<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Әуезбек Қалдыбекұлы 1906 жылы қазіргі Жайылма ауылдық округінің кіндігін мекендеген. Тамғабай қажының отбасында дүниеге келіпті. Әуезбек жастайынан ауыл молдасынан және анасы Зеріптен ескіше хат танып өседі. Ал Зеріптің туған апасы, Өрік Жұмабайқызы мемлекет қайраткері Садықбек Сапарбековтың анасы.Әуезбек те жастайынан осындай текті адамдармен аралас-құралас болып, айнала қоғамдағы болып жатқан өзгерістер мен қоғамның жаңалықтарына құлақ түріп жүреді.&nbsp; Кеңес үкіметі өрісін кеңге жайып, ТОЗ, отызыншы жылдардың бірінші жартысынан бастап олар колхоздар болып қайта құрылды. Осы кезеңдері Әуезбек те ауылдағы ашылған «Қызыл отауларға» барып жүріп өздігінше төте жазуды да үйреніп алды. Колхоздастыру жұмысына белсене араласқан жас жігіт алғашқыда бригадир,комсомол жетекшісі, 1934 жылы Келте Шалқияның төменгі сағасында Қумола деген жерде құрылған «Мерген» колхозында еңбек етеді. Одан әрі Қазалыдағы ауылшаруашылық мектебінде оқиды. Оқу бітіріп келген жас жігіт 1938 жылы «Мирзоян» колхозына төрағалыққа сайланады. Іскерлік қабілеті мен шебер ұйымдастырушылық қасиетінің арқасында «Мирзоян» колхозы аудандағы маңдайалды шаруашылықтың біріне айналады. 1941 жылдың 22 маусымында немістер соғыс ашып, 18 бен 45 жастың арасындағы ер азаматтар майданға аттана бастады. 1942 жылдың 19 наурызында «Жайылма» ауылдық Кеңесіне қарасты үш колхоздың да төрағасы соғысқа қатар алынды. Міне осы қатарда майданға аттанған Әуезбек ІІ топтағы мүгедек болып елге оралады. Әуезбек ағаның әскерде жүрген жорық жолдары былай жалғасады. Тарихта «Өмір жолы» деген атпен қалған Ленинградқа барар жолдың стратегиялық маңыздылығын сезінген екі жақ бар күшті осы жолға салды. Фашистер жолды аламын десе, Совет солдаттары жолдан айырылмаудың барлық амалын жасады. №176 атқыштар полкы армия генералы Говоровтың Армиясы құрамында жаумен ымырасыз шайқасқа түсті. Осындай жан алып, жан беріскен шайқастарда Әуезбек бірнеше рет жеңіл жараланса да, алғы шептен кетпейді. 1943 жылдың 24 ақпанында қасына түскен снарядтың жарықшақтарынан ауыр жарақаттанып, санитарлардың дер кезінде көмек беруінің арқасында ол тура келген ажалдан аман қалады. Үш айдан астам Калинин қаласындағы госпитальда емделгенімен біржолата айығып кете алмаған Әуезбекті медициналық сараптама комиссиясы одан әрі әскерге жарамсыз деп тауып ІІ топтағы мүгедектік беріп елге қайтарады. Бұл маусым айының басы болатын. Елде жұмыс қолының кем кезі, жұмысшылардың басым көпшілігі кемпір-шалдар мен кәмелетке жасы толмаған жастар. Ара-араларында біреу-жарым жараланып соғыстан оралған мүгедек солдаттар.&nbsp;Әуезбек елге орала салысымен арада апта өтпей – ақ аудандық партия комитеті оны жұмысқа шақыртады. Аудан басшысы оған аудандағы қалыптасқан жағдай туралы баяндай келіп «Ленин» колхозына басқарма төрағасы етіп тағайындайды. Ол кездері тау беткейдегі колхоздар тек тау жондарына ғана емес, Сыр бойына да егіс егетін. Бұлардың колхозына да аудандық партия комитеті мен аудандық ауылшаруашылық басқармасы «Сунақата» каналы бойынан жер белгілеп берген болатын. Жаздай жонға егілген бидайды жинаса, қыркүйек түсе Сырдағы егісті жинауға кірісетін. 1946 жылдың қыркүйек айының ортасында «Сунақата» каналы бойындағы егістің басында қатты сырқаттанған оны ауыр жағдайда өгізарбамен Жаңақорғанға ауруханаға жеткізеді. Ол кездері ауруханада қазіргідей білікті дәрігер де жоқ. Бүкіл саналы ғұмыры мен денсаулығын ел игілігі мен қоғам мүддесіне арнаған жан осылайша өмірден озып кете барады. Кезінде әкесі Қалдыбек ұлдарына жарды өзі таңдаған екен. Әуезбекті атақты да беделді, айтқан сөзін қайта жұтпайтын Балымбет деген текті кісінің Тұрғаш есімді қызына 1933 жылы үйлендіреді. Әуезбекке перзент сүю бақыты көп жылдар бойы арман болыпты. Дүние есігін ашқан 5 ұл мен бір қыздан тек Айдар атты жалғыз туысы есен-сау өсіп жетілген. Қалғандары жастайынан шетінеп кетіпті. Айдар Әуезбек соғыстан келгеннен кейін 1944 жылы дүниеге келген. Бірақ оның ержеткенін қайран әке көре алмай, ол екі жасқа толар толмаста қайтыс болған. Анасы Тұрғаш Палымбетқызы күйеуі Әуезбек қайтыс болғаннан кейін қайнысы Есенбекке көмекші шопан болып еңбек еткен.&nbsp;Тұрғаш анамыз да мінезі тік, от тілді орақ ауызды, айтарын кейінге қалдырмаған кісі, әрі арабша өте сауатты болған. Осындай тектілерден қалған жақсының көзі болған Айдар ағамыз да әке жолын қуып, орта мектептен соң Қазалы зооветеринариялық техникумды бітіріп, кейін Алматы зооветеринариялық институтын сырттай оқып бітірген. ұзақ жылдар, бөлімшеде мал дәрігері, бөлімше меңгерушісі, директордың орынбасары болып кеңшарлар тарағанша еңбек етті. Айдар ағамыз да Қазалыдағы оқуын бітіріп елге оралғанда жалғыз қайтқан жоқ, Әлімнің Шәмшагүл атты аруымен бас қосты. Екеуінен алты перзент дүниеге келді. Бұл күні олардың бәрі өмірден өз орындарын тауып, алған білімін еңбекпен ұштастыра білген, жоғары білімді мамандар. Бұл күні Айдар аға мен Шәмшагүл жеңгеміз өмірінің жалғасындай 26 немере мен 8 шөберенің қызығына тоймаған ата мен әже. Дана халқымыздың «адам ұрпағымен мың жасайды» деген керемет қанатты сөзі бар. Бұған еш түзету болмайды, қажеті де жоқ. Міне текті ата ұрпағының Әке аманатын орындауы деген осы шығар. Өйткені алып таулар алыстаған сайын биіктей беретіні ақиқат. «Әкеден ұл тусады, ата жолын қусашы» дегендей әке аманатына кір шалдырмаған Әуезбековтер осындай жандар. Есімі беріліп, көше ашылды Жексенбі күні кенттің Саяжай мөлтек ауданында жаңадан тас төселген көше басында қарақұрым адамдар жинала бастады. Шара басында Сейдулла қажы Омаров құран бағыштады. Салтанатты жиынды аудандық мәслихат төрағасы Ғалымжан Сопбеков ашып, шараға қатысушыларға: – «Жақсының аты өлмейді, ғалымның хаты өлмейді» деп дана халқымыз бекер айтпаған . Оған куә, мына бүгінгі шара. Біз бүкіл саналы ғұмырын ауданымыздың өсіп-өркендеуіне, оның әлеуметтік хал-ахуалының жақсаруына өзінің бар білімі мен біліктілігін, ұйымдастырушылық қасиетін жұмсаған, небәрі 40 жыл ғана ғұмырында тер де, қан да кешті. Халқы үшін маңдай терін төккен абзал жан, Әуезбек Қалдыбекұлының есімін мәңгі есте қалдыру мақсатында осы көшеге оның атын беріп, ашылу салтанатына келіп отырмыз, – деп сөз бастаған төраға, Әуезбек Қалдыбекұлының өмірі мен ол атқарған, халқына жасаған қызметі мен соғыстағы ерлік істері туралы мағлұматтар бере келіп, сөзін төмендегіше қорытты: Өткенсіз тарих жазылмайды.&nbsp;«Қазақстандық жаңғыру» бағдарламасы аясында мұндай игі шаралар жалғасын таба беретініне Сіздерді сендіргім келеді, – дей келе Ғалымжан Жарқынбекұлы шараға қатысушыларға кент әкімінің Саяжай мөлтек ауданындағы аты жоқ көшеге Ұлы отан соғысының ардагері Әуезбек Қалдыбекұлының есімін беру туралы шешімін таныстырып, оны Әуезбектің ұлы Айдарбек Әуезбековке табыс етті. Мұнан кейін сөз алған оңтүстіктен келген «Ордабасы ауданының құрметті азаматы», «Қазақстан Республикасына еңбегі сіңген энергетик» Әділхан Исабаев, «Қоңырат Алты Ата» қоғамдық қорының төрағасы, «Жаңақорған ауданының» құрметті азаматы Мадияр Ахметов Әуезбек Қалдыбекұлы атындағы көшенің ашылу салтанатына орай осы шараны ұйымдастырып отырған аудан әкімдігі мен аудандық мәслихатқа ризашылықтарын білдірді. Шара соңында аудандық орталық мешіт асханасында Әуезбек Қалдыбекұлын еске алу асы беріліп, естеліктер айтылып, құран бағыштал ды.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/43f7386b_c5d3_4324_acfc_fccc8f980218_f52eb2799b.jpg" alt="43f7386b-c5d3-4324-acfc-fccc8f980218.jpg">

Аманатқа адалдық танытқан сарбаз

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Ел игілігіне асып жатқан әрбір біткен істің астарында қажыр-қайратқа толы еңбек шежіресі жатыр. Бүгінгі ұрпақ өткеннің осы еңбегін естен шығармай ұлық тұтуға тиіспіз. Ел-жер тарихын тірілтіп, санамызда жаңғырту арқылы өткенге деген құрметіміз арта түседі екен. Мектепте тарих пәнінен сабақ беретін ұстазымыз – Асқар Бекбергеновтың тапсырмасымен “Ұлы Отан соғысы жылдарындағы жаңақорғандықтардың ерен еңбегі” туралы жеткілікті зерттегім келіп, аудандағы біраз мекемелердің есігін қақтым. Солардың бірі – аудандық тарихи өлкетану музейіне барып қатталып тұрған деректермен таныстым.Басты-бастыларына тоқталар болсам, Отан соғысына Жаңақорған ауданының 4949 жауынгер аттанған. Тылдағы бейнет салмағы қариялар мен жас балалалардың иығына артылыпты.1941 жылы ауданда 7810 га егіс егіліп, 55191 центнер өнім жиналған. Осынау қиын-қыстау кезеңде Жаңа¬қорған МТС-інде 217 механизатор, 283 ауыл шаруашылық кадрлары, соның ішінде 123 әйел бітіріп шықты. Соғыс¬тың алғашқы жылдарының өзінде өңірімізге жау басып алған аймақтардан 3 мыңға жуық орыс, еврей, украйн, белорус, шешен ұлтының өкілдері келіп қоныстанған.1942 жылы 16 қыркүйекте «Правда» газетінде «Қызылорда облысы, Жаңа¬қорған ауданы, «Политотдел» ауылша¬руашылығы артелінің мүшесі Әбдрахимова күріш орудың нормасын 200 пайыз, Жаңарық колхозының мүшесі Құдиярова 300 пайызға орындады» деп жазған саны сақтаулы тұр. Ауданда 81 әйел тракторист, 4 әйел комбайнер болғаны тіркеліпті.Мен Сунақата каналының құрылысы туралы айрықша білгім келіп, құжаттарды тереңдеп зерттедім. Сондағы анықтағаным, канал құры¬лысын¬да 23 колхоз және «Горняк» қосалқы шаруашылығынан 1150 адам жұмыс атқарғанын білдім.Канал құрылысына 50 киіз үй тігіліп, 3 медпункт, 3 шаштараз, 3 етік тігетін орын, дүкен, қызыл мүйіс жұмыс жасады. Жауынгерлік листок пен қабырға газетінде еңбеккерлердің рухын арттыратын, жауды біріге отырып жеңуге жігерлендіретін ұран шақырулар, ақын өлеңдері жарияланыпты.Канал құрылысын осы жылы 15 қазанда бастап 1945 жылы 15 қаңтарда аяқтау көзделді. Ұзындығы 23 шақырым, табан ені 6 метр каналдан 450 мың текшеметр топырақ шығарылды. Осы жұмыстарды атқаруда басым қайрат көрсеткен жасы алпыстан асып кеткен аналар екенін мына қолымызға түскен жәдігер – канал құрылысынан түсірілген фотосуреттен көріп, арқамды мұздай тер басты. Жастайғы бейнетінің зейнетін көрер шақта колхоз жұмысына жегіліп, тылдың негізгі тірегіне айналған аналарымыздың еңбек шежіресін жазбай танытқан фотосуреттегі бейнелердің аты-жөні бойынша зерттеу жүргіздім. Бұл кездегі апалардың барлығы да бұл өмірде жоқ, осы кісілердің жанына еріп жүргенімде бес-алты жаста едім деп те айтатын көзі тірі ешкім қалмаған.Әрбір отбасының тірегін, үкілеген үмітін, арқасүйер азаматын жұлып кетіп, жүректерге жазылмас жара салған сол күндерде кеңес әскерлерінің жеңіске табан тіреген нық сенімі тылдағы аналар еңбегіне де тың қажыр-қайрат, жарқын сенім сыйлағаны шәксіз. Канал құрылысы қызу жүргізіліп, белгіленген мерзімде аяқталды.Сол жылғы көктемде каналға су келіп, күріш, тағы басқа дақылдар егіліп, канал бойына ел орныға батады. Мұның ішінде «Екпінді» 300 гектар, Ленин атындағы ұжымшар 200 гектар, Мәдениет ұжымшары 300 гектар, Жаңарық 450 гектар егін салған. Канал бойына 10-нан астам шаруашылық қоныс тігіпті.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/6a6ee51b_71eb_4a37_b9c6_4b9221665086_69d4584e9f.jpg" alt="6a6ee51b-71eb-4a37-b9c6-4b9221665086.jpg">

Сунақата каналын қазған батыр аналар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Мәжіліс төрағасы Ерлан Қошанов Жеңістің 79 жылдығына орай Мәншүк Мәметованың ескерткішіне гүл шоқтарын қойды. Бұл туралы Мәжілістің баспасөз қызметіне сілтеме жасай отырып El.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.«Ақжайық» саябағында орналасқан монументке гүл шоқтарын қою рәсіміне Парламенттегі фракция жетекшілері мен қала тұрғындары қатысты. Олар ерлікпен қаза тапқан батырларды бір минут үнсіздікпен еске алып, тағзым етті.<span style="color:rgb(102,102,102);font-family:-apple-system, BlinkMacSystemFont, &quot;Segoe UI&quot;, Roboto, &quot;Helvetica Neue&quot;, Arial, &quot;Noto Sans&quot;, sans-serif, &quot;Apple Color Emoji&quot;, &quot;Segoe UI Emoji&quot;, &quot;Segoe UI Symbol&quot;, &quot;Noto Color Emoji&quot;;">Аға сержант және пулеметшілер тобының&nbsp;командирі Мәншүк Мәметованың елордадағы ескерткіші 2018 жылы ашылды. Қазақтың даңқты пулеметшісі 19 жасында өз еркімен майданға аттанған. Ол 21-атқыштар дивизиясы мен 100-атқыштар бригадасының құрамында шайқасты. 1943 жылы қазанда Невель түбіндегі шайқаста ерлікпен қаза тауып, Кеңес Одағының Батыры атағы берілді.

Мәжіліс төрағасы Мәншүк Мәметованың ескерткішіне гүл шоқтарын қойды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Ел тарихында екінші дүниежүзілік соғыстың қасіреті жайлы көптеген деректер бар.&nbsp;Айталық, сол соғыста миллиондаған адамның қаза болғанын ойласақ, санамызды суық ызғар қарып өтеді. Сұм соғыстың зардабын елде қалған еңкейген қарт, еңбектеген бала да тартты. Турасын айтқанда, олар тіршіліктің тінін үзіп алмай, ертеңгі күніне үміт артып, толассыз еңбек майданында жүрді.Халықтың қажыр-қайратының арқасында қиын-қыстау күндер артта қалды. Жеңіс туы желбіреп, бейбіт күн орнады. Соғыстан оралған майдангерлерге елдің құрметі ерекше еді. Отан қорғау жолында аянбай қызмет етіп, одан кейінгі елді қалпына келтіру кезеңінде қоғамдық-саяси өмірге белсене араласқан Сүлеймен Сейітовтің азаматтық тұлғасы әркез дараланып&nbsp; тұрады.Ол 1912 жылы Қазалы топырағында дүниеге келді. Жастайынан ата-анадан жетім қалып, балалар үйінде тәрбиеленді. Ес білген шағында елді жайлаған аштық зұлматын көзімен көріп, басынан өткерді. Соның салдарынан Қарақалпақстанның Шымбай қаласына ел асады. Бұл жақта көше кезіп, күнелтіп жүргенде большевиктерге кездесіп, өзі сияқты жетiм балалармен бірге интернатқа орналасады. Интернатта арабша, латынша сауатын ашады.Өмір ерте есейтіп, өзінің өжеттігі мен зеректігінің арқасында қатарынан қалмай білім алды. 1929 жылы Қызылорда қаласындағы жұмысшылар факультетін тәмамдап, 1940 жылы Алматыдағы жоғары оқу орнының журналистика факультетіне түсіп, оны қызыл дипломмен бітіреді.Жас жігіттің арманы – қалаған мамандығын игеріп, халқына адал қызмет ету. Алайда оның алдында әлі талай тағдырлы сәттер күтіп тұрған еді. 1941 жылы Ұлы Отан соғысы басталғанда Ақтөбеде құрылған №101 дербес атқыштар бригадасы артиллерия дивизионының комиссары болып тағайындалды. Әскери қызметінде офицер шенін алып, қатардағы жауынгерлер мен офицерлердi майданға дайындау, әскери шеберлiгiн жетiлдiру, әскери жарғының талаптарына сай жауапкершілікке үйрету, сондай-ақ жауынгерлер арасындағы ішкі тәртiп мәселелерiн қамтамасыз етуде күш-жігерін аямай қызмет етті.Ел қорғау жолында екінші дүниежүзілік соғысқа өз еркімен аттанды. Майданның алғы шебінде жүріп, Ржев, Смоленск, Тула, Могилев, Ворошиловград қалаларын азат етуге қатысты. Күлкісіз күндер, ұйқысыз түндерге ұласып, жауынгерлік жорықтарда жүретін. Ат ауыздығымен су ішкен, ер етігімен су кешкен ауыр да азапты күндерде жан аямай шайқасып, жауға тойтарыс беретін.Ол кісі туралы жазылған естеліктерге көз салсақ, осындай оқ пен оттың ортасында жүріп, жадында қалған оқыс оқиғаларды қойын дәптеріне түсіріп қояды екен. Сондай жазбаларының бірінде: «Бүгiн қатты жараландым, Белоруссияның Полоцк қаласынан 30 шақырым жерде артиллерия шабуылын бақылап отырғанымда қасымыздан бiр бомба жарылды. Командир, төрт солдат, телефонист, радист топырақтың астында қалды. Мен шетте жатыр екенмiн. Оққағарым қасыма келiп, жүрек соғысымды бiлгiсi келiп, кеудеме құлағын тосып: «Наш комиссар живой» деп айқайлап, менi топырақтан суырып алып, жедел санчастьке жеткiзген. 15 күн емделiп, полкке қайта оралдым. 1943 жыл, қазан» депті. Тағы бірде: «Кешелi-бүгiн Берлин отқа оранып тұр. Квартал мен көше-көшеде қырғын соғыс. Дегенмен Берлин бүгiн құлауға бет бұрды. 1945 жыл, 27 сәуiр», «Жау тiзе бүктi, Рейхстагқа ту тiгiлер сәт жақындады. 2 мамыр, 1945 жыл» деп жазбалар қалдырған. Иә, соғыстың нақ ортасында жүрген жауынгердің бұл жазғаны көп ұзамай шындыққа ұласты.1945 жылдың көктемі. Бүкіл ел болып күткен бейбіт күн де жетті. Кеңес әскері соғысты жеңіспен аяқтап, елде тыныштық орнады. Соғыс аяқталысымен КСРО-ның Жоғарғы қолбасшысы Сталиннің бұйрығымен Сүлеймен Сейітов 1946-1949 жылдар аралығында Чехословакия астанасы Прага қаласының әскери коменданты болып қызмет етеді. Өз Отанына 1950 жылы оралады. Деректерге көз салсақ, ол Кеңес одағы кезінде ұлты қазақ бірден-бір полк комиссары болған.Сүлеймен Сейітов соғыстан кейін «Ленин жолы» облыстық газетін басқарып, кейін 1951-1954 жылдары Мәскеудегі Жоғары партия мектебінде оқыған. Сырдария аудандық партия комитетінің хатшысы, облыстық партия комитетінде жауапты қызмет атқарған. 1954-1961 жылдары Ақмола облыстық «Есіл правдасы» газетінің редакторы болған ол бір бойында сан қырлы қабілетті тоғыстырған журналист, саясаткер, офицер, қоғам қайраткерi сынды қызмет жолдарынан өтіп,&nbsp; абыз ақсақал дәрежесіне жетті.«Елу жылда ел жаңа, жүз жылда қазан» дегендей, Сүлекең осы ұзақ өмiрiнде не көрмедi дейсiң? Сүлеймен Сейiтовтiң өмiрi – тұтас бiр ғасырдың тарихы, шежiресi. Сүлекең – адамзат тарихындағы ең қанды, қайғылы, қасiреттi ХХ ғасырдағы барлық елдiң, халықтың есiнде қалған елеулi оқиғалардың тiрi куәгерi. Ол – Қазан революциясы, қолдан жасалған екi ашаршылық, екiнші дүниежүзiлiк соғыс, коллективтендiру, қуғын-сүргiн, репрессия, соғыстан кейiнгi халық шаруашылығын қалпына келтiру, қайта құру, одақтың тарауы, Қазақстанның егемендiк алып, тәуелсiз мемлекет болуы сияқты тағдырлы, тарихи дәуiрлердiң куәсi» деп жазған екен Сейілбек Шаухаманов.Ұлы Отан соғысынан полковник әскери шенінде оралған Сүлеймен Сейітов өзін қарымды қаламгер ретінде танытып, Қазақстанның үш өңірінде – Ақтөбе, Ақмола және Қызылорда облыстық газеттерін басқарды. Зейнетке шыққаннан кейін де облыстың қоғамдық өміріне белсене араласты.Майдангердің ұлы Смағұл Сейітовтің естелігінде әкесі көп сөйлемейтін, қатал мінезді адам болғаны айтылады. Тек қызметте емес, отбасында да темірдей тәртіпті талап етеді екен. Соғыс басталған кезде 30 жастағы Сүлеймен Сейітов майданға жіберетін соғыс күштерін жасақтап жүргенде медициналық техникумда оқитын 16 жастағы Елена Өтемісовамен жолыққан. Жас қыздың да тағдыры ауыр болатын. Әкесі мемлекет қайраткері болған Қаби Өтемісов саяси қуғын-сүргін жылдары ату жазасына кесіліп, бала-шағасы қудалауға ұшыраған еді.Майдандағы С.Сейітовті Елена жеті жыл бойы күтіп, елге оралған соң шаңырақ құрады. Олар елу жылдан астам бірге ғұмыр кешіп, бес бала өмірге әкеліп, алғашқы перзенттерінен немере-шөбере сүйеді. Сүйегі асыл қария 90 жасына дейін көлік жүргізіп, газет-журнал оқып, теледидар қарайтын болған. Расында, тартысты да тауқыметті өмір жолы оны мықтап шыңдаған секілді. Ұзақ жылдар бойы үздіксіз еткен еңбегінің жемісін көріп, абыройға кенеліп, құрметке бөленді. Ғасыр ғұмыр кешті.Ол – әскери қызметін қалтқысыз атқарып, полк комиссары, подполковник, яғни, сол екінші дүниежүзілік соғыстан ең жоғары әскери шенмен оралған азаматтардың бiрi де бiрегейi. Соғыстағы ерлігі, бейбіт өмірдегі белсенді еңбегі, қоғамдағы, партия саласында атқарған абыройлы қызметі өз деңгейінде бағаланды. Кеудесіне таққан он бiр орден, он жетi медаль – соның айғағы. Бұдан бөлек, бірнеше рет қалалық, аудандық партия комитеттерiнiң бюро мүшесi, облыстық партия комитетiнiң пленум мүшесi, облыстық кеңестiң депутаты болып сайланды. Алғашқылардың қатарында қаланың, облыстың Құрметтi азаматы атанды.Ғибратқа толы ғұмыр кешіп, ғасыр бағын аралаған абыз ақсақал Сүлеймен Сейітов Ұлы Жеңістің 66 жылдығын қарсы алып, аймақ халқының алдында жүз жасқа толған мерейтойын тойлап, лайықты сый-құрметке ие болды. Кешегі майдангердің мағыналы ғұмыр жолы кейінгі ұрпаққа үлгі болып қала бермек.&nbsp;&nbsp;<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/a9a7d096_92b3_4322_ba8f_b5271c7193cc_4a38d2f609.jpg" alt="a9a7d096-92b3-4322-ba8f-b5271c7193cc.jpg">

Елі үшін ерлік көрсеткен

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қазақстан премьер-министрі Олжас Бектенов Жеңіс күнін мерекелеу аясында Рейхстагқа ту тіккен Халық қаһарманы Рақымжан Қошқарбаевтың ескерткішіне гүл шоқтарын қою рәсіміне қатысты, деп хабарлайды El.kzақпарат агенттігі.Соғыс жылдарында қаза тапқан жауынгерлер мен бейбіт өмірге оралып, бүгінде марқұм болған барша ардагерлерді бір минут үнсіздікпен еске алды.<blockquote>Адамзат тарихындағы ең сұрапыл соғыста қазақстандықтар да теңдессіз ерлік пен ерен еңбектің даңқты үлгісін көрсетті. Ұлы Жеңіс қаһармандарының арқасында бүгінгі ұрпақ бейбіт елде өмір сүріп, кемел болашаққа нық сеніммен қадам басып отыр.Айбынды батырларымыз Бауыржан Момышұлы, Сағадат Нұрмағамбетов, Рақымжан Қошқарбаев, Әлия Молдағұлова, Мәншүк Мәметова, Хиуаз Доспанова, Мәлік Ғабдуллин, Талғат Бигелдинов сынды басқа да көптеген отандастарымыздың майдан даласындағы ерліктеріне мәңгі тағзым етеміз. Халқымыз туған жерімізді қорғап қалған соғыс ардагерлері мен тыл еңбеккерлерінің есімдерін әрдайым ұлықтай бермек.Баршаңызға мықты денсаулық, сарқылмас күш-қуат тілеймін. Аспанымыз ашық, еліміз аман болсын! — деді Олжас Бектенов.</blockquote>

Олжас Бектенов Рақымжан Қошқарбаев ескерткішіне гүл шоқтарын қойды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Жыл сайын 9-мамыр Жеңіс күні мереке ретінде аталып келеді. Отан қорғау жолында қанды қырғын арпалыста жас өмірін құрбан еткен қыршындардың да, сол зұлматтан аман шыққан ерлердің есімі де ешқашан ұмытылмақ емес. Олардың ерлігі ел жүрегінде мәңгі сақтаулы. Қарт Қаратаудың етегінде орналасқан шағын ғана Қосүйеңкі ауылынан майданға аттанған қырық шақты азаматтың жартысынан көбі елге оралған жоқ. Майдан шебінде жанқиярлық ерлікпен қаза тапты. Аман қалғандары туған жеріне оралып халыққа қызмет етті. Солардың бірі Ұлы Отан соғысы және Еңбек ардагері Мамырай Үсенов.1941 жылы қыркүйек айында майданға кіріп, Калинин майданында қатардағы автоматшы ретінде қатысқан. 1942 жылы Великие луки түбіндегі Руднево селосында өткен алапат шайқаста ауыр жараланып сол маңдағы дала госпиталына түседі. Жау жағы дүркін-дүркін шабуыл жасап, кешке дейінгі кескілескен шайқаста жауынгерлердің түгелдейінен көбі мерт болады. "Отан қорғауда ерлікпен қаза тапты" – деген қара қағаз елге жіберіледі. Соның ішінде Мамырай Үсенов те бар еді. Мұндай жағдайлар соғыс кезінде болып тұрыпты. Жарақатына байланысты ол 1943 жылы елге оралады. Жарақаты жазылған соң 1943 жылы майданға қайта аттанады. 1945 жылы тамыз айында жеңіспен туған ауылына оралады. 2-дәрежелі "Отан соғысы" орденімен, маршал Г.К.Жуков медалімен, "1941- 1945 ж.ж. Ұлы Отан соғысы" мерекелік медалімен марапатталады. Соғыстан соң бала тәрбиесімен айналысып, өзі туып өскен жердегі “Ынтымақ” орта мектебінде ұстаздық қызмет етті. Ұлағатты ұстаз, бала жанының білікті тәрбиешісі, қазақ тілі және қазақ әдебиеті пәнінің нағыз білгір маманы болды. Алдынан жүздеген шәкірт тәрбиеленіп шықты. Ол шәкірттерінің жүрегіне жол тапты, сүйіспеншіліктеріне бөлене білді. Атақтары алты Алашқа жайылған Мемлекеттік сыйлықтың иегерлері Дүкенбай Досжанов пен Тынымбай Нұрмағамбетовтерге тәлім беріп, жазушылық жолына қадам ашқан да осы кісі.&nbsp;Қосүйеңкіден қанша ақынжазушы, журналист, тіл мамандары шықса солардың бәрі Мамырай ағайдың "шекпенінен" шыққандар дер едім. Бұлардың қай-қайсысы болмасын тіл құдіретін, сөз бен сөйлесу өнерінің қадір-қасиетін Мамырай ағайдың өзінен үйреніп, өзгеше дәріс беру мен пайымпарасатын ұғына білді, көкейлеріне тоқыды, саналарына сіңірді. Мен де сол кісінің алдынан білім алдым. Мамырай ағай балаға ұрыспайтын, жекімейтін, қол көтермейтін. Сонда да ағайдың сабағында шыбынның ызыңы естілердей тыныштық орнайтын. Бар зейініміз сабақта болатын. Ағайдың сұсы басып тұратын. Тек оқушылар ғана емес үлкен кісілердің өзі ұстаздың алдында артық ауыз сөзге бармайтын. Өмірге деген шынайы көзқарасымен, адами биік ұстанымымен ел-жұртының ізгі ілтипатына ие болды.&nbsp; Халқы құрмет тұтты, төрге оздырды.Ұстаз еңбегі ұдайы бағаланып отырды. 1970 жылы "Еңбектегі ерлігі үшін" медалімен, 1978 жылы "Еңбек Қызыл Ту" орденімен марапатталды. Республикалық мұғалімдер съезінің делегаты, "Тәлімгерұстаз" төсбелгісінің иегері. Елу жыл отасқан зайыбы Увайда Тұрсынбайқызы екеуі 9 перзентті тәрбиелеп өсіріп, немере, шөбере көрді. "Адам ұрпағымен мың жасайды" – десек, Мамырай ағайдың соңынан ерген ұлқыздарынан өрбіген ұрпақ қазірде өз алдарына мәуелі баққа, көшелі әулетке айналып отыр. Әкесінің жолын қуып қазақ тілі мен қазақ әдебиеті пәнінің мұғалімі Нұрқасым Мамырайұлы өз ісінің білгір маманы, өлең жазатын дарыны бар ақынжанды еді. Өкініштісі өмірден ерте озды. Қазірде атасы мен әкесінің ізін жалғап келе жатқан Ержан Нұрқасымұлы атасы ірге тасын қаласқан Қосүйеңкідегі Ынтымақ орта мектебінің айтулы тіл маманы, өз ісінің үздігі.Биыл Мамырай Үсенов ағайымыз 100 жасқа толып отыр. Ұстаз тәлімін ұмытпай ұлықтап отыру кейінгі ұрпақтың, шәкірттерінің парызы. Олай болса, Мамырай ағайымызды дәріптеп, есімін ел есінде қалдыру біздің міндетіміз болуы керек. Осы орайда ауылдан бір көше атауын беріп, мектеп ішінен арнайы сынып бөлмесін жасақтаса ұстазға деген зор құрмет болар еді. Мамырай Үсенов және оның әулеті жайында мақала емес кітап жазып, өмірлік өнеге алар тәлімтәрбиесі мол жаназық дүние жасауға болады. Ұстаз. Ұстаз деген ұлы тұлға, Бөлеген шәкірттерін шуақ нұрға. Ата-анаңнан кейінгі ол ақылшың, Теңеймін сөнбес сәуле шырағданға. Болмайды ұстазыңды ұмытуға! <img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/0007c664_f34b_4c36_bacd_acf7c1ca062f_4abe19dd0e.jpg" alt="0007c664-f34b-4c36-bacd-acf7c1ca062f.jpg">

Шырағданның жарық сәулесі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Бүгін облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаев "Тағзым" алаңында өткен «Ұлы Жеңіс – ұрпаққа аманат» атты салтанатты шараға қатысып, аймақ тұрғындарын құттықтады.«Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы «Біз бүгінгі бейбіт өміріміз үшін жеңімпаз аға буынға қарыздармыз. Олардың өшпес ерлігі – кейінгі ұрпаққа үлгі-өнеге. Майдангерлеріміз жан аямай қорғаған азаттық, әділдік, теңдік құндылықтары Әділетті Қазақстан үшін де мызғымас темірқазық болып қала береді» деп ерекше атап өткен болатын.Соғыс жылдары Сыр өңірінен 70 мың азамат майданға аттанып, оның 30 мыңнан астамы қаза тапты, хабар-ошарсыз кетті. Биылғы Жеңіс мерекесін 4 майдангеріміз қарсы алуда. Екі ғасырдың, алапат соғыстың куәгерлері, батыр аталарымызға барша Сыр жұртшылығы атынан амандық тілейміз, алдарыңызда бас иеміз», - деді аймақ басшысы.Сұрапыл соғыс жылдары ерлік көрсеткен қаhармандар құрметіне бір минут үнсіздік жарияланып, ескерткішке гүл қойылды.Еске салсақ, соғыста Сыр елінің 21 азаматы ерлігі мен қаһармандығы үшін Кеңес Одағының Батыры атанды, 20 мыңнан астам жауынгер орден- медальдармен марапатталды.Бүгінде аймақта Ұлы Отан соғысының қатысушылары мен оларға теңестірілген 3948 ардагер бар. Мерекеде барлығына бюджеттен біржолғы әлеуметтік қолдау көрсетілді. Ұлы Отан соғысының 4 ардагеріне 2 млн 500 мың теңгеден біржолғы әлеуметтік көмек төленді.

Аймақ басшысы облыс тұрғындарын Жеңіс күнімен құттықтады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Қазалылық қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі Ләззат Әбдіхалықова Соғыс болған кәтерлі күндерде қаһарман қалалар үшiн болған шайқастарға бозкөлдіктер де қатысты деген ақпарат берді. Оның айтуынша, солардың бірі – гвардия қызыл әскері Рүстем Дәріқұлов. 1912 жылы бұрынғы №8–ші Қаракөл ауылдық кеңесінде «Бесарал» деген жерде дүниеге келген ол соғысқа дейін Дзержинский атындағы ұжымшарда тұрып, соғыс басталған алғашқы күні-ақ әскерге шақырылады.&nbsp;Алдымен 699-ші әскери бөлімде оқу-жаттығу, басқада дайындықтан өткеннен кейін, Ленинград түбінде 45-ші гвардиялық атқыштар дивизиясына&nbsp;алынады. Одан бірнеше күнгі іріктеуден өтіп, 134-ші атқыштар полкінің құрамына жіберіледі. Бұл Жоғарғы Бас командование Ставкасының қоршауын бұзу операциясын жүргізуді Ленинград майданының қолбасшысы генерал-лейтенант Л.А.Говаровқа тапсырған кезі еді.Леонид Александрович Ленинград үшін болған шайқастарда аса көрнекті роль атқарды. Оның таланты Ленинград блокадасының бұзылуымен, жаудың қоршау шеңберін күл-талқан еткен тапқырлығымен сипатталады.Осы оқиғаға дейін фашистер Ленинградты қоршап алып, саны жағынан да, техникасы жағынан да жеткілікті дивизияларымен қаланы қыспаққа алып, оны алуға тырысады. Алғашқыда тез-ақ аламыз деген фашистердің ойы жүзеге аспады. Өйткені жаудың қандай мүмкіндіктері барын біздің &nbsp;әскерлер әбден айқын білді. Оның үстіне біздің командирлер соғыс ісін терең білетіндігі, оны үнемі бақылауда ұстады. Осы қақтығыста Рүстем ауыр жараланады. Елге 1943 жылдың 15 қаңтарында, «Ленинградты қорғауда ерлікпен қаза тапты» деген елге «қара қағаз» келеді. Олай болатын себебі де бар. Алғашқыда әбден&nbsp;қансыраған &nbsp;оны &nbsp;опат болды деп ойлағандар есін &nbsp;жинағанын көрген. Өкініштісі сол, елге &nbsp;бір аяғын майдан даласында қалдырып, соғыс мүгедегі болып оралды. &nbsp;Оның өр кеудесіндегі «Ленинградты қорғағаны үшін» медалі сол соғыста көрсеткен асқан &nbsp;ерлігінің &nbsp;айқын&nbsp;айғағы.Соғысты Финлияндиядан бастаған Мырза барлық майдандарды жағалап, сонау Берлинге дейін барған. Оның өзінің айтуы бойынша жиырма бір жасында &nbsp;әскерге алынып, одан бұл жорығы &nbsp;Ұлы Отан соғысына ұласқан. &nbsp;«Орыс деревнясының &nbsp;түбінде &nbsp;орналасқан&nbsp;біздің &nbsp;ротамыз бораған оққа қарамай, шабуылға қайта кірісетін. Сұм соғыста болған арпалыстың &nbsp;қайсы бірін айтып таусайын. &nbsp;Бетпе-бет келіп, &nbsp;әбден шиелінісіп, &nbsp;кескілескен шайқастарда болған қоян-қолтық ұрыс кезінде, талай дұшпанды жер жастандырдық.&nbsp;Бізге қойылған міндетті орындап, офицерлерін тұтқынға алдық. Алайда, екі рет ауыр жараланып медсанбатта ес жинаған кезім де болды», – деп үнсіз отырып қалатын қарт большевик,–деп ағаларымыз еске алатын.Мырза Смайлов &nbsp;1918 жылы &nbsp;дүниеге келген. Соғысқа дейін №8–ші Қаракөл ауылдық кеңесінің Андреев атындағы ұжымшарында жұмыс істеген. Жауынгер жоғарыдағы шайқастарда көрсеткен ерен ерліктері үшін «Қызыл Жұлдыз», I және II дәрежелі «Отан соғысы» ордендері, «Ерлігі үшін», «Маршал Жуков» медальдарын алған қазақ. Сондай-ақ, оған тән қасиеттердің бірі – өзі отырған жерде айналасын тәлім-тәрбиеге шақырып отыратын. Атамыз соғыстан аман оралып, өзі мүше болған &nbsp;ұжымшарда бригадир, қойма меңгерушісі, кейін «Бозкөл» кеңшарында ұзақ жыл сауда саласында &nbsp;еңбек етіп,&nbsp;үй ішімен &nbsp;тағдырының бұйыртқан бейбіт ғұмыр кешті.«Одесса бағытындағы соғысқа қатыстым» деуші еді әкеміз көзі тірісінде, –дейді Ізетбек атамыздың балалары. &nbsp;«Әкемнің бірнеше рет ерекше ерлік көрсетіп, «Қызыл Жұлдыз» орденімен, сонымен бірге «Одессаны қорғағаны үшін» және бірнеше медальдармен наградталуы тектен-тек болмаса керек» дейді &nbsp;балалары тағы да, әкелерінің &nbsp;айтқан әңгімелерін есіне алып, әсерлене түсіп. &nbsp;Оқ бораған жерде өлімде аз болмайды. Одесса &nbsp;түбінде &nbsp;болған&nbsp;ұрыстарда алдымен қызыл армияның ерекше ерліктері айтылады. Содан соң, шығында аз болмаған-ау. Біздің әскерлер Одесса түбінде дұшпанның он сегізден астам дивизиясының шебін бұзып, үлкен шығынға ұшыратып, &nbsp;тас-талқан қылған.Барлық майдандарда да жағдай жеңіл болған жоқ. Соғыстың алғашқы ауыр &nbsp;күндері жаудың қисапсыз әскеріне төтеп беру қиын болды. Осындай қызу ұрыстарда болып, жасаған ерліктері әлі күнге дейін &nbsp;айтылмай жүргендер бар. &nbsp;Солардың бірі&nbsp;кешегі &nbsp;қан майданда &nbsp;«Қызыл жұлдыз» орденімен наградталған, тағы да «Қызыл Ту», I–ші және II–ші дәрежелі «Отан Соғысы» ордендерін алған – Құрманбай Қытанов.Әбден сарғайып түсін өзгерткен құжаттар Тойбазар атамыздың &nbsp;«Қызыл Жұлдыз» орденімен наградталғанына көз жеткізеді. Кешегі &nbsp;қызыл армияның &nbsp;ВКП [б] мүшесі, әрі қатардағы жауынгері Тойбазар Байкенов әуелі кіші командирлік оқудан өтіп, ұрыс әрекеттерін меңгерген. Содан соң, бөлімше командирлігіне тағайындалып, ілгері жылжыған кеңес әскерлерінің жолын ашып, көптеген жаңа деректер жинаған. Өйткені майдан басшыларының барлаушыларға тапсырған міндеттері өте үлкен. Тойбазар Байкенов соғыстан кейін кеңшарда ұзақ жыл&nbsp;лауазымды қызметте болып, игілікті шаралар атқарып, биік мәртебеге ие болғандардың бірі.Смоленск бағытындағы тойтарыс, Харьков аймағындағы қырғын, Днепрден өтіп Киевті азат ету, Белоруссиядағы қарсы шабуыл, Берлинді алу және Рейхстагтың &nbsp;іргесінде көп&nbsp;жауынгерлер &nbsp;қаза &nbsp;тапты.&nbsp;Атақты гвардиялық атқыштар дивизияларының құрамында ауылдан аттанған &nbsp;аталарымыз&nbsp;табандылықпен &nbsp;шайқасты.Тарихта қаһарман Брест қамалы–ерліктің жоғарғы көрінісі болды. Осы Брест қорғанындағы &nbsp;соғысқа қатысып, ұрыс даласында хабарсыз кеткен Ескермесов Досжан, Брестке әскерге шақырылып, 1947 жылы елге аман оралған Сатыбалдиев Нұрсұлтан туралы деректер жинастыруда.1943 жылдың 21 шілдесінде лейтенант А.Романский өзінің он сегіз жауынгерімен ерлікпен қаза табады. Сол қаза болғандардың бірі – құралайды көзге атқан Ордабай Жүргенов. Ол Любожное ауданы, Теплое селосы мен Хуш селосының екі аралығына жерленген. Зор тәуекелге бел байлаған он сегіз жауынгерге «Кеңес Одағының Батыры» атағын беру туралы шешім қабылданыпты. Жерлесімізге бұл атақтың берілмейді. Сол себептен облыстық әскери–патриоттық «Пограничник» клубы қаза болғандарға «Ресей Батыры» атағын беру жөнінде В.Путинге ұсыныс жасауда.Досжан Қуандықов 1905 жылы бұрынғы Э.Ф.Дзержинский атындағы ұжымшар аумағында дүниеге келген. Соғыстан оралғасын &nbsp;бірнеше &nbsp;жыл&nbsp;осы ұжымшарда төраға болып еңбек етіп, тары егісінен мол өнім алып, &nbsp;«Еңбек Қызыл Ту» орденімен марапатталған. Ол &nbsp;өзінің 1942–1945 жылдары &nbsp;Волхов, Ленинград, екінші Белорус майданында соғысқа қатысқанын айтып отырады екен. Сол майданда оған кіші сержант шені берілген. Осы аралықта &nbsp;1027 атқыштар полкіне артиллерия кіші командирлігіне жіберіледі.Екінші Белорус майданы күштері Минск аймағында қоршауға алынған жау әскерлерін құртумен болады. Одан жүздеген километрге дейін алға басып, Гродно аймағында Неманға шығады. &nbsp;Ост–Одер мен Вест–Одер өзендерінің ойпаттарын дұшпандардан тазартады. Берлин операциясы жорығына қатысқан оның сарғайған құжаттарында И.В.Сталиннің алғысы жарияланған. Өйткені &nbsp;біздің&nbsp;майдангеріміздің &nbsp;жеңіс күнін жақындатуға &nbsp;қосқан &nbsp;үлесі мол.1945 жылғы 18 тамызда Досжан Қуандықовқа осы күні ауыл орталығындағы көшелердің аттарына &nbsp;сол ауыр жылдары көрсеткен Шындалы Бердібаев, Алтынбай Жолжановтың есімдері берілген.

Жеңіске үлес қосқан қазалылықтар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> 9 мамыр - Жеңіс күні мерекесіне орай қазалылықтар «Тағзым» алаңына гүл шоқтарын қойып, Ұлы Отан соғысы жылдарында қаза тапқан жауынгерлердің рухына тағзым етті.Қазалы ауданы орталығындағы «Жеңіс» саябағында өткен шара басталмас бұрын аудан әкімі Мейрамбек Шермағанбет пен аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы Оразғали Бекпанов бастаған барша ел ағалары мен аудан тұрғындары сұрапыл соғыста қаза болған азаматтарды бір минут үнсіздікпен еске алып, құран бағыштады.Мұнан соң, Қазалы ауданы әкімі жиынға қатысушылар мен аудан тұрғындарын Ұлы Жеңістің 79 жылдығымен құттықтады.Бұл күн – тарихта туған жердің бостандығы мен келешек ұрпақтың бақытты болашағы жолында ерлікпен күресудің жарқын белгісі ретінде алтын әріптермен жазулы. Ортақ Отанды қорғау үшін біздің ауданымыздан 11 мыңға жуық азамат майданға аттанып, 6 мыңнан астамы ғана, аман-есен отбасына оралды.Бүгінгі ұрпақ аталарымыз жасаған ерлікті әрқашан қастерлеп, жадында сақтайды, ешқашан ұмытпайды. Ұлы Жеңiс күнiнде баршаңызға ұзақ ғұмыр, отбасыларыңызға бақ-береке тiлеймiн, - деді аудан басшысы Мейрамбек Зинабдинұлы өз сөзінде.Сонымен қатар, аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы Оразғали Бекпанов пен Ауған соғысының ардагері, генерал-майор, жерлесіміз Әлімжан Ерниязов сөз сөйлеп, мерекеге орай ізгі лебізін жеткізді.Шара барысында аудандағы құқық қорғау салаларында қалтқысыз қызмет етіп жүрген бірқатар азаматтарға мерекеге орай аудан әкімінің «Алғыс хаты» табысталды.

Қазалылықтар «Тағзым» алаңына гүл шоқтарын қойды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Айбынды Алаш ұлдарының қазақ қоғамындағы атқарар өзіндік рөлі бар. Олар – ел қорғаны, отбасының тірегі. Себебі, әрбір азамат туған жерін, елін, ата-анасы мен бауырларын, отбасын қорғай білуі тиіс. Ал, оның бойындағы жігерін шыңдайтын – әскер. Әскердің сапы «мен» деген жалынды, от жүректі жастардан құралады. Айтпағымыз, біздің жігіттер Отан қорғауға қаншалықты дайын? Әскердегі өмір қандай? Бұл жайында жақында ғана, әскерге барып, азаматтық борышын өтеп келген жастар баяндап берген болатын.Әскер жігітті шыңдайтын мекенӨмір мектебінен өткен сенімі нық сарбаздар Қазалы ауданында жетерлік. Еліміздің аймақтарында әскери борышын өтеп келген сондай қазалылық азаматтардың бірі – Бақдәулет Есенов. 2005 жылы дүниеге келген жігіт аграрлы-техникалық колледжде білім алады. Автомеханик мамандығын меңгереді. Былтыр әскерге шақырту қағазы келіп, осы сәтте ол еш ойланбастан азаматтық борышын өтеуге аттанады.<blockquote>– Алғашында өзге жер, жақындарыңды сағынасың. Бірақ, өзге жердегі жігіттермен жақсы араласып, бір үйдің баласындай болып кеттік. Бастапқы айларда сапта жүруді үйреніп, ант қабылдауға дайындалдық. Дәрістер алдық. Темірдей тәртіпке бейімделдік. Ешқандай қиындық болмады. Әскерден уақытты тиімді өткізуді, дұрыс өмір сүруді, автомат ату, техникаларды айдауды үйрендік, – дейді ол.</blockquote>Әскерге барып келген азаматтың мінезі де өзгеріп, сабырлық пен төзімділікті бойға жиятыны бар. Уақытпен жүру, әр нәрсені аңдап басу секілді тәртіп те, санаға құйылады. Кейіпкердің айтуынша, әскер нағыз жігітті шыңдайтын мекен.<blockquote>– Патриотизм – Отаныңды сүю. Оған шексіз қызмет ету. Иә, «патриот» дегенді естігенде форма киген әскер мен құқық қорғау органының қызметкері ойға оралады. Бірақ шын патриот болу – туған жеріңді, табиғатың мен тау-тасыңды, аққан суыңды, ата-анаң мен оттан ыстық атамекеніңді құрметтеу. Соңғы кезде әскерден жалтарғандарды естіп жүрміз. Әскер – нағыз өмірдің мектебі. Шыңдаласың, бойдағы қажет емес мінезден арыласың, уақытпен жүруді үйренесің. Тіпті, жақындарыңның өзіңе қаншалықты қымбат екенін ұғынасың. Бір жылдың өзі зулап өте шығады. Алайда, жақын дос таптық. Қызықты күндерді бастан кештік. Өмірімдегі ең қызықты күндерімнің де, куәсі осы – әскердегі күндерім, – деп әңгімесін түйіндеді Бақдәулет Серікұлы.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/e20159b1_5cdd_410e_bbf2_9ff6a4ec1126_9f83596b4a.jpg" alt="e20159b1-5cdd-410e-bbf2-9ff6a4ec1126.jpg"></blockquote>Елін қорғаған ер отбасын да қорғайды«Адал қызмет ету – азаматтың борышы» деген ұстанымды мықтап, ұстайтын жігіттер қатары көп. Соның бірі – 2004 жылы Қазалыда дүниеге келген Мақсат Жүсіп әскерге барып, азаматтық борышын өтеп келген талапты жастар санатында. Былтыр әскерден шақырту түсіп, ол ойланбастан борышын өтеуге аттанады. Өзінің мамандығы – өрт сөндіруші.<blockquote>– Білесіз бе? Әскерден келген әрбір жігіт нақты бір ой түйіп келеді. Менде де, солай. Ата-ананың қадірін түсіну, барды бағалау, уақытпен санаспау бір бөлек. Ал, Отан алдындағы борышыңды адал атқару бір бөлек. Бүгінде сол әскердегі өмірді көруден жалтаратындар көбейіп келеді. Мүмкін өзіндік себебі бар шығар. Бірі – несиесін айтады, бірі – ата-анасына қарап отырғанын себеп қылады. Күнкөріс қамымен де, сыртта жүргені қаншама. Одан бөлек, жалтарғандардың арасынан жауапкершіліктің жоқтығы да, анық байқалады. Себебі, ауруын айтып, не өзге де, сылтаумен өтіріктің шырмауында жүргендер бар. «Армия» десе, ат-тонын ала қашатындар жетерлік. Неге? Отан алдындағы борышын әрбір азамат өтеуі тиіс қой? Елін қорғаған ер отбасын да қорғайды. Шапшаң болу, шыңдалу жігіттерге керек дүние. Барлық ер-азамат әскердегі өмірді көрсе деймін. Мұнда қызықты күндер де көп болды. Әскер алдымен, темірдей тәртіпке үйретті. Тазалыққа баулыды. Автомат атуды, БМП, МТЛБ айдауды үйрендік. Әр азамат – отбасының тірегі, қор¬ғаны. Сол секілді Отанының да, қорғаны болуы тиіс. Себебі, «Ер ел үшін туады, ел үшін өледі». Халықтың ұлы болу – әрбір ер азаматтың арманы болуы керек. Ал, Отан алдындағы азаматтық борышын өтеу – нағыз қайсарлықтың көрінісі, – дейді жақында ғана әскердегі азаматтық борышын өтеп келген қазалылық Мақсат Нұрлыбекұлы.</blockquote><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/0b084c5d_d1e6_4169_a3ca_8f3302e63aa1_7e9fb74dbb.jpg" alt="0b084c5d-d1e6-4169-a3ca-8f3302e63aa1.jpg">Түйін: Біз жазған кейіпкерлер әскери мектептің табалдырығынан аттаған, Отан үшін от кешуге дайын азаматтар. Оны олардың әр сөзінен байқауға болады. Сөзінде мақтаныш, жүзінде қуанышы бар Отан қорғаушылардың алға қойған мақсаты айқын, қадамы нық, сенімі басым.

Азаматтық борышын өтеген ер бойға төзімділікті жияды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Қан қасап майдан даласынан жолданған үшбұрыш хаттар бүкіл ел болып сағына тосқан, сарғая күткен азаматтардың амандығын жеткізер еді. Бір жапырақ қағаздың бетіне сөзбен сипаттауға келмейтін жан толғанысы, алабұртқан сезім, алапат сағыныш сыйып тұрар еді. Тылдағы, ауыртпалығы майданнан бетер, оқ атылмады, қан төгілмеді демесең, бейнеті белшеден келер жерде жүргендер үшін де үшбұрыш хаттың құны тым қымбат болған шығар. Пошта тасушының жолын қарайлаған, қолына телмірген, бар болып шықса төбесі көкке екі-ақ елі жетпей қалғандай қуанған, өзін жер бетіндегі жалғыз бақытты адамдай сезінген толғанысты, тебіреністі сәттер аз болмаған.Қазалы қаласындағы Ғани Мұратбаевтың мемориалдық музейінде Кеңес Одағының батырлары Әлия Молдағұлованың туысы Сапураға, Үрмәш Түктібаевтың анасына жазған хаты сақталған екен.Сарғайған хаттарға зер сала отырып, одан майдан шебінде болып жатқан оқиғаларды, жауынгерлердің қайда жүргенін, елдің амандық-саулығын сұрап жазғандығын оқуға болады. Сақталған қолтаңбалар от-жалынға толы сұрапыл жылдар туралы азды-көпті хабар береді. Бұл хаттарда Отанға деген сүйіспеншілік пен жау­ды жеңу мақсатындағы күш-жігер толқынысы көрініс тапқан.&nbsp;Мәселен, Үрмәш Түктібаевтың апасына жазған мына бір хатында қан майданда жүрсе де, колхоздың қамын ойлап, туған жердің амандығын айрықша жақсы көретіндігі байқалады.&nbsp;Қиян-кескі ұрыс даласынан сағынышқа толы жазбаАпа! Майданның алғы шебіне келіп түстім. Солтүстік Батыс майданының атқыштар дивизиясындамын. Бір айдан астам жер жүріп әрең жеттік. Келген соң жиырма күндей әскери жаттығудан өттік. Мен автоматтан, пулеметтен оқ атуды үйрендім. Пулемет дегенің сенімді қару. Тек нысананы дәл көздей білу керек, жауды жайратасың да шығасың. Жау демекші кеше алғаш рет қанды майданға қатыстым. Ауылда жүргенде қарғаны да атып көрмеген балаң тұңғыш рет адамға оқ атты.Міне, окопта жатып аттым жауды. Қарсы жақтан бораған оқтар бұршақ сияқты. Алғаш шынымды айтсам қорықтым, мына оқтың біреусі жазым қылмас па деп. Бірақ ажалым жетпесе бораған оқ түк емес екен. Майданға тұңғыш түскен бір жауынгердің ажалдан қорқып, қыбырсыз бұғып жатқан жерінде оқ тиіп, тіл тартпастан жан тапсырғанын көрдім. Кейін майданға бірте-бірте үйренген сияқтымын. Орысшаға әлі де, шорқақпын. Взвод командирі Иванов байсалды жігіт. Ашулануды білмейтін, асып-саспайтын, ақылды әрі бауырмал адам. Менің қазақ екенімді білген соң «Жерлес екенбіз ғой», – деді. Күнде кешкісін сол Ивановпен сөйлесемін. Білмейтін жерімді ыммен түсіндіремін.«Орысшаны қасымда жүрсең, әлі-ақ үйретіп шығарамын», – дейді. Айтпақшы, Ібырайым екеуміз бір взводтамыз. Апа, мені уайымдама. Өздеріңіздің қалдеріңіз қалай? Колхоз егінді уақытымен жинап ала алды ма? Жігіттерден ауылда кім бар? Қалекең қайда? Осы хатты алу бойына хат салғызарсыз.&nbsp;Балаңыз, Үрмәш, 1941 жыл, 2 қараша. Сырға толы парақтар. Қолға қаламмен жазылған сарғайған бір жапырақ қағазды алғанда олардың сол кезде қандай бағалы болғанын түсінесің. Жауынгерлер хатынан көптеген жәйтті танып-білесің.Ұлы Отан соғысы жылдарындағы осындай үшбұрыштардың әрқайсысының өздерінің қайғылы немесе қуанышты тарихы бар. Сондықтан да, бұлар өткен күндердің естелігі болып қала береді. Әйел-аналар қарақағаз алып, жақынын өлдіге санап, жерлеу рәсімін өткізгеннен кейін, майданның түпкі бір шебінен жақын адамының дені сау, тірі екенінен хабар беретін үміт отындай болып келген хаттар да кездескен.Әрбір келген хабарды адамдар қарақағаз болмаса екен деген қорқынышпен ашқан. Әйтеуір, бір күні соғыс бітіп, жақындары орталарына оралар деген сеніммен жүрген. Үмітін үзбей, баласының, жарының жолын тосқан жандарға «қаза тапты» деген қаралы хабарды жеткізу кім-кімге де оңайға соқпаған. Осындай, қиын-қыстау кезеңде Үрмәш Түктібаевтың мерт болғанын анасына ауызша айтып жеткізе алмай, халық ақыны Нұрсұлтан Жұбатұлы парақ бетіне жоқтау өлең түрінде түсіреді. Сондағы мұңды жыр былайша өрімделген.Ардақты Наурызбике, Қадірлі ана!Ер болды емшегіңді емген бала,Туады «Алып анадан, ат биеден»,Айтылған сөз бар бұрын қарияда.Қалады жақсыдан – ат, қаламнан – хат,Шығады бойдан қайрат, ойдан сана.Ұл тусаң ерің үшін ер бол дедің,Тоғыз ай, он күн сақтап құрсағыңда.Көп болды апа сізді көрмегелі,Әдейі көрейін деп келдім жаңа.Сіз бе еді ер Үрмәшті туған ана,Ақылын қатарынан етіп дара.Алыпты біздің Үрмәш батыр атын,Біз соны айта келдік анасына.Майданда біздің Үрмәш жауды қырған,Ол неге ер болмасын өзің туған.Кешегі қанды соғыс қырғын жерде,Үрмәшқа қарсы неміс қансыраған.Ақырған айбатына жау шыдамай,Тау толқып, қаһарынан қалтыраған.Қамалға қасарысқан қарсы шауып,Елі үшін ерлікпен беріпті жан.Мерт болды, о дариға елдің ері,Жауыздың дәлдеп атқан бір оғынанҚайғырды бір сен емес, Совет халқы,Қайғыңа бізде ортақпыз қайғылаған.Үрмәштің топырағы торқа болып,&nbsp;Қадірлі халқың болар сенің панаң.Жыламай, жасыңды сүрт, сабырлы бол,Сау болсын кейінгі ұрпақ, бала-шағаң.Тарихта ер еңбегі бос кетпейді,&nbsp;Сиямен атын жазар алтындаған.Ерлердің қаза тапқан даңқы артып,Бірге мың шолпан туар жарқыраған.Жақсының аты өлмейді, өзі өледі,Қабіріне гүлдер жайнап, жағылар шам.Деп келдім, ана сені жұбатайын,Жолдасы Үрмәштің мен бір балаң.Ұлы Отан соғысындағы майдангерлер хаты – үлкен күшке ие құжаттар. Оқ тескен әрбір хаттың жолдарынан соғыстың демі, окоптағы қиыншылыққа толы күндер, солдаттың нәзік жүрегі мен Жеңіске деген сенімділігі сезіледі.Фото: baq.kz

Майдангерлер хаты – үлкен күшке ие құжаттар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> 9 мамыр ­– Жеңіс күні мерекесіне орай шиеліліктер «Тағзым» алаңына гүл шоқтарын қойып, Ұлы Отан соғысы жылдарында қаза тапқан жауынгерлердің рухына тағзым етті.Шара басталмас бұрын жиылғандар сұрапыл соғыста қаза болған азаматтарды бір минут үнсіздікпен еске алып, құран бағыштады.Мұнан соң Шиелі ауданы әкімі Нұржан Ахатов жиынға қатысушылар мен аудан тұрғындарын Ұлы Жеңістің 79 жылдығымен құттықтады.&nbsp;­– Баршаңызды 9 мамыр ­– Жеңіс күнімен шын жүректен құттықтаймын.Біз жуырда ғана Қазақстан халықының бірлігі күні және Отан қорғаушылар күні мерекесін атап өттік. Бүгін өздеріңізбен ерліктің мерекесін атап өткелі отырмыз. Бұл адамзат тарихындағы ең сұрапыл соғыстағы жеңіс күні. Бұл ­– атамекен, туған жерді жан сезіммен қастерлей білген, Отанға деген сүйіспеншілікті паш еткен мерейі үстем, мәртебесі биік мереке. Осыдан тура 79 жыл бұрын адамзат тарихындағы ең қасіретті соғыс жеңіспен аяқталды. Әрине, бұл жеңіс оңайлықпен келген жоқ. Шартарапты шарпыған «Ұлы Отан соғысы» әрбір әулеттің, әрбір азаматымыздың жүрегіне қаралы ізін қалдырды. Қан майданның қасіретін тартпаған, зұлмат күндер жанына батпаған адам жоқ.&nbsp;Біздер Ұлы Отан соғысында ерліктің ерен үлгісін көрсеткен батыр бабаларымыздың ерлік жолын нәсихаттап, елдің тыныштығын, шекарамыздың бүтіндігін сақтауда әрбір ер азаматтың алар орны ерекше екендігін жас жеткіншектерімізге ұғындырмақ ниеттеміз. Сонда ғана жас буын ерліктің қандай қасіретпен, бейнетпен келгендігін жан-дүниесімен сезінеді деп ойлаймын.Отан Қорғаушылар күнімен және Жеңіс күнімен шын жүректен құттықтаймын! Еліміз аман, жұртымыз тыныш болсын!, ­­– деді аудан басшысы өз сөзінде.&nbsp;Сонымен қатар аудан ардагерлері сөз сөйлеп, мерекеге орай ізгі лебізін жеткізді.Шара соңында Ұлы Отан соғысында ерліктің ерен үлгісін көрсеткен батыр бабаларымыздың рухына құран бағышталып, ас берілді.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары