<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қызылорда облысы бойынша экология департаменті өткен жылдың қорытындысымен қоршаған ортаны қорғау саласында 55 субъектіге бақылау шараларын ұйымдастырып, 117 экологиялық заңнама талаптарын бұзу фактілерін анықтаған. Ал ғарыштық мониторинг нәтижесімен аймақта 113 рұқсатсыз қалдық орындары анықталып, республикада алғашқылардың бірі болып, қысқа мерзімде қалдықтар орындары 100% жойылды. Бұл туралы Қызылорда облысы бойынша экология департаменті басшысының орынбасары Алмас Искаков айтты.<blockquote>- 2025 жылы «Таза ауа» іс-шарасы аясында 108 автокөлікке зертханалық бақылау жұмыстары жүргізіліп, нәтижесінде аластағыш заттарының белгіленген нормативтерден асуы анықталған автокөлік иелеріне әкімшілік шара көрілді. Бұдан басқа, «Сырдария өзені бассейнінің қоршаған ортаны қорғау және су сапасы жөніндегі 2025-2027 жылдарға арналған Қазақстан – Өзбекстан бірлескен жұмыс тобының жоспарына» сәйкес Сырдария өзенінің тоқсан сайын 7 нүктеден сынамалар алынып, негізігі ластағыш заттардың нормативтен асу деректері анықталмады. Экологиялық рұқсат берудің заңда белгіленген мерзімі 45 жұмыс күн болса, 2025 жылдың қорытындысымен рұқсат берудің орташа мерзімі 31 жұмыс күнді құрады. Алдын ала сараптама жүргізу кезеңі заңда белгіленген мерзімі 5 жұмыс күннің 3 жұмыс күнін құрады. Департаментпен сараптама жүргізу барысында экологиялық қауіптілігі жоғары объектілер бойынша 3 жобалық құжаттама сарапшылық кеңес отырысымен қаралды. Жалпы, облыс бойынша 2025 жылы берілген шығарындылардың лимиті 47,6мың тоннаны құрады. Бұл көрсеткіш 2024 жылмен салыстырғанда 1500 тоннаға төмен. Айта кететін жайт, 2025 жылдың 5 шілдесінде «Таза Қазақстан» онлайн платформасы және TazaQazBot Телеграм-чат-боты пилоттық режимде жұмысын бастады. Аталған платформа мен чат-бот арқылы тұрғындар коммуналдық мәселелер бойынша өтінімдерін жібере алады,- деді Алмас Ильясұлы.</blockquote><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/orsha_an_ortany_or_au_ajma_ta_n_tizheli_ba_ylau_men_tazartu_zh_mystary_dajy_zh_rgizilude_bdf7ccccbb.jpg" alt="Қоршаған ортаны қорғау аймақта нәтижелі бақылау мен тазарту жұмыстары ұдайы жүргізілуде.jpg">Фото: freepik.com

Қоршаған ортаны қорғау: аймақта нәтижелі бақылау мен тазарту жұмыстары ұдайы жүргізілуде

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> QR-кодтар біздің күнделікті өміріміздегі қалыпты бөлігіне айналды. Біз кофе, бензин, көлік тұрағына, көрсетілген қызмет үшін ақыны телефон экранын бір басып, скан жасау арқылы төлейміз. Қызмет көрсету саласында &nbsp; QR-кодтар терминалдар мен қағаз мәзірдің орнына жүріп, &nbsp;соның арқасында қызметті әп-сәтте алу мүмкіндігіне ие болдық. Дәл осыны енді алаяқтар &nbsp;пайдалануда.Бүгінгі таңда алаяқтарға банк жүйесін бұзудың қажеті жоқ, олар оның жеңіл жолын тапқан, яғни қызметтер көрсету саласында QR-кодтарды ауыстырып, адамдарды жаған сайттарға бағыттайды.Бұл қалай жұмыс істейтіні &nbsp;және неге мұқият адамның өзі неліктен олардың құрығына түсіп қалатындары жөнінде Fingramota.kz-пен бірге қарастырып көрелік.Схема қалай жұмыс істейдіQR-код — бұл тек шифрланған сілтеме. Өзі ол ешқандай қауіп тудырмайды. Қара төртбұрыштардан тұратын сурет қауіпті емес, қауіптісі оның қайда апаратыны. QR-кодты кез келген онлайн- сервистің көмегімен бір минут ішінде жасай аласыз. Шынайы кодты ауыстыру да оңай: тек жаңа кодты басып шығарып, оны түпнұсқаның бетіне жабыстырсаңыз &nbsp;жеткілікті. Пайдаланушы кодтарды сканерлейді — &nbsp;және кафе, тұраққа төлем жасау автоматының немесе төлем сервисінің ресми сайтының орнына сырт көзбен қарағанда шынайы беттен аумайтын жалған бетті ашады. Логотиптер, фирмалық түстері, сайттың құрылымы — бәрі әдеттегідей көрінеді және күдік тудырмайды.Оқиға ары қарай әр түрлі сценариймен өрбуі мүмкін. Алаяқтар «төлем жасау» немесе «тапсырысты растау» үшін банк картасының деректерін енгізуді, «операцияны орындау үшін» СМС-пен келетін кодты сұратады, &nbsp;«қосымшаны жаңартуды» орнатуды немесе қосымша сілтемеге өтуді сұрайды. Кейбір беттерде автоматты түрде іске қосылатын бәсекеге қабілетті скрипт сақталуы мүмкін.Болған оқиғалар: бұл іс жүзінде қалай болады«QR&nbsp;бойынша мәзір»Ірі қаладағы кафелердің біріне келуші мейман үстелдегі QR-кодты &nbsp;сканерлейді. Әдеттегідей, мәзір ашылып, ешбір күдік туғызбайды. Соңынан &nbsp;төлем жасаған кезде оған «төлемді растауды» — SMS-пен келген кодты енгізуді сұрйыд. 20 минуттан кейін шоттан 180 000 теңгеден астам ақша есептен шығарылады. Кейін белгілі болғандай, түпнұсқа QR-дың үстіне жалған коды бар мөлдір пленка жабыстырылғаны анықталды. Мекеме иелері &nbsp;ол жөнінде мейманнан шағым түскеннен кейін ғана білген.«QR бойынша тұраққа төлеу»Ер адам терминалдағы QR-коды арқылы тұрақ ақысын төледі. Ашылған сайт қалыпты болып көрінді —дизайні, логотипі және құрылымы бірдей. Айырмашылық байқалмады: домен тек бір әріппен ерекшеленді. Ол 500 теңге төлеу үшін карта деректерін енгізді. Төлем өтті, бірақ кейінірек картадан бірнеше рет үлкен сома төленген болып шықты.«Мерзімі өтіп кеткеннен кейінгі жеткізу»Тұрғын есік алдында QR-коды мен «Жеткізу мәліметтерін нақтылау үшін QR&nbsp;бойынша&nbsp;өтуіңізді сұраймыз»&nbsp;деген &nbsp;қолтаңбасы бар хабарлама алды. Хабарлама ақылға қонымды болып көрінді — жөнелтушіні көрсетпестен, бірақ жеткізу қызметтеріне тән жазбамен. Кодты сканерлеу кезінде сайт ашылды, онда «қайта жіберу» ақысы — 1200 теңгені төлеу ұсынылды. Парақша әдеттегідей көрінді: стандартты ақы төлеу нысаны, аз мәтін, карта деректерін енгізу өрісі және растау батырмасы.Ер адам деректемелерді енгізді және кейінірек бұл деректер сыртқы сайттарда онлайн сатып алу үшін пайдаланылды.Мұндай схемалардың жұмыс істеу сыры неде?QR-кодын көзбен «оқу» мүмкін емес - біздің алдымызда тек ақ-қара квадрат, ал нақты адресат сканерлеуден кейін ғана ашылады. Адам сілтеменің нақты қайда апаратынын алдын-ала көрмейді, сондықтан техникалық белгілерге емес, сыртқы контекстке назар аударады: тақта, логотип, таныс орта.Осыны алаяқтар пайдаланады. Олар банктердің қорғанысын бұзуға тырыспайды, олар адамдардың іс-қимылын қолданады: байланыссыз ақы төлеу әдеті; таныс интерфейс пен дизайнға деген сенім; кезекте, автотұрақта немесе жеткізу кезіндегі асығыстық және іс-әрекеттің автоматты түрде болуы.Салдарынан назар тексеруден қарағанда жылдамдыққа ауысады және адам өз деректеріне қол жеткізу нені ашатыны туралы ойланбастан әрекетті растайды.Алаяқтардың қармағына қалай түспеуге болады?QR-коды&nbsp;бар тақтайшаны немесе жапсырманы мұқият тексеріңіз.&nbsp;Егер код екіншісінің үстіне желімделген болса, түсі, өлшемі әртүрлі болса немесе ескі бетінде жаңа болып көрінсе — сканерлемеген дұрыс. Өткеннен кейін сайттың&nbsp;мекенжайын&nbsp;тексеріңіз:&nbsp;ол ресми болуы, https-тен басталуы, құлып белгісі болуы тиіс және тақырыпта қосымша таңбалар, цифрлар немесе қателер болмауы тиіс. Төлем жасамас бұрын компанияның атауы мен төлем сомасы көрсетілгеніне көз жеткізіңіз.&nbsp;Егер сайт карта деректерін «тек кіру үшін» енгізуді сұраса, бұл тоқтауға себеп болады. Тексерілген көзде төлемге өзіңіз бастама жасамасаңыз,&nbsp;ешқашан CVV, PIN-кодтарын&nbsp;және растау кодтарын енгізбеңіз. Қосымшаларды&nbsp;орнатпаңыз немесе оларды QR-кодтарындағы сілтемелер арқылы жаңартпаңыз,&nbsp;ресми қызметтер тек App Store-ден немесе Google Play-ден жүктеледі. Ақы төлеу&nbsp;үшін таныс банктік қосымшаларды&nbsp;ғана&nbsp;пайдаланыңыз,&nbsp;ал күмәндансаңыз, балама ақы төлеу тәсілдерін сұраңыз (касса, терминал, қағаздағы прайс). Күтпеген сәлемдемелер мен хабарландырулардан сақ болыңыз:&nbsp;ақпаратты QR-коды арқылы емес, жеткізу қызметі арқылы тікелей тексеріңіз. Интернеттегі операцияларға қаражат қозғалысы туралы хабарламалар мен лимиттерді қосыңыз,&nbsp;бұл күдікті есептен шығаруды уақытында байқауға көмектеседі. Егер сіз күдікті кодты сканерлеген болсаңыз, онда:- банкке дереу хабарласыңыз және қажет болған жағдайда картаны бұғаттаңыз;-&nbsp;интернет-банкте, электрондық поштада және басқа да маңызды қызметтерде&nbsp;құпиясөздеріңізді&nbsp;өзгертіңіз;- барлық&nbsp;аккаунттарыңыз&nbsp;үшін екі факторлы аутентификацияны қосыңыз;- құрылғыдағы интернетті өшіріп, оны антивируспен тексеріңіз.Сондай-ақ алдағы күндері сіздің шотыңыздағы барлық операцияларды мұқият қадағалап отыруды ұсынамыз.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/1902infographics_kaz_b964423dd4.png" alt="1902infographics-каз.png">Бүгінгі таңда алаяқтық өзін ыңғайлы етіп жасырады: бәрі тез,&nbsp;қалыпты&nbsp;және күдіксіз. Сондықтан цифрлық қырағылық артық сақтық емес, жаңа қаржылық әдет. Кейде қауіпсіздік&nbsp;«сканерлеу» батырмасын&nbsp;басқанға дейін бір секундтық үзіліс болып табылады.Өзіңізге, ақшаңызға қамқор&nbsp;болыңыз&nbsp;және Fingramota.kz-пен бірге&nbsp;қаржылық сауаттылығыңызды&nbsp;арттырыңыз!Фото: fingramota.kz

«Бір «скан-қимыл» ақшаңызға минус»: алаяқтар қызмет көрсету саласында жалған QR-кодтарды қалай пайдаланады

Айгүл ӘБДІРАМАНОВА, қауымдастырылған профессор:  Біздің ұсыныстарымыз тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алуға бағытталады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаев, ҚР Сыртқы істер министрінің орынбасары Әлібек Қуантыров, Еуропалық Одақтың Қазақстандағы елшісі Алешка Симкич, Еуро Одаққа мүше мемлекеттердің Қазақстандағы елшілерінің қатысуымен Қызылорда облысының инвестициялық әлеуеті талқыланған дөңгелек үстел өтті.Аймақ басшысы өңірдің инвестициялық ахуалы мен экономиканы әртараптандыруда атқарылған жұмыстарға тоқталды.<blockquote>«Өткен жылы Президентіміз Сыр өңіріне жасаған жұмыс сапарында инвестициялық климатты жақсарту, бизнес жүргізу үшін қолайлы жағдай жасау бағытын жалғастыруды тапсырған болатын. Бүгінде облыс экономикасын әртараптандыру арқылы жоғары өнімді, экспортқа бағдарланған шикізаттық емес өңдеу өнеркәсібін құру &nbsp;жұмыстарын кезең-кезеңімен атқарудамыз. Өздеріңізге белгілі, бүгінде су ресурстары – тек Қазақстан ғана емес, Орта Азия мемлекеттері үшін де өте өзекті мәселе. Облыстың экономикалық, экологиялық жағдайы, халқының тыныс-тіршілігі Сырдария өзенінің деңгейіне, Арал теңізінің жағдайына тікелей байланысты. Су ресурстарын неғұрлым тиімді пайдалану, су үнемдеу технологияларын енгізу, су жүйелерін цифрландыру – бүгінгі күннің басты талабы. Облыстың агроөнеркәсіп кешеніне инвестиция тартуда осы мәселелерге басымдық беріледі», – деді аймақ басшысы.</blockquote>Жиында Әлібек Қуантыров, Алешка Симкич, облыс прокуроры Р. Ожаров, облыс әкімінің орынбасары Ардақ Зебешев, «Рока групп» серіктестігінің бас директоры Даниэль Эрнандес, «Харвест Агро» компаниясының жоба басшысы Дәулет Увашев пікір білдірді.Еліміз тәуелсіздік алғаннан бері Еуропалық Одақ мемлекеттерімен ашық әрі сенімді дипломатиялық қарым-қатынас орнатқан. Бүгінде Қазақстан – Еуро Одақтың Орта Азиядағы негізгі инвестициялық және сауда-экономикалық серіктесі.Кеше қонақтар Қызылорда қаласындағы әлеуметтік нысандарды араласа, бүгін Сырдария ауданының Бесарық елді мекеніндегі шағын өнеркәсіптік аймақтың жұмысымен танысады. Бұл сапар әріптестікті жаңа деңгейге шығаруға оң серпін бермек.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/yzylorda_oblysyny_investicziyaly_leueti_2_8fea75ea5d.jpg" alt="Қызылорда облысының инвестициялық әлеуеті 2.jpg">

Қызылорда облысының инвестициялық әлеуеті талқыланды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Отбасы орталығында «Отбасы құндылықтары және Конституция» тақырыбында дөңгелек үстел өтті. Шара мақсаты – отбасы институтының қоғамдағы стратегиялық маңызын кеңінен талқылау, ҚР Конституциясында бекітілген отбасы, ана, әке және баланы қорғау жөніндегі нормалар мен қағидаттарды түсіндіру, ұлттық және жалпыадамзаттық құндылықтарды насихаттау, сондай-ақ отбасы тәрбиесі арқылы азаматтық жауапкершілік пен құқықтық мәдениетті қалыптастыруға ықпал ету.Келелі жиында қалалық мәслихат депутаты, заң ғылымдарының кандидаты М.Қылышбайқызы және саясаттанушы, тарих ғылымдарының магистрі, зерттеуші-педагог Э.Нұрпейісова сөз сөйлеп, конституциялық реформаға қатысты кәсіби тұжырымдарын ортаға салды. Қызылорда медициналық жоғары колледж студенттерінің қатысуымен өткен шара барысында белсенді пікір алмасу орын алып, референдумның маңызы кеңінен талқыланды. Сондай-ақ, 15 наурызда өтетін республикалық референдумға қатысу әрбір азаматтың ел болашағына деген саналы көзқарасының көрінісі екені атап өтіліп, қоғам өкілдері жаңа Конституцияны қолдауға шақырды.

«Отбасы құндылықтары және Конституция» тақырыбында дөңгелек үстел өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаев ҚР Сыртқы істер министрінің орынбасары Әлібек Қуантыровпен, Еуропалық Одақтың Қазақстандағы елшісі Алешка Симкичпен кездесті. Кездесуде инвестиция тарту мәселесі талқыланды.<blockquote>«Біз аймақтың экологиялық жағдайына ерекше мән береміз. Басты басымдықтардың бірі – Арал теңізінің экожүйесін сақтау, суды, соның ішінде трансшекаралық су ресурстарын тиімді басқару. Арал теңізінің апатты жағдайы тек өңірге немесе бір елге ғана емес, әлемге теріс әсерін тигізуде. Құм көшкінін тоқтатудың бірден-бір жолы – теңіз ұлтанын көгалдандыру, жергілікті климатқа сай өсімдіктерді егу. Бүгінде халықаралық қорлардың демеушілігімен Арал теңізінің құрғаған табанына сексеуіл егілуде. Былтыр егін шаруашылығында су үнемдеу технологияларын пайдалану көлемі 8100 гектарға жеткізіліп, 2024 жылмен салыстырғанда 2 есе артты. Шетелдік компаниялардың қатысуымен су үнемдеу технологияларын қолдану арқылы жүгері, техникалық қарасора, соя дақылдарын егетін 3 ірі жоба жүзеге асуда. Тағы бір маңызды бағыт, 2024 жылы ашылған, Орталық Азиядағы алғашқы геопарк атанған «Арал геопаркін» дамыту мәселесіне назар аударғым келеді. Бұл жоба өңірдің табиғи, тарихи, туристік әлеуетін дамыту арқылы орнықты экономикалық-әлеуметтік өсімге серпін береді. Өткен жылы Қызылорда облысы «Арал геопаркін» ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік геопарктер тізіміне енгізу жөнінде өтінім берді. &nbsp; Арал өңірінде орнықты даму мен экологиялық туризмге бағытталған бастамаларды ілгерілетуде Еуро Одақтың қолдауына үміт артамыз»,– деді Нұрлыбек Машбекұлы.</blockquote>Айта кетейік, өткен жылы өңірге 774 млрд. теңгеден астам инвестиция, 9 айдың қорытындысымен 205 млн. АҚШ долларынан астам тікелей шетелдік инвестиция тартылды.Экономиканы әртараптандыруда алдағы үш жылда 1 трлн. 900 млрд. теңгенің 48 инвестициялық жобасы іске асырылады. Биылға 100 млрд. теңгенің 21 жобасы жоспарланған.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/Europaly_oda_elshisi_2_8293921f03.jpg" alt="Еуропалық одақ елшісі 2.jpg">

Аймақ басшысы Еуропалық одақтың Қазақстандағы елшісімен кездесті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> «Әділетті және прогрессивті Қазақстанның Халықтық Конституциясы үшін!» Жалпыұлттық коалициясының мүшесі Мұрат Әбенов Сырдария ауданында болып, жергілікті тұрғындармен кездесті.&nbsp;Кездесуге аумақтық коалиция мүшелері Жұмабек Ембергенов, Алмас Есназар, Ақтөре Ибрагимұлы қатысты. &nbsp; Келелі кездесу барысында коалиция мүшелері аудан тұрғындарына жаңа Конституция жобасындағы өзгерістерді кеңінен түсіндірді.Жалпыұлттық коалициясының мүшесі, мәжіліс депутаты &nbsp;Мұрат Әбенов жаңа Конституция жобасындағы саяси жаңғырту нормаларын жан-жақты түсіндіріп, реформаның жүйелік сипатына ерекше тоқталды.&nbsp;<blockquote>«Жаңа редакция 11 бөлім мен 96 баптан тұрады. Бұл – қазіргі заман талаптарына сай әзірленген құжат. Қоғамда қалыптасқан жаңа ұғымдар мен құндылықтар ескерілген. Әсіресе азаматтардың жеке деректерін қорғау мәселесі күшейтілді. Бұл құқықтық қатынастарды әділ әрі нақты реттеуге мүмкіндік береді. Сондай-ақ жаңа жобада Жоғарғы Сот Төрағасы Президент тарапынан алты жылға бір рет қана тағайындалады. Бұл норма бір адамның ұзақ уақыт бойы жоғары лауазымда отыруына жол бермей, жеке мүдде мен ықпал ету мүмкіндігін шектеуге бағытталған. Мұны құқықтық жүйенің ашықтығы мен әділдігін күшейтетін маңызды қадам деп бағалауға болады, – депутат.&nbsp;</blockquote>Өз кезегінде аумақтық коалиция мүшесі Жұмабек Ембергенов қоғам мен мемлекет арасындағы өзара сенімді бекемдеу – реформалардың негізгі бағыттарының бірі екенін атап өтті. Сондай-ақ «Заң және тәртіп» қағидатының қоғам тұрақтылығы мен әділетті дамудың басты кепілі екенін жеткізді. Ол Конституцияға енгізілетін өзгерістер азаматтардың құқықтық қорғалу деңгейін арттырып, мемлекет пен қоғам арасындағы сенімді нығайтатынына ерекше тоқталды.Кездесу барысында Конституция жобасының артықшылықтары аудан тұрғындарына жан-жақты әрі ашық диалог форматында түсіндірілді, жиынға қатысушылар тарапынан сұрақтар қойылып, мазмұнды пікір алмасу өтті.&nbsp;<blockquote>Сырдария ауданының Құрметті азаматы, мәдениет саласының үздігі, ардагер Тимур Айсин, &nbsp;аудан тұрғыны ретінде &nbsp;айтарым – заң талаптарының болуы және оның Конституциямен бекітілуі өте дұрыс. Уақыт өткен сайын заңдарға өзгерістер енгізіліп, заман талабына сай жаңарып отыруы қажет. Біз отбасымызбен 15 наурыз күні референдумға барып, өз таңдауымызды жасаймыз», – деп пікір білдірді.</blockquote>

Ел  іргетасы  болатын  түбегейлі өзгерістер жан-жақты сараланды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Алматыда әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың робототехника орталығы алаңында «Әділетті және Прогрессивті Қазақстанның Халықтық Конституциясы үшін!» жалпыұлттық коалициясы мүшелері белсенді жастармен және IT саласының өкілдерімен кездесті. Жиынға делегацияны Премьер-министрдің орынбасары – Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева бастап келді. Оған Мәжіліс депутаты Сергей Пономарев, Конституциялық комиссия өкілдері, қоғамдық институттар мен білім беру саласының басшылары, сарапшылар мен ғалымдар қатысты. Кездесуге студенттер, жас зерттеушілер және қалалық IT-бастамалардың қатысушылары жиналды.Отырыста Аида Балаева жаңа Конституция жобасы ел дамуындағы жаңа кезеңді көрсететінін атап өтті. Бүгінде басты ресурс – шикізат емес, азаматтардың білімі мен қабілеті екенін сөз етті.<blockquote>«Жаңа Конституцияда адам капиталы ел дамуының басты басымдығы ретінде айқындалды. Білім, ғылым, мәдениет және инновация салаларына ерекше мән беріліп, ұлттық мәдениетті қолдау мен тарихи-мәдени мұраны сақтау конституциялық қағидат деңгейіне көтерілді. Бұл мемлекеттің болашағы табиғи ресурстарға ғана емес, ең алдымен білімді, зияткерлік әлеуеті жоғары азаматтарға сүйенетінін көрсетеді», – деді премьер-министрдің орынбасары.</blockquote>Мәжіліс депутаты Сергей Пономарев жастарды елдің басты зияткерлік ресурсы деп атады.<blockquote>«Қазақстанды дамытатын – мұнай да, газ да емес, жастардың интеллекті мен қабілеті. Сондықтан жаңа Конституция жобасында білімге, ғылымға, инвестиция мен инновацияға басымдық берілген. Біз Цифрлық кодексті, әлемде алғашқылардың бірі болып ЖИ туралы заңды қабылдадық. Көп бағыт бойынша озып келеміз, бұл межені ұстап тұру – жастардык қолында. Конституция «Заң және тәртіп» қағидатын, адам құқықтары мен бостандықтарын бекіте отырып, қоғамға жақындай түседі. Референдумға қатысып, осы құжатты қолдауды маңызды деп санаймын», – деді ол.</blockquote>Абай атындағы ҚазҰПУ ректоры Болат Тілеп білім, ғылым және инновацияны Ата заңның стратегиялық басымдықтары ретінде бекіту академиялық орта үшін ұзақмерзімді даму бағытын қалыптастыратынын айтты.Цифрлық трансформация мәселесіне Қазақстандық қоғамдық даму институтының төрайымы Жұлдызай Ысқақова тоқталды. Оның айтуынша, бүгінде 90%-дан астам мемлекеттік қызметтер онлайн түрде қолжетімді, ал халықтың шамамен 80%-ы цифрландыруды қолдайды. Сонымен бірге цифрлық сенімнің артуы интернет-алаяқтық қатерін күшейтеді, бұл жеке деректерді қорғау мен цифрлық қауіпсіздікке қатысты конституциялық нормалардың маңызын арттырады. Ол жастардың дауыс беруге қатысуы азаматтық жауапкершіліктің көрінісі екенін де атап өтті.Алматының IT-экожүйесін дамытуға қатысты пікірді Qazaq IT Community негізін қалаушы, Women in Tech Kazakhstan ұйымының жетекшісі Әсел Болатжан білдірді.<blockquote>«Алматы – елдің цифрлық орталығы. Мұнда Қазақстандағы IT-компаниялардың шамамен үштен бірі шоғырланған, олар елдегі IT-қызметтердің жартысынан астамын өндіреді. Келесі қадам – білім, стартаптар мен зерттеулерге арналған интеграцияланған алаңдарды құру. Жаппай цифрландыру жағдайында цифрлық құқықтарды конституциялық деңгейде бекіту аса маңызды», – деді ол.</blockquote>ҚазҰУ доценті Алдияр Агишев құқықтық нормалардың ғылыми-технологиялық даму жағдайына сай болуы қажеттігін айтты.<blockquote>«Қазіргі технологиялар жаңа міндеттер қояды. Конституцияда цифрлық қауіпсіздік пен жеке деректерді қорғау нормаларын бекіту – уақтылы шешім. ЖИ дамуы инфрақұрылымға, деректерге және адами капиталға тәуелді. Есептеу қуаттарына сұраныс күрт өсті. ҚазҰУ-дың суперкомпьютерлік кластерінде ЖИ міндеттері үшін GPU ресурстарының тапшылығы сезіледі», – деді ол.</blockquote>«Jastar ruhy» жастар қанатының қалалық филиалының төрағасы Дидарбек Ділдәбек цифрлық ортадағы жауапкершілік мәдениетін қалыптастыру жайында ой қозғады. Алматы қаласының студенттік омбудсмені Айболат Сембиев ғылым мен цифрландыруға басымдық беру жастардың сапалы білім алуына жаңа мүмкіндіктер ашатынын айтты.Кездесу соңында қатысушылар бұл талқылау тек түсіндіру шарасы емес, ел болашағы, адами капитал, цифрлық технологиялар және әділетті даму қағидаттары туралы мазмұнды диалог болғанын жеткізді.

Алматы жастары мен IT-қоғамдастығы конституциялық реформаны қолдады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қызығушылықтары ортақ, бос уақытын сізбен бірге өткізіп, қуанышыңыз бен қайғыңызды бөлісуге дайын шынайы дос табу – кез келген жастағы адам үшін үлкен бақыт. Егер бала кезіңізде тағдыр сізге жайлы өмір сыйламай, жетімдер үйінде өсуге мәжбүр етсе, онда достықтың қолдауы мен жанашырлықтың орны тіпті ерекше. Мұндай сәттерде жылы сөз, шынайы қолдау мен қамқорлық адамға сенім сыйлап, болашаққа үміт береді.Алайда дәл осы жауапты кезеңде олардың жанынан табылуы тиіс ең жақын жандар – ата-аналары – түрлі себептермен қастарында бола алмады. Дегенмен жалақы не дивиденд үшін емес, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға жүрек жылуын сыйлауға әрдайым дайын адамдардың бар екені қуантады.Қызылордада бұл жобаны «Қызылорда еріктілері» қоғамдық қоры үш жылдан бері жүзеге асырып келеді. Қор директоры Ольга Чебакованың айтуынша, «Атамекен» балалар ауылы тәрбиеленушілерінің тәуелсіз ересек өмірге қадам басуына қолдау көрсету мақсатында 2023 жылы «Дара» жеке қорымен келісімге қол қойылып, «Тәлімгерлер» әлеуметтік жобасы іске қосылған.2025 жылғы 30 сәуірде ҚР Оқу-ағарту министрлігі жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға тәлімгер болғысы келетін азаматтар үшін міндетті оқытуды енгізетін бұйрық шығарды. Оқу курсын аяқтағаннан кейін, тәлімгерге біліктілігін растайтын сертификат беріледі.Оқытуды тәлімгерлікпен айналысатын ұйымдар жүргізеді. Кандидаттар жазбаша өтініш беріп, қажетті құжаттарды тапсырады. Оқу ұзақтығы екі аптадан аспайды. Курсты аяқтаған соң тестілеу өткізіледі, оны сәтті тапсырған азаматтарға сертификат беріледі.Тәлімгер болуға үміткер – ҚР кәмелетке толған азаматы, қорғаншылар мен қамқоршыларға қойылатын талаптарға сәйкес келуі тиіс. Тәлімгерлік қызмет ақысыз түрде жүзеге асырылады және 10 жастан асқан, жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған білім беру ұйымдарында тәрбиеленіп жатқан балаларға қолдау көрсетуге бағытталған.<blockquote>«Бұл бастама жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды қолдауға бағытталған», – дейді қор басшысы.</blockquote>Аталған жоба&nbsp;Қазақстанда 2014 жылдан бері жүзеге асырылып келеді. Бастаманы «Дара» жеке қоры «Бала отбасында өмір сүруі керек» қоғамдық қозғалысы аясында бастама көтерген.Жобаның мақсаты – балалар үйіндегі тәрбиеленушілерді өз бетінше өмір сүруге даярлау. Тәлімгерлер өз тәжірибесі мен білімін бөлісіп, балаларды тәуелсіздікке баулиды, бағыт-бағдар береді және қолдау көрсетеді. Балалар үшін тәлімгер – сенімді дос, аға не әпке, сырлас әрі ақылшы бола алатын жан.Дегенмен, кез келген адам тәлімгер бола алмайды. Үміткердің жасы кемінде 25-тен асуы тиіс, өйткені оның өмірлік тәжірибесі мен жеке жауапкершілігі қалыптасқан болуы маңызды.«Қызылорда еріктілері» ҚҚ психологы Салтанат Турспенбетованың айтуынша, баланы қамқорлыққа алу үшін үміткер бірнеше іріктеу кезеңінен өтеді. Атап айтқанда, сауалнама толтыру, тестілеу, психологтармен және жоба үйлестірушілерімен жеке сұхбаттасу, сондай-ақ «Тәлімгерлер мектебінде» арнайы оқудан өтуі талап етіледі.<blockquote>«Осының барлығы үміткердің балалардың жан дүниесін жақсы түсінуі, алда тұрған міндеттермен жан-жақты танысуы, қамқорлығына алатын бала алдындағы жауапкершілікті терең сезінуі үшін қажет», – дейді&nbsp;психолог.«Сондай-ақ үміткер балалардың өткен өміріне қатысты күрделі әңгімелерді қабылдауға және тәлімгерлік аясындағы өз қызметін нақты жоспарлауға дайын болуы тиіс. Осы мектептен өткеннен кейін ғана кімнің тәлімгер болатыны белгілі болады. Оқуға 12 адам қабылданады, алайда екі күннен соң олардың үшеуі ғана іріктеуден өтеді. Үміткер ең алдымен өзгені сол қалпында қабылдай алатын, икемді, сабырлы әрі шыдамды болуы керек», – деп жалғастырды психолог өз әңгімесін.</blockquote>С.Турспенбетованың тәжірибесінде балалар үйінде өскен туыстары бар немесе белгілі бір себептермен өз баласының тәрбиесіне қатыса алмаған адамдардың тәлімгер болуға ниет білдірген жағдайлары кездескен. Мұндай азаматтар көбіне өз өміріндегі аяқталмаған гештальттарын жабуға, ішкі рухани қажеттіліктерін өтеуге не моральдық қарызын өтеуге ұмтылады. Алайда бұл жоба аясында мұндай мақсаттарды жүзеге асыру мүмкін емес. Психологтың бақылауынша, дәл осындай себеппен келген адамдар тәлімгерлік үдерісінің басты мәнін жете түсіне бермейді.Кейде балалар ересектерден бір нәрсе күтпейді. Тәлімгер ата-ананың орнын баса алмайды, бірақ сенімді серік, жақын дос бола алады. Оның басты құндылығы – қымбат сыйлықтар емес, өз уақыты, назары мен өмірлік тәжірибесі. Сондықтан қамқорлығындағы балаға материалдық сыйлықтар ұсыну емес, бірге өткізген сапалы уақыт маңыздырақ. Бұл уақыт киноға бару немесе мерекелік іс-шараларға қатысумен ғана шектелмеуі керек.Мәселен, азық-түлік дүкеніне бірге барып, ас дайындау сияқты қарапайым күнделікті істердің өзі өте пайдалы. Осындай әрекеттер барысында бала өмірге қажетті дағдыларды меңгереді, жауапкершілік пен дербестікке үйренеді. Дәл осы күнделікті тәжірибе оның болашағында міндетті түрде кәдеге асады.Қазіргі уақытта тәлімгерлікке үміткерлерді кезекті іріктеу кезеңі өтіп жатыр. Тілек білдірген жандардың нақты қаншасы талаптарға сай келетінін әзірге нақты айту қиын.Балалар ауылында тәлімгерлер арнайы сипаттамалар негізінде таңдалып, 11–15 жас аралығындағы балалармен жұптастырылады. Бұл достық қарым-қатынастың болашақта жалғасатынын дөп басып айту мүмкін емес. Дегенмен, жақсы үлгі бар: өткен жылы мектепті тәмамдаған жасөспірім өз тәлімгерімен әлі күнге дейін жылы әрі сенімді қарым-қатынасты сақтап келеді.<blockquote>«Балалар мен тәлімгерлер арасында сенімді қарым-қатынас орнату үшін уақыт қажет, – деп атап өтті С.Турспенбетова.</blockquote><blockquote>– Алғашқы кездесулер «Атамекен» балалар ауылының аумағында өтеді, кейінірек тәлімгерлер мен тәрбиеленушілер мекемеден тыс жерде де жүздесе алады. Бұл ретте барлық шығынды тәлімгер өзі көтереді, алайда белгіленген қаржылық шектен асуына рұқсат етілмейді, – дейді&nbsp;Салтанат Турспенбетова.</blockquote>Қызылорда қаласындағы «Атамекен» балалар ауылында тәрбиеленушілер үшін барлық жағдай жасалған. Соған қарамастан мекеме «Тәлімгерлер» жобасына қатысатын еріктілердің қолдауынан бас тартпайды. Керісінше, олардың бастамаларын құптап, қолдау білдіреді. Себебі еріктілердің әрқайсысы балалардың көңілінен шығып, олардың сеніміне ие болуда.Директордың тәрбие ісі жөніндегі орынбасары Ақнұр Жүсіпбекованың айтуынша, қазіргі таңда балалар ауылындағы жеті коттеджде 48 тәрбиеленуші тұрып жатыр.<blockquote>– Қазір бізде қамқорлыққа алған балаларымен жақсы қарым-қатынас орнатқан бес тәлімгер бар.&nbsp;Олардың мінез-құлқы мен ортақ қызығушылықтары ұқсас болғандықтан, бір-бірімен тез тіл табысып, сенімді қарым-қатынас қалыптастыра алады. Бұрын жеті тәлімгер болған. Алайда біреуі жеке себептерге байланысты жұмыстан кетсе, енді бір баланы отбасы өз қамқорлығына алды. Балаларымыз үшін тәлімгерлердің көп болғаны бізді қуантады, – дейді ол.</blockquote>Балаларға мұндай қарым-қатынас форматы өте ұнайды. Олар өз тәлімгерлерін асыға күтеді, ал қандай да бір себеппен демалыс күндері кездесу өтпей қалса, оларды сағынады. Жұмыс күндері балалардың бос уақыты аз, себебі оқу, қосымша сабақтар мен қызығушылықтарына арналған үйірмелер олардың күн тәртібін толықтай қамтиды.А. Жүсіпбекованың айтуынша, ауыл тәрбиеленушілері көбіне белсенділік пен қызығушылық танытады. Олар жақсы оқуға тырысады, өйткені көпшілігі болашақта кәсіби салада табысты мансап құру үшін жоғары оқу орнының грантын жеңіп алуды армандайды. Балалардың бұл ұмтылысын ауылда қызмет ететін тәрбиеші аналар, педагогтар мен психологтар, сондай-ақ олардың қызығушылықтарын бөлісіп, пайдалы кеңестер беретін және практикалық дағдыларды меңгеруге көмектесетін тәлімгерлер жан-жақты қолдап келеді.Тәлімгерлердің бірі – Ұлбосын Әбдікәрім өз қамқорлығындағы Ерсұлтанмен екі жылдан бері тығыз қарым-қатынаста. Оның айтуынша, жоба туралы әлеуметтік желідегі хабарландыру арқылы білген.<blockquote>– Әңгімелесуге досыммен бірге барып, екеуіміз де іріктеуден өттік, – деп еске алады Ұлбосын.– Ерсұлтанмен тіл табысу маған өте қызық. Апта сайын кездесіп, киноға немесе дүкендерге баруға тырысамыз. Кейде оның жарыстары болып, демалыс күндері кездесе алмай қалатын сәттер де болады.&nbsp;Ерсұлтан футболды ерекше жақсы көреді және бұл спорт түрінен айтарлықтай жетістіктерге жетіп жүр. Егер ойындар Қызылордада өтсе, мен міндетті түрде барып, оның командасына қолдау көрсетемін, – дейді ол.</blockquote>Ұлбосын мен Ерсұлтанның тағы бір ортақ қызығушылығы&nbsp;– трейдинг. Олар қаржы нарығындағы сауданың осы заманғы түрін бірге үйренеді. Қазір оларды ортақ мақсаттар біріктіреді: екеуі де осы салада табысқа жетіп, табысты кәсіпкерлер болғысы келеді. Тәлімгер мен оның тәрбиеленушісі мектепті бітіргеннен кейін де дос болып қалғысы келеді.Ұлбосынның айтуынша, кейде олар басқа тәлімгерлермен бірге де уақыт өткізеді. Мысалы, жақында олар боулингке барып, бейресми жағдайда әңгімелесіп қайтты.«Қызылорда еріктілері» қоғамдық қорында тәлімгер болғысы келетіндерге түсіндіру жұмыстары жүргізіледі.&nbsp;Бірақ жобаға қатысудан бұрын өз мүмкіндіктеріңізді нақты бағалау қажет, себебі кері жол болмауы тиіс. Әрине, барлық балаларға көмектесу мүмкін емес, бірақ бір баланың өмірін жақсы жаққа қарай аздап өзгерту әбден мүмкін.Аударған Мөлдір САБЫРЖАНФото: Нұрболат Нұржаубай

 «Тәлімгерлер» әлеуметтік жобасы: Бала отбасында өмір сүруі керек

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Арал ауданы орталығында жұмыс істеп тұрған Отбасын қолдау орталығы мемлекеттік органдардың құзыреті шегінде өмірлік қиын жағдайға (ӨҚЖ) тап болған адамдарға (отбасыларға) кешенді қызметтер көрсету кезінде ведомствоаралық өзара іс-қимыл жұмыстарын үйлестіруді жүзеге асыратын жұмыс органы болып табылады.2023 жылы жұмысын бастаған бұл орталықтың негізгі мақсаты өтініш білдірген адамдарды (отбасыларды), оның ішінде өмірлік қиын жағдайға тап болған адамдарды (отбасыларды) жан-жақты қолдау және отбасының әл-ауқатын арттыру.Орталық қиын өмірлік жағдайдағы отбасыларға сапалы көмек көрсетуді қамтамасыз ету үшін денсаулық сақтау, білім беру және ішкі істер органдарымен ведмствоаралық үйлестіру жұмыстарын бірлесіп жүргізуде. Қазіргі таңда, мобильді топтар өз жұмыстарын бастап, отбасының цифрлық картасындағы Д,Е «мүшкіл» және «дағдарыстық» санаттағы адамдарды (отбасыларды) «жақсы» санаттарға көшіру бағытында кешенді жұмыстар жүргізуде.Орталық жұмыстарды кең көлемінде ұйымдастыру үшін, Еңбек министрлігінің Біріңғай цифрлық платформасы арқылы әлеуметтік қолдау шараларының бизнес-процестерін цифрландыру (FSM Social мобильдік қосымша арқылы) бағытындағы қолдау шаралары бойынша жаңа моделі енгізілді. Қазіргі таңда, Орталық қызметкерлері мен мобильді топ мүшелерімен бірлесіп өмірлік қиын жағдайға тап болған адамдарды (отбасыларды) қолдау шараларына тарту мақсатында FSM Social мобильдік қосымша арқылы &nbsp;жұмыстары жүргізілуде. &nbsp;Бүгінгі күні, өмірлік қиын жағдайға тап болған адамдарды (отбасыларды) қолдау және оларға кешенді қызметтер көрсету бағытында FSM Social мобильдік қосымша арқылы 66 сигнал қабылданды.&nbsp;2025 жылы 300 ге жуық адам Орталық қызметіне жүгініп, олардың қажеттіліктеріне қарай, әлеуметтік қызмет алуына және жәрдемақы тағайындалуына көмек берілді. Сондай-ақ азаматтарға психологиялық, құқықтық және медиаторлық кеңес, қайырымдылық, демеушілік көмектер, қоғамдық жұмысқа орналасуға және кәсіпке ынтасы бар азаматтарға қайтарымсыз грант алып беру бойынша түрлі қызметтер көрсетілді. Осы бағыттағы жұмыстар жалғасын таба бермек.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/Aral_otbasyn_oldau_ortaly_y_841ae8d9c8.jpg" alt="Арал отбасын қолдау орталығы.jpg">

Отбасын қолдау орталығы көптеген жанға көмек көрсетуде

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Жалағаш ауданының әкімі Ардақ Ибраимов Қ.Қазантаев атындағы аудандық мәдениет үйіне барып, көрермен залындағы жаңадан орнатылған заманауи материалдық техникалық құрал жабдықтармен танысты.<blockquote>«Аймақ басшысының тапсырмасымен көптеген мәселелерді демеушілер арқылы жүзеге асырудамыз. Бұған дейін мәдениет үйінің сахналық техникалық аппараттары сын көтермейтіні айтылды. Енді міне жаңа заманауи техникалық қондырғылар алынды. Осыны тиімді пайдаланып, ауданның өнері мен мәдениетіне үлес қосады деп сенемін. Бұл алдағы мерекелік, салтанатты шараларда көрерменге ыңғайлы болуы үшін жасалған дүние. Енді осыны тиімді пайдаланып, игілігін көруіміз керек», – деді А.Ибраимов.</blockquote>Айта кетейік, Қ.Қазантаев атындағы аудандық мәдениет үйіне демеушілік есебінен заманауи LED экран, дыбыс күшейткіш аппаратура және LED экранды басқаруға арналған компьютер сатып алынды.Аталған жабдықтар мәдениет үйінде өтетін концерттер мен мерекелік іс-шаралардың сапасын арттырып, көрермендерге жоғары деңгейде қызмет көрсетуге мүмкіндік береді.

Мәдениет үйінің техникалық базасы жаңарды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Жалағаш ауданының әкімі Ардақ Ибраимовтың төрағалығымен мәжіліс өтті. Жиынға ауылдық округ әкімдері селекторлық режимде қатысты.Мәжілісте бұған дейін берілген тапсырмалардың орындалу барысы, мемлекеттік бағдарламаларды тиімді үйлестіру, шағын және орта кәсіпкерлікті дамыту барысы қаралды.Жиында аудан әкімі ауыл тұрғындарының әл-ауқатын арттыруға бағытталған мемлекеттік бағдарламаларды тиімді үйлестіру, шағын және орта кәсіпкерлікті дамыту аясындағы жұмыстарды жандандыру, инвестиция тарту, жаңа жұмыс орындарын ашу және әлеуметтік маңызы бар жобалардың уақытылы іске асырылуын қамтамасыз ету бойынша нақты тапсырмалар берді.Сонымен қатар әрбір тапсырманың орындалу мерзімі белгіленіп, жауапты сала басшыларына, кент және ауылдық округ әкімдеріне нақты міндеттер жүктелді. Аудан әкімі тапсырмалардың орындалуы қатаң бақылауда болатынын ескертті.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары