<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қызылорда облысының әкімі Гүлшара Әбдіқалықова 1 маусым – Халықаралық балаларды қорғау күнімен құттықтады.
Құрметті жерлестер!
Құрметті жас достарым!
Сыр өңірінің барлық балаларын 1 маусым – Халықаралық балаларды қорғау күнімен шын жүректен құттықтаймын!
Бүгінгі қиындыққа қарамастан балаларды қуанту – баршамыздың міндетіміз. 
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев: «Қазіргі заманда кәсіби маман болу өте маңызды. Білімді адамның шамасы бәріне жетеді. Сондықтан, сендердің жасыңда, ең бастысы – жақсы оқып, білім алу!» деп балаларға ақ тілек айтқанын жақсы білесіздер.
Сондықтан біз де өздеріңе сапалы білім, саналы тәрбие беру үшін барлық жағдайды жасап келеміз.
Аймағымызда жыл сайын бала саны артуда. Бүгінгі күні өңірде 295 мыңға жуық кәмелетке толмаған бала бар. Бұл облыс тұрғындарының үштен бірін құрайды.
Биылғы жағдайға сәйкес жаз бойы қосымша білім беру орталықтары онлайн түрде жұмыс жүргізеді. Білім басқармасы өздерінің инстаграм парақшасында сіздерге арнап танымдық, интеллектуалдық және шығармашылық деңгейді арттыруға бағытталған «Онлайн каникул» жобасын іске қосты. Талантты да өнерлі жастар түрлі үйірмелер, онлайн байқаулар мен көңілді конкурстар мен марафондар арқылы жаз мезгілін қызықты әрі думанды өткізеді деп сенемін. 
Сыр елін экономикаcы озық аймаққа қана емес, балалардың заманауи білім, ұлттық тәрбие алуына қолайлы өңірге айналдыру – біздің міндетіміз. Өйткені, біздің өңіріміз – дарынды балаларға толы киелі мекен. Биылғы оқу жылында 400-ден астам өнегелі өрен халықаралық, республикалық және облыстық білім додаларында толағай табысқа жетті. Оның 320-ы қала, 85-і ауылдан шыққан дарындылар.
Халықаралық деңгейдегі Ө.Жолдасбеков атындағы математикадан және механикадан зерттеу жұмыстары конкурсында 4 оқушы жүлдегер атанды. Қызылордалық Жанерке Боранбай мен Ғайникамал Сансызбай, сырдариялық Жансая Жақсылықова, жаңақорғандық Асылзат Орынбасар – біздің мақтаныштарымыз. Катардың Доха қаласында өткен халықаралық юниорлық олимпиадада қызылордалық Исламхан Серікбаев жүлделі орын иленген. Тың жобалар жасап жүрген 60-тан аса талантты бала әртүрлі деңгейдегі байқаулардың жүлдегері атануда.
Өңірде инновациялық идеяларға құмар жастар да аз емес. Жасанды интеллект, нанотехнология, ғаламтор қоймасы арқылы мәліметті есептеу бағытындағы жаңа жобалар іске асыру үшін құрылған ITіMAQORDA технопаркі жас өнертапқыштарды даярлауда.
Балаларымыздың жетістігі – біз үшін қашан да мақтаныш! Сыр өңірінің даңқты дәстүрін жалғай беріңдер!
Жазғы демалыстарыңыз жақсы өтсін!
Біз біргеміз!

Гүлшара Әбдіқалықова 1 маусым – Халықаралық балаларды қорғау күнімен құттықтады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бұл мереке Әйелдердің халықаралық демократиялық федерациясының конгресінде 1949 жылы ресми түрде бекітілді. 1950 жылдан бастап тұрақты түрде аталып өтеді. Мұндай мерекені бекіту туралы ұсыныс алғаш рет 1925 жылы Женевада өткен Дүниежүзілік конференцияда жасалды.
Балалардың бұл мерекесі неліктен дәл 1 маусым күні атап өтілетіндігі туралы нақты мәліметтер жоқ.
Болжамдардың бір нұсқасы бойынша, 1925 жылы 1 маусымда Қытайдың бас консулы Сан-Франсискода қытайлық жетім балалардың бір тобын жинап, оларға Дуань-у цзе фестивалін (Қайық-айдаһарлар фестивалі) өткізді. Сәтті кездейсоқтықпен бұл күн Женевада «балалар» конференциясының өткізілуімен сәйкес келді.
Балалардың денсаулығын сақтау және жағдайын жақсарту мәселесі анағұрлым өзекті болған Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, нақты айтқанда 1949 жылы Парижде әйелдер конгресі өтті. Онда балалар бақытының жалғыз кепілі ретінде орнықты бейбітшілікті қамтамасыз етуге талмай күресу анты айтылды. Бір жылдан кейін, 1950 жылдың 1 маусымында Халықаралық балаларды қорғау күнінің алғашқы мейрамы атап өтілді, осыдан кейін бұл дата жыл сайын мерекеленеді.
Халықаралық балалар күнінің өзінің байрағы бар. Өсімді, үйлесімдікті, балғындық пен шұрайлылықты білдіретін жасыл фонда көрсетілген Жердің айналасына қызыл, сары, көк және ақ стилизацияланған мүсіндер орналастырылған. Адамдардың бұл пішіні алуандылық пен төзімділікті білдіреді. Ортаға орналастырылған Жердің белгісі – ортақ үйіміздің символы.
БҰҰ-ның жүргізген сауалнамасына жүгінсек, бүгінгі таңда әлемде әрбір оныншы бала үлкендер тарапынан жасалатын зорлық пен зомбылыққа ұшырайды екен. Сондай-ақ, әлемде өмірі қатерге толы балалар да баршылық. Аш-жалаңаштық, соғыс өрті, терактілер балалар өміріне қауіп төндіріп қана қоймай, оларды бақытты балалығынан, әлемдегі басқа қатарластары секілді білім алып, тәрбиелену мүмкіндігінен айырады. Сондықтан бұл күні тұрақсыздық жайлаған елдердегі балаларға қамқорлық мәселесі де назардан тыс қалмайды.

Бүгін – Халықаралық балаларды қорғау күні

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Төтенше жағдайлардың алдын алу және оларды жою жөніндегі облыстық комиссиясының хаттамасына сәйкес, 2020 жылдың 1 маусымынан бастап өңірде карантиндік шаралардың алтыншы кезеңі іске қосылды. Осыған орай, назарларыңызға бүгіннен бастап аймақта іске қосылатын салалардың және ұйымдардың тізімін ұсынып отырмыз.
Қызылорда облысы бойынша 2020 жылдың 1 маусымынан (алтыншы кезең) іске қосылатын салалардың және ұйымдардың ТІЗІМІ
<ol>
<li>Қоғамдық моншалардың, сауналардың жұмыс уақытын сағат 09:00 мен 22:00 аралығында белгілеу;</li>
<li>Сағат жөндеу шеберханаларының, химиялық тазалау, фотосалондардың, жарнамалық агенттіктердің, шаштараздардың, сұлулық салондардың жұмыс уақытын сағат 09:00 мен 20:00 аралығында белгілеу;</li>
<li>Автокөлікті техникалық тексеру мен қызмет көрсету станцияларының, көлік жуу, желімдеу қызметтерінің жұмыс уақытын&nbsp; сағат 09:00 мен 22:00 аралығында белгілеу;</li>
<li>Көлемі 500 шаршы метрден асатын бөлек тұрған азық-түлік емес тауарларды сататын нысандар мен базарлардың жұмыс уақытын сағат&nbsp; 08.00 мен 19.00 аралығында белгілеу;</li>
<li>Қоғамдық тамақтану және жазғы алаңдары бар таза ауада қызмет көрсететін қоғамдық тамақтану объектілерінің жұмыс уақытын сағат&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 11:00 мен 23:00 аралығында белгілеу;</li>
<li>Фитнес клубтардың, тренажерлік залдардың, бассейндердің жұмыс уақытын сағат 10.00 мен 22.00 аралығында белгілеу;</li>
<li>Қосымша білім беру орталықтары (барлық сыныптар үшін&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 10 адамнан аспайтын ара қашықтықты 1,5-2 метр сақтай отырып, сағат 10.00-ден 17.00-ге дейін);</li>
<li>Спа-орталықтары, ашық жағажайжар (сағат 10.00-ден 22.00-ге дейін);</li>
<li>Компьютерлік және интернет клубтар, бильярд клубтары, букмекерлік кеңселер, лотереялық кеңселер (сағат 10.00-ден 22.00-ге дейін);</li>
<li>Қоғамдық демалыс парктері (сағат 10.00-ден 23.00-ге дейін);</li>
<li>&nbsp;Мәдениет, өнер және архив нысандарының жұмысын көрерменсіз, келушісіз толық іске қосу;</li>
<li>Спорт нысандарының жұмысы көрерменсіз толық іске қосу;</li>
<li>Емдік-сауықтыру орындары, шипажайлар;&nbsp;</li>
<li>Күшейтілген санитариялық-дезинфекциялық режимді қатаң сақтай отырып, автобуспен ауданаралық (облысішілік қалааралық) тұрақты тасымалдау маршруттарын, сондай-ақ облыс аумағындағы автовокзалдар, автостанциялар және жолаушыларға қызмет көрсету пункттерін іске қосу;</li>
<li>Күшейтілген санитариялық-дезинфекциялық режимді қатаң сақтай отырып, автобуспен облысаралық (республикаішілік қалааралық) тұрақты тасымалдау маршруттарын іске қосу;</li>
<li>Облыс бойынша орналасқан блок-бекеттерді алу.</li>
</ol>

Карантин: Қызылордада 1 маусымнан бастап не өзгереді?

Халықаралық балаларды қорғау күні
Әйелдердің Халықаралық демократиялық федерациясының конгресінде 1949 жылы ресми түрде бекітілді. 1950 жылдан бастап тұрақты түрде атап өтіледі. Мұндай мерекені бекіту туралы ұсыныс алғаш рет 1925 жылы Женевада өткен Дүниежүзілік конференцияда жасалды.
1920 жылы&nbsp;Қазақстанның басты шаруашылық органы – Бүкілресейлік халық шаруашылығы құрамында Қырғыз (Қазақ) өнеркәсіп бюросы құрылды.
1946 жылы&nbsp;СССР Ғылым академиясының Қазақ бөлімшесі негізінде қазіргі Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы ашылды. Алғашында бөлімшеде 16 ғылыми-зерттеу институты, 8 сектор, 7 тәжірибе стансасы, 3 ботаника бағы болды. Академияның алғашқы құрамына 14 академик: Мұхтар Әуезов, Әбікен Бектұров, Илларион Галузо, Михаил Горяев, Ахмет Жұбанов, Николай Кассин, Ісмет Кеңесбаев, Николай Павлов, Михаил Русаков, Қаныш Сәтбаев, Нығмет Сауранбаев, Гавриил Тихов кірді. Қазақстан Ұлттық ғылым академиясының бірінші президенті болып көрнекті ғалым, қайраткер, академик Қаныш Сәтбаев сайланды. 1991 жылы наурыздың 20-да Ғылым академиясына жаңа ғылыми мекемелер құру мен іргелі ғылыми-зерттеулер бағыттарын айқындау мақсатында кеңейтілген құқық беріліп, жаңадан Физика-техника, Механика және машинатану, Археология, Ғарыштық зерттеулер, Информатика және басқару мәселелері, Мемлекет және құқық, Қолданбалы математика, Жер қойнауларын кешенді игеру мәселелері институттары құрылды.
1991 жылы&nbsp;«Қазақфильм» базасында құрылған «Катарис» шығармашылық бірлестігі Балқашта «Людоед» көркем фильмін түсіруге кірісті. Фильмде 1954 жылғы КарЛаг саяси тұтқындарының көтерілісі суреттеледі. Режиссері әрі сценарий авторы – Г.Ф. Земель. Түсірілім бұрынғы зонаның орнында, Коунрад кенішінің карьерінде және геологтар ауылында жүргізілді.
1994 жылы&nbsp;Қазақстан Республикасы Әділет министрінің бұйрығымен «Жеті жарғы» баспасы құрылып, алғашқы директоры болып Түрікпенбаева Ділбар Дадоханқызы тағайындалды.
1994 жылы&nbsp;Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә.Назарбаев АҚШ Бейбітшілік корпусының Қазақстандағы миссиясының директоры Пол Бурнор бастаған өкілдерін қабылдады.
1994 жылы&nbsp;қазақ жазушысы Оралхан Бөкей тұрған Алматының Жамбыл көшесінде мемориалды тақта орнатылды.
Оралхан Бөкей (1943-1993) – қазақтың көрнекті жазушысы, Мемлекеттік сыйлық лауреаты, Николай Островский атындағы әдебиет сыйлығының лауреаты, Қатонқарағай ауданының құрметті азаматы.
1997 жылы&nbsp;Францияда ұлы қазақ жазушысы Мұхтар Әуезовтің туғанына 100 жыл толуына арналған Қазақстан күндері өтті.

1 маусым: Атаулы күндер мен оқиғалар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> ақпараттық агенттігінің 1 маусымға арналған жұлдыз-жорамалы.
Тоқты
Өзіңіздің тапқырлығыңыздың және тың тәжірибелеріңіздің арқасында барлық шаруаларыңызды соңына дейін жеткізесіз. Қаржы мәселесі де оң шешіледі.
Торпақ
Сіздің іскерлігіңіз бен өз ісіңізге деген ынтаңыз жұмыста табысты болудың басты кепілі болмақ. Егер сіз жұмыс алушы болсаңыз онда бүгін сіз үшін сәтті күн.&nbsp;
Егіздер
Бүгін бар назарыңызды жеке өміріңізге аударыңыз. Бүгінгі күн ғашық болуға, сезіміңізді білдіруге қолайлы күн.&nbsp;
Шаян
Сәттілік серігіңізге айналады. Қызметте өсуді көздейсіз. Сіздің талантыңыз, іскерлігіңіз көлеңкеде қалып қоймайды.
Арыстан
Бүгін ешқандай мәселе туындамайды. Күш-қуатыңыз да тасып, барлық шаруаны тез атқара аласыз.
Бикеш
Бүгін іскерлік кездесулер ойдағыдай өтеді. Серіктестермен бірге жұмыс көлемін ұлғайтып, істеріңіз берекелі болмақ.
Таразы
Бүгін білім көкжиегін кеңейтетін күн. Сондай-ақ бүгін білім беру саласының және саясатқа жақын жандардың жолы болады.
Сарышаян
Егер күш-қуатыңыз тасып, энергияға толы болсаңыз күніңіз сәтті өтетін болады. Саяхаттап немесе жұмыс барысымен сапарға шығуыңыз мүмкін.
Мерген
Айналаңыздағы адамдардың көңілін өзіңізге аудара аласыз. Ұйымдастырушылық қабілетіңіз артып, таныстарыңыздың арқасында біраз шаруаны тындырасыз.
Тауешкі
Мақсатқа жету үшін біраз еңбектенуіңіз қажет. Алға қарай ұмтылу арқылы өз мақсатыңызға дер кезінде жетіп, армандарыңыз орындалады.
Суқұйғыш
Қаржылық жағдайыңызды жақсартуға тырысыңыз. Жаңажұмыс іздеп, нақты қадамдар жасағаныңыз дұрыс. Қосымша табыс табуға тырысыңыз.
Балықтар
Бүгін көп ұйықтаңыз. Үй тірлігін де, жұмысты да кейінге қалдырып демалыңыз. Өз өміріңізді қиындатпай, барлығын жеңілдетуге әрекет етіңіз.

Жұлдыздар не дейді?

Kyzylorda-news.kz. Облыста 1 маусымнан бастап іске қосылатын салалар мен ұйымдардың тізімі бекітілді. Бұл туралы Өңірлік коммуникациялар қызметінің ақпараттық алаңында Қызылорда облысының тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің сапасы мен қауіпсіздігін бақылау департаментінің бөлім басшысы Жанат Мамбеталиева баяндады.
<blockquote>
 “Бүгін Қызылорда облысының Бас мемлекеттік санитариялықдәрігерінің қаулысы дайындалып, қаулымен күшейтілген санитариялық-дезинфекциялық режиммен қалаішілік қоғамдық көліктің жүру уақыты 23.00-ге дейін ұзартылды. Сонымен қатар, автобуспен ауданаралық, облысаралық тұрақты тасымалдау маршуттары іске қосылады. Әлеуметтік қашықтық пен маскалық режимді сақтай отырып, саябақтарға,алаңдарға және скверлерге, жағалауларға шектеусіз баруға рұқсат етіліп отыр”,-деді Жанат Тастайбекқызы.
</blockquote>
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2020/05/fb_img_1590914910655.jpg" alt="" />

Қызылордада карантиндік режимнің алтыншы кезеңі басталды

Kyzylorda-news.kz. Большевиктер үстемдік құрғаннан кейін Еуропа елдеріне шығып, Алаш идеясын ту қып көтерген Мұстафа Шоқай тек Қазақстан емес, бүкіл Орта Азия халықтарының тәуелсіздігі жолында күрес жүргізген, сондай-ақ осы орайда “Бір тұтас Түркістан” пікірін ортаға салған еді. Онымен Қазақстанның тәуелсіздік тарихы тереңдей түседі.
1890 жылдың патшалық Ресейдің көне күнтізбесі бойынша 25 желтоқсанында, ал бүгін қолданып отырған күнтізбе бойынша 1891 жылдың 7 қаңтарында Қызылорда облысы, Шиелі ауданы, Сұлутөбе маңындағы Наршоқы қыстауында дүниеге келген Мұстафа қазақтардың қыпшақ руына жататын текті отбасынының ұрпағы. Қоқан хандығында жоғары шенді әскер болған атасы Торғай Датқа Қуатбайұлы Қыпшақ ішіндегі Шашты руының биі еді.
Торғай Датқа төрт ұлы ішінде Мұстафаның әкесі Шоқайға ерекше бір сүйіспеншілікпен қарайтын. Бұл бекер емес еді. Өйткені айналасындағыларға көмектесуді ұнататын Шоқай ақылды іс-әрекеттері, орынды пікірлері және байсалды мінезімен халық арасында зор беделге ие болды. Мұстафа Шоқайдың нағашы жұрты да қазақтар арасында беделді әулет еді. Анасы Бақтының әкесі жауынгерлігімен аты шыққан еді.
Бақты&nbsp; Шоқай бидің тоқалы еді. Шоқай би бәйбішеден бала сүймеді. Сондықтан, екінші мәрте Бақтыға үйленген болуы керек. Шоқай бидің бес баласының бесеуі де Бақтыдан. Мұстафа үйдегі төртінші бала болды. Мұстафа алғашқы білімін анасы Бақтыдан алды. Бақты ұлының&nbsp; сауатын бес жасар кезінде ашты. Бұдан кейін Мұстафа ауыл балаларымен бірге ауылдағы молладан оқыды. Діни біліммен қатар Мұстафа музыкадан да сабақ алды. Бес жасында домбыра тартып, ән салатын еді. Мұнда да оның алғашқы мұғалімдері отбасы мүшелері болды.&nbsp;&nbsp;
Бастауыш мектепті Ақмешіттегі бір орыс мектебінде оқыған Мұстафа Ташкент ерлер гимназиясын үздік оқып алтын медалге ие болды. Осы кезде оның мәдени салада өсіп-кемелденуіне башқұрттан шыққан атақты фольклорист ғалым Әбубәкір Диваев көп әсер етті. Диваев Ташкент гимназиясында Мұстафамен бірге оқитын төрт-бес оқушыға да көмектесіп отырды және мезгіл мезгіл оларды үйіне шақырып сұхбаттасты.
Осыдан кейін Петербург Университеті Заң факультетінде жоғары білім алған Мұстафа бұл қалада сонымен қатар алда келген зиялылар және саясаткерлермен де араласып отырды. Әсіресе Әлихан Бөкейхан және Орынборда шығып тұрған «Қазақ” газетімен байланыста болды.
Заң факультетін аяқтағаннан кейін Шоқай Ресей Думасы мұсылман депутаттарының фракциясында Бөкейханмен бірге жұмыс істеп, қазақтың және Ресейлік өзге түркі халықтарының көптеген мәселелерінің Думада талқылануына түрткі болды. Әсіресе 1916 жылғы көтерілісте Орталық Азияның мұсылман халықтарын аяусыз қырған губернаторлардың зұлымдықтарының Думада талқылануына зор еңбек етті.
1917 Ақпан төңкерісін барлық зиялылар сыяқты Шоқай да қуанышпен қарсы алды. Олар патшалық режим кезіндегі әділетсіздіктер мен озбырлықтардың енді аяқталатынына сенді. Сол үшін олар бірігіп Алаш ұлттық қозғалысын өмірге әкелді. Шоқай Алаш лидері Бөкейханның нұсқауы бойынша Түркістан губернаторлығы құрамындағы миллионнан астам қазақтың қақ-құқықтарын қорғау үшін Ташкент қаласындағы өзбек зиялыларымен бірге саяси іс-әрекеттердің бел ортасында жүрді. Сол қалада 1917 Қазан төңкерісінен соң Большевиктердің үстемдік орнатуынан кейін ат басын Қоқан қаласына бұрды. Бұл жерде 1917 жылы 27 қарашада Түркістан автономиясы жария етілді. Оның президенті болып Алаш қайраткері Мұхаметжан Тынышбаев, ал Сыртқы істер министрі болып Мұстафа Шоқай сайланды. Бір айдан кейін Тынышбаевтың орнына Шоқай сайланды. Бұл арада желтоқсан айында Орынбор қаласында Алаш Орда автономиясы құрылып жатты. Шоқай осы алқалы жиынға да қатысып үлес қосты. Бірақ Большевиктер осы екі автономияны да күшпен тарқатты.
Осыдан кейін 1918 жылы қыркүйек айында Орынборда бас қосқан Алаш, Түркістан және Башқұрт автономиялық үкіметтерінің жетекшілері, атап айтқанда Бөкейхан, Байтұрсын, Дулат, Тынышбаев, Шоқай және Зәкі Уәлиді Большевиктерге қарсы күш біріктіріп, “Оңтүстік-Шығыс Автономиялық Мұсылман Өлкелері Одағын” құруға шешім қабылдады. Бұл одақты іске асыруға мүмкіндік болмаса да, Шоқай бұл идеяны Еуропада ары қарай дамытып, “Тұтас Бір Түркістан” идеясын жасады. Демек бұл идея Шоқайдың жеке пікірі емес, Алаштың идеясы.
Большевиктердің үстемдік орнатуынан кейін халқының тәуелсіздігі жолындағы күресін шетелдерге жүргізуге бағыт алған Шоқай 1921 жылы жаз айларында қасында жұбайы Мария Яковлевна Горинамен бірге Парижге келді. Бұл жерде бетбе-бет келген қиыншылықтарға қарамастан Шоқай ұлт жолындағы күресінен бас тартпады. Ағылшын, француз, неміс және түрік тілдеріндегі газет-журналдарда және халықаралық жиналыстарда халқының саяси қақ-құқықтарын қорғаған пікірлерін ортаға салды. Кітаптар жарыққа шығарды. Ең бастысы 1929-1939 жылдары арасында “Яш Түркістан” атымен он жыл үздіксіз журнал шығарып тұрды. Бүгінгі таңда да өте құнды деректер мен пікірлерді қамтыған бұл журнал мәнін жойған жоқ.
1939 жылы бұрқ еткен дүниежүзілік екінші соғыс Шоқайдың ес білгеннен бері халқы үшін жүргізіп келе жатқан күресін тоқтатқандай болды. Соғыс кезінде Парижде кітап оқып, Гитлер мен Сталиннің ақыры немен тынатыны жөніндегі сұраққа жауап іздеп жүргенде, 1941 жылы маусым айында Нацисттер тұтқындап концлагерлерге алып кетті. Оған Кеңес армиясынан тұтқынға алынған Түркістандық әскерлерден алда құрылатын легиондарға басшылық жасау ұсыныс етілді. Шоқай бұл ұсыныстан үзілді кесілді бас тартты. Өйткені оның алда жалда Кеңес Одағын құлатып Түркістанды қолға түсіретін болса, Нацистердің еліне тәуелсіздік бермейтінін, тіпті ол аймақты Большевиктерден арман қанайтынын, әділетсіздік пен зұлымдық жасайтына күмәні жоқ еді. Содан лагелерьлерден Париждегі үйіне қайтып бара жатқанда 1941 жылы 27 желтоқсанда Берлин қаласында беймәлім жағдайда көз жұмды және сонда жерленді.
Мұстафа Шоқай тек елі үшін өзін құрбан еткен ұлы саяси тұлға қана емес, ол адамгершілік жағынан да теңдессіз еді. Соғыс кезінде басқа эмигранттар сыяқты жан сауғалап, АҚШ-қа қашып кетпеді. Өзіне қиын қыстау кезде пана болған француз халқы не көрсе, мен де соны көремін деп Парижде қалды. Міне сондықтан француз халқы оны құрметтеп, Парижде Шоқай атында саябақ ашық отыр.
Сонымен қорыта айтар болсақ, Алаш қозғалысын 1918 жылдан 1941 жылға дейін жалғастырған Мұстафа Шоқайдың күресі және идеяларымен Қазақстанның тәуелісіздік тарихы тереңдей түседі. Тәуелсіздік күрескерлігі мен қатар жоғары адами қасиеттері бар Шоқайды тек қазақ халқы қана емес, бүкіл түркі дүниесі, тіпті әлем елдері құрметтейді. Алаш қозғалысының соңғы түйіні болған Мұстафа Шоқайдың топырағы торқа, барған жері ұжмақ болсын.
Әбдіуақап Қара
Тарих ғылымының докторы

Алаш қозғалысының соңғы түйіні Мұстафа Шоқай

Kyzylorda-news.kz. Облыс әкімінің орынбасары Серік Ахмет жұмыс сапарымен Қармақшы ауданы мен Байқоңыр қаласында болды.
Алдымен С.Ахмет қала әкімшілігінің басшысы Константин Бусыгинмен кездесті. Басқосуда Байқоңыр қаласы мен ғарыш айлағының 65 жылдық мерейтойына қатысты дайындық жұмыстары талқыланды. Осы ретте С.Ахмет қала басшысына облыс әкімінің Гүлшара Әбдіқалықованың құттықтау хатын табыс етті.
Сондай-ақ, облыс әкімінің орынбасары мүмкіндігі шектеулі азаматтармен кездесті. Онда «Мүгедектерді қорғау «Байқоңыр жігері» жергілікті қоғамдық бірлестігінің жетекшісі Жүсіп Қошқарбек бірқатар өзекті мәселе көтерді. Олардың арасында инватакси қызметінің сапасын жақсарту мен Байқоңыр қаласы бойынша әлеуметтік қамсыздандыру бөлімін ашу сияқты ұсыныстар бар.
Әрі қарай облыс әкімінің орынбасары Төретам кентіне барып, жергілікті және Ақай ауылдық округінің еңбек ардагерлерімен кездесті. Онда өскелең ұрпаққа рухани-өнегелік тәрбие беру мәселесі талқыланды. Жергілікті әкімдік пен ауылдық округтің басшылығына жастарды қазақстандық патриотизм бағытында тәрбиелеу ісіне еңбек ардагерлерін белсенді жұмылдыру жөнінде тапсырма берілді.
Аймаққа жасаған жұмыс сапарын қорытындылай келе облыс әкімінің орынбасары жергілікті атқарушы органдарға нақты тапсырмалар жүктеді.

Қызылорда: Мүмкіндігі шектеулі жандардың мәселесі қаралды

Kyzylorda-news.kz. Облыс әкімі Гүлшара Әбдіқалықованың мәдениет саласы бойынша штаттан тыс кеңесшісі қызметіне Сүндет Байғожин тағайындалды.
Сүндет Абдрахманұлы Байғожин 1984 жылы Қостанай облысы, Арқалық қаласында дүниеге келген. Қазақ ұлттық музыка академиясында “Жеке ән айту” мамандығы бойынша білім алды. “Астана Опера” театрының жетекші опера әншісі қызметін атқарды. ҚР Президентінің жарлығымен “Құрмет” орденімен марапатталған. ҚР Еңбек сіңірген қайраткері.
Опера майталманы Сыр елінің өнерін, оның ішінде классикалық музыканы дамытуға ат салысады. Аймақ өнерпаздарын белгілі опера жұлдыздарымен тәжірибе алмастырып, жаһандық сахнаға шығаруға еңбек етеді деп жоспарлануда.

Сүндет Байғожин облыс әкімінің штаттан тыс кеңесшісі болып тағайындалды

Kyzylorda-news.kz. ҚР Президенті Әкімшілігі басшысының бірінші орынбасары Дәурен Абаев саяси қуғын-сүргін құрбандарын ақтау жөніндегі мемлекеттік комиссияның миссиясын жария етті.
<blockquote>
 «Президент Қасым-Жомарт Тоқаев өз үндеуінде саяси қуғын-сүргін құрбандарын ақтау жөніндегі мемлекеттік комиссияның құрылғандығын жария етті. Бұл – тарихи әділдікті қалпына келтіру ісіндегі еліміздің кезекті қадамы. Сол жылдардағы қуғын-сүргін – тарихымыздың жанындағы жазылмаған жара. Процестердің бұқаралығы, жабықтығы, құпиялығы өкінішке орай, көптеген ақтаңдақ қалдырды. Кінәсіз қуғын-сүргінге ұшырағандардың барлығы бірдей ақталған жоқ. Біздің мәліметтерге сәйкес, бүгінгі күні 6 мыңға жуық істі қарау қажет. Халқымыздың құқы үшін де күрескендерді ақтауға тиіспіз. Мәселен, 1910-1930 жылдардағы халық көтерілісіне қатысушыларды айталық, 1929 жылғы Батпаққара көтерілісіне қатысқан 500 адамның тек үшеуі ғана ақталған»,- деп жазды Дәурен Абаев желідегі <a href="https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=1002529496832442&id=100012262025729">парақшасында</a>.
</blockquote>
Оның атап өтуінше, тарихты өзгертіп, тас-талқан болған тағдырларды қалпына келтіре алмаймыз. Өлгендерге қайта өмір беру де мүмкін емес. Бірақ, олардың ұрпақтары, келешек қазақстандық ұрпақтар алдындағы парызымыз – кінәсіз сотталғандардың жарқын бейнесін сақтау.
<blockquote>
 «Жаңадан құрылған органның миссиясы – саяси қуғын-сүргін құрбандарын толықтай саяси және заңды түрде ақтау жақсатында жүйелі жұмыстарды ұйымдастыру. Президенттің комиссия алдына қойған міндеттері және оның аясында жүргізілетін жұмыстар мынадай: Біріншіден, жаппай саяси қуғын-сүргін құрбандарын ақтау туралы заңнамалық ұсыныстар әзірлеу; Екіншіден, жапай саяси қуғын-сүргін құрбанына теңестірілетін және саяси ақтауға жататын тұлғалар санатын бекіту; Үшіншіден, ақталғандарды мәңгі есте қалдыру, олардың жерленген жерлерін іздеу және күтіп-ұстауды ретке келтіру бойынша ұсыныстар әзірлеу; Төртіншіден, ақталғандардың құқықтарын қалпына келтіру мәселелері бойынша өтінімдер мен шағымдарды қарау. Аталған міндеттер мемлекеттік комиссия жұмысы сұлбасын нақты бейнелейді. Оның барысы жайында қоғамға тұрақты түрде ақпарат берілетін болады», – деді Дәурен Абаев.
</blockquote>

Саяси қуғын-сүргін құрбандарын ақтау жөніндегі мемкомиссияның миссиясы жарияланды

Kyzylorda-news.kz. Қызылорда облысында коронавирус инфекциясын жұқтырғандар саны 380-ге жетті. Ал сауығып шыққандар саны – 233. Бұл туралы Өңірлік коммуникациялар қызметінің ақпараттық алаңында облыстық денсаулық сақтау басқармасының басшысы Жақсылық Абдусаметов мәлімдеді.
<blockquote>
 «Соңғы тәулікте 23 дерек тіркелді. Оның ішінде Қызылорда қаласынан – 20, Жаңақорғаннан – 2, Аралдан – 1 жағдай тіркелген. Анықталғандардың 6-ы емхана мен аурухана скринингінен, 15 жағдай қарым-қатынас арқылы, 2 жағдай өз еркімен ақылы сынама тапсырып, анықталған»,-деді бас дәрігер.
</blockquote>
Сондай-ақ, індет жұқтырғандармен байланыста болған- 4708 азамат анықталды. Оның ішінде, 2627-і тікелей қарым-қатынаста, 2081-і ықтимал қарым-қатынаста болған. Бұдан бөлек, инфекциялық стационарда 147 адам ем алуда. Оның 31-і провизорлық стационарда, ал 296 азамат карантиндік бақылауда. Барлығы -474.

Қызылордада коронавирус инфекциясын жұқтырғандар саны 380-ге жетті

Kyzylorda-news.kz. Бүгін – ХХ ғасырдың басында талайды сарсаңға салып, қасірет шектірген саяси қуғын-сүргін құрбандарын еске алу күні. Атаулы күн 1997 жылдан бастап атап өтіліп келеді.&nbsp;
Бұл дата Қазақстан үшін айрықша мағынаға ие. «Халық жауларын» анықтау бойынша қатаң саясаттың салдарынан қуғын-сүргінге ұшырағандардың өздері ғана емес, олардың жақындары да зардап шекті. Қазақстанда 103 мыңнан астам адам қуғын-сүргінге ұшырады, 25 мыңнан астамы ату жазасына кесілді. Олардың арасында қазақ зиялылары: ғалымдар, мәдениет және саясат саласының қайраткерлері болды. Кеңестік билік жергілікті тұрғындардың ұлттық ерекшеліктері мен мүдделерін қорғаушыларға, ұлттық автономия құру идеясын қолдаушыларға «тап жаулары», «ұлтшылдар», «жат пікірдегілер», «әлеуметтік қауіпті элементтер» деген жала жабылып, халықтың да оларға деген теріс көзқарастарын қалыптастыруға жағдай жасады.
Халықтың қамын жеген ұлт қайраткерлерінен сескенген тоталитарлық билік өкілдері тығырықтан шығар жолды іздеді. 1925 жылы қыркүйекте Қазақстанға басшылық қызметке Ф.Голощекиннің келуі елде орын алып отырған жағдайды одан бетер ушықтырды. Ол Қазақстанды кеңестік өзгерістерден тыс қалған деп санап, онда «Кіші Қазан» төңкерісін жүргізу саясатын ұстанды. Оның жүргізген саясаты ұлт зиялыларын жаппай қуғындауға ұласты.
Голощекин өзіне қарсы шыққандарды қызметтерінен алып, республикадан қуды, олардың көзін жоюды қолға алды. Саяси қуғын-сүргін Қазақстанда 1928 жылдың ортасынан Алаш қозғалысы қатысқан қайраткерлерді тұтқындаудан басталды. Оларға «буржуазияшыл-ұлтшыл» деген айып тағылды. Олар әртүрлі мерзімге түрмеге қамалды, ату жазасына кесілді, еріксіз жер аударылды. Ұлт қайраткерлеріне негізінен КСРО-ны құлату үшін жасырын контрреволюциялық ұйымдар құрды деген заңсыз жала жабылды. Сонымен қатар молдалар мен діндарларды «басқаша, бөтен ойлайтындар» деп айыптады. Тарих ғылымдарының кандидаты Құралай Сарсембинаның пайымынша, Кеңестік тоталитарлық қоғам ұлт мүддесін аяққа басу, ұлт рухын әлсірету мақсатында саясат жүргізіп, «кеңес халқын» қалыптастыру ісін қарқынды қолға алды.
КСРО-да 1920-1930 жылдардағы саяси қуғын-сүргін социалистік құрылысты орнықтырудағы шаруашылық механизмінің ажыратылмас бөлігіне айналды. 1920 жылдан бастап ВЧК-ГПУ-НКВД халық арасынан «кеңестерге қарсы мәліметтерді» жүйелі түрде жинаған. Жак Россидің айтуынша, 1920 жылдың басынан бастап-ақ «контрреволюциялық» немесе «антисоветтік» іс-әрекеті үшін 6 айдан жоғары мерзіммен бас бостандығынан айыру жазасы белгіленген. «Ал, 1930 жылы РКФСР Қылмыстық кодексінің 58-10 бабымен 10 жылға сотталғандар саны миллионға жетіп, ГУЛАГ-тағы тұтқындар 25 пайызды құраған. Осы баппен сотталғандар түрмелер мен еңбекпен түзету лагерлерінде «агитатор» деген атты иеленген», – деп жазады ол.
Жалпы, тарихи деректерге қарағанда, 1921-1954 жылдары аралығында КСРО-да «контрреволюциялық» немесе «антисоветтік» деген жаламен 3 миллион 777 мың адам сотталса, олардың 642 мыңы ату жазасына кесілген екен. Айта кетерлігі, дәл осы күні Қазақстанда ашарлықта қаза тапқандарды да еске алу&nbsp; күні ретінде аталып өтіледі. 1920 жылдардың соңында және 1932-1933 жылдар аралығында қасақана ұйымдастырылған жасанды зауалдан, әсіресе Қазақ халқы &nbsp;қатты зардап шекті. Мұны 2012 жылы елордада «1932-1933 жылдардағы ашаршылық құрбандарының рухына тағзым» монументалды сәулетті көркем композициясының салтанатты ашылу рәсімінде Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев баса айтқан болатын.
«Кеңес Одағы аумағындағы 1932-1933 жылдары болған ашаршылық адамзат тарихындағы ең қасіретті кезеңдердің бірі еді. Сол кездерде Қазақстанда ғана емес Ресей, Украина, Беларусь жерлерін қамтыған алапат ашаршылық 7 млн. адамның өмірін жалмады. Қазақ сондағы жасанды зауалдан ең қатты зардап шеккен халықтың бірі еді», – деген еді Мемлекет басшысы.
ҚР Президентінің алға тартқан деректерге сәйкес, тек 1932-1933 жылдары ең кемі 1,5 млн. қазақ аштықтан ажал құшты. Дегенмен бұл деректерді әлі де тыңғылықты зерттеу керек. Өйткені, ол кездегі есептерді басшылар өз пайдасына орай бұрмалап берген.&nbsp;Ал аман қалған қандастарымыздың тағы да 200 мыңы жосып, басқа мемлекеттерге көшіп кетті. Сол жылдары нәубетке шарпылмаған, аштық тауқыметін тартпаған қазақ қалған жоқ.
Кейбір ауылдар түгелімен жоқ болып кетті. Мұның барлығы сол кездегі кеңестік биліктің тоталитарлық саясатының қолдан жасаған зұлматы еді. Ашаршылықтың алдындағы тіркелу, ұйымдастыру науқандары талай дәуірден бері қапысыз қалыптасқан көшпелі қазақтың шаруашылығын шайқап, тіршілік қалыбын бұзды. Соның салдарынан қазақ халқы ашаршылыққа дейінгі санына 1970 жылдары ғана әрең қол жеткізді.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары