<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> «Қазгидромет» РМК 28 шілдеге арналған ауа райы болжамын ұсынды – Қазақстанда қатты жаңбыр жауады, найзағай ойнайды, бұршақ жауады, жел күшейеді, бұрқасын болады, сондай-ақ өте қатты аптап ыстық пен төтенше өрт қаупі бар.
<blockquote>
 Қазақстанның барлық аумағында жаңбыр жауады, оңтүстік-батыста, солтүстікте – қатты жаңбыр жауады, найзағай ойнайды, бұршақ жауады, жел күшейеді, көктайғақ, оңтүстік-батыста – шаңды дауыл күтіледі. Қазақстанның оңтүстігінде ауа райы негізінен жауын-шашынсыз болады.
</blockquote>

28 шілдеге арналған ауа райы болжамы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қызылорда облысында балалар жылына орай 28 мектептен инклюзивті қолдау кабинеті, 47 балабақшадан логопункт және 2 ауданнан инклюзивтік ресурстық орталық пен 2 балабақшадан аутизм кабинеті ашылады. Олар балаларға әлеуметтік психологиялық-педагогикалық және түзету арқылы қолдау көрсетіп, ерекше білім беруді қажет ететін балалардың бұзылысына қарай жағдай жасалатын болады.
Айта кетейік, ағымдағы жылы өңіріміздегі мемлекеттік балабақшалар арнайы маман және кабинеттермен 100% қамтамасыз етіледі. Онда ерекше балалармен тәжірибелі арнайы мамандар жұмыс жасайтын болады. Оңалту және психологиялық-педагогикалық түзету қызметтері мемлекеттік қызмет болып есептеледі және ол тегін көрсетіледі.
<blockquote>
 Облыстық білім басқармасы ПМПК желісін 50 000 балаға жеткізу мақсатында 2023 жылы 1 ПМПК ашу жоспарлап отыр. Осылайша, балаларды арнайы психологиялық-педагогикалық қолдау айтарлықтай кеңейіп келеді, бұл балалар мүгедектігінің алдын алуға және азайтуға ықпал етеді, – деп түсіндірді балалар мен жасөспірімдерді әлеуметтік қорғау бөлімінің басшысы Шолпан Жүнісова.
</blockquote>
Сонымен қатар арнайы білім беру ұйымдарының желісін арттыру жоспарлануда. Бүгінгі күні облысымызда 5 психологиялық-медициналық-педагогикалық консультация, 9 психологиялық-педагогикалық түзету кабинеті, 3 оңалту орталығы және 3 арнайы мектеп интернаттары жұмыс жасаған болса, Балалар жылы қарсаңында биыл 1 аутизм орталығы ашылып отыр.

Қызылордада ерекше  балаларға арналған арнайы кабинеттер ашылады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> 28 шілде – Дүниежүзілік гепатитпен күрес күні. Адам ағзасында өмір сүретін вирус бірнеше жылдар бойы белгілерді көрсетпеуі мүмкін. Вирустық гепатиттің алдын алуға және емдеуге болады, ал С гепатиті толық емделеді.
Қызылорда облысының гепатоорталығына емхананың жолдамасы бойынша 54 жастағы пациент жүгінген. Тексеру барысында көзге ота жасау қарсаңында ер адамда С вирустық гепатиті анықталды. Пациент есепке алынды.
Бірінші жартыжылдықта гепатоорталыққа барлығы 2 345 адам жүгінген, олардың 200-ге жуығы алғаш рет есепке алынған. Жалпы, диспансерлік есепте өңірдің 2,5 мыңға жуық тұрғыны бар, деп хабарлады гастроэнтеролог Ұлбала Әлімбетова.
Орталық қалалық емхана дәрігерінің айтуынша, Софосбувир, Даклатасвир тегін дәрілік препараттарының арқасында С гепатитімен сырқаттану деңгейі төмендеді.
<blockquote>
 «Біз бұл дәрі-дәрмектерді тағайындаймыз, емхана пациенттің тіркелген жері бойынша оларды тегін береді. Егер С гепатиті бар науқаста фиброз болмаса, біз дәрі-дәрмектерді үш айға тағайындаймыз. Егер фиброз, цирроз анықталса, онда дәрі-дәрмектерді алты айға дейін қабылдау керек. Тіпті толық емделгеннен кейін де пациентті есептен шығармаймыз, бір-екі жыл ішінде оның денсаулығын қадағалаймыз», – деп атап өтті Ұлбала Әлімбетова.
</blockquote>
Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының Қызылорда облысы бойынша филиалының директоры Бақыт Исмаханбетовтың айтуынша, егер сіз диспансерлік есепте тұрсаңыз, вирусты гепатит кезінде медициналық көмек, дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі шеңберінде және МӘМС жүйесіндегі мәртебесіне қарамастан тегін және толық көлемде көрсетіледі.
Мамандар сақ болуға шақырады. Гепатит вирустары лас тамақ, жұқтырған қанмен, сондай-ақ сілекеймен, етеккірмен, вагинальды бөлінді сұйықтықтармен және ұрық сұйықтығымен байланыс арқылы берілуі мүмкін. Егер дұрыстап сақтандырылмаса маникюр, татуировка жасайтын құралдардан, стоматологиялық және хирургиялық құралдардан да қауіп төнуі мүмкін. Сонымен қатар, гепатит вирусы анадан балаға жүктілік кезінде немесе босану барысында, емізу кезінде де берілуі ықтимал.

Вирустық гепатитті емдеуге болады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Маймыл шешегіне қарсы вакцинаны кімдердің алғаны дұрыс? Сауалға денсаулық сақтау вице-министрі-бас мемлекеттік санитар дәрігер Айжан Есмағамбетова жауап берді, деп хабарлайды&nbsp;<a href="https://stan.kz/">Stan.kz</a>.
Оның айтуынша, науқас адаммен бірге тұратын және оларға көмек көрсетіп жүрген медицина қызметкерлеріне вакцина салдырған жөн.&nbsp;
<blockquote>
 “Бүкіл халыққа вакцина алудың қажеті жоқ. Өйткені вирус өте жақын физикалық байланыста болған кезде ғана беріледі. Тиісінше ол қоғамда тез таралмайды. Жақын қарым-қатынастағы адамдар, яғни шешекті жұқтырған науқаспен бір үйде тұратын жандар мен оған көмек көрсетуші медицина қызметкерлері вакцина алса болады”, – деді Есмағамбетова.&nbsp;
</blockquote>
ДДСҰ басшысының айтуынша, әр елдің қауіптілік деңгейі әртүрлі. Қазіргі уақытта Еуропа елдерінде қауіп жоғары. Ал Қазақстанда маймыл шешегінің таралу қаупі төмен.&nbsp;
<blockquote>
 “Вакцинаға келсек, 1980 жылға дейін барлығымыз табиғи шешекке қарсы вакцина алған болатынбыз. Табиғи және маймыл шешегі вирусы өзара ұқсас. Ғалымдардың дерегіне сүйенсек, табиғи шешекке қарсы вакцина алғандар маймыл шешегінен де сақтандырылған. Ауруды жұқтырған жағдайда, бұл адамдар жеңіл өткереді”, –&nbsp;деді бас санитар дәрігер.
</blockquote>

Маймыл шешегіне қарсы вакцинаны кімдердің алғаны дұрыс?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгін мобильді топтың қоғамдық қабылдауы Сырдария ауданындағы Бесарық және Қоғалыкөл ауылдарында өтті.
Мобильді топтың қабылдауына арнайы келген шалғай елді-мекеннің тұрғындары ауыл ішіндегі қордаланған мәселелерді назарға ұсынып, шешілу жолын қарастыруды партияға сеніп тапсыратындарын айтты.
Мәселен, Бесарық ауылының тұрғындары көшелерді жарықтандыру, облыс әкімінің оқу грантын алу мен кәсіпкерлікпен айналысу мақсатында қайтарымсыз грантарға қол жеткізу және зейнет жасын төмендету туралы айтса, Қоғалыкөлдіктерді атаулы әлеуметтік көмек, жұмыссыздық, тұрғын үй, жер үлесін мұрагерлікпен заңдастыру, балаларға арналған спорт алаңын салу т.б. мәселелері алаңдатады.
<blockquote>
 «Ауыл ішіндегі М.Әуезов және А.Тәженов көшелеріне жарықтандыру жұмыстар жүргізуге атсалыссаңыздар» деді ауыл тұрғыны Өтеков Айтбай.
</blockquote>
Қабылдауда көтерілген бұл ұсыныс бойынша мобильді топ мүшелері аталған көшелерді жарықтандыруға жоба-сметалық құжаттамалары дайындалып, қаржыландыру қаралып жатқандығын хабарлады.
Ал, Коғалыкөл ауылының тұрғыны Күлбаева Жанар аманаттықтарға «Ауылда спорт және балалар ойын алаңының салынып, ауыл балаларына пайдалануға берілсе деген ұсынысын жеткізді.
Бұл мәселе бойынша да мобильді топ өкілдері атқарылып жатқан жұмыстарды жеткізді. 2023 жылы балаларға спорттық ойын алаңын салу жоспарланып отырғанын айтты.
Жалпы атап өту керек, қос ауылда өткен көшпелі қабылдауға 40-қа жуық азамат келіп өтініш білдірді.
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2022/07/296105043_427093552789620_1714116051033517966_n.jpg" alt="" />

«Amanat»:  Мобильді топтың жұмысы жалғасуда

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазақстанның бірқатар өңірлерінде Ұлттық қауіпсіздік комитеті (ҰҚК) департаменттерінің және ҰҚК Шекара қызметі департаменттерінің (ШҚД) басшылары тағайындалды, делінген ведомствоның баспасөз қызметі таратқан ақпаратта.
ҰҚК Абай облысы бойынша департаментінің бастығы&nbsp;Бақытжан Сырымұлы Уәлиниязов;
ҰҚК Алматы облысы бойынша департаментінің бастығы&nbsp;Рустам Жиянұлы Ыбыраев;
ҰҚК Қарағанды облысы бойынша департаментінің бастығы&nbsp;Бауыржан Жанымханұлы Құндызбаев;
ҰҚК Шығыс Қазақстан облысы бойынша департаментінің бастығы&nbsp;Ринат Төлеуханұлы Қоқымбаев;
ҰҚК Ұлытау облысы бойынша департаментінің бастығы&nbsp;Саламат Хамитұлы Үкенов;
ҰҚК Жетісу облысы бойынша департаментінің бастығы&nbsp;Алмас Тілепбергенұлы Наймантаев;
ҰҚК Шекара қызметі Шығыс Қазақстан облысы бойынша департаментінің бастығы&nbsp;Серік Ғарипұлы Рахымов;
ҰҚК Шекара қызметі Түркістан облысы бойынша департаментінің бастығы&nbsp;Мадияр Бекдайырұлы Жұмаділов;
ҰҚК Шекара қызметі Қызылорда облысы бойынша департаментінің бастығы&nbsp;Айдар Ақанұлы Айымбетов;
ҰҚК Шекара қызметі Атырау облысы бойынша департаментінің бастығы&nbsp;Әділ Нұрсағатұлы Әбесов;
ҰҚК Шекара қызметі Жетісу облысы бойынша департаментінің бастығы&nbsp;Марат Құнанбайұлы Нарбаев;
ҰҚК Шекара қызметі Абай облысы бойынша департаментінің бастығы&nbsp;Санат Маратұлы Жұманов.

ҰҚК Шекара қызметі Қызылорда облысы бойынша департаментінің бастығы тағайындалды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> «Қазақстан халқына» қоғамдық қорының білім беру гранттары» қайырымдылық бағдарламасын жүзеге асыру аясында гранттар мен шәкіртақылар беруге конкурс жариялайды.
Бұл туралы Өңірлік коммуникациялар қызметінде Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің әлеуметтік және тәрбие жұмыстары жөніндегі проректоры Жандос Базартай мен қабылдау комиссиясының жауапты хатшысы Марат Абжаевтың қатысуымен өткен брифингте білгілі болды.
Бағдарлама 2022-2023 оқу жылында жүзеге асырылады. «Қазақстан халқына» қоғамдық қорының гранттары мен шәкіртақысына үміткерлер өзі таңдаған жоғары оқу орнының қабылдау комиссиясына 10-17 тамыз аралығында өтінім береді.
Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетін таңдаған талапкерлер университеттің қабылдау комиссиясына келіп өтінім беруі тиіс.
Қабылдау комиссиясының мекен-жайы: Нұрсұлтан Назарбаев даңғылы 15, №5 оқу ғимараты. Байланыс телфондары: 87242 23-53-92, 87757968970.
Үміткер өтінімді өз бетінше береді және осы үдеріс үшін жауапкершілікті өз мойнына алады, бұл ретте ҰБТ-ға қойылатын талаптар жыл сайын өзгеруі мүмкін екенін ескергені жөн, сондықтан бұл ақпаратты қабылдаушы жоғары оқу орнынан алдын ала нақтылауы қажет.
Бағдарлама туралы толық ақпаратты «Қазақстан халқына» қоғамдық қорының: qazaqstanhalqyna.kz сайтынан табуға болады.
Сондай-ақ, «Қазақстан халқына» қоры ақылы бөлімде оқитын студенттерге білім грантын беруге конкурс жариялайды.
Конкурстан өткен студенттерге Қордың қаражаты есебінен оқуын жалғастыруға, шәкіртақы алуға мүмкіндік береді.
?️Бағдарламаға кімдер қатыса алады?
<ul>
<li>мүмкіндіктері шектеулі, мүгедектігі бар студенттер;</li>
<li>жетім бала санатына жататын және кәмелеттік жасқа дейін ата-анасының қамқорлығынсыз қалған студенттер;</li>
<li>ауылдық жерлердегі жағдайы төмен отбасылардан шыққан студенттер;</li>
<li>толық емес отбасыдан шққан студенттер; 
– 1 және 2 топтағы мүгедек балаларды тәрбилеп жүрген отбасыдан шыққан студенттер; 
– ата-анасы немесе ата-анасының бірі 1 және 2 топ мүгедектігі студенттер. 
Айта кетейік, үміткер студенттер өздігінен 1-15 тамыз аралығында «Taiburyl» ҚБ-ң taiburyl.kz сайтына онлайн-өтінім береді.</li>
</ul>

«Қазақстан халқына»: Білім беру гранттарына конкурс жарияланады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Медиация – әлем елдерінің тәжірибесінде қалыптасқан институт, заманауи демократиялық қоғамның бір көрінісі. Бұл бағыт бойынша елімізде 2011 жылы қабылданған Медиация туралы Заң ата-бабадан өнеге болған дауды шешу дәстүрін қайта жаңғыртып, жаңа серпін берген болатын.
Жалпы облыс көлемінде кәсіби және қоғамдық медиаторлардың саны жыл сайын артып келеді. Бүгінде олардың саны мыңға жуықтаған. Ал Қызылорда қаласында орналасқан Достық үйінде 2016 жылдан бастап Медиация кабинеті жұмыс істеуде. Этномедиация бағытында 45 медиатормен әріптестік байланыс орнатылған.
Осындай игі істердің жалғасы ретінде бүгін сотсыз татуласу орталығы өз қызметін қайта бастады. Аймақ басшысының қолдауымен қайта жандандырылған орталықтың таныстырылымында облыстық қоғамдық даму басқармасының басшысы М. Қазбекова медиация саласының қоғамдық өмірдегі маңызына тоқталып, Мемлекет басшысының Қазақстан халқына Жолдауында дауларды шешудің баламалы тәсілдерін дамытуды, медиация саласындағы мемлекеттік саясатты жетілдіруді тапсырғанын жеткізді.
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2022/07/295989927_1584734895255350_7171661169394874637_n.jpg" alt="" />
Облыстық қоғамдық даму басқармасының басшысы М. Қазбекова
«Бітім» медиация орталығы» қоғамдық бірлестігі үйлестіретін татуласу орталығы тұрғындарға даулар мен жанжалдарды бітімгершілік рәсімдері арқылы шешуге мүмкіндік береді. Тараптардың татуласуына, сенімді диалог пен өзара тиімді шешімдер қабылдауына ықпал етеді. 
Орталықтың сотқа дейінгі келісім жасау арқылы соттардың жүктемесін азайтуда, медиациялық көмекке жүгінетін тұрғындардың үлесін арттыруда маңызы зор.
Медиация орталығында тұрақты негізде кәсіби медиаторлар, психолог мамандар жұмыс жасайды. Олар облыс тұрғындарына құқықтық, өмірлік қиын жағдайда қалған тұрғындарға психологиялық кеңес береді.
Келіспеушіліктің санатын анықтаудан бастап, медиатор таңдау, татуласу рәсімдерін өткізу мен келісім шарт жасауға дейінгі тиісті қызметтер көрсету арқылы келіспеушіліктердің тез және сапалы шешілуін қамтамасыз етеді.
Мекемелер мен кәсіпорындардағы заңгерлерге оқыту курстары өткізіледі. Бұл соңғы кезде белең алған өндірістік мекемелердегі еңбек дауларын алдын алуға, қызметкердің құқықтық сауаттылығын жетілдіруге жол ашады.
Бұған қоса, қала және аудан орталықтарында кәсіби және қоғамдық медиаторларға көшпелі семинарлар ұйымдастырылып, елді мекендерде азаматтардың құқықтары мен міндеттері туралы түсіндірме жұмыстарын жүргізіп, құқықтық кеңестер беру жұмысы тұрақты жүргізілетін болады. 
Атап өту керек, жоба бойынша ұсынылатын барлық қызметтер тұрғындарға тегін.

Қызылордада татуласу орталығы ашылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> «Қазгидромет» Қазақстан бойынша ауа райы болжамын жариялады.Синоптиктердің мәліметіне сәйкес,&nbsp;28-30 шілде аралығында елде аптап ыстық бәсеңдейді.
Қазақстанның солтүстік бөлігіндегі метеорологиялық жағдайлар нашарлай бастаған. Себебі республика аумағы ыстық оңтүстік пен салқын солтүстік майдандарына бөлінген. Фронтальды бөліктің біртіндеп жылжуы елдің солтүстік жартысында, содан кейін шығысында, оңтүстік-шығысында найзағайдың болуына, желдің күшеюіне, кей жерлерде бұршақтың жауына әкелуі мүмкін.
Салдарынан солтүстікте күндізгі ауа температурасының төмендеп, елдің оңтүстік жартысында ыстықтың бәсеңдеуіне ықпал етеді.
Күндізгі уақытта Қазақстанның солтүстік-батысында, солтүстігінде ауа температурасы күндіз +20 +30°С-тан +15 +25°С-қа дейін, елдің орталығында +25 +33 °С-тан +18 +27°С-қа дейін, шығыс облыстарда аптап ыстық: +25 +35°С-тан +19+29°С -қа дейін төмендейді деп күтілуде. Қазақстанның оңтүстігінде, оңтүстік-шығысында болса, +30 +39°С-тан +25 +36°С-қа дейін болады деп болжануда.

Алдағы күндері елде аптап ыстық бәсеңдейді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Биыл Сырдария өзенінде қалыптасқан жағдайға байланысты 20 жоба жүзеге асырылмақ. Бұл жобалар Сырдария өзеніндегі су тапшылығының алдын алу мақсатында жүргізіледі. Қазіргі таңда облысқа қарасты елді-мекендерге 61 насос қондырғысы жеткізіліп, 26 ұңғыманың бұрғылануы мен 14 каналды тазалау жұмыстары аяқталды. Бұл жөнінде Өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен брифингте облыстық табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасының басшысы Марат Құрманбаев мәлімдеді.
<blockquote>
 «Соңғы жылдары Сырдария өзеніндегі су ағынының азаюы – өңірдің экологиялық және әлеуметтік-экономикалық жағдайына едәуір әсерін тигізуде. Бұл көлдердің құрғауына, күріш егісінің азаюына, табиғи мал азығының төмендеуіне әкеледі. Осыған сәйкес «Су тапшылығы жағдайында бірінші кезектегі жобаларды іске асыру жол картасы» жобасы әзірленіп, Қазақстан Республикасы экология, геология және табиғи ресурстар министрлігімен келісілді. Биыл жалпы ұзындығы – 1 034 шақырымды құрайтын 162 каналды тазалау, 156 дана насос қондырғыларын сатып алу, 87 ұңғыманы жөндеу және бұрғылау, 322 дана гидротехникалық құрылыстарды жөндеу жұмыстары жүргізіледі. Қазіргі уақытта 7 каналдың тазалау жұмыстары толық аяқталды. Сондай-ақ, Келінтөбе магистралды каналының жобалық-сметалық құжаттамасы әзірленуде. Аталған жоба бойынша ұзындығы – 6,2 шақырымды құрайтын жаңадан айналма канал қазылып, каналға қосымша секундына 14-15 текше метр су беру көзделген», – деді басқарма басшысы М.Құрманбаев.
</blockquote>
Қазіргі таңда Шардара су қоймасына секундына – 83 текше метр су түсуде. Ал Шардара өзенінің төменгі ағысына – 550 текше метр су тасталуда. Қызылорда облысы шекарасынан Көктөбе су бекеті арқылы секундына – 551 текше метр су өтуде.
<blockquote>
 «Қазіргі жинақталған судың көлеміне байланысты есептеу жұмыстары жүргізілуде. Былтыр Сырдария өзенінде судың аз болуы – ауыл шаруашылығы саласы мен жеке шаруаларға тікелей әсерін тигізді. Сол себепті су тапшылығының алдын алу мақсатында Шардарада – 500 млн текше метр су артық жинақталды», – деді Арал-Сырдария инспекциясының бөлім басшысы С.Абуов.
 «Облыста егілген егіс алқаптарындағы су тапшылығының негізгі себебі – биік жерлерге егін егуі. Бұл өз кезегінде егіс көлемінің азаюына әкеліп соқтырады. Бүгінде жіберілген су көлемі Қызылорда су торабына келіп, бірінші кезекте су тапшылығы бар Қазалы, Қармақшы және Жалағаш аудандарына жіберілді», – деді Қазсушар РМК Қызылорда облыстық филиалы директорының орынбасары Ж.Ерназаров.
</blockquote>

Сырдария өзеніндегі су тапшылығының алдын алуда тиісті жұмыстар атқарылуда

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Жыл сайын Қазақстанда 400 мыңға жуық нәресте дүниеге келеді. Әрбір сәбиге туғаннан кейін бірден міндетті түрде неонаталдық скрининг жүргізілуі тиіс, ол МӘМС пакетінде толық қаржыландырылады. Неонаталдық скрининг деген не және оны өту тәртібі туралы Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының Қызылорда облысы бойынша филиалының директоры Бақыт Исмаханбетов айтып берді.
Неонатальды скрининг дегеніміз не?
Неонаталдық скрининг-бұл жаңа туған нәрестелерді тұқым қуалайтын ауруларды анықтауға, оларды одан әрі диагностикалау және емдеу үшін тексеру. Неонатальды скрининг кейіннен нәрестенің мүгедектігіне әкелуі мүмкін аурулардың ауыр түрлерінің дамуына жол бермейді, сонымен қатар жалпы туа біткен және тұқым қуалайтын ауруларды анықтаудың тиімді әдістерінің бірі болып табылады.
Неонатальды скринингке не кіреді?
2007 жылы Қазақстанда екі ауруды анықтауға неонаталдық скринингтің мемлекеттік бағдарламасы енгізілді: фенилкетонурия (ФКУ) және туа біткен гипотиреоз (ТБГ). ФКУ – бұл ағзаға тағамдық ақуызмен енетін амин қышқылы-фенилаланин алмасуының туа біткен генетикалық анықталған бұзылуы. ТБГ-туылғаннан бастап білінеді және қалқанша безінің функциясының толық немесе ішінара бұзылуына байланысты. Міндетті неонаталдық скринингтің, ФКУ және/немесе ТБГ ерте анықталуының және уақтылы ем тағайындалуының арқасында дәрігерлер нәрестенің дамуы үшін қолайлы болжамдар жасайды. Алайда емделусіз емделмейтін ауыр ақыл-ой дамуының кемістігі дамиды.
Неонаталдық скринингті ұйымдастыру және одан өту тәртібі туралы
2007 жылдан бастап Қазақстанның барлық өңірлерін қамтитын неонаталдық скринингтің орталықтандырылған жүйесі құрылды. Ол мамандарды оқытудан, скрининг жүргізуден, пациенттерді хабардар ету және шақыру жүйесінен, диагностикадан, емдеуден, басқарудан, сапа мониторингінен және бағдарламаны бағалаудан, халықпен, медициналық персоналмен жұмыс істеуден және т. б. тұрады.
Тиімділікті арттыру үшін ДДҰ, ISPD, FMF, ISNS халықаралық ұйымдары мақұлдаған генетикалық скринингтің бірыңғай алгоритмі әзірленді және енгізілді; генетикалық скрининг талдауларының сапасына міндетті түрде ай сайынғы халықаралық сыртқы бақылау (RIQAS, NEQAS UK, CDC USA), сондай-ақ мамандарды міндетті түрде жыл сайын оқыту жүргізіледі.
Генетикалық скрининг жүйесі халықаралық стандарттарға сәйкес келеді деп танылды және Қазақстан 2017 жылдан бастап Халықаралық неонаталдық скрининг ұйымының ISNS еуропалық тобына ресми мүшесі болып қабылданды.
Неонатальды скринингтен өту кімге керек?
Неонаталдық скринингтен барлық нәрестелер өмірінің 2-3 тәулігінде (өмірдің 25-72 сағаты) өтеді, шала туған нәрестелерде скрининг 7-14 күнінде жүргізіледі.
Неонатальды скринингті қайда және кім жүргізуі керек?
Зерттеу перзентханада жүргізіледі, онда неонатолог дәрігер неонаталдық скрининг жүргізуді тағайындайды, ал арнайы оқытылған мейірбике жаңа туған нәрестенің өкшесінен қанның құрғақ дақтарын алуды жүргізеді.
Егер жаңа туған нәрестеге неонаталдық скрининг жүргізілмесе, ата-аналарға қайда жүгіну керек?
Егер сәбиге перзентханада неонаталдық скрининг жүргізілмесе, онда қанның құрғақ дақтарын алу жаңа туған нәрестенің болу стационарында немесе тұрғылықты жері бойынша медициналық-санитариялық алғашқы көмек ұйымдарында алғашқы патронаждық қарап-тексеру кезінде жүргізіледі.
Егер скрининг нәтижелері қанағаттанарлықсыз болса, ата-аналар не істеуі керек?
Ауытқулар анықталған кезде дәрігерлер нәрестенің отбасына жедел хабарлайды және оларды қосымша тексеруге шақырады. Сұрақтар туындаған жағдайда генетик дәрігерге облыстық немесе қалалық медициналық-генетикалық консультацияға жүгінуі қажет.
Жаңа туған нәрестенің анасы нәресте неонатальды скринингтен өткен кезде не нәрсеге назар аударуы керек?
Жаңа туған нәрестенің өкшесінен қан алу тек қана таңертең аш қарынға жасалады және тамақтану арасындағы интервал 2,5-3 сағатты құрауы керек. Бұл өлшенген маркерлердің концентрациясы дұрыс болуы үшін маңызды.
Егер сізде медициналық көмек алуға байланысты сұрақтар туындаса, сіз өз емханаңыздағы пациентті қолдау қызметіне хабарласа аласыз. Сондай-ақ Қорға келесі ресми кері байланыс арналары арқылы өтініш бере аласыз: 1406 байланыс орталығы, «Qoldau 24/7» мобильді қосымшасы, Қордың <a href="http://www.fms.kz/">www.fms.kz</a>&nbsp; сайты, Telegram-дағы Saqtandyry-bot.
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2022/07/neonataldy-skrining-.jpg" alt="" />

Ата-аналар неонаталды скрининг туралы не білуі керек?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Тағамнан уланудың топтық жағдайлары негізінен тамақ дайындау технологиялық процесінің бұзылуымен және тамақ қауіпсіздігін қамтамасыз ету саласындағы міндетті талаптардың сақталмауымен байланысты болады.
Қызылорда облысының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаментінің қадағалауында 1872 тағам объектісі бар. Оның 368-і эпидемиялық маңыздылығы жоғары, яғни олар 50 орыннан асатын келушілерге арналған 220 қоғамдық тамақтану нысаны, кремді кондитерлік бұйымдарды өндіру объектілері-8, сүт өңдеу-4, ет өңдеу-9, балық өңдеу-7, нан және нан-тоқаш өнімдерін пісіру-46, дақыл өңдеу-10, алкоголь өнімдерін, алкогольсіз өнімдерді, сыйымдылықтарға өлшеп-құйылған ауыз суды (оның ішінде минералды) өндіру-11, май өнімдерін өндіру-1 және өзге нысандар-12.
<blockquote>
 «Жалпы ағымдағы жылдың 6 айында ерекше тәртіппен 30 нысан тексерумен қамтылды. Оның ішінде 25 қоғамдық тамақтану орны, 1 наубайхана және 4 сауда орны бар.
 Қоғамдық тамақтану объектілерінен микробиологиялық көрсеткіштерге 129 сынама алынып, 11 сәйкессіздік анықталса, асүй мүкәммалдарынан алынған 1009 шайындының 19-ы санитариялық-эпидемиологиялық талаптарға сай келмеді. Ал тағамдардан санитариялық- химиялық зерттеуге алынған 60 сынаманың 22-сі дайын тағам өнімдерінің құнарлығы бойынша талаптарға сәйкес болмай шықты.
 Ұйымдастырылған ұжымдардағы, яғни денсаулық сақтау ұйымдарындағы, вахталық кенттердегі, құрылыс алаңдарындағы, өнеркәсіптік объектілердің асханаларына ерекше тәртіп бойынша жүргізілген тексеру барысында ішек таяқшалары тобы бактерияларын анықтау үшін барлығы 170 шайынды алынып, 10 сәйкессіздік анықталды, ал санитариялық-химиялық көрсеткіштер бойынша алынған 23 тамақ өнімінің 5 сынамасы белгіленген нормаларға сай болмай шықты», – делінген Қызылорда облысының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаментінің хабарламасында.
</blockquote>
Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2022 жылғы 17 ақпандағы №ҚР ДСМ-16 бұйрығымен бекітілген «Қоғамдық тамақтану объектілеріне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар» санитариялық қағидаларын бұзушылықтар бойынша жауапты тұлғаларға ҚР ӘҚБтК-нің 425-бабының 1-тармағына сәйкес әкімшілік құқық бұзушылық туралы 25 хаттама толтырылып, қысқартылған өндіріс тәртібінде 1 млн 470 240 тенге көлемінде айыппұл салынған.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары