<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Елімізде өткен жылдың қыркүйек айынан бастап тағы бір заңның күшіне енгенін естіген боларсыз. Қолдағысы бар, қаңғыбасы бар, барлық ит-мысық белгі салынып, жеке сәйкестендіру нөмірі беріледі. Бұрнағыда көше-көшеде топ-тобымен жүретін ит-мысықты тиісті органдар атып, ал денесін арнайы пеште жағып жіберетін. Жаңа заңға сәйкес енді мұндай әрекеттерге барғандар жауапкершілікке тартылады. Ит-мысықты ұрып, түрлі қатыгездік қарекеттер жасағандар да қатаң жазаланбақ. Яғни, адамгершілікке жат қылықтарға жол берілмейді. Осы тұста қараусыз, қаңғыбас ит-мысықты атпаса, олардың қарасы көбейіп, қоғамға қауіп төнбей ме деген заңды сұрақ туындайды. Ал бұл мәселе қалай шешілмек?АТЫП ЖҮРМЕҢІЗ. ӘЙТПЕСЕ...Иә, қаңғыбас ит-мысыққа қатысты мәселе еліміздің қай түпкірінде болса да өзекті. Қаңғыбас иттен жұғатын инфекция қаншалықты жеңіл болса, соншалықты зияндығы бар. Сондықтан еліміз бұл іспен бұған дейін, яғни жаңа заң қабылданғанға дейін қалай күресті? Иесіз жүргендерді атып алып, арнайы пеште өртеп жіберетін. Бірақ сонда да қаңғыбас ит-мысықтың қатары кемімеді. Енді еліміз әлемдік тәжірибелерге иек артуда. Бұрынғыша атып тастау әрекетіміз гуманизм тұрғысынан адамға жат деп танылды. Әйтпесе, қауіп төндіретін жануарды атып тастау бағзы заманнан бері бар екенін білеміз. 2000 жылдың басынан бері ит-мысықты ату ісі ветеринарлық қызмет қолына өткен екен. Оған дейін тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы органдары құзырында болыпты. Бір қарасаңыз, жануарларға қамқорлық танытып, жараланғанына ем-дом жасауы тиіс мамандардың қолына мылтық ұстатып, ит-мысықты атуға итермелеп келгеніміз қисынсыз болғанын енді ұғынғандаймыз. Қазақстанда жыл сайын қаңғыбас ит-мысықты атуға 1 млрд теңгедей қаржы бөлініп келіпті. Енді жаңа заң бойынша бәрі басқаша. Сол үшін көшеде тентірегін ит-мысықты атып жүрмеңіз. Әйтпесе, қатаң жазаға ілігесіз.Жаңа заңға сәйкес, бұрынғыдай атып, көзін құртудың орнына ұсталған ит-мысыққа екпе жасау, стерилизациялау және чип салып, сәйкестендіру жұмыстары жасалады. Сонымен, «Жануарларға жауапкершілікпен қарау» заңына сәйкес енді қаңғыбас ит-мысықпен күрес қалай жүргізіледі? Бірден ескертейік, еліміздегі барлық ит-мысық тізімге алынады. Қаңғыбасы да, иесі барлары да арнайы базада есепке енгізілуі тиіс. Демек, әрбір тұрғын ит-мысығын жетектеп, арқалап арнайы ветеринарлық пункттерге апарып, тізімге тіркейді. Айтпақшы, заңда міндетті тіркелуі тиіс жануарлар тізімінде ит-мысықтан бөлек, теңіз шошқасы, шиншила, күзен, сәнді егеуқұйрық, тасбақа, ергежейлі шошқа, ұстауға тыйым салынбаған атжалман және маймыл бар. Десе де, міндетті ретінде ит-мысыққа басымдық беріліп отыр.Ендігі жерде біз қаңғыбас ит-мысықты арнайы уақытша ұстау орнына әкелініп, мұнда оларға мемлекет есебінен екпе жасалады. Стерильдеу жұмысы жүргізіледі. Содан кейін сәйкестендіру құралы тағылып, есепке қойылады. Арнайы орындарда 60 күнге дейін ұстауға рұқсат. Содан кейін ит-мысық қай жерден ұсталса, сол жерге жіберіледі екен.&nbsp;Таңдау да барБір жағынан қарасақ, әр нәрсенің иесі болғаны жөн. Себебі, әр нәрсенің сұрауы болады. Міне, осыны ескерген үкімет заң арқылы жұрттың жауапкершілігін арттыруды көздеп отыр. Кейбір ит-мысық иелері қолдағыларына тиісті қырағылық танытпай, өзгенің өміріне қауіп төндіріп жататыны жасырын емес. Осы тұрғыдан алғанда үйдегі ит-мысықты да есепке алудың пайдасы болады деп күтілуде. Мемлекет таңбалаудың түрлі тәсілін ұсынып отыр. Олар – асқазан-ішек жолдарына енгізілетін болюстар, білезіктер мен қарғыбаулар, электрондық белгілер, құлағының ортасына тағылатын сырғалар, татуировка, терінің астына салынатын чиптер. Міне, осы тәсілдердің ішінде соңғысын тұрғындар да, ветеринарлық дәрігерлер де жөн көреді. Себебі, тіршілік иесіне тіпті зияны жоқ. Денесіне енгізгенде де еш ауырсыну болмайды. Шприц арқылы терінің астына кіргізілетін күріштің дәніндей-ақ заттың бар-жоғы да білінбейтін көрінеді. Тек арнайы құралмен сканерлеу арқылы анықтауға болады.Саналы түрде салғызғандар табылады<blockquote>– Тіркеуге әкелген үй жануарын біз суретке түсіреміз, оған қатысты барлық мәліметтерді базаға енгіземіз. Әрбіріне 30 минуттай уақыт кетеді. Егер жүйеде ақау болса, біраз күтуге тура келеді. Осы заңның енгеніне біршама уақыт өтті. Алайда Шиелі ауданының тұрғындары немқұрайлық танытуда. Осы кезге дейін 1074 ит-мысық таңбаланды. Мәселен, өзге аймақтарда заң шықпай тұрып, әлемдік тәжірибеге сүйеніп, саналы түрде белгі салғызып, ит-мысығын есепке қойғандар да табылады. Ал біздің ауданда бұл бағытта тыңғылықты жұмыстары әлі де жасалады, – дейді&nbsp;ветеринариялық дәрігер Асұлан Асқарұлы.</blockquote>Кез келген жаңашылдық енгізілгенде көпшілік оның тиімділігіне үрке әрі күмәнмен қарайтыны рас. Мұндай сәтті "уақыт көрсетер" деп бәрін алдағы күннің еншісіне тапсырамыз. Міне, еліміздегі ит-мысықты таңбалау, тіркеу науқаны осы сипатта өтіп жатқандай. Иесіз ит-мысықтардың санын реттеудің жаңа тәсілі қаншалықты тиімді болатынын мамандар да дөп басып айта алмайды.Фото: полиция кз

Шиелі: Жаңа заңға көзқарас қалай?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Өткен сенбіде Жалағаш ауданы бойынша жаппай сенбілік жұмыстары ұйымдастырылды. Сенбілік барысында аудандағы барлық мекеме ұжымы бөлінген аумақтарды, көшелерді, жол жиегіндегі арықтарды күл-қоқыстан арылтып, тазалық жұмыстарының қарқын алуына үлесін қосты.&nbsp;«Тазалық иманнан» деп білетін қа­зақ ежелден Жер-Ананы қадірлеп, қас­терлей білген. Қоқысты адам аяғы баспайтын алысқа тастап, «бір тал кессең, он тал ек» деп ұрандатқан да біздің ата-бабаларымыз. Тазалыққа тек мемлекет тарапынан ғана көңіл бөлінеді дей алмаймыз, жергілікті тұр­ғын­дар да тазалыққа тастай та­лап керек екенін түсініп, қоршаған ортаның көгалдануына, көркеюіне атсалысып, дағдыланып келеді.Аудан әкімі Ардақ Ибраимов бө­лінген аумақтар бойынша жергілікті жерге бейімделген көшеттерді ба­рын­ша көп егу қажеттігін айтты.&nbsp;Сондай-ақ егілген талдарды күтіп бап­тау, арықтарға су келтіру, арнайы қоршаулар орнату жұмыстарын ұйым­­­­дастыруды тапсырды. Сен­бі­лікте жа­байы шөптер шабылып, қу­ра­ған талдар кесілді. Аяқ су жүретін арықтар қоқыс пен жапырақтардан тазартылды.Жиналған қоқыстарды шығаруға кент бойынша жауапты мердігердің, ауылдық округтер бойынша шаруа қожалықтардың техникалары жұ­мыл­дырылды. 13,5 тоннаға жуық күл-қоқыстар белгіленген орындарға шығарылды. Кент пен ауылдық округ­тердегі талдар мен бор­дюрларды әктеу, парктер мен аллея­ларды та­залау жұмыстары жүргізілді.&nbsp;Жап­пай сенбілік жұмыстарына ау­дан бойынша 142 мекемеден 1450-ге жуық адам қа­­­тысып, 12 дана техника жұмыл­дырылды.<blockquote>– Қазір тазалықты сақтауда бәріміз бір кісідей араласып жатқанымыз рас. Бірақ өкініштісі, сол еңбекпен жи­нал­ған көшелерден бос, иесіз жүрген жануарларды көреміз. Оларды жайы­лымға қараусыз жібереді. Иә, төрт түлікті асырау қанымызға сіңген ша­руашылықтың түрі екені белгілі. Алайда иесіне тапсырып, жайылым­дар­ға тура баруын қадағалау қажет. Себебі жануарларды бос жіберу кент тазалығына немқұрайлық та­ныту бо­лып табылады. Жануарлар қа­рау­­сыз жүргеннен кейін аллеяларда, парк­терде, тіпті орталық алаңға да кіріп, тазаланған орындарды бүл­діріп кетеді. Халық болып тазартқан ау­ламыз қай­та бүлініп, шашылып қалмаса екен деймін. Әр адам та­за­лықты сақ­тауды, аудан жағдайын жақ­сартуды өз міндеті, парызы етіп алу қажет. Сонда ғана мұндай жағ­дайларға жол бер­мейміз, – дейді кент тұрғыны Мәншүк Нұрмаханова.</blockquote>Жалпы халық үшін көтерілген бас­та­маларды жүзеге асыруда жала­ғаштықтар бүгінгідей жұмыла іс қы­­лудан танбаса, ауданның көркейіп-көгал­дануына әрбіріміздің қосқан үле­сіміз болар еді. Сонда күн санап көр­кейіп келе жатқан кентіміз де аз ғана уақыттың ішінде шырайланып шығар еді. Ал көшеде иесіз тентіреп жүрген жануарлар әлі де болса ше­шілмеген мәселелердің қатарында болып тұр...

Жалағашта сенбілік өтті

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> «AMANAT» партиясы өткен жылы қарызға белшеден батып, үмітін үзгендерге нақты қолдау көрсету үшін «Қарызсыз қоғам» жобасын жүзеге асырды. Бұл тың бастама барлық аймақтардағы азаматтар мен Мемлекет басшысы тарапынан қолдау тауып, биыл еліміздің барлық өңірлерінде жүзеге асуда.Жоба бастау алған ақпан айынан бері Сыр өңірінде 1400 азамат 5 күндік оқу курстарынан өтіп, қаржылық сауаттылығын арттырды.Бүгін жобаны іске асыру бойынша құрылған жобалық топ мүшелері бас қосып, жұмысты жетілдіру мен алдағы міндеттерді пысықтады.«AMANAT» партиясы «Қарызсыз қоғам» жобасын үнемі жетілдіріп келеді. Атап айтқанда, биыл жобаны жүзеге асыруға 9 коммерциялық банк пен 11 мемлекеттік орган қатысуда. Жобаға қатысуға ниет білдірушілерге ыңғайлы болу үшін qogamfin.kz. онлайн-платформасы әзірленді. Сайт арқылы оқыту курсына жазылып, пайдалы материалдар мен бейне сабақтарды жүктеп алуға болады. Онан бөлек, оқудан өткен азаматтар жеке кәсібін бастау үшін қайтарымды грант пен лизингке құрал-жабдық сатып алуға жағдай жасалмақ. Бұл бастама аясында жыл соңына дейін еліміз бойынша 3500 азаматты қамту жоспарланып отыр.Басқосуда партияның облыстық филиалының Атқарушы хатшысы Ләйлә Төрешова, Атқарушы хатшының орынбасары Алтынбек Жарылқасынов, жобаның облыстағы менеджері Наталья Мишукова, қаржылық сарапшы, тренер Балдырған Мамен сөз алып, жоба тиімділігін арттыру бағытында ұсыныс-пікірлерін ортаға салды.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/420319512_826433502855621_3859663086992736434_n_ef4efe86f7.jpg" alt="420319512_826433502855621_3859663086992736434_n.jpg">

«Қарызсыз қоғам»: Жобалық топ мүшелері бас қосты

Арал ауданы – кәсіпкерлердің мекені

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Әйелін өлтірді деп айыпталып отырған Қуандық Бишімбаевқа қатысты бүгінгі сот отырысында Бишімбаевтың інісі әрі екінші айыпталушы Бақытжан Байжанов өзіне қысым жасалып жатқанын айтып, тосын мәлімдеме жасады.Әлеуметтік желіде Қуандық Бишімбаевтың бұрынғы әйелі Назым Қахарман да бүгінгі сот отырысына қатысты пікір білдіріп, тек Байжановқа емес, оған да қысым жасалып жатқанын жеткізді, - деп хабарлайды <a href="https://dalanews.kz/">Dalanews.kz</a>.Сот отырысында Байжановтың адвокаты сотқа өтініш жасады. Оның сөзінше, Байжанов Бишімбаевтан бөлек отырғысы келеді.<blockquote>"Бишімбаевты Байжановтан алыс отырғызу қажет. Байжанов өзіне қысым көрсетіліп жатыр деп санайды. Олардың арасында кикілжің болып жатыр. Тым құрығанда ертеңгі отырыста Қуандықтан аулақ отырса болар еді", - деді Байжановтың адвокаты.</blockquote>Кейін мұны Бишімбаевтың інісі Байжановтың өзі де растады.<blockquote>"Ол маған жауап беру кезінде "былай айт, былай айт" деп қысым көрсетіп жатыр", - деді Байжанов.</blockquote>Бақытжан Байжановқа Қылмыстық кодекстің екі бабы бойынша айтып тағылған:<ul><li>432-бабы (аса ауыр қылмысты жасырып қалу);</li><li>434-бабы (аса ауыр қылмысты хабарламау).</li></ul>Сонымен қатар,&nbsp;бұған дейін прокурор Ерлан Өтегенов Салтанат Нүкенованың өлімі бойынша ұсталған екінші адам Қуандық Бишімбаевтың туысы екенін растаған еді. Яғни ол - Байжанов.Ал бүгінгі сот отырысынан кейін Бишімбаевтың бұрынғы әйелі Назым Қахарман да өзіне қысым көрсетіліп жатқанын жеткізді.<blockquote>"...Тіпті сотта да бүкіл елдің көзінше оған (Байжановқа - еск.) абьюзерлік қарым-қатынас жасап жатыр. Тек &nbsp;оған емес (ол сотталушылар орындығында бірге отыр), маған да қысым көрсетуге тырысып жатыр. Сондай қорқынышты. Сот Бақытжанды одан алыстатады деп үміттенемін", - деп жазды ол.</blockquote>Бұған дейінгі сот отырысында Бақытжан Байжанов қылмыс жасады ма, жоқ па, оны өзі де білмейтінін айтқан еді.<blockquote>"Мен видеоны өшіруді сұрағанымды, сондай-ақ, Салтанаттың телефонын үйіне алып кетуді сұрағанымды мойындаймын, қылмыс жасадым ба, білмеймін. Мен ол кезде Салтанаттың өлім алдында жатқанын немесе өлгенін білмедім, түсінбедім", - деді ол сотта.</blockquote>Ал кейінгі сот отырыстарының бірінде қайғылы оқиға болған мейрамханада жұмыс істеген қызметкер <a href="https://dalanews.kz/kz/article/meyramxana-qizmetkeri-byshimbaevtin-inisi-vydeolardi-qalay-oshirtkenin-aytti.html">Бишімбаевтың інісі видеоларды қалай өшірткенін</a> айтқан болатын.<blockquote>"9 қарашада таңғы сағат 10-да жұмысқа келдім. Кабинетке келіп, ноутбукты аштым. Менің жұмысым жалға алушылармен кездесу болатын. Әдеттегідей жұмысымды істеп жүрдім. 12.00-13.00 шамасында мейрамханаларды аралап шығамын. Сол күні 13.00-де мейрамхананы аралап шықтым, бірінші қабатта бәрі жұмыс істеп тұрды. Екінші қабаттағы BAU мейрамханасы жұмыс істемей тұрды. Әкімшіден неге ашылмағанын сұрадым. Әкімші оларда санитарлық күн екенін айтты. Мен жақсы деп, өз жұмысыммен кете бердім", - дейді куәгер.&nbsp;</blockquote>Сол күні 14.00 шамасында әкімші келіп, Бақытжан Байжанов (Бишімбаевпен бірге сотта күдікті ретіндегі адам әрі оның туысы) хабарласып, бейнекамерадағы видеоларды өшіруді сұрағанын айтқан.&nbsp;<blockquote>"Бүкіл гастроорталықтағы видеоны өшіруді сұрады. Артынан Бақытжан Байжанов та келіп видеоларды өшіруімді сұрады. Не үшін өшіру керегін нақтыламадым", - дейді куәгер.&nbsp;</blockquote>Мейрамхананың бұрынғы қызметкері шамамен 15 минуттай сервер кабинетінде болып, видеоларды өшіріп, шығып кеткен.&nbsp;"Видеоларды көрген жоқпын. Мен диспетчерлік кабинеттен шығып, кілтті әкімшіге беріп, кеттім", - деді бұған дейінгі сот отырысында куәгер.&nbsp;&nbsp;Фото: <a href="https://dalanews.kz/">Dalanews.kz</a>.

"Қысым көріп жатырмыз...": Бишімбаевтың бұрынғы әйелі мен інісі мәлімдеме жасады

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қазгидромет синоптиктері 4 сәуір, бейсенбіге арналған ауа райы болжамын жариялады.&nbsp;Бүгін Қазақстан аумағының басым бөлігі Батыс антициклонының ықпалында болады. Сондықтан жауын-шашын жаумайды, күн ашық болады.Тек елдің батысында, оңтүстігінде атмосфералық фронттардың әсерінен жаңбыр жауады, оңтүстік аймақтарда найзағай жарқылдайды.Қазақстан бойынша тұман түсіп, батыста, оңтүстікте жел күшейеді.Түркістан облысында дауыл тұрады.&nbsp;Фото: Нұрболат Нұржаубай

Бейсенбіге арналған ауа райы болжамы жарияланды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; &nbsp;Жуырда басталған мемлекеттік қолдау бағдарламаларының аясында түсіндірме жұмыстары ауданның Шіркейлі, Н.Ілиясов, Шаған, Іңкәрдария, Ақжарма ауылдық округтерінде жалғасын тапты. Түсіндірме бойынша іс-шараға елді мекендердің тұрғындарымен қатар «Аграрлық Несие Корпорациясы» ҚОФ маманы Е.Демесінов, «Байқоңыр» ӘКК маманы Б.Серікбай, Сырдария ауданының "Мансап" орталығы филиалының, Сырдария ауаудандық кәсіпкерлік бөлімінің және ауылдық округтері әкімдері аппараттарының сала мамандары қатысты.Қаржы ұймдарының мамандары қатысушыларды «Агробизнес», «Іскер», «Ауыл аманаты», қайтарымсыз гранттарды, т.б. мемлекеттік қолдау бағдарламаларының аясында қаражат алудың негізгі талаптарымен таныстырып өтті.– Мемлекеттік бағдарламалар шеңберінде кәсіпкерлерді қолдау маңызды бағыттың бірі саналады. Өз кезегінде ауыл тұрғындарына жоғарыда көрсетілген мемлекеттік бағдарламалардың тиімділігін айтып берген болатынбыз. Бұл ретте, ақпараттық-түсіндірме жұмысы барлық ауылда жалғасын табатын болады. Әрине, елімізде жұмыссыз деңгейін азайтып,&nbsp;жергілікиі тұрғындардың кәсіппен айналысқа жағдай жасаудың артықшылақтары көп, – деді сала мамандары.Сонымен қатар, тұрғындардың тарапынан мүлік саясаты, өндіріске бағытталған жобаларды қарастыру, бизнес-жоспар әзірлеу, жаңа бизнес-бастамаларды іске асыру үшін берілетін қайтарымсыз грант қаражатын алу, несие алу үшін қойылатын қосымша талаптар туралы қойылған сауалдарға мамандар сәйкесінше жауаптарын берді.

Мемлекеттік бағдарламаның тиімділігі түсіндірілді 

Арал ауданы: Қосаманда қыруар жұмыс жемісін берді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қазіргі кезде дәнекерлеуші мамандығының құрылыс саласында сұранысы өте жоғары. Өндіріс үшін бұл ауадай қажет мамандық. Сөйте тұра, жұмысшы кадрлар мен жас шеберлер тым тапшы. Еліміз тәуелсіздік алғалы бері Қазақстанда мұнай-газ кен орындарын игеру мен құрылыс саласы қарқын алғаны мәлім. Соңғы жылдары экономиканың осы қос саласында дәнекерлеуші болып жұмыс істейтін адамдар қатары көбейіп келеді. Солардың бірі &nbsp;– Қармақшы ауданы, Ақай ауылының тұрғыны Сақтаған Назарбай.Бала жасынан дәнекерлеу ісіне жақын болып өскен Сақтаған Қарашұлы Қазалы қаласындағы ПТУ8 кәсіптік мектебінің «Дәнекерлеу» бөлімін тәмамдаған соң, өзі туыпөскен ауылында тұрғындардың тапсырысы бойынша түрлі жұмыстарды атқарады. Бірақ қолында заман талабына сай құрылғылар болмаған соң, ол кәсібін әрі қарай дамыта алмайды.Міне, оның арманы да орындалар уақыт келіп жетеді. Қазалыдан отбасылық жағдаймен Ақай ауылына қонысын ауыстырған ол көп ұзамай бала кезден алдына мақсат етіп қойған кәсібін дамытуда ауылдық әкімдік мамандарының қолдауымен мемлекеттің жұмыссыз азаматтарын тұрақты жұмыспен қамтудағы бағдарламаларына қатысуға бел буады.Өткен жылы ол мемлекеттің қолдауымен ауыл тұрғындарын тұрақты жұмыспен қамтамасыз ету мақсатындағы бірнеше жылдан бері жүзеге асырылып келе жатқан Ұлттық жоба аясында «Дәнекерлік ісі» жобасын қорғап, қайтарымсыз грант жеңіп алды.Бүгінде ол электрмен дәнекерлеу бойынша ауыл тұрғындарының темір қақпа, есік, әткеншек, киім ілгіш, басқа да темірден жасалатын түрлі бұйымдарды сапалы әрі уақытылы орындап беріп, құрметке ие болуда. Сонымен қатар шебер аргон, кемпи және плазмалық әдісімен дәнекерлеу ісі арқылы ауыл тұрғындарының тапсырыстарын орындауда.<blockquote>– Бұл кәсіппен бала кезден шұғылданып келемін. Осы мамандық бойынша арнайы білім алдым. Ол бүгінде өміріме серік болды. Осы кәсібім арқылы нәпақамды тауып отырмын. Қақпа, есік сияқты көптің қолы жете бермейтін тұрмысқа қажетті бұйымдарға тапсырыс көп. Әрине, олар дүкенде өте қымбат тұрады. Сосын кейбірінің сапасына да көңіл толмайды. Ал, менде олар арзандау. Мектептерден де парта, басқа да темірден жасалған бұйымдарды дәнекерлеп беріңізші деп келіп жатады. Оларға да көмектесеміз. Кейде самаурын, шәйнектерді де алып келеді. Қалайша көмектеспейсің. Қазір ауыл тұрғындарының жаздық сәкіге де сұранысы артуда. Кейде көрші балалар велосипедін сүйретіп келеді «Көке мына жерін дәнекерлеп берші» деп. Ауылдық әкімдік қолдау жасаса алдағы уақытта кәсібімді кеңейтуге де жоспар бар. Заман талабына сай дәнекерлеу шеберханасын ашып, оны заманауи үлгідегі құрылғылармен қамтысам ба деймін. Әрине ол алдағы уақыттың еншісінде, – дейді дәнекерлеуші Сақтаған Назарбай.</blockquote>Бүгінде Қармақшы ауданындағы кәсіпкерлікке бет бұрған тұрғындарға қайтарымсыз грант негізіндегі қаржылар, жеңілдетілген несиелер бөлу жұмыстары қарқынды жүргізіліп келеді. Осылайша адалдық пен ерінбей еңбек етуді мақсат еткендер шағын кәсіптен-ақ көктеп, көгеріп отыр.<blockquote>– Ауылымызда Сақтаған Қарашұлы сияқты дарынды азаматтар жетерлік. Олардың арасында түрлі мамандық бойынша дәнекерлеу, темір және ағаш ұсталары, шаштараз бен етікші, сағат жөндеуші, тіпті атбегілер, басқа да өз ісінің шеберлері еткен кәсібінің нәсібін тауып отыр. Бос уақытын тиімді пайдаланып, ауылымыздың өркендеуіне атсалысып жүрген дарынды жастарымызға қолдау көрсетуде де жұмыстар атқарылуда. Ауылдағы жұмыссыз тұрғындарға қашанда қолдау көрсетілуде. Олардың мал, құс, ауыл шаруашылығымен айналысуына, орта және шағын кәсіпкерлікке бейімдеуге әкімдік тарапынан әрқашан кеңесімізді беріп, жобалар қорғауға атсалысамыз. Оған дәлел, бүгінде дәнекерлеу ісі бойынша мемлекеттен қайтарымсыз грант жеңіп алған ауылдасымыз Сақтаған Назарбай өзінің кәсібі арқылы нәсібесін тауып отыр. Ауылдастарының дәнекерлеу ісі бойынша тапсырысын сапалы әрі арзанға орындап жүрген ол да, ауылдастары да дән риза. Екі жылдың көлемінде округте дәнекерлеу ісі бойынша ғана емес, жиһазбен айналысатын да, мүйізді ірі қара мен жылқы малын бордақылап өсірушілер саны да көбейді. Тіпті күріштен тәттілер өндіруші, адамға керекті тұрмысқа қолданатын, тұтынатын өнімдер өндіретін, басқа да сала бойынша кәсіпкерлер саны да күнненкүнге артуда, – дейді Ақай ауылдық округінің әкімі Эльмира Қазиева.</blockquote>

Еңбектің ебін тапқан ақайлық кәсіпкер

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Заманауи архитектура кімді болса да қызықтыратыны сөзсіз. Әсіресе әлемге танымал қазақ сәулетшілердің көз тартар туындысын көргенде мақтана қарайтынымыз рас. Алайда бұл зәулім өнер ғимараттарын тұрғызуға күш салған сәулет майталмандары жайында біріміз білсек, енді біріміз білмесіміз анық. Соның бірі еңбек жолын сонау Мәскеу қаласында бастаған, құрылыс жұмыстарын табиғатқа залал келтірмей жасауды өмірлік ұстанымына айналдырған қармақшылық сәулетші Тотан Күзембаевпен сұқбаттасқан едік.– Сіз әлемге танылған белгілі архитекторсыз. Алайда сіз жайлы жазылған кей мақалаларда сәулетші болуды мүлдем армандамағаныңыз жайлы айтыпсыз. Осы жағынан әңгіменін тінін тарқатсақ?– Ол рас (күліп). Менің бұл салаға келуімнің өзі қызық жағдай. Ленинградта әскери борышымды өтеп келгеннен кейін мамандық таңдау керек болды. Алдымен үйдегі қарындасым «Сіз несіне бұл ауылда сандалып жүрсіз. Олай болмайды, я жұмыс істеңіз, болмаса оқуға барыңыз» деді. Менің бірден жұмыс істегім келмеді, одан да оқуға барғаным дұрыс шығар деп шешім қабылдадым. Бұл ойымды құптаған ол алдыма түлектерге арналған анықтама кітабын әкеліп «Ішінен таңдаңыз» деп берді. Мен ойланып, анықтаманың ішінен жұмысты аз істеп отыратын мамандықты іздей бастадым. Өзімнің сурет салатын өнерім бар, неге суретші болмаймын деп соған қарай ойысып сол мамандық бойынша екі институт таптым. Екеуі де Мәскеу қаласында екен. Таңдаған оқуымды дұрыстап қарасам ең төменгі жағында «Өзіңізбен бірге натюрморт ала келу керек» деп жазып қойыпты. Содан натюрмортты түсінбей жұрттан сұрастырдым, ешкім білмейді. Ауылдағы төрағаға барып, «Сіз жер көргенсіз ғой, натюрморт деген не?» деп сұрадым. Ол кісі де ойланып «білмедім» деді. Натюрмортты білмесем ұят болып жүрер деп қайтадан басқа мамандықты таңдауыма тура келіп, архитекторды белгіледім. Ол да Мәскеуде. &nbsp;Ішінде әлгі білмегенім жоқ екен бірақ. Осыған түсемін деп бел шештім. Сөйтіп оқуға барсам ол мамандық сурет салу емес, үлкен үйлердің жобасын сызып салатын жауапкершілігі мол мамандық екен. Ойламаған жерден осылайша сәулетші болып кеттім.– Жалпы сурет салу өнері кімнен қонған, әулетіңізде сізден басқа осы өнерге жақын адам бар ма?– Үйде бұл өнерге жақын тек мен. Кішкентайымда үйдің қабырғаларына, қабырғаға сурет салып тастайтынмын. Қолымнан тастамай жүретін түрі бөлек қарындашым болатын, қазір ол жоқ. Үйдегі ағаларым салған суретіме қарап мазақ қылатын. Сол кішкентайымнан басталған қызығушылық өсе келе серігіме айналды. Мектепте жүргенде ақын-жазушылардың, достарымның портретін салатынмын.– Сол уақыттағы салған туындыларыңыз сақтаулы ма? Қазір де сурет салып жүрсіз бе?– Өкінішке қарай сақтап қала алмадым. Ешнәрсе қалмапты. Керек десеңіз әскердегі альбомыма салған суреттеріме дейін жоқ. Әлі күнге өкінемін. Ал суретті кейде демалыс үшін саламын. Жұмыстан шаршаған уақытта ермек қыламын. Кей туындыларымды 15 минутта салып бітірсем, енді бірін ұзақ саламын. Оған әртүрлі себеп болады. Көңіл күйге қарайсың, кейін ойланып қосатын жерлері бар дегендей. Бірақ сол суретті салып бітірсем де артынан «мына жері қалып қойыпты, былай келтіруім керек еді» деген өкініштер болып тұрады.– Суретші Тотан, оқуға түскеннен кейін сәулетші мамандығын қалай қабылдады? Қиындық болды ма?– Өте қиын болды әрине. Сурет салғандай еркіндік мұнда болмады. Бұрын соңды сызу сызып көрмегенмін ғой, әр сызғаның өлшем бойынша тиянақты болу керек. Одан бөлек мен көрмеген сызу құралдары «бұл не?» дегендей, көз алдымда сұрақ болып тұрды. Уақыт өте бәрін қасымдағы жігіттерден үйреніп алдым. Бір оңай болған жері мектепте геометрия сабағын жақсы көретінмін. Ондағы тіктөртбұрыш, домалақ, конусты салу ұнайтын. Сол пәннің пайдасы жақсы тиді. Кейін ойлап қарасам сызудағы әр бөлшектер геометриядан алынған екен ғой.– Қанша туындының авторысыз?– Қазір есімде жоқ. Бірақ Қазақстанда, шет елдерде менің авторлық жобам бойынша көп ғимарат бой көтерді. Мәселен, елімізде экспоға салынған павильон менің идеяммен жүргізілді. Бірақ көп жұмыс істегеніміз жоқ. Қазір Алматыда қонақ үй салынып жатыр, одан бөлек жеке үйлердің құрылысы менің жобам бойынша жүріп жатыр. Жақында Астанада үлкен жұмыс болуы мүмкін. Жобаларымның көбі Мәскеуде салынды. Алпысқа жуық туындым жүзеге асты десем болады. Латвияда теңіздің жағасында 5 қабатты қонақ үй тұрғызылды. Америка, Франция, Украина, Черногория, Әзірбайжанда үлкен ғимараттар бой көтерді.– Туған топырағыңыз Қармақшы. &nbsp;Туған жерге тарту ретінде жоба сызып беру жоспарыңызда бар ма?– Әрине бар. Егер ұсыныс берсе қуана жоба сызып берер ем. Баяғыда бала кезімде ауданға келіп бірінші рет екі қабатты үйді көргенімде қатты таңқалғаным бар. Сол сияқты қазір де сәулеті келіскен ғимараттар салуға болады. Кейде осындағы достарыма ұсыныс берсеңдерші, салайық деп әзілдеп те айтып қоямын.– Құрылыс барысында кейде өзіңіздің жобаңызға көңіліңіз толмайтын кездер бола ма?– Болады. Менің жобаларым көбіне сызбадағыдай салынбайды. Құрылысшылар ғимаратты салу барысында кейбір тұстарын келтіруге қиналады. Жалпы сәулетші ғимараттың сызбасын қолға алғанда көп еңбектенеді, әрбір кететін бөлшекті есептейді. Өзіне сынақ ретінде жасап көреді. Мәселен, мен өзіме екі үй салсам оны үйім емес, зертхана деп айтамын. Дәрігер профессорлар жаңадан бір нәрсе ойлап тапса алдымен өзіне сынап, тексеретін болған ғой. Менің үйім сол секілді, бөлмелердің едені қисық, бірінен биік салынған. Сол үшін кейде бірінші жобада кеткен қатені екіншіге қайталамауға тырысамын. &nbsp;– Мәскеуде тұрақтағаныңызға елу жылдан асыпты. Тіпті сол жаққа сіңісіп кеттіңіз. Алайда қазақ тілін ұмытпапсыз, оның өзі үлкен ерлік. Бұлай өз тіліңізде таза сөйлеуге не себеп болды?– Қазақта «Өзге тілдің бәрін біл, өз тіліңді құрметте» деген жақсы сөз бар. Менің өз тілімде қалуыма әдеби кітаптар, қазақша әндер үлкен сеп болды. Әлеуметтік желі қарасамда қазақша жаңалықтар қараймын, достарыммен хабарласып тұрамын. Ауылға жиі келуге тырысамын. Осының бәрі қазақ тілін ұмытпауға көмектесті. Тіпті үйімізде қазақы дәстүрді ұстанамыз. Ет асып, палау жасап достарымды шақырамын. Бір жақын досым бар, үйге келсе ет асшы деп отырады. Ауылға барсам міндетті түрде ағарған, құрт алып Мәскеудегі достарыма таратамын.– Атамекенге қаншалықты ат басын бұрып тұрасыз? Елге айтар тілегіңіз болса?– Мен әркез туған жеріме келген сайын үлкен өзгерісті байқап жүремін. Бір жыл бос тұрған жерлерге келер жылы келсем жаңа ғимараттар салынып, ауданымыз көркейіп тұрады. Мұны ел экономикасының дамығаны деп білемін. Әр жыл сайын ауданымыз көркейе берсін. Біз соның куәсі болып жүре берейік.– Сұқбатыңызға рақмет!&nbsp;

Тотан Күзембаев: Кездейсоқ келген мамандық көпке танытты

Аралдағы Жақсылықыш кентінің жағдайы қандай?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Былтыр саланы оң нәтижемен қорытындылаған жалағаштықтар көктемгі дала жұмыстарын наурыздың алғашқы онкүндігінде-ақ бастап кетті. Аудандық ауыл шаруашылығы және жер қатынастары бөлімінің мәліметіне сүйенсек, биыл 36 565 гектарға ауыл шаруашылығы дақылдары егіледі. Жалпы ауданда 200-ге жуық шаруашылық егінмен айналысса, оның 150-ден астамы Сыр күрішін себеді.Аяқ су тапшылығы жыл сайын ша­руаның ширауына айтарлықтай қол­байлау болуда. Мәселе жыл сайын күрделенбесе, шешімін тапқан емес. Ал жаңадан құрылған министрлік тек «суды үнемдеу керек» дегеннен әрі аса алмай отыр. Осы ретте су тапшылығын ескере отырып, ауданда күріш дақылының көлемі өткен жылдан 1300 гектарға қысқарып отыр. Есесіне суды аз қажет ететін дақылдарға басымдық берілген. Мәселен, өткен жылмен салыстырғанда бидай 149 гектарға, қант құмайы 20 гектарға, мақсары 10 гектарға, жо­ңыш­қа дақылдарының көлемі 625 гек­тарға артады.Ауданда ақегіс жұмыстары 10 нау­рызда басталды. Қазіргі таңда жос­парланған 530 гектар мақсарының 230 гектары, 4850 гектар жаңа жо­ңыш­қаның 2035 гектары, 770 гектар жаз­дық бидайдың 470 гектары орналас­ты­рылды. Мұнан бөлек 129 гектар күздік бидай күтімге алынған.Жергілікті шаруашылықтар тара­пынан биыл егін орналастыруға қажетті 4 625 тонна күріш, 154 тонна бидай, 0,6 тонна сұлы, 13 тонна мақсары, 8 тонна арпа, 4 тонна соя, 18 тонна жүгері, 48 тонна жоңышқа тұқымын дайындалуда. Қазірдің өзінде биылғы егіске қажетті 4 625 тонна күріш тұқымының 4100 тоннасы дайын.&nbsp;Мұнан бөлек шаруашылықтар тара­пынан егінді күтіп баптауға қажетті 10 400 тонна минералдық тыңайтқыш, 22 мың литр гербицид дайындау жос­парланған. Бүгінде 7029 тонна мине­рал­дық тыңайтқыш және 1 950 литр гербицид жеткізілген.Шарушылықтар техникалық ба­за­сын нығайтуға әлі де басымдық беріп отыр. Биылдың өзінде жалпы құны 207 млн теңгеге 2 ауыл шаруашылығы алынған. Ал көктемгі егісті орналастыру жұмыстарына 955 ауыл шаруашылығы техникасы қатысады. Оның ішінде 520 трактор, 115 соқа, 52 тұқым сепкіш, 100 автомашина, 168 трактор тіркемесі бар. Қазіргі таңда ауыл шаруашылығы техникалары егін орналастыру жұмыс­тарына сақадай сай десе де болады.Шаруашылықтар тарапынан көктем­гі егін орналастыру жұмыстарына «Гос­Агро» порталы арқылы 1 685 тонна же­ңілдетілген дизель жанармайына өті­нім берілген. Қазіргі таңда 12 ша­руа­шылық 245 тонна дизель жанар­майын алып, егін орналастыру жұмыстарына кірісіп кетті.&nbsp;Дизель жанармайының 1 литрі 248 теңгеден жеткізілуде.Биыл су алу маусымы кезеңінде су тапшылығын болдырмау үшін ауданда егістік алқаптарын сумен қамтамасыз етудің іс-шаралар жоспары әзірленген. Су тапшылығының алдын алу мақ­са­тында инженерлік жүйедегі егістік жер­лерде дақылдарды кезектестіру кестесін қатаң сақтау, ауыспалы егіс жүйесіндегі және биік жерлерге күріш дақылын орналастыруға тыйым салу, қашыртқылардағы суды қайта пайдалану үшін су айдайтын насос қондырғыларын орнатуды ұйым­дас­ты­ру, ішкі шаруашылық су жолдарын механикалық тазалау және су құрылыс нысандарын уақытылы жөндеу, егіс алқаптарында су тапшылығы орын алған жағдайда пайдаланатын насос қондырғыларын дайындау қажет. Бұл жайында шаруашылықтарға алдын ала ескертілген. Былтыр орын алған олқылықтарға көз жүгіртсек, кейбір шаруашылықтардың бұл талаптарды сақтамағанын аңғару қиын емес. Мәселен, өткен жылы ауданда 1 346 гектар күріш артық егілген. Осы ретте ауыспалы егіс тәртібін өрескел бұзған 16 шаруашылық анықталып, заңға сәйкес тиісті шаралар қабылдау үшін Қызылорда облыстық жер ресурстарын басқару департаментіне жолданған.Биыл егінді күтіп баптауда 32 су тартқыш насос қондырғысын пай­далану жоспарланып отыр. Оның ішінде 13 насос «Казсушар» өндірістік учас­кесі тарапынан шаруашылықтарға бе­рілсе, 19 насос шаруашылықтардың өз қаржысына алынған. Насос қондыр­ғыларын қалпына келтіру жұмыстары әлі де жалғасын табуда.Себілген дәнге су толық баруы үшін жердің тегістігі маңызды рөл атқарады. Бұл бір жағынан өнімнің шығымына да айтарлықтай оң әсер етері анық. Биыл 20 мың гектар инженерлік әзірленген жер­лерде лазерлік тегістеу жұмыстары атқарылған. Мамандар оның суды үнем­деуде де үлесі басым екенін айтады.Ауданда тұрғындар тарапынан кар­топ, бақша дақылдарын орналас­тыруға жер дайындау жұмыстары біз ізге түсті. Бүгінде аймақ басшысының бұл бастамасы халықтың бақша өнімдерін өздері егуіне қолғабыс болып отыр. Осы ретте айта кетейік, шаруашылықтар тарапынан жер аршылады, қоршалып, аяқ су жеткізіледі. Ал халық тек салған бақшасының күтіміне жауапты. Ауыл шаруашылығы және жер қатынастары бөлімі биыл да осы бағытта жұмыстары жалғасатынын айтады. Яғни 500 гектар жаңадан жер дайындалып, оның 235 гектарына картоп, 192 гектарына басқа да бақша дақылдары, 73 гектарына көкөніс орналастырылады. Қазіргі таңда 610 тұрғын картоп, көкөніс, бақша да­қылдарын орналастыруға өтінім біл­дірген. Мұнан бөлек Мақпалкөл ауылдық округіндегі «Ер-Әлі» шаруа қожалығы 10 гектар жерге тамшылатып суару әді­сімен картоп, бақша дақылдарын орналастыруды жоспарлап отыр. Бұл жұ­мыстарды аталған шаруашылық дәс­түрге айналдырған. Оның да ел игілігін көріп отыр десе де болады. Себебі төраға Әліби Бекжанов күзде жиналған бақша өнімдерін жалағаштықтарға ар­зан бағада ұсынуда.&nbsp;Былтыр аудандағы 172 шаруашылық «Жалағашсушар» өндірістік учаскесімен 474,9 млн теңгеге су жеткізу қызметіне келісім-шартқа отырған. Бүгінде оның 427,6 млн теңгесі төленген. Шаруа­шы­лықтардың пайдаланған су жеткізу қыз­­метіне әлі де берешек қарызы 47,3 млн теңгені құрайды. Қазіргі таңда қал­ған берешек қарыздар сот арқылы өндірілуде.Айта кетейік, былтыр ауданда 37079 гектарға ауыл шаруашылығы да­қыл­дары орналастырылған. Былтыр да егін орналастыру, күтіп баптау жұмыс­та­рында су тапшылығы орын алған. Егінді сумен қамтамасыз ету үшін аудан шаруашылықтары 45 сутартқыш насос пайдаланған болатын.Фото: Нұрболат Нұржаубай

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Қоғам