<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Аудан өнерпаздары Астанада «Жырдың елі» атанған Сыр елінің атын асқақтатты. Жақында еліміздің бас қаласында өткен І халықаралық «Жас талант» өнер байқауынан үш бірдей бас жүлдені жеңіп алған жерлестеріміз аудан ғана емес, облыс мерейін үстем етті.Барлығы екі жүзден аса талант қатысқан халықаралық байқау бас қаладағы Бейбітшілік және келісім сарайында өтті. Жас таланттардың бағын сынап, өнерін өрге жүздірген байқауды «Қазақ академия» өнер орталығы өткізген. Өнер бәйгесі өнердің барлық жанры бойынша ұйымдастырылған. Яғни қатысушылар аспапта ойнау, көркемсөз, хореография, вокал, театр салалары бойынша бақ сынаған. Біздің өнерпаздар дүбірлі додаға вокал номинациясы бойынша қатысып, Астана төрін әсем әуенмен әуелеткен.Осы сайыста Сырдария аудандық мәдениет үйі жанындағы мәдени-демалыс кешенінің көркемдік жетекшісі, «Дала дидары» халықтық үгіт бригадасының, аудандық халық театрының, «Оңаша» әзіл-сықақ отауының, «Ритм» вокалды-аспапты ансамблінің солисті, жас әнші Динара Жакешова 18-25 жас аралығындағы өнерпаздар қатарынан үздік шығып, бас жүлдені қанжығаға байлады. Жас әнші әрі кішкентай өнерпаздардың жетекшісі Динара жергілікті композитор Рамазан Таймановтың «Қазақ қызы» әнін орындап, тыңдарманның жүрегіне жол тапты. Бұған дейін талай сайыста топ жарып, Сыр елін әсем әнмен көмкеріп жүрген күміс көмей, жезтаңдай өнерпазымыз бүгінде шәкірт тәрбиелеу ісін қолға алған. «Ұстаздан шәкірт озар» демекші, осы сайысқа Динараның қос шәкірті де қатысып, екеуі бірдей бас жүлдені иеленген.Айзере Тасболат пен Ақерке Азатқызы – ән өнеріне кішкентайынан бейімделген өнерпаздар. Ұстаздары Динара Жакешовамен талантын шыңдап, бұған дейін де талай сайыстарда озық шыққан қос бүлдіршіннің бағы тағы жанды. Байқауда Айзере «Туған жер» әнін орындаса, Ақерке «Крылатые качели» әнін нақышына келтіре әуелетті. Олар халықаралық байқауға 10-13 жас аралығындағы өнерпаздар арасынан қатысып қос бірдей бас жүлдеге қол жеткізген. Кішкентай әншілердің даусына, орындау шеберлігіне тәнті болған қазылар алқасы Сыр елінен келген қос өнерпазды бөліп-жармай, екеуін де бас марапатқа лайық деп тапқан.Биыл бірінші рет өткізілген халықаралық «Жас талант» байқауына Құрмет орденінің иегері, Қазақстанның жарық жұлдызы, әнші Өмірқұл Айниязов, Құрманғазы атындағы ҚҰК ұстазы Қаламқас Қадырбаева, сондай-ақ өнер майталмандары әділ төрелік етті.Сайыс нәтижесі бойынша үш бірдей бас жүлдені қоржынға салған таланттарға арнайы диплом, кубок пен мойындарына жарқыраған естелік-медаль тағылды. Сонымен қатар кішкентай өнерпаздарды бастап барған Динара Жакешоваға «Үздік ұстаз» номинациясы беріліп, арнайы «Алғыс хатпен» марапатталды.Ән өнерінде өзіндік ізін қалыптастырып, үлкен сахналарда Сыр елінің намысын қорғап, атын асқақтатып жүрген өнер иелерін кезекті жеңістерімен құттықтай отырып, бағындырар белестерінің әлі де алда екенін нық сеніммен айта аламыз. &nbsp;

Сырдариялық өнерпаздар елорда төрінде топ жарды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Сырдария аудандық мәдениет үйінде рухани әңгімелерге шөлдеген аудан жұртшылығы әсерлі кештің куәсі болды. Сыр өңірінің аудандарын «Қоңыр әңгіме» рухани кешімен аралап жүрген жазушы, ақын, киносценарист Ұларбек Нұрғалымұлы көпшіліктің жүрегінен орын алды.Нағыз қазақы сөз өнерінің айшықты көрінісін дәріптейтін кешті айтыскер ақын, «Сырдария ауданының Құрметті азаматы» Нұрмат Мансұров жүргізді. Рухани кешке аудан зиялылары қатысып, жазушыға зор құрмет көрсетті. Ақынның өлеңдері Сыр мақамы бойынша айтылып, көрерменнің ыстық ықыласына бөленді. Өз кезегінде жазушы, ақын, киносценарист Ұларбек Нұрғалымұлы «Қоңыр әңгіме» рухани кешінің маңыздылығына тоқталып, шығарма¬шылығымен таныстырды. Кеш барысында қазақтың тұлпары, өз анасы жөнінде жазылған өлеңдерін кеш иесі оқып берді.<blockquote>Біз бүгін тағылымы мол, танымы бөлек кешті тамашалай алдық. Ұларбектің шығармалары көркемдік жағынан, мазмұндылығынан сөз құдіретін сезіндіріп тұрады. Әрбір әңгімесінің астарында өмірдің шындығын байқайсыз. Оның жазған дүниелері адамға ерекше толғаныс сыйлайды. Қазақтың қарымды қаламгерлерінің қатарынан орын алған жазушыға шығармашылық табыс тілеймін, – деді аудандық мәслихат депутаты Алмас Есназар.</blockquote>Негізінен, қаламы қарымды жазушы Ұларбек Нұрғалымұлы Т.Жүргенов атындағы Қазақ Ұлттық Өнер академиясын «кинотеледраматургия» маман-дығы бойынша бітірген. Аталған мамандық негізінде Астана қаласындағы Қазақ Ұлттық Өнер университетінде оқып, «Өнертану» магистрі дәрежесін алған. Оның мақалалары мен әңгімелері оқылымы көп шығармалар қата-рында. 2007 жылы Алматыдағы «Үш қиян» басапасынан «Керағыс» жыр жинағы жарық көрсе, 2014 жылы ҚР мәдениет және спорт министрлігінің «Әдебиеттің маңызды түрлерін басып шығару» бағдарламасы бойынша «Болмыс» әдеби сын, сарап кітабы көпшілікке ұсынылған. Сонымен бірге қаламгердің жақында шыққан «Дайағашшы» кітабы оқырман қауымның жоғарғы сұранысына ие. Кеш соңында аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасының орынбасары Мектепхан Елеусінов жазушыға аудан халқының атынан шығармашылық табыс тілеп, ақ батасын берді. Сонымен бірге Ұларбек Нұрғалымұлы «Дайағашшы» кітабына қолтаңба жазып, бірнеше оқырманға естелікке берді.&nbsp;

Танымал жазушы Сырдарияда кешін өткізді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Осыдан 2 жыл бұрын &nbsp;«Қазақстан дауысы» мегажобасында жеңімпаз атана біліп, Сырдария ауданының атын аспаннан бір-ақ шығарған әнші, жерлесіміз Құралай Мейрамбек әлем сахнасын бағындырып, өнерімен халықаралық байқау шыңын бағындырған болатын. Сүйінші жаңалықты аудандық жастар ресурстық орталығының директоры арнайы хабарлады.<blockquote>– Ауданымызға қарасты Аманкелді ауылындағы жас таланттардың бірі Құралай Мейрамбек Болгарияда өткен халықаралық «САРАНДЕВ» ДОБРИЧ – 2023 байқауының Гран-При иегері атанғандығын жеткізігім келеді. Аудан әкімі жас талантымыздың жеңіске жетуіне қолдау көрсетіп, ақ батасын берді. Құралай Мейрамбектің жеңісі – ауданымыздың абыройы болып табылады. Әлемге елімізді танытып, өз өнері арқылы Болгарияны бағындыра алды, – дейді Н.Абдрасилов.</blockquote>Аманкелділік жас әнші мегажобаның жеңімпаы атанған сәтте алғашқылардың бірі болып қолдау көрсетіп, сұхбаттасқанымыз ел есінде. Сұхбат аудандық газет бетінде жарық көрген болатын. Сонда талант иесі «Роза Бағланова, Күләш Байсейітова, Мәдина Ералиева, Бибігүл Төлегенова апаларымыз сынды, өнердегі алдыңғы буын ағаларымыз сияқты әлемді мойындатқым келеді» деген өнерпазға жігер берді.<blockquote>– Өнерге деген махаббатым 5 жасымнан басталды. Содан бері ән шырқап, қазақ өнерін шетелге танытуды мақсат еттім. Сол жолда аянбай еңбек ете беремін. Қашанда аудан мерейін асырып, ата-ана үмітін ақтау – менің тікелей міндетім саналады Жылдар бойы еткен еңселі еңбектің арқасында орасан жетістіктерге қол жеткізіп келемін, – дейді Шын мәнінде, отбасымыздың мүшелері өнерге жақын. Әпкелерім халықаралық байқаулардың жеңімпаздары. Өзімде отбасымыздың ізгілікті жолын жалғастырып келемін, – деді жас әнші. Міне, бұл – жерлесіміздің кезекті жеңістерінің бірі.</blockquote>Өз кезегінде аудан әкімі Берік Сәрменбаев жас өнерпазды кезекті жеңісімен құттықтады.Жас әнші Құралайға аудан халқы қашан да тілектестік білдіріп, рухани қолдау көрсетіп келеді. Өз кезегінде Құралай да ат басын ауылға бұрғанда, әуелете әнін арнап, сағынышын басып жатады. Аудан ғана емес, облысты әлемге танытып жүрген күміскөмей әншінің суреті бейнеленген баннер бүгінде Аманкелді ауылының орталығына көрік беріп тұрғанын да айта кеткеніміз дұрыс.<blockquote>– Құралай қызымызды әлемдік додада жеткен жоғары жетістігімен шын жүректен құттықтаймын! Ауданымыздың мақтанышы, «Qazaqstan дауысы» жобасының 2021 жылғы жеңімпазы Құралай Мейрамбек кезекті жетістігіне қол жеткізіп, Болгарияда өткен Халықаралық “Сарандев” добрич-2023 байқауының гран-при иегері атанды. Алдағы уақытта да ұлы қазақ өнерін өзгелерге дәріптеп, еліміздің даңқын асқақтата беруіңе тілектеспін.</blockquote>Әрқашанда өнердің ақ туын берік ұстап, жоғары жетістіктерге жете беретініңе зор сенім білдіремін.Шығармашылық жаңа ізденістер, өнер жолында жаңа табыстар тілеймін! Аудан халқы өзінің өнерлі жастарымен мақтанады, – деді аудан басшысы.Шын мәнінде, бес жасында «Ботақан» байқауына қатысып, бас жүлдені қанжығалаған әнші қыз содан бері талай сахнаны өз ырқына көндіріп келеді. Оның ішінде, 2011 жылы Испаниядағы Льорет-де-Мар қаласындағы «Опус» байқауынан, Белорусиядағы Витебск қаласында өткен балалар арасындағы «Славян базары» сайысынан, Африканың Мозамбик қаласында «IFLC Mozambique» фестивалінен алған арнайы марапатын ерекше тізбектесек болады. Сондай-ақ Румынияның Бухарест қаласында өткен халықаралық «ХІІІ Түрік олимпиадасында» Бас жүлдеге ие болуы, «Bala Turkvizyon» халықаралық байқауының 1-орын иегері атанып, кейін Бразилияның Сан-Пауло қаласында өткен «Colors of the world» фестивалінде өнер көрсетуі де – жерлесіміздің үлкен жетістіктері екенін айта аламыз. Жас әнші алдағы уақатта жаңа әндер жаздырып, әлемдік додаларда бақ сынамақшы. Бұл ретте, қазақтың бұлбұл қыздарының, қайсар рухты аруларының ізін жалғап, аудан, облыс, республика атын үлкен сахналарда әуелетіп жүрген жас әншіге шығармашылық табыс тілейміз.&nbsp;

Мегажобаның жеңімпазы әлемді бағындырды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Кескіндеменің көркем кеңістігіне еніп, галереядағы суреттерді көргенде ойыңыз сан-саққа жүгіреді. Түстер арқылы адам мінезі мен көңіл-күйін болжауға, болмыс ерекшеліктерін анықтауға, тіпті жаны мен тәнін сауықтыруға болады.Сурет сала білу – табиғатынан талант дарыған, ерекше жандарға берілетін қасиет. Кез келген адам суретке бейім емес. Әйгілі суретші, әлемдік бейнелеу өнеріне кубизм бағытын әкелген қылқалам шебері Пабло Пикассо: «Суретші көргенін емес, сезінгенін бейнелейді» деген екен. Осындай таланттар Сыр топырағында да жетерлік.Сыр өңіріне 2014 жылы облыс басшыларының тікелей қолдауымен қараша айында тарихи ескерткіштер тізіміне енген, бұрынғы әскери комиссариат ғимаратына күрделі жөндеу жұмыстары жүргізіліп, облыстық музейдің бір бөлімі Көркемсурет галереясы ашылды.Галерея қорына елімізге әйгілі суретшілер Әбілхан Қастеевтің, С.Романовтың, Г.Исмаилованың, А.Ғалымбаеваның, С.Сенчихиннің, Қ.Мамақовтың, Қ.Қожықовтың және Қазақстан Суретшілер одағының мүшелері, Қазақстан бейнелеу өнеріне өзіндік үлес қосып жүрген жергілікті қылқалам шеберлерінің қолынан шыққан туындылары қойылған.2019 жылы Қызылордада өткен қылқалам шеберлерінің халықаралық симпозиумында Қызылорда облыстық көркемсурет галереясына кескіндемеші, график-суретші, Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері Салихитдин Айтбаевтың есімі берілді.Салихитдиннің&nbsp;көркемдік стиліҚызылорда қаласында 1938 жылы дүниеге келген С.Айтбаевтың ХХ ғасырдың алпысыншы жылдарындағы дара буынға жататын ерекше тұлға екенін атап өткен жөн. Бұл кезең елуінші жылдардың соңында жас суретшілер шығармашылығының қарқынды өсуімен және олардың бүкілодақтық және халықаралық деңгейде таныла бастауымен айқындалады. Жас суретшілер аға буын қылқалам шеберлері тәжірибелеріне сүйене отырып, өз заманының жаңа көркемдік талаптарына сай, өзіндік жаңа стиль жасап шығарды. Қазақстан қылқалам шеберлері туындыларының мағынасы бірте-бірте күрделілік пен тереңдікке, қанықтыққа ие болды. Бұл жаңа көркем стиль – ұлттық философиялық идеяның негізінде жаңа көркемдік тілдің тез қалыптасуына, нәтижесінде қазақ бейнелеу өнерінің жалпы жаңа өрлеуіне әкелді.– Салихитдин – шығармасы сол кездегі өзгеріске ұшыраған негізгі ағымдарды бойына сіңірген суретші. Айтбаевтың туындылары формаларының шарттылығымен, түстерінің қанықтылығымен, силуэттерінің анықтығымен ерекшеленеді. Оның кескіндемесінің көркемдік қасиетіне ХХ ғасырдағы әйгілі мексикалық Альфаро Сикейрос, француздық Сезанның жұмыстарындағы пейзажды түс пен жарықтың ерекше формалары арқылы беруін және дәстүрлі қолөнердің көркемдік стилін терең зерттеу әсер етті.Ол өзінің шығармашылығында әсіресе сипаттаудан, бұлдыр әрі жеңіл ойдан арылып, суретшінің ішкі жан дүниесіне ену жолын ашты, заманауи өнердің тәжірибесін қолданып, социалистік шындықты көшіруден бас тартып, өз әлемін жасады. Кескіндеменің – пластикалық мүмкіндіктерін байытып, жазудың жеке мәнерін күшейтті, – дейді С.Айтбаев атындағы көркемсурет галереясының меңгерушісі Кенжегүл Құлбараққызы.Тума таланттың&nbsp;туындыларыОл туралы «Суретші сахналық сюжетке және натуралық ұсақтыққа түбегейлі жат, өзінің дәл және нақты бағытының формуласын тапты» деп жазады орыс өнерсыншысы және өнертанушы Вильям Мейланд. Сонымен қатар «С.Айтбаевтың шығармашылығы айтарлықтай дәйекті түрде дамыды. Оның алғашқы туындылары – 1962 жылғы «Бақташылардың демалысы» мен 1966 жылғы «Бақыт» және 1969 жылғы «Қонақ келді» атты соңғы жылдардағы еңбектері арасында шығармашылық дамуының табиғи екендігін көрсететін мықты генетикалық байланыс бар. Оның басқа бір 1967 жылғы «Жас қазақтар» еңбегінде суретші үшін адам мен табиғаттың біртұтас бірігуінің поэтикасы айқын көрінеді» дейді В.Мейланд.Иә Айтбаев 1966 жылы КСРО жас суретшілерінің Бүкілодақтық көрмесінде қойылған «Бақыт» картинасымен кеңінен танымал болды. Бұл туындысы республикалық кескіндемедегі төңкеріс ретінде қабылданды.Суретші тосын композициялық шешім қолданған: алдыңғы планда орналасқан екі жас шопанның үлкен бейнелерінің перспективасы төменнен жоғары қарай алынған, бұл олардың фигураларына асқақтық және монументалдылық ерекшеліктер сыйлайды.«Бақыт» картинасында жаңа стильге тән принциптер, яғни дәстүрлі сәндік қолданбалы өнер тәжірибесіне жүгінуді көрсетті. Айтбаевтың шығармалары үлкен модульді және жергілікті түсті жазықтықтардың динамикалық қатар өмір сүруі бар қазақ оюларының құрылымына негізделген. Олардың шығармашылығында мексиканың монументалды кескіндемесіне деген құмарлық маңызды рөл атқарды. Олар қазір әлемге айқын белгілерді көрсету үшін, қоспасыз дара түстерден тұратын дақтар қолданады.Облыстық көркемсурет галереясының көркем қорында С.Айтбаевтың қолынан шыққан баға жетпес ондаған шығармашылық туындылары бар. Соның ішіңде «Егіс даласы» атты суреттемесінде, ол әсіресе жақсы көретін жанр қарапайым адамдардың өмірінен көріністер келтірген. Жылы мен суық түстердің батыл араласуы картинадағы кейіпкерлерінің көңіл күйі мен кешкі мезгілдегі ауа райын бере алған.Айтбаевтың галереядағы шығармаларының бірі «Әке мен бала» эскиздік жұмысында өмір шындығын ұлттық тамырларымен байланыстырып орындаған. Бұл тамаша сурет өзінің шарттылығымен, композициялық құрылымының қарапайымдылығымен және айқындылығымен ерекшеленеді.«Ол өзінің қажымас құмарлығымен Қазақстандағы жаңа және мәңгілік кескіндеме өнерін құрды және қылқаламының қарқынды қозғалысымен 60-жылдарда революцияға шақырды, оның «Бақыты» тұтас ұрпаққа өнер әлеміне ашылған терезеге айналды». Бұл талантты суретшіге М.Әуезов, Б.Қарақұлов, С.Санбаев, О.Сүлейменов, Б.Тайжанов сынды достары мен басқа да қоғам және шығармашылық қайраткерлерінің берген бағасы еді.Мойындау керек, оған өзінің ұлттық бағытын іздеу жолында постимпрессионистер Пабло Пикассо мен Поль Сезанның ықпалы көп болды. Дегенмен оның стилінің қалыптасуына мексикалық суретшілер Ривера мен Сикейростың шығармалары үлкен әсер етті. Олардың фрескаларының монументалдылығы Айтбаевты өзінің айқындығымен және лаконизмімен қызықтырды. Олардың композициялық шешімдері қазақтың халық өнеріне жақын болып шықты.<blockquote>– Суретшінің сүйікті жанрлары портреттер, пейзаждар және ауыл өмірі көріністерінің эскиздері болды. «Түйе мен бала», «Қойшымен кездесу», «Тың жер. Түскі ас кезінде», «Ана» атты шығармалары оның философиялық дүниетанымының ерекшеліктерін пластикалық түрде білдіруге деген ұмтылысының жарқын мысалы. Оның портреттері «Құрлан апаның портреті», «Қызыл киімді әйел», жазушы Әнуар Әлімжановтың портреті реализм мен шынайылықпен ерекшеленді. Кескіндемеден басқа Айтбаев графикамен де айналысып, Олжас Сүлейменовтің «Балшық кітап», «Шуақты түндер», «Маймыл жылы» өлеңдер жинағын, «Қазақтың халық ертегілерінің» үш томдық басылымын иллюстрациялады, – дейді Евразиялық дизайнер одағының мүшесі Тұрсынбек Омаров.</blockquote>Қазақ көркемөнері бүгінде тек ұлттық қана емес, дүниежүзілік мәдениеттің ажырамас бөлігі. Біз талантты суретшілердің арқасында әлемдік дәстүрдің ыңғайына жығылып, жойылып-жұтылып кеткен жоқпыз. Қайта ұлттық көркемөнерді әлемдік дәрежеге көтере алдық. Сурет өнерінің қазақ үшін де жат еместігін жатжұртқа дәлелдеуден қылқалам шеберлерінің еңбегі ерен.

Көркемсурет галереясы: Дарындылар бас қосқан жер

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Қазақтың Ақбаяны аталып кеткен елдің ерке қызы Роза Бағланова қасиетті Қазалы топырағының тумасы екені баршаға аян. Жезтаңдай әнші көзі тірісінде туған жер төсіне келіп, талай рет өнер көрсеткен. Аудан өнерпаздарының басым көпшілігі әншіні үлгі тұтып, оған ұқсауға тырысатын. Сондай жандардың бірі – ҚР Мәдениет саласының үздігі Галя Оспан. Бүгінде ән әлемінде өзіндік қолтаңбасы қалыптасқанмен жолығып, Роза Бағланова туралы естелік сұрағанымызда өткен күнге сапар шегіп, жалынды жастық шағын сағынышпен еске алды.&nbsp;«Бала күнімнен ән айтып, Роза апайға еліктеп өстім. Марқұм анам: «5 сыныпқа дейін бірге оқыдық. Ол үнемі халық әні «Қараторғайды» орындаушы еді. Шын есімі Үрбибі» деп отыратын. Осы әңгімені сіңілім екеуміз ес білгелі естіп өстік. Анамда мықты әнші болатын. Бірнеше тілде ән салатын. Орыс тілін жетік меңгерген, сауатты жан еді. «Сегіз қырлы, бір сырлы» анамды үнемі мақтан етемін. Қай жылы екені нақты есімде жоқ, Роза апай ауданға бұрынғы теміржолшылар клубына концерт қоюға келді. Сол кезде алғаш рет жүздестім. Сонда анам: «Мен Катямын» деп еді. Танып құшақтап, қуанып қалды. Анамның есімі Гүлбағыш. Бірге оқыған сыныптастары Катя деп атап кеткен.&nbsp;1988 жылы Алматы қаласына «Қорқыт сазы» фольклорлык ансамбль телевидениеге түсуге бардық. Ауылға қайтқаннан кейін шамалы күн өткен соң «Роза апай даусыңызды ұнатып, сізді республикалық эстрада студиясына оқуға шақырып жатыр» деген хабар келді. Содан қайдасың Алматы деп жолға шықтым. Осы оқу орнына екі рет барып, түсе алмағанмын. Ол кезде мәдениетте жұмыс жасап жүрмін. Үкімет берген үйім бар.&nbsp;Содан Алматыга барып Байзақова көшесіндегі мадениет министрлігіне карасты жатақханага орналастым. Әлі ұмытпаймын жататаын бөлмемнің нөмірі 63. Орналасып, ертеңіне оқу орныма бардым. Менің даусымды Лаки Кесоглу Зейнеп Қойшыбаева Жанібек Карменов, Люция Төлешова Венера Қармысова сынды өнер тарландары тыңдады.Тыңдап болғаннан кейін Люция Төлешованың класына жіберді. Актерлік шеберліктен Меруерт Өтекешова сабақ берді. Ол кезде добыраменде ән салатынмын. Мен барғанда барлық студенттер каникулға шығып кетіпті. Тек Шығыс Қазақстан, Семей жаққа баратындар қар қалың деп қайта алмайды екен. Солармен танысып, жатақханада жата бердім. Сол кезде Сембек Жұмағалиев ағамыз дәлізде ән салып жүретін.&nbsp;– Әттеген-айы, білуімше, Сіз оқуды толық аяқтай алмадыңыз. Оған не кедергі болды?– Расында да бір жыл ғана оқыдым. Оған себеп, жазғы каникулда аулға келгенімде анамның қолындағы кіші сіңілім күейуге шығып кеткен еді. Ағаларым да бөлек тұратын. Анама қарайласып, қасында қалдым. Біз Бірлік совхозында тұрдық ғой. Сол кездегі совхоз директоры Қоламсақ аға бір күні мені шақырып алып: «Ауылда не істеп жүрсің?» деп сұрады. Мән-жайды түсіндірдім. «Жақсының жақсылығын айт, нұры тасысын дейді ғой. Марқұм, өте жақсы кісі еді. Арнай әдіскер деген штат алып берді. Ауылдық клубта әдіскер болып еңбек етіп жүрдім. Бір күні ауылға аудандық мәдениет бөлімінің өнерпздары концерттік бағдарламамен келді. Жетіскен ағайдың шақыруымен, 1989 жылы мәдениет бөліміндегі жұмысыма қайта келдім.&nbsp;Клубта жүргенімде Роза апай концерт қоюға келді. Нажмадин Мұсабаев ағамыз: «Мына қыз сізге қызмет етеді» деп ол кісіге мені көрсетті. Содан апайдың көйлегін өтектеп, киімдерін реттестіріп жүрдім. Апай: «Әй қыз, көйлегімді күйдіріп алма. Күйдіріп алсаң, жаныңды шығарамын» деп қояды. Киініп, боянып, сахнаға шыққанында мен сахнаның жанында сөмкесін ұстап тұрамын. Сөмкесін апай бірнеше мәрте ашады. Ыдысқа құйып қойған көк шайы бар. Соны ішетін. Сол кездің өзінде 70-тен асып кетсе де жеңіл қозғалатын. Аяғында әдемі платформа туфлиі болатын. Сахнаның едені жылтыр материал. Құлап қалама деп мен қорқып тұрамын мында. Өлеңін айтып келеді де шайын ішеді. Әтірін сеуіп жатып: «Қыз-ау дауысты ашады ғой» дейтін. Менде көзін ала бере үстіме әтірін сеуіп-сеуіп аламын. Кейін қыздарға «Апамыздың жасы мен жолын берсін», деп осындай ұрлық жасадым деп айтып күлдіргенім бар. Концерт біткен соң Нажмадин аға: «Баяғыда өзің оқуға шықырған қызың ғой» деп еді. Роза апай онда мен батамды берейін деп жанына жақын тартты. «Айналайын талабың оң болсын. Бағың жансын. Менің жолымды берсін», – деп батасын берді. Роза апай ақкөңіл, әзіл айтқанды жақсы көретін адам еді.&nbsp;Кейіннен ауданға тағы келді. Алдында Бекен Жамақаевтың әні «Сен ғана» мен «Ақ самара городокты» орындадым. 85 жылдығына келгенде соңғы көруім екен.&nbsp;Әсерлі әңгміме кезінде Галя апай жуырда өткен шығармашылық кешін Роза Бағланованың жүз жылдығына арнағанын тілге тиек етті.<blockquote>«Ғаияның әні сахнаның сәні» тақырыбында шығармашылық кешпен ауылдарды араладым. Апайды өзімнің тұмарым санаймын. Сондай аңыз адамның қасында жүру біз үшін үлкен бақыт. Менің ән қоржынымда ол кісінің репертуарынан әндер бар. Дана Абай: «Болмасаңда ұқсап бақ» демей ме. Өнер ордасы – Алматы да жүрмесем де, өз туған жерімде шүкір елім еркелетеді, сыйлап жатады. Аудан мәдениетінің алға жылжуына үлес қосып келеміз, әлі де қолдан келгенше көшті алға сүйреуге ықыластымыз. Розасын ұмытпай, есімін ел жадында мәңгі қалдыру үшін жүзеге асырылып жатқан барлық іс-шараға ризамын. Ұлықтайтын ұрпағы барда, ұлылар ұмытылмайды», – деп әңгімесін түйіндеді Галя Оспанова.</blockquote>

Галя Оспан: Аудан мәдениетінің алға жылжуына үлес қосып келемін

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Әйтеке би кенті әкімі аппаратының «Кенттік клубы» мемлекеттік коммуналдық қазыналық кәсіпорны жанынан Қазақстанның мәдениет қайраткері, күйші-композитор Орақ Баубековтың ұйымдастыруымен 2010 жылы «Күй самалы» ұлттық жастар және ардагерлер ансамблі құрылды. Ансамбль құрамында 25-ке жуық өнерлі жастар мен өнерлі еңбек ардагерлері қамтылды.&nbsp;Осы жылдары ансамбль ұйымдастырушысы О.Баубеков облыстық мәдениет басқармасына, облыстық халық шығармашылығы және мәдени-продюсерлік орталығына, мәдениет минстрлігіне ұлттық «Күй самалы» жастар және ардагер ансамблінің атқарып жатқан жұмыстары туралы құжаттарды, қатысушы мүшелері жайлы мәліметтерді фотосуреттерімен қоса жіберді. Олардан ансамблге оң сапар тілеп, жарыққа шығуына тілектерін білдірген хат келді. Кейін ансамбль құрамы тарап, 2012 жылы ансамбль құрамы жаңарды. 2013 жылы ансамблдің құрамы зейнеткер өнерпаздармен толықтырылып, атауы «Атамұра» ардагерлер ансамблі болып өзгерді. 2014 жылы Ардагерлер ұйымының Қызылорда облысы бойынша қоғамдық бірлестігінің облыстық ардагерлер кеңесінің ұйымдастыруымен «Қайран ерлер, қаһарман ардагерлер» аттыоблыстық өнер фестиваліне қатысып, «Аспапты ансамбль» номинациясы бойынша облыстық ардагерлер кеңесі төрағасының дипломымен марапатталды. 2016 жылдың 24 маусым күні Қызылорда облыстық мәдениет, мұрағаттар және құжаттама басқармасы, облыстық халық шығармашылығын дамыту және мәдени-продюсерлік орталығы Қазақстан Республикасы Президентінің «Мәңгілік ел» ұлттық идеясын және «Мемлекеттік құрылыстың одан арғы 100 нақты қадам» атты Ұлт жоспарын жүзеге асыру мақсатында халықтық ұжымдардың «халықтық» атағын қайта қорғау және «халықтық» атаққа үміткер ұжымдардың аттестациялық байқау болып өтті. Кәсіпорын аттестациялық байқауға ансамблдің құжаттарын, 2013,2014,2015 жылдардағы бағдарламаларын, ансамбль туралы мәліметті, гастролдік сапар, фотоальбом және бейнетаспа жинақтарын ұсынып, ансамбль аттестациялық байқау ережесіне сай көрсетті.Нәтижесінде Қазақстан Республикасының Мәдениет және спорт министрлігінің 07.07.2016 жылы шыққан №204 бұйрығы бойынша жоғары орындау шеберлігі және көркемөнерпаздар ұжымы атағы берілді. Заңды түрде «Атамұра» ардагерлер халық ансамблі болып жұмыс атқаратын ұжымның жыл сайынғы дәстүрлі концерті халыққа ұсынылуда. Әрбір ауылдар мен аудан орталықтарында шығармашылық кештерін ұсынса, сондай-ақ әрбір мерекелік шараларда өздерінің туындылары мен ән-шашуларын көрсетуде. Сол дәстүрден жаңылмаған «Атамұралықтар» биылғы жылы да аудан орталығына жақын орналасқан Басықара, Қ.Пірімов, Жалаңтөс, Жанқожа, Ақтан батыр, Ғ.Мұратбаев, Абай ауылдарына гастролдік сапарларымен өнер көрсетті. КСРО Халық әртісі, Халық қаһарманы, жерлесіміз Бағалнова Роза Тәжібайқызының 100 жылдығына орай «Айналдым халқымнан еркелеткен» атты тақырыппен халық әндері мен жергілікті сазгерлер әндері, күйлері, сондай-ақ Роза Бағланова шырқаған әндерді нақышына келтіре орындады. Ансамбль құрамында қазіргі таңда Орақ Баубеков, Нұрмаш Алғашбаев, Қанатбай Есенжолов, Қарлыға Қалекеева, Күлпараш Сәрсенбаева, Шамшагүл Захарова, Рахия Маханбет, Жеткерген Бернешов, Күлдәрі Өтегенова, Алғашбай Әбілтай, Байке Жақсыбек, Ақжолан Балымбетов, Ерпазыл Жүсіпов, Бижан Құрманбай өнер көрсетеді.Әрбір саласының ардагерлері халыққа рухани демалыс сыйлап, өскелең ұрпаққа өнер арқылы үлгі болып жүргені анық. Олай болса көпке үлгі боларлық «Атамұрадағы» ата-әжелерімізге Алла күш-қуат берсін дейміз. Елге берер өнерлеріңіз тоқтамасын! &nbsp;

«Атамұра» көпке үлгі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қайсыбір елдімекен мен жердің тарихи мұрасы мен жәдігерлері мұражайда сақталады. Әрбір сырттан келген мейман елдің болмыс-бітімімен, тарихи тұлғаларымен, көне жәдігерлерімен танысқысы келсе, осы орынға бас сұғары анық. Мұнда ел шежіресінің айнасы келушілерге мың сан сырды шертіп тұрады.Сырдария ауданының орталығында орналасқан «Еңбек даңқы» музейіне бас сұғып, тарихи жәдігерлерді тағы бір шолдық. Музейдің ашылуына сол кездегі аудан әкімі Ғ.Қазантаев пен мәдениет саласының белгілі ардагері А.Бақтиярова айрықша үлес қосты. Ғимаратқа жөндеу жұмыстары жүргізіліп, аудандық тарихи-өлкетану музейінің қосымша ғимараты ретінде мұражай жұмысы жолға қойылған болатын.«Еңбек даңқы» залы 3 бөлімді қамтиды: бірінші бөлім ауданнан шыққан қоғам қайраткерлеріне арналса, екінші бөлім Сырдария ауданының Тәуелсіздік жылдарында жеткен жетістіктеріне бағытталады. Ал үшінші бөлімде ауданда жемісті қызмет атқарған үздік қызметкерлер мен ардагерлер, спорт, өнер жұлдыздары туралы деректер мен жәдігерлер орналастырылған. Сондай-ақ ауданның негізі – 13 ауылға арналған арнайы көрме-сөре бар. Әр көрме-сөреде сол ауылдың тарихи тұлғалары мен маңызды оқиғаға толы жылдарынан көрініс беретін ақпараттар, арнайы кітаптар сақталған.Сондай-ақ мұражайда аудан көлеміндегі Екінші дүниежүзілік соғыс ардагерлеріне арналған арнайы экспозиция бар. Ел Тәуелсіздігінің 25 жылдығы аясында ашылған мұражай филиалында тарихтан сыр шертетін арнайы сөренің орналастырылуы орынды. Алғашқы екі шағын витринада сұрапылды көзбен көрген аудан азаматтарының медальдары орналастырылса, үлкен витринада отты жылдары майдан даласында болған батыр бабалардың суреті қойылған. Аталған витринаға әр ауылдан бір батырдың суреті орналастырылған. Мұражайға бас сұққан жан арнайы витринадан Н.Ілиясов, Ж.Нұрсейітов, Б.Өтепов, Б.Оспанов, Ж.Нұрышев, Е.Шүкіров, Т.Асқаров, Б.Өкшебаев, С.Баяханов, Ш.Оспанов, Д.Сақтағанов, У.Әбдуов, С.Мұхымов, Ж.Әлекеев, С.Теңізбаев, Д.Арыстанбековтердің суретін көре алады.ҰОС жылдарында ерен ерліктің үлгісін көрсетіп, жанкештілікпен жан аяп қалмағаны үшін 449 жауынгер «Кеңес Одағының батыры» атағын алған. Ең жоғары дәрежелі марапатты біздің ауданымыздан екі азамат – Нағи Ілиясов пен Жаппасбай Нұрсейітов алғанын мақтанышпен атап өткеніміз жөн. Аудан еңбекшілері елді қорғау жолында бір кісідей сапқа тұрған. Екі мыңға жуық жерлесіміз майдан даласында ерлікпен қаза тауып, елге оралмаған. Батыр бабалардың рухын ұлықтап, кейінгі ұрпаққа үлгі ету мақсатында ұйымдастырылған мұражай сөресінде батыр жерлестеріміздің төсбелгілерімен қоса майдан даласынан келген қол сөмке, қол сағат және Ұлы Жеңістің 50 жылдығына орай берілген радиоқабылдағыш сақталған. Аталған жәдігерлер мұражай келушілерінің қызығушылығын әрі бойындағы мақтаныш, ұлтжандылық сезімін туғызары анық. Осындай арнайы көрме-сөрелер қатары Ауған соғысы ардагерлеріне, Семей ядролық полигонына және Чернобыль апатына арналып жасалған құнды жәдігерлермен толықтырылып, жалғас тапқан.<blockquote>– Мұражайдың ғылыми қызметкерлері батыр аталарымыздың үйіне, ұрпақтарына арнайы жолығып, қалған жәдігерлерді мұражайға өткізулерін сұрап, жинақтаған. Майдан даласын көзбен көрген батырлардың кейінгі ұрпағы «атамыздың аты өшпесін» деп, мұндай заттарды мұражайға арнайы алып келіп жатады. Кез келген сырттан келген мейман елдің болмыс-бітімімен, тарихи тұлғаларымен, көне жәдігерлерімен танысқысы келсе, мұражайға бас сұғары анық. Тарихты келешекке мұра ету – баршамыздың міндетіміз, – дейді мұражай экскурсоводы Айжан Жұмабекова. &nbsp;</blockquote>

Сырдарияда музей жұмысы жолға қойылған

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> 9 мамыр – Жеңіс күні және ҚР Суретшілер одағының құрылғанына 90 жыл толуына орай ҚР Суретшілер одағының мүшесі, Абызбеков Әбілда Қырбайұлының «Дала үні» атты &nbsp;шығармашылық көрмесінің ашылуы болды.Көрменің ашылу салтанатында облыстық тарихи-өлкетану музейінің директоры Сапар &nbsp;Көзейбаев, Қазақстан Суретшілер одағының мүшесі, «Құрмет» ордені иегері Аманкелді Кененбайұлы, ҚР Суретшілер одағының Түркістан облыстық филиалының төрағасы Нұрлан Шилібаев сөз сөйлеп, ізгі лебіздерін білдірді. Өнердің нәзік иірімдерінен туындылар тоқыған қылқалам шеберінің еңбектерін жаңғырту, шығармашылығын дәріптеу – шараның негізгі мақсаты.Көрмеге суретшінің 90-ға жуық кескіндеме туындылары қойылып, көпшілік назарына ұсынылды. Суретшінің туындылары еліміздің көрнекті жерлеріне эпикалық үн қосқан дала сұлулығы мен өнер сұлулығын ұштастырған түрлі форматтағы пейзаждар, еңбегі ерен тұлғаларға арналған қанық түстермен көмкерілген портреттер және ұлттық тақырыптағы ізденістік еңбектерден тұрады.Ол туған жердің түстік байлығын қанық жылы түстерді батыл қолдану арқылы кемеліне жеткізе сала білген. Ол сонысымен құнды, сонысымен құрметті.Өнер иесінің шығармашылық еңбектері облыстық, республикалық музейлер мен жеке коллекционерлер қорында сақтаулы тұр.<blockquote>– Өнер жанрының қай түрі болса да үлкен талантты, еңбекті қажет етеді. Оның ішінде қылқалам шеберлерінің түрлі бояу кескіндемелерін бір арнада тоғыстырып, үйлестіре білуі тазалық пен талғампаздықтың жемісі деп бағалар едім. Ал бұл тұрғыда Әбілданың әлемі шексіз сүйсіндіреді. Көрме арқылы жастарды өнерге, Отанды сүюге баули аламыз. Менің бүгінгі шарадан түйген маңызды ойым осы, – деді «Құрмет» орденінің иегері Амангелді Кененбайұлы.</blockquote>&nbsp;&nbsp;

«Дала үні» шығармашылық көрмесі ашылды

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Тарихы терең Сырдария ауданы республика көлеміне өлкеден шыққан белгілі тұлғалармен танылған. Сондай тұлғалардың бірі ақиық ақын Асқар Тоқмағамбетов – мақтанышпен айтар тау тұлғалардың бірі және бірегейі.&nbsp;Қазақ әдебиетіндегі сатиралық поэзияның негізін қалаушы ақын қасиетті Сырдария жерінде дүниеге келіп, ақындығымен республикаға танымал болды. Оның атын мәшһүр еткен дарындылығы өзі туып-өскен топырақтан дарығаны белгілі. Сол себепті қазір ақынның өскен ауылы, сондағы мектеп А.Тоқмағамбетов атымен аталады. Сондай-ақ, ауылдық мәдениет үйінде ақиық ақынның музейі жасақталып, халыққа рухани қызмет көрсетіп келеді.Ауылдағы мәдениет ошағында орналасқан музей қорында белгілі жазушының өмір белестерін айқындайтын суреттер қоры жасақталған. Музейге кірген бетте ел мақтанышының қолына кітап ұстап тұрған үлкен суретін көресіз. Ал оның екі жағында А.Тоқмағамбетов туралы қазақ ақын-жазушыларының тұғырлы тұлғалары Ә.Тәжібаев пен М.Әуезовтың пікірлері жазылып қойылған.&nbsp;Алғашқысы «Асқардың өмірбаяны – республикамыздың өмірбаяны. Ақын осы өмірдің әр дәуірін жырымен баяндап отырғанда, өз сезімі мен жүрек күйін де сол жырларында қалтқысыз көрсетіп келген. Ол біздің ең белсенді, ең ұшқыр ақындарымыздың бірі» десе, «Абай жолын» жазған жазушы: «...Тіл жөнінен бұрынғының қорынан қарбытып отыратын, анық асыл тіл байлығы бар екі ақынды бөліп айтар едім, олар – Асқар мен Ғали. Асқар – қырғи тілді ақын» деп керемет баға берген.Мұндағы суреттер қорына тоқталар болсақ, алдымен, ақынның отбасы, немерелерімен түскен фотобаяндары көзге түседі. Одан кейін жұмыс үстелі көненің көзіндей сақтаулы тұр. Жұмыс барысындағы әріптестерімен, қарымды қаламгерлермен, атақты адамдармен кездескен, шет елге шыққан сапарлары бейнеленген суреттері қойылған.&nbsp;Атап айтқанда, төргі жақта 1975 жылы ақиық ақынның 70 жылдық мерейтойына келген Т.Әлімқұлов, Ә.Қоңыратбаев, М.Бәйділдаев, Ж.Бектұров секілді көптеген қазақ қаламгерлерімен түскен суреттері қойылса, осы қатарда ғарышкер-ұшқыш, Кеңес Одағының батыры Г.Титовпен, әлемге танымал жазушы Ш.Айтматовпен, қазақ әдебиетінің көрнекті өкілдері З.Шүкіров, Т.Ахтанов, Ғ.Мұстафин, З.Жарқынбаев, С.Шаймерденов, Ғ.Мүсірепов, М.Әлім¬баевтармен кездескен шағы ілулі. Бұдан бөлек, республикалық «Ара», «Балдырған» журналы, «Ленин жолы» газеті редакциясындағы, еңбек адамдарымен, жастармен, шәкірттерімен жүздесудегі естелік суреттері де бар. Сондай-ақ, музейдің төргі жағында ақынның бас киімі мен өзі пайдаланған теру машинкасы тұр.Ақын музейі қорында тарихтан сыр шертетін суреттер қатары көп десек, оның ішінде жүз жасаған Жамбылмен кездескен суретті ерекше атап өту керек. А.Тоқмағамбетовтың жас шағында бір топ қаламгерлермен қазақ жырауын ортаға алып, сұқбаттасуы ғажап кезең екені сөзсіз. Сонымен қатар, мұнда қазақ драматургиясына көп үлес қосқан жазушының С.Қожықовпен бірігіп жазған «Маржан» (орысшасы «Если бы каждый из нас») атты сценарийі бойынша «Қазақфильм» киностудиясы кино түсіре бастағандығы жөнінде айғақты материалдар бар.&nbsp;Жалпы, ақиық ақынның музейінен көпшілік рухани азық жинап, Сыр еліне, оның ішінде тарихы шежірелі Сырдария (Тереңөзек) ауданына табан тіреген ақын-жазушылар жөнінде көптеген мағлұмат алады. Сондықтан ақиық ақын Асқар ауылына жол түссе, міндетті түрде музей қорымен таныссаңыз болады. &nbsp;

Ақиық ақын Асқар Тоқмағамбетовтың ауылдағы музейі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазақтың ғұмырына нәр беріп, алдынан жарқыраған ай, шуағын шашқан күндей болған, жауға шапса семсеріне күш берген құдіретті күй өнерінің орны бөлек. Күйді де, күйшіні де өмірге алып келген, оған ұзақ ғұмыр, мәңгілік мансап, биік тұғыр берген – халық. Сондықтан болар күй халықпен бірге жасап, ғасырды ғасырға жалғап келеді.Сыр өнерінің қарашаңырағына айналған облыстық филармония түрлі концерттер мен конкурстарда қазақ өнерін паш етіп жүрген талантты өнерпаздарымен мақтанады. Сол дарын иесінің бірі – қазақтың қара домбырасы мен қасиетті күй өнерін құрметтеген Айбек Жүсіпов. Кішкентайынан қасиетті домбыраның қадірін ұғынып, өнегелі әкенің тәлімді тәрбиесін, өнер жолында өресі биік ұстаздардың алдын көрген ол бірнеше мәрте халықаралық, республикалық және аймақтық конкурстардың жеңімпазы атанған.Жастайынан тұла бойды түршіктіріп, аса зор сезіммен тыңдарманның алпыс екі тамырын идіретін төл аспапта ойнауды үйренген. Күйге деген құштарлығы арманын арқалатып Қазанғап атындағы музыкалық колледжге алып келді. Мұнда талай өнер адамын дайындаған Махамбет Мәмбетназаровтан білім алды. Колледжді тәмамдаған соң Қазақ Ұлттық өнер академиясына қабылданып, күйші, профессор, композитор Орынбай Дүйсеннің шәкірті атанған. Қазір &nbsp;облыстық филармонияның «Ақмешіт» фольклорлық ансамблінде домбырашы болып қызмет атқарады. Айтуынша өнерге деген таланты әкесінен дарыған. Ол кісі де күйшілік өнерді жанына серік еткен әрі ұстаз болып, шәкірт тәрбиелеген.<blockquote>Әкем 6-сыныпқа өткенімде өзі жұмыс істейтін Қорқыт ата атындағы Өнер мектебіне оқуға берді. Үш жыл сонда &nbsp;білім &nbsp; алдым. &nbsp;Одан соң 2004 жылы музыкалық колледж, 2012 жылы Өнер академиясының түлегі атандым. Қазір фольклорлық ансамбль құрамында халықтың ықыласына бөленуім әкемнің қолдауының арқасында жүзеге асты, – дейді ол.</blockquote>Күй – жан дүниенің зар-мұңын, тіршіліктің сан қырын жеткізеді. Ал күйші әсем үннің тыңдарманға ой салуына ықпал етеді. Кейіпкеріміздің домбыра тартқанды өзіндік мәнері бар. Оның саусақтары домбыра мойнында билейді десек, артық айтпаған болар едік. Ата-бабадан қалған қасиетті аспаптың күмбірін тыңдаушы құлаққа байыпты жеткізуінің өзі туған жердің топырағынан нәр алған талантын тағы бір айқындайды.<blockquote>&nbsp;Қазір жастардың домбыраны үйренуге деген ынтасы молая түскенін байқауға болады. Бұл дегеніміз оның құндылығы бұрынғыдан да артқанын білдіреді. Әлбетте, бұл – қуантарлық жайт. Үйренуге ниет білдіруші жастардың саны көбейіп қана қоймай, оқытушылардың кәсіби деңгейі де артуда. Қадыр &nbsp;Мырза-Әлі айтқандай: «Нағыз қазақ – қазақ емес, нағыз қазақ – домбыра» деген рас. Қанша ғасыр өтсе де, бұл аспап өзінің бірегей құндылығын ешқашан жоймайды, – дейді ол.</blockquote>Қазақтың төл аспабы саналатын домбыраның сан түрі бар. Пішіні өзгерсе де, үні өзгермейтін тарихы бай, көненің көзі саналатын аспаптың әрбір қазақ үшін орны ерекше. Айбекте қасиетті қара домбыраны бір сәтке де жанынан тастамайтынын айтады. Бүгінде ол филармония ұжымымен бірге сахнада өнер көрсетіп жүр. Гастрольдік сапармен шетелге шығып, домбыраның үнімен әлем жұртшылығын таңғалдырып келеді.<blockquote>&nbsp;Бала кезден Нұрғиса Тілендиев, Қаршыға Ахмедияров сынды күйші-композиторларды көріп, туындыларын тыңдап өстім. Қазір Қазанғап, Жалдыбай, Әлшекей, Құрманғазы, Дина т.б күйшілердің шығармаларын орындап жүрмін. Сол арқылы халықтың алғысына бөленіп, көрерменнің көзайымына айналдым. Мұның барлығы – қасиетті қара домбыраның арқасы. Өмірлік ұстанымым – халықтың төл өнерін еш өзгеріссіз халыққа жеткізу, – дейді ол.</blockquote>Қазір ол №267 мектеп жанынан ашылған көркемдік-эстетикалық балалар &nbsp;орталығында дәріс береді. Өзі секілді домбыраны жетік меңгергісі келетін жастарға көмектесіп, өнер жолына қадам басуға ықпал етеді. Бүгінде шәкірттері түрлі байқауларға қатысып, жүлделі орындарға ие болып жүр.Домбыраның өкініш пен мұңды, қуаныш пен сағынышты баяндайтын ерекше үні бар. Әсерлі үнді естір құлаққа жеткізе білу екінің бірінің қолынан келе бермейді. Ойы жүйрік, санасы сергек Айбектің қанында бар күй өнерін дәріптеп келе жатқанының өзі әке жолын жалғастыру, қасиетті ата-баба рухын келер ұрпаққа жеткізу десек жөн болар.Қазақтың атын әлемге асқақтатып, халық өнерін келешек ұрапаққа насихаттау – кейіпкеріміз үшін өте маңызды. Он саусағы домбыра құлағында жүгіре жөнелгенде, арманының иесінен алыстамағанын байқауға болады. Алдағы уақытта асқақ армандары орындалып, төл өнердің биік шыңынан көрінуіне тілектеспіз. &nbsp;

Айбек Жүсіпов: Өмірлік ұстанымым – халықтың төл өнерін еш өзгеріссіз халыққа жеткізу

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Өркениетті елдердің дамуының алғышарты – мәдени, рухани жағынан алға жылжуы, тың жаңалықтар ашуы. Осы орайда облыстық мәдени шаралар және халықтың бос уақытын тиімді өткізу жөніндегі қызметті ұйымдастыру бөлімінің әдіскері Анаш Хамидпен сұқбаттасудың сәті түсті.‒ Анаш, қазір халықтың бос уақытын тиімді өткізуде қандай шаралар ұйымдастырылуда? Әңгімемізді орталық жұмысынан бастасақ…‒ Өздеріңізге белгілі, мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Тәуелсіздік бәрінен қымбат» атты мақаласында еліміздің ең маңызды мерекесін жоғары деңгейде атап өту керегін. Бұл тұрғыда бүкіл қазақ елі, соның ішінде Қызылорда қаласында ауқымды шаралар мен түрлі жобалар өткізу жоспарлануда. Яғни, барлық шара атаулы мерейтой аясында өтетін болады. Жалпы жылдық жоспарымызда халықтың бос уақытын тиімді өткізуді ұйымдастыру жөнінде көптеген іс-шара бар. Әлеуметтік желідегі парақшамызда түрлі айдарлар ашылып, халыққа өз деңгейінде мәдени-рухани азық сыйлап келеміз.‒ Ал өзіңіз бұл салаға қалай келдіңіз?‒ Негізінен мәдениет саласы маған алыс емес. Осы ретте бір ерекше оқиғамен бөліскім келіп отыр. Анамның тікелей қалауымен, бұйрығымен физика-математика бағытын таңдауым қажет болды. Бірақ жүрек қалауым басқа болған соң шығар, әйтеуір грантқа балым жетпей қалды. Жасымнан бірбеткей боп өскен мен ақылы оқымаймын деген шешіммен өмірімде бірінші рет анамның рұқсатынсыз Алматы қаласындағы Т.Жүргенов атындағы Өнер академиясына барып, «Кескіндеме, мүсін және дизайн» факультетінің сәндік өнер мамандығына оқуға түстім. Академия қабырғасында жүргенде-ақ қоғамдық жұмыстарға белсене араласып, түрлі көрмелерде суреттерім қойылып, студенттік кезеңді өте қызықты өткіздім. 2018 жылы А.Тоқмағамбетов атындағы қалалық мәдениет үйіне алғаш рет жастар тәжірибесі бағдарламасымен келіп, біліктілігім мен білімімнің арқасында маман болып қалыптастым.‒ Халықтың мәдениеттілігі немен өлшенеді? Мәдениетті тек тәртіппен бағалауға бола ма?‒ Адам мәдениеттілігінің деңгейі оның отбасында балаларына берген тәрбиесі, мейір-шапағатымен өлшенуі тиіс. Мәдениеттіліктің шегі не қалыбы болмайды. Ол адамға отбасындағы тәрбие, білім, өскен ортасы арқылы беріледі. Ұлы Абай отыз сегізінші қара сөзінде: «Қашан баланың ғылым-білімге махаббаты оянғанда ол адам бола бастайды. Адам болмағына үш нәрсе себеп: жақсы ата-ана, жақсы ұстаз, жақсы құрбы-құрдас» дейді. Осыдан-ақ тұлғада алғашқы негіз болмай, мәдениеттің қалыптасып, дамуы мүмкін емесін түсінеміз. Әдептілік, мәдениет ‒ барлық жақсы қасиеттердің жиынтығы, ол бойға біртіндеп сіңеді. Сондықтан әр адам өзін-өзі тәрбиелеуі тиіс. Шынайы мәдениет ең алдымен өз халқыңның қадір-қасиетін жете ұғынудан қалыптасады деп ойлаймын.Лұқпан Хакімнен біреу: «Осынша әдептілікті қайдан үйрендің?» деп сұрағанда ол: «Әдепсіздерден үйрендім. Олар істеген қылықты қайталамауға тырыстым» деп жауап беріпті. Әдептіліктің басты шарты ‒ іші-сыртың, мінез-құлқың, іс-әрекетің бәрі бірдей сыпайы, орнықты, ойлы, мазмұнды және барлық жағынан үйлесімді болу қажет деп ойлаймын. Ал адамдар қатаң тәртіппен ғана мәдениетті болады деу қиын…‒ Қалалық мәдениет бөлімінің тындырымды жұмыстарын көз көріп жүр. Жалпы мәдениет, өнер саласының мамандарына мемлекет тарапынан қаншалықты көңіл бөлінген?‒ Қазір қала мәдениеті өз деңгейінде жоғары нотада елге қызмет етіп, мәдени-рухани азық сыйлап келеді. Оның бәрі мемлекет қолдауын жүйелі түрде үйлестіріп отырған қала басшылығының мәдениет саласына деген оң ықыласынан деп білеміз. Атап айтар болсақ, заманауи үлгіде дыбыс жазу студиясы, &nbsp;дыбыс күшейткіш аппаратурасы, фольклорлық, вокалды аспапты ансамбльдер мен би топтары, көркемөнерпаздар үйірмелеріне инструменттер, сахналық киімдер тігіліп барынша қолдау көрсетіліп келеді. Ал, қаланың шығармашыл жастарын біріктірген Жастар театры көркемдік деңгейі жоғары спектакльдер ұсынып, өз көрерменін тауып үлгерді. Осы ретте, өнерді құрметтеп, мәдениетті өркендету – баршамыздың ортақ мақсатымыз екенін айта кеткен жөн.Елдің рухани дамуы мен кемелденуі мәдениеттің қарқынды дамуымен ұштасып, ұлттық өнердің қанат жайып, ұрпақтан ұрпаққа жалғасуына себепкер болып жүрген мәдениет қызметкерлерінің еңбегі орасан. Тынымсыз еңбектің нәтижесі шығар, жыл басында бірқатар мәдениет қызметкерлері қызметтік пәтер кілтін алып, қоныс той болғанын қуанышпен айтқым келеді. Сондай-ақ А.Тоқмағамбетов атындағы қалалық мәдениет үйі жанынан құрылған белгілі ақын Мамыр Байдәулетов жетекшілік ететін «Қауырсын» жас ақындар үйірмесінің белді мүшесі Піржан Сандыбайдың «Буыршын белес» атты тырнақалды жыр жинағы ақылы қызмет есебінен жарық көрді. Осындай үлкен қолдауларды сезінген біз секілді мәдениет қызметкерлері алдағы уақытта да халыққа сапалы қызмет ұсына береді.‒ Жастар қала мәдениетінің дамуына қандай үлес қоса алады?‒ Бұл бағытта жастардың үлесі зор. Өйткені қай кезде де қоғамның қозғаушы күші ‒ жастар. Кешегі Мағжан ақын «Мен жастарға сенемін!» деп үміт артып, Елбасы Н.Назарбаевтың «Еліміздің болашағы ‒ жастардың қолында» деуінің өзі бізге үлкен жауапкершілік жүктейді. Осындай жауапты міндетті сезінген біз секілді жастар қала мәдениетінің, еліміздің өсіп-өркендеуі жолында аянып қалмасымыз анық.

Қызылордалық жастар мәдениет саласына сан түрлі жаңалық әкелуде

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Би өнері адамның жан-дүниесімен астасып, көңілдермен түсіністік табатын қиын әрі қызық жанр екені мәлім. Өйткені, онда тіл жоқ, сөз жоқ, тек қимыл бар. Бір қызығы, көрермен сахнада қойылған биден сыр ұғып, өзінше топшы жасайды, жан дүниесі тыныш тауып яки делебесі қызып, ерекше күйге бөленетіні рас.Қазақ ұлтының алғашқы кәсіби бишісі Шара Жиенқұловадан бастау алған өнер түрі бірнеше ұрпақтың рухани байлығына айналып, бүгінгі таңда қазақ бишілері әлемдік деңгейде топ жарып жүрген жайы бар. Мұндай ұлттық өнерді ұлықтап, руханиятымызды жандандырып жүрген «Балауса» халықтық би ансамблі аудандық мәдениет үйі жанынан құрылған. Сан алуан деңгейдегі сайыстарда бақ сынап, аудан абыройын асқақтатып жүрген топтың негізі 2002 жылы қаланған. Ансамбль құрамында барлығы 39 өнерпаз бар. Олардың ішінде 8 өнерпаз үлкен топ бишілері болса, 31 биші – орта және кіші топ өнерпаздары. «Балауса» халықтық би ансамблінің шығармашылық қоржынында бүгінде елу шақты би қойылымы бар. Әр жаңа туындыға түрлі сахналық костюм тіккізіп, үлкен дайындықпен кірісетін би ұжымы еңбектің нәтижесін көріп, биік белес¬терді бағындырып жүр.<blockquote>Би өнері – өнер атаулының күрделі жанрларының бірі. Бірақ, осы салаға қызығушылық танытатындар қатары көп. Олардың ішінде қыздармен қатар ұл балалар да бар. Себебі би бір жағынан өнер болса, екінші жағынан спорт. Өздеріңіз байқайтын боларсыздар, биге қатысқан адамның жүріс-тұрысы икемді, бойын тік ұстайтын болып келеді. Бұның бәрі – үлкен еңбек, көп дайындықтың жемісі. Біздің «Балауса» би ұжымының құрылғанына жиырма жылдан астам уақыт өтті. Осы аралықта би тобы бірнеше түлек түлетті. Олардың кейбірі қазіргі таңда осы саланы одан әрі қарай жандандыруға еңбек етіп келеді, – дейді халықтық би ансамблінің балет-мейстрі Ақмарал Пернебаева.</blockquote>Би ұжымының қай тобы да қатысқан сайыстарынан жоғары деңгейде өнер көрсетіп, биік белестерді бағындырып келеді. Солардың бірі – жақында өткен «Таңшолпан» эстрадалық телебайқауы. «Қазақстан» Республикалық телерадио корпорациясы» акционерлік қоғамы облыстық «Қызылорда» телеарнасының ұйымдастыруымен өткен жасөспірімдер байқауында біздің бишілер бас жүлдені қанжығаға байлады. Би ұжымы бір ай бойы 3 кезеңнен тұратын іріктеудің жартылай финалынан жоғары көрсеткіш көрсетіп, ақтық сайысқа өткен. Дүбірлі додаға облыс аудандарынан 11 би ұжымы қатысқан. Өз ісінің нағыз мамандары бақ сынаған сайыста «Балауса» «Жан дүние» модерн биін сәтті орындап, шеберліктерін тағы бір дәлелдеді. «Жан дүние» қойылымы жан дүниесіне жеткен халық ерекше риза болса, қазылар алқасы биді жоғары бағалаған. Сонымен қатыр би ұжымы жақында өткен республикалық «Dance Battle» бишілер байқауына қазақ биі «Жайлауда» биімен қатысып, жүлделі І орынды иеленген.Айта кетейік, 29 сәуір – халықаралық би күні мерекесі аталып өтілді. Биылғы атаулы күннің қарсаңында ұйымдастырылған байқауларда «Балаусаның» бағы тағы жанып, биіктен көріне білді.<blockquote>&nbsp;Жалпы, би үйірмесі Сырдария ауданында жақсы жолға қойылған. Қазіргі уақытта әрбір ауылда би үйірмесі жұмыс жасайды. Біздің өнерпаздарымыз жоғарғы деңгейдегі байқауларда бақ сынап жүр. Алдағы уақытта «Балауса» халықтық би ансамблінің ұжымына шығармашылық табыс тілейміз. Өнерпаздарымыздың алар асулары көп болсын, – деді &nbsp;аудандық мәдениет және спорт бөлімінің басшысы Жігер &nbsp;Айекешов&nbsp;</blockquote>Зерттеуші ғалымдар «орыс биін аяқпен, өзбек, ұйғыр билері қол-мойын әрекетімен, моңғол биі жауырынмен, ал қазақ биі – адамның тұтас буындар жүйесімен орындалады» деп тұжырым жасайды. Жоғарыда атап өткеніміз түрлі ұлттың биін де нақышына келтіре билеп, би арқылы көрермен көзайымына айналып, талай додада аудан намысын асқақтатқан «Балауса» жетістігінің бірсыпырасы ғана. Ерекше өнерді дәріптеп, көпшіліктің қолдауына ие болған өнерпаздарға шығармашылық табыс тілей отырып, биік белестерден көріне берулеріне біз де тілектестік білдіреміз.&nbsp;&nbsp;&nbsp;

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Мәдениет