<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> «Ата – сая болар бағың болса, әке – асқар тауың» дейді қазақта, сол себепті отбасылық құндылықтарды ілгерілетуге, отбасы институтын нығайтуға, сондай-ақ әкелер институтын дамытуға ықпал ету мақсатында елімізде Әкелер күні – маусымның үшінші жексенбісі күні аталып өтетін болды.Осы орайда бүгін Жалағаш ауданында «Әке – шаңырақтың тірегі» атты әкелер кездесуі өтті.&nbsp;Кездесуге аудан әкімінің орынбасары Ғани Сүлейменов, аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы Садық Әлиев бастаған аудан ақсақалдары, білім саласының ардагері, көпбалалы әке Әбілхайыр Ералиев, жас жігіттің өміріне араша болған полиция майоры Ержан Абдрамановтың әкесі Асылхан Абдраманов, ұл-қыздары әлем кубогының жүлдегерлері атанып жүрген Қайрат Өлментай, сондай-ақ ауданның өзге де &nbsp;ер-азаматтары қатысты.&nbsp;<blockquote>«Әке – баланың тірегі, лүпілдеген жүрегі, ойындағы санасы, өмірдегі панасы. Әке отбасының асыраушысы. Әкенің мінез-құлқы, өзгелермен қарым-қатынасы, өнері мен білімі баланың көз алдындағы үлгі-өнеге алатын, оған қарап өсетін нысанасы. Иә, бала мен әке ынтымағы болмаған жерде әке жылуы сезілмейді. Сондықтан ер бала әкесімен сырлас, жолдас, дос. Ол әрқашан бір әрекет жасау үшін әуелі әкесімен сырласады. «Бір бала бар – атаға жете туады, бір бала бар – кері кете туады» деген тұжырымға сай баланың қандай болмағына негіз қалайтын әкенің өзі. Сондықтан әлемнің көптеген елдерінде отбасылық құндылықтарды насихаттау, отбасы және ата-ана институтын нығайту үшін аталып өтетін «Әкелер күні» мерекесі елімізде де ресми мереке ретінде белгіленді. Мерекеде алдымен анасын, одан кейін аяулы жары мен қыздарын қадірлей білген, отбасында өзінің де қадірі бар ер-азаматтың өмірі – күнде мереке. Бұл сөзіме Бұқар жыраудың «Әкелі бала – жаужүрек, жиын тойға барады, төрден орын алады, бітіреді жұмысын, тастан да өтер жебесі» деген сөзі дәлел деп білемін. Әрине барлық әкелер бірдей дей алмаймын. Қазірде жүзі кеткен пышақ секілді болып бара жатырған әкелерде бар. Үйдегі әйеліне сөзін өткізе алмайтын, әкенің жігерсіздігінен балалары жасқаншақ, қорқақ, қоғамға пайдасы жоқ болып өсіп келеді. Сондықтан бұл күннің, осындай жиындардың жиі ұйымдастырылуы қоғам үшін, отбасы институтының дамуы үшін маңызы зор»&nbsp;, – деді Ғани Сүлейменов.</blockquote>Халқымызда «Әкесі қой баға білмегеннің, баласы қозы баға білмейді», «Баласы жаман болса, әкесін түйе үстінен ит қабар» деген өмір көшімен ілесіп бізге жеткен, өз мәнін жоймай, тәрбиелік қуатын өз бойына жинақтаған ұлағатты сөздер көптеп кездеседі. Шыны керек, түрлі кезеңдерде бала тәрбиесіндегі әкенің рөлі әр түрлі сипатта көрінеді. Кеңес дәуірінде әкелер өз балаларын қатаң тәртіппен тәрбиелеген. Ал балалары әкелеріне ешқандай қарсы сөз айтпаған, қарсыласпаған, ал егер әкенің пікірімен келіскілері келмесе, бұл үшін жазаланып отырған. Әкенің сөзі заң болған. Әкенің шаңырағын ешкімге сатпаған, көздің қарашығындай сақтаған. Әкенің үйі – бұл қасиетті үй.&nbsp;«Ел үмітін ер ақтар, ер атағын ел сақтар» демекші, өңірімізден талай дүлділ ақын да, спортшы да, 5 саусағынан өнер тамған өнер адамы да, рухты батыр да шыққан. Мәселен бүгінгі күннің батырлары Астанада зәулім үйдің терезесінде ілініп тұрған үш жасар баланы ерлікпен құтқарып қалған Сәбит Шонтақбаев, жақында ғана суға батып бара жатқан студенттің өмірін аман алып қалған полиция майоры Ержан Әбдірамановтардың көзсіз ерліктері кейінгі ұрпаққа өнеге, тәлім-тәрбие десек артық айтқандық емес. Батыр өмірге батыр болып келмейтіні белгілі, оған баланың өскен ортасы, отбасындағы алған тәрбиесі, әсіресе әкенің тәлімі әсер етеді. Міне, осындай батырларды тәрбиелеп өсірген абырой биігіндегі әкелер де осы форумнан бой көрсетті. Әрине батыр ұлды тәрбиелеген әкенің айтары, берер кеңесі болары хақ.– «Көре-көре көсем болады, сөйлей-сөйлей шешен болады, баулыған соң батыр болады» деген қазақта бір мақал бар. Қазақ даласында әсіресе, ер балаларды ерлікке, батырлыққа баулитын әкелер мектебі болған. Әкеге құрмет көрсетуге, қызмет етуге баланы жасынан анасы үйретіп отырса, мұндай отбасында әрдайым тәртіп, ынтымақ пен бірлік болатыны сөзсіз. Өйткені ұл-қызын намысшылдыққа, елі үшін, қала берді өз бауырлары үшін еңбек етіп, өмір сүруге баулып отыруда әкенің мінез-құлқы, өзге¬лермен қарым-қатынасы, өнер-білімі, мейірімі мен талап қойғыштығы, еңбекқорлығы шешуші маңызға ие болады. Иә, ұлым жақында қызметтік борышын адал орындап, жас баланы тілсіз жаудан құтқарып қалды. Әрине ұлымның ерлігін мақтан етемін, дегенмен Ержан өзінің Отан алдындағы міндетін орындады деп ойлаймын. Видеоны көргенде балам үшін қобалжығаным рас, десе де ерлік жасау үшін тек біреудің өмірін аман алып қалу ғана емес, сенің күнделікті елің, отбасың үшін еткен еңбегің, адалдығың, қамқорлығын, имандылығың, осының барлығы ер адам үшін батырлыққа тең деп айта аламын» – деді батырдың әкесі Асылхан Шайзадаұлы.Жиында ақсақалдар әкенің қоғамдағы орны, қадір-қасиеті, бала тәрбиелудегі іс-әрекеті, жалпы отбасы құндылықтары туралы тұшымды, ой түйетін ақыл-кеңестерін ортаға салып, өмірде көрген тәжірибелерімен бөлісті.Бала бойындағы жақсылы-жаманды қасиеттерін байқаса, қазақ оны ең бірінші әке мен ата тәрбиесінен көреді, тегіне тартқан дейді. «Әкесі сондай адам еді, атасы жақсы адам, көргенді бала» деп ер адам тәрбиесін насихаттайды. Өйткені әкесінің баласына қалдырған ең үлкен мұрасы – оның жақсы тәрбиесі. Бұрын баласы 14-15 жасқа келгенде атқа мінгізіп, алыстағы аузы дуалы ақсақал қарттарға сәлем беріп кел деп жіберетін дәстүр болған. Бұл арқылы баланы сынға салса, сондай-ақ көпті көрген көнекөз, көкірегі қазыналы қарттардың әңгімесіне қанығудың берері мол болған. Яғни тарихта болған жайларды, бабалар ерлігін жырлап, шежірені тарқата айтатын дана қариялар қазақтың маңдайына біткен кең де дархан даланың қасиетін сезіндіріп, бабалардың ерлігі мен көреген саясатының арқасында оның ұрпақтан ұрпаққа мұра болып қалғанын бала жүрегіне жеткізе білген еді.Сондықтан дәстүрлі қазақ қоғамында тәрбие алған қазақ баласының әкеге деген құрметі ерекше болатын. Жүзінен мейірім төгіліп тұрмағанмен, қас-қабағынан бәрін түсініп өскен бала әке қаһарынан сескеніп жүретін, түзу жолмен жүруге талпынатын. Міне, әке тәрбиесі деген осы болса керек.Айта кетейік, кездесуде салиқалы ұрпақ тәрбиелеп, отбасының үлгілі тірегі болып жүрген ер азаматтар аудан әкмінің алғыс хатымен марапатталды. Олардың қатарында үлгілі әке Рүстем Досмағанбетов, ұлы гір спортынан Азияның екі дүркін чемпионы, біліктілігі жоғары деңгейдегі жоғары санатты жаттықтырушы, бүгінде шәкірттері Азия &nbsp;чемпиондары атанып жүрген Жанат Сейтенов, халықаралық дәрежедегі спорт шебері Қайрат Өлментай, &nbsp;полиция майоры Ержан Абдрамановтың әкесі Асылхан Абдраманов, ұлы әскери қызметкер, аэромобильді әскерлерінің «Үздік батальон сержанты» атанып, Босния Герцеговина мемлекетінде үздік сержант, АҚШ-та әскери курстан өткен, ІІІ және ІІ дәрежелі «Мінсіз қызметі үшін» медальдарын иеленіп, бүгінгі таңда АҚШ Сержанттар Академиясының тыңдаушысы атанған Нүрлан Әйтімовтың әкесі Әбдуәли Әйтімов, сонымен қатар Астана қаласында қазақ күресінен өткен әлем чемпионатында жастар арасында 60 келі салмақта әлем чемпионы атанған Руслан Теміржанның әкесі Руслан Ермахановтар марапатталды.

«Әке – шаңырақтың тірегі» атты кездесу өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Ғалымдар 2022 жылдың соңында 14 жыл бойы жүргізіліп келе жатқан зерттеуді қорытындылады. Олар бұл зерттеуден ата-ана миының когнитивті қабілеттерінің әлсіреуі мен балалар жынысының арасынан байланыс тапқан.Бұл уақыт аралығында Прагадағы Карлов университетінің және Нью-Йорктегі Колумбия университетінің ғалымдары баласы бар 13 222 ата-ананы (олардың ішінде 61,6% - әйелдер) зерттеді. 82,3% қатысушылардың ең болмағанда бір ұлы болған. Зерттеу нәтижелері Journal of Psychiatric Research журналына жарияланған.Зерттеуге қатысушы ата-аналарға зейін қою және есте сақтау секілді факторлар кіретін когнитивті қабілеттерді бағалауға арналған тесттер ұсынылды. Балалардың өсуіне қарай жаңа тесттер ұсынылып отырды.Зерттеу қорытындысы бойынша, ұл балалар өсіріп отырған ерлер мен әйелдердің нәтижелері нашар болып шыққан. Бірнеше ұлдың болуы тапсырмаларды орындауға одан да нашар әсер еткен. Қазіргі сәтте ғалымдар оның себебін нақты анықтаған жоқ, алайда бұл байланыстың бары анық. Олар сондай-ақ болашақта ата-анасында деменцияның даму мүмкіндігіне бала жынысы әсер ету мүмкін деп болжады.Зерттеуге АҚШ тұрғындары қатысты. Олардың көпшілігінің жасы зерттеу аяқталған кезде 50-ден асқан. Ата-аналардың қабілеттерін тексеру үшін деменция деңгейін бағалауға мүмкіндік беретін стандартты тесттер ұсынылған. Мысалы, 100-ден 7-ні алып, одан шыққан саннан тағы да 7-ні алып, осылайша кері қарай санау. Тесттің тағы бір түрі: 10 зат есімді тыңдап, бірден есте қалғанын айту, сосын сәл уақыттан соң есте қалғанын айту.<blockquote>"Біздің зерттеу тек қыздары бар ата-аналарға қарағанда бірнеше ұлдары бар ата-аналардың когнитивті функцияларының төмендеуі жылдамырақ жүретінін көрсетті", - деп қорытындылады ғалымдар.</blockquote>Ақпарат дереккөзі: <a href="https://massaget.kz/layfstayl/zhadnama/77061/">MASSAGET</a>

Ұлы бар ата-аналардың миы ерте қартаяды  

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы құрбан шалу рәсімін қашықтан өткізуге арналған <a href="https://www.qurban2023.kz/kk/">qurban2023.kz</a> сайтын іске қосты.Халыққа, әсіресе үлкен қалаларда тұратын жамағатқа оңтайлы болу үшін биыл құрбан шалу офлайн және онлайн форматта жүзеге асады.Онлайн форматта қалай құрбан шалуға боладыОнлайн түрде құрбан шалам деушілер сайт арқылы құрбандық малын таңдап, көрсетілген реквизитке қажетті қаражатты аудара алады. Қой мен ешкіні жеке адам, ал ірі қара мен түйе малын бір немесе 7 адам бірігіп шалса болады. Бұдан кейін төлем барысында хабарламаға тапсырыс нөмірі мен құрбандық шалушының аты-жөнін жазу міндетті. Құрбандық шалынған соң оның фотосы және видеосының есебі тапсырыс берушіге жіберіледі.

Құрбан айт: Қазақстанда арнайы сайт іске қосылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;«Қазгидромет» РМК-сы 2023 жылдың 18 маусымына арналған Қазақстан бойынша ауа райы болжамын жариялады.<blockquote>«Алдағы демалыс күндері Қазақстан аумағы Оңтүстік циклоны мен соған байланысты атмосфералық шептердің ықпалында болады. Елдің көп бөлігінде күн күркіреп, өткінші жауын жауады, жел соғып, бұршақ жаууы мүмкін. 18 маусымда батыста, 18-19 маусым күні солтүстік-батыста нөсер жаңбыр жауады, Қазақстанның оңтүстігінде шаңды дауыл соғады. Тек республиканың ең шығыстағы бөлігінде ғана жауын-шашын болмайды», - делінген синоптиктердің болжамында.</blockquote>Қазгидромет мәліметі бойынша, күндізгі ауа температурасы батыста +20+28 градусқа, солтүстік-батыста +13+26, солтүстікте +17+27 градусқа төмендеуі, республиканың солтүстік-шығысы, шығысы мен орталығында +30+37 градусқа дейін жоғарылауы мүмкін. Ал оңтүстік өңірлерде температура айтарлықтай өзгермейді.

Ауа райы: Күн күркіреп, жаңбыр жауады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Өмір болған соң адам оқыс жағдайға кезігіп жатады. Соның салдарынан зардап шегіп, денсаулығына зиян келуі мүмкін. Осындай қиын сәтте оның қасынан алғашқы тез арада көмек көрсететін жедел жәрдем қызметкерлері табылады. Оның ішінде адам өмірі қыл үстінде тұрған шақта біліктіліктері дәрігерлермен тең дәрежедегі фельдшерлер жедел шешім қабылдайды. Олардың қатарында аудан халқына алғашқы көмек көрсетіп жүрген Данияр Алпамысов та бар.&nbsp;Тәжірибелі маманның медициналық саладағы еңбек өтілі биыл 9 жылды қамтиды. Ол осы салада еңбек етуді бала кезден армандаған еді. Даниярдың әкесі Алпамыс пен анасы Сағынған түрлі салада қажырлы еңбек етіп, бүгінде бейнеттерінің зейнетін көріп отырған жандар. Олар &nbsp;Даниярдың бұл ойын құптап, ақ жол тіледі.Данияр Алпамысұлы Алпамысов 1992 жылы 3 шілдеде Арал ауданында дүниеге келген. Қаладағы №14 орта мектепті 2010 жылы бітіргеннен кейін Ақтөбе қаласындағы М.Мәметова атындағы медициналық колледжіне оқуға түсіп, аталған оқу орнын 2013 жылы "емдеу ісі" мамандығы бойынша тәмамдайды. Сөйтіп жас маманның еңбек жолы 2014 жылы аудандық аурухананың хирургия бөлімшесінде мейіргер болудан басталады. 2016 жылдың сәуір айында КДП ерлер қарау кабинетіне ауысып, фельдшер мамандығы бойынша еңбек етеді. Осында жүріп медицина қызметкерлерінің түрлі қиын жағдайларға дайын болу керектігін, адам жанына араша болуда ептілік, біліктілік қажет екенін көріп, сала мамандарынан тәжірибе жинақтаған жас маман бүгінде «Байтұрсынов» ауылдық емханасы жанынан ашылған жедел жәрдем бөлімшесінде фельдшер болып адал қызмет атқаруда.&nbsp;<blockquote>– Біздің басты міндетіміз – алғашқы медициналық көмек көрсету. Әрбір күніміз адам жанына араша болумен өтеді. Басы ауырып, балтыры сыздаған, түрлі жағдайда ауырған науқастар алдымен жедел жәр¬дем қызметіне жүгінетіні белгілі. Содан біз қызметімізге кі¬рі¬сіп, алғашқы көмек көрсетуге барамыз. Қатты ауырып жатқан науқастармен бетпе-бет келеміз. Сондай әрбір секунд санаулы болған шақта жедел қимылдап, науқасқа тиісті дәрілерді саламыз, жағдайын қалыпқа келтіреміз. Осыдан соң аудандық ауруханаға жет¬кіземіз, – дейді Данияр Алпамысұлы.</blockquote>Фельдшер Данияр қызмет барысында науқастармен қарым-қатынаста қиындықтар көп кездесетінін, десе де он шақты жыл уақыт ішінде тәжірибелі мамандардан көп нәрсені үйреніп, талай қиындықты еңсергенін айтады.<blockquote>Медициналық көмек көрсету барысында жүрек-қан тамырлары, қан қысымы, қант диабеті сынды аурулар жиі кездеседі. Кей кездері ауырып, ес-түссіз жатқан науқастарға барамыз, ондай кезде алдымен науқас жанның есін жиюға әрекет етеміз. Денсаулығы жақсара бастағаннан кейін ғана жедел жәрдем көлігімен ауруханаға жеткіземіз. Сондай-ақ жол-көлік оқиғалары кезінде жол апаты салдарынан адамдар түрлі жарақаттар алып жатады. Ол кезде де шалт қимылдап, алғашқы көмек көрсетеміз, – дейді тәжірибелі маман. Аға мейіргері болған Эльмира Төлегенқызы әріптесі жайында: «Данияр тапсырмаларды уақытылы орындайды, жауапкершілігі мол, кәсіби біліктілігін үнемі жетілдіріп отырады. Пациенттерге жаны ашып, мейіріммен қарайды, үнемі күліп жүреді. Жылы жүзді, жай сөйлеп, жақсы түсіндіреді», – дейді.</blockquote><blockquote>– 2018 жылы аурухана жанынан ашылған жедел жәрдем бөлімшесінде 12 фельдшер, 5 диспетчер, 5 жүргізуші еңбек етеді. Фельдшерлер төртінші категория бойынша жұмыс жасайды. Жағдайы ауыр науқасты аман алып қалу үшін медицина мамандары жауапкершілікті айқын сезінген. Қай уақытта кәсіби біліктілігін жетілдіріп отыратын сала мамандарының әр күні қиындыққа толы. Әсіресе жаз маусымында созылмалы дерті бар науқастар дәрігерге бірнеше рет жүгінеді. Сондай шақта жедел жәрдем қызметкерлері көмегін көр¬сетеді. Олардың қатарында Даниярды ерекше атап өтуге болады. Ол қоғамдық жұмыстарға да белсене араласады. Оның еңбегі салалық басшылық тарапынан ескеріліп, аудандық аурухананың және медицина қызметкерлерінің кәсіподақ ұйымының мадақтамасымен, Алғыс хаттарымен марапатталған, – дейді жедел жәрдем бөлімшесінің қызметі турасында аға мейіргер Ботагөз Қарабекова.</blockquote><blockquote> Денсаулығымыз сыр беріп, жанымыз қиналғанда жедел жәрдем көмегіне жүгінеміз. Кейде бір күннің өзінде бірнеше мәрте шақырамыз. Сондай шақта жедел жәрдем қызметкерлері көмегін көр¬сетеді. Жедел жәрдемнің фельдшерлері көбісі ер балалар. Тез келеді, қолдары жеңіл тамырға тез түседі. Кеңестерін тыңдаймыз орындаймыз. Жеңілдеп жақсы болып қаламыз. Олардың қатарында Даниярды ерекше атап өтуге болады. Жас ұлғайған сайын аурушаң болады екенсің. Бір күні басым қатты ауырып, қан қысымым көтерілді. Сол бойда дереу жедел жәрдем көмегін шақырдым. Данияр келіп, өз қызметін сапалы атқарды. Қан қысымым қалыпқа келгенше жанымда болып, дәрі-дәрмегін берді. Аз ғана уақыттың ішінде білікті маманның арқасында жағдайым жақсарып, көңілім жайлана түсті. Осындай халыққа медициналық қызмет көрсетіп жүрген тәжірибелі мамандарға медицина қызметкерлері күні қарсаңында шынайы алғысымды білдіремін. Тек мен ғана емес, басқа да аудан тұрғындары фельдшердің көме¬гімен ауруынан айыққанына сенімім кәміл, – дейді қала тұрғыны Бибиажар Бақтыбаева.</blockquote>Сырқаттанған адамның дер кезінде жанынан табылатын жедел жәрдем бөлім¬¬шесінің мамандары барлық мақтауға лайық. Қаншама халыққа қыз¬мет ететін бөлімшенің фельдшерлері табандылық пен қырағылықты жанына серік еткен жандар. Сондай жанның бірі Данияр Алпамысұлы да медицина саласындағы рәтті жұмысының жауапкершілігі мол екенін біле¬ді. Соған сай еңбек етіп, бүгінде көпшіліктің алғысына бөленіп келеді.Біз де осындай ақ халатты абзал жандарды төл мерекесімен құттықтап, еңбектеріне табыс, отбастарына амандық тілейміз.

Ел алғысына бөленген жас маман    

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Үлкенді құрметтеу, әкені қадір тұту, ананы сыйлау, отбасылық дәстүр – болмысымызға сіңген құндылық. Алайда кейінгі уақытта жастар осы құндылықтардан жырақтап қалғандай көрінетіні тағы рас. Бүгінде мектептер оқушыларына біліммен қатар тәрбие беруді де мақсат еткен. Осылайша өскелең ұрпақтың келешегі үшін игі қадам жасауда.Әкелер күнінің қарсаңында жасөспірімдерге отбасы құндылықтарын дәріптеуді көздеген Абылай хан атындағы №140 қазақ орта мектебі айтулы шаралардың бірін өткізді. Жоғары сынып оқушылары мен олардың әкелерінің басын қосып, еркін форматта пікір алмасып, отбасындағы сыйластық негіздері жайында сөз болды. Облыс әкімі жанындағы әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі комиссия мен аталған мектеп ұжымы ұйымдастырған шараға белгілі тұлғалар да арнайы келіп, ойын ортаға салды. Олардың қатарында облыстық мәслихат депутаты, «Әкелер одағы» республикалық қоғамдық бірлестігі облыстық филиалының басшысы Ержан Ескендір, облыстық қоғамдық даму басқармасының басшысы Алмасбек Есмаханов пен облыс әкімі жанындағы әйелдер істері отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі комиссия хатшысы Қаламқас Кәрімова бар.Екі сағатқа созылған басқосуда қатысушылар қоғамдағы әкенің абыройы мен міндеті жөнінде маңызды мәселелерді сөз етті. Өз кезегінде оқушылардың да пікірін тыңдап, сауалдарына жауап берді. Абылай хан атындағы №140 қазақ орта мектептің директоры Айгүл Мұсабаеваның айтуынша, білім ордасы отбасы құндылықтарын сақтауға ықпалдасып келеді.<blockquote>– Таяуда Әкелер күні атты арнаулы дата бекітілгені мәлім. Бұл – біздің облыс әкімі жанындағы әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі комиссиямен бірлескен шарамыз. Жалпы, білім беру саласы ғылым, білім және тәрбие секілді 3 бағыттан тұрса, білім ордамызда соның бәрі қамтылған. Соның бірі – «Отбасы – мектеп» аясында 3 жоба бар. Бүгінгі шараға осы үш жобаның жетекшілері – әкелер қатысты. Әрқайсысы өзінің атқарып жатқан жұмыстарымен таныстырып, қатысушылармен еркін форматта пікір алмасты. Әкелер күні бекітіліп, осындай кеңестердің құрылуы – өте құптарлық жағдай, – деді ол.</blockquote>Әке қорған ғана емес, керек жерінде мейірімді, биіктікті һәм әділетті нұсқайтын тәлімгер болса игі. Сол арқылы бүтін қоғамның тұрақтылығын сақтай аламыз. Биылдан бастап күнтізбеден орын алған датаның астарында отбасы құндылығы жатқанын аңғару қиын емес.&nbsp;

Еркін форматтағы кездесу

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Кез келген мемлекеттің алғашқы орында алаңдататын мәселесі халықтың денсаулығы екендігі баршамызға мәлім. Мемлекеттің басты капиталына баланатын адам өмірінің қауіпсіздігі, саулығы қай елде болса да бірінші кезекте тұрады. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Денсаулық сақтау бағытындағы жұмыстарды жалғастыра беру керек. Азаматтардың денсаулығын сақтау мәселесі менің жіті бақылауымда» деген сөзі мәселенің қаншалықты маңызды екенін айқын көрсетіп отыр.«Мемлекеттік саясаттың басты бағыттарының біріне айналған медицина саласының аудандағы бүгінгі ахуалы қалай? Емхана халыққа қай деңгейде қызмет көрсетіп келеді?» деген сауалдарға жауап алу үшін Арал аудандық емханасының меңгерушісі, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау ісінің үздігі, жоғарғы санатты дәрігер ұйымдастырушы Шарапат Медетовпен кездесіп, әңгімелесіп қайттық.<blockquote>– «Арал аудандық көп бейінді орталық аурухана» ШЖҚ КМК-ге қарасты аудандық емхана 2007 жылы жаңадан пайдалануға берілді. Мұнда тұрғындарға медициналық көмектің 24 түрі бойынша мамандандырылған көмек көрсетеді. Қазіргі таңда емханада 37 дәрігер, 77 орта буынды, 10 өзге, 17 кіші буынды қызметкер өздерінің саласы бойынша сапалы қызмет атқарып келеді. 2022 жылдың қорытындысы бойынша аудандық емханаға 117 578 тұрғын дәрігерлер қабылдауында болып, медициналық тексерулерден өткен, – деген Ш.Медетов одан әрі материалдық-техникалық базаның қамтылуына тоқталды.</blockquote>Соңғы 2-3 жыл көлемінде емхананың базасы айтарлықтай жаңартылып, бүгінгі уақыт талабына сай жетілдірілген. Емхана бойынша қолданыстағы кольпоскоп, ультра дыбыстық зерттеу аппараты, жылжымалы маммограф, флюорография, стоматологиялық қондырғылар, зертханалық анализатор және биылғы жылы көз кабинетіне жаңадан алынған құрылғылар – компьютерлік периметр, авторефрактометр, офтальмоскоп көмегімен тұрғындарға көмек көрсетіледі. Сонымен қатар аудиометриялық кабинет, 4 дачикті УДЗ аппараты тұрғындардың игілігіне пайдаланылуда.Емхана қызметкерлері қашанда заман талабына сай үнемі іздену, қызметтік істе адал әрі мұқият болу тәртібін қатаң ұстайды. Себебі әр диагноздың артында адам өмірі, оның ертеңі жатыр. Мекеменің алдында тұрған міндеттердің бірі – скринигтік тексерулер жүргізу арқылы ауруларды ерте сатысында анықтап, сауықтыру. Осы мақсатта жыл сайын жоспарлы түрде кешенді жұмыстар атқарылып келеді.Мекеменің нәтижелі жұмыс жасауына барынша жағдай жасалғандығы туралы, қажетті жабдықтармен қамтамасыз етілгендігін айтып өттік. Сонымен қатар 2011 жылдан бастап құрамында УДЗ дәрігері, хирург, окулист, гинеколог, стоматолог, өзге де жоғарғы санатты дәрігер мамандар бар және УДЗ, ЭКГ, лабораториялық тексеру аппараттары бар жылжымалы медициналық кешен аудан халқына қызмет көрсетіп келеді. Бұл да елді мекен тұрғындарының денсаулық көрсеткішін жақсыртуға таптырмас мүмкіндік сыйлап отыр. Біз осы арқылы Мемлекет басшысының тапсырмаларының бірі шалғай жатқан ауылдарда медициналық қызметтің қолжетімділігін қамтамасыз етіп келеміз. Әсіресе балалар мен жүкті әйелдерге, әлеуметтік жағынан аз қорғалған топтарға дәрігерлік қызмет көрсету айрықша назарға алынып отыр. Иә, жасалған жұмыс қашан да жақсы нәтижесімен қуантатыны белгілі емес пе?! Аудандағы ахуал да бүгінде емхана жұмысының қаншалықты жүйелі екенін көрсетіп отыр. Шарапат Алпысбайұлының айтуынша:<blockquote>– Аурудың жақсысы бола ма? Әрине, адамды әбігерге салып, тәнімен қатар жанын да сыздататын дерттің барынша алдын алуымыз қажет. «Ауырып ем іздегенше, ауырмайтын жол ізде» деп қазақ бекер айтпаған ғой. Міне, біз сол ауырмайтын жолды халыққа нұсқап келеміз. Мәселен 2008 жылдан бастап 9 түрлі ауруды ерте анықтау мақсатындағы скринингтік тексеру арқылы қауіпті әрі созылмалы дерттердің бетін қайтаруда көп жетістікке жеттік. Қаншама тексерілуші алғысын айтып жүр. Сол сырқаттардың қатарында ең қауіпті болып саналатын, әрі көп таралған қан айналымы жүйесі аурулары, қант диабеті, глаукома, сүт безі, жатыр мойыны, өңеш, асқазан ісігі сияқты бірнеше дерттің түрі бар, – дейді.</blockquote>Мұнан бөлек 2010 жылдан бастап қолға алынған республика аймағында енгізілген бірыңғай ұлттық денсаулық сақтау жүйесі бойынша жұмыс жасап, тұрғындардың жекелеген санатына тегін дәрі-дәрмек босатылып отыр. Бұл да ем алушылардың оң бағасын алып, көңілінен шығып отырған дүние.Сонымен қатар 2015 жылдың басынан бастап амбулаториялық-емханалық көмек бағдарламасы аясындағы науқастардың стационарды таңдау құқығымен портал бюросы арқылы республиканың кез келген ауруханасына жатуға да мүмкіндік бар. Стационарды алмастыратын көмек ретінде емханада 19 төсектік күндізгі бөлім де жұмыс жасап тұр.Осындай жүргізілген іс-шаралар жылдан жылға жақсарып келеді. Бұған дәлел ретінде көптеген көрсеткіштерді атап өтуге болады. Табиғи өсім жыл сайын жоғарылап, жалпы өлім-жітім, туберкулезбен ауыратындар саны азайып келеді.Иә, жұмыс тапсырма аясында көрінеді десек те, әрбір жетістіктің артында білікті мамандар мен жауапты азаматтардың таудай еңбегі жатыр. Әсіресе басы ауырып, балтыры сыздаған әрбір жанның дертіне дауа, жанына жылы сөзімен ем, аялы алақанымен жылу сыйлаған жандардың қызметтік шеберлігіне халық күмән келтірмейді. Дегенмен «жігітте де жігіт бар, азаматы бір бөлек, жүйрікте де жүйрік бар, қазанаты бір бөлек» дегендей халықтың аузынан түспейтін, өз ісінің нағыз майталмандарын ерекшелеп айтуға да болады. Шарапат Медетов:<blockquote>– Емхананың дәрігерлік құрамы өте мықты. Қайсысын алсақ та өзінің білімі мен білігін көрсетіп келеді. Бастысы халықтың игілігіне қызмет етіп жүр. Әр қызметкерім бір төбе. Әсіресе солардың қатарында жоғарғы санатты дәрігерлер Ақсалы Есеналиева, Гүлдәрі Мұстафаева, Айсәуле Пірманова, Дина Қожаниязова, Анар Сағындықова, Қуаныш Жанаева, Изатулла Ранов, Гүлзина Құрманбекова, Лайық Бижанова, Әмірхан Жүсіпов, Амантай Нұрпейісов, Балтабек Кемалов пен Нұрқасын Көбекбаевтарды халық іздеп келіп, алғысын жаудырып кетеді. Одан бөлек те орта буынды дәрігерлер мен медицина қызметкерлерінің қайсысын болса да мақтауға лайық, – деді.</blockquote>Иә, «медицина кәсібі – адамгершіліктің асылы» дегендей асыл қасиетімен барша аралдықтардың алғысына бөленген жауапты мамандық иелеріне еңбекте табыс, төзімділік пен күш-қайрат тілейміз.

Аралдағы заманауи қондырғылармен жабдықталған емхана халыққа лайықты қызмет көрсетіп жатыр 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазақ халқы отбасы құндылығын жоғары бағалайды. Қашанда отбасында атаның, әкенің орны бөлек. Ал әрбір азамат шыр етіп жарық дүниеге келген перзентінен үлкен үміт күтеді. Перзентінің биіктен көрінгенін қалайды. Сол мақсатта баласына барлық қамқорлығын көрсетеді.Қазақстандық жанкүйерлер боксшы Гүлсая Ержанды жақсы таниды. Қазалы топырағында дүниеге келген қайсар қыз қазірдің өзінде шаршы алаңда шеберлігін танытып жүр. Былтыр құрлықтық додада жеңімпаз атанды. Ал Сербияда өткен халықаралық турнирде күміс медаль алды.Қазалының Сарыбұлақ ауылында туған Гүлсаяны спортқа баулыған атасы.<blockquote>– Ауылда жүргенде немеремнің спортқа бейім екенін байқадым. Қол күресінен қарсылас шақ келтірмейтін. Жанашыр інілерімнің бірі Гүлсаяны аудан орталығындағы спорт мектебіне беруге кеңес айтты. Сол мақсатта Әйтеке би кентіне көшіп келдік. Мектепте оқи жүріп бокс үйірмесіне қатысты. Алғашқыда оны күреске береміз бе деген ойда болған едім. Алайда немеремнің қалауы болды. Білікті бапкер Бақытбек Құлбаев шәкіртін шыңдады. Талай жарысқа алып барды. Гүлсая барлығында өзін жақсы қырынан таныта білді. Еліміздің білікті мамандары оның жігерін, еңбекқорлығын, жауапкершілігін жоғары бағалады. Ұлттық құрама сапына қабылдану екінің біріне бұйырмайды. Алдағы күнге үміт зор, – дейді атасы Ержан Исмаилов.</blockquote>Қарапайым отбасында дүниеге келген боксшы қыздың әкесі – Ғалымжан жеке қожалық иесі. Жылқы шаруашылығымен айналысады. Анасы – Құралай бала тәрбиесіне көңіл бөліп, отбасы шырайын кіргізіп отыр.<blockquote>– Қашанда отбасында әкенің орны бөлек. Менің үш балам бар. Жастайынан оларға жақсы тәрбие беруге тырыстым. Еңбекке баулыдым. Әрбір перзентінің жақсы азамат болып өсуін қадағалау ер кісінің міндеті деп санаймын. Құдайға шүкір, балаларым ешқашан мені жерге қаратқан емес. Қазір немерелерге қарап, шаңырақ шуағына бөленіп жүрген жайымыз бар. Солардың бірі Гүлсая алға қойған мақсатына жету жолында үнемі ізденісте жүреді. Рас, бокс – қыз баласы үшін оңай емес. Алғашқыда оның жекпе-жегін қарауға шыдай алмайтын едік. Бірте-бірте бойымыз үйренді. Қазір ол тек біздің қызымыз ғана емес, елдің мақтанышына айналды. Алда көптеген жарыстар бар. Олимпиада жақындап келеді. Әркез тілекшімін ғой, – дейді Ержан аға ағынан жарылып.</blockquote>Қазір Гүлсая Көкшетау қаласында оқу-жаттығу жиынын өткізіп жүр. Негізгі мақсаттың бірі – Олимпиада жолдамасына қол жеткізу. Алдағы жылы Франция астанасы – Париж қаласында өтетін беделді бәсекеде еліміздің Әнұранын шырқатып, көк туын желбіретсем деген ойда.<blockquote>– Қашанда елдің үмітін ақтауға тырысамын. Әрине, барлық уақытта ойлағаның жүзеге аса бермейді. Десе де, маған сенім артқан елімнің, жерлестерімнің және отбасымның қолдауы әрдайым қанаттандырады. Жақында ғана әкелер күнін атап өту белгіленгенін білдім. Бұл – өте жақсы бастама. Әкені қадірлеу, оның беделін отбасындағы, қоғамдағы жалпы ел болудағы орнын бағалай білу керек. Сондықтан мен үшін де атам мен әкемнің орны ерекше, – дейді Гүлсая.</blockquote>&nbsp;

Сыр елінен шыққан Азия чемпионы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Біз белгілі тұлғалар туралы айтқанда, «сондай-ақ ол үлгілі әке» деген сөзді қосып отырамыз. Кейде бұл жәй жазылуға тиіс дәстүрлі қосымша сияқты болып көрінер, алайда, азаматтың ең үлкен парызы – әке болып, перзент тәрбиелеу. Осы маңызды қадамда сүрінген адамның басқа жетістігі де жасанды болмақ.Сәбит Ұлықпанұлының есімі бүгінде Сыр еліне ғана емес, барша қазаққа танылған.Қызылорда қаласы әкімінің «Мереке» вокалды аспаптар ансамблінің жетекшісі Сәбит Ұлықпанұлы музыка саласында үлкен жетістіктерге жетті. Оның әндерін Жұбаныш Жексенұлы, Ақбота Керімбекова, Жеңіс Ысқақова, Бақыт Шадаева, Нұрболат Абдуллин, Қыдырәлі мен Қарақат секілді танымал әншілер асқақтата шырқап жүр.Сәбиттің Ф.Оңғарсынованың сөзіне жазылған «Жүрек жылуы», Т.Айбергеновтің сөзіне жазылған «Мені ізде» &nbsp;деп аталатын әндері республикалық байқауларда бас жүлде алған. «Мереке» ансамблі «Тұран» республикалық конкурсының гран-при иегері. Пандемия кезінде АҚШ-та және Англияда өткен «Super world talent» конкурсына онлайн қатысып, шетелдіктердің бас жүлдесін жеңіп алған.Ал, тамаша композитор, талай таланттың тұсауын кескен танымал музыкант Сәбит қандай әке? Ол өзі отбасындағы бесінінші ұл. Шағанкүл екеуі бас қосып, өмірге екі ұл, екі қыз алып келді. Үлкені Данадан кейін дүниеге келген Ғалымжанның бесігін тербетіп отырған әжесі Гүлжан сәбидің уілінен оның болашақ елге танылатын әнші болатынын болжапты. Бұл бекер емес еді, Сәбит Ғалымжанды кішкентайынан қасынан тастамады. Мектепте оқып жүргенде әртүрлі ән байқауларына қатыстырды, барған жерінен бірінші орын алып келетін. Содан әкесі баласын өнерге шыңдап баулуға кірісті.Ғалымжан тоғызыншы сыныптан соң өзінің саксафон аспабын ұнататынын айтты. Оның жанын саксофонның сиқырлы үні баураған еді. Сөйтіп, Қазанғап атындағы Қызылорда музыка колледжіне түсіп, ұстазы Асанәліден осы бір жергілікті музыканттар сирек қолға алатын аспапты тез үйреніп шықты. Мұнан соң Астанадағы «Шабыт» университетінде оқыды.Әртүрлі конкурстарға қатысып, бас бәйге иеленіп, қазақ ән өнерінің көгінде тағы бір жұлдыздың жағылғанын паш етті. Бүгінде жас музыкант Ғалымжан Ұлықпанның аты әжесі болжағандай, күллі елімізге танылды.«Әкеге қарап ұл өсер» деп қазақ тегін айтқан ба? Өнер деген қасиеттің қадіріне жете білген жас талант Ғалымжанның мұнша жетістіктерге жетуінің басты сыры – әрине, әкесінің тәлімі. Әкелер мерекесінің негізгі мақсаты да осындай отағаларының өнегесін өз отбасы аясында қалдырмай өмірге ендіріп, ұрпаққа тағылым ету болмақ.Жалпы, Ұлықпан әулеті сиқырлы үннің сырсандығы секілді. Бұл үйге енсеңіз ата-ана бала-шағасымен бірге ән салып отырады. Наны да, әні де дастарханнан табылған берекелі отбасының басы – Сәбит. Ол үйінде қандай болса, қоғам ішінде де сондай. Көңілді, тәлімді, айналасына шуақ шашып жүреді. Мұндай әкелерді дәріптеу садақадан да, сыйлықтан да абзалырақ деп ойлаймын. &nbsp;

Өнерде орны бөлек жан

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Білім бұлағының қайнар көзі, тарам-тарам тарихтың құнды сырларын сүріндірмей алып келе жатқан шырағы биік, парасаттылық пен біліктіліктің нағыз киелі ордасы – кітапхана. Ол оқырман үшін үлкен өмір мектебі, рухани ошақ. Ал әр таңын білімнің қайнар көзі кітаппен ашатын, сол кітаптағы құнды мұраларды оқырманға жеткізуші – кітапханашы. Бүгін мамандығын сүйіп, ұзақ жылдар бойы кітапханашылық қызметте абыроймен келе жатқан аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесінің директоры – Гүлдана Жақыповамен сырлы сұқбаттың сәті түсті.– Гүлдана Көпболсынқызы, сізді және барша кітапхана ұжымын кәсіби мерекеліріңізбен құттықтаймын! Жуырда заманауи үлгіде жасақталған ғимаратқа көшкендеріңіз белгілі. Жаңа ғимарат жаңа леп, жаңа құлшыныс сыйлаған болар? Әңгімеміздің ауанын осыдан бастасақ.– Шиелі аудандық орталықтандырылған кітапхана жүйесіне қарасты 32 кітапхана аудан халқына қызмет көрсетеді. Аудандық орталық кітапхана, 1 – аудандық балалар кітапханасы, 4 – қалалық кітапхана және 26 – ауылдық кітапхана бар. Оның ішінде 1 модельдік ауылдық кітапхана, үш ауылдық онлайн орталығы бар.– Кітапханада қанша кітап қоры бар? Оқырмандар қанша?– Жүйе бойынша кітап қоры 537381 дана, оның ішінде 351887 данасы мемлекеттік тілдегі әдебиеттер. Бес жылда бір рет ескі мазмұндағы (мәдени-тарихи жағынан құндылығы жойылған), жыртылып тозығы жеткен реставрацияға келмейтін кітаптар және мерзімді баспалар қордың есебінен шығарылып отырады. Жүйе бойынша 29 295 оқырман бар. Бүгінгі таңда 484 805 кітап оқырманның қолында.– Тұрғындарды әдеби ортаға шақыру, оқырман тарту бағытында қандай жұмыстар жүргізілуде?– Жалпы, «Кітап оқиық» ұранымен кітапты насихаттаудың түрлі формалары мен әдістерін пайдалана отырып, «Кітапхана такси» жобасы аясында жолаушылар межелі жерге тегін жеткізілуде. Мүмкіндігі шектеулі жандарға, егде жастағы адамдарға және қызметтен сырттай немесе стационардан тыс қызмет көрсету нысандары арқылы «Көшпелі кітапхана» жүйелі түрде жұмыс істейді. 23 жылдық жұмыс тәжірибемде аудан мәдениетінің өсіп-өркендеуіне үлес қоса жүріп, жаңа бастама, тың жобаларды жүзеге асыруда, қоғамдық жұмыс пен қайырымдылық шараларға күш-жігерімізді аямай қызмет етіп келеміз. Дәлел ретінде айта кетсем, асыраушысы жоқ, көпбалалы ана Асатуллаева Ләззаттың отбасын қамқорлығымызға алып, үздіксіз азық-түлікпен қамтамасыз етудеміз. Құлағалы тұрған үйдегі жәутеңдеген балаларды көріп, ұжымды ұйымдастырып, үш бөлмелі үй салып беріп, ана мен балаларының болашаққа деген үмітін ұштадық. Әрдайым қоғамға сай дамуда бірінші болып бастама жасау - менің кредом. Бірінші боп аудандар ішінде «Коворкинг» орталығын аштық. Кітапхана жанынан зағип және көзі нашар көретін жандарға рухани қызмет көрсету үшін, «Жанарсыз да жарық әлем» клубын ұйымдастыру үшін жоба әзірледік. Оған жергілікті бюджеттен 3100,0 мың теңге бөлініп, арнайы құрал жабдықтармен жасақтадық. Бір айта кетерлігі, тең дәрежеде жұмыс жасау үшін кітапханашыларға бірдей киім үлгісін енгіздік.– Жалпы оқырманның сұранысы қаншалықты қанағаттандырылады?– Әрине бар. Соңғы 3-4 жылдың көлемінде оқырмандардың сұранысына сай әр түрлі салада, оның ішінде психологиялық, қаржылық сауат ашу жайлы кітаптарды жергілікті бюджеттен сатып алып отырмыз. Адам баласының өмірге деген көзқарасы мен талғамын балалар әдебиеті қалыптастырады. Қазіргі технологиялық өзгерістер мен күллі әлем бастан кешіп отырған жылдам даму кезеңінде балалардың ой-танымы, қызығушылығы да басқаша. Сондықтан 20-30 жыл бұрын жазылған балаларға арналған кітаптар қазіргі баланы аса қызықтыра қоймайтыны заңды. Дей тұрғанмен соңғы жылдары балалар әдебиетіне деген қызығушылық қайта жандана түсті. Кітапхана оқырмандарының жасына қарай сұраныстарына келетін болсақ, кішкентай оқырмандарға ертегі-аңыздар, 14 жасқа дейінгі оқырмандарға баланың ой-қиялын ұштайтын фэнтези шығармалар, адамгершілік болмысын қалыптастыратын жаңаша тәлімдік-тағылымдық жаңа кітаптар қажет. Білім саласында жұмыс істейтін оқырмандар мен студенттерге методикалық көмекші құралдар, логикалық кітаптар және көркем әдебиеттер қажет.– Аудан бойынша қанша кітапханашы бар? Олардың жалақысы қалай?– Аудан бойынша 32 кітапханада 55 маман жұмыс істейді. Оның 33 маманы ауылдық жерде, қалған 22 кітапханашы орталық, балалар және кенттік мамандар. Кітапханашының жалақысы бірқатар факторларға, соның ішінде біліктілігіңізге, тәжірибеңізге, орналасқан жеріңізге, сіз жұмыс істейтін кітапхананың көлеміне, топ құрылымына т.б. байланыс¬ты өзгеретінін атап өткен жөн. Президент Қ.Тоқаевтың 2021 жылғы Жолдауында 2022 жылдан 2025 жылға дейін мемлекет кітапханашылардың жалақысын жыл сайын орта есеппен 20 процентке өсіретінін айта кетті. Сол Жолдауға байланысты биыл жалақылары 20 процентке көтерілді. Келесі жылы тағы да еселенетініне қуанудамыз.– Осы салада 20 жылдан астам уақыт өнімді еңбек етіп келесіз. Сол еңбегіңіз лайықты еленіп жатыр ма?– Иә, кітапханашы үшін алғыстан асқан марапат, бақыт жоқ. 2018 жылы «Қазақстандық салалық мәдениет, спорт туризм және ақпарат қызметкерлерінің кәсіптік одағы» қоғамдық бірлестігі төрайымы С.Иманқұлованың «Құрмет грамотасымен», 2018 жылы Астананың 20 жылдығы, Қызылорда қаласының 200 жылдығы және Шиелі ауданының 90 жылдығына орай Алғыс хат алдым. 2018 жылы Шиелі ауданының дамуына қосқан елеулі үлесі үшін «Шиелі ауданына 90 жыл» мерейтойлық медальін кеудеме тақтым. 2019 жылы Ұлт тұлғаларын ұлықтауға қосқан үлесі үшін «Ә.Тәжібаевқа – 110 жыл», Қазақстанның құрметті кітапханашысы, Қазақстандық салалық мәдениет, спорт, туризм және ақпарат қызметкерлерінің кәсіптік одағынан «Еңбек даңқы» төсбелгісімен марапатталдым.– Сұқбатыңызға рақмет!

Гүлдана Жақыпова: Шиелі ауданында 32 кітапханада 55 маман жұмыс істейді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Өмір – өлшеулі, өнер – өміршең. Мәдениет тарихы адамзат баласының қалыптасу кезеңімен тығыз байланыста дамып келеді. Өнердің дәріпті жалғасындай жас таланттар шоғыры үйірмелер арқылы шығармашылықтарын шыңдап, жетілдіруде.Тасбөгет кентіндегі оқушылар мен жасөспірімдер үйінде «Ән-терме» үйірмесінің «Өнерге бағыттадым, шалқысын шабыттарың» атты жылдық есеп беру кеші өтті.Шара барысында үйірме жетекшісі Айнұр Ерниязованың жетекшілігімен шәкірттері «Асыл мұра» дәстүрлі әншілер ансамблінің жыл бойы жасаған жұмыстарын көрсете отырып, «Анамның тілі», «Гүлдерайым, «Тобылғысай», «Қалқатайдың дауысы-ай», «Әженің әлдиі», «Туған жер», «Ақ бұлақ», «Он алты қыз», «Балымша», «Бипыл», «Бала арманы» атты әндерін орындады.«Асыл мұра» дәстүрлі әншілер ансамблі Ахмет Байтұрсыновтың Файзолла досына жазған «Қаншеңгел» шығармасын Нағашыбай Алпысовтың мақамында орындап шықты. Оқушылар топ болып та, жеке орындаушылық бағытында да қабілеттерін &nbsp;көрсетті. «Бала арманы», «Алаш ұраны» әндерін де әуелете шырқады. Сонымен қатар, үйірме мүшелері «Арал туралы толғаныс», «Жұмадағы тілек», «Арнау», «Кәнеки, тілім, сөйлеші», «Сен тілім ішкі сырдан қиял баста», «Қазақтың бәрі туысқан» атты Сыр сүлейі шығармаларын нақышына келтіре орындап, көпшілік қошеметіне бөленді. Балаларының осындай биік деңгейде өнер көрсеткеніне ата-аналар дән риза.Кешке қалалық білім бөлімінің әдіскері Нұржан Қуанышбай, «Өрлеу» БАҰО филиал директорының орынбасары Сәкен Серікбаев, Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің аға оқытушысы Ғани Бекқожаұлы, қалалық білім бөлімі кәсіподақ комитетінің төрайымы Орынша Міржақыпқызы, жырау Айдос Рахметов, Болат Баймұратов, Мейірімжан Кәрімжанұлы қатысып, ыстық ықыластарын білдірді.<blockquote>– Дәстүрлі жыраулық өнерді жас ұрпақ бойына сіңіруде Айнұр Айжігітқызының және Гауһар Отарәліқызы басқаратын мекеме ұжымының үлкен үлесі бар екенін айтып, алғыс білдіремін, – деді Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің аға оқытушысы Ғани Байұлов. Кеш қорытындысында «Ән-терме» үйірмесінің жетекшісіне қалалық білім бөлімі кәсіподақ комитетінің атынан Құрмет грамотасы мен домбыра сыйға тартылды. &nbsp;</blockquote>

Оқушылар мен жасөспірімдер үйінде есеп беру кеші өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Дәрігер болу, оның ішінде балалар хирургі болу оңай емес.&nbsp;Мәселен, жаңа туған&nbsp; нәрестенің қандай да бір науқасы барын естіген бойда бірінші жаратқаннан, одан кейін&nbsp; дәрігерден үміт күтіп, жаутаңдайтынымыз рас. Себебі,&nbsp;бауыр еті – баласының аман-есен болуын тілемейтін ата-ана жоқ.&nbsp; Сол сәтте дәрігердің нақты диагноз қойып, дұрыс шешім қабылдауы сырқат жанның тағдырын шешіп жатады.Көпбейінді облыстық балалар ауруханасының хирургі Болат Махамбетияров&nbsp;– талай баланың сауығуына себепші болып жүрген жан. Ақтөбедегі М.Оспанов атындағы мемлекеттік медицина академиясының түлегі. Интернатураны академия базасында балалар хирургиясы кафедрасында өтті. Еңбек жолын 2009 жылы облыстық медицина орталығында балалар хирургі болып бастады. Балалар хирургі бола жүріп, жаңа туған нәрестелер арасында туабітті ақауы бар сәбилердің хирургиялық патологиясына көңіл қойып, осындай ақауларды анықтап, емдеумен айналыса бастайды.&nbsp; Санкт-Петербург қаласында неонатальды хирургия бойынша білімін екі рет жетілдірді. 2018 жылы Оңтүстік Кореяда «Северанс» клиникасында неонатальды хирургия бойынша туабіткен ақауларға жасалатын операциялардың ерекшеліктерін игеріп, ота жасау тәсілдерін жандандыра түседі. 2018 жылдан бері облыстық балалар ауруханасының І хирургия бөлімінің меңгерушісі қызметін атқаруда.Болат Үмбетиярұлы әлеуметтік желіде де белсенді. Қым-қуыт тіршілікке толы дәрігерлік қызметте жүргендіктен, оған көп адамның мойны жар бермесі анық. Ал Болат өзі жасаған қиын оталарды, түнгі кезекшілікте кездескен ерекше оқиғаларды, қызметте қолданған тың тәсілдерді желіде жариялап, дәрігерлік мамандықтың қыр-сырын, қиындығы мен қызығын көпшілікке жақын таныстыруды әдетке айналдырған. Кейінгі уақытта әріптестерінің жасаған күрделі оталары, аурухана базасында өткен шеберлік кластары туралы да жиі жариялап жүр. Хирургтің жазбаларынан медицина мамандарының күрделі де жауапкершілікке толы қызметіне қанығып, олардың ерлігіне бас иесің. Хирургтің жуырда жариялаған мына жазбасы көпшілікке ой салатын ерекше екен.&nbsp; Оқи отырып, дәрігер мамандығына, маман иелеріне деген құрметің одан сайын арта түсері анық.<blockquote>«Армысыздар, Қазақ елі!Жалған!Бауыржан Момышұлы атамыз «Қазаққа көшпенді, жалқау деп орынсыз тағылған екі жалған кінә бар. Екеуі де жалған. «Қазақ ешуақытта көшпенді болған емес, қазақ – отырықшы. Ол сығандар секілді бір елден екінші елге көшіп жүрген жоқ қой. Өз жерінде малдың ыңғайына қарай жаз жайлауына, қыс қыстауына қоныс аударғанды сендер көшпенді деп оттап жүрсіңдер. Бұл – тарих кешірмейтін қателік. Екінші, қазақ жалқау болса, мал баға ма? Мал – оның өмір сүрудегі ең негізгі көзі. Ол ғасырлар бойы өзін ғана емес, көрші елдердің халқын да етпен қамтамасыз етіп келді. Малдың бабын табу, жаздық, күздік жайлауын, қыстауын таңдау, қай жерге қалай жаю, жейтін шөбін анықтау, ауырған малды емдеп жазу, айсыз, қараңғы түнде жұлдыздарға қарап сапар шегу, қыран құс, тұлпар баптау, ауа райын болжау, сырқатты емдеу, көкпар тарту, бәйге күрес, асық, ақсүйек, тағы басқа ойындарды ойлап табу дегенің – білген адамға жатқан ғылым. Оны игеру үшін ақыл, тәжірибе, өте еңбекқор жандардың толассыз ізденісі керек» деп екеуін де жоққа шығарған екен.&nbsp;Біздің де жас мамандарымыз операция үстінде күлімдеп тұрғанымен, бұл – жалған. Үш сағат туа біткен ерін, таңдай жырығына операция жасап және ақыры қалай болар екен деп мазалап тұрған ой адамды өз еркімен күлдіре алмайды. Күліп тұрған жүздері ғана, дәрігерлердің күлімдеп жүргендері көбінесе жалған. Күнделікті түсіп жатқан науқастар, жасалып жатқан күнделікті және күрделі оталар, ауыр жағдайлар, біреуінің жағдайы тұрақтанып жатқанда, тағы түсетін науқастар дәрігерді шынайы күлімдете алмайды. Екінші жалған – бұндай күрделі оталарды тек көпжылдық тәжірибесі бар мамандар жасайды және бізде емес деген. Қандай қиындықтарға кездессе де мойымай, жаңа тәсілдер енгізіп, ауыр науқастарға күрделі операциялар жасап жүрген біздің жас мамандарымыз – бет-жақ хирургтары (ЧЛХ) Қонысбай Нұртілеу Нұрланұлы және Әнуәрбеков Маханбет Ердейбайұлы. Жас мамандарымызға мақсаттарына жетіп, биік белестерді бағындырып, халықтың алғысына бөленіп жүруіне тілектеспіз!»</blockquote>Болаттың мұндай жазбалары өте көп және оқыған адамға әр жазбасы тың ақпарат беріп, мазмұнды ой салады.<blockquote>– Ата-анам: «Адамның қолынан келмейтін іс болмайды, адамның істегенін адам істейді. Тәуекел түбі – жел қайық, өтесің де кетесің» дегенді жиі айтып отыратын. Осы сөздерді өмірлік ұстанымым ретінде пайдаланамын. Қиналған кезде әрдайым есіме түсіп, қайта жігерленемін.&nbsp; Жалпы хирургиядан бөлек, неонатальды хирургияға қызығушылығым артып, жаңа туған нәрестелердің туабітті ақауларымен айналыса бастадым. Нәрестенің дене бітімі қандай нәзік болса, ішкі ағзалары да сондай. Уақытынан бұрын, аз салмақпен, ақаумен туса жағдай қиындай түседі. Операция жасаған науқастарымның ішінде ең аз салмақтысы – 600 грамм. Ең қиыны 1500 грам салмақтағы өңеш атрезиясымен туған нәрестеге операция жасау болды. Осылайша күнделікті жұмыс барысында түрлі салмақтағы нәрестелерді, түрлі ақауларды көре береміз. Бір күнде ақаумен туған бірнеше балаға ота жасаған кездер де болды. Операция жасамасақ қайғылы жағдай орын алады, жасасақ үміт оянады. Үмітіміз ақталған сайын жұмысқа деген ынта-жігеріміз де арта түседі. Медицина – командалық жұмыс. Аурухананы біртұтас команда десек, науқастың амандығы осы команданың тұтастығына байланысты. Жалғыз мен емес, барлық әріптестерім жұмыс барысында осындай қиындықтарға тап болады. Біздің жұмысымызды қарапайым жұрт біле бермейді. Сол себепті әлеуметтік желілерге атқарған жұмысымыз туралы жазбалар жүктеп отыруды ойладым. Ол да қосымша жұмыс, бірақ қажет. Сондықтан уақытымды тиімді пайдалануға тырысып, үлгергенімше әлеуметтік желіге жариялап отырамын, – дейді дәрігер.</blockquote>

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары