<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Атадан мал қалғанша, тал қалсын», деген сөздің түпкі мәні тереңде жатқаны даусыз. Бастысы, ерінбей еңбек еткеннің еңсесі биік болып, берекесі артады. Ырысын қарапайым кәсіптен тапқан кент тұрғыны Соня Ахмедова 30 жылдан астам уақыт бойы көшет өсіріп келеді. Алақандай ауланың қызу тірлігі наурыз айынан қарбалас тіршілікке айналды.«Нұр» базарындағы көшет павильонында Соня апаны танымайтын жаңақорғандықтар кемде-кем. Көктем шығып Жер-Ана оянғаннан көздің жауын алар түрлі-түсті гүлдері мен көкөніс көшеттерін саудаға шығарады. Қызанақ, қияр, қалампыр, раушан гүлдері, көпжылдық аула гүлдері мен құлпынай көшеттері, бөлме гүлдері, жеміс ағашы көшеттері мен қауын, қарбыз ұрықтары, қысқасы, керектің бәрін табасың. Егінге тиетін зиянкестерді дәрілеу мен тыңайтқыштардың түр-түрі де бар. Ең бастысы, оларды егіп, күтіп-баптауды да егжей-тегжейлі түсіндіріп береді.<blockquote>– Өзіміз өсірген көкөніс көшеттерін 50 теңгеден сатамын. Гүлдердің түріне қарай бағасы да әр түрлі. Оларды өсіру балаға мейірім төгумен бірдей. Күнделікті күтім қажет. Кейбір көшет түрлерін көршілес Түркістан, Шиеліден көтерме бағада алып келемін. Ислам дінінде сауданың өз ережесіне сай кісі ақысын жемеу әр адамға парыз. Саудаласу сүннет екенін кей жастар біле бермейді, – деді кәсіпкер.&nbsp;</blockquote>Көшет егу көп еңбекті қажет етеді. Шыны керек, бұл іске көпшілік жүрексінеді. Байқағанымыз, орталық базарда көшет саудалаушылар көп емес. Десе де қызылды-жасылды гүлге көмкерілген бұрышта қанбазарды қыздырған бейнеткеш жандардың еңбекқорлығын көріп сүйсінесің.<blockquote>– Гүлдерді өсіру жаныңа сұлулық пен тыныштық сыйлайды. Үйімнің айналасын гүлге көмкеріп, жұпар иісінен жан рахатын табамын. Бір сөзбен айтсам, әрі табыс көзі, әрі үйдің сәні ретінде кәдеме жаратамын. Міне, мына гүлдердің ұрығын қара күзде жинап алғанмын. Енді саудаға шығардым. Көшет сатуды кәсіп ету аса көп қаражатты қажет етпейді. Ерінбей еңбек етсең, қандай кәсіп болса да ризығыңды табасың, – дейді ол бізбен әңгімесінде.</blockquote>Есік алдындағы шағын егін-жайында түрлі көкөністің тұқымы егіліп, құлақ атып тұр. Оның күтімі мен бабына үйдегі келіні мен немерелері қолқабыс етеді.&nbsp;<blockquote>«Қазіргі заманда әр тұқымбаққа сай уақытылы дәрі-дәрмек пен қажетті минералдар бермесеңіз, дән дұрыс өнбейді. Одан қалды, түрлі зиянкестер жапырмау үшін де құрт-құмырсқаға қарсы дәрілер пайдаланамыз. Ауа райының бір қалыпты болуы да маңызды. Осындай шығындарды қосып есептеп, тиімді баға қойып отырмыз, –деді келіні.</blockquote>Отбасылық дәстүрге айналған кәсіптің арқасында берекелі күн кешкен еңбек адамының адал ісіне сүйсінбейтін жан жоқ шығар. Есік алдынан қызанақ, қияр, қырыққабат егіп қана қоймай, одан қыстың қамы үшін түрлі салат жабады. Күзде той маусымында тойханаға 12 түрлі салат жасайды екен.Аз-кем әңгімелесіп тұрғанда қаншама адам сауда жасап кетіп жатты. Бірі тал көшеттерін, бірі гүл түрлерін, бірі көкөніс көшеттерін таласа алуда. Соня апаның басқа көшет сатушы апалардан айырмашылығы, өнім жергілікті жерде өндіріледі, әрі қолжетімді бағада сатылуы дер едім.Гүл – әсемдік пен сұлулықтың, қуаныш пен мерекенің белгісі. Оның адам жанына жайлылық сыйлап, көңіл-күйін көтеретін де қасиетке ие. Мәселен, дала гүлдері бақшаңыздың көркін кіргізсе, бөлме гүлдері үйіңіздің атмосферасын өзгертіп, ерекше күйге бөлейтіні тағы бар. Гүлді баптап өсіру де үлкен еңбек пен табандылықты талап ететін шаруа. Осы орайда, ауданда бала күннен сұлулыққа жаны құмар, гүл баптаушысы бар. Ол – Соня АхмедоваГүл өсіру ежелден қалыптасқан шаруашылық екені белгілі. Тіпті, кей мемлекеттер гүлді экспорттап әлем елдері арасында көш бастап жүргенін білеміз. Десе де, біздің елде шаруашылықтың бұл түрі кешеуілдеп дамуда. Ал, ауданда тіпті жоқтың қасы. Бірақ түрлі гүлдерді ауласында баптап, оны нарыққа шығарып жүрген бүгінгі кейіпкеріміз әсемдікке бала күннен жаны жақын екенін айтып ағынан жарылды.<blockquote>– Мен үшін гүл өсіру жанның тыныштығы. Бақшаның да, бөлменің де жасыл желекке оранып тұрғанын ұнатамын. Ес білгеннен түрлі гүлдерге қызығып, табиғатын танып өстім. Үлкендерден оны баптап өсірудің жолдарын үйрендім. Содан болар мен Жер анаға өсімдік отырғызбай жүре алмаймын. Көктем шығысымен сүйікті ісіме кірісемін. Қыста бөлме гүлдерін сатуға шығарып, жазда орындарын қайта толықтырамын, – дейді Соня Ахмедова.</blockquote>Ауласы мен бөлмелерін гүл бағына айналдырып отырған Соня апайдың шаңырағының қай бөлмесіне кірсеңізде жұпар аңқиды. Өйткені үйдің отанасы – гүл бағбаны. Бүгінде ол гүлдерін сатылымға шығарып, табыс көзіне айналдырып отыр.<blockquote>– Үйде қазіргі уақытта 50-ден аса гүлдің түрі бар. Өзіңіз байқағандай, раушан, алендра, әйел бақыты, кактустың бірнеше түрі және басқа гүл түрлерін кездестіре аласыз. Ал жаз айларында аулада түймедақтан бастап, раушанның түрлері, лала гүлдерін өсіремін. Негізі, жаз айларында бөлме гүлдерінің саны 100-ден асады. Бірақ қыс ауасында көбейте алмаймын. Жартысына жуығы сұраныс болған соң сатылып кетті, – дейді кейіпкеріміз.</blockquote>Назира Айдынқызының айтуынша, дала гүлдері мен үй гүлдерінің бабын тапса кез-келген үйді гүлзәрға айналдыруға болады. Мәселен, үй гүлдерін бөлме температурасындағы тұндырылған сумен суару керек. Жазда күн сайын, қыста аптасына 1-2 рет суарса жеткілікті. Құмырадағы топырақтың құрғап кетпеуін қадағалау маңызды. Өсімдіктің шаңын дымқыл шүберекпен төменнен бастап тазалайды. Ірі өсімдіктерді тазалағанда суына аздап сабын қосуға болады. Гүлдер тұрған бөлмені үнемі желдетіп отыруды ұмытпау керек. Гүлдердің топырағын қопсытып, уақытылы дәрумендерін беріп отырған абзал. Гүл топырағын құнарландырудың ең қарапайым тәсілі жұмыртқаның, пияз бен сарымсақтың қабығымен тұнба жасау. Жұмыртқаның қабығын жинап, үлкен ыдысқа салып су құйып екі күн тұндыру керек. Одан кейін сол сумен гүлді суаратын болса, гүл жайқалып өсетін болады. Ескеретіні, бұл тұнбаның иісі жағымсыз болғандықтан міндетті түрде гүлдерді далаға шығарған жөн. Ал, пияз бен сарымсақтың қабығына қайнаған су құйып тұндырып, оны суыған соң гүлдерге құюға болады.Айта кетейік, Соня Ахмедова бір кәсіппен шектелмей, сауданың бірнеше түрін қатар алып жүр. Наурыздың ортасынан бастап қара күзге дейін гүл ұрықтары мен бақша көшеттерін, жеміс тал көшеттерін нарыққа шығарады. Сонымен қоса аспаздықты қатар алып, дәмі тіл үйірер салаттарын аудан тұрғындарына ұсынып келеді. Иә, гүлді баптап, оны өсіру – мәдениеттіліктің белгісі. Ал, оны өсіруді әдет қылып, айналамызды гүл бағына айналдыру өз қолымызда. Осы ретте бүгінгі кейіпкерімізден үйренеріміз көп-ақ.Гүл өсіру – ежелден қалыптасқан, бүгінде тез дамыған шаруашылықтың бір түрі. Әлем бойынша гүл өсіріп, оны экспорттаудан Нидерландия, Германия, Жапония елдері көш бастап тұр. Кең жайлауда еркін көшіп-қонып, табиғаттың төл сұлулығына көз қанықтырып, оның тегін тартуы – қызғалдағы мен жауқазыны жайқалған жазиралы аймақтың көркі көптің көңілінде. Қолдан гүл егіп, өсіріп, әдемілікке ұмтылуға ықыласымыз кем. Елде гүл бақтарын өсіріп, оны сатылымға шығаратын арнайы кәсіп көзі қалыптаспаған. Ал Қарағанды, Жезқазған, Маңғыстау облыстарының ботаникалық бақтарында мыңдаған гүлдің түрлері мен сорттары өсіріледі екен.Ауданда гүл өсіру мәдениеті тіптен кешеуілдеп қалған. Гүлді ауласында баптап, нарыққа ұсынып жүрген түрік ұлтының өкілі Соня Ахмедова апайымызды танымайтын адам жоқ. Кейіпкеріміздің гүл ұрықтары мен көкөністердің көшетін сатуды кәсіпке айналдырғанына отыз жылдан асып барады екен.<blockquote>– Менің ата-анам бақша өсіруді өте жақсы көретін. Есіміз кіргеннен түрлі гүлдердің табиғатын танып өстік. Осыдан болар, менің де жасыл желекке деген қызығушылығым басым болды. Биыл көктемде бархат, глобус, раушан, сальвия гүлдері мен помидор, бәдірен көшеттерін де сатуға шығардым. Сүйікті кәсібіммен айналысуыма балаларым да көмектеседі, – дейді Соня Ахмедова.</blockquote>Үй ауласы мен бөлмелерін гүл бағына айналдырып отырған шаңырақтың бірі – Байсаловтар отбасы. Қай бөлмесіне кірсеңіз де әдемілікті сыйлайтын гүл¬дерге толы. Шаңырақтың бағбаны осы үйдің отанасы. Ол гүлдерді өсіріп қана қоймай, оны сатылымға шығарып, табыс көзіне айналдырып отыр.<blockquote>– Үйде 30-дан аса бөлме гүлі бар. Олардың қатарынан раушан, алендра, әйел бақыты, кактустың өзгеше түрі және тағы басқа көптеген гүл түрін кездестіресіз. Ал, аулада раушанның сан түрлі түсі, намазшам, хош иісті райхан сияқты оншақты гүлдің түрі бар. Негізі, тек бөлме гүлдерін ғана сатамын. Бағасы 2000 мен 5000-ның арасы. Ал, дала гүлдерін көбіне сыйлыққа беремін, – дейді гүл өсіруші Алтын Шакирова.</blockquote>Айта кетейік, аудандағы №110 мектеп-лицейінде 300-ден астам бөлме гүлдері бар. Оны күтіп-баптау үшін арнайы штат бөлініп, тұрақты бір адам жұмыспен қамтылған.<blockquote>– Мектептің айналасы мен ішін көгалдандырып, гүлзарға айналдыру мектеп директорының тікелей қадағалауында. Қазір мектепте бөлме гүлдерінің сан алуан түрлері бар. Оларға күнде күтім жасап, әрқайсысын өзінің ерекшеліктеріне қарай суғарып, дәрумендерін уақтылы беріп отырамын. Жалпы, өсімдіктердің жайқалып тұрғаны кез-келен адамға көтеріңкі көңіл-күй сыйлары анық. Өсімдіктердің балалардың ойлау өрісіне өзгеше әсер етіп, ауаны жаңартуда пайдасы мол, – дейді №110 мектеп-лицейінің гүл өсірушісі Соня Ахмедова.</blockquote>Иә, гүл өсіру – мәдениеттің айнасы. Ал, оны өсіруді қалыптастырып, айналамызды гүлзарға айналдыру өзіміздің қолымызда. Қайбір жылдары кент келбетін арттыру мақсатында орталықтағы ірі мекемелер алдына тас тұғырлар орнатылып, жасанды гүлмен көмкеріліп еді. Көбі шаң-тозаң басып, көркінен айрылды. Тегі табиғи түрде өз тұқымынан өсіп, айналасына көрік сыйлайтын гүл шоқтарына не жетсін. Осыны көп болып қолға алатын кез келген тәрізді.Қызу сауданың көркін келтірген бөлме гүлдеріне сұраныс көп екенін байқадық. Қоршаған ортаның әдемілігін арттыратын әсем табиғатқа құмартпаған жан кемде-кем. Ал оны ажарландырып тұрған апаның апаның ақ көңіл, адал пейіліне алғысымызды білдірдік. &nbsp;фото: egemen.kz

Соня Ахмедова 30 жыл бойы көшет өсіріп келеді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаевтың еліміздің әлеуметтік-экономикалық дамуы жөніндегі кеңейтілген кеңесте көтерген 8 бағытының ішіндегі қоғамдық саяси ахуалға ерекше әсер ететіні ол – бағаны тұрақтандыру, инфляцияны тежеу шаралары. Бағаны тұрақтандыру да алдын ала өз жоспарлары арқылы есептелетін елдің экономикасындағы ұтымды қадамдармен қамтамасыз етіледі. Осы орайда баға мен елдің инфляция шаралары арасындағы байланысты жүйелі түрде шешу мен баға тұрақтылығын қадағалау мемлекеттің негізгі бағыттарының біріне айналды. Бұл жұмыстар еліміздің қай аумағында болмасын күн тәртібінен түспейтін мәселенің біріне айналған.Қазіргі уақытта республикада бағаны тұрақтандыру жұмыстары қайта қаралды. Мәселен, «айналым схемасы» шеңберінде қарыз беру бойынша тәсіл қайта форматталды – қазір тікелей өндірушілерге беріледі, тұрақтандыру қорларын қалыптастыру тетігі өзгертілді – өнімді сатып алу егін жинау кезеңінде, яғни нарықта бағалар бәсекелестік кезеңде жүреді, ал олар маусымаралық кезеңде сатылады.Осы орайда Арал ауданы 1 коммуналдық базар, 9 әлеуметтік бұрыш және 1 «Әлеуметтік дүкен» ішінде 19 түрлі негізгі азық-түлік өнімдері мен ет сатуды &nbsp;үйлестіріп отыр. Әлеуметтік дүкеннен көп балалы, аз қамтылған отбасылары азық-түлік алуларына мүмкіндік жасалған. Ауданға азық-түліктің басым бөлігін (ұн, күріш, қант, макарон өнімдері, өсімдік майы, картоп, жуа, сәбіз, қырыққабат), тағы басқа өнімдерді кәсіпкерлер сыртан тасымалдап әкеліп сатуда. Сол себепті дүкен бағаларында айырмашылықтар бар. Дегенмен азық-түлікпен тұрақты қамтамасыз етіп отырған кәсіпкерлерге дүкендерде өнімдерге негізсіз баға өсірмеуі жөнінде айтылып, әкімшілік жауапкершілік қаралатындығы туралы ресми ескертпе хаттар берілуде және күнделікті мониторинг шаралары жүргізілуде.Осы атқарылған шаралардың арқасында бүгінде қоғам қажеттілігіне аса маңызды 19 азық-түлік өнімінің 4-нің ғана бағасында өсім бар. Олардың ішінде нан (5,5 теңгеге, яғни 5,8% қамбаттаған), күріш (22 теңгеге, яғни 4,1% қымбаттаған), қырыққабат (51 теңгеге, яғни 35,3% қымбаттаған), жуа (29 теңгеге, яғни 22,1% қымбаттаған) кіреді.Фото: Нұрболат Нұржаубай&nbsp;

Бағаны тұрақтандыру басты назарда

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев халыққа Жолдауында «Денсаулық кепілі – дене шынықтыру. Жұрттың және балалардың спортпен шұғылдануына жағдай жасалуы қажет екенін тағы да қайталап айтамын. Облыс әкімдері спорт инфрақұрылымын біртіндеп салуды қамтамасыз етуге тиіс» деген болатын.Бұл тұрғыда Шиелі ауданында ілкімді істер атқарылып, халық игілігіне қажетті нысандар бой көтеруде. Әсіресе, бұқаралық спортты дамытудың маңызы артып келеді. Соның айғағы – аудан орталығына кіреберісте сән-салтанаты үйлесім тапқан, жаңа үлгіде жабдықталған спорт кешенінің пайдалануға берілуі.Осыған орай, өткен жылы әлгіндегі спорт кешенін ашуға облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаев шежірелі өлкеге келіп, ашылу салтанатына қатысқан болатын. Сонымен қатар бұл нысанның ашылуына Қызылорда облысының «Құрметті азаматы» Мұрат Бақтиярұлы, Шиелі ауданының әкімі Нұржан Ахатов пен дербес бөлім басшылары, сала ардагерлері мен спорт жаттықтырушылары, аудан жұртшылығы шақырылған еді.Сол жиында алғаш болып сөз алған облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаев ел Президентінің тапсырмаларына орай облыста халықтың әл-ауқатын арттыруға, бұқаралық спортты дамытуға жасалып отырған жағдайларға қысқаша тоқталып өтті.<blockquote>– Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес, аймағымызда спорт саласын дамытуға айрықша көңіл бөлінуде. Ел Президентінің бастамасымен 2022 жыл «Балалар жылы» деп аталғаны белгілі. Атаулы жылда демеушілер көмегімен 1 млрд 600 млн теңгенің 80 спорт-ойын алаңы балдырғандарға тарту етілді. Оның алтауы Шиелі ауданында балалар игілігіне берілді. Демеушілер бұл жұмыстарды биыл да жалғастыруда. Үкіметтің қолдауымен аймақта спорт құрылымын дамытудың ауқымды жобалары жүзеге асырылып келеді. Өткен жылы Шиелі кенті «Көкшоқы» шағын ауданындағы спорт кешені күрделі жөнделіп, бүгінде онда тұрғындардың спортпен айналасуына барлық жағдай жасалған. Жастардың байрақты бәсекелерде, дүбірлі додаларда топ жаруына заманауи үлгідегі осындай нысандардың қосар үлесі мол, – деді облыс әкімі.</blockquote>Салтанатты түрде Мұрат Бақтиярұлы, Өркен Исмаил мен Тұрмат Баймағанбетов көк лентаны қиды. Мұнан соң көпшілік кешеннің ішін аралап, волейбол, күрес, тренажерлық залдарда, баскетбол, футбол алаңдарында болды. Жаттығып жатқан балалармен тілдесіп, естелікке фотосуретке түсті. Шиелі ауданының балаларын спортқа баулитын кешен қажетті спорт жабдықтарымен қамтылған. Мұнда спортшылар волейбол, қазақша күрес сияқты спорттың әр түрінен үйірмеге қатысады. Кешен салауатты өмір салтына баулып қана қоймай, уақытты тиімді пайдалануға мүмкіндік бермек.Айта кетейік, Сыр елінің саңлақтары спорттық додаларда жеңіс төрінен түспей жүр. Аймақ спортшылары өткен жылы ҚР чемпионаты мен кубоктарында 552 (175 алтын, 165 күміс, 212 қола) медаль жеңіп алса, Әлем және Азия чемпионаты мен кубоктарында 76 медальға (32 алтын, 24 күміс, 20 қола) қол жеткізген. Бүгінде облыс тұрғындарының 38 пайызы, яғни 316 мыңнан астам адам бұқаралық спорт түрлерімен шұғылданады.Сондай-ақ өткен жылы «Көкшоқы» шағын ауданында 72 пәтер пайдалануға берілген-ді. Мемлекеттік бағдарлама аясында салынған көппәтерлі үйдің лентасы қиылып, тұрғын үй кілті иелеріне табыс етілді.Алдымен қуаныш иелерін жаңа қоныстарымен құттықтаған өңір басшысы Мемлекет басшысының қолдауымен облыста құрылыс саласының қарқыны артып, ажары айшықтала түскенін сөз етті. Ірі жобалардың қолға алынып, сәулеті жарасқан еңселі ғимараттардың арт-артынан бой көтергенін де назардан тыс қалдырмады. Алдағы уақытта ел игілігіне берілетін өндірістік, әлеуметтік, мәдени-рухани нысандарды айтып өтті.&nbsp;<blockquote>– 70-тен аса отбасының қуанышын еселемекпіз. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы: «Аса маңызды мәселелердің бірі – ауылды кешенді түрде дамыту. Ауылдарға нақты қолдау көрсетіп, заманауи инфрақұрылымды дамытуымыз керек» деген болатын.&nbsp;</blockquote><blockquote>Президентіміз бен Үкіметтің Сыр өңірін ерекше қолдауының арқасында 2023 жылдың тамыз айындағы облыс бюджетінің көлемі 604 млрд 100 млн теңгеге жетті. Бұл 2022 жылдың тамызындағы көрсеткішпен салыстырғанда 157 млрд 600 млн теңгеге немесе 55,3 пайызға ұлғайды. Оның ішінде Шиелі ауданының бюджеті 13 млрд 444 млн теңгеге жетті. Бұл ауқымды қаражат аймағымыздың ең өзекті саналатын мәселелерін шешуге, облыс тұрғындарының өмір сүру сапасын арттыруға жұмсалады. Қазір Сыр өңірі қарқынды құрылыс алаңына айналып, жаңа заманауи нысандар бой көтеруде. Облыста соңғы үш жылда жалпы ауданы 231 мың шаршы метрді құрайтын 2 868 пәтерлік 148 тұрғын үй салынды. Биыл 31 млрд 400 млн теңгеге 130 мың шаршы метр 1 924 пәтерлік 36 көпқабатты тұрғын үйдің құрылысы жүргізілуде. Алдағы уақытта 1430 пәтерлік 30 үй халық игілігіне табысталады. Арнайы қабылданған «Сыр жастары» бағдарламасы аясында алғаш рет 100-ден астам жас отбасыға тұрғын үй беріледі. Бұл мақсатқа жергілікті бюджеттен 1 млрд 200 млн теңге, «Отбасы» банкі арқылы 500 млн теңге, барлығы 1 млрд 700 млн теңге қаражат бөлінді. Несиелік тұрғын үй құрылысы бойынша биыл Қызылорда қаласында 520 пәтерлік 11 тұрғын үйді салып, пайдалануға беру жоспарлануда. Бұдан бөлек, Сырдария өзенінің сол жағалауында 84 пәтерлік жеті қабатты 6 тұрғын үйдің құрылысы басталды, – деді Нұрлыбек Машбекұлы.</blockquote>Бұл жолы мүмкіндігі шектеулі жандар, толық емес отбасы мүшелері, Ауған соғысының ардагері баспаналы болды. Осыдан-ақ&nbsp; ел Президентінің қолдауы барлық санаттағы адамдарға тиіп, олардың әлеуметтік әлеуетін арттырып, баспанаға деген мұқтаждығын шешуге серпін бергенін аңғардық. Әсіресе, үйлі болғандардың Мемлекет басшысына, облыс және аудан басшыларына ризашылығы мол. Олар бірінен соң бірі мінберге көтеріліп, жүрекжарды лебізін білдірді.Пәтер кілтін табыстаған соң облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаев көппен бірге пәтерлерді аралап, құрылыс жұмысының сапасын көріп, үй иелерін құттықтады. Жаңадан беріліп жатқан тұрғын үй заман талабына сай жасақталып, барлық коммуникациялық желіге қосылған. Сондай-ақ балалар ойнайтын алаңқайы да қарастырылған.&nbsp;Естеріңізде болса, 2023 жылдың мамыр айында Шиелі ауданындағы көпбалалы отбасыларға 20 тұрғын үйдің кілті табысталған еді. Оған «Нұрлы жер» мемлекеттік тұрғын үй құрылысы бағдарламасы аясында 833,2 млн теңге қаржы бөлінген.

Шиелідегі сәтті сапар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp;Қаншама балаға білім мен тәрбиені қатар беру қиын, әрине. Осы тұста ұстаздардың ерен еңбегін атап өтпеске болмас. Иә, ұстаз болу әр адамның қолынан келе бермейтін мамандық. Оған тек білім ғана емес, психологиялық көмек пен тәрбие, баланы тәрбиелеу, оған білім беру жолдарын да жетік меңгеру қажет. Міне, ұстаздық мамандықтың қаншалықты қиын екендігін сөзбен айтып жеткізу тіпті мүмкін емес.Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев та ұстаздық мамандықтың қасиетті , сонымен бірге сыйлы екендігін айтқан болатын.<blockquote>– Ұстаз деген – қасиетті мамандық. Бәріміз ұстазды сыйлаймыз. Себебі ұстаз – жоғары деңгейдегі тұлға. Балаларға лайықты білім беріп жатырсыздар. Білімсіз адам қауқарсыз деп айтуға болады. Қауқарсыз адам қазіргі бәсекеге толы әлемде қалай өмір сүреді? – деді Мемлекет басшысы.</blockquote>Осы тұста сол бейнеттің зейнетін көріп отырған ұстаздардың бірі де бірегейі – Ертарғын Бекпановтың еңбек жолдары туралы айтпақпыз.Ертарғын Бекпанов 1949 жылы Арал ауданы, Сазды ауылында дүниеге келген. 1957 жылы Сазды мектебіне қабылданып, 1967 жылы Арал қаласындағы №13 орта мектебін бітірген. Мектеп қабырғасында жүріп-ақ ұстаздардың еңбегін, олардың болмысы мен әрбір әрекетінен үлгі ала білген ол "болмасаң да ұқсап бақ" деп ұлы Абай айтқандай мұғалімдік мамандыққа қызығып өсті. Сол қызығушылығы, асқақ арманы ақиқатқа айналуы үшін мектеп бітірген соң 1967-1971 жылдары Ақтөбе мемлекеттік педагогикалық институтын аяқтады. Расында бұл ұлы керуеннің алғашқы қадамдары болатын.Ұстаздық еңбек жолын 1971 жылы Ақтөбе облысы, Алға ауданы Қарабұлақ орта мектебінде мұғалім болудан бастайды. Осында 1 жыл еңбек етіп, 1972 жылы өзі туған Сазды ауылына ауысып келіп, 10 жылдық еңбегін сол ауылда өткізді. Осы он жыл көлемінде өзінің біліктілігі мен іскерлігін, ұйымдастырушылық қабілетін анық аңғарта алған Ертарғын Бекпанов 1982 жылы №57 Шижаға орта мектебінің директоры болып тағайындалды. Дәл осы қызметті 30 жыл бойы абыроймен атқарып, зейнет демалысына шықты.Осы уақыт ішінде іскер басшы бола білген ол оқу-тәрбие жұмысын алға қоя отырып, мектепті аудандағы алдыңғы қатарлы&nbsp; мектептердің біріне айналдырды. Мектептің заман талабына сәйкес жабдықталуына, оқушылардың компьютерлік сауаттылығын ашуды да алғашқы мектептердің бірі ретінде қолға ала білді. Мектеп ұжымын басқаруда ерекше ұйымдастырушылық қабілетімен бірге жас ұрпақтың келешегіне қандай білімді қалай беру керек екендігін күні бұрын бағамдай білетін. Мектепте кәсіптік білім беруді де жолға қоя білген.&nbsp; Соның арқасында ауылдағы механика тізгінін ұстаған талай азаматтар мектеп мақтанышына айналды.Сонау тоқырау кезінде де мектеп пен ұжым мүшелерін шашау шығармай ұстай білуінің өзі қандай. Сол кездерде қосымша білім мен тәрбие ретінде қолға алған ұршық иіру, шұлық тоқу, киіз басу өнерін ардагер ұстаз аналар әлі күнге қолдан түсірмей келсек, ағайдың қиындықтан шығу жолы қылған сол еңбегіне ризашылық лебізіміз деп білеміз.Білікті басшының ұйымдастырушылығының арқасында мектеп аудандағы белді мектептердің біріне айналып, аудандық тәжірибе алмасу семинарлары жиі өткізіліп тұрса, облыстық "Халық педагогикасы –бастауышта", "Салауаттық – өмір салты", "Ауыл&nbsp; мұғалімі" сияқты маңызды да мағыналы&nbsp; байқаулар өткізіліп тұрды.&nbsp;Сол жылдары "Дамыта оқыту" ілімі бойынша республикалық семинарларға да атсалыстық. Соның нәтижесі ретінде жоғарғы деңгейдегі ұстаздардың еңбегі бағаланды. 6 мұғалім Қазақстан білім беру ісінің үздігі, 1 ұстаз аға мұғалім, методист мұғалім – 1, Қазақстан Білім министрлігінің грамотасымен марапатталған – 5, республикалық мұғалімдер съезінің делегаты –1, Қазақстан Қарулы Күштерінің мерекелік медалімен 1 мұғалім марапатталған.Мектеп 2000 жылы "Ғасырлар тоғысы" атаулы номинациясы, ал 2001 жылы "Елдіктің берік тұғыры" атауы бойынша облыстық үздік мектеп атанды. Ертарғын ағайдың тәжірибесінен өткен, ауданның мектептері мен басшылық қызметтерде жүрген ізбасарлары да баршылық. Олар – Төрахметов Базарбай, Қибасов Мейрамбек, Бөлекбаев Аманкелді сынды азаматтардың есімі бүгінде елге етене таныс.Міне, осындай жанға қанша мақтау айтсақ та жарасады. Еткен еңбек еш кетпей, Ертарғын Бекпановтың еңбегі бағаланып, 1976 жылы Қазақстан комсомолы орталық комитетінің Құрмет грамотасымен, 1984 жылы Оқу министрінің Құрмет грамотасымен, 1996 жылы "Қазақстан білім беру ісінің үздігі" төсбелгісімен марапатталса, 2004 жылы мемлекеттік награда – "Ерен еңбегі" үшін медалі кеудесінде жарқырап, 2021 жылы "Арал ауданының құрметті азаматы" атағы берілді.

Еңбегі елеулі ұстаз

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz&nbsp;</a> Уылдырық шашу – балықтардың жетілген уылдырықтары мен ұрықтарын шашып, ұрықтандыруы. Көптеген балық түрлерінің ұрықтануы сыртқы ортада, ұрғашыларының денелерінен аулақ, суда, шабақтарының өсіп-жетілуіне қолайлы, белгілі бір жерде өседі. Балықтардың көптеген түрлері уылдырық шашу үшін өзенмен бірнеше мың шақырым жерге көтеріледі. Бұл туралы Қызылорда облыстық жануарлар дүниесін мемлекеттік қорғау жөніндегі мамандандырылған мекемесінің инспекторы С.Пирниязов баяндады.Оның айтуынша тұщы су балықтары уылдырығын тасқа, өсімдіктерге және уылдырығын судың қалың ортасына салатындар бар. Теңіз балықтары уылдырықтарын су түбіне немесе суға шашады. Суық су қоймаларында балықтар көктемде, жазда және күзде уылдырық шашады. Ал, тропикалық суларда жыл бойына шашады.Көктем мезгілінде Қазақстан Республикасында уылдырық шашу кезінде балық аулауға тыйым салынады. Тйым салынған уылдырық шашу кезінде балық аулаған азаматтар айтарлықтай айыппұл төлеуге міндеттеледі. Біздің елімізде іс жүзінде барлық балық мекендейтін тұщы су айдындарында балықтар уылдырық шашу арқылы көбейеді. Алдымен аналық уылдырықтарын шашады, одан кейін аталықтар шәуеттерін шашып, уылдырықтарын ұрықтандырады.Уылдырық шашар алдында балықтар су айдындардың ағысымен жағалауларына шыға бастайды. Балықтардың уылдырықтарының саны балық түрлеріне қарай әртүрлі болады және жыл сайын өзгеріп отырады. Мысалы, тұқымшамен 1,5 млн уылдырық береді, ал жайын балықтары өте аз мөлшерде уылдырық шашады – шамамен 500 уылдырық. Айта кететін жайт, уылдырықты тек жыныстық жағынан пісіп-жетілген аталықтар мен аналықтар ғана шашады. Уылдырық шашу кезінде судың температурасы маңызды рөл атқарады. Өйткені, балықтың өзі де, уылдырықтарда &nbsp;сыртқы өзгерістерге өте сезімтал болып келеді. Сонымен қатар, су температурасы мен оның гидрохимиялық құрамы балықтарға сәйкес келмесе, онда мұндай су айдындарында олар ешқашан уылдырық шашпайды.Алайда, кейбір балық түрлері, соның ішінде жыртқыш балық түрлері суық суда да уылдырық шаша береді.Уылдырық шашар алдында, балықта қарқынды қоректене бастайды, қоректену рациондары да өзгереді, ұсақ омыртқасыздардан бастап, су құрттарына дейін қоректенеді. Балық аулаушылар балықтарды еліктіру үшін құрттарды, жауын құрттарын пайдаланады, осы кезде балықтар қармаққа оңай түсіп калады.Фото: Нұрболат Нұржаубай &nbsp;

Уылдырық шашу уақыты басталды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қазақстанда ауыл шаруашылығы өндірісінің маңызды саласы саналатын мал шаруашылығы қазақтың ежелден дәстүрлі кәсібі ретінде жыл санап өркен жайып, дамып келеді. Төрт түліктің аймаққа етене жақын түрі мүйізді ірі қара мен қой малын өсірушілерге мемлекеттік қолдау кеңейіп, селекциялық асылдандыру жұмысын жүргізуге көңіл бөлінуде. Кәсіпкерлерге ет өндіруге байланысты мемлекеттік субсидия беріліп, мал өсіруге қызығушылық артып та келеді.Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев өткен жылғы Парламент палаталарының бірлескен отырысында.&nbsp;<blockquote>– Ауыл-аймақты дамыту үшін шағын шаруашылықтарды қолдау өте маңызды. «Ауыл аманаты» бағдарламасының елге қажет екені айқын көрінді. Оның келесі кезеңінде жеңілдетілген несие берумен шектеліп қалмау керек. Жеке қосалқы шаруашылық иелері өзара бірігуі қажет. Осыған қатысты жағдай жасалуы тиіс, – деген болатын.&nbsp;</blockquote>Бүгінде Шиелі ауданында мал шаруашылығын асылдандыру бағыты жүйелі жолға қойылып, ірілі-ұсақты шаруа қожалық саны 700-ге жуықтаған. Нәтижесінде, асылтұқымды мүйізді ірі қара саны 2171 басқа, асылтұқымды қой малының саны 6000 басқа, асылтұқымды түйе саны 367 басқа, асылтұқымды жылқы саны 281 басқа жеткен.&nbsp;Елдің экономикасын дамытып, ауыл шаруашылығына «Ауыл аманаты» жобасының тигізер үлесі басым. Бұл жоба кәсібімді дамытсам деген шаруаларға мемлекет тарапынан көрсетілген үлкен қолдау болғаны анық. Бағдарлама арқылы сүт, ет өндірісі, құс және балық шаруашылығы секілді жобалар, өсімдік, мал шаруашылығын дамыту, ауыл шаруашылығы кооперативтерін жабдықтау және басқа бағыттағы жобалар қаржыландырылып отыр.«Ауыл аманаты» жобасы әлеуметтің табысын арттыруға, аграрлық бизнесті түлетуге, ауыл халқының тұрмыс сапасын жақсартуға бағытталған. Жоба аясында 2,5 процентпен несие алып, 5 жыл көлемінде және мал шаруашылығы мен ауыл шаруашылығы бойынша кооперативтерін құру саласындағы жобалар бойынша 7 жылға дейін беріледі. Номиналды сыйақы мөлшерлемесі – 2,5 пайыз. Әлемдегі инфляцияны ескеретін болсақ, 2,5 пайыздық несие бұл – өте тиімді. Айта кетейік, несие алған азаматтарға негізгі борыш пен сыйақыны өтеу бойынша 1,5-2 жыл жеңілдік кезеңі де қарастырылған.&nbsp;Жобаға шиелілік тұрғындарының да қызығушылығы басым. Олар ауылда өз кәсібін бастауға немесе осыған дейін болған шағын кәсіптерін дамыта алатынына дән риза. Солардың бірі – Жуантөбе ауылының тұрғыны Сайлаубек Ағзамұлы.&nbsp;Асыл тұқымды қой өсірумен айналысатын кәсіпкер «Ауыл аманаты» бағдарламасының тиімді әрі қолайлы екенін айтуда. Оның сөзінше, өткен жылы Жамбыл облысы, Шу қаласынан 50 бас қойды асыл тұқымды қошқарға асылдандыру мақсатында будандастырып алып келген. Бүгінде мал басы төлдеп, саны артып отырғанын жеткізді.&nbsp;<blockquote>– «Ауыл аманаты» бағдарламасы бойынша 2,5 пайызбен 4 миллион несие алдым. Алғашқы жылдары кәсіпкерлерге қолайлы жағдай жасалып, тек алған несиенің пайызын ғана төледік. Сонымен Жамбыл облысы, Шу қаласында орналасқан «Ғани» шаруа қожалығынан 80 мың теңгеден 50 бас аналық қой әкелдім. Қазір 48 бас қой төлдеп тұр. Алдағы уақытта асыл тұқымды қой санын көбейтіп, қошқарлар шығаратын боламын, – дейді кәсіпкер.&nbsp;</blockquote>Иә, ауылдың гүлденуі – елдің гүлденуі. Ауылдың көсегесін көгертуді көздеген кәсіпкерлерге мемлекет тарапынан тиімді жағдай ұсынылып отыр. Тек соны сапалы түрде жүзеге асырып, әрмен қарай түлетіп, шаруасын ширатамын деген азаматтарға бұл жоба таптырмас мүмкіндік болмақ.Фото: Нұрболат Нұржаубай

Шиеліде ірілі-ұсақты шаруа қожалықтың саны қанша?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp;Бүгінде ел кәсіпкерлері мемлекет тарапынан жүйелі ұйымдастырылған қамқорлықты сезіне бастады. Соған байланысты кәсіпкерлік жоғары деңгейде дамып келеді. Мемлекет экономикасын дамытушы күштердің бірі – кәсіпкерлік. Жалпы, әлем бойынша түрлі мамандықтар бар. Соған орай көптеген мамандық арасынан біреуін ғана таңдап, өміріміздің жауапты жолын таңдайтынымыз анық. Сан мыңдаған сала ішінде, кәсіпкерлік жетекші орында. Мемлекетімізде халықты қолдау аясында “Атамекен” Ұлттық кәсіпкерлер палатасы құрылды. Сонымен бірге бүкіл қала және аудандарда филиалдары ашылып, халықты кәсіп саласын жүргізуді толықтай меңгеруі үшін оқытады.Мемлекет басшысы Қазақстан халқына Жолдауында да кәсіпкерлік саласы бойынша көптеген мәселелерді көтеріп, жақсы жаңалықтарымен бөліскен болатын.<blockquote>– Тағы бір маңызды мәселе – кәсіпкерліктің бүгінгі ахуалы.&nbsp;Билік пен бизнестің арасында сындарлы диалог болуы қажет. Қазіргі өтпелі кезеңде мемлекеттік органдардың кемшілікке жол беретіні, кейде асыра сілтейтіні жасырын емес. Сондықтан экономикалық сипаттағы кейбір заң бұзу әрекеттерін қылмыс санатынан алып тастау жұмысын жалғастыру қажет. Бұл жерде сөз кәсіпкерлерге және олардың экономикалық теріс әрекетке қатысты істер туралы болып отыр. Салық саласында заң бұзғандарды қылмыстық жауапкершілікке тартуға негіз болатын шекті анықтайтын әділ механизм енгізу қажет, – деді Президент.</blockquote>Арал ауданында да біршама тұрғын осы Кәсіпкерлік палатасымен түрлі кәсіп көздерін ашып отыр. Осындай Үкімет қолдауымен жұмыс жасап жатқан кәсіпкерлердің бірі – Руслан Аралбекұлы Ібадатовты атап өтуімізге болады. Ол жастарды қолдау аясында және ауыл шаруашылықты дамыту мақсатында қомақты қаражат алып, өз кәсібін әрі қарай дамытуды қолға алды. Яғни бұл жерде жұртшылыққа жеңіл көліктерінің дөңгелектерін мезгіліне қарай ауыстыруға мүмкіндік жасады.Жалпы, Руслан бұл кәсіпке бет бұрмас бұрын мұның алдында да шағын шиномонтаж орталығында дөңгелек ауыстырушы болып жұмыс істеген еді. Осылайша көлік құрал-жабдықтарының қыр-сырын үйреніп, өз бетімен еңбек етуге бел байлады. Осы кәсібіне деген қызығушылығы артып, күні-түні демалыссыз қалың көпшілікке қызмет етіп келеді. Бұл жөнінде кәсіпкер Руслан:<blockquote>– Көлік болғаннан кейін оның жүріп-тұруы үшін маңыздысы – қысқы дөңгелегінің мықтылығы. Бұл жұмысыма қызығушылығым күннен-күнге артып келеді. Әрбір жергілікті тұрғынның ризашылығы менің осы кәсібіме деген қызығушылығымды арттырып келеді. Бұл кәсібімнен тапқан табысымның берекетін көріп келемін. Сондай-ақ қажетті құрал-жабдықтарды да уақытылы &nbsp;тапсырыспен алдырып тұрамын. Қомақты қаржы несие алып, шиномонтаж аппаратын, балансировка, ауа жинайтын компрессор және домкрат құрылғыларын алдым. Кез келген уақытта қолымнан келгенше қызметімді адал атқара беретін боламын,–дейді.</blockquote>Міне, осы жоба аясында өз кәсібін айналдырып әкетіп жатқан адам қаншама?! Еңбек ету арқылы көптің құрметіне бөлену адами қасиеттің бірі болып табылады. «Еңбек етсең ерінбей, тояды қарның тіленбей» демекші, еңбек етуден жалықпайық. Келешек ұрпақ та адал еңбектің наны қашанда тәтті болатынын білгені абзал.

Руслан Ібадатов: Бұл жұмысыма қызығушылығым күннен-күнге артып келеді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp;&nbsp; Қазгидромет синоптиктері 4 мамыр, сенбіге арналған ауа райы болжамын жариялады. Қазақстан аумағының басым бөлігінде атмосфералық фронттардың әсерінен құбылмалы тұрақсыз ауа райы сақталады.Найзағай жарқылдап, жаңбыр жауады. Түнгі уақытта елдің шығысында жаңбырмен қоса қар түсуі мүмкін. Елдің оңтүстік-шығысында ғана жауын жаумайды.&nbsp;Республика бойынша екпінді жел күшейеді, оңтүстікте дауыл, солтүстік-батыс, солтүстік пен шығыста тұман түседі.Түнде Батыс Қазақстан облысының батысында, солтүстігінде 3 градус үсік жүреді.Шығыс Қазақстан облысының шығысында 2 градус үсік сақталады, Солтүстік Қазақстан облысының шығысында топырақ бетінде 2 градус үсік болады.Маңғыстау облысының басым бөлігінде, Атырау облысының батысында, солтүстігінде, шығысында, Қызылорда, Қарағанды облыстарының батысында, оңтүстігінде, орталығында, Түркістан облысының батысында, солтүстігінде, Абай, Ақтөбе облысының оңтүстігінде, Ұлытау облысының шығысында, орталығында жоғары өрт қаупі сақталады.Фото: Нұрболат Нұржаубай

Бүгін ел аумағында жаңбыр жауады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Ішкі істер министрлігі жеке куәліктің үлгісін өзгертуді көздейтін нормативтік құжаттың жобасын ашық талқылауға шығарды, деп хабарлайды Қазақпарат.<blockquote>«Қазақстан Республикасының азаматы жеке куәлігінің беткі жағында Қазақстан Республикасы азаматының жеке куәлігі иесінің фотобейнесі, қолы және дербес деректері: тегі, аты, әкесінің аты (бар болса), туған күні, жынысы және жеке сәйкестендіру нөмірі орналасады» деп жазылған бұйрықтың жобасында.</blockquote>Ал&nbsp;куәліктің артқы жағына құжат иесінің азаматтығы туралы мәлімет жазылады.<blockquote>«Қазақстан Республикасы азаматының жеке куәлігінің сыртқы жағында штрих-код түрінде кодталған ЖСН, микросхеманың байланыс бөлігі, жеке куәлік иесінің туған жері, ұлты және азаматтығы туралы дербес деректері, сондай-ақ куәлік берген орган, берілген күні және қолданылу мерзімі туралы мәлімет орналасады. Куәлік иесінің ұлты туралы мәлімет оның қалауы бойынша көрсетіледі» делінген.</blockquote>Ұсынылып отырған үлгіні <a href="https://legalacts.egov.kz/npa/view?id=15037241">мына жерден</a> көруге болады.&nbsp;Фото: gov.kz

Жеке куәліктің жаңа үлгісінде қазақстандықтардың жынысы көрсетілуі мүмкін

 Асылды ұлықтаған ұрпақ

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Кеше Арал ауданы әкімдігінің мәжіліс залында әкімдік жиыны өткізілген болатын. Аудан әкімі Аманжол Оңғарбаевтың төрағалығымен өткен мәжілісте маңызды деген екі мәселе пысықталды.Күн тәртібіндегі алғашқы мәселе – Ұлттық бірыңғай тестілеуге дайындық барысы туралы Арал ауданы бойынша білім бөлімінің басшысы Санира Жанназарова хабарлама жасап, ҰБТ-ға дайындық сапасын жетілдіру және мектеп бітіруші түлектердің кәсіби бағдарын айқындау мақсатында жүргізіліп жатқан ақпараттық-түсіндірме жұмыстарын атап өтті.Аудан басшысы 2022-2023 оқу жылында ұлттық бірыңғай тестілеудің қорытындысымен облыс бойынша ең жоғарғы баллды Арал ауданының мектеп бітушісі иеленгенін алға тартып, дәл осы қарқынмен биылғы жылы да оқу жылын оң нәтижемен қорытындылау қажеттігін ескертте өтті. Сондай-ақ,&nbsp;жылдағы дәстүр бойынша осал топтағы отбасыларға аудандық арнайы комиссияның шешімімен облыс әкімінің гранты тағайындалады. Берілген мүмкіндікті пайдаланып, әлеуметтік қолдауға мұқтаж жанұядан шыққан балалар бірінші кезекте қамтылуын міндеттеді. Мұнымен қоса, Арал қаласына оқушыларды тасымалдау кезінде жолдағы қауіпсіздікті қамтамасыз ету жұмыстарын тиісінше үйлестіру жүктелді.&nbsp;Айта кетейік, биыл Арал ауданында 2 588 оқушы қорытынды аттестаттау рәсіміне қатысады.&nbsp;Жылдағы дәстүр бойынша бітіруші түлектердің ресторандарда, басқа да ойын-сауық орындарында мектеп бітіру кештерін өткізуі, автокөліктермен кортежге шығуға тыйым салынған.&nbsp;Күн тәртібіндегі екінші мәселе бойынша аудан әкімі аппаратының басшысы Н. Бохаев сөз алып, 2024 жылдың І тоқсанында қала, кент және ауылдық округ әкімдерінің атқарған жұмыстары жөнінде жан-жақты саралап өтті.&nbsp;Оның ішінде, елдімекендердегі жұмыспен қамту көрсеткіштері, көктемгі әскерге шақыру, салық түсімдері, мемлекеттік көрсетілетін қызметтер мен «Адал адам» тұжырымдамасының орындалуы туралы және тұрғындарды жеке қабылдау мәселеріне тоқталды.&nbsp;Аудан әкімі хабарламада көрсетілген салалар мен орындалмаған тапсырмаларды кеңінен талдап, бекітілген межені уақытылы орындамаған ауылдық округ әкімдеріне «ескерту», «сөгіс» және «қатаң сөгіс» түріндегі тәртіптік шара қолданылды.«Мемлекет басшысы өңір басшыларына елдің әлеуметтік мәселелерін жедел реттеу және халықтың әл-ауқатын арттыруға бағытталған шаралар қабылдауды тапсырды.&nbsp;Атап айтқанда, әкімдерге инвестиция тарту, жаңа жұмыс орындарын ашу, кәсіпкерлікті қолдау туралы міндеттер жүктеді. Сонымен қатар, әкімдердің тұрғындармен кері байланысты күшейтуі қажет екенін айтты. Қала, кент, ауылдық округі әкімдері, экономикалық жағдайы жақсарған, дамыған мемлекет қатарынан орын алудың бірден бір жолы - кәсіпкерлікті дамыту арқылы жұмыссыздық көрсеткішін азайту. Осы бағытта мемлекет саясатының негізгі ұстанымы жұмыспен қамту және жаңа жұмыс орындарын ашу мәселесі екендігі анық. Әкімдердің жұмысының негізгі көрсеткіші де осы. Жалпы кәсіпкерлікті дамыту бағытында атқарылып жатқан жұмыстар жеткіліксіз» - деп, бұл ретте жұмыс жасап тұрған кәсіпкерлік субъектілердің санын арттыру, мемлекеттік бағдарламалар шеңберінде кәсіпкерлікті дамыту бағытында несие алу көрсеткіштерін орындау, ауылдық округтен кем дегенде 1 ірі жобаның іске асырылуын қамтамасыз ету жұмыстарын үйлестіру жүктелді.&nbsp;Алдағы уақытта аталған салаларға байланысты төмен көрсеткіш көрсеткен қала, кент және ауылдық округ әкімдеріне қатаң шара көрсетілетіндігі ескертілді.

Аралда маңызды мәселелер әкімдік мәжілісінде талданды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Субсидия агроөнеркәсіп кешенін дамытуды одан сайын күшейтуге басымдық берудегі қаржыландырудың бұл бір түрі. Бұл жүйе тоқтап немесе кеміген емес. Тек мемлекеттік қолдау тәсілінің мүлтіксіз орындалуын, яғни бөлінген қаражаттың тиімді жұмсалуын аса ыждағаттылықпен қадағалауды талап етеді. Осы ретте аудан әкімі әрбір кәсіп иесіне талап қойып келеді. Субсидияны алуға көмектесіп, есесіне халыққа нарықтан арзан өнім беруді міндеттеді. Әсіресе, ет бағасы ырыққа бағынбай тұр. Басқа ауданмен салыстырған баға бірдей шығар, бірақ, аграрлы ауданда тұрып, еттің бұлай шарықтауы ұят жағдай.Иә, әр істің қайтарымы болады. Мемлекеттен алғанды мемлекетке емес, қара халыққа қайтару парыз. Жалғыз жолы бағаны базардан төмен пұлдау. Мүмкін болса әлеуметтік дүкендерге демеу болу керек. Бірақ, біз субсидияны алуын аламыз, бірақ қайтарымы жоқ. Бір сөзбен айтқанда, кіріс бар, шығыс жоқ. Оны уақыттың еншісіне қалдырайық. Бұл тақырып әлі талай таразыдан өткізіледі. Біз бүгін биылғы жылдағы субсидияға байланысты жаңалықты жүйелеп алайық.Ауыл шаруашылығы министрлігінің мәліметінше, қаражаттың бөлінуіне қатысты субсидиялаудың барлық бағыты өзгеріссіз қалады. Ал, аграрлық-өнеркәсіптік кешенді субсидиялау жүйесінде аздаған өзгеріс бар.Өсімдік шаруашылығынан бастайық. Бұл саладағы бағыттар мен нормативтер сақталды. Қант қызылшасын өсіруге одан сайын дем беру субсидиялау нормативі тоннасына 15 мың теңгеден 25 мың теңгеге дейін ұлғайтылады. Бұл ретте сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін болдырмау және әкім¬шілендіруді оңайлату үшін аударым өтінімдерінің күші жойылады. Ауыл шаруашылығы дақылдарын, минералды тыңайтқыштарды, пестицидтерді субсидиялау бағыттары мен нормативтері бойынша әкімдіктердің қаулыларын келісу рәсімі министрлікке субсидиялаудың ұсынылатын көлемін электрондық форматта беру рәсімімен ауыстырылады. Сондай-ақ тұқымдардың қозғалысын бақылаудың ақпараттық жүйесі енгізіледі.Енді біз күткен мал шаруашылығы. Бұл бағытта асыл тұқымды мал басын сатып алу кезінде шошқа шаруашылығын қоспағанда, барлық қолданыстағы субсидиялау нормативі тағы да өзгеріссіз қалады. Селекциялық – асыл тұқымдық жұмыс саласындағы сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің жоғары болуына байланысты бұқалар мен қошқарларды жалға беруді субсидиялау жойылады.Ал тауар-спецификалық субсидиялар өзгеріссіз қалады. Бірақ күшін жоятын бөліктері бар. Айталық, әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларына жатпайтындықтан, күркетауық еті мен суда жүзетін құстарға субсидия берілмейді. Сондай-ақ меншікті аналық басы жоқ кооперативтерге дистрибьюторлық орталықтар көрсеткен қолдан ұрықтандыру жөніндегі қызметтер субсидияланбайды және асыл тұқымды мал импорты кезінде екінші деңгейлі банктегі қаржы институтының арнайы шотына субсидиялар аудару мүмкін болмайды.Жұмыртқа шаруашылығы бойынша норматив бір жұмыртқа үшін 3 теңге болып қалады. Бұл ретте 1-санаттағы жұмыртқаларды сатудың шекті бағалары әкімдіктермен жасалған меморандумдар негізінде белгіленеді. Бұқашықтар мен тоқтыларды бордақылауға және ет комбинаттарына тапсыру бойынша субсидиялау нормативтері өзгеріссіз қалады. Алайда малды өздерінің бордақылау алаңдарына көшіретін шаруашылықтар үшін орын ауыстыру нормасы жойылады. Жем-шөп бойынша субсидияларды алудың нормативтері мен критерийлері ғылыми ұйымдардың ұсынымдары негізінде әкімдіктердің қаулысымен бекітіледі.Инвестициялық субсидиялау. Бұл субсидиялаудың барлық түрі мен бағыты жүйеленген. Құрылыс-монтаждау жұмыстарын субсидиялау облыстық құрылыс және сәулет басқармаларының қызметкерлерін салынған объектілерді қарау жөніндегі мамандар тобына қосу туралы міндетті талаппен сақталады. Еріген суларды жинауға арналған жасанды су айдындарын салу үшін вагондардың құнын субсидиялау жойылады. Жайылымдарды суландыру үшін ұңғымалар мен құдықтар қазу кезінде бұрғылау жөніндегі материалдар мен қызметтердің құны ғана субсидияланатын болды. Бұл ретте жабдықтың құнын субсидиялау жойылады. Өйткені оның нарықтық құны өндіруші елге байланысты ондаған есе өзгеріп тұрады.Аудандағы атакәсіптің көкжиегі мал шаруасынан көрінеді. Ауылдағы ағайын ежелден айналысып келе жатқан мал шаруашылығы жыл сайын жанданып келеді. Күн сайын мал азығын даярлап, қиындығы мен қияметі көп жұмысты тындырып, кәсіп көзіне айналдырғалы көп болды. Соның қайтарымы жыл сайын төрт түлік төлдеп, бүгінде облыста мал басынан үздік аудан атансақ, аймақтағы жалпы есептің үштен бірін біздің аудан құрайды. Қыста қыстауда, жазда жайлауда жүретін шопандардың да еңбегі елеусіз емес. Жылда озат атанып келеді.<blockquote>– Жалпы ауданда мүйізді ірі қараның саны 80 мыңға жуықтады, қой 350 мыңға, жылқы 26 мыңға, ал, құс саны 22 мыңнан асты. Бұл облыс көлемінде үлкен көрсеткіш. Нақты цифр жыл соңында анықталады. Одан бөлек, төрт түлік азығын дайындаудан да алда келеміз. Былтыр Түркістан облысына экспорт жасасақ, биыл Сыр өңірінің өзге аудандарына тасымалдадық. Баға да қолжетімді, әсіресе, шөптің құны былтырғымен салыстырғанда екі есе төмен түсті. Осы жағдайлардың жүгінен, шаруалардың берекелі кәсібінен үздіктер көшінен түспей келеміз, – деді ауылшаруашылығы бөлімінің басшысы Талғат Зейдалиев.</blockquote>Бізде бұл кәсіптен тек мал басын көбейтіп қана қоймай, ет бағытында да жұмыстар жүйелі жүргізілуде. Соның бірі Қыркеңседегі «Бекарыс – Агрофуд» ЖШС.<blockquote>– Қазір егін науқаны аяқталды, ерте көктеммен ала жаздай төккен тердің жемісін жеп, нәпақаны тауып отырмыз. Енді қыс бойы малдың қоңын келтіріп, төрт түлікті түгендеп, төлдетіп, көктемде жайылымға немесе тауға жөнелтеміз. Мал басын асылдандырумен қатар ет бағытында шаруаны ширатып, өзге өңірлерге экспорттаймыз. Әсіресе, қыста сұраныс көп болады. Ең бастысы, берекелі кәсіптің адал нанын жеп отырған жайымыз бар, – деді қожалық төрағасы Серік Мырзабаев.&nbsp;</blockquote>Міне, мал бағытындағы ата кәсібіміз осылай жалғасып келеді. Сұраныс та өте жоғары, өйткені, тау мен Сырдың бойынан нәр алған жануардың қоңын өздеріңіз бағамдай беріңіздер. Тек субсидия деген ұғымды ырыққа көндіріп, пайдасын далаға жібергеніміз рас. Осыны тыю керек немесе жеке қалтаға емес, жалпы қоғамға пайдасы тиетіндей ету аса маңызды.Міне, осы күнге дейін аталған жүйеге қатысты мәселелер барынша ескеріліп, субсидиялаудың осындай жаңа қағидалары енгізілді. Түйінін айтқанда, бұл өзгерістердің негізгі мақсаты мемлекеттік қолдаудың тиімділігі мен нәтижелігін арттыру, қарсы мін-деттемелердің орындалуына бақылауды күшейту, сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін барынша жою және цифрландыру есебінен субсидиялар алу рәсімін оңайлату болып тұр. Бұл тиісті мекемелердің құзырындағы шаруа. Бастысы, субсидияны өнімді өркендету үшін жұмсай білсек болғаны.&nbsp;Фото: Нұрболат Нұржаубай

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Қоғам