<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Сырдария ауданы әкімінің Берік Сәрменбаевтың қатысуымен Орталық алаңда жаңа жылдық бас шыршаның шамын жағу рәсімі өтті.Іс-шарада аудан әкімі сырдариялықтарды келе жатқан Жаңа жыл мерекесімен құттықтады.&nbsp;<blockquote>– Халқымызда «Өткен жылға өкпе жоқ, келер жылдан үміт көп» деген жақсы сөз бар. Біз де Жаңа жылға үлкен үмітпен қарап, берекелі іс пен баянды бақыт күтеміз. Өтіп бара жатқан 2025 жыл өңіріміз үшін аса маңызды оқиғаларға толы болды. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлының Сыр өңірін ерекше қолдауының арқасында бүгінгі күні облысымыз қарқынды даму үстінде. Аймағымыз барлық негізгі макроэкономикалық көрсеткіштер бойынша республикада алғашқы орында. Аймақ бюджеті 851 млрд. 300 млн. теңге болып, 2021 жылдан бері 246 пайыз өсті. Оның 56 пайызы әлеуметтік салаға бағытталған. Даму бюджетінің көлемі 2021 жылы 47 млрд. теңге болса, биыл 207 млрд. теңгеге жетіп, 4,4 есе артты.Ауданымызда да жыл көлемінде ауқымды жұмыстар атқарылды. Жыл басында аудан бюджеті 10 млрд. теңгені құраса, бүгінде 13,2 млрд. теңгеге жетті. Мемлекет басшысы халықтың тұрмысын жақсарту үшін ең алдымен инфрақұрылымдық жұмыстарды атқаруды тапсырды. Бүгінде ауданда Тереңөзек кенті мен 5 елді мекен көгілдір отынмен қамтылып, 62 пайызды құрап отыр. Биыл газдандыру жобаларын жүзеге асыруға 2,1 млрд. теңге қаржы бөлініп, Нағи Ілиясов және Шаған ауылдары табиғи газға қосылды. Жоба құны 1,8 млрд. теңгені құрайтын Ақжарма елді мекенін газдандыру жұмыстары биыл басталып, бүгінде газ құбырларын тарту жұмыстары жүргізілуде. Аудан тұрғындары орталықтандырылған ауыз сумен 100 пайыз қамтамасыз етілген. Биыл «Ауыл – ел бесігі» бағдарламасы аясында жоба құны 490,5 млн. теңгеге Қалжан ахун елді мекенін электрмен жабдықтау жұмыстары жүргізілуде. Биыл ауданда 1,3 млрд. теңгеге 25,5 шақырымнан аса автомобиль жолдары жөндеуден өтті. Қазіргі кезде жолдардың жақсы және қанағаттанарлық жағдайдағы үлесі 99 пайызға жетті. Аудандағы үлгілі елді мекен – Нағи Ілиясов ауылы «Үздік туристік ауыл – 2025» ұлттық байқауында жеңімпаз атанып, Қазақстандағы үздік 5 туристік ауылдың қатарына енді. Біздің жеткен жетістіктеріміз – аудан халқының бірлігі мен қажырлы еңбегінің нәтижесі. Жаңа 2026 жылға үлкен үміт артамыз, – деді Берік Әбдіғаппарұлы.</blockquote><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/shyrsha_1_6c6ef079a3.jpg" alt="шырша 1.jpg">Мұнан соң шырша шамы жағылып, аудан өнерпаздары концерттік бағдарлама ұсынып, мерекелік көңіл-күй сыйлады.Фото: Сырдария ауданы әкімінің баспасөз қызметі

Сырдария: Ауданның бас шыршасы жағылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Халықтың күнделікті тұрмысында жарық пен жылу төлемі әжептәуір мәселеге айналды. Әсіресе биылғы коммуналдық қызметтер құнының күрт өсуі жұрттың қалтасына ғана емес, жүйкесіне де салмақ салып тұрғандай.Тарифтердің кезең-кезеңімен көтерілуі – бүгінгі күннің ең өзекті тақырыбының бірі. Халықтың табысы айтарлықтай өзгермей тұрған шақта жарық пен жылудың қымбаттауы қарапайым отбасыларға ғана емес, кәсіпкерлерге, әлеуметтік нысандарға, ауыл-аймақтарға да елеулі салмақ салып отыр. «Тариф өссе – сапа арта ма?», «Қымбаттату қандай негізге сүйенеді?», «Халық есебінен саланың шығынын жапқан дұрыс па?» деген сынды көптің көкейінде қордаланған сауалға жан-жақты жауап іздеп, тиісті азаматтардың пікірін тыңдап көрдік. Жаңақорған аудандық электр торабының басшысы Ізбасхан Әбілтанов тарифтердің қымбаттауының нақты себептеріне тоқталды.<blockquote>– 2025 жылдың 23 шілдесінен бастап электр энергиясының тұтыну тарифінің шекті бағасы 31,696 теңге/кВт. Жеке тұлғалар үшін шекті баға – 28,5264 теңге/кВт. Жеке тұлғалар үшін орташа босату тарифі 28,5264 теңге болып отыр. Бұған дейін шекті баға 25,9056 теңге/кВт. Ал, жеке тұлғалар үшін шекті баға 25,9056 теңге/кВт еді. Тұрғындар тек тұтынған электр энергиясы үшін төлеуге міндетті. Егер бір айда төлем тым көбейіп кетсе, алдымен есептегіш көрсеткішті салыстырып, түбіртекті тексеру қажет. Қыс мезгілінде жарықтың көп жұмсалуы табиғи нәрсе: таңның кеш атуы, ерте қараңғылық, жылыту құрылғыларын жиі қолдану – бәрі тұтынуды арттырады. Сондықтан халық үнемдеуге де дағдылануы тиіс, – дейді ол.</blockquote>Демек, мәселенің бір ұшы – халықтың коммуналдық есепті дұрыс жүргізбеуінен туындауы мүмкін. Ал электр энергиясын үнемдеу дегеніміз тек ақша үнемдеу емес, ресурсты тиімді пайдалану мәдениеті. Мамандардың айтуынша, көпшілік артық жарықты, қуат көзі көп қажет ететін құрылғыларды жүйесіз қолданады. Жарықты артық жақпау, қуатты құрылғыларды минималды қолдану, лампаларды экономикалық түрлеріне ауыстыру, үйдегі электр желісін тексертіп тұру керектігін мамандар баса айтты. Егер осы ескертпелерді тұрмыста іске асырсақ, ай сайынғы төлемді 15-25 пайызға дейін азайтуға болады екен.Газ бағасы да едәуір өсті. Бұл жөнінде «QazaqGaz Aimaq» АҚ ҚӨФ Жаңақорған газ шаруашылығы директоры Сұлтан Сәрсеновтен білген едік.<blockquote>– Бүгінгі күнге дейін өңірімізде 7967 абонент бар. Биыл газ бағасы 24,2 тиын болып белгіленді. Өзге облыстарға қарағанда едәуір арзан деуге болады. Қазіргі уақытта 800 абоненттен 12 962 832 теңге қарыз қордаланған. Бұл өткен жылмен салыстырғанда едәуір азайып отыр. Қарызы бар әрбір тұрғынның үйіне барып, түсіндірме жұмыстарын жүргізіп, ескертіп жатырмыз. Ал одан нәтиже шықпаған жағдайда газдан ажыратуға тура келеді. Сондықтан тұрғындар берешегін толық өтесе деген өтінішіміз бар, – дейді ол.</blockquote>Кент тұрғыны, көпбалалы әке Оңдас Асановтың да өз айтары бар.<blockquote>– Айына 10-12 мың теңге жарыққа, 16-18 мың теңге газға төлейміз. Кейде бұдан да жоғары болып кетеді. Сонда айына 25-30 мың теңге тек коммуналдық төлемдерге жұмсап отырмыз ғой. Бұл нарық заманында бір отбасына үлкен шығын, ауыртпалық деп есептеймін. Жауапты сала мамандары халықтың үніне құлақ асса жақсы болар еді, – деп көңілінде қатталған мұң-мұқтажын жасырып қалмады.</blockquote>Расымен де, қымбатшылық қамытын кигелі біраз болды. Кедейшілік – ел экономикасын кері тартатын кесел. Осындай отбасыларды кедейшілік құрсауынан алып шығуға нақты бағдарланған бағдарламалар мен көмек арқасында бүгінде Еуро одақтың 11 елінде кедейшілік жоқ. Басқа еуропалық елдерде кедейшілік көрсеткіші 1-3 процент қана. Бізге оларды өзімізбен салыстырудың қажеті жоқ. Өйткені, бізде алатын айлығы ішер асынан артылмайтын отбасылар көп. Бізде өзге елдермен салыстырғанда ұялы байланыс қызметін тұтынудың бағасы қымбаттап кеткені жасырын емес. Қазір кемінде бір айға 5990-12000 мың теңгелік болып өзгеріп кеткен. Тіпті одан да жоғарылары бар, қалауыңызға қарай. Осындай бағаның өсуіне қарапайым халықтан бөлек, шенеуніктердің де өкпесі қара қазандай. Еліміздегі ұялы байланыс оперторларының ауыз толтырып айтатын интернет қызметі жылдамдығының тым әлсіздігі, ғаламторға емін-еркін кіру мүмкіндігі жоқтығын да айта кеткен жөн. Халыққа адал, сапалы қызметтен бұрын тарифті қымбаттауға әуес ұялы байланыс операторларының қызметі жақсартуды жауапты мамандар қолға алуы керек-ақ. Бұған қатысты Мәжіліс депутаттарының біразы ұялы телефонның бағасына, желі ішіндегі сөйлесу сапасының әлсіздігіне сын айтып жүргелі біраз болды. Міне, осындай әрекеттері арқылы санаулы адамдар байлыққа кенеліп отырса, қарапайым халықтың қалтасы жұқарып барады. Жалпы алғанда коммуналдық қызмет түрлерінің қымбаттауының бір көрінісі – осы.ТҮЙІН. Жарық пен жылу – жай ғана қызмет емес, халықтың өмір сүру сапасын анықтайтын негізгі фактор. Тарифтің өсуі – қарапайым адамға салмағы ауыр, мемлекет үшін де жауапкершілігі зор қадам. Қоғам үшін ең маңыздысы – бағаның өсуіне дәлел, ашықтық және сапаның артуы. Елдің ертеңі үшін энергетика саласы дамуы керек, бірақ оның құнын халықтың мойнына толық іліп қою – әділдікке жатпайды. Тариф мәселесі халықтың тұрмысын емес, жағдайын жақсартуға жұмыс істеуі тиіс. Қымбаттаған жарық пен жылу – халықтың үніне құлақ асуды талап ететін әлеуметтік дабыл десек артық емес.Асел РЗАЕВАФото: freepik.com

Электр энергиясы – өнеркәсіп негізі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp;Сыр өңірінде экономикалық дамудың макрокөрсеткіштері бойынша оң динамика қалыптасты. Бұл туралы Қызылорда облысының әкімі Нұрлыбек Нәлібаев елордада өткен Орталық коммуникациялар қызметінің брифингінде хабарлады.Аймақ басшысы атқарылған жұмыстар мен алдағы уақытта қолға алынатын жобалар туралы баяндады.<blockquote>«Президентіміздің, Үкіметтің ерекше қолдауының арқасында өткен 11 айдың қорытындысымен негізгі макроэкономикалық көрсеткіштердің барлығының өсімі қамтамасыз етілді.Жалпы өңірлік өнім көлемі 3 трлн. 100 млрд. теңге (108,1%), жыл қорытындысымен 3 трлн. 700 млрд. теңгеге жетіп, 6,5 пайыздық өсім қамтамасыз етіледі (2021 жылмен салыстырғанда 2 есе артық).Аймақ бюджеті 851 млрд. 300 млн. теңге болып, 2021 жылдан бері 246 пайыз өсті. Оның 56 пайызы (477,6 млрд тг) әлеуметтік салаға бағытталған. Даму бюджетінің көлемі 2021 жылы 47 млрд. теңге болса, биыл 207 млрд. теңгеге жетіп, 4,4 есе артты.Өңірде қолайлы инвестициялық климат қалыптасып, ірі инвестициялық жобалар жүзеге асуда. 2022-2024 жылдары облыс экономикасына 1 трлн. 600 млрд. теңгеге жуық инвестиция тартылса, биылға 631 млрд. 400 млн. теңге жоспарланған. Бүгінде жаңа жобаларды іске қосу арқылы жоспар 750 млрд. теңгеден асып, 13,7 пайызға артығымен орындалды. 2021 жылмен салыстырғанда инвестиция көлемі 233 пайызға өсті, жеке инвестицияның үлесі 70 пайыз.Кәсіпкерлікті қолдауға 2022-2024 жылдары әртүрлі көздерден бөлінген 203 млрд. 81 млн теңгеге 16 634 жоба қаржыландырылды. Оның 37 млрд. 962 млн. теңгесі – мемлекеттік бағдарламалар қаражаты. Биыл 40 млрд. теңгеге 2 464 жоба қолдау тауып, кәсіпкерліктің экономикадағы үлесі 21% болады.Облыс экономикасының негізі саласы агроөнеркәсіп кешенін дамытуға соңғы 3 жылда 43 млрд. теңге қаржы бөлінді. Шаруашылықтар есебінен 41 млрд. теңгеден астам инвестиция тартылды.Мемлекет басшысының тапсырмасын орындау мақсатында Корея Республикасының жетекші жоғары оқу орындарының бірі Сеул ұлттық ғылым және технологиялар университетімен келіссөздер жүргізіліп, 2023 жылы 6 қарашада Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университетінің базасында Жасанды интеллект институты ашылды.Президент тапсырмаларын жүйелі іске асырып, Әділетті, Қуатты, Қауіпсіз әрі Таза Қазақстанды құру жолындағы жұмыстарымызды әрі қарай жалғастырамыз», – деді Н.Нәлібаев.</blockquote>Айта кету керек, бюджет қаражатын оңтайландыру мақсатында 2022 жылдан бастап әлеуметтік салаға жан-жақты, терең талдау жүргізілді. Нәтижесінде 108 млрд. теңге қаржы үнемделді.Оның ішінде, білім саласынан 64 млрд. 300 млн. теңге, мәдениет және спорт саласынан («Арт-спорт» бағдарламасынан) 15 млрд. 400 млн. теңге, әлеуметтік қорғау саласынан 8 млрд. 200 млн. теңгенің мақсатсыз жұмсалуына жол берілмеді. Бұдан бөлек, әлеуметтік нысандардың құрылысын жүргізу барысында 20 млрд. 100 млн. теңге қаржыны үнемдеу шаралары қабылданды. Бұл қаражат аймақтың ең өзекті деген мәселелерін шешуге, жаңа инфрақұрылымдық жобаларды іске асыруға бағытталуда.Мемлекет басшысының «Туған жерді бірге түлетейік!» бастамасын кәсіпкер-меценаттар, қоғамдық қорлар белсенді қолдап, Сыр өңірін көркейтуге өз үлестерін қосып келеді. 2022 жылдан бері кәсіпкер азаматтар аймақтағы жаңа жобаларға 55 млрд. теңгеден астам қаржысын салды.Фото: Қызылорда облысы әкімінің баспасөз қызметі

Қызылорда облысының бюджеті 246 пайызға өсті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Биыл ел эконмикасындағы ең маңызды саланың бірі – өңдеу өнеркәсібінде оң өзгерістер өте көп. Салынған инвестиция мен шығарылған өнім көлемі едәуір артқаны байқалады. 10 айдың қорытындысы бойынша өндіріс көлемі 24 трлн теңгеден асып, 5,8%-ға өскен. Бұл туралы апта басында өткен Үкімет отырысында өнеркәсіп және құрылыс министрі Ерсайын Нағаспаев мәлімдеді. Бұдан бөлек, осы салаға қатысты бірнеше министр жыл басынан бері атқарылған жұмыстар есебін берді.&nbsp;Бұл бағытта Сыр өңіріндегі жұмыс көлемі де ауқымды. Жалпы елдегі және өңірдегі ахуалды тағы бір саралап көрейік. Үкімет отырысында алдымен өнеркәсіп және құрылыс министрі баяндама жасады. Оның айтуынша, өсім ең алдымен металлургия, машина жасау, химия саласы, сондай-ақ құрылыс материалдары сынды негізгі сегменттерде өндіріс көлемін ұлғайту есебінен қалыптасып отыр. Сондай-ақ өңдеу өнеркәсібінде жыл соңына дейін 1,5 трлн теңгеге 190 жобаны іске қосу жоспарланса, бүгінде 147 жоба жүзеге асқан. Нәтижесінде 18 мыңнан астам жұмыс орны құрылған. Олардың ішінде қытайлық Chery, Changan, Haval және Tank брендтерінің жеңіл автомобильдерін, тамақ өнеркәсібіне, тұрмыстық техникаға арналған алюминий қаптамаларын, сондай-ақ жүнді қайта өңдеу және тоқыма материалдарын өндіру бойынша жобалар бар. Егер қалған жобалар толық өндірістік қуатына шыққан кезде өңдеу өнеркәсібінің көлемі жылына 2,3 трлн теңгеге ұлғаятыны айтылды.&nbsp;Айта кететіні, бұл тізімде Жаңақорған ауданының да үлесі бар. Биыл бізде бірнеше нысан іске қосылуда. Ведомсвто басшысының айтуынша, 2022 жылдан бері жеңілдікпен несиелеу арқылы өңдеу өнеркәсібіндегі 116 жоба қаржыландырылды. Мұнда мемлекеттік даму институттары жаңа өндірістерді қолдауда маңызды рөл атқаратыны белгілі.Министр еліміздегі өндірушілер, алдымен отандық нарықты шикізатпен қамту керек деген тапсырма берді. Одан кейін ғана шетке экспорттауға лицензия беріледі. Бұл дұрыс бағыт, өйткені импортталатын тауарлардың құны сан құбылады. Оған делдалдар мен доллардың бағасы әжептеуір әсер етеді. Бүгінде аталған жүйе негізінде мыс, алюминий және мырыш өндірушілер жұмыс істеуде. Сондай-ақ 10,4 трлн теңге инвестиция тартылған 16 арнайы экономикалық аймақ, инвестиция көлемі 1,6 трлн теңгені құрайтын 305 жоба жүзеге асырылып жатқан 66 индустриялық аймақ жұмыс істейді.<blockquote>– Шағын және орта бизнесті қолдау үшін шағын өнеркәсіптік аймақтарды құру бағдарламасы жүзеге асырылуда. Бүгінгі таңда 25 мұнай өңдеу зауыты құрылды, онда 44 кәсіпорын жұмыс істеп тұр. Алдағы уақытта индустриялық алаңдарды басқарудың жаңа тетіктерін пысықтау және түрлі көздер есебінен инфрақұрылымды қаржыландыруды қамтамасыз ету жоспарланып отыр, – деді Ерсайын Нағаспаев.</blockquote>Мұнай өңдеу саласын дамыту тұжырымдамасы шеңберінде өңдеу көлемін кезең-кезеңімен ұлғайту көзделіп отыр. Бұл туралы Үкімет отырысында Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов айтты. Оның айтуынша, 2024 жылдың қорытындысы бойынша мұнай өнімдерін өндіру көлемі 14,52 млн тоннаны құрады, осы жылы 14,55 млн тонна өнім өндіру көзделіп отыр.2040 жылға дейін мұнай өнімдерін өндіруді 14,52-ден 29,2 млн тоннаға дейін арттыру жоспарлануда. Сонымен қатар 2040 жылға қарай мұнай өнімдерінің сапасын қазіргі экологиялық стандартынан K4-тен K5+ деңгейіне дейін тұрақты түрде жақсарту және сыртқы нарықтарға экспорттау күтілуде екен. Отандық дәрі-дәрмектердің құнын төмендету және саланы қолдау үшін Денсаулық сақтау министрлігі жаңа салық жеңілдіктерін бастады. Бұл туралы Үкімет отырысында министр Ақмарал Әлназарова айтты.&nbsp;<blockquote>– Тегін медициналық көмектің кепілдендірілген көлемі (ТМККК) және МӘМС жүйесі шеңберінде сатып алынатын дәрілік заттарды өндіру кезінде пайдаланылатын импортталатын субстанция мен шикізатты ҚҚС-тан босату жөніндегі Үкімет қаулысының жобасы әзірленді, – деп атап өтті Ақмарал Әлназарова.</blockquote>Бүгінде елімізде 200-ден астам тауар өндіруші тіркелген. 10 айдың қорытындысы бойынша олардың өнімділігі 11,7%-ға өсіп, 156,6 млрд теңгеге жетті. Дәрі-дәрмектің 460 атауын локализациялауды көздейтін тағы 9 инвестициялық жоба қаралу сатысында тұр. Премьер- министр Олжас Бектенов фармацевтикалық нарықтағы тәртіпті күшейтіп, дәрілердің әділ бағамен сатып алынуын қамтамасыз ету мақсатында енгізілген жаңа цифрлық жүйе қомақты қаржыны үнемдеуге мүмкіндік бергенін айтты. Үкімет басшысы отандық фармацевтика саласына инвестиция тарту үшін жаңа келісімдер жасалып жатқанын, сондай-ақ дәрілік заттар мен медициналық бұйымдар өндірісіне қатысты 9 инвестициялық жоба қолға алынғанын атап өтті. Денсаулық сақтау министрлігі үш ай ішінде барлық ұйымдастыру шараларын аяқтап, инвесторлармен келісімдерге қол қоюды қамтамасыз етуі тиіс.АЙМАҚТАҒЫ АХУАЛҮкімет отырысынан кейін облыс әкімінің бірінші орынбасары Данияр Жаналиновтің төрағалығымен өткен мәжілісте осы және өзге де мәселелер жан-жақты талқыланып, жауапты басшыларға тапсырма берілді. Алдымен атқарылған жұмыстар бойынша жауапты басқарма басшылары баяндама жасады.<blockquote>– Өңдеу өнеркәсібінің көлемін барынша арттырып, жыл қорытындысымен оң динамикаға жету үшін нақты әрі жедел шаралар қабылдауды тапсырамын. Өңірдегі ірі өнеркәсіптік кәсіпорындардың өндірістік жоспарын нақтылау керек. Теміржол вокзалдарының сыртқы келбеті ғана емес, жолаушыларға қызмет көрсету деңгейі де жоғары болуы тиіс. «Қазақстан Темір Жолы» компаниясының облыстық филиалы, көрсетілетін қызмет сапасын қадағалаңыздар. Вокзалдар аумағының абаттандырылуын, көгалдандырылуын, санитарлық тазалығын тұрақты бақылау қажет. Қала, аудан әкімдері, тек теміржол вокзалдарының аумағы ғана емес, автовокзалдардың, жолдар мен көпірлердің, жол бойындағы май құю бекеттері мен сервистік кешендердің күтіп ұсталуы назарда болуы керек, – деді Данияр Еренғалиұлы.</blockquote>Биылғы 10 айда аймақта 328 млрд теңгенің өнімі өндіріліп, өңдеу өнеркәсібінде 10,7% өсім тіркеліпті. Экономиканы әртараптандыру аясында жоспарланған 20 жобаның 13-і іске қосылды, қалған 7-уі жыл соңына дейін пайдалануға берілетінін білдік. Соңғы бес жылда өңдеу өнеркәсібінің жалпы өнеркәсіптегі үлесі 12,9% өсіп, өнім көлемі 2,6 есе артқан. Өңір кәсіпорындары цифрлық және автоматтандырылған технологияларды кеңінен қолдануды бастап кеткен.ҚАЛДЫҚТАРДЫ ҚАЙТА СҰРЫПТАУӨңдеу өнеркәсібінің бір тармағы – қалдықтарды қайта өңдеу ісі. Бұл сала біздің елде кемшін қалып келеді. Алпауыт елдер, оның ішінде, экономикасы халық санына шаққанда төмен тұрған Үндістанның өзінде қалдықты өңдеу керемет жолға қойылған. Оларда шағын кәсіп иелері де өңдеу саласына берілген. Қазақстанда 2029 жылға дейін қатты қалдықтарды қайта өңдеу және басқаруды 40%-ға жеткізу мақсатында Экология және табиғи ресурстар министрлігі 345 млрд теңгені құрайтын 67 жобаны жүзеге асыруға әзірлеп жатыр.<blockquote>– Бүгінгі таңда 52 млрд теңгеге 14 жоба қаржыландырылды. Жалпы 67 жобаның 41-і тек қана өңдеу саласына арналған. Олар негізінен қағаз, пластик, әйнек және тағы басқалар. Қалдықтардың ішінде ең көп шығатыны осы үшеуінің қалдықтары. Сол себептен жылдың аяғына дейін біз жаңағы айтқан 67 жобаны толығымен бастап кетуді жоспарлап отырмыз. Соның нәтижесінде бүгінгі 25,8% ғана өңдейтін көрсеткішімізді 2029 жылға қарай 40%-ға жеткізетінімізге сенімдіміз, – деді Экология және табиғи ресурстар министрі Ерлан Нысанбаев.</blockquote>Біздің өңірде шыны зауыты мен бірнеше өндіріс ошағы жұмыс жасап тұр. Қалдықтарды сұрыптау бойынша Жаңақорғанда қазір үш бірдей жеке кәсіпкер бар. Олар қағаз, пластмаса, шыны ыдыстар мен өзге де жарамсыз қалдықтарды сұрыптап, көршілес өңірлерге өткізеді. Екеуі кент орталығында, біреуі Жаңарық ауылында. Демек, бізде сұрыптау ісі жолға қойылған, тек дайын шикізаттан өнім өндіру жобасы ғана қалды. Бұл бойынша нақты ұсынылған жоба жоқ, тек өтінімдер ғана бар екен. Енді аудандағы өңдеу саласына қысқаша тоқталайық. Қазір ауданда төрт бірдей ірі өндіріс ошағы бар. Бұл мемлекет бақылауындағы мекемелер, ал, жекелей кәсіп иелері бүгінде жақсы нәтиже көрсетіп келеді. Мәселен, әк зауыттары, аймақ құрылысын жартылай өніммен қамтып отыр. Одан бөлек, екі бірдей асфальт зауыты мен бетон зауыты бар. Шағын кәсіпкерліктің арқасында жергілікті өнімдердің көлемі кеңейіп келеді.Түйіндей айтқанда, өнім өндіру саласы бұл бүгінгінің ғана емес, болашақтың басты мәселесі. Бұл, ішкі нарықты және жұмыссыздықты реттесе, екіншіден, экологиялық ахуалды а тұрақты ететін құбылыс. Қалғаны уақыттың еншісіндегі шаруа.Әли ТЕМІРБЕКФото: freepik.com

Өңдеу өнеркәсібінде өсім бар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап зейнетақы, жәрдемақы және әлеуметтік төлемдердің мөлшері артады. Бұл туралы Өңірлік коммуникациялар қызметінің ақпарат алаңында сала мамандары айтты. Брифингте алдағы өзгерістер, төлемдердің қайта есептелу тәртібі және азаматтарды әлеуметтік қолдау шаралары туралы баяндалды.<blockquote>– Жаңа жылдан бастап еңбек сіңірген жылдары үшін және жасына байланысты зейнетақы төлемдерінің мөлшері 10 пайызға артады. Сонымен қатар, жасына байланысты жаңадан тағайындалатын зейнетақы төлемдерінің мөлшерін есептеу үшін ескерілетін ең жоғары табыс мөлшері 237875 теңгеге көбейтіледі. Ең төменгі күнкөріс деңгейі шамасының 70 пайызы мөлшерінде, зейнетақы жүйесіне қатысу өтілі он жылдан артық әрбір толық жыл үшін оның мөлшері 2 пайызға артады, бірақ ең төменгі күнкөріс деңгейі шамасының 118 пайызынан аспайтын мөлшерде беріледі. Сонымен қатар, мүгедектігіне және асыраушысынан айрылу жағдайына байланысты мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақылардың мөлшері ең төменгі күнкөріс деңгейі мөлшерінің ұлғаюына байланысты артады. Одан бөлек, жаңа жылдан бастап «Күміс алқамен» марапатталған аналардың ай сайынғы мемлекеттік жәрдемақысының мөлшері 27680 теңгені, ал, «Алтын алқамен» марапатталған немесе бұрын «Батыр ана» атағын алған, І және ІІ дәрежелі «Ана даңқы» ордендерімен марапатталған көп балалы аналарға ай сайынғы мемлекеттік жәрдемақының мөлшері 32005 теңгені құрайды,-деді халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу және бақылау комитетінің Қызылорда облысы бойынша департаменті басшысының орынбасары Алия Сламжанқызы.</blockquote>&nbsp;Қызылорда облысы бойынша 3293 алушыға еңбекке қабілеттілігінен айырылған жағдайға және 2833 асыраушысынан айырылған жанұяға төлемдер мөлшері ұлғайтылды.<blockquote>– Осылайша, жұмыс істейтін азаматтар алатын төлемдердің жиынтық мөлшері жұмыс істемейтін азаматтарға қарағанда көбірек болады. Бұдан басқа Қазақстан Республикасының Әлеуметтік кодексіне сәйкес бала бір жарым жасқа толғанға дейін оның күтіміне байланысты ай сайынғы әлеуметтік төлемнің мөлшері ұсталуға жататын міндетті зейнетақы жарналарын қосымша есептей отырып, бала туу кезектілігіне қарай белгіленген бала күтіміне байланысты мемлекеттік жәрдемақының мөлшерінен кем болмайды. Осыған байланысты, 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап Қызылорда облысы бойынша осы төлем 5806 алушыға артады. Әлеуметтік төлемдерді қайта есептеу 2026 жылғы 1 қаңтардағы алушылардың қосымша құжаттарды ұсынуын қажет етпейді және автоматтандырылған режимде жүргізілді,- деді Қызылорда облысы бойынша «Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қоры» АҚ филиалының директоры Гүлсім Жұмағалиқызы.</blockquote><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/zejneta_y_67ec262fee.jpg" alt="зейнетақы.jpg">Фото: Нұрболат Нұржаубай

Зейнетақы, жәрдемақы және әлеуметтік төлемдердің мөлшері артады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Алпыс жасты толтырған, қырық жылдық&nbsp;еңбегінің зейнетіне есік ашқан мерейлі күні&nbsp;ол жүрегіне ең жақын жандардың басын&nbsp;қосқан екен. Олар – өзінің ұшып шыққан&nbsp;ұясындағы және келген жұртындағы&nbsp;жанашыр тілеулестері, мектепте бірге оқыған&nbsp;сыныптастары, ұжымы, солардың ішінде&nbsp;қымбат жастық шағының жалауындай, мәңгілік&nbsp;бала бейнелері көңілінде жатталып қалған&nbsp;өзінің ең алғаш мектепке ұстаз болып келгенде&nbsp;қабылдап алған 1978 жылғы шәкірттері, одан&nbsp;кейін жағалай отырған 80, 83, 87, 91, 95 жылғы&nbsp;түлектері көзіне аса ыстық көрінді. Назарова Кенжегүл Тұрғанбайқызы туған жері – Төменарық ауылындағы No223 орта мектебін тәмамдаған соң Қызылордадағы Н.В.Гоголь атындағы педагогикалық институттың «Бастауыштың педагогикасы мен методикасы» факультетінде білім алды.Алғашқы еңбек жолын Келінтөбе ауылында бастаған еді, көп өтпеді, жас мұғалима Ақжолдың жігіті Айбарханмен көңіл жарастырып, ауылдағы үлкен үлгілі отбасына келін болып түседі. Бұл құтты шаңырақта Жүнісбекұлы Байсын мен Оспанқызы Гүлбарамнан тараған ұл-қыздың үлкені – Тілесбек ауылдың маңдайалды механизаторы болса, Тілеухан ағайымыз мектептің директоры, Әлеухан атақты күрішші, Қуантхан гидротехник, Сабырхан, Аймахан, Жармахан және өзінің ері Айдархан әр саланың беделді мамандары екен.Ауылдағы No196 орта мектепке бастауыш сыныптың мұғалімі болып орналасқан еді. Жас маманға сын көп қой. Әрі бастауыш мектептің мұғалімінің міндеті аса ауыр. Соның бәрін еңсеріп, барынша ықылас қойып, елдің баласына сапалы білім беруді мақсат етті. Мектепке жаңа келген көкөрімнің талабына жарап, тұлымшағын тарап, анасындай қарап, мың түрлі мінезіне төтеп бергеннің тауқыметі өз алдына. Қайткенде сәби санасының саңылауын ашамын, білім атты мұхиттың асау толқынына қосамын деп жарғақ құлағы жастыққа тимеді. Еңбекті бағалайтын ел бар екен. Ол кезде талап мықты. Жеті-сегіз белсенді ата-ана бас біріктіріп мұғалімнің сабағына қатысады. Баламызды кім оқытып жатыр, келешегі қалай болады деген маңызды мәселеге тікелей өздері араласады.Бұл бір жағынан болашақ тәрбиесіне жауапкершілік қой. Міне Кенжегүл осы сынақтан мүдірмей өтті. Қазір қарасаңыз, Кенжегүл Тұрғанбайқызы сол кезде мектеп директоры болған Бөлеков Әмірхан ағайымен иығы теңесіп, Қазақ КСР білім беру ісінің үздігі атағына ие болыпты. 2005 жылдың жаңа оқу жылының қарсаңы. Биыл мектепке келетін 1999 жылы туылған бірінші сыныпты қабылдап алмақ. Бұлар Әліппені жаттатып, үлкен өмірге шығарып салатын жетінші желкендері болмақ. Кенет бала бағбанының өмірі жаңа арнаға бұрылып сала берді. Осы жылы ауылда тұңғыш мемлекеттік балабақша ашылған. Соған басшы болуға ұсыныс түсті. Жиырма жыл қызмет атқарған алтын ұяны қиып кету оңай болмады.Бірақ елдің өзіне артқан сенімін ақтау бала бағбанына одан да үлкен салмақты жауапкершілік жүктейтінін жүрегімен ұғынды. Алғаш 50 бүлдіршінді қабылдаған балғындар мекеніне «Әділ» деген атты таңдап қойғандығы мақсаты – әрқашан әділ боламын, адалдықтан аттамаймын, заңсыздық, жалғандық атаулыны сәбилер ұясының босағасынан да сығалатпаймын деген іштей серттен туған тұжырым еді.Сөйтіп, ауылдағы No17 «Әділ» балабақшасына жетекшілік еткеніне де жиырма жыл өте шығыпты. Алғашында 50 бала болса, қазір оның саны 75-ке жетті. 14 педагог қызметкер, 19 техқызметкер еңбек етеді. Еңбектің екпіндісін төрге шығарып, төбесін көкке жеткізе білер елдің де, сала басшылығының да іс адамына қояр талабы төмендемек емес. Еңбек жолының соңғы үш айында аудандық білім бөлімі басшылығы ротация тәртібімен көрші Өзгент ауылындағы «Жадыра» балабақшасы меңгерушісі екеуінің орнын алмастырды. Пилоттық жоба аясында жаңа орынға басшылыққа келген Кенжегүл бірінші күннен бастап ұжыммен жақын тіл табысты. Оны жалпыға бірдей жағымды ететін, бөтен сөзге қалдырмайтын, барған жеріне судай сіңіп, балдай батыратын қадір-қасиеті бар. Ол – кең жүректігі, мейірімділігі. Алғаш ұжыммен танысып, жұмысқа жан-тәнімен кірісіп кеткен басшы есіктен кіргеннен қарамағындағыларды бетінен сүйіп есендесетін мінезін тастай алмады. Сол жылы ұшырамның ұшқыны ұжымның жадыраңқы қабағына кірбің түсірмей, әркім өз жұмысын барынша көңілді, ықыласты атқаруға тырысса, бұл да жақсылыққа, жасампаздыққа бастайтын ұстаным. Бұл балабақшада үш топта бүлдіршін тәрбиеленуде. Ұжым өзіне керемет ұнады. Бұған дейін Болдықыз апайларының тәрбиесін алған Нұрсұлу Мәмбетва басқарып келген балалар мекенінде сол сабақтастықтың сапалы ізін аңғарды. Кеше, алпыс жылдық кешіне балалар мекенінің әдіскері Құрбанкүл Ибрагимова бастап келген ұжымдағы қыздар өзіне ескерткішке арнайы жасатып алып келген «Мейірімді меңгеруші» деп жазылған статуетканы (суретте) табыс етіпті.Кенжегүл Тұрғанбайқызы өзін елдің құрметіне бөлеген бұл нығметтің астарында ата-анасының тәлім-тәрбиесі жатқанын жақсы біледі. Әкесі Тұрғанбай герман соғысына, фин соғысына қатысқан жауынгер. Әкесі майданға аттанғанда бір баламен қалып, ерінің жолын күткен анасы Өзипа жиырма жасынан бастап намазға құлап, алпыс жыл құлшылығына мін түсірмей, сексен жас жасапты. Дұғасы қабыл болып тамырын тереңге тартқан бәйтеректей жапырағын кеңге жайды. Перзенттерінің ешбірі де жаманатын шығармай, ел мақтаған тұлғалар болып қалыптасқанына қалың жұртшылық куә.«Әке көрген оқ жонар, ана көрген тон пішер» деген осы, ерекше қадір-қасиетімен көптің ілтипатына бөленген анасының үлгісімен Кенжегүл бүгінде әулеттің сүйікті келіні. Енесі Гүлбарамның да өзін ерекше көріп, батасын төгіп жүретіні талай рет жолын оңғарып, еңбекте озат атандырды. Ол кездері қайынағасы Тілеухан Байсынов басшылық ететін оқу ордасы атаулы мектеп ретінде аудандағы 40 мектепке үлгі болды. Десант сабақ деген бар, үлгілі мектептің мұғалімді бөтен мектептің кез келген сыныбына аяқ астынан сабақ беруге жібереді. Осындай сын сәттерде Кенжегүл талабына қанат бітіріп, алды-артына қарамай жұмысын алаңсыз атқаруына тірек болған енесінің қолдауына, қамқорлығына арқа сүйегенін айтты. Өмірлік серігі Айдарханның да білімге құштарлығын, оқыған адамды ерекше құрметтейтінінҚұдайдың басыма қондырған бағы деп санады. Осындай зиялы отбасы ауыл мұғалимасының маңдайын ашып, бағын жандырған бірден-бір әрі берік қамалы еді деуге әбден болады. Бір отанға келін болып түскен сегіз келіннің ынтымағы, ол өз алдына өнеге. Бүгінде ең үлкен абысыны Қалдыгүлді ана орнында санаса, өзінен кейінгі үш келінінің де ілтипаты ерекше. Жұмысқа әрі өткенде, бері өткенде әрбірінің қиылып шайға шақырар көңілін қиып кете алмас қайран күндерді өмірінің ең қымбат сәті санайтынын да жасырмайды.Осы тұста әңгімеге араласқан Кенжегүлдің жары Айдархан алғашқы күннен өмірлік серігінің төл қызметі – ұстаздық мерейіне тілектес болғанын жасырмады. Өзі кезінде Ресейде агрономия факультетін тәмамдаған, ауыл шаруашылығы маманы. Осы салада көп жылдар еңбек атқарып келеді екен.<blockquote>– Әкеміз кезінде көп тауқыметті көрген, соның бәрін қажырлылықпен жеңген нағыз еңбектің адамы еді. Бізді де адалдыққа, адамгершілікке тәрбиеледі. Бәріміз де әке өсиетіне дақ түсірмеуге тырысып келеміз, – дейді ол.</blockquote>Зейнеттік демалысқа шыққан Кенжегүл апайының орнына өзі тәрбиелеп келе жатқан ізбасары – Жайсаңбаева Гүлзамира тағайындалып, балабақша тізгінін қолға алыпты. Айдархан мен Кенжегүлдің перзенттері – Өркені әскери сала маманы, Нұркені он саусағынан өнер тамған құрылысшы.Ерлі-зайыпты Айдархан мен Кенжегүл немерелер қызығын көріп отырған бақытты ата-әже екендіктерін айтып шаттанды. Қуаныштарыңыз ұзағынан болғай!Баян ҮСЕЙІНОВАФото: автордікі

Саялы бәйтеректей тамыр жайған

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Жаңақорған ауданы мәслихатының кезекті XXXVII сессиясы өтті. Маңызды жиынға аудан әкімі Самитов Мажит Самитұлы, аудан әкімінің орынбасарлары, дербес бөлім басшылары, кенттер мен ауылдық округтердің әкімдері, мәслихат депутаттары қатысты. Сессия жұмысын аудандық мәслихаттың төрағасы Жарқынбек Ғалымжан жүргізді.Сессияның күн тәртібіне бірқатар өзекті мәселелер енгізілді. Атап айтқанда, «Аудан әкімінің атқарған жұмыстары туралы есебі», «2026–2028 жылдарға арналған аудандық бюджетті бекіту» және басқа да маңызды мәселелер жан-жақты қаралды. Күн тәртібіне сәйкес аудан әкімі Мажит Самитұлы баяндама жасап, ауданның әлеуметтік-экономикалық дамуының негізгі көрсеткіштеріне тоқталды. Оның айтуынша, өткен жылдың есепті кезеңімен салыстырғанда бірқатар салада оң өсім байқалған. Атап айтқанда, өнеркәсіп өнімдерін өндіру көлемі 6,1 пайызға, өңдеу өнеркәсібі 5,1 пайызға, құрылыс жұмыстарының көлемі 6,7 пайызға артқан. Сондай-ақ, тұрғын үйлерді пайдалануға берудің жалпы ауданы 0,4 пайызға, негізгі капиталға салынған инвестиция көлемі 1,2 пайызға, бөлшек сауда көлемі 0,1 пайызға, ал ауыл шаруашылығының жалпы өнімі 0,7 пайызға өскені айтылды.Сонымен қатар, аудан басшысы Сыр беткейіндегі 8 елді мекенді газдандыру жұмыстарының жүзеге асырылып жатқанын атап өтті. Ірі өндіріс орындарын тұрақты газбен қамтамасыз ету мақсатында Жаңақорған автоматты газ тарату станциясының қуатын 20 мың текше метрден 40 мың текше метрге дейін ұлғайту жұмыстары жүргізілген. Бұл нысан 18 қараша күні облыс әкімі Нұрлыбек Машбекұлының қатысуымен ресми түрде іске қосылғанын жеткізді. Баяндамасында аудан көлемінде жыл бойы атқарылған өзге де инфрақұрылымдық, әлеуметтік және экономикалық бағыттағы жұмыстарға кеңінен тоқталды.Сессия барысында мәслихат депутаттары аудан әкімінің атқарған жұмыстарына оң баға беріп, алдағы кезеңде жүзеге асырылатын бастамаларға сәттілік тіледі.Күн тәртібіндегі өзге мәселелер бойынша хабарламашылардың баяндамалары тыңдалып, депутаттар тарапынан нақты ұсыныстар мен сұрақтар қойылды. Талқылау нәтижесінде тиісті жауаптар беріліп, қаралған мәселелер бойынша тиісті шешімдер қабылданды.Ауданның алдағы даму бағыттарын айқындаған бұл сессия өңірдің әлеуметтік-экономикалық әлеуетін арттыруға бағытталған маңызды жиын болды.

Жаңақорған аудандық мәслихатының кезекті сессиясы өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Манап Көкенов атындағы Жаңақорған аудандық мәдениет үйінде сөз өнерін қадірлейтін жырсүйер қауым бас қосқан тағылымды мәдени іс-шара өтті. Ақын Ерсұлтан Мұстафаевтың «Туған жердің перзентімін» атты шығармашылық кеші жоғары деңгейде ұйымдастырылып, көрерменге рухани әсер сыйлады. Кеш барысында ақынның әр жылдары жазылған және кейінгі кезеңде қаламынан туындаған өлеңдері оқылып, авторлық әндері орындалды. Әдебиет пен өнерді серік еткен оқырман қауым ақынның жүрек сүзгісінен өткен жырларымен қауышып, кештен ерекше әсер алды.Кеш барысында поэзия мен әсем ән үндесіп, көрермен қауымға рухани азық сыйлады. Ақын шығармаларынан ұлттық болмыс, туған жерге деген сағыныш пен махаббат, өмірлік толғаныс айқын сезілді. Ерсұлтан Мұстафаевтың поэзиясы – жас буынға өнеге боларлық терең ойымен, көркем тілімен және ұлттық рухты асқақтататын мазмұнымен ерекшеленетін тағылымды туындылар.Ерсұлтан Мұстафаев – поэзия мен өнерді өмірінің мәніне айналдырған қаламгер. Ол 1985 жылы 7 желтоқсанда Жаңақорған ауданына қарасты Бесарық ауылында дүниеге келген. Туған ауылындағы Жүсіп Қыдыров атындағы орта мектепті тәмамдап, 2003 жылы Түркістан қаласындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінің өнер факультетіне оқуға түсіп, театр мамандығы бойынша білім алған. Жоғары оқу орнын аяқтағаннан кейін Түркістан қаласындағы «Сазды» драма театрында актер ретінде қызмет атқарып, сахна өнерінде тәжірибе жинақтады. Кейін Жаңақорған ауданындағы Манап Көкенов атындағы аудандық мәдениет үйінде еңбек етті. 2010 жылдан бері Бесарық ауылындағы «Бесарық» балалар өнер мектебінде драма үйірмесінің жетекшісі болып жұмыс істеп, жасөспірімдердің өнерге деген қызығушылығын арттыруға үлес қосып келеді.&nbsp;Ақынның шығармашылық жолының қалыптасуына қазақ балалар әдебиетінің көрнекті өкілі, Жаңақорған ауданының құрметті азаматы Адырбек Сопыбековтің ықпалы зор. Ерсұлтан Мұстафаев бала кезінен бастап ұстазын өзіне рухани бағдар тұтып, поэзия әлеміне сол кісінің жетелеуімен келген. Ол 2015 жылы туған жері Бесарық ауылында «Қаратаудан таңдайыма тамған жыр» атты алғашқы шығармашылық кешін өткізген.<blockquote>– Шығармашылық кешіме «Туған жердің перзентімін» деген тақырыпты плуды жөн көрдім. Бұл іс-шараны ұйымдастыруға өзім қызмет етіп жүрген «Бесарық» балалар өнер мектебі ұйытқы болды. Осы кеш арқылы халыққа не бере алдым... Бүгінде эстрадада орындалып жүрген авторлығымдағы бірнеше ән бар. Олардың қатарында 2005–2006 жылдары жазылған «Махаббат арман», «Сағынамын», «Іздеймін», «Қыздар-ай» секілді әндер сол кезеңде тыңдарман тарапынан жақсы қабылданды. Бұл әндердің сазын менімен бірге оқыған Бақытжан Мұстафаев жазды. Сондай-ақ, Жаңақорған ауданының 90 жылдығына арналған «Жаңарған Жаңақорған» атты әніміз бар. Оның сазын Мейрамбек Мырзахметов жазған. Міне осы әндер кешімізде орындалды. Поэзия адамды рухани тұрғыдан өсіреді, ой көкжиегін кеңейтеді. Әрбір қаламгер уақыт өте келе кемелдену кезеңіне жетеді деп ойлаймын. Бұл кеш – 40 жасқа қадам басқан шағымда өмір жолымда қалатын бір естелік. Кеш барысында соңғы жылдары жазылған өлеңдерім оқылып, жаңа әндер орындалды. Оқырмандарым мен тыңдармандарымның жылы лебізі мен ыстық ықыласы – мен үшін үлкен шабыт. Осы уақытқа дейін жасаған дүниелерімді халыққа шынайы ықыласпен ұсына алдым деп есептеймін, – дейді ақын.</blockquote>Шараға аудан әкімінің орынбасары Бектас Нуридинов қатысып, сөз сөйледі. Ол өз сөзінде Ерсұлтан Мұстафаевтың ауданның әдеби-мәдени өміріне қосып жүрген үлесін атап өтіп, шығармашылық жолына тоқталды. Сондай-ақ, ақынға аудан әкімінің Алғыс хаты мен арнайы сый-сияпаты табысталып, алдағы шығармашылық жолына сәттілік тіледі.Аружан МАРАТҚЫЗЫФото: автордан

Жаңақорған: Тағылымды-мәдени іс-шара өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Қызылорда облысы, Сырдария ауданына қарасты Бесарық ауылы бүгінде аймақтағы ең үлгілі елді мекендердің біріне айналып отыр. Соңғы жылдары ауылдың әлеуметтік-экономикалық дамуы қарқын алып, инфрақұрылымы жаңарып, тұрғындар үшін қолайлы өмір сүру ортасы қалыптасты. Елді мекеннің көркейіп, жаңаша кейіпке енуіне жергілікті кәсіпкерлік құрылымдар мен туған жерге жанашыр азаматтардың қосқан үлесі зор.Бүгінде «Берекелі Бесарық» атауы ауылдың шынайы болмысын айқындайды. Ауыл орталығы абаттандырылып, гүлзарлар мен жасыл желекке бөленген аллеялар тұрғындар мен қонақтардың көзайымына айналған. Жолдары тегіс, көшелері жарық әрі таза. Демалыс саябағы, субұрқақтар мен балалар ойын алаңдары ауылдың ажарын аша түскен.Ауылдың дамуына сүбелі үлес қосып отырған ірі шаруашылықтардың бірі – «Абай-Дәулет» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі. Аталған серіктестік күріш өндірумен қатар төрт түлік мал шаруашылығын дамытып келеді. Сонымен бірге кәсіпорын басшылығы бизнестің әлеуметтік жауапкершілігін де басты назарда ұстап, ауылды абаттандыру, жолдарды асфальттау, әлеуметтік нысандарды жөндеу және демалыс орындарын жаңғырту бағытында тұрақты қолдау көрсетіп келеді.Телевизиялық түсірілім тобы ауылға арнайы келіп, қалаға бергісіз келбетке енген Бесарықтың тыныс-тіршілігімен және «Абай-Дәулет» серіктестігі қолға алған түйеқұс шаруашылығымен танысты. Бұл – ауыл шаруашылығындағы тың бағыттардың бірі ретінде ерекше қызығушылық тудырып отыр.Бесарық ауылында кәсіпкерлік саласы да қарқынды дамып келеді. 2023 жылы «Ауыл аманаты» жобасы аясында заманауи бизнес орталық пайдалануға берілді. Қазіргі таңда бұл орталықта 12 кәсіпкер өз кәсібін жүргізіп, түрлі өнімдер шығарып отыр. Атап айтқанда, пластик құты шығаратын шағын цех тәулігіне мыңдаған өнім өндіріп, нарық сұранысын қамтамасыз етуде. Сонымен қатар қолөнер шеберханасында көрпе-төсек, қыз жасауына қажетті бұйымдар тігіліп, ал наубайханада нан және кондитерлік өнімдер дайындалып, қала дүкендеріне жөнелтілуде. Бүгінде бұл кәсіпорындарда 45 адам тұрақты жұмыспен қамтылған.Ауылдың әлеуметтік-экономикалық жетістігі 2023 жылы жоғары бағаланып, Бесарық облыс бойынша «Үздік ауыл» атағын иеленді. Бұл жетістік – жүйелі жоспарлау мен инвестицияның нақты нәтижесі. Екі мыңнан астам халқы бар елді мекенде жұмыссыздық деңгейі өте төмен. Тұрғындардың басым бөлігі мал шаруашылығымен айналысып, облыс орталығы мен қала нарығын ет өнімдерімен қамтамасыз етіп отыр.Бесарық ауылдық округі әкімдігі аппаратының мәліметінше, 2025 жылға арналған бюджет көлемі 278 млн 397 мың теңгені құрады. Оның ішінде Мәдениет үйіне 50 млн 587 мың теңге бөлініп, жоспарланған жұмыстар толық орындалған. Сонымен қатар 2025 жылы салық түсімдері бойынша 16 млн 135 мың теңге бюджетке түскен. Атап айтқанда, жер, мүлік және көлік салығынан жиналған қаржы 100 пайызға орындалған.Ауылдың санитарлық тазалығы мен көркейту-көгалдандыру жұмыстары тұрақты түрде жүргізіледі. Ішкі аяқ су каналдары тазартылып, 400-ге жуық көшет отырғызылған. Аудандық бюджет есебінен 10 млн теңге бөлініп, балалар ойын алаңы салынды. Сондай-ақ ауылға кіреберіс автожол бойына жарық бағаналары орнатылып, бұл мақсатқа 39 млн теңгеден астам қаржы жұмсалды.Мәдениет саласында да жүйелі жұмыстар атқарылуда. «Бесарық ауылдық мәдениет үйінде» 13 қызметкер еңбек етеді. Мұнда ән, би, қолөнер, домбыра, хор, жайдарман, көркем сөз бағыттары бойынша 10 үйірме жұмыс істейді. 17 жылдық тарихы бар «Жаншуақты» халықтық әжелер ансамблі ауыл мәдениетінің айнасына айналған.Білім және денсаулық сақтау салалары да назардан тыс қалған емес. Мектепте 85 мұғалім қызмет етеді, олардың 98 пайызы – жоғары білімді мамандар. Ал дәрігерлік амбулатория 1570 тұрғынға қызмет көрсетіп, күндізгі стационар, егу және ем-шара кабинеттерімен толық қамтылған. Бір жедел жәрдем көлігі бар.Кәсіпкерлікті қолдау бағытында 2024 жылы «Өңірлік инвестициялық орталық» арқылы бірнеше жоба мақұлданып, ондаған миллион теңге несие берілген. Мал шаруашылығы мен ауыл шаруашылығы техникасын алуға бағытталған жобалар табысты іске асуда.Сонымен қатар «Абай-Дәулет» ЖШС демеушілігімен ауылдағы әлеуметтік мәселелер кезең-кезеңімен шешіліп келеді. Аяқ су жүйесі толық жаңартылып, каналдар тазаланып, жаяу жүргіншілер жолдары салынған. Бұл жұмыстарға ондаған миллион теңге жеке қаражат жұмсалған.Қорыта айтқанда, Бесарық ауылы – мемлекет, кәсіпкер және халықтың бірлескен еңбегінің нақты нәтижесін көрсетіп отырған үлгілі елді мекен. Мұндағы жүйелі даму алдағы уақытта да өз жалғасын табары сөзсіз.

Берекелі Бесарық – тұрақты даму мен кәсіпкерлік өркендеген ауыл

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Соңғы жылдары өңірде ауыл шаруашылығының тың бағыттарына бетбұрыс байқалады. Соның бірі – бұрын-соңды көпшілік тек теледидар мен деректі фильмдерден ғана көріп жүрген африкалық түйеқұсты жерсіндіру. Қазіргі таңда Сырдария ауданына қарасты Бесарық ауылында түйеқұс өсіру табысты кәсіпке айналып келеді.Африка құрлығында кең таралған бұл ірі құсты өңірге әкелуге «Абай-Дәулет» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі демеушілік жасаған. Түйеқұстар Өзбекстан Республикасы арқылы жеткізілген. Табиғаты ыстық әрі ылғалды климатқа бейімделген құсқа бастапқы кезеңде Қазақстанның ауа райына үйрену оңайға соқпаған. Осыған байланысты түйеқұстар әуелі Сарыағаш қаласында бір ай бойы арнайы күтімде болып, карантиннен өткен. Мамандардың бақылауынан кейін ғана олар Бесарық ауылына әкелінген.Алғашында ауыл тұрғындары бұрын-соңды көрмеген ерекше құсқа таңданыспен әрі күмәнмен қараған. Дегенмен уақыт өте келе түйеқұстар жергілікті ортаға бейімделіп, ауыл халқының да көздері үйрене бастаған. Қазір бұл құстар шаруашылықтың бір ерекшелігіне айналған.Сыртқы бейнесі сұсты көрінетін түйеқұстың пайдасы орасан зор. Аталығының бойы үш метрге жуықтап, салмағы 100-140 келіге дейін жетеді. Ал аналығы толық жетілген кезінде шамамен 1 метр 70 сантиметрге дейін өседі. Түйеқұстың еті диеталық өнім ретінде жоғары бағаланады. Қауырсындары сахналық костюмдер мен сәндік бас киімдер жасауға қолданылады. Ал жұмыртқасының салмағы 2,5 келіден 4 келіге дейін жетіп, нарықта ерекше сұранысқа ие.Шаруашылықты жүргізіп отырған «Бесарық» ЖШС директоры Мақсат Биболатов түйеқұс өсіруді қалдықсыз өндіріс ретінде қарастырып, бұл кәсіптен үлкен табыс күтіп отырғанын айтады.<blockquote>– Алғашында 12 түйеқұсты әрқайсысын 400 мың теңгеден сатып алдық. Олардың басым бөлігі – бес жастағы құстар. Кейін тағы бір бөлігін алдырдық, бағасы өзгерген жоқ. Жасы мен салмағына аса мән берілмейді. Қазіргі таңда елімізде түйеқұс өсірумен айналысып отырған шаруашылықтардың жұмысы алға басып келеді. Себебі бұл құстың өніміне сұраныс жоғары. Еті, әсіресе, қан қысымы мен қант диабетімен ауыратын адамдарға өте пайдалы. Сондықтан бұл бағытқа қызығушылық жыл сайын артып келеді, – дейді ол.</blockquote>Мамандардың айтуынша, түйеқұс аса көп күтімді қажет етпейді. Шаруашылықта екі ғана баптаушы барлық жұмысқа үлгеріп отыр. Құстар үшін ашық, кең алаң пайдалы. Алдағы уақытта түйеқұстардың өсіп-өнуіне барынша қолайлы жағдай жасау жоспарлануда. Негізінен түйеқұс 1,5 жасынан бастап жұмыртқалай бастайды. Алдағы уақытта инкубатор құрылғысын сатып алу мәселесі де мамандармен келісілген.Түйеқұстарды азықтандыру аса қиын емес. Оларға жоңышқа, жүгері, бидай секілді жем-шөп беріледі. Уақытылы суарып, күтім жасалса, құстар көп ауырмайды. Ал қандай да бір ауру белгілері байқалған жағдайда Сарыағаштағы арнайы мамандар көмек көрсетуге дайын. Қазіргі таңда шаруашылықтың басты мақсаты – түйеқұстардың санын көбейту. Ал құс басы артқан соң өнімдерін сатуды және сыртқы нарыққа шығуды да жоспарлап отыр.<blockquote>– Көпшілік түйеқұстың өнімдері туралы толық біле бермейді. Негізінде оның терісі, тұяғы, тұмсығы, еті мен жұмыртқасы түгелдей кәдеге жарайды. Терісі өте берік, піл мен қолтырауынның терісіне теңестіріледі. Одан аяқ киім, сөмке және сәндік бұйымдар жасауға болады. Ал еті мейрамханаларда диеталық тағам ретінде жоғары сұранысқа ие, – дейді серіктестік басшысы.</blockquote>Түйеқұстар негізінен сәуір мен қазан айлары аралығында жұмыртқалайды. Бір құс аптасына бір-екі жұмыртқа беріп, бір маусымда 50-60 жұмыртқаға дейін өнім беруі мүмкін. Қазіргі таңда нарықтағы бір жұмыртқаның бағасы 3-5 мың теңге аралығында сатылса, етінің бір келісі 7-12 мың теңгеге дейін бағаланады. Демек, дұрыс күтім жасалып, жем-шөбі уақытылы берілсе, бұл кәсіптің табысы да қомақты болмақ.Қазіргі таңда елімізде түйеқұсты жерсіндіріп отырған фермерлердің қатары артып келеді. Алдағы уақытта Сырдария ауданында да бұл бағытта бәсекеге қабілетті шаруашылықтардың саны көбейеді деген сенім бар. Қазірдің өзінде ауыл тұрғындары арасында түйеқұс сатып алу жолдарын сұрастырып жүргендер аз емес.Айта кету керек, түйеқұстар – жер бетінде миллиондаған жыл бұрын пайда болған көне құстардың бірі. Олар негізінен Африка мен Австралия құрлықтарында тіршілік етеді және шөлейтті аймақтарға жақсы бейімделген. Ғалымдардың деректеріне сүйенсек, шамамен 300 жыл бұрын түйеқұстар Африкадан бөлек Палестина мен Кіші Азия аумақтарында да кеңінен таралған.

Сырдария ауданында экзотикалық құс өсіру табыс әкелуде

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Қазіргі таңда күнделікті экологиялық ахуалдың нашарлауы, тағам өнімдерінің құнарсыздануы мен сыртқы ортаның түрлі жағымсыз факторлары адам денсаулығына кері әсерін тигізіп отыр. Осындай жағдайда ағзаны табиғи өнімдермен қуаттандырудың маңызы арта түскені белгілі. Солардың ішінде ғасырлар бойы шипалы қасиетімен танылған ара балы – денсаулыққа таптырмас табиғи өнім.Халық арасында балды ас мәзірінің сәні ғана емес, түрлі аурудың алдын алатын емдік құрал ретінде пайдалану дәстүрі ертеден қалыптасқан. Мамыр айынан қыркүйекке дейінгі аралық – аралардың тынымсыз еңбек етіп, бал жинайтын негізгі кезеңі. Бұл уақытта омарташы қауым үшін нағыз қарбалас жұмыс басталады. Соңғы жылдары табиғи өнімге деген сұраныстың артуына байланысты омарташылықпен айналысушылардың қатары да көбейіп келеді.Сырдария ауданына қарасты Шаған ауылының тұрғыны, зейнеткер Мұрат Жартыбаев – осындай тың кәсіпті таңдаған жандардың бірі. Ол омарташылықпен айналысып келе жатқанына шамамен он бес жылға жуықтағанын айтады. Оның сөзінше, бұл кәсіп сырттай қарағанда оңай көрінгенімен, іс жүзінде үлкен жауапкершілік пен төзімділікті талап етеді.<blockquote>– Омарташы болу үшін араны күтіп-баптаудың қыр-сырын жақсы меңгеру қажет. Бұл кәсіп аса ұқыптылықты, сабырлылықты талап етеді, – дейді Мұрат аға.</blockquote>Алғашында омарташылықтың негіздерін Александр есімді танысынан үйренген ол, кейін ойлана келе бал арасын өсіруді толықтай қолға алады. Ең алдымен омарта орналасатын орынды дұрыс таңдаудың маңызы зор. Ол желден қорғалған, құрғақ әрі тыныш аумақта болуы керек. Сонымен қатар айналасында бау-бақша, ағаштар, түрлі гүлдер мен шөптер өсетін, ара бал жинай алатын табиғи орта болуы шарт. Ара ұяларының құрылысы мен орналасу тәртібі де ерекше назар аударуды қажет етеді.<blockquote>– Бастапқыда небәрі екі ара отбасын сатып алдым. Кез келген істің бастауы қиын болатыны рас. Осы кәсіпті жақсы білетін жандардан кеңес алып, арнайы кітаптар оқып, көп іздендім. Қателіктерден сабақ алып, тәжірибе жинақтадым. Уақыт өте келе істің қызығына беріліп кеттім, – дейді омарташы.</blockquote>Табандылық пен еңбектің арқасында бүгінде Мұрат Жартыбаевтың омартасында он жәшікке жуық ара отбасы бар. Ара ұялары көбейген сайын өнім көлемі де арта түседі. Бал жинау маусымында омарташы араларды түрлі өсімдіктер гүлдейтін алқаптарға көшіріп отыруға мәжбүр.Ара – еңбекқорлығымен ерекшеленетін жәндік. Олардың тіршілігі қатаң тәртіпке негізделген. Бір омартада аналық, аталық, жұмысшы және күзетші аралар өз міндеттерін мүлтіксіз орындайды. Бал жинамайтын, жалқау араларды күзетші аралардың ұяға кіргізбейтіні де – табиғаттың өз заңы.Сонымен қатар ара өте сезімтал әрі тазалықты сүйетін жәндік саналады. Сондықтан омартаның таза болуы – сапалы өнім алудың басты кепілі. Ұялар үнемі тазартылып, бақылауда болған жағдайда ғана жоғары сапалы бал алуға мүмкіндік бар.Балдың емдік қасиеті ерекше. Ол адам ағзасын дәрумендермен, ақуызбен, түрлі ферменттермен және қоректік заттармен байытады. Табиғи өнім болғандықтан ара балы медицина мен косметология саласында да кеңінен қолданылады. Сондықтан омарташылық – әрі денсаулыққа пайдалы, әрі табыс әкелетін қайырлы кәсіп.Аралардың денсаулығына да ерекше көңіл бөлінеді. Омарташының айтуынша, бал арасы екі жылда қартаяды. Аптасына кемінде екі рет тексеріс жүргізіледі. Кейде араның бойынан кенелер байқалып, түрлі ауру белгілері анықталады. Жалпы бал арасының қырықтан астам ауруы бар екен.Күз мезгілінде аралар біртіндеп ұяларына жиналып, қыстаққа дайындалады. Олар 5–6 градус суыққа шыдай алмайды, қыста әлсіз болады. Сондықтан қысқы азық ретінде өздері жинаған балды пайдаланады.Омарташылар алғашқы балды мамыр айының соңына қарай, кейін жантақ гүлдеген кезде жинайды. Әр өңірдің балы сол жердің өсімдігі мен табиғатына байланысты ерекшеленеді. Бүгінде экологиялық таза, табиғи өнімге деген сұраныс жоғары. Ауыл мен қала тұрғындарынан бөлек, Алматы мен Астана қалаларынан да тапсырыс көп түсуде. Балдың бағасы да халыққа қолжетімді.Ара бағу көп қаржыны талап етпегенімен, тынымсыз еңбекті қажет ететінін түсінген Мұрат Жартыбаевтың ұлы Дәулет те әке кәсібін жалғастыруды жоспарлап отыр. Бұл – адал еңбекпен береке табудың жарқын үлгісі.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары