<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> ҚР Парламент Мажілісінің депутаты Мұрат Әбенов, көмекшісі Мұрат Балабай және Шиелі аудандық тарихи-өлкетану музейінің ғылыми қызметкері Бекболат Әбутегі Қазақстандағы бірегей археологиялық, тарихи орын – Қаратау жотасындағы «Сауысқандық шатқалында» орналасқан еліміздегі ең көне петроглифтерге барып, бүгінгі жай-күйімен танысып қайтты. Кез келген өркениет өзегін қатпар-қатпар тарих қойнауындағы археология ғылымынан іздейтін болсақ, шежірелі Шиелінің де түпкі төркінін осы санаттағы ескерткіштерден бастаған жөн шығар.Тұран ойпатындағы осы өлкенің тарихы да ықылым замандардан бастау алады. Бойына сан мың сырды жасырған шоқтығы биік, тарихи орындардың бірі «Сауысқандық шатқалындағы петроглифтер кешені».Сауысқандық шатқалы Шиелі ауданының шығыс бөлігін бауырына басып жатқан қарт Қаратау жотасында, Еңбекші ауылынан 50 шақырым қашықтықта орналасқан.Ескерткіштер орналасқан аумақ 473,3 гектар жерді алып жатыр. Қорғау аймағының көлемі 85 га, құрылыс салуды реттеу аймағы 130,1 га, қорғалатын табиғи ландшафт аймағының көлемі 122,8 га. Петроглифтердің мерзімделуі біздің заманымызға дейінгі ІІ-ші мыңжылдықты қамтиды.Тау тастарындағы сызбалар сан-түрлі тәсілдермен қашалып, оған көп бейнелер салынған. Онда шаруашылық, тұрмыс-салт пен жөн-жоралғы дүниетанымы тасқа басылған.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Мұндағы петроглифтердің барлығы әртүрлі сюжеттер мен композицияларға біріккен сан-алуан тұрмыстық, діни танымдық, мифологиялық ой-өрістермен тікелей байланысты.Бұл кешендегі петроглифтер 8-10 мыңға жуық сюжетті құрайды. Ең көрнекті сюжеттер қатарында қолдарына шоқпар ұстаған ер адам бейнелері тұр. Көп жағдайларда бастарына аң немесе құс іспеттес маска киіп, мал терісін жамылған бейнелер қола дәуіріндегі діни нанымның ерекшеліктерін және оның кейбір ғұрыптық тұстарын көрсетеді.Жартастағы суреттер Сауысқандық, Бала Сауысқандық тауларының солтүстік, солтүстік-шығыс, солтүстік-батыс беткейлерінде, Күркіреуіктің оң жағалауындағы қыратта және Сауысқандық өзенінің оң жағалауында орналасқан. Үлкен Сауысқандық және бала Сауысқандық тауларының аралығында орналасқан петроглифтерді шартты түрде 5 топқа бөліп қарастыруға болады.Петроглифтер сюжеттерінің ішінде Қаратау мен іргелес аудандардың фаунасы мен мекендейтін жан-жануарларды бейнелейтін зооморфты бейнелер басым. Жартас суреттерінің арасында антропоморфты бейнелерді, арбалар, аңшылық сюжеттерін, солярлық таңбаларды, «күн басты» тіршілік иелерін кездестіруге болады.Қаратау петроглифтерінің мерзімдік ерекшеліктері ежелгі қола дәуірінен бастап, ортағасырлық кезеңдер мен кейінгі қазақ гравюраларына дейінгі аралықты қамтиды. Демек, қола дәуірі – Еуразия кеңістігін қоныстанған сан-алуан халықтардың бейнелеу шығармашылығындағы, әсіресе жартасқа сурет салу өнерінің шарықтау шегіне жеткен кезеңі болып табылады.Сыр бойындағы бейнелеу өнерінің тарихы Қаратау сілемдеріндегі жартастар бетіне қашап, ойып салынған адамдар мен жануарлар тұрпатты петроглифтерден бастау алады.Аталған орынның ерекшелігін, тарихының тереңде екендігін ескеріп, мемлекеттік қорғау тізбесіне ендіру мақсатында Ахмет Яссауи атындағы халықаралық қазақ-түрік уиверситетінің «Археология және этнография» ғылыми-зерттеу орталығының аға ғылыми қызметкері Сағымбай Мұрғабаевпен бірлесіп, 2011-12 жылдары кешен аумағына барлау, зерттеу жұмыстарын жүргізген болатынбыз. Зерттеу қорытындысымен табиғи жақпар тастарға салынған суреттерге қауіп төндіріп тұрған сол аумақтағы «Ванадии зауытының» жарылыс жолымен алатын кен орны аймағының шекаралары бекітіліп берілді.Сонымен қатар, құзырлы орындарға тиісті құжаттарды ұсыну нәтижесінде «Сауысқандық шатқалындағы жартастағы бейнелер» ескерткіштер кешені 2013 жылы облыстық комиссияның шешімімен есепке алынса, 2016 жылы Қызылорда облысы әкімдігінің қаулысымен қорғау аймағы белгіленіп, бүгінгі күні ЮНЕСКО-ның дүниежүзілік мәдени мұралар тізбесінің алдын-ала тізіміне енгізілген.Сауысқандық петроглифтері – тарихы терең археологиялық ескерткіш екендігімен қоса табиғат ландшафтысы ерекше туристік нысандардың бірі.Жыл сайын Сауысқандық шатқалында түрлі персс-турлар, туристік экспедициялар ұйымдастырылуда.Дегенмен, аталған тарихи орынның, тастағы таңбалардың бүгінгі жағдайы сын көтермейтіндігін ескеріп, тиісті жауапты орындар шұғыл іске көшкені абзал.Бір қыр асып орналасқан ванадий кен өндірісінің жарылыстары салдарынан, табиғи факторлардың әсерінен қатпар жынысты петроглифтер салынған тақта тастар сөгіліп, құлап, көз алдымызда құндылықтардан айырылып жатырмыз. Одан бөлек егесіз орынға саяхаттап келген мәдениеті төмен туристер тастағы таңбаның үстіне аты-жөнін шимайлап жазып, адам көргісіз жағдайға жеткізген жерлер де жетерлік. Осы қалпы әрекетсіз отырар болсақ, шұғыл қорғау шаралары қолға алынбаса, 4000 жылдық тарихы бар петроглифтерді 4-5 жылда жоғалтып алуымыз әбден мүмкін. Халық қалаулысы Мұрат Абдуламитұлы аталған проблеммалық мәселелерді үкіметтің назарына ұсынатындығын, депутаттық сауал жолдайтындығын айтты.

Мәжілісменнің Шиелідегі бір күні

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>Қарғын судың қоршауында қалған халыққа сырбойылық құтқарушылар да қолғабыс етуде. Арадағы жол алшақтығына қарамай, сала мамандары алғашқы сәттен көмекке аттанды. Бүгінде облыстық ТЖД төтенше жағдайларды жою басқармасының бастығы, азаматтық қорғау подполковнигі Жандос Досымов бастаған топ су тасқынының салдарымен күрес жүргізуде. Солтүстік және Батыс өңірлерге бет алған құрам ішінде 31 адамнан тұратын құтқару жасағы, 6 техника, 10 су сору мотопомпасы, 2 қайық бар.Төтенше жағдай болған сәтте қызылордалық құтқарушылар алдымен Қостанай облысына барды. Қазір сол маңдағы Амангелді, «Сарысу», Жангелді, Аралбай, Жұмағұл ауылдарына жетіп, су деңгейін төмендетуге байланысты жұмысты бастап кеткен. Әуелгіде Амангелді ауылындағы Абай, Палуан, Боданов көшелеріндегі еріген қар суын азайтса, кейін азаматтарды қауіпсіз жерге көшіру ісімен айналысқан.<blockquote>– Апат хабары тиісімен облыстық ТЖД күш-құралдары авариялық-құтқару жұмыстарын жүргізуге қосалқы күш ретінде Қостанай облысына жіберілді. Мұнда адамды құтқару, қауіпсіз жерге көшіру, су тарту секілді кәсіби жұмыстарды атқардық. Тәулік бойы кезекшілік ұйымдастырылып, Қостанай облысындағы әріптестермен бірлесіп көмек көрсетуге күш салудамыз. Нәтижесі де жаман емес. Әсіресе, азаматтарды құтқару ісі қарқынды жүруде. Мысалы, Амангелді ауылынан 8 шақырым жерде орналасқан «Шынтас» фазендасынан 2 үрлемелі қайықпен 5 адамды қауіпсіз жерге шығардық, – деді департаменттің басқарма бастығы.</blockquote>Қызылордалық құтқарушылар бүгінге дейін мотопомпа көмегімен 22 398 текше метр су тартып, 25 адамды құтқарып қалыпты. Жайылған сумен алысып жүріп, «Дәулет» шаруа қожалығының жүзден аса малын қауіпсіз аймаққа шығарды. Деңгейі күрт көтерілген Жалдама өзенінің жағасын нығайтып, электрик мамандарға су тасқынынан зақымдалған бағаналарды қалыпқа келтіруге көмек берген.Қостанайлықтарға көрсетілетін ендігі көмек – су тасқынының алдын алуды ұйымдастыру. Осы мақсатта мамандар жағалауға бөгет жасауға атсалысуда. Бүгінде облыс құтқарушылары 800 қапқа топырақ толтырып, төрт қатарлы қорғаныс бөгетін салды. Осылайша Қостанай мен Тобыл қаласын байланыстыратын 1,5 шақырымға жуық автожол бойын дамбылау жалғасуда. Бұл жұмысқа мамандармен қатар еріктілер, Қорғаныс күштері, әскерилер және қала тұрғындары көмек беруде.2 сәуірде облыс құтқарушыларының тағы бір легі Ақтөбе облысына аттанды. Бастапқыда Атырауға баруы керек болған топ жарты жолда бағытын өзгертіп, жақын маңдағы Ақтөбеге көмекке ұмтылған. Олар аталған аймақтағы Әйтеке би ауданында көшіру-эвакуациялау жұмысына жәрдемдесуде. Мұнда 35 адамнан тұратын құтқару жасағы, 3 техника, 10 мотопомпа, 2 қайық жұмылдырылған.&nbsp;<blockquote>– Әйтеке би ауданына жеткен сәтте жергілікті билік өкілдері көмек көрсету бағытын ұсынды. Соған байланысты 20 қызметкер Әйке елді мекеніне аттанса, 15 маман аудан орталығында қалып көмекке кірісті. Әйке елді мекеніндегі Тереңсай плотинасынан аққан судың беталысын көріп, ауыл тұрғындарын көшіру маңызды екенін байқадық. Сондықтан бекітілген тапсырмаға сәйкес көшіру-эвакуациялау шарасы қолға алынды, – деді ТЖД ТЖ алдын алу бөлімінің бастығы Бейбітхан Спанов.</blockquote>Құтқарушылар Әйке ауылында табанды еңбек еткен. Олар күні-түні қиын жағдайда қалған азаматтарды қауіпсіз орынға көшіріп, әрбір тұрғынның амандығын сақтау назарда болғанын айтады. Мысалы, елді мекен тұрғындарын эвакуациялау кезінде көмекке мұқтаж адамдардың арасында 101-ге келген кейуана болған. Мамандар ғасыр жасаған қарт кісіге тиісті көмек көрсеткен.Жалпы Әйке ауылынан 188 адам эвакуацияланды. Оның 44-і – бала. Бүгінде үй-күйсіз көшкен халық Тереңсай және Т.Жүргенов ауылдарындағы арнайы қонысқа орналастырылған. Сондай-ақ тікұшақпен жағдайды әуеден бақылау жұмысы жүргізіліп, Тереңсай бөгетін басқа арнаға бұру тапсырмасы да орындалыпты.P.S. Тасқыннан зардап шеккен жұрттың құтқарушыларға алғысы зор. Әлеуметтік желі мен БАҚ-та батасын берген қарт пен рақметін жаудырған халықтың ықылас-тілегі үздіксіз жариялануда. Бұл – еңбегі ерлікке тең құтқарушыларға берілген &nbsp;әділ баға.&nbsp;

Су тасқыны: Сыр құтқарушылары да көмекке барды 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>Қызылорда облыстық Қазақстан халқы ассамблеясының ұйымдастыруымен «Сыр өңірі - бейбітшілік пен келісім мекені» жобасы негізінде Қармақшы ауданы, ІІІ Интернационал ауылдық округінде «Көш керуен» шарасы өтті. Шара барысында облыстық ҚХА құрылым мүшелері, аудан, ауылдағы этнос өкілдері, ауылдағы ақсақалдар кеңесінің мүшелері «Таза Қазақстан - таза аймақ» экологиялық акциясына қолдау білдіріп, 100-ге жуық көшет егіп, ауылды көгалдандыруға өз үлестерін қосты.&nbsp;Ауыл тұрғыны, түрік этносының өкілі, ақсақалдар кеңесінің мүшесі Рамиз Даврушев қаладан келген делегацияға ризашылығын білдіріп, ауылдағы бірлік пен ынтымақты үлгі етіп, еліміздегі қиын жағдайларды бірлесе еңсереміз деген тілегін жеткізсе, облыстық ақсақалдар кеңесінің мүшесі Серік Ыдырысов ақ батасын берді.Мұнан соң делегация ауыл тұрғындарымен кездесті. Жиында Қармақшы аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы Шегебай Құндақбаев сөз алып, кеңестің атқарған жұмыстары, Ұлттық құрылтайда көтерілген маңызды мәселелер мен ауылдағы келісім мен татулықты айтып өтті.&nbsp; Ал, Серік Ыдырысов ынтымағы жарасқан ауылдың ерекшелігіне тоқталды. Онда тұрып жатқан әр тұрғынның өңіріміздегі береке, бірлікті сақтаудағы үлесі зор екендігін атап өтті.<blockquote>− Бұл ауыл – қасиетті мекен. Себебі бір шаңырақтың астында 11 этнос өкілдері тату-тәтті, береке бірлігі мен жақсы тірлігі жарасымды өмір сүруде. &nbsp;Бұл − біз үшін еңбектің, үлгі-өнегенің үлкен жетістігі. Сондықтан осындай татулығы мен бірлігі жарасқан еліміздің ынтымағы баянды болсын, − деді ол.</blockquote>Одан әрі «Әділетті Қазақстан – Адал азамат» тақырыбында Қызылорда облыстық ҚХА жанындағы ақпараттық-түсіндіру тобының мүшелерінің кездесуіне ұласты.Кездесу аясында Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Атырауда өткен Ұлттық құрылтайда айтылған өзекті мәселелері талқыланды. «Қоғамдық келісім» КММ директорының орынбасары, модератор Дәулет Омаров «Қуатты өңірлер - ел дамуының драйвері» ұлттық жобасын сөз етсе, АТТ, облыстық ҚХА жанындағы медиаторлар кеңесінің мүшесі, кәсіби медиатор Жақсыбай Жакеев іргелі құндылық – бірлік және ынтымақтың маңыздылығын айтты.Сондай-ақ, АТТ, ғылыми сарапшылық тобының мүшесі, заң ғылымдарының магистрі, аға оқытушы Қуаныш Жарекеев құрылтайда айтылған маңызды құндылық – заң және тәртіп туралы, заңға қайшы келетін, қоғамға іріткі салатын және арандатушылық пиғылдағы кез келген әрекетке қатаң тыйым салыну қажеттігін атап өтті. Бұл тұрғыда Ассамблеяның жұмысы қарқынды екендігін алға тартты. АТТ, «Бітім» медиация орталығының директоры Жанна Мирамбекқызы жаңа идеялар мен жасампаз қадамдар арқылы ұлт бірлігін нығайту, ел бірлігі үшін, мемлекет пен қоғам мүддесін бәрінен жоғары қою сынды мәселелер, ұлтымыздың тарихи сана-сезімін нығайту, мәдени мұраны жан-жақты дәріптеу, руханият, мәдениет, тарих, ұлт саулығы, адам капиталы, ұрпақ тәрбиесі саласында қордаланған мәселелерге тоқталды.Жиын соңында ауыл бірлігін сақтап, қоғамдық келісімді нығайтуға сүбелі үлес қосып жүрген еңбек адамдары, ауыл ақсақалдарына Қызылорда облыстық қоғамдық даму басқармасының басшысы Алмасбек Есмахановтың Алғыс хаты табысталды. Сондай-ақ, ауыл тұрғындарына облыстық ҚХА құрылым қызметі мен міндеттері жазылған 100-ден аса ақпараттық бүктемелер таратылды.Делегацияның ауылдағы жұмысы мұнымен тоқталмады. Қызылорда облыстық ҚХА жанындағы құрылым мүшелері, медиаторлар кеңесінің мүшесі, кәсіби медиатор Жанна Мирамбекқызы қоғамдық қабылдау өткізді. Басты мақсат − медиация және этносаралық қатынастар саласындағы мәселелерге қатысты талап-тілектерді тыңдап, тиісті деңгейде шешу. Қоғамдық қабылдауға III Интернационал ауылындағы этнос өкілдері келді. Қабылдауда көтерілген мәселелер бойынша тиісті тұлғаларға тапсырмалар жүктеліп, барлық айтылған ұсыныс, пікірлер ескерусіз қалмайтындығы айтылды.Шарадан ауыл жастары да тыс қалмады. «Сыр өңірі - бейбітшілік пен келісім мекені» жобасы аясында облыстық ассамблея жастары №108 орта мектебінің жоғарғы сынып оқушыларымен кездесті. Кездесуге тіл жанашыры, «Ассамблея жастары» ұйымының белсендісі Елена Пак, аудандық мәслихат депутаты, ҚХА мүшесі, түрік этномәдени бірлестігінің белсендісі Дильфура Байрактарова, «Ассамблея жастары» ұйымының мүшесі Бахар Милиярова қатысты.Басқосуда қоғамдық келісім мен ұлтаралық бірлікті нығайту, этносаралық қатынастың негізі ретінде – мемлекеттік тілдің қолданыс аясын кеңейту, Ұлттық құрылтайда көтерілген мәселелердің кезең-кезеңімен жүзеге асыру, отбасы құндылығын дәріптеу, жастарды еңбекке баулу және тағы басқа мәселелер бойынша маңызды міндеттерді бірігіп атқаруға шақырды. Сондай-ақ, арандатушылыққа жол бермеуге, осы бағытта жұмыс жасауға шақырды. Интернационалдық жастар өз кезегінде бірлік пен келісімді нығайтуға дайын екендерін білдірді.Алдағы уақытта аталмыш жоба аясындағы акция өзге де аудандарда жалғасын табады деп жоспарлануда.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/cdc00d73_42ea_4575_a442_ac34d7f67868_c9d4c225b7.jpg" alt="cdc00d73-42ea-4575-a442-ac34d7f67868.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/12d2b9d0_8596_4a0b_9484_2eb04447846c_cf638e41ad.jpg" alt="12d2b9d0-8596-4a0b-9484-2eb04447846c.jpg">

Көш-керуен акциясы өтті

 Қарызсыз қоғам: Қарызбен өмір сүру қанымызға сіңіп кеткен бе?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Астана мен Алматы қалаларында Екінші дүниежүзілік соғыс ардагерлеріне 2 миллион теңгеден беріледі. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.&nbsp;15 сәуірде Алматы қаласы мәслихатының депутаттары кезектен тыс XVI сессияда ардагерлерге біржолғы төлем 2 миллион теңге беру туралы бастаманы қолдады.Алматы қаласы Жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар басқармасының басшысы Бауыржан Жаубасовтың сөзінше, қазір облыс көлемінде 44 ардагер тұрады.<blockquote>“Алматы қаласы мәслихатының бұрын бекітілген шешімі бойынша Екінші дүниежүзі соғысы ардагерлеріне 1 миллион теңге көлемінде бір реттік көмек берілетін. Өткен жылы айтылған көмекті 56 ардагер алды. Қазіргі уақытта Алматы қаласының аумағында 44 ардагер тұрады. Осы орайда Алматы қаласы әкімінің тапсырмасымен бір реттік төлем мөлшерін 2 миллионға дейін өсіруді ұсынамын”, – деді Бауыржан Жаубасов.</blockquote>Ал Астана қаласы әкімдігінің хабарлауынша, елордада Екінші дүниежүзіліктің соғыстың 7 ардагері тұрады.<blockquote>"Сонымен қатар төлемдерді Ұлы Отан соғысы ардагерлерімен теңестірілген ардагерлер – 45 АЕК (166 140 теңге) мөлшерінде төлем алады", - делінген хабарламада.</blockquote>"Ардагерлер туралы" заңның күшіне енетін өзге де тұлғаларға ( тыл еңбеккерлері, қайтыс болған әскери қызметшілердің отбасылары, қайтыс болған Екінші дүниежүзілік соғыс ардагерінің жұбайы) – 15 АЕК (55 380 теңге) мөлшерінде төлем беріледі.Сондай-ақ төлемді қаланың аудан әкімдіктері "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясы Алматы қаласы бойынша ұсынылған тізімдер бойынша екінші деңгейдегі банктердегі шоттарына өтініштерді талап етпестен жүргізеді.&nbsp;Фото: akorda.kz

Соғыс ардагерлеріне 2 миллион теңгеден беріледі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Қызылордадағы «Анаға тағзым» орталығында креативті аспаздар бас қосты. Олардың қатарында бұл салада отыз жылдан аса еңбек өтілі бар білікті мамандар, өңіріміздегі белгілі мейрамханалардың бас аспаздары және жеке кәсіпкерлер бар.&nbsp;Еркін форматтағы жиында қатысушылар уақыт талабы мен көпшілік сұранысына сай, қазақы ас мәзірін пайдалы әрі құнарлы жаңа тағамдармен толықтыру турасында өзара пікір алмасты. Сондай-ақ, ұмыт болған ұлттық тағамдарымызды қайта жаңғыртып, «Береке» аспаздық студиясындағы шеберлік сағаттары арқылы табиғи таза, ағзаға зияны жоқ қазақ дастарханын барынша насихаттау қажеттігін тілге тиек етті.Мұнан соң, қонақтар сөзден іске көшіп, ерекше рецепт бойынша қалампыр, бидай және бұрыш қосылған шай түрлерін әзірледі. Әрқайсының өзіндік дәмі мен пайдасы бар. Олардың шығу тарихына тоқталып, күнделікті ішетін сусындардан айырмашылығын атап өтті.&nbsp;Кездесу аясында қатысушылар «Анамның шайы» атты дәруменге толы төл бренд жасау қажеттігін айтып, бұл бағытта бірлесе жұмыс атқаруға уағдаласты.Айта кету керек, «Анаға тағзым» орталығының ұйымдастыруымен креативті индустрия бағытында мұнан өзге де ауқымды шаралар ұйымдастырылуда. Жуырда өткен жергілікті дизайнер-тігіншілердің креативті кластерлік жаңа жүйесін қалыптастыру бағытындағы «ЭТНО FASHION» облыстық сән үлгісі фестивалінің жалғасы ретінде Сырдария ауданында «Ұлттық киім – ұлт ажары» атты қазақы нақыштағы&nbsp; киім үлгілерінің байқауы болды.&nbsp;Облыс деңгейінде ұйымдастырылған шара екі кезеңнен тұрып, 8 жұп өзара бақ сынады. Халқымыздың бай мәдениеті мен төл құндылықтарын, этникалық ерекшеліктерін айшықтауды мақсат тұтқан байқауда «Анаға тағзым» орталығы «Креативті индустрия» бөлімінің басшысы Айдана Маратқызы қазылар алқасының қатарынан табылып, үздік дизайнерлік жұмыстарды анықтауға атсалысты.&nbsp;Ұлттық рух, қазақы колорит жарасым тапқан сайыс қорытындысы бойынша&nbsp; қазалылық жұп Өмірзақ Жанболат пен Өтепбай Асем бас жүлде иеленді.«Брендке бір қадам...» жобасы аясында да орталықта тұрақты түрде пайдалы дәрістер ұйымдастырылуда.Қыз-келіншектердің рухани дамуы, уақыт талабына сай білім алуы, әсіресе, қаржылық сауатты болуы аса маңызды. Себебі, өз бюджетін жоспарлап, кіріс-шығыстарын есептеп үйренген адам ретсіз несиеге ұрынбасы анық.&nbsp;Орталық базасында өткен кезекті семинарда осы тақырып кеңінен талқыланды. «Брендке бір қадам...» жобасы аясындағы арнайы дәрісте Іскер әйелдер кеңесінің төрайымы Наталья Мишукова отбасылық бюджетті басқару, кіріс-шығыстарды, пайызды есептеп үйрену, депозитте қаржы жинау сынды әрбір әйел білуі тиіс маңызды мәліметтер айтты. Өз тәжірибесімен бөлісіп, табысты арттырудың өзектілігіне тоқталды.&nbsp;&nbsp;Фото:facebook.com/anagatagzym.kzo

Креативті индустрия дамыту мақсатында шаралар ұйымдастырылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Су – кез келген тіршілік иесі үшін аса қажет, баға жетпес құндылықтардың бірі. Адам өмірінде судың алатын орны тіпті ерекше маңызға ие. Мамандардың айтуынша, адам 30 күн бойы нәр татпай, аш жүре алады. Бірақ су ішпей небәрі 3-5 немесе 7 күн бойы, сирек жағдайда ғана 8 күн шыдай алады екен. Ал ғалымдардың зерттеуінше, денеміздегі қимыл-қозғалыс икемділігі де организмнің 70% судан тұратындығымен байланысты. Мәселен, өкпедегі су 90%-ға дейін, қанда 80%-ға дейін, мида 75%-ға дейін, буындарда 24%-ға дейін, тіпті ағзамыздың ең тығыз бөлігі тістің өзін 0,2% су құрайды. Таза ауыз суын күн сайын белгілі мөлшерде ішіп тұрудың маңыздылығын мамандар осымен түсіндіреді. Табиғат-Ананы көркейте түсетін, өсіп-өнетін өсімдіктер, аң-құс, жан-жануарлар, өмірдегі барлық тіршілік иесі судан нәр алады. Осындай адам өмірі мен тіршіліктің қайнар көзіне айналған судың қадір-қасиетін түсініп, орынды пайдаланып жүрміз бе?Дана қазақ халқында «Судың да сұрауы бар», «Су бар жерде ырыс бар», «Су – өмірдің нәрі» деген қанатты әрі қағидалы сөздер бар. Өкінішке қарай, қазіргі уақытта ауыз суды негізсіз ағызып, орынсыз пайдаланып жүргендерді де жиі кездестіреміз. Мысалы, есік алдындағы егістік жерлерді үйдегі ауыз сумен суарып, көлік жуу себебінен қаншама су ысырап болуда. Судың әр тамшысын бағалайтын үлкендеріміз әңгімесінде: «Есегімізге жегілген арбаға 300-400 литрлік бөшкені тиеп, алыс аймақтардан ауылға су таситынбыз. Қазіргі жастарға ертегідей көрінеді-ау. Бірақ таңнан кешке дейін кезекте тұрып, кезегің келген сәтте су таусылып қалып, ауылға қайта бос арбамызды сүйреп қайтатынбыз. Алыстан арбалап&nbsp; әкелген суымызды тұрғындар бөліп алып, қандай еңбекпен келгенін түсініп, ұқыпты пайдаға асыратын», – дейді. Аллаға шүкір, бүгінде жағдай оңалып, үкімет үйіміздің ішіне дейін ауыз суды орнатып, ел игілігіне беріп отыр. Бұл тұрғыда өңіріміз алдыңды қатарда көш бастап тұр.Аймақ басшысы Нұрлыбек Нәлібаев өз есебінде:<blockquote>– Сыр бойылықтардың 98,4 пайызы орталықтандырылған ауыз сумен қамтылған. Биыл ауыз сумен қамтуға 5 млрд 400 млн теңге қаражат қаралды. Бұған 14 жаңа жоба жүзеге асырылады. Сол арқылы 2025 жылы облыс халқын толық орталықтандырылған ауыз сумен қамтамасыз ететін боламыз, – деген болатын.</blockquote>Ал, Шиелі ауданы бойынша сапалы ауыз сумен 39 елді мекеннің 98 пайызы қамтылған. Өткен жылыбұл тізімдіҚосүйеңкі мен Қызылқайың елді мекендері толықтырды. Қос ауылды ауыз сумен қамту жүйелерініңбас су қоймаларына 47 миллион теңге қаражат бөлініп, құрылыс-монтаждау жұмыстары толығымен аяқталған. Жөлек ауылына қарасты Жуантөбе елді мекеніне 17 миллион теңгеге су тұщытқыш қондырғысы орнатылған.Өткен аптада осы тақырып аясында Шиелі аудандық мәдениет үйінде аудан әкімі Нұржан Ахатовтың қатысуымен күнделікті тұтынатын ауыз су тарифін 2024-2029 жылдарға магистралдық құбырлар және таратушы жүйелер арқылы беру қызметіне тарифті бекітуге арналған қоғамдық тыңдау өтті. Жиынға арнайы келген ҚР ҰЭМ табиғи монополияларды реттеу комитетінің Қызылорда облысы бойынша департамент басшысының орынбасары Кулдарайхан Кеншембаева және «Нұра топтық су құбыры» РМК «Арал» СЖКБД филиалының директоры Нажмадин Шамуратов күн тәртібіндегі мәселе бойынша баяндама оқыды.<blockquote>– Қызылорда облысы бойынша филиал магистралдық құбырлар және таратушы жүйелер арқылы теңгеріміндегі 6 топтық су құбыры, атап айтқанда: Арал-Сарыбұлақ, Октябрь, Жиделі, Байқожан, Талап және Сырдария топтық су құбырлары және 6 оқшау су жүйесі: Қармақшы, Төретам, Жалағаш, Сырдария, Шиелі және Қызылорда қаласына қарасты елді мекендер арқылы ауыз суды тұтынушыларға жеткізуді жүзеге асырады.&nbsp;</blockquote>Осы топтық су құбырларының көмегімен 130 елді мекенде 332,576 мыңнан аса халықты, яғни 64,239 мың абонентті ауыз сумен қамтамасыз етеді. Ал оқшау су жүйелері арқылы 59 елді мекенді 143,418 мыңнан аса халықты, 32,679 мың абонентті ауыз сумен қамтамасыз етеді, – дейді мамандар.&nbsp;Қоғамдық тыңдауда сөз алған сала басшысы Нажмадин Шамуратов:<blockquote>– Қазіргі таңда мекеменің техникалық жағы қуантарлық жағдайда емес. Тереңде жатқан құбырлардан ақау шықса, халыққа дер кезінде суды қайта беру үшін техникаларды жұмылдыру керек болады. Істен шыққан техникаларды қайта жабдықтап, қажетті қосалқы бөлшектерін алу үшін қаражаттың жетпей жатқан тұстары бар. Өздеріңіз білесіздер, қазір су фермаларының өзінде қаражаттың жетіспеушілігінен күзет штаты қысқарып, жұмысын тоқтатқан болатын. Бүгінгі біздің қоғамдық тыңдаудағы ұсынысымыз ауыз су тарифіне өзгерістер енгізіп, бекіту болып отыр. Су мекемелерінде жұмыс істейтін кейбір білікті мамандар жалақының аз болуына байланысты басқа қызметтерге ауысып кетуде. Алдағы уақытта қызметкерлерді тұрақты&nbsp; ұстап қалуымыз үшін оларға да жағдай жасауымыз керек. Облыс көлемінде оң нәтижесін берсе, алдағы уақытта мекеменің де дамуына мол ықпалын тигізері анық, – деді.</blockquote>Жиын барысында халыққа сапалы ауыз суды жеткізу, ауа райының қолайсыздығына қарамастан апатты жағдайларды дер кезінде қалпына келтіру үшін&nbsp; қажет техникалармен қамтамасыз ету бағытында су саласы мамандарының жалақысын көтеру, шектеулі жерасты қорынүнемдеуді қажет ететін ауыз судың қадір-қасиетін бағалау мақсатында тарифті көтеру ұсынысы айтылды.Нақтырақ айтсақ, өткізілген қоғамдық тыңдауда осы уақытқа дейін 1 куб ауыз судың бағасы 341 теңгені құраса, алдағы уақытта оны 946 теңгеге өзгерту мәселесі талқыланды. Тарифтердің өсуінің басты себебі,әлеуметтік мәселелердің ушығуы, қажетті материалдар, шикізаттар мен қызметтердің нарықтағы бағаларының қымбаттауы, мекеменің шығынсыз жұмысын қалыптастыру және техникалардың тозуын төмендету болып отыр.&nbsp;

Шиеліліктердің 98 пайызы сумен қамтылған

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Бишімбаевқа қатысты сот отырысында оның адвокаты сотқа наразылығын білдірді. Ол судья Айжан Көлбаеваның Бишімбаевқа жауап беруге мүмкіндік бермейтінін айтып, қорғаушыларын назарға ілмейді деп шағымданды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.&nbsp;Сот тыңдалымында Байжановқа тараптардан сауалдар қойылды. Байжанов Бишімбаевтың қараша айынан бері марқұм “Нүкеноваға нашатырды бірге бердік деп айт” деп бопсалап жүргенін алға тартты. Бұған Бишімбаев жауап ретінде Байжановтың қаржылық құжаттармен жұмыс істейтіндіктен, оны бопсалап келгенін айтты. Судья Бишімбаевтың сот ісінен тыс Байжановқа қарсы айтқандарын негізсіз деп бірнеше рет сөзін бөлді. Алайда Бишімбаев өзін ақтауға құқығы барын айтып, сөзін қайта жалғастыруға тырысты. Судья осы тұста қатысушылардан “Байжановқа сұрақ бар ма” деп сұрады. Сол кезде Бишімбаевтың адвокаты Ерлан Ғазымжанов орнынан тұрып сұрақтарын Бишімбаевқа қоя бастады.Судья: Сұрақ Байжановқа...Адвокат: Мен Бишімбаевқа әлі сұрағымды аяқтамадым...Судья: Жауап Байжановтан алынып жатыр, сіз білдірмей Бишімбаевтан жауап алуға қайта оралдыңыз ба? Басқа қатысушыларға Байжановқа сұрақ қоюға мүмкіндік беріңіз…Адвокат: Мен сіздің әрекетіңізге тағы шағым түсіруге мәжбүрмін. Сіз қорғаушы тарапты жай назарға ілмейсіз. Сотталушыға айтарын айтуға мүмкіндік бермейсіз. Бізге сұрақ қойғызбайсыз. Біз жай ғана бір жақты процесс секілді сезініп отырмыз. Сотымыз сот емес, айып тағуға айналып жатыр. Барлығы тек бір Бишімбаевқа қарсы”, – деді.Судья бұдан соң адвокатқа бірнеше рет сотты сыйламай, тіл тигізгені үшін ескерту жасап, талқылау бөлмесіне баратынын хабарлады.Еске салсақ, бұған дейін Бишімбаевтың адвокаты судьяны істен шеттетуді талап еткен еді. Бірақ сот алқасы судьяны ауыстыру туралы өтінішті қанағаттандырмады.&nbsp;Фото Жоғарғы сот

«Қорғаушы тарапты назарға ілмейсіз»: Бишімбаевтың адвокаты сотты құрметтемегені үшін сөз естіді

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Желіде Салтанат есімді келіншектің күйеуінен қорлық көрген видеосы тараған еді. Жолдасынан соққы көрген әйелдің бұрынғы күйеуі жағдайға қатысты пікір білдірді. Бұл туралы<a href="https://stan.kz/zhay-gana-kolimdi-sermep-zhiberdim-byringi-kuyeuinen-ta-398507/"> Stan.kz</a> ақпарат агенттігі хабарлайды.Ким Александр есімді ер адам сөзінің басында әуелі экс-жұбайының ата-анасы мен жақындарынан кешірім сұрады.“Менің әрекетімде ақтау жоқ. Салтанатқа ешбір жағдайда қол көтермеуім керек еді. Біз онымен 11 жыл бір шаңырақ &nbsp;астында жақсы өмір сүрдік. Бір-бірімізді жақсы көрдік. Өзгелерге үлгілі отбасы болдық. Екеуміздің төрт бала-шағамыз бар. Ажырасқаннан кейін, отбасымызды жақсартуға тырыстық. Алматыға келгенде жақсы кездесу өткіздік. Үй жаққа жетіп, подъезге кірген соң оның телефонын сұрадым. Себебі оның және балалардың фотосуреттерін көргім келді. Сол кезде телефонынан өзге ер адаммен түскен суретін байқадым.&nbsp;Бұл қызғаныш сезімі болса керек. Телефонын алып, жерге ұрып-соғып, сындырдым", - деді ол.Сондай-ақ ол әйелін қатты ұрмағанын, жәй ғана қолын сермеп, итеріп жібергенін жеткізді."Видеодан Салтанатқа соққы жасалғанын көрдіңіздер. Дегенмен,&nbsp;оны қатты ұрмадым, жәй ғана қолымды сілтеп жібердім. Өтірік айтып тұрғаным жоқ. Кездесуден соң бірден Тараз қаласына кеттім. Ал жағдайға қатысты Салтанаттың полицияға арыз жазғанын&nbsp;видео жарияланған соң білдім. Оның бетінде ешқандай сызат, жара, қан кету немесе көгерулер жоқ. Бұл оқиға 4 сәуірден 5 сәуірге қараған түні болды. Болған оқиға үшін әділ жазамды алуға дайынмын. Бірақ нақты әділ болғанын қалаймын. Бишімбаев ісі бойынша сот процесі жүріп жатқанда, бұрынғы министр&nbsp;секілді жария түрде жазалауды қаламаймын. Бұрынғы әйелімнің бұл әрекетін түсінбей отырмын. Мұны&nbsp;неге істегенін түсінбедім", - деді Ким Александр.&nbsp;Фото: Видеодан скрин

"Жәй ғана қолымды сермеп жібердім": Бұрынғы күйеуінен таяқ жеген тағы бір Салтанат есімді келіншектің жолдасы кешірім сұрады

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp; Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев әйелдердің құқығын қорғап, балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ететін заңға қол қойды. Бұған дейін заңды сенат қабылдаған еді. Бұл туралы <a href="https://t.me/aqorda_resmi/16299">Ақорда</a> хабарлады.Президент Қасым-Жомарт Тоқаев "Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне әйелдердің құқықтары мен балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелері бойынша өзгертулер мен толықтырулар енгізу туралы" және "Қазақстан Республикасы Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне әйелдердің құқықтары мен балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасының заңдарына қол қойды.Заңның мақсаты – әйелдер мен балаларға қатысты зорлық-зомбылық үшін жазаны қатаңдату.“Енгізілген түзетулер қоғамда қызу талқыланды. Парламент палаталарының отырыстарына Ұлттық құрылтай мүшелері, үкіметтік емес ұйымдардың, президент жанындағы әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссияның, адам құқықтары жөніндегі ұлттық орталықтың өкілдері және балалар құқықтары жөніндегі уәкіл қатысты”, –&nbsp;делінген Ақорданың баспасөз қызметі таратқан хабарламада.Заңға әйелдер мен балаларға қатысты кез келген сипаттағы зорлық-зомбылық үшін жауапкершілікті қатаңдататын, сондай-ақ отбасы институтын, кәмелетке толмағандардың қауіпсіздігін нығайтатын нормалар енгізілді:денсаулыққа қасақана жеңіл зиян келтіру және ұрып-соғу қылмыстық құқық бұзушылық ретінде танылды. Денсаулыққа қасақана ауырлығы орташа және ауыр зиян келтіруге қатысты жауапкершілік қатаңдатылды; неке және отбасы, әке болу, ана мен бала институтын нығайтуға негізделген неке және отбасы заңнамасының жаңа қағидаттары, сондай-ақ жалпыадамзаттық, ұлттық, дәстүрлі, мәдени, отбасылық құндылықтарды құрметтеу негізінде балалардың адамгершілік, рухани тәрбиесін қамтамасыз ету қағидаты қарастырылған; отбасы, әйелдер мен балалардың құқықтарын қорғау мәселелері жөніндегі байланыс орталығы қызметінің құқықтық негіздері жасалды. Оның рөлін ақпараттандыру саласындағы уәкілетті орган айқындайтын заңды тұлға атқарады. Бұл ретте мемлекеттік органдар отбасы, әйелдер мен балалардың құқықтарын қорғау мәселелері бойынша өзара әрекет етіп қана қоймай, байланыс орталығына азаматтардың өтініштерін қарау нәтижесінде қабылданған шаралар туралы ақпарат беругеміндетті болады; тұрмыстық зорлық-зомбылықтан зардап шеккендерге арнаулы әлеуметтік қызмет көрсету үшін отбасын қолдау орталықтарын құруға және олардың жұмысына қатысты мәселелер заңнамалық тұрғыдан бекітілді; өзін-өзі өлтіруге итермелегені және ықпал еткені, сондай-ақ өзін-өзі өлтірудінасихаттағаны үшін қылмыстық жауапкершілік енгізілді; 16 жасқа толмаған адамдарға сексуалдық сипатта тиіскені үшін қылмыстық жауапкершілік енгізілді. Кәмелетке толмағандарды ұрлағаны және заңсыз бас бостандығынан айырғаны үшін жаза айтарлықтай қатаңдатылды; кәмелетке толмағандарды жәбірлегені (буллинг, кибербуллинг) үшін әкімшілік жауапкершілік алғаш рет енгізілді; білім беру ұйымдары кәмелетке толмағандар жасаған немесе оларға қатысты жасалған заңға қайшы әрекеттер туралы құқық қорғау органдарына дереу хабарлауға міндетті; 16 жасқа дейінгі балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында жол ақысын төлемегені үшін оларды қоғамдық көліктен мәжбүрлеп түсіруге тыйым салынды.Фото: gov.kz

Тоқаев тұрмыстық зорлық-зомбылық туралы заңға қол қойды

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Оралда оқушы асылған күйде табылған. Қайғылы оқиға 8 сәуірде болды, - деп хабарлайды <a href="https://massaget.kz/basty-zhaalytar-438/105320/?fbclid=IwAR2OK_Htr3OVgSAaieRdIGr3C50iE4egkgRjVNo2-MoockMY9xcq_6OdE9g">Massaget.kz.</a>БҚО Полиция департаменті оқушының денесі үйдің ауласындағы құрылыстан табылғанын хабарлады.Ал жасөспірімнің әкесі ұлы 9-сыныпта оқығанын айтты.<blockquote>"Ол - отбасымыздағы екінші бала. Ұлым шапшаң, көңілді және өмірге құштар болды. Жақсы оқыды, оның досы да көп еді. Көрші балалармен де араласатын. Спортпен шұғылданды. Егер ақша керек болса, менен немесе анасынан сұрайтын. Дүкенге барып, оларды қарындастарына тәтті алуға жұмсайтын. Оларды қуанту үшін дүкеннен шоколадты қарызға да алатын. Оларды қатты жақсы көрді, еркелетіп жүретін. Әрқашан оларға қамқор болды", - деді баланың әкесі.</blockquote>Қайғылы оқиға болған күні әкесі ұлын жұмысқа кетіп бара жатқанда ұйықтап жатқанын көрген. Қайтып келгенде аулада жедел жәрдем, полиция қызметкерлері болыпты."Анасы оны сарайда асылып тұрған күйде тапқан. Өз-өзіне қол жұмсағанына сенбеймін. Полиция қызметкерлері тергеу жүргізіп жатыр. Ұлым махаббатқа бөленіп, жақсы өсті. 9-сыныптан кейін колледжге түскісі келді", - деді әкесі.Тәртіп сақшылары бұл дерек бойынша тергеу жүргізіліп жатқанын айтты.Еске салайық, бұған дейін&nbsp;Ақтөбеде олимпиадалық резерв мектебінің оқушысы да қайтыс болғаны хабарланды. Артынша күдікті ұсталғаны белгілі болды.Фото: Фото: Нұрболат Нұржаубай

Оралда оқушы асылған күйде табылған

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> 15 сәуірде қазақстандықтар «Қозы Көрпеш – Баян сұлу күні» деген атауға ие ғашықтар күнін атап өтеді.&nbsp;Мереке 2011 жылы 14 ақпанда – Ғашықтар күніне балама ретінде пайда болды және XIV-XV ғасырларда өмір сүрген Қозы Көрпеш –Баян сұлу махаббатының символы ретінде белгіленген.&nbsp;Бұл ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып келе жатқан халық аңызында махаббат пен достық, тазалық пен нәзіктік, адамгершілік пен әдеп туралы айтылған.Мөлдір де нәзік сезімді, екі жүрек арасындағы махаббатты білдіретін мерекеде әдетте жас жұбайлар некесін тіркеуге асығады. &nbsp;Фото: baq.kz

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары