<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Сыр өңіріндегі Қышқала қалашығы – ерекше сәулет ескерткіштерінің бірі.&nbsp;XIII-ХV ғасырларда өмір сүрген қала орны 1243 жылдан бері Қышқала аталып келеді. Қышқала аталуының себебі – қала құрылысы күйдірілген қыштан құрылған. Ол Қызылорда облысының Қоғалыкөл ауылының маңында 3 шақырымға жуықтайтын жерде орналасқан. Жалпы аумағы 40-50 шақырымды құрайды.&nbsp;2018 жылдан бастап тарих ғылымдарының докторы Мадияр Елеуовтың жетекшілігімен «Қызылорда облысы Сырдария ауданындағы Қышқала қалашығына археологиялық зерттеу жұмыстарын жүргізу қызметі» тақырыбы бойынша археологиялық зерттеу жұмыстары тұрақты түрде жүргізіліп келеді. Экспедицияға археологтар, жас ғалымдар және жергілікті ауыл тұрғындары тартылған. Сонымен қатар Сырдария аудандық тарихи-өлкетану музейінің қызметкерлері қазба барысымен танысып, қатысуда. Экспедиция барысында қабырғасы ою-өрнекпен көмкерілген, бедерленген қыш кесектер, глазурленген күмбездің сынықтары түрлі-түсті мозайкалар, керамикалық қыш ыдыстардың сынықтары және зергерлік бұйымдар табылды. Жыл сайын Қышқала қалашығынан табылған жәдігерлер музей қорына қабылданып, аудан халқына таныстырылып келеді.

Қышқала қалашығында қазба жұмыстары жүргізілуде

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қызылордада Ардагерлер үйінде Әкелер күніне арналған кездесу өтті. Оған 50-ге жуық белсенді ұзақ өмір сүру орталығында ем алушы ардагерлер бас қосып, Ұлттық құрылтайда көтерілген елдік мәселелер жайлы пікір алмасты.Шараны өңірлік Ардагерлер кеңесі төрағасының орынбасары Өмірбек Шәменов ашты. &nbsp;<blockquote>«Әке, ата ұғымы біз үшін киелі, қасиетті. Сондықтан атажұрт дейді, атамекен дейді. Туған жер атаның, әкенің атымен тікелей байланысты. Тұңғыш рет аталып өткен Әкелер күні құтты болсын! Ұлттық құрылтай құрылғалы ауқымды жұмыс атқарылды. Осы орайда билік пен қоғамның әріптестігі Әділетті Қазақстанды құру ісінде айрықша рөл атқаратынын атап өткен жөн. Құрылтай жаңа қоғамдық мәміленің негізін қалыптастыруға зор үлес қосуда», - деді Өмірбек Шәменов.</blockquote>Кездесуге Философия ғылымының докторы, профессор, ҚХА жанындағы Ақсақалдар кеңесі төрағасының орынбасары Баймырза Қожамберлиев Президент Қасым-Жомарт Тоқаев ұлт ұрпағы тәрбиесіне ерекше көңіл бөлу керектігін, жас ұрпақ тәрбиесінде еңбекке баулудың маңызыдылығына, жаңғырудың өзегі - саяси реформаларға байланысты екендігін алға тартты.«Қоғамдық келісім» КММ директорының орынбасары, Саяси қуғын-сүргін құрбандарын толық ақтау бойынша Өңірлік комиссия мүшесі, PhD Дәулет Омаров архивтен Жүсіпбек Аймауытұлының тың шығармасының табылғандығы, Мемлекет басшысы екінші Ұлттық құрылтай кезінде Марал ишанның Құран кітабы Қазақстанға қайтарылғаны хабарлады. Айта кету керек, Марал ишанның және Кенесары ханның мөрі бар Құран жанашыр азаматтар мен меценаттардың көмегімен Қазақстанға қайтарып алынды. Жәдігерге жан-жақты сараптама жасалып, отандық және шетелдік ғалымдар мұқият зерттеді. Марал ишан барша қазаққа танымал адам болған, төл тарихымызда ерекше орыны бар Кенесары ханның үзеңгілес серігі.Кездесу соңы өзара пікір алмасуға ұласты.

Қызылорда: Ардагерлер үйінде кездесу өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Жаңақорған ауданы полиция бөлімінің анықтау тобының аға анықтаушысы Бақытжан Абжалов әке қызметін өзіне аманаттап, сол ізбен келе жатқан құқық қорғау саласының білікті маманы. Бұл салада әке жолын жалғаған қызметкерлер көп емес, бірақ Бақытжан Абжаловтың бұл ісі көпке өнеге, өзіне артылған жауапкершілік жүгін арқалаған жан.Бүгінгі қоғамда құқық қорғау саласында жүру, жауапкершілікті көтере білу үлкен міндетті жүктейді. Қоғам тынышын күзетіп, тұрғындар талап-үдесінен шығу бір бөлек, ең бастысы қызметке адалдық таныту сынға татиды. Біздің кейіпкеріміз әкесі салған жолмен жүріп, бөлімде ерен еңбегімен еленіп келеді.&nbsp;<blockquote>«1989 жылы 24 наурызда Қызылорда облысы, Жаңақорған ауданы, Қыркеңсе ауылында дүниеге келдім, 1996 жылы Жаңақорған ауданы, Шалхия кентіндегі №86 қазақ орта мектебінің табалдырығын аттап, 2007 жылы қанат қақтым. Менің бұл салаға келуім бала кездегі арманым десем болады. Өйткені кішкентайдан әке тәрбиесін көріп, сол салған ізбен жүріп келемін. Әрине қызметіммен мақтанамын», – деп сөз бастады.&nbsp;</blockquote>Ол 2007 жылы Алматы қаласындағыҚР Ішкі істер министрлігінің Академиясына жедел-криминалистикалық тобына оқуға түсіп, 2011 жылы «құқық қорғау қызметі» мамандығы бойынша бітіріп шыққан. Отан алдындағы міндетін өтеп келіп, мамандығы бойынша аудандық полиция бөліміне қызметке орналасады. Бақытжан туралы басшылық құрам оның білікті кадр деп біледі. Әке тәрбиесін алған ұл елге осылай қызмет етіп келеді.

Әке жолын жалғаған тәртіп сақшысы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Мемлекеттік қызметші – билік пен өз өкілеттіктерін қолдана білуі және адал болуы, &nbsp;өз қамы үшін емес, мемлекет игілігіне жұмыс істеуі, сыбайлас жемқорлыққа жол бермеуі қажет. Заң талаптарымен толық сәйкестікте өмір сүріп, кез келген орында, кез келген лауазымда қандай жағдай болса да халықтың, өз елі азаматтарының сенімін жоғалтпай, әділдіктің, қарапайымдылықтың үлгісі болып, адамдар арасында өзін ұстауға тәрбиелеу керек. Басшылық жасамас бұрын, бағына білуді үйренуі, өз қызметкерлерінен талап етіп отырғанын өзі орындай отыра, құқыққа қарсы әрекеттер көрсе, бей-жәй қалмауы тиіс.Жуырда денсаулық сақтау саласы мамандарының төл мерекесі болса, енді міне, мемлекеттік қызметшілер мен полиция қызметкерлерінің кәсіби мерекесін атап өттік. Биыл да мереке қарсаңында аудандық Қ.Қазантаев атындағы мәдениет үйінде салтанатты шара өтті. Үш саланың кәсіби мерекесіне орай ұйымдастырылған шарада аудан әкімі Асқарбек Темірбекұлы ел үшін ерен еңбектің үлгісін көрсетіп жүрген сала қызметкерлерін кәсіби мерекелерімен құттықтады.– Мемлекеттік қызметші мен қоғамдағы тәртіп сақшысының міндеттері сабақтас. Бүгінгі таңда мемлекеттік қызметкер мен полиция – мемлекеттік аппараттың жұмысын алға жылжытушы кадр және мемлекеттік биліктің оң имиджін қалыптастырушы бірден-бір тұлға. Полиция қызметкері болу әр азаматты өжет, қайсар етіп тәрбиелесе, мемлекеттік қызметші болу адал жолда жүруді талап етеді. Ал ақхалатты абзал жандардың қауырт жұмысы, бұл – ерекше алғыс ай¬тар жауапты қызмет. Бүгінде медицина саласының мамандары адам жанының арашасы болса, мемлекеттік қызметте жүрген әр азамат елдің дамуына қызмет етсе, ішкі істер орган-дары қызметкерлері де биік белестерді бағындырып, өздеріне жүктелген міндеттерді мүлтіксіз атқарып келеді. Сондықтан сіздерді кәсіби мерекелеріңіз медицина қызметкерлері, мемлекеттік қызметшілер және Қазақстан полициясы күнімен шын жүректен құттықтаймын, – деді өңір басшысы.&nbsp;Мұнан соң аудан әкімі ішкі істер саласының ардагері, сала майталманы, ауданның әлеуметтік-экономикалық және құқықтық дамуына ерекше үлес қосқан &nbsp;Базарбай Ержановқа, облыстық мәслихат депутаты, облыстық мәслихаттың экономика, әлеуметтік және құқықтық мәселелері жөніндегі тұрақты комиссиясының төрағасы Балжан Шәменованы Жалағаш ауданының «Құрметті азаматы» атағымен марапаттады. Мұнан соң сахна төріне өз саласында елеулі еңбек етіп, оң нәтиже көрсетіп жүрген мемлекеттік қызметшілер мен полиция қызметкерлері және денсаулық сақтау саласының қызметкерлері шақырылып, облыс, аудан әкімінің «Құрмет» &nbsp;грамотасы, Құттықтау хаты мен алғыс хаты табысталса, «Ішкі істер органдары мен Ұлттық ұлан ардагерлерінің қазақстандық ұйымы» қоғамдық бірлестігінің «Ішкі істер министрлігінің Құрметті ардагері» төсбелгісімен ішкі істер саласының ардагері Нұғыман Аманов, ауыл шаруашылығы қызметкерлерінің салалық кәсіптік одағының І дәрежелі «Еңбек даңқы» төсбелгісімен сала ардагері Бақытбек Есжанов марапатталды. Мәдениет үйіндегі салтанатты шара аудан өнерпаздарының мерекелік-кон-церттік бағдарламасына ұласты.

Елге қызмет – абыройлы міндет

<blockquote><a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Сырдария аудандық Қоғамдық кеңесінің төрағасы М.Еспенбетовтің төрағалығымен Қоғамдық кеңестің кезекті отырысы өткізілді.</blockquote>Қоғамдық кеңесінің отырысының күн тәртібінде төмендегі мәселелер қаралды. Бірінші мәселе бойынша Сырдария аудандық кәсіпкерлік, өнеркәсіп және туризм бөлімінің басшысы А.Садуақасов: «Сырдария ауданы бойынша бөлшек салықтың арнаулы салық режимінің мөлшерлемесін төмендету» туралы хабарлама жасады. Кеңес мүшелерімен аталған шешім жобасы бір ауыздан келісіліп мақұлданды.Күн тәртібіндегі екінші мәселе бойынша «Жалын» сауықтыру лагерінің басшысы М.Момбаева баяндады. Кеңес мүшелері лагерь басшысының баяндамасын тыңдап, бірнеше сұрақтарын қойды. «Жалын» сауықтыру лагерінің жай күйін талқылап, бірнеше ұсыныстарын ортаға салды.Күн тәртібіндегі үшінші мәселе бойынша, Төтенше жағдайлар бөлімінің бастығы, азаматтық қорғау подполковнигі Н.Бақтияр жазғы суға шомылу маусымы бойынша баяндама жасады. Бөлім бастығы баяндамасында Сырдария ауданы Төтенше жағдайлар бөлімінің тарапынан қайғылы жағдайларды болдырмау, алдын алу мақсатында 2023 жылғы суға шомылу маусымында аудандағы су айдындарында азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету шараларын ұйымдастыру бойынша іс-шаралар әзірленгендігін айтты.&nbsp;Аудан көлемінде суға түсуге белгіленбеген 37 су айдындары нақтыланғандығы, «Суға маусымындағы қауіпсіздік ережелері», «Суға түсуге болмайды» тақырыбында, оларға 43 дана тақтайшалары (2022 жылы-36 тақтайша, Тереңөзек кенті-8, Тоқмағамбетов аулылында-1, Айдарлы ауылында-2, Іңкәрдария ауылы-2, Шіркейлі ауылы-1, С. Сейфуллин ауылы-2, Қоғалыкөл ауылы-2, Шаған ауылы-4, Жетікөл ауылы-4, Бесарық ауылы-4, Ақжарма – 1, Н. Ілиясов-5) мен 11 дана билбордтар (2022 жылы-8 билборд) орнатылғандығын атап өтті.&nbsp;Сонымен қатар, Сырдария ауданының Төтенше жағдайлар бөлімінің бастығымен 2023 жылғы 30 мамырда Сырдария ауданының Төтенше жағдайлар бөлімі мен №12 Өрт сөндіру бөлімінің қызметкерлері 2023 жылғы суға шомылу маусымында аудан аумағындағы су айдындарына жүргізілетін (15:00-21:00 ге дейін) үгіт-насихат жұмыстары бойынша кезекшілік кестесі бекітіліп, қазіргі таңда кезекшілік кестесіне сәйкес Полиция бөлімінің қызметкерлерімен бірігіп, аудан көлемінде орналасқан су айдындарына 10 рет рейд жұмыстары және 1 брифинг ұйымдастырылған. Рейд барысында 78 адамға түсіндірме жұмыстары жүргізілгендігін (31 ересек, 47 балалар) айтты.&nbsp; Күн тәртібіндегі төртінші мәселе бойынша Інкәрдария, Қалжан ахун, С.Сейфуллин ауылдық округі әкімдерінің есебі тыңдалды. Кеңес мүшелерімен ауылдық округтерінің әлеуметтік-экономикалық дамуы мен негізгі макроэкономикалық көрсеткіштердің орындалуы талқыланды. Кеңес мүшелері ауылдық округі әкімдерінің баяндамаларын назарға алып, бірнеше ұсыныстарын ортаға салды.Сонымен қатар, Сырдария аудандық ауылшаруашылығы және жер қатынастары бөлімінің сектор менгерішісі Бағлан Мейрамбекұлы жайылымдық жерлер мен жер мәселелері бойынша түсіндірме жұмыстарын жасады.&nbsp;

Сырдарияда кезекті қоғамдық кеңес отырысы өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгін Қызылорда облыстық қоғамдық даму басқармасының басшысы Алмасбек Есмахановтың төрағалығымен облыстық Қазақстан халқы ассамблеясы кеңесінің отырысы өтті.Кеңес жұмысына облыстық Қазақстан халқы ассамблеясы жанындағы құрылым мүшелері және этномәдени бірлестіктердің жетекшілері қатысты.Кеңес барысында өңірдегі ұлтаралық татулық пен қоғамдық келісімді сақтау, облыстық ассамблеяның қызметін жандандыру және оның қоғамдық-саяси рөлі мен маңызын арттыру бағытында атқарылып жатқан жұмыстар мен алдағы міндеттер айтылып, ұсыныс-пікірлер тыңдалды.Күн тәртібінде облыстық Қазақстан халқы ассамблеясы төрағасының қоғамдық негіздегі орынбасарын сайлау мәселесі қарастырылды. Осы қызметті бүгінгі күнге дейін абыройлы атқарып келген &nbsp;өзбек этномәдени бірлестігінің жетекшісі &nbsp; Қахар Дадашевқа алғыс айтылды. Көпшіліктің қолдауымен облыстық татар этномәдени бірлестігінің жетекшісі Гизатуллина Галия Камилевнаның кандидатурасы ұсынылды.Сөз соңында «Жуырда Қызылорда облысының әкімі, облыстық ҚХА төрағасы Нұрлыбек Нәлібаевтың төрағалығымен өңірлік ассамблеяның XXV сессиясы «ӘДІЛЕТТІ ҚАЗАҚСТАН - ДАМУ МЕН БІРЕГЕЙЛІКТІҢ НЕГІЗІ» күн тәртібімен, жаңа форматта өтеді. Қазіргі таңда сессияға дайындық жұмыстары жүргізіліп, тиісті іс-шаралар жоспары әзірленді. Сессияда мемлекет басшысының хаттамалық тапсырмалары талқыланатын болады. Президент тапсырмасын жүйелі орындау мақсатында аймақтық жол картасы әзірленді. Баршаңызды осы жұмыстарды бірлесіп атқаруға және қолдау көрсетуге шақырамын!», - деді басқарма басшысы Алмасбек Әбілқасымұлы.&nbsp;

Қызылорда облыстық Қазақстан халқы ассамблеясы кеңесінің отырысы өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Жақында аудандық ардагерлер кеңесі Іңкәрдария ауылдық округінде көшпелі алқа мәжілісін өткізді. Оған аудандық ардагерлер кеңесінің алқа мүшелері, бастауыш ұйым төрағалары қатысып, аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы Мұса Келдібаев биылғы жылдың жартыжылдығында атқарылған жұмыстарды баяндады.Бүгінде ауданда 4171 ардагер бар. Олар түрлі деңгейдегі 74 ұйымға біріктірілген. Оның 15-і кент, ауылдық округ ардагерлерінің бастауыш ұйымдары болса, 18-і оқу орындарында, 8-і денсаулық саласында, 33-і шаруашылықтар мен мекемелерде құрылған. Ардагерлердің 1-і Ұлы Отан соғысына қатысушы, 156-ы тылда еңбек еткендер, 32-і ауданның Құрметті азаматтары.Атқарылған жұмыстарға есеп берген кеңес төрағасы Мұса Келдібаев ауданда ардагерлердің қатысуымен көптеген іс-шаралар өткенін, зейнеркелерді ардагерлер ұйымына тарту үшін жұртшылықпен тығыз байланыс орнатылғанын айтты.&nbsp;<blockquote>– Қазіргі уақытта ардагерлердің денсаулығын жақсарту, емдеу орындарында демалдыру мақсатында жұмыстар жүргізілуде. Өткен жылы 300-дей ардагердің демалуына, тарихи-танымдық саяхатқа шығуына мүмкіндік жасалды. Биылғы жылы да бұл жұмыс жалғасатын болады. Әжелер мектебі де белсенді жұмыс &nbsp;жасайды. Аудандық ардагерлер кеңесі әйелдер, мүмкіндігі шектеулі жандар, жастар қоғамдық ұйымдарымен бірлікте жұмыс жасап, қолдап, ортақ іс-шараларға ұйытқы болуда. Аудан әкімдігінің қамқорлығымен барлық үкіметтік емес ұйымдар "Достық" үйі деп аталатын бір шаңырақ астында орналасуы өзара үйлесімді қызметіне оң әсер етіп отыр, – деді Мұса Келдібаев.</blockquote>Аудандық арадагерлер кеңесінің төрағасы М.Келдібаевтың айтынша алқалы жиынның Іңкәрдария ауылында өтуі кездейсоқтық емес. Себебі бұл ауылда ардагерлер кеңесін басқаратын төраға Әбдіразақ Байманов өзінің белсенді жұмысымен үлгі. Сондықтан Іңкәрдария ауылындағы тыныс-тіршілікті үлгі ету мақсатында ардагерлер осы ауылда алқалы жиында басқосып отыр. Өткен жылы осындай жиын Сәкен Сейфуллин ауылында өткен болатын.&nbsp;Ауылдық ардагерлер кеңесінің төрағасы Әбдіразақ Байманов ауыл тұрғындарының әлеуметтік ахуалы жайлы айтып, мал шаруашылығымен, бау-бақшы өсірумен айналысатын ауыл тұрғындарына кәсіпкерлікті дамыту үшін қолайлы жағдай жасау туралы ұсынысын білдірді. Яғни үлкен жолдың бойынан сауда орнын ашып, тұрғындардың мезгілінде қауын-қарбызын сатып, табыс табуына жағдай жасау қажеттігін айтты. Бұл мәселе өз кезегінде облыстық мәслихат депутаты Жұмабек Ембергенов пен аудандық мәслихат депутаты Марат Бисеновтың қолдауымен шешімін табатынына сенім білдірді. Сонымен қатар жайылымдық жерлерді инвесторлардан қайтарып алу мәселесін жан жақты қарастыру жайында ауыл тұрғындарының өтініштерін жеткізді.Алқа мәжілісінде Айдарлы, Аманкелді ауылдық ардагерлер кеңесінің төрағаларының мәдени-көпшілік, спорттық іс-шараларға тарту, саламатты өмір салтын қалыптастыру мақсатында атқарылған жұмыстары жайлы хабарламасы тыңдалды.&nbsp;Алқа мүшелері тарапынан ардагерлер Е.Әлжіков, Ж.Айсин, Ұ.Жанәлиева, Қ.Қашақова, А.Жүгінісов шығып сөйлеп, көптеген түйіткілді мәселелер қозғалды. Соның ішінде Құрметті азамат атағын алу, ауылдағы пайдаланылмай тұрған бос ғимараттарды тиімді пайдалану, ардагерлерге демалыс орындарына жолдма беру т.б. өз шешімін күткен мәселелер қатарында.&nbsp;

Сырдариялық ардагерлер алқалы жиында басқосты

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Бұл &nbsp;жолғы &nbsp;Қоғалыкөл ауылына арналған сапарымыз ерекше болды. Негізінен, дара тұлғаларды тудырған киелі мекеннің жанынан орта ғасырлық Қышқаланың орны табылғандығын естігенімізбен, көзімізбен көрмеген едік. Осы жолы сәті түсіп, Мадияр Елеуов жетекшілік ететін экспедиция жұмысымен танысқан болатынбыз.&nbsp;«2023 орта ғасырлық Қышқала (Баршынкент) жаңа зерттеулер жүргізілген қазба жұмыстары» тақырыбындағы дала семинарына облыстық мәдениет және спорт басқармасының басшысы Мира Қазбекова, облыстық тарихи-өлкетану музейінің директоры Сапар Көзейбаев, облыстық тарихи және мәдени ескерткіштерді қорғау жөніндегі мекеме басшысы Ерғазы Алданазаров, аудандық мәдениет және спорт бөлімі басшысының міндетін атқарушысы Жеңісбек Төрәлиев, аудандық тарихи-өлкетану музейінің директоры Салтанат Қуандықова, жергілікті тарихшылар мен өлкетанушылар қатысты.&nbsp;Қоғалыкөл ауылындағы ортағасырлық қаланы зерттеу жұмыстары осыдан 5 жыл бұрын басталған. Аталған елді мекеннен 2 шақырым қашықтықта орналасқан Баршынкент қаласының орны бар екен. Өз кезегінде &nbsp;дала семинарының жұмысына қаныққан облыстық мәдениет және спорт басқармасының басшысы Мира Қазбекова өз пікірін білдірді еді.<blockquote>– Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Түркістанда өткен Ұлттық құрылтайда «Тарихи танымды кеңейтуге зор үлес қосатын тағы бір маңызды сала – археология» деген болатын. Біздің мәдениет саласының негізгі бөлшегі, расымен, археология саласы болып табылады. Айрықша ұқыптылық пен зердені қажет ететін бағыт бойынша аймағымызда серпілісті жұмыстар атқарылуда. Оған дәлел – &nbsp;Қоғалыкөл ауылы маңындағы ортағасырлық Қышқала қалашығында жүргізіліп жатқан археологиялық қазба жұмыстары. Онда ХІІІ-ХV ғасырлармен мерзімделетін ортағасырлық Қышқала қалашығына республикалық бюджет есебінен ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігінің 2021-2023 жылдарға арналған гранттық қаржыландыруы бойынша «Ортағасырлық Қышқала (Баршынкент): Алтын орда дәуіріндегі қалалық мәдениет контексінде» атты жобасы аясында жүргізілуде. Қазба жұмыстарын елімізге белгілі археолог, профессор Мадияр Елеуовтің жетекшілігімен Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті атқаруда. Биыл аталған археологиялық жұмыстардың нақты бір нәтижесі ретінде, археолог ғалымдардың ғылыми негіздемелеріне сәйкес, аймақ басшысының қолдауымен, облыстық бюджет қаржысы есебінен «Шірік Рабат алтын адамы» және «Сығанақ ханшайымы» реконструкциясы жасалады. Бұл Сыр өңіріндегі тарихи қорымдарды зерделеудің нәтижесінде Сыр қойнауының Алтын Адамы көрме төріне көтеріледі деген сөз. Бұл –биылдың ең ауқымды жаңалығы болмақ. Тарихымыз бен мәдени мұраларымыздың қорықшыларына айналған археологтарға сәттілік тілейміз, – деді басқарма басшысы.&nbsp;</blockquote>Расында, археолог мамандарының жұмысы өлшеусіз. Тынымсыз еңбектің арқасында көптеген ортағасырлық тарихы бар құнды жәдігерлерді табу үстінде. Тарихшылар ою-өрнегі бар ерекше шыны бұйымдарын көрсетті. Аталған бұйымның қалдықтары киіз үйге ұқсас келеді. Оның негізгі түбірі Франция елінен табылған. Бүгінде «Рух» деп аталатын бұйым АҚШ-тағы &nbsp;музейде сақталған. Осы кезеңге келетін шынылар, монеталар &nbsp;қышқаладан көптеп табылуда.&nbsp;<blockquote>– Біз маусым айының басында келдік. Бір айға жуық уақыт қазба жұмыстарын жүргіземіз. Экспедиция құрамында &nbsp;Ә.Марғұлан атындағы археология институтының жетекші ғылыми қызметкері Д.Тәлеев, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлтық университетінің докторанттары А.Молдахмет, И.Құрманиязов, ҚР Ұлттық музейінің қызметкері М.Жүсіпназар, студент Ш.Қалыбай, Евразия ұлттық университетінің докторанты С.Есен секілді кәсіби мамандар бар. Экспедиция барысында сала мамандары жүйелі түрде жұмыс жасауда. Біз бұл жерді Баршынкент атауымыздың себебі жоқ емес. Осы жерден табылған шыны ыдыстардан қала атауы көптеп жазылғандығы кездесуде. Сіздер танысып отырған орын алтыншы қазба болып табылады. 2019 жылдан бері зерттеу жүргізіліп келе жатқан қазба орны алғашқыда 10х10 өлшемде қазылса, биыл құрылыстың қандай мақсатта салынғанын анықтау мақсатында 20х20 көлемде қазу жұмысы жүргізілуде. Аталған орынның қонақ үй немесе тұрғын үй кешеніне ұқсастығы жорамалдануда. Жалпы, қышқалада 11 қазба жұмысы жүргізілген. Барлық қазба орны өз міндеттерін орындаған болып табылады. Осы уақытқа дейін 3 кесене, 1 жерлеу орны, 1 сегіз қырлы құрылыс, 2 тұрғын үй кешені, 1 старификалық тесік табылды, – дейді тарихшы М.Елеуов.&nbsp;</blockquote>Біз дала семинарында бірнеше құдық табылғандығын байқаған едік. Сонымен бірге үнемі ескерусіз қалатын оқиғаға тап болдық. Анығын айтқанда, қара археологиямен айналысатын қос азамат құрықталды. Сала мамандары мұндай жағдай жиі кездесетіндігін алға тартады. &nbsp;&nbsp; Өз кезегінде &nbsp;аудандық мәдениет және спорт бөлімі басшысының міндетін атқарушысы Жеңісбек Төрәлиев қышқала жөнінде өз ойларын ортаға салды.&nbsp;<blockquote>– Біздің Сыр өңірі қасиетті мекен ретінде саналады. Қышқаланың орны 5 жылдан бері зерттеліп келе жатқанына бек қуаныштымыз. Жыл сайын дала семинарына қатысып, мәдени, рухани, тарихи жәдігерлерге қанығамыз. Сан сағырлық тарихы бар құнды дүниелер – халықтың қазынасы. Біз құндылығы жойылмайтын жәдігерлердің көзіміздің қарашығындай сақтауымыз керек. Дала семинары барысында Мәдияр Елеуов бастаған экспедиция мүшелерінің табанды еңбегін көрдік. Ерте ғасырлық көне ешкерткіштердің тарихын зерттеп, кейбірін әлем елдерінде кездесетіндігін &nbsp;анықтаған. Негізінен, «2023 орта ғасырлық Қышқала (Баршынкент) жаңа зерттеулер жүргізілген қазба жұмыстары» тақырыбындағы дала семинарының келер ұрпаққа берері мол. Біз аудан мәдениеті мен тарихынан ерекше орын алатын қышқаланың орны толықтай зерттелуін қалаймыз, – деді аудандық мәдениет және спорт бөлімі басшысының міндетін атқарушысы Жеңісбек Төрәлиев. &nbsp;&nbsp;</blockquote>Бұл ретте, &nbsp;аудандық тарихи-өлкетану музейінің директоры Салтанат Қуандықова да, қышқалада 5 жы бойы атқарылып келе жатқан жұмыстарға тоқталды.&nbsp;Сыр өңіріндегі Қышқала қалашығы – ерекше сәулет ескерткіштерінің бірі саналады. Негізінен, XIII-ХV ғғ. өмір сүрген қала орны 1243 жылдан бері Қышқала аталып келеді. Қышқала аталуының себебі – қала құрылысы күйдірілген қыштан құрылған. Ол – Қызылорда облысының Қоғалыкөл ауылының маңында 3 шақырымға жуықтайтын жерде орналасқан. Жалпы аумағы 40-50 шақырымды құрайды. 2018 жылдан бастап тарих ғылымдарының докторы Мадияр Елеуовтың жетекшілігімен «Қызылорда облысы Сырдария ауданындағы Қышқала қалашығына археологиялық зерттеу жұмыстарын жүргізу қызметі» тақырыбы бойынша археологиялық зерттеу жұмыстары тұрақты түрде жүргізіліп келеді. Экспедицияға археологтар, жас ғалымдар және жергілікті ауыл тұрғындары тартылған. Сонымен қатар аудандық тарихи-өлкетану музейінің қызметкерлері қазба барысымен танысып, қатысуда. Экспедиция барысында қабырғасы ою-өрнекпен көмкерілген, бедерленген қыш кесектер, глазурленген күмбездің сынықтары түрлі-түсті мозайкалар, керамикалық қыш ыдыстардың сынықтары және зергерлік бұйымдар табылды. Жыл сайын Қышқала қалашығынан табылған жәдігерлер музей қорына қабылданып, аудан халқына таныстырылып келеді.&nbsp;

Сырдарияда ерте ғасырлық қышқала орны зерттелуде

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Биыл Қызылорда қаласындағы бірқатар бөлімдердің біріктірілгені белгілі. Соның ішінде мәдениет пен спорт саласы да бар. Анығырақ айтар болсақ, қала әкімінің 2022 жылғы 26 желтоқсандағы №1509 қаулысы негізінде «Қызылорда қаласының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі» коммуналдық мемлекеттік мекемесіне Қызылорда қаласы әкімдігінің «Қызылорда қаласының дене шынықтыру және спорт бөлімі» коммуналдық мемлекеттік мекемесін қосу жолымен Қызылорда қаласы әкімдігінің «Қызылорда қаласының мәдениет және спорт бөлімі» болып қайта құрылған. Екі ауқымды саланы қамтитын бөлімдер біріктірілгеннен кейінгі жұмыс ауқымы қалай? Мәдениет деп спортты, спорт деп мәдениетті кенжелетіп алмаймыз ба? Оның үстіне бұрын ана тілін ардақтайтын, салт-дәстүрін салмақтайтын бөлім болса, енді халықты салауатты өмір салтын ұстануға шақыратын, мәдени бастамалармен алға ұмтылатын, спортты дамытуға бағытталатын іс-шараларды ұйымдастыратын үлкен бөлімге айналып отыр. &nbsp;Қызылорда қалалық мәдениет және спорт бөлімінің басшысы Жағыпар Тажмахановтың айтуынша, атқарылған да, атқарылатын да іс аз емес. Бөлім басшысы тоқмейілсіп отыруға болмайтын үлкен саланың жетекшісі екенін жақсы біледі. «Ақмешіт апталығы» газетінің тілшісі Гауһар Қожахметова Жағыпар Тажмахановпен сұхбаттасқанда Қызылорда қаласына қарасты Талсуат және Қарауылтөбе ауылдық округінде «Ауыл – ел бесігі» бағдарламасы аясында типтік жобадағы 150 орындық ауылдық клуб ғимаратының &nbsp;құрылысы жүргізілгенін баян еткен болатын.Бұл бөлімнің негізгі міндеттерінің бірі – мемлекеттік тілдің мәртебесін көтеру, насихаттау және дамыту. Тілдерді дамыту мен қолданудың 2020-2025 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын жүзеге асыру мақсатында бірқатар шаралар атқарылуда. Бөлім басшысының айтуынша, Қызылорда қаласында мемлекеттік тілдің мәртебесі жыл өткен сайын артып, мекемелерде іс-қағаз мемлекеттік тілде жүргізіліп келеді. Бөлім тарапынан қала әкімдігіне қарасты мемлекеттік мекемелердің құжат айналымының мемлекеттік тілде жүргізілуіне ай сайын тұрақты түрде зерделеу жүргізіледі. 2022 жылдың қорытындысы бойынша және 2023 жылдың І тоқсанында жүргізілген зерделеу барысында құжат айналымының мемлекеттік тілде қолданылуы толығымен &nbsp;100 пайызға жеткен.Сонымен қатар 2022 жылы бөлім мамандарының қатысуымен Қызылорда қаласындағы көшелерде сыртқы көрнекі ақпараттың орналасу заңдылығына мән беріліп, сауда орталығы мен дүкендердегі, дәмхана мен сұлулық &nbsp;салонындағы атаулардың, олардың кіреберісінде ілінген жарнаманың заң талабына сай орындалуын қадағалау мақсатында мониторинг жүргізілді. Зерделеу барысында нысандар мен дәм-ханаларға, мекемелер мен кәсіп иелеріне маңдайша жазуларының, басқа да көрнекі ақпараттың мәтінін жазу және орналастырудың үлгісі таратылып, 278 нысанға түсіндірме жұмысы жүргізілді. 92 нысанның жарнамасы қайта өзгертіліп, кемшілік жойылды.<blockquote>«Мемлекеттік тілдің қолданыс аясын кеңейту мақсатында «Халықаралық «Қазақ тілі қоғамы» қоғамдық бірлестігінің Қызылорда облыстық филиалы мен «Қызылорда автобус паркі» ЖШС арасында мемлекеттік тілді кеңінен қолданудағы өзара іс-қимыл мен әріптестік жайлы үш жылдық меморандумға қол қойылды. Онда қалаішілік қоғамдық көлік қызметкерлерінің аялдаманы қазақ тілінде атауға, тәрбиелік мәні бар нақыл сөздің ілінуіне, қоғамдық көлікте ұлттық нақыштағы ән мен күй және «Қазақ радиосы» арнасынан берілетін хабар қойылып, ана тілдің мәртебесін арттыру мақсатындағы шара бекітілді. Бүгінде меморандумның орындалуын қадағалау мақсатында рейд жүргізілуде», – деп ақпар берген Ж.Тажмаханов біздің тілшіге берген сұхбатында.&nbsp;</blockquote>Өркениетке қадам басқан сайын мәдениет жұтылады дейтіндер де бар. Дегенмен қалалық мәдениет және спорт бөлімінің басшысы бұл пікірмен келіспейді. Оның айтуынша, жаһандану мәселесі көтерілген сайын ұлттық құндылықтарға, өнерге, мәдениетке, тілге аса ден қойылып келеді. Әлбетте, жыл өткен сайын мәдениеттің тамырын ұлттық құндылықпен байланыстырып, олардың шығу тегін зерттеуге деген қызығушылық артып келеді. Бұл бағытта, ұлттық бірегейлікті сақтап қалудың ең ұтымды жолы – жас ұрпақтың бойында ұлттық руханилықты дамыта отырып, мәдени-эстетикалық тәрбие беру мақсатында жұмыс жүргізілуде. «Ол үшін ұлттық мақтаныштың кешегі тарихи тұғырларымен бірге бүгінгі тіректері де болуы шарт. Санамызды, мәдени келбетімізді қалыптастыруға тікелей әсер ететін көшеден, теледидардан күнделікті сан мың рет көретін өзге тілдердегі шетелдік жарнама, теле-хабар, фильм, жаңалық &nbsp;әуелгі ұлттық келбетімізді өзгертуде. Десек те кейінгі жас буын, яғни жаһандану дәуірі &nbsp;өкілдерінің адамзат мүддесін көздейтін мәдениетті қабылдамауы мүмкін емес. Біз осындай сындарлы көзқарас ұстану арқылы мәдениеттің дұрыс бағытта дамуына ықпал ете аламыз. Өйткені өткен ғасырдың тыныс-тіршілігінен де, оның озық мәдениетінен де оқшауланбай, мұның бәрі заңды құбылыс екенін түйсіне отырып, креативтік көзқараспен қоғам мүддесіне сай тұсын қабылдап, заманауи тұрғыда ұсынып келеміз» дейді бөлім басшысы. Мәдениет және спорт бөлімі ана тілімізді насихаттау бағытында да бірқатар жұмыс атқаруда.<blockquote>«Қазақ тіліне реформа, тіпті қажет десеңіздер, тілімізді жаңғырту қажет. Ғалымдарымыздың салмақты пікірін күтеміз. Тағы да қайталап айтамын, біз нақты қазақ тілін реформалаймыз. Мұндай ұлтымыз үшін тағдыршешті мәселеде науқаншылдыққа және жеңілтектікке жол беруге болмайды», – деді Президент Қасым-Жомарт Тоқаев.&nbsp;</blockquote>Қазіргі уақытта республика көлемінде 2023-2029 жылдарға арналған тіл саясаты тұжырымдамасы дайындалуда. Осы себепті латын әліпбиімен жұмыс істеу тоқтатылып, тіл саясаты жөнінде бекітілген тұжырымдама нұсқасы күтілуде. Жыл көлемінде мем-лекеттік тілге байланысты мәдени шараларды жүргізуге 2 млн 458 мың теңге қаржы бөлінген.Айта кету қажет, биылғы жылдан бастап облыстық қоғамдық даму басқармасы арқылы «Körneki» жобасы іске асырылуда. Анығын айтқанда, қала аумағында орналасқан орта және шағын кәсіпкерлік нысандарындағы көрнекі ақпараттарының «Тіл туралы» Заңының 21-бабына сәйкестігі зерделеніп, кемшілік анықталған нысан иелеріне түсіндіру жұмысын жүргізу мақсатында «Korneki» әлеуметтік жобасы іске қосылды.&nbsp;Қызылорда облысының қоғамдық даму басқармасының тапсырысы шеңберінде жыл соңына дейін 30 көшенің бойында орналасқан кәсіпкерлік нысанға мониторинг жұмысын жүргізу жоспарланған.«Көрнекі» жобасының аясында құрылған мониторинг тобының құрамында Қызылорда облысының қоғамдық даму басқармасына қарасты Тілдерді дамыту және ономастика бөлімі, «Тілдерді оқыту орталығы» КММ, қалалық мәдениет және спорт бөлімінің мамандары және &nbsp;арнайы дайындықтан өткен «Таза тіл» еріктілер тобы бар. Рейд барысында көше бойындағы халыққа қызмет көрсету орындары, сауда орталығы мен басқа да жеке кәсіп нысанындағы жарнама мен көрнекі ақпараттағы тіл нормасының сақталуы, мемлекеттік тілдің қолданылуы зерделенеді.Сәуір айының қорытындысына сәйкес 5 көше, &nbsp;216 көрнекі ақпарат пен жарнама зерделеніп, 51 кемшілік анықталды. Анықталған кемшілік бойынша түсіндіру жұмысы жүргізіліп, кәсіпкерлерге әдістемелік көмек көрсетілген. Сондай-ақ жас таланттарды қолдау да назардан тыс қалмаған.Жағыпар Айтбайұлының сөзіне сүйенсек, талантты, дарынды балалардың шығармашылығын дамыту үйірме жетекшілерінің тынымсыз еңбектеріне байланысты. Бұл ретте біздегі үйірме жетекшілерінің басым көпшілігі жастар және барлығы дерлік талантты өнерпаз, іскер ұйымдастырушы.<blockquote>«Жалпы мәдениетке шын берілген адамдар ғана келеді. Шара кезінде сахнада жарқырап тұрғанымен, сахна сыртындағы мылтықсыз майданды көп адам біле бермейді. Білмеген соң сырт көзге бәрі оңай болып көрінуі мүмкін. Жұмысқа келген жас маманның қала мәдениетіндегі орны ерекше. Саланың ыстық-суығына, қызығы мен шыжығына төзіп, аз айлықпен ұлтқа қызмет етіп жүрген қыз-жігіттердің ұжыммен, үйірме мүшелерімен жұмыс жасауына көңілім толады. Бүгінгі жас буынды қала мәдениетінің болашағы деп сеніммен айта аламын», - дейді бөлім басшысы.</blockquote>Біз мақалаға арқау еткен салаға кітапханалар жүйесі де қарайды. Қала бойынша 2 қалалық, 1 кенттік мәдениет үйлері және 1 қалалық, 1 кенттік клуб болса ауылдық округтерге қарасты 3 ауылдық мәдениет үйі мен 4 ауылдық клуб халыққа қызмет көрсетуде. 2023 жылдың 4 айында 204 мәдени-көпшілік іс-шара өткізіліп, оған 42597 көрермен тартылған. Оның ішінде онлайн форматта өткізілген мәдени іс-шара екеуді құраса, қаралым саны– 103. Қалалық орталықтандырылған кітапхана жүйесіне қарасты 21 кітапхана бар. &nbsp;Оның ішінде 11-і қалалық, 2-і балалар кітапханасы, 8 – ауыл тұрғындарына &nbsp;қызмет көрсетуде. Жыл басынан бастап 185 мәдени шара атқарылды. Оған 5547 адам қатысты.Сонымен қатар Қызылорда қаласының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің «Қызылорда қаласының тарихи музейі» коммуналдық мемлекеттік мекемесі құрылды. 2020 жылдың 22 маусымында &nbsp;Қызылорда қаласының әкімдігінің қаулысымен, Қызылорда қаласының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің «Қызылорда қаласының тарихы музейі» коммуналдық мемлекеттік қазыналық кәсіпорны болып қайта құрылды.Қазіргі таңда музей қорында 1000-ға жуық экспонат бар. Экспозицияда орналасқан – 796. Оның &nbsp;287-і негізгі қор, 509 көмекші қор. Мақаланың кіріспесінде мәдениет пен спорт салалары біріктіріліп, үлкен бөлімге айналғанын атап өткенбіз. Сонда өздігінен «Екі ауқымды саланы қамтитын бөлімдер біріктірілгеннен кейінгі жұмыс ауқымы қалай?», «Мәдениет деп спортты, спорт деп мәдениетті кенжелетіп алмаймыз ба?» деген сұрақтар туындаған болатын. Көріп отырғандарыңыздай, ешқандай тоқтаусыз мәдени шаралар өтуде. Тілдерді дамытуға да ден қойылған. Бақсақ, спортты дамыту бағытындағы шаралар да өз деңгейінде жүріп жатыр екен.Қала әкімінің баспасөз қызметі берген ақпаратқа сүйенсек, Қызылорда қаласында тұрғындардың дене шынықтыру және спортпен шұғылдануына арналған 684 спорттық нысан бар. Оның ішінде: 3 стадион, 10 спорттық кешен, 108 спорт зал, 6 бассейн, 1 хоккей корты, 2 ату тирі, 8 теннис корты, 105 қосымша салынған және лайықтандырылған ғимарат, 439 қарапайым спорт алаңы, 1 ипподром, 1 жеңіл атлетикалық манеж бар. Сонымен қатар Тасбөгетте де спорт кешені салынып жатқанын айта кеткен ләзім.Статистикалық мәліметтерді алға тартсақ, 2021 жылы спортпен шұғылданушылар саны 112 649 адам болса, 2022 жылы бұқаралық спортпен шұғылданушылар саны 127 838 адамға жетіп отыр.Бөлім тарапынан бұқаралық спорттық іс-шараларының күнтізбелік жоспарына сәйкес дене шынықтыру мекемелерімен, спорт мектептері және спорт клубтарымен бірлесіп 2023 жылдың қаңтар айынан бері 46 спорттық іс-шара өткізіліп, оларға барлығы 7 330 спортшы қамтылған.Міне, қолда бар дерек осылай сайрап тұр. Мақалаға қала әкімдігінің баспасөз қызметі берген ақпарат пен мәдениет және спорт бөлімінің басшысы Жағыпар Тажмахановтың сұхбатынан деректер алынғанын да айта кетейік.&nbsp;

Мәдениет және спорт: Жаңашылдық қос саланы дамыта ала ма?

Қызылорда облысы инвестиция көлемі бойынша жоғарғы көрсеткішке ие

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> 1972 жылдың тамыз айында уәделескендей сыныптасым Есенкүл Алдабергенова, бізден екі жыл кейін бітірген №50 Абай атындағы орта мектептің түлегі Айымхан Тұрсынбаева және мен үшеуміз аудандық оқу бөлімінің меңгерушісі Д.Таймановтың бұйрығымен өзіміздің алтын ұя мектебімізге мұғалім болып оралдық.Біз мектептен ұшқан 1966 жылы Асанбек ағай оқу ісінің меңгерушілігінен мектеп директоры болып тағайындалған еді. Ескі мектептің өзіміз шапқылап ойнаған кең дәлізінен имене басып, директордың кабинетіне кірдік. Қалың қабағы түксиген Асанбек ағай үш шәкіртін көргенде жайраң қағып, «келдіңдер ме?» деп, күлімдей қарсы алды. Химия пәнінен сабақ берген ағай өзгермепті. Бірден қатал қалпына түсіп, «ертеңнен бастап жұмысқа кірісіңдер. Іште жөндеу жүріп жатыр. Сынып бөлмелерін ақтауға, парталарды сырлауға қатысасыңдар. Жолдарың болсын! Анау жұмыс киімдеріңді ұмытпаңдар!» деп ескертті. Біз сол күннен бастап мектеп директорының қаталдығы мен талапшылдығын, оқушылар мен мұғалімдерге бірдей қарайтындығын сезінген едік.Бір жылдан соң жаңа 2 қабатты мектепке көштік. Сол жылдары «кабинеттік система» деген шықты. Әр пән мұғалімдері кабинеттерін жасақтап, безендіріп қоятын. Асанбек Бәкірұлы басқаратын №50 Абай атындағы орта мектеп озат, үлгілі білім ордасы атанып жатты. Асанбек ағайдың бір қасиеті – ертешіл еді. Ескі мектепте жүргенде таңертеңгі сағат алтыларда кабинетінде отыратын. Ол кезде үлкен темір пештерге от жағылатын. Соны ерте келіп тексеріп жүретін. Кешке де солай. Сабақ біткен соң әлгі пештерге от жақтырып, тексеріп барып үйіне қайтатын. Жаңа мектепте де кабинетке кіреберістегі кішкентай бөлмені алып, ол бүкіл қозғалысты, оқушылар мен ұстаздардың жүріс-тұрысын, киім киісін, тәлім-тәрбиесін бақылап отыратын. Ешкімге зекіп, айқайлап сөйлемейтін. Мұғалімдерге де, оқушыларға да ұрыспайтын. «Не болды? Не?» деп көзінің астымен алара қарап, үндемей қалатын. Бар болғаны сол. Бұл Асанбек ағайдың түсінсеңіз, сіздің тәртібіңізге ұрысқаны, сөккені. Ымдап «Бара беріңіз» дейтін.Мектеп директоры аудандық оқу бөліміне жиналысқа кеткен күні мұғалімдер еркінсіп, мұғалімдер бөлмесінде у-шу, базар болып, бір-бірімізбен әңгімелесіп, қарқылдап күлісіп қалатынбыз. Шиеліге қатынайтын автобустың соңғы тұрағы мектептің дәл алдында тұғын. Терезеден көріп отырамыз. Автобустан директор қалай түсті, мұғалімдер бет-бетімен қашатын. Бұл қорыққандық емес, ол кісінің талабы мен тәртібіне бас иіп, сыйлау, құрметтеу деп түсіндік көбіміз. Кім білсін, қорыққандарда бар шығар. Асанбек ағай өмірде жайдары, байсалды, ақылды, білімді, көп оқитын, ақ көңіл, кең пейілді, ақылшы да сабырлы кісі болды. Ол өткізген мектептегі педагогикалық кеңестер мен пән кештері өте мәнді, қызықты өтетін. Көп сөйлей бермей, нақпанақ кемшілікті де, жетістікті де түсіндіріп өтетін. Асанбай ағай өткізетін химия пәні кештері әлі күнге есімізде. Түрлі химиялық тәжірибелерді көрсете отырып, оқушыларға сұрақтар бере тұрып, кейде озат ойлы оқушыларға өз қалтасынан сыйлықтар ұйымдастырып өткізген кештерін кім ұмытсын? Химия оқулығынан тысқары тың мәліметтер мен шетел ғалымдарының өмірдеректерінен, ашқан жаңалықтарынан майын тамыза айтатын ағай қазір бар ма екен деп қаламыз.Мектепте оқушыларға еңбек тәрбиесін беретін учаске болды. Онда оқушылар бәдірен, қызанақ, қауын-қарбыз егіп, қоян асырап, көптеген жарыста үздік атанды. Ақтай Әділов ағай басқаратын оқушылар бригадасы Мәскеудегі бүкілодақтық көрмеге қатысып, лауреат атанып қайтты. Оқушылар соңғы сыныптарда кәсіптік білімге бейімделіп, тракторшы куәліктерін алуға дейін барды.Асанбек Бәкірұлы 1933 жылы 25 маусымда «Ащықұдық», қазіргі Бала би ауылында дүниеге келген. «Ащықұдық» жеті жылдық мектебінде білім алып, 1947-1950 жылдары Шиелідегі №45 Ақ Орда мектебін бітіріп шығады. 1950 жылы Қызылорда қаласындағы Н.В.Гоголь атындағы педагогикалық институтының жаратылыстану факультетіне түсіп, 1954 жылы тәмамдаған. 1954 жылы №50 Абай атындағы орта мектепке химия-биология пәнінің мұғалімі болып орналасады. 1955-1958 жылдары Отан алдындағы әскери борышын өтеп оралған А.Бәкірұлы, 1958 жылдың тамыз айынан 1962 жылдың қыркүйегіне дейін мектеп мұғалімі, 1962 жылдан 1966 жылдың мамыр айына дейін өндірістік оқу ісі жөніндегі орынбасары, 1966 жылмен 1993 жылдар аралығында 27 жыл №50 Абай атындағы орта мектептің директоры қызметін атқарды. Отбасында сүйген жары Тынжай Мырзахметовамен бірге 5 ұл, 4 қыз тәрбиелеп, ұрпағынан 26 немере, 25 шөбере сүйіп, 2017 жылы 84 жасында дүниеден озды.Ұл-қыздарын да ұстазша тәрбиелеп, олар Қазақстанның түкпір-түкпірінде түрлі сала бойынша қызмет атқарып жатыр. Үлкен ұлы Дәуренбек Асанбекұлы әскери салада қызмет атқарып, подполковник шенінде отставкаға шығады. Қызы Мәдина Бәкірова әке жолын қуған химия пәнінен сабақ беретін ұстаз, №181 мектептің директоры. Ұлы Қайсар – мұнайшы. Батыс Қазақстан облысында тұрады. Досбол «Петро-Қазақстан» мұнай компаниясында оператор, Мейрамкүл қызы сауда саласының маманы, Орал облысының тұрғыны. Қарашаңырақтағы ұлы Есбол үй шаруасында. Назым есімді қызы «Петро-Қазақстан» мұнай компаниясында оператор, жоғары білімді мұнай-газ маманы. Кенже қыз атанған Айгерім Бәкірова С.Асфендиярова атындағы медициналық университетінен педиатрия мамандығы бойынша білім алып, Қызылорда қаласындағы «Ана мен бала» орталығында балалар дәрігері болып қызмет атқарады. Асанбек ағай өзі де үлкен шаңырақта өніп-өскен. Жастай жетім қалған бауырларын оқытып, жетілдіруде аянбай тер төккен. Жеті ағайындыдан тараған ұрпақтары да осы ізгі жолды жалғастырып келеді.Әкесі Бәкір Палымбетов «Ащықұдық» колхозын 17 жыл басқарып төраға болса, туған ағасы Әзімхан Бәкірұлы Исмаил Ленин атындағы колхозда 17 жыл бастық болып, Шиелі аудандық атқару комитетінің 10 жыл төрағасы қызметін атқарып, аудан ардагерлер кеңесіне 12 жыл төрағалық етіп дүниеден өтті.Ал ең кенже інісі Құрманбек Бәкірұлы ғалым, ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторы, осы саланың академигі, «Ақмаржан», «Аружан» күріш сорттарының авторы. 40 жыл бойы өзі оқып бітірген мектепте ұстаз болған Асанбек Бәкірұлы мыңдаған шәкірттер тәрбиелеп шығарды. Олардың ішінде Қазақстан Республикасы Парламенті сенатында екі дүркін сенатор болып сайланған Мұрат Бахтиярұлы, мектеп директорлары болған Халықбек Әлтаев, Шерәлі Үркімбаев, Ұлғанша Найманбаеваның, «ҚР-ның еңбек сіңірген қызметкері», әнші-сазгер Әлмырза Ноғайбаев пен ауыл шаруашылығы ғылымдарының кандидаты, бірнеше жоңышқа сортының авторы Беркін Исмаиловтарды тағы басқа түлектерін атауға, мақтаныш етуге болады.Ұлағатты ұстаз Асанбек Бәкірұлының еңбегі мемлекет тарапынан ерекше бағаланып, ол «Еңбек Қызыл Ту» орденімен марапатталды. Оның кеудесіне «КСРО халық ағарту ісінің озаты», «Қазақ ССР халық ағарту ісінің озаты» белгілері тағылды. Оның есімі ауданға еңбектері сіңген ұстаздар Д.Тайманов, Ж.Зермұхамедов, Ә.Бәкіров, К.Жәукебаева, Е.Баймұратов, Х.Құнанқараев, М.Рүстемов, С.Аймаханов, Н.Аханова, Б.Жанаевалармен қатар аталады. Тірі болғанда 90 жасқа келер ұстазымыз Асанбек Бәкірұлының жарқын бейнесі шәкірттерінің көз алдында. Ол өмірі ұмытылмайтын, мәңгі есте сақталатын тұлға болатын. Жалынды ақын Мағжан айтқандай, «мұғалімнің орны әрқашан – төрде» емес пе?! Иә, солай.

Асанбек Бәкірұлының туғанына 90 жыл

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Әке – асқар тау. Әке – сүйеніш, әке – тірек. Әке – шаңырақтың егесі. Сондықтан әкелерді құрметтеу – сіз бен бізге міндет. Шаңыраққа тірек болған асыл азаматтарды 365 күн бойы құрметтеп, қадір тұтсақ та артық етпес-ау, сірә! Бірақ биылдан бастап үкімет қаулысына сәйкес, еліміз жыл сайын «аналар күні» мен «әкелер күнін» арнайы мереке ретінде тойлайтын болды. Осы жылдан бастап мерекелік күндердің күнтізбесі «әкелер күні» мерекесімен толықты.Біз анасы бар адамдар қартаймайды десек, әкесі бар адамдардың аласармайтынын да анық білеміз. Себебі, қай кезеңде де әкенің маңызы ешқашан жоғалмаған. Оның отбасында да қоғам алдында да маңызы зор. Дана халқымыз әкені «асқар тау» деп бекер айтпаса керек-ті. Расында, әке деген – таудан да биік асыл адам. Алып анадан туса, батыр әкеден туады. Ақынның да, батырдың да, дананың да, дараның да әкесі бар. Себебі барлық мықтыны әке тәрбиеледі. Әке – ұлттың айнасы, тәрбиенің, өнегенің бастауы. Тарихқа көз жүгіртсек, «Әкелер күні» мерекесі ең алғаш араб елдерінде аталып өтілген көрінеді. Бұл үрдіс өз жалғасын тауып, түркі халқына да жеткен. Кейіннен дамыған елдердің барлығы да әкелерге тағзым етіп, бұл күнді арнайы дата ретінде белгілеп тойлайтын болған. Міне, биылдан бастап біздің еліміз де ең алғаш рет «Әкелер күні» мерекесін тойлады. Бұл күннің мереке ретінде белгіленгеніне қуанған жұрт өз қалаларында осынау бір мерекені думандата қарсы алды. Мәселен, астаналықтар алаңға шығып, өз әкелеріне сый-сыяпаттарын табыстаса, ару қала Алматының тұрғындары түрлі іс-шара ұйымдастырып, мерекені есте қаларлықтай етіп өткізді. Киелі Шиелі халқы да «Әкелер күні» мерекесін тойлауда қалыс қалған жоқ. Оның бір парасы жуырда &nbsp;Байсын ауылында көрініс тапты.«Әкелер күні» мерекесін ерекше күткен байсындықтар ең алғаш рет өткізіліп тұрған айтулы датаны ерекше атап өтті. Байсын ауылдық мәдениет үйінің ұйымдастыруымен 16 маусым күні ауыл әкімі Балдаурен Шәкіртаев, Байсын ауылдық мәдениет үйінің басшысы Қуаныш Махашев және бір топ мәдениет қызметкерлері сол ауылда тұратын, көпке үлгі, ел аузында жүрген, көпбалалы бірнеше әкені «Әкелер күні» мерекесімен арнайы құттықтады.Ең әуелі ауыл басшысы Балдаурен Шәкіртаев 45 немере, 15 шөбересі бар Жантөре Бердібаев есімді көнекөз қарияның үйіне кіріп, ақ батасын алып, өзінің ыстық ықыласын жеткізіп, шапан жапты. Мұнан соң мәдениет қызметкерлері ақсақалға арнау айтып, оның жары Нұршат Арыстанбековаға ақ жаулық жауып, саулық сұрасты. Сондай-ақ ауыл әкімінің атынан арнайы алғыс хат табысталды. Құттықтау рәсімі Таубай Палмағанбетов есімді ауыл тұрғынының үйінде өз жалғасын тапты. 30 немере, 5 шөбере сүйіп отырған батагөй қарияға да ерекше құрмет көрсетіліп, арнайы алғыс хат берілді. Ауылдағы көпбалалы әкелердің біріне айналып, 4 қыз, 2 ұл тәрбиелеп отырған Мұхит Файзоллаевқа да арнайы сый-сияпаттар табысталып, алғыс хат берілді.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары