалының Әлеуметтік қамсыздандыру бойынша Сырдария аудандық бөлімінің басшысы Сағидолла Еламанов әңгімелейді.&nbsp;– Сағидолла Балтабайұлы, елімізде мемлекеттік жәрдемақы қандай заңға сәйкес қандай санаттың өкілдеріне тағайындалады?&nbsp;– "Қазақстан Республикасындағы арнайы мемлекеттік жәрдемақы туралы" заңға сәйкес, арнайы мемлекеттік жәрдемақы жекеленген санаттың өкілдеріне тағайындалады. Берілетін төлем мөлшері республикалық бюджет туралы заңда көрсетілгендей, жылына белгіленген айлық есептік көрсеткішке (АЕК) және ең төменгі күнкөріс деңгейіне байланысты болады. Арнайы мемлекеттік жәрдемақының мөлшері төлем алушының қандай санатқа жататынына байланысты әр түрлі болуы мүмкін. Осы жылдың 1 шілдесінен бастап «Республикалык бюджеттен төленетін жәрдемақылардың және мемлекеттiк әлеуметтiк сақтандыру қорынан төленетін әлеуметтiк төлемдердiң мөлшерiн арттыру туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысына сәйкес жекеленген санатта алушылар қайта қаралып көбейтіледі. Жәрдемақылардың көбейтілу себебі 2023 жылғы ең төменгі күнкөріс деңгейі коэфицентінің және айлық есептеу көрсеткіш коэфицентінің өзгеруіне байланысты болып отыр.&nbsp;– Қай санаттағы азаматтардың арнайы мемлекеттік жәрдемақы мөлшері өседі?&nbsp;– Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан төленетін еңбек ету қабілетінен айырылу және асыраушысынан айырылу жағдайы бойынша әлеуметтік төлемдердің мөлшері 1шілде 2023 жылдан 14,5 пайызға қайта қаралып көбейтіледі. Сырдария ауданы бойынша 2401 адамның жәрдемақысы көбейеді деп күтілуде. Атап айтқанда, зейнетақы төлемі мүгедекттіке жеткізілген және асыраушысынан айырылғандарға жәрдемақы, жәрдемақы, алтын алқамен марапатталған аналарға, бұрын батыр Ана және Ана даңқы 1-2 дәрежедегі марапатталған аналарға, мемлекеттік әлеуметтік мүгедектігіне байланысты жәрдемақы, мемлекеттік әлеуметтік асыраушысынан айырылған деректі жәрдемақы, бала кезінен мүгедектерді бағып камқор жасап отырғандарға, 1-ші топ мүгедектерге күтім жасап отырғандарға, арнайы мемлекеттік жәрдемақылар, мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан еңбек ету қабілетінен айырылуына байланысты, асыраушысынан айырылу жағдайы бойынша әлеуметтік төлемдер еніп отырғандығын мәлімдейміз.&nbsp;– Осы ретте жәрдемақының өсуін нақты талдап айтсаңыз?&nbsp;– Төлем мүгедектігі бойынша жасына немесе еңбек өтіліне байланысты зейнетақы төлемдері тағайындалған мүгедектігі бар жандарға беріледі. Бірақ бұл төлем ай сайынғы жәрдемақы мөлшеріне дейін қосымша төлем алатындарға қатысы жоқ. Бұл төлемді алушылар қатарына Ресей Федерациясының заңнамасына сәйкес мүгедектік зейнетақысын алатын Байқоңыр қаласында тұратын мүгедектігі бар жандар да қосылған. Егер жоғарыда аталған азаматтарда I және II топ мүгедектігі болса, онда қолданыстағы заңнамаға сәйкес оларға 1,49 АЕК (2023 жылы 5 141 теңге) көлемінде арнайы мемлекеттік жәрдемақы тағайындалады. Ал 1 шілдеден бастап жәрдемақы мөлшері 1,71 АЕК-ке (5 900 теңге) дейін көтеріледі. Үшінші топтағы мүгедектер үшін бұл төлем мөлшері бүгінде 0,64 АЕК-ті (2 208 теңге) құраса, алдағы уақытта 0,74 АЕК-ке (2 553 теңге) дейін өседі. Бала 7 жасқа толмаған жағдайда жәрдемақы мөлшері 0,96 АЕК-ті (3 312 теңге) құрайды. Ал 1 шілдеден бастап күшіне енетін Әлеуметтік кодексте бұл жәрдемақы мөлшері 1,1 АЕК-ке (3 795 теңге) дейін өсетіні туралы жазылған. Бүгінде 7 жастан 18 жасқа дейінгі балалар үшін төлем мүгедектік тобына байланысты: I және II топтарға – 1,49 АЕК-ті (5 141 теңге), III топтағылар үшін – 0,96 АЕК-ті (3 312 теңге) құрайды. Алдағы уақытта бұл жәрдемақылар 1,71 АЕК-ке (5 900 теңге) және 1,1 АЕК-ке (3 795 теңге) дейін өседі. Сондай-ақ бұл жәрдемақы саяси қуғын-сүргін құрбандарына, саяси қуғын-сүргіннен зардап шеккен, мүгедектігі бар немесе зейнеткер болып табылатын адамдарға тағайындалады. Бүгінде бұл жәрдемақының мөлшері 1,07 АЕК (3 692 теңге). Бірақ 1 шілдеден бастап ол 1,23 АЕК-ті (4 244 теңге) құрайтын болады. Қазақстан Республикасына сіңірген еңбегі үшін зейнетақы тағайындалған адамдар да осы соманы талап ете алады. Әзірге арнайы мемлекеттік жәрдемақылар туралы қолданыстағы заңға сәйкес, I топтағы мүгедектігі бар жанды күтетін адамға төленетін жәрдемақы мөлшері 1,4 ең төменгі күнкөріс деңгейін (56 794 теңге) құрайды. Әлеуметтік кодексте бұл төлем мүгедектігі бар жандарға мемлекеттік қолдау көрсету бөлімінде көрсетілген. 1 шілдеден бастап жәрдемақы арнайы жәрдемақылар қатарына жатпайтын болады, бірақ бұл оның мөлшеріне еш әсер етпейді, керісінше, тіпті 1,61 ең төменгі күнкөріс деңгейіне (65 313 теңге) дейін өседі.&nbsp;– Сұхбатыңызға рақмет!

Сырдариялық азаматтар жоғары жәрдемақы алады 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Ә.Тәжібаев атындағы облыстық әмбебап ғылыми кітапханасында «Бес жылдыққа – бес әдеби сапар» атты рухани тағылымды жиын өтті. Түркістан облыстық «Фараб» әмбебап ғылыми кітапханасының ұйымдастырумен өткен әдеби-мәдени жүздесуде екі өңірдің руханият өкілдері етене танысып, өзара шығармашылық байланыс орнатты.Айта кетейік, 2018 жылы Оңтүстік Қазақстан облысы Түркістан облысы болып қайта құрылған еді, &nbsp;яғни, биыл Түркістан облысына 5 жыл. Осыған орай облыстық кітапхана ұйымдастырған іс-шара аясында түркі жұртының рухани астанасы Түркістан өңірінің тарихы және рухани, мәдени саладағы тың жаңалықтары терең насихатталды. «Тарихыңды таны, тұлғаңды құрметте» тақырыбында &nbsp;жасақталған көрме таныстырылып, келушілер назарына ұсынылды. Одан әрі әдеби іс-шара дөңгелек үстел басындағы жиында жалғасты.Жиынды ашқан Ә.Тәжібаев атындағы облыстық әмбебап ғылыми кітапханасының басшысы, тарих ғылымдарының кандидаты Нұрлыбек Мыңжас Түркістан облысынан келген қонақтарға Сыр елінің атынан ілтипат білдіріп, естелік сыйлық табыстады. Сондай-ақ, Сыр руханиятын көтеруде еселі еңбек етіп жүрген әдебиет өкілдерін таныстырды. Олардың қатарында эколог-қаламгер, «Кіші Арал», «Қазақстан арнасы» идеяларының авторы, «Парасат» орденінің және отандық әдебиет саласы бойынша ҚР Мемлекеттік стипендиясының иегері Сайлаубай Жұбатырұлы бастап, Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің профессоры Қазыбай Құдайбергенов, Қазақстан Жазушылар одағы облыстық филиалының басшысы, халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығының иегері Қаршыға Есімсейітова, &nbsp;Қазақстан Жазушылар одағының мүшелері, жазушылар Несібелі Рахмет, Қали Омаров, облыстық ардагерлер кеңесі төрағасының орынбасары Өмірбек Шәменов болды.Киелі Түркістан шаһарының тарихы мен облыс орталығына айналған аз уақыт ішінде қалыптасқан жаңаша келбеті бейнефильм арқылы көрсетілді.Айтыскер ақын, жырау, ҚР Мәдениет саласының үздігі Серік Ыдырысов «Фараб» кітапханасының ұжымына арнау айтты. Жиын барысында сөз алған «Фараб» кітапханасының басшысы Жанат Шардарбекова Ә.Тәжібаев атындағы облыстық кітапхана директоры Нұрлыбек Кәрібозұлына Түркістан облысы әкімінің орынбасары Б.Тәжібаевтың сәлемін жеткізіп, Алғыс хат пен сый-сияпат табыстады. Сонымен қатар, қаламгерлер Сайлаубай Жұбатырұлы мен Қаршыға Есімсейітоваға құрмет көрсетті.Жиында қаламгерлер Алаштың астанасы болған, Алаш қайраткерлерінің ізі қалған Сыр өңірі жайлы әңгімеледі. Аймақтың тарихынан естеліктер айтылып, ақындар өлең оқыды.Қазақстан Жазушылар одағы Түркістан облыстық филиалының басшысы Айдар Сейдазым, облыстық «Фараб» әмбебап ғылыми кітапханасының директоры, Мәдениет саласының үздігі Жанат &nbsp;Шардарбекова Сыр өңіріне сапарлай келіп, әріптестік аясын ұлғайтуға негіз болған тақырып төңірегінде келелі ой айтты. Сонымен қатар, келешекте бірлесе зерттеп, зерделей түсетін тақырыптар жеткілікті екенін &nbsp;атап өтті.Ақын, «Алтын қауырсын» медалінің иегері Сайлаухан Жоланов, ақын, композитор, қобызшы Шерхан Әлібеков, ақын, Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі Нұрғали Сердалиев, мәдениет және туризм басқармасының баспасөз хатшысы Тұрсынай Шаметова, ақын, журналист, «Оңтүстік Қазақстан» облыстық қоғамдық-саяси газетінің тілшісі Бауыржан Ерман &nbsp;өз шығармаларын назарға ұсынып, көптің қошеметіне бөленді.<blockquote>Түркістан облысы әкімінің орынбасары Б.Тәжібайдың бастамасымен жолға қойылған «Ауыл кітапханаларына 20 мың кітап» акциясына орай кітап қорын оқырман сұранысындағы әдебиеттермен қамтамасыз ету бағытында Тараз, Алматы, Астана қалаларында өткен шара барысында 12 мыңнан астам кітап жинақталды. Ал Қызылорда облысына сапар барысында 4000-ға жуық &nbsp;кітап сыйға алып отырмыз, – дейді облыстық кітапхана басшысы. &nbsp;</blockquote>

Қос өңірде әріптестік байланыс орнады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; «AMANAT» партиясы Қызылорда қалалық филиалында «Құқықтық көмек» партиялық жобасы аясында қала тұрғындары тәжірибелі заңгерлер мен білікті мамандардан заң аясындағы сұрақтарына жауап алды.Қабылдауға «AMANAT» партиясы республикалық Қоғамдық қабылдау бөлмесінің консультанты А. Әбенов, партияның облыстық филиалының атқарушы хатшысының орынбасары А.Жарылқасынов, облыстық әділет департаментінің бөлім басшысы А. Қосбергенова, Түркістан-Қызылорда облыстары бойынша заң консультанттары палатасының заңгері Б. Қайырбекова, «Бітім» медиация орталығының кәсіби медиаторы Қ. Рашов және сот орындаушы Г. Есентай қатысты.Шараның алғы сөзінде партияның облыстық филиалы Атқарушы хатшысының орынбасары А. Жарылқасынов «Құқықтық көмек» жобасының мақсаты мен міндеттеріне тоқталды.Республикалық Қоғамдық қабылдау бөлмесінің консультанты А. Әбенов аталмыш бағытта республика бойынша атқарылып жатқан шаралар ауқымын атап, халықтың құқықтық сауаттылығын арттырып, кеңес беру партия жұмысының негізгі бағыттары екенін жеткізді.Сонымен қатар, «Отбасы банк» филиалының консультанттары тұрғын үй бағдарламалары бойынша тегін кеңес беріп, ипотекалық келісім-шарттар бойынша сұрақтарға жауап берді.Кеңес алуға келуші тұрғындар негізінен қаржылық мәселелер, банктер мен микроқаржылық ұйымдар алдындағы берешекті реттеу, жеке сот орындаушылардың іс-әрекеттері, алимент өндіру, жер даулары және тұрғын үй-коммуналдық қатынастар бойынша мәселелерін ортаға салды.Сала мамандары барлық келушілерге кеңес беріп, заң нормаларын түсіндірді. Сот тәртібімен және соттан тыс медиация тәсілімен шешу жолдары айтылды.«Құқықтық көмек» жобасы аясында мамыр айынан бастап облыс көлемінде 39 қоғамдық қабылдау өткізіліп, 128 тұрғынның мәселесі қаралды. 106 тұрғынға құқықтық кеңес берілді, 22 тұрғынның құқығын қорғау бойынша сүйемелдеу шаралары жүргізілді.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/347247386_649756423856664_5296087418716996692_n_8e8e33add9.jpg" alt="347247386_649756423856664_5296087418716996692_n.jpg"></figure>&nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/347618436_649756037190036_4352648351559890306_n_ca4bef430f.jpg" alt="347618436_649756037190036_4352648351559890306_n.jpg"></figure>&nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/347399028_649757473856559_8510451757590523494_n_64bc0ee3f3.jpg" alt="347399028_649757473856559_8510451757590523494_n.jpg"></figure>

«Құқықтық көмек»: Кәсіби заңгерлер кеңес берді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Алдағы күндері республиканың солтүстігі мен шығысында ауа температурасы төмендейді, ал батыста, керісінше, 40 градус аптап ыстық болады.Синоптиктердің болжамынша, Қазақстанның басым бөлігінде атмосфералық ағымдардың әсерінен өткінші жаңбыр жауып, найзағай ойнайды.14 маусымда елдің оңтүстік-шығысында қатты жаңбыр, бұршақ, оңтүстігінде және оңтүстік-батысында шаңды дауыл күтілуде.Солтүстік және шығыс аймақтарда температура климаттық бағытына оралды, тіпті ауа температурасы түнде +5+15°C дейін, күндіз +17+25 дейін төмендейді деп болжанып отыр.Еліміздің батысында 13-14 маусым аралығында күндіз аптап ыстық болады – сынап бағанасы +40+41°C дейін көтеріледі.

Алдағы күндері 40°C ыстық болады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Экология және табиғи ресурстар министрі Зүлфия Сүлейменова келесі айдан бастап «Семей орманы» резерваты орманшыларының жалақысы өседі деп уәде берді. Бұл туралы <a href="https://24.kz/ru/news/social/item/604677-rabotnikam-semej-ormany-s-1-iyulya-povysyat-zarplatu">24.kz</a> хабарлады.Министрдің айтуынша, ведомствоның жоспарында жалпы орман шаруашылығы саласын қаржыландыруды біртіндеп ұлғайту көзделген. Экология министрлігінің басшысы төрт жыл ішінде арнайы техника паркі жаңартылып, өртті ерте анықтау жүйелері орнатылатынын атап өтті.<blockquote>«Үкіметте орман шаруашылығын материалдық қамтамасыз ету мәселесі көтерілді. Біз орманшылардың барлық қажеттіліктері бойынша жағдайды талдап, қосымша қаржы сұрайтын боламыз», - деді Сүлейменова.</blockquote>

1 шілдеден бастап «Семей орманы» қызметкерлерінің жалақысы өседі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> «Таза су айдындары» табиғат қорғау акциясының қорытындысымен облыстағы Сырдария өзенінде 12 дана көне ау құралы мен жағалау аймақтарынан 1,5 тоннаға жуық әртүрлі тұрмыстық қалдық шығарылып, өзен маңы тазаланды. Аталмыш акцияға төтенше жағдайлар департаментінің қызметкерлері, орман және жануарлар дүниесін қорғау мекемесі, &nbsp;«Халықаралық Аралды құтқару» қоры және еріктілер жұмылдырылды. Бұл туралы Өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен брифингте Арал-Сырдария облысаралық балық шаруашылығы инспекциясы басшысының орынбасары Жанқожа Сапаров хабарлады.<blockquote>«Жыл сайын наурыз және мамыр айларында республика көлемінде «Таза су айдындары» табиғат қорғау акциясы ұйымдастырылады. Бұл акцияның негізгі мақсаты - &nbsp;су айдындарына негізсіз тасталған балық аулау құралдары мен жағалау аумақтарына жиналған қоқыстарды тазарту болып табылады. Жалпы тазалық жұмыстарына 587 табиғат жанашыры белсенді түрде қатысып, шағын көлемдегі 8 жүзу құралы жұмылдырылды. Осы акция барысында &nbsp;19 тоннадан аса тұрмыстық қалдық шығарылды. Бұдан бөлек, су маржандарының көбею мерзімінде «Уылдырық» табиғат қорғау акциясы да ұйымдастырылған болатын. Осы акция барысында 67 балық қорғау заңнамасының бұзу дерегі анықталып, тиісті шаралар қабылданды. Сонымен қатар Үлкен Арал теңізінде 31 шілдеге дейін, ал Кіші Арал теңізінде 21 маусымға дейін балық аулауға тыйым салынды. Ережеге бағынбаған азаматтар заң бойынша жауап тартылатынын ескертеміз, - деді Жанқожа Рамбердіұлы.&nbsp;</blockquote>Жалпы облыс бойынша жергілікті маңызы бар 201 су айдыны тіркелген &nbsp;болса, оның 177 су айдыны балық шаруашылығының 143 субъектісіне бекітілген. Осыған сәйкес, жыл басынан бері 250 тонна су маржаны өсірілді.

Жанқожа Сапаров: Жағалау аумағынан 1,5 тоннаға жуық қоқыс шығарылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазалыда сенбі күні теміржол вокзал маңындағы саябақ жанында ауыл шаруашылығы өнімдерінің жәрмеңкесі өтті. Бұндай шара Әйтеке би кентінде үнемі ұйымдастырылады. Халықтың қамы үшін жасалған игілікті істен тұрғындар қапы қалмас үшін алдын ала әлеуметтік желі арқылы хабарландырулар беріліп, жан-жақты құлақтандырылады.&nbsp;Мұнда жергілікті кәсіркерлер барлығы бес көлікпен он бес тонна өнім әкелді. Оның ішінде ұн, өсімдік май, макарон, картоп, жуа, қырыққабат, алма, қара өрік, қияр, қауын және өзге де өнімдер төмендетілген бағада сатылды.Ұйымдастырушылардың сөзінше, жәрмеңкеге шығарылған заттар базар бағаларымен салыстырғанда бірнеше пайызға арзанға ұсынылған.&nbsp;<blockquote>«Жәрмеңке өтеді деген хабарды ести салысымен қаржымды ыңғайлап, сенбіні күттім. Келіп, күнделікті қажетті көкөністер мен тағамдық өнімдерді алып алдық. Жеміс-жидектерде нарықтан төмен бағада ұсынылды. Бұлда халыққа жасалған көмектің бірі. Жәрмеңкеде адам қарасы қалың болды. Көпшілігінің жүзінен, сөзінен ризашылық байқалады. Осындай игі істер алдағы уақытта жалғасын таба берсе нұр үстіне нұр болары сөзсіз», – дейді Әйтеке би кентінің тұрғыны Айсәуле Ұзақбай.</blockquote>Расында да жәрмеңкеге жиналғандар қос қолдарына көтергенінше өнім алғандары байқалады. Тіпті көлікке тиеп, көптеп алып жатқандарды да көзіміз шалды.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары