<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Сырдария ауданына қарасты Шаған ауылы табиғи газға қосылды. Бүгінда ауыл тұрғындары табиғи газды пайдаланып, алғысын білдіруде.&nbsp;Қызылорда облысының әкімі Нұрлыбек Нәлібаев Сырдария ауданының Шаған ауылына табиғи газ қосу рәсіміне қатысты. Салтанатты басқосуға құқық қорғау органдарының, жауапты департамент, басқармалардың басшылары, зиялы қауым өкілдері мен ауыл тұрғындары жиналды.Аймақ басшысы өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуындағы жетістіктерді атап өтіп, шағандықтарды құттықтады.<blockquote>«Жақында Мемлекет басшымыз Қасым-Жомарт Кемелұлы Сыр өңіріне арнайы жұмыс сапарымен келгенде әлеуметтік нысандар мен өндіріс орындарында болды. Сапар кезінде Сыр өңірінің әлеуметтік-экономикалық дамуы, инвестициялық жобаларды жүзеге асыру барысын баяндадым.Президентіміз Астана мен Алматы қалаларындағыдай тәулік бойы қызмет көрсететін үшінші Президенттік кітапхана Қызылордада ашылатындығын жеткізді. Бұл бастаманы жерлестеріміз зор қуанышпен қабылдауда. Мемлекет басшымыз алға қойған жоспарларды уақытылы әрі сапалы іске асырудың маңызын атап өтті. Аймақта инвестициялық климатты жақсарту, бизнес жүргізу үшін қолайлы жағдай жасау бағытындағы жұмыстарды жалғастыруды тапсырды. Президентіміздің Сыр өңірінің даму қарқынына, атқарылған жұмыстарға берген оң бағасы бәріміз үшін зор мәртебе.Биыл өңіріміздің негізгі макроэкономикалық көрсеткіштерінің өсімі қамтамасыз етілді. Жалпы өңірлік өнім көлемі 3 трлн. теңгеден асады. Соңғы үш жылда өңір экономикасына 1 триллион 600 млрд. теңге құйылса, осы жылы 720 млрд. теңгеден астам инвестиция тартылады. 2025-2028 жылдары 2 трлн. теңгеден астам қаржыға 90 инвестициялық жоба жүзеге асырылып, 11 мыңнан аса жаңа жұмыс орны ашылады.Президентіміздің, Үкіметтің ерекше қолдауымен облысымыздың бюджеті 851 млрд. 300 млн. теңгеге жетіп, 2022 жылдан бері 233 пайызға өсті. Оның 56 пайызы әлеуметтік салаға бағытталды.Баршаңызды Шаған ауылына табиғи газ қосылуымен құттықтаймын! Бұл – бәріміздің ортақ қуанышымыз! Көгілдір отын тұрмыс-тіршілігіміздің тынысын ашып, отбасының жылуын, Отанымыздың қуатын арттыра берсін!», – деді Н.Нәлібаев.</blockquote>Жиында ауданның әлеуметтік-экономикалық дамуына тынымсыз еңбегімен үлес қосқан ардагерлер мен газдандыру жұмыстарын жүргізген мердігер мекеме қызметкерлері облыс әкімінің Алғыс хатымен марапатталды. Қоғам қайраткері Әріп Хожбанов жиналған қауымға бата берді.Аймақ басшысы газ қосу рәсімінен кейін ауыл тұрғындарымен кездесіп, ой-пікір алмасты, өтініш-тілектерін тыңдады. Облыс аумағында атқарылған, қолға алынған, жоспарланған жұмыстардың бағыты туралы айтты.Фото: Нұрболат Нұржаубай

Шаған: Ауылға газ кірді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Жыл қорытындысы бойынша өткен алқа отырысында балалардың құқықтарын қорғауды қамтамасыз ету мәселелері жөнінде облыс прокурорларының баяндамалары тыңдалды.Батыс Қазақстан облысының прокуратурасы қылмыстық тәуекелдерді анықтауға және азайтуға бағытталған «Қауіпсіз өңір» жобасын ұсынды. Жоба қауіпті учаскелерді абаттандыруды, көшелерді жарықтандыруды, инфрақұрылымды мониторингтеуді, сондай-ақ құқық бұзушылықтар туралы деректерді талдау негізінде профилактикалық және патрульдік жұмысты күшейтуді көздейді.Қазіргі таңда әжептеуір нәтижелер бар: бірқатар қауіптер төмендетілді, балалардың мектепке баратын жолында инфрақұрылым қамтамасыз етілді, буллинг фактілері анықталып, жедел шаралар қабылданды.Аталған жұмыс Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың ұл-қыздарымыздың парасатты және жан-жақты болып өсуіне жағдай жасау, жас азаматтардың құқығын қорғап, денсаулығын сақтау әрдайым мемлекеттің басты басымдығы болып саналады деген талаптарына сәйкес келеді. Балалар – біздің болашағымыз. Сондықтан еліміздегі &nbsp;әрбір жеткіншектің мейірім мен қамқорлыққа бөленіп, үлкеннің қолдауын сезінуі ертеңгі күнге сеніммен қарауы өте маңызды.Барлық өңір прокурорларына балалар қауіпсіздігі мәселелеріне ерекше назар аудара отырып, осындай жұмысты жүргізу тапсырылды.&nbsp;Қауіпті учаскелерді анықтау, жарықтандыру мен патрульдеуді күшейту, жергілікті атқарушы органдармен және полициямен нақты өзара іс-қимылды қамтамасыз ету прокурорлардың алдағы кезеңдегі негізгі міндеті.Балаларды қылмыстық қол сұғушылықтан қорғау және олардың өмірі үшін қауіпсіз, сенімді орта қалыптастыру барлық деңгейдегі мемлекеттік органдардың жұмысының сөзсіз басымдығы болуы тиіс.Алматы облысының прокуратурасы Kundelik платформасымен меморандум жасап, қосымшаның басты бетінде прокуратураның блогын іске қосты.Блог балалардың құқықтық мәдениетін арттыруға және олардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған. Құқықтық негіздерді тиімді қабылдау үшін өзара іс-қимылдың 4 негізгі тетігі қарастырылған.Материалдар (фото, видео, мәтіндік форматтар және вебинарлар) оқушылардың жас ерекшеліктеріне қарай жасалып, күрделі құқықтық мәселелер түсінікті тілде беріледі, ұсынымдар мен кеңестерді қамтиды және оқу процесінде қолданылады.Балалармен кері байланыс QR-кодтар, сондай-ақ мессенджерлер арқылы анонимді өтініш беру мүмкіндігімен қамтамасыз етілген.Блогты 210 мың оқушы мен олардың ата-аналары қарады.Kundelik платформасымен ынтымақтастық құқықтық ақпаратты жеткізумен қатар, қолда бар мәліметтерді талдауға, оларды «Бақытты және қауіпсіз балалық шақ» жобасы аясында пайдалануға, сондай-ақ тәуекел тобындағы балаларды және баланы тәрбиелеу бойынша өз міндеттерін орындамайтын ата-аналарды уақтылы анықтауға мүмкіндік берді.Атқарылған жұмыстың нәтижесінде 16 мыңнан астам бала тиісті медициналық қызметтермен қамтылды, 4 мыңнан астам ата-анаға заңда көзделген әлеуметтік төлемдер қамтамасыз етілді.Қамқорлықсыз қалған үш жасар балаға жедел көмек көрсетілді: әкесі жазасын өтеп жатқан, ал анасы қоғамға жат өмір салтын ұстанған. Анасы маскүнемдіктен мәжбүрлі емдеуге жіберіліп, бала Кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығында тиісті күтім мен бақылауға алынды. Бұл атқарылған жұмыстың бір бөлігі ғана.Балалардың құқықтарын қорғау жөніндегі прокурорлар жұмысын жүйелеу, сондай-ақ балалар мен ата-аналарды ақпараттандыру тиімділігін арттыру мақсатында Kundelik платформасымен осындай интеграцияны жүзеге асыру тапсырылды.Бұл:<ul><li style="text-align:justify;">балалардың құқықтарын қорғауға бағытталған прокуратура жобаларын біріктіруге және жүйелеуге;</li><li style="text-align:justify;">нақты балалар мен ата-аналар топтарымен жұмысты бірыңғай әрі үйлестірілген тәсілде жүргізуге;</li><li style="text-align:justify;">қолайлы әрі кеңінен қолданылатын цифрлық құрал арқылы құқықтық тәрбиені және заңға бағынатын азаматты қалыптастыруды күшейтуге мүмкіндік береді.</li></ul>Аталған жұмыстардың барлығы балалар үшін қауіпсіз орта қалыптастыруға және «Заң мен Тәртіп» қағидаттарын профилактика, уақтылы көмек көрсету және әрбір баланың құқығын қорғау арқылы іс жүзінде іске асыруға бағытталған.

Балалардың құқықтарын қорғауды қамтамасыз ету мәселелері жөнінде облыс прокурорларының баяндамалары тыңдалды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Сырдария ауданына қарасты Қоғалыкөл ауылында жыл басынан бері 14 тұрғын қайтарымсыз грант иегері атанды.Қоғалыкөл – жұрт қызығатын ауыл. Егін де, мал да, сауда да – қай-қайсысына да тиімді. Аудан орталығы мен облыс орталығының дәл ортасында орналасқан. Ағарғанын арқалап, қалаға апарып сатып, пұлдап жүргендер көп. Мал бордақылау ісімен айналысып, облыс халқын етпен де қамтамасыз етуде. Бұл кәсіптің әрбірінде жастардың үлес салмағы жоғары. Мемлекеттік бағдарламаларды тиімді пайдаланып, кәсіп ашқандардың да қарасы қалың мұнда. Биылдың өзінде оннан астам кәсіпкер қайтарымсыз грантқа ие болыпты.Грант қаражатына кәсіп бастағандардың бірі – ауылдың жас келіні Мөлдір Бақтыбайқызы. Ол халыққа табиғи, таза сүт өнімдерін ұсыну мақсатында қаражатқа қол жеткізіп, үш бұзаулы сиыр сатып алыпты. Бүгінде қатық, айран, құртты кезек-кезек жасап, тұтынушыға ұсынып жүр.<blockquote>– Ауылда тұрған соң мал ұстасаң, береке ғой. Балаларың қай малдан не өнім алатынын біліп өседі. Ет пен сүттің қайдан пайда болатынын білмей өсіп келе жатқан ұрпақ бар. Біз осыдан қорқуымыз керек. Оның үстіне, ағарғанмен айналыссаң, жолың ашылады. Берекелі кәсіп. Ал кәсіпті таза істесең, елдің батасын аласың. Біздің бағыт – осы. Ата-енем, жолдасым көмектеседі. Алдағы уақытта үлкен бір сүт фермасының иесі болғым келеді. Иә, алдыңа мақсат қойсаң, жетесің, – дейді ол.</blockquote>Мөлдір тәрізді «Бизнес бастау» арқылы білім алып, сертификатқа қол жеткізсеңіз, өзіңізге ыңғайлы, қолайлы бизнес түрін таңдасаңыз жеткілікті. Осылай кәсібін жандандырған жанның бірі – Нұржан Жүнісов. Ол мемлекет тарапынан 1 572 800 теңге қайтарымсыз қаржы иеленген. Осы қаражатқа 6 бас жылқы алған.<blockquote>– Кез келген кәсіппен айналысуға болады. Десе де ауылдық жер болған соң малдан артығы жоқ. Бала кезден мал бағып, соған қарап өстік қой. Қора тазалау, оны күтіп-баптау бала кезгі өзімнен жауапкершілігімде болды. Қорада азын-аулақ ірі қара бар еді. Сосын оны кәсіпке айналдырсам қалай болады деген мақсатпен жүріп, жақында бағдарламаға қатысып, қайтарымсыз қаржыға қол жеткіздім. Жылқы бордақылау мақсатында 6 бас жылқы алдым. Бұл кәсіп түрін отбасылық деп атауға болады. Себебі келіншегім, балаларым көмектеседі. Малды бағу, семірту оңай емес. Оның өзіңе көп уақыт кетеді. Азаннан-кешке дейін «құлап қалмады ма, ауырып қалмады ма» деп уайымдайсың. Малда береке бар деген сөз рас екен, – дейді кәсіпкер.</blockquote>Иә, ауылдық жерде бизнестің ең дамыған түрі – мал бордақылау. Пайда әкелетін де осы іс. Мал бағу үшін уақытылы жем-суын беру жеткіліксіз.<blockquote>– Оның қыр-сырын да меңгеру керек. Бастапқыда қиындықтар кездеседі. Жалпы қай іс болсын жауапкершілікті талап етеді ғой. Ал мал бордақылау жұмысы ауыр, табысы күшті бизнес түрі. Жылқы – ерекше күтімді қажет ететін жануар. Ол кез келген шөпті жемейді. Жылқыны семірту үшін оған жоңышқа мен жем береді. Жүгеріні арнайы машинамен үгітіп беру де тиімді. Жүгеріні бұқтыртып беретіндер де бар. Кез келген малды дұрыс күте алса, уақытында жем, суын берсе, доп-домалақ болып шыға келеді, – дейді Нұржан Жұматайұлы.</blockquote>Нұржанда жоспар көп. Ол әр істің басын шалмай, бір істі терең білу керек деген ұстанымда. Болашақта мал басын көбейтіп, кәсібін өркендетсем дейді. Содан кейін барып, ауылдағы жұмыссыз, жұмыс таппай жүрген жастар санын азайтуға үлес қосқысы келетінін жеткізді.Ал жас кәсіпкер Жасұлан Жамаладдинұлы өзіне өзі қызмет көрсететін көлік жуу орталығын ашты. Орталық заманауи және көлік жууға ыңғайлы. Күніге 15-20 көлікке қызмет көрсетеді. Шағын және орта кәсіпкерлікке ден қойғандардың басым көпшілігі мемлекеттік бағдарламаның көмегіне жүгінеді. Біздің кейіпкеріміз де – қайтарымсыз грант иегері.Қазіргі таңда қала тұрмақ, ауылда да бір үйде қос-қос көліктен бар. Соған сай көлік жуу орталығының да қызметі сұраныста. Қандай кәсіп пайдалы, қайсысы табыс әкеледі деген ізденіс үстінде болған Жасұлан Абибуллаев қате шешім қабылдамағанына сенімді.<blockquote>– Мен біраз зерттеп, зерделедім. Бұл бизнесті бастау ісі бірден туындаған жоқ. Отбасыммен кеңестім, пікірлеріне құлақ астым. Жан-жақтан сұрап, біліп, бұл істе қандай қиындық бар, одан қалай шығуға болады, иегеріп кету үшін не істеу керек соған аса назар аудардым. Содан кейін барып, көлік жуу орталығын ашамын деген шешімге келдім. Ата-анам қолдады. Бұл бизнестің ең тиімді тұсы тұтынушы тарапынан шағым болмайды. Себебі тұтынушы өзіне-өзі қызмет көрсетеді. Керегінше заттарды пайдаланып, қалаған уақытында көлігін жуа алады. Оның үстіне бағасы да қалтаға қонымды, – дейді кәсіпкер.</blockquote>Жас кәсіпкердің көлік жуатын орталығында арнайы 1 орын бар. Автокөлік қорабында сумен жууға, көбікпен жууға және балауызбен жылтыратуға арналған тапанша-шаңсорғыш бар. Өзіне-өзі қызмет көрсету режимі аптаның жеті күнінде жұмыс істейді.Ауылда тың жоба ретінде бағаланып, ел игілігіне жұмыс істей бастаған орталықта көлік жууға толық мүмкіндік бар. Бағасы қалтаға қонымды, жұмысы өнімді көлік жуу орталығы ашылғаны ауыл тұрғындары үшін жақсы жаңалық. Әркім өзі үшін қызмет қылуға дағдыланса, ауылда мұндай орталықтардың маңызы артады.Тың кәсіпті қолға алып, ауқымды қаражатты қажет ететін орталықты ашқан азаматтың бастамасына жанашыр жақындары мен достары тілектестік білдіруде. Биыл Қоғалыкөлде осылайша жаңадан 15 кәсіпкер тіркелген. Ұзын саны 174 кәсіп иесі бар. Қазір оның 97%-ы тұрақты жұмыс істеп тұр.<blockquote>– Әрине ауылдың жастары белсенді. Олардың қатарында мемлекеттік бағдарламаларды тиімді пайдаланып отырғандары жетерлік. Мәселен, биыл Қоғалыкөл ауылында мемлекеттік және өңірлік бағдарламалар аясында «Сырдария – 1» несие серіктестігінен жеке кәсіпкер Сайлау Бахтияр 4 млн 600 мың теңге, Ғафиз Жақыпбекұлы мал басын көбейту (жылқы) мақсатында 11 млн теңге несие алды. Мұнан бөлек, жұмыспен қамту орталығы арқылы «Стартап» жаңа бизнес идеяларды іске асыру мақсатында 1 млн 572 мың 800 теңге көлемінде 14 адам мемлекеттік қайтарымсыз грант алды. Әрине мұның барлығы халықтың жағдайын жақсартып, әлеуетін көтеруге бағытталған қадамдар. Алдағы уақытта мұндай жұмыс жалғасын таба беретін болады. Бір қуанарлығы, біздің ауылдың әрбір кәсіпкері жақсы істің басы-қасында демеушілік танытып жүреді. Бұл ауыл тұрғындарының мақсатының бір болғанын, бағытының айқын екенін көрсетеді, – дейді ауыл әкімі Бақытжан Рахымбеков.</blockquote>Ауыл әкімінің сөзін қуаттауға тағы бір жас кәсіпкердің бастамасын айта кетейік. Қоғалыкөлдік Ерболат Ибадуллаев қайтарымсыз қаржыға үш бас бұзаулы сиыр сатып алған. Ауылда тұрған соң төрт түлікті табысқа айналдыру – кәсіп көзі. Ет, сүт өнімдері сұранысқа ие. Күнделікті өмірден осыны түйген ол жоба дайындап, осы мүмкіндікке қол жеткізді.<blockquote>– Қазір табиғи өнім сұраныста ғой. Кешегі пандемия кезінде ел-жұрт ағарған іздеп кетті. Қанша ауруға ем. Әрине тек саумал ғана емес, төрт түліктің қай-қайсысын зерттесеңіз де, пайдасы шаш етектен болады. Осылай жобаны отбасымызбен ақылдаса келе қолға алдық. Көпшілік үш бас бұзаулы сиырмен не кәсіп ашты деп күлуі мүмкін. Құдай берекесін берсе, бір бас малдан да несібе бұйырады, – дейді ол.</blockquote>Ауыл баласының бойында қазақы болмыс болады. Төрт түліктің қай-қайсысының да жағдайын жасап, бабын таба біледі. Ерболат – осы қатарда. Ол да кішкентайынан атқа қонып, мал бағып көрген жан. Зеңгібаба тұқымын көбейтіп, мал шаруашылығынан нәпақасын айыруды қалайды.<blockquote>– Ауыл жастарының көпшілігі кәсіппен айналысады. Өз қаражатымен қызмет көрсету нысандарын ашып жатқандар да кездеседі. Бір-екі бас мал ұстап, нәпақасын тауып жатқандар да көп. Алдағы уақытта да кәсіп ашу, оны дамыту бағытында ынталы жандарға бағытталған мұндай жұмыстар жалғасын табады, – дейді Қоғалыкөл ауылдық округі әкімдігінің қызметкері Алмат Омаров.</blockquote>Бүгін 2 жарым мың халқы бар елді мекенде кәсіпке білек сыбана кіріскендер саны артып келеді. Биылдың өзінде жаңадан 15 кәсіпкерлік субьектісі тіркелген. Ауылдағы барлығы 174 кәсіпкерлік нысанының 97 пайызы тұрақты жұмыс істеп тұр.Елді мекеннің табалдырығынан аттағаннан бастап жаңа тұрғын үйлердің бой көтергенін көріп қуандық. Өйткені кез келген елдің экономикалық әл-ауқаты алдымен халықтың жағдайынан көрінеді. Елдің еңсесі тік болуы үшін әрбір тұрғынның әлеуеті артқаны ләзім. Қоғалыкөл бұл ретте көп елді мекенге үлгі екенін байқатты.Дәулет ҚЫРДАН

Биыл Қоғалыкөл ауылында 14 тұрғын қайтарымсыз грант иегері атанған

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Соңғы жылдары аймақта руханият саласын жаңғыртуға көп көңіл бөлініп келеді. Облысқа қарасты аудандарда руханият орталықтары бой көтеріп, мәдениет үйлері күрделі жөндеуден өтіп ел игілігіне жарауда. Бұл тұрғылықты халыққа жасалған рухани қамқорлық десек артық болмас. Себебі, руханият адам жанының емдеушісі. Қайсыбір елдің мәдениеті болсын сол елдің өзегі болып табылатыны белгілі. Қоғамның өзі мәдениеттен бастау алады десек артық болмас. Сондықтан мәдениет саласына оның ішінде руханиятты дамытуға мән берген жөн-ақ. Бұл мақсатта Арал ауданындағы мәдениет үйлері мен ауылдық клубтар да атсалысып келеді.&nbsp; &nbsp;Аудан әкімдігінің ресми мәліметі бойынша, биылдыққа аудандық&nbsp;мәдениет бөлімі тарапынан&nbsp;500-ге жуық&nbsp;мәдени іс-шара өткізіліп, оған 33614 көрермен қамтылыпты. Жалпы аудандағы мәдениет саласында еңбек ететін қызметкерлер барлық атаулы күндерде шара өткізуді жолға қойған. &nbsp;Сондықтар салада ұйымдастырылған іс-шаралар легі жетерлік. Мәселен, 3&nbsp;қазан – Еңбек күні мерекесі және «Жұмысшылар жылына» орай «Адал азамат» атты концерт ұйымдастырылған. Ал&nbsp;Арал ауданында балық шаруашылығы өндірісінің&nbsp;100 жылдығы кең көлемде атап өтілген. Атап айтқанда ғасырлық мерейтой қарсаңында ««Бекзада балықшылар – бақ пен берекенің бастауы» тақырыбымен үлкен шара өткізілген. Оның ішінде ғылыми-танымдық конференция, театрландырылған қойылым және кешкілік гала-концертпен жалғасын тапқан. Мұндай маңызды күндер, атаулы даталар ғана ескеріліп қоймай, ауыл ақсақалдарын қоғам өиіріне тарту, жас ұрпаққа өнеге беру мақсатында да түрлі байқаулар ұйымдастырылады екен. Мәселен, осы мақсатта өткізілген&nbsp;«Бата алғанның – бағы артар» атты батагөй қариялардың аудандық байқауына ауыл-ауылдан бата беруде шебер абыз ақсақалдар қатысып бақ сынасқан. Мұндай шаралар үлкендердің кіші алдынлдағы жауапкершілігін сезіндірсе, әрі кішілердің үлкеннен алар өнегесін де көрсетеді.&nbsp; Мәдениет саласында дәстүрге айналып, жыл сайын өткізілетін байқаудың бірі –&nbsp;«Мерейлі отбасы – 2025» ұлттық&nbsp;жобасы. Жоба аясында байқауға қоғамда өз орны қалыптасқан, сіңірген еңбегі, көрсетер үлгі-өнегесі бар отбасылар бақ сынасады. Биыл бұл байқауға аралдық отбасылар белсенділік танытып, аудандық кезеңде үздік отбасылар анықталып, қалалық кезеңге жолдама алған.&nbsp; Руханиятты жаңғырту тек байқау мен кішігірім шаралардан ғана тұрмайтыны белгілі. Бұл ретте ауданға, аймаққа танымал шығармашылық адамдарын дәріптеу, олардың шығармаларын насихаттау мақсатында да шығармашылық кештер өткізіліп тұрады. Атап айтқанда,&nbsp;31 қазан күні ақын, журналист, жазушы Ж.Жақыптың 80 жасқа толуына орай «Өнер — таусылмас азық» атты шығармашылық кеш&nbsp;ұйымдастырылған. Сондай-ақ, аудан тарихын толғап келе жатқан, ғасырға жуық тарихты ішіне бүккен аудандық&nbsp;«Толқын» газетінің 95 жылдығы да жоғары деңгейде атап өтілді.&nbsp;«Толқын – тарих таразысы» атты мәдени іс-шарадан басталған салтанатты жиын облыстық жазба ақындар мүшайрасына жалғасып, үздік ақындар бақ сынасқан шараға айналды. Сол сияқты,&nbsp;термеші Р.Әшімовтың 70 жылдығына арналған «Жыр – қазақтың рухы» атты аудандық термешілір байқауы да өткізілген. Бұдан бөлек, аудандық&nbsp;мәдениет орталығының ұйымдастыруымен жыршы Рысбек Әшімовтің 70 жылдығына орай «Ән жырдың қоңыраулы қара нары» атты облыстық жыр кеші өткен.Бұдан бөлек, әр сала бойынша да елге еңбегі сіңген мамандарды насихаттау мақсатында&nbsp;«Автожол саласының қызметкерлері күні» мен «Арал құрылыс» ЖШС мекемесінің құрылғанына 20 жыл толуына&nbsp;орай, әпрі «Жұмысшылар жылына»&nbsp;сәйкес құрылыс саласының ардагері Оразғали Құлмырзаевпен «Алға адымдаған Арал құрылысы» атты кездесу кеші ұйымдастырылған. Оған қоса&nbsp;«Жаңа Қазақстан: Жасампаз ел мұраты» атты мәдение үгіт бригадасының облыстық байқауы өткізілді. Сонымен қатар&nbsp;Арал аудандық мәдениет үйі жанындағы «Қазанғап» атындағы халықтық ұлт – аспаптар оркестрі, Сыдықовтар халықтық отбасылық ансамблі және «Көңілашар» халықтық мәдени үгіт бригадасының қатысуымен «Өнер – өмір өрнегі» атты қорытынды есепті концерт берілген. Сондай-ақ,&nbsp;аудандық халық театры Сая Қасымбек «Лифт» атты психологиялық драмасының спектаклін қойған. Әдетте көпшілікке көріне бермейтін мұндай шараларды ұйымдастырып, өткізуде мәдениет саласына қарасты мекемелерде қызмет ететін қызметкерлердің орасан зор еңбегі мен жауапкершілігі жатыр. Аудандық мәдениет үйінің ұйымдастыруымен&nbsp;1 қазан&nbsp;–&nbsp;Қарттар күні мерекесіне орай Арал аудандық мәдениет орталығының өнерпаздары Жақсықылыш кентінің ардагерлеріне арнап «Қарттарын қадірлеген ел ардақты» атты мерекелік концерт&nbsp;қойған. Ал&nbsp;Арал аудандық мәдениет орталығының өнерпаздары Шижаға елді мекенінде&nbsp;«Моншақ жыр, мөлдір өлең, сал домбыра» атты концерт ұйымдастырған.Мәдениет саласында ештеңе де елеусіз қалмайды. Тіпті, &nbsp;әр саланың атаулы күндері де руханият қызметкерлерінің ұйымдастырған шарасымен аталып өтіледі. Мәселен,&nbsp;4 қараша күні ел дамуындағы маңызды сала – жол инфрақұрылымына айрықша үлес қосып келе жатқан автожол қызметкерлерінің кәсіби мерекесі және ауданның өркендеуіне өзіндік із қалдырған «Арал құрылысы» ЖШС-нің 20 жылдығына орай&nbsp;аудан көлемінде үлкен салтанатты шара өткен.Руханиятты жаңғырту аясында аудандағы мәдениет үйлері жанынан ашылған үйірме мүшелері де өз үлестерін қосуда. Олар&nbsp;аудандық мәдениет үйі жанындағы үйірме мүшелерінің қатысуымен «Үйірме – өнер бастауы» атты қорытынды есепті концертін өткізген. Одан басқа әр үйірме жетекшісінің өз пәні бойынша ашық сабақ өткізуі де міндетті саналады. Осы орайда&nbsp;Ғ.Садықова атындағы «Дәстүрлі ән» &nbsp;үйірмесінің жетекшісі С.Орынбасарованың «Дәстүрлі әннің қазіргі өнердегі орны»,&nbsp;«Жақсан жырау» &nbsp;үйірмесінің жетекшісі А.Жоламановтың «Жақсан жыраудың жырлары»,&nbsp;«Қобыз» үйірмесінің жетекшісі А.Кимбаеваның «Қорқыт ата-қобыз сазы»,&nbsp;«Нұртуған шайыр» үйірмесінің жетекшісі Г.Бейсованың «Ұлағат сөзім ұрпаққа»,&nbsp;«Дәріқұл жырау» үйірмесінің жетекшісі Ғ.Өмірзақовтың «Дәріқұл жырлары» атты ашық сабағы,&nbsp;«Р.Әшімов» үйірмесінің жетекшісі Л.Көптілеуованың «Тәуелсіздік деп соғады жүрегіміз» атты танымдық сағатын өткізген.&nbsp;Аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесінің қызметкерлерінің де мәдениет саласына қосар үлесі зор. Биыл аудандық кітапханашылар мыңға жуық&nbsp;іс-шара өткізіп, оған 21858 &nbsp;қатысушыны қамтыған. Аудандағы кітапханалардың заманауи бағытта қызмет көрсететін мүмкіндігі бар. &nbsp;Қазір кітапханалар бойынша 9 кітапханада «Коворкинг» білім орталықтары жұмыс істейді.&nbsp;Кітапханаларға келген оқырман талабын, сұранысын сапалы қанағаттандыру және сервистік қызмет көрсету дәрежесін арттыру мақсатында «РАБИС» (Республикалық автоматтандырылған &nbsp;кітапхана- ақпараттық жүйесі) бағдарламасы бойынша барлығы 39 кітапхана тапсырыс, іздеу, тіркеу модульдерімен жұмыс атқарады. Аудан бойынша электронды каталог қорына &nbsp;534745 дана &nbsp;кітаптар енгізілген.Бүгінде кітапханашыларда мәдени-рухани шараларды өткізуге міндеттелген. Осы мақсатта&nbsp;Аманөткел ауылдық модельді кітапханасында 1 қазан&nbsp;–&nbsp;Халықаралық қарттар күніне орай «Қарттарын қадірлеген ел ардақты» атты өнеге сағаты ұйымдастырылған. Сонымен бірге қалалық №4 кітапхананың ұйымдастыруымен ұстаздар күніне орай «Ұстазым&nbsp;–&nbsp;ұлағатым, үлгі өнегем» атты мерекелік кеш,&nbsp;Арал аудандық орталық кітапханасында Мемлекет басшысы Қасым‑Жомарт Тоқаевтың «Жасанды интеллект дәуіріндегі Қазақстан: өзекті мәселелер және оны түбегейлі цифрлық өзгерістер арқылы шешу» атты жолдауына орай «Жасанды интеллект – Қазақстанның болашағының құралы» атты дөңгелек үстел, қалалық №3 кітапханада&nbsp;«Мәңгілік жаса қыран елім- Қазақстаным!» атты мерекелік кеш,&nbsp;Қызылжар ауылдық модельді кітапханасында «Жемқорлықпен күрес- жалпыға ортақ міндет»атты дебат, аудандық орталық кітапханада қазақ әдебиетінің көрнекті қаламгері Ілияс Есенберлиннің «Көшпенділер» тарихи трилогиясы бойынша мазмұнды оқырмандар конференциясы, Арал аудандық орталық кітапханасында «Нашақорлықтың зияны мен зардаптары» атты тақырыптық сағат,&nbsp;Арал аудандық орталық балалар кітапханасы және қалалық балалар кітапханасының ұйымдастыруымен жазушы Сапарғали Бегалиннің туғанына 130 жыл толуына орай «Дарыны дара, сөзі сара» атты бренд автор шоу кеші өткізілген. Ал «Адал адам – мәдени тәрбие орталығы» тұжырымдамасын жүзеге асыру бойынша халықтың мәдениет нысандарына қолжетімділігін арттыру мақсатында &nbsp;Арал аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесі бойынша «Әлем –BOOK» жобасы аясында&nbsp;жыл бойы&nbsp;459 шара өткізіліп,10 мыңға жуық оқырман тартылған. Қазіргі таңда аудандағы барлық кітапханаларда «Әлем –BOOK» бұрышы бар.

Аралда мәдениет пен руханиятқа қолдау бар 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> 2025 жылы Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінде әскери басқару органдарын, құрамаларды, әскери бөлімдер мен мекемелерді жоспарлы даярлау жүйелі түрде жүзеге асырылды.Оқу жылы барысында жауынгерлік даярлық бойынша шамамен 60 мың іс-шара өткізілді, олардың 17 мыңнан астамы түнгі жағдайларда ұйымдастырылды. Іс-шаралардың негізгі бөлігі Құрлық әскерлері мен Десанттық-шабуылдау әскерлерінің үлесіне тиесілі болды.Әуе қорғанысы күштері Әскери-әуе күштерінің ұшқыш құрамын даярлау деңгейінің оң серпіні атап өтіледі. Жыл ішінде күндізгі және түнгі уақытта шамамен мың ұшу ауысымы орындалды. Әуе әскерлерінің түрлі тектегі экипаждары ұшқыштық техникасын жетілдіру, күрделі метеорологиялық жағдайларда оқу-жауынгерлік міндеттерді орындау, сондай-ақ жер үсті және әуе нысандарына қарсы жауынгерлік қолдану бойынша жаттығуларды кезең-кезеңімен пысықтады.Әуе шабуылына қарсы қорғаныс әскерлерінің бөлімшелері мен әскери бөлімдерінде 760 жауынгерлік үйлестіру іс-шарасы өткізілді. Әскери-теңіз күштерінде есепті кезеңде 188 рет теңізге шығу жүзеге асырылып, кеме экипаждарының жалпы жүзу қашықтығы 25 мың теңіз милінен асты.Қарулы Күштердің түрлері, әскер тектері мен арнайы әскерлер бөлімшелерін үйлестірудің қорытынды кезеңдерінде шамамен 4,5 мың жауынгерлік атыс пен тактикалық оқу-жаттығу өткізілді. Іс-шаралар барысында әртүрлі жағдайларда оқу-жауынгерлік міндеттерді тікелей орындау мәселелері арналымына сәйкес пысықталды.Сонымен қатар жыл ішінде «Айбалта», «Десант», «Жауынгерлік достастық», «Каспий бризі» сынды ірі жедел-стратегиялық, жедел-тактикалық және арнайы оқу-жаттығулар өтті. Олардың аясында Қарулы Күштердің түрлері мен әскер тектерінің бөлімшелерінің өзара іс-қимылы пысықталып, соңғы жылдардағы әскери қақтығыстар тәжірибесін талдау негізінде әзірленген бөлімшелерді қолданудың жаңа нысандары мен тактикалық тәсілдері сынақтан өткізілді. Бұл жұмыс жүйелі түрде жүргізілуде.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/Whats_App_Image_2025_12_24_at_13_52_42_1_8db4785f26.jpeg" alt="Қарулы Күштер.jpeg">

Жыл қорытындысы: Қарулы Күштерде жауынгерлік даярлық іс-шарасы өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Сырдария ауданындағы «Тіршілік тынысы» газетінің тілшісі&nbsp;Таңшолпан Шанжарханова «Жұмысшы жастар: еңбек және инновация» атты жастар форумында Сырдария ауданы әкімінің «Өрлеу» жастар сыйлығына ие болып, құрмет төрінен көрінді.Форум барысында мемлекеттік жас­­тар саясатын іске асыруға елеулі үлес қосып, аудан көлемінде белсенді қызмет атқарып жүрген 10 жасқа аудан әкімінің «Өрлеу» жастар сыйлығы мен 100 000 теңге көлеміндегі қар­жылай сертификат табысталды. Сонымен қатар бірқатар жас «Жыл үздіктері» атанды және аудан әкімінің «Алғыс хатымен» марапатталды.Өз кезегінде марапат төрінен көрінген Таңшолпан Қалдыбекқызы «Болашақ» университетінде «Бас­тауыш оқыту педагогикасы мен әдіс­темесі» мамандығы бойынша білім ал­ған. Еңбек жолын «Тіршілік тынысы» газеті редакциясында корректор болып бастаған Таңшолпан 2023 жылы тілшілік қызметке тағайындалып, қа­зір­гі таңда өз қызметін абыройлы атқарып келеді. Үш жылдан астам уақыт ішінде қаламы ұшталып, өз оқыр­­мандарын қалыптастырған жас тілші осы жылдар аралығында ал­дыңғы буыннан үлгі алып, тәжірибе жинап келеді. Нәтижелі жұмыстың арқасында түрлі марапатқа ие болды.<blockquote>– Бұл марапат – әріптесіміздің өз ісіне деген адалдығының, тынымсыз еңбегінің, жоғары жауапкершілігі мен кәсіби шеберлігінің лайықты нәти­жесі екенін айта кетейік. Басылым беделін арттырған әріптесіміз аудан үнжариясының мәртебесін биіктетті. Ұжым арасында сый-құрметке ие болып, әрдайым үлгі бола білген әріп­тесіміздің жетістігі бар­шаға қуаныш сыйлады. Осындай марапат алдағы уақытта да жаңа табыстарға жетелеп, шығармашылық ізденіс пен биік белестерге жол аша бер­мек. Ұжымда абыройлы еңбек етіп, саланың дамуына үлес қосып жүрген әріптесіміздің мерейі әрқашан үстем болсын, – деді аудандық газеттің бас редакторы Аружан Мұханбетқали.</blockquote>Ақтоты ӨТЕПБЕРГЕНОВА

Жас тілші – «Өрлеу» сыйлығының иегері

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қызылорда облысының Арал қаласында «Ауыл аманаты» жобасы аясында ашылған кондитерлік цех тұрғындарға жаңа жұмыс орындарын ұсынып отыр. Жоба арқылы жеңілдетілген несие алған кәсіпкер бүгінде күніне жүздеген тәтті өнім шығарып, ауылдық жерлерді сапалы тағаммен қамтып келеді.«Ауыл аманаты» жобасы – ауыл тұрғындарын аграрлық және шағын бизнеске тарту, азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету және халықтың табысын арттыруға бағытталған. Бағдарлама аясында Арал қаласының тұрғыны Аңсаған Мұхиядинқызы 7 млн 130 мың теңге көлемінде төмен пайыздық несие алып, кондитерлік цех ашты.Бүгінде цехта 7 адам тұрақты жұмыспен қамтылған. Жеке кәсіпкер несие қаражатына арнайы аппараттар мен құрал-жабдықтар, оның ішінде Италияда жасалған Smeg пештерін сатып алған. Қазір мұнда торттың 10 түрі мен 6 түрлі мини-десерт дайындалып, күніне 400-ге жуық өнім аудан орталығы мен ауылдарға сатылымға шығарылуда.«Қазір еңбек етемін деген азаматқа мүмкіндік көп. Соның ішінде «AMANAT» партиясының «Ауыл аманаты» жобасын ерекше атап өтер едім. Бұл – кәсіпкердің аяққа тұрып кетуіне тиімді жағдай жасайтын бағдарлама. Жоба нәтижесінде өз кәсібімді бастадым. Алдағы уақытта алғашқы қарызымды қайтарып, қосымша жаңа кәсіп көзін ашсам деймін», – деді кәсіпкер.Кәсіпкер алдағы уақытта цехты кеңейтіп, нан өнімдерін өндіруді жоспарлап отыр.

Аралда «Ауыл аманаты» жобасымен кондитерлік цех ашқан

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp;Балалардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау, олардың қауіпсіз әрі қолайлы ортада өмір сүруін қамтамасыз ету – мемлекеттің негізгі басымдықтарының бірі. Осы бағытта Шиелі ауданы прокуратурасы кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылықтың алдын алу және балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында жүйелі жұмыстар жүргізуде.Жүргізілген талдау нәтижелері көрсеткендей, жасөспірімдер қатысатын құқықбұзушылықтардың басым бөлігі ата-аналық бақылаудың әлсіреуі, бос уақыттың дұрыс ұйымдастырылмауы және түнгі мезгілде заңды өкілдерінің қарауынсыз жүруімен байланысты. Осыған орай, прокуратура бастамасымен полиция, білім беру ұйымдары және жергілікті атқарушы органдар бірлесіп профилактикалық іс-шараларды тұрақты түрде өткізуде.Атап айтқанда, түнгі уақытта ата-анасының немесе заңды өкілдерінің қарауынсыз жүрген кәмелетке толмағандарды анықтау бойынша рейдтік шаралар ұйымдастырылып келеді. Заң талаптарын бұзған ата-аналарға қатысты әкімшілік жауаптылық мәселелері қаралып, олармен түсіндіру және алдын алу жұмыстары жүргізіледі.Сонымен қатар білім беру ұйымдарында оқушыларға арналған құқықтық сабақтар мен кездесулер өткізіліп, балалардың құқықтары мен міндеттері жан-жақты түсіндірілуде. Бұл жұмыстар жасөспірімдердің құқықтық сауаттылығын арттыруға және заңға құрметпен қарауын қалыптастыруға бағытталған.Жыл басынан бері прокуратураның араласуымен бірнеше қолайсыз отбасы анықталып, есепке алынды. Балалардың өмірі мен денсаулығына қауіп төндіретін жағдайлардың алдын алу мақсатында әлеуметтік қорғау органдарымен бірлесіп, мұқтаж отбасыларға қажетті көмектер көрсетілуде.Балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету – тек мемлекеттік органдардың ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті. Әрбір ата-ана өз баласының тәрбиесі мен қауіпсіздігіне жауапкершілікпен қарауы тиіс. Бұл бағыттағы жұмыстар алдағы уақытта да жалғасын тауып, прокурорлық қадағалау тұрақты түрде жүзеге асырылатын болады.Г.СӘБИТҚЫЗЫ

Шиелі: Рейд жұмыстары жүйелі жүргізілуде

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Қазақстан – тарихы терең, тағдыры күрделі, арманы асқақ ел. Бүгінде тәуелсіздіктің тұғыры берік, болашағы жарқын. Ал бұл мемлекеттіліктің негізін қалаған ұлы құндылықтардың бірі – мемлекеттік рәміздер. Халықтың ерік-жігерін, азаттығын, ұлттық рухын, ұлттың тағдыры мен бірегейлігін бейнелейтін Ту, Елтаңба және Әнұран – елдің тұтастығын айқындайтын қасиетті белгілер. Бұл – жай ғана таңба емес, бұл – халықтың жүрек лүпілінен туған киелі нышандар.Бейсенбі күні «Руханият» орталығында Шиелі ауданы әкімінің қолдауымен, аудандық қоғамдық даму бөлімінің тапсырысы аясында, «Қазалы-Жомарт» қоғамдық-бірлестігінің ұйымдастыруымен «Ел рәміздері – еркіндіктің нышаны» тақырыбында аудандық семинар өтті.Іс-шараны аудан әкімінің орынбасары Болатбек Ысмағұлов жүргізіп, семинардың өту мақсатына тоқталды.<blockquote>– Мемлекеттік рәміздер – ел дамуының ажырамас бөлігі. Сондықтан қазақстандықтардың осы рәміздерге деген құрметі, оларды бойтұмардай қастерлеуі ерекше сезіліп тұруы тиіс. Ел тәуелсіздігінің басты құндылығы – мемлекеттік рәміздерді қолдану мен насихаттау бағытындағы жұмыстарды аудандағы барлық мемлекеттік мекеме де өз дәрежесінде жүргізулері тиіс.</blockquote>Келешек ұл-қыздарды патриоттыққа тәрбиелеп, өскелең жас ұрпақтың бойында мемлекеттік рәміздердің маңыздылығын насихаттау мәселелеріне басым көңіл бөлуіміз қажет. Елтаңбаны логотип ретінде емес, ұлттық рух сыйлар мақтаныш символы ретінде қарау керек.Әрбір тәуелсіз ел Мемлекеттік рәміздерінің мәртебесін көтеріп, оны кеңінен насихаттауы тиіс. Бұл баршамыздың туған ел алдындағы перзенттік борышымыз! Әрине, Мемлекеттік рәміздерді қастерлеу үшін алдымен мемлекеттік рәміздер туралы терең түсінік болуы тиіс. Сіздердің қатысуларыңызбен өтетін семинар мемлекеттік рәміздер саласындағы нормативтік-құқықтық актілерде көрсетілген талаптарды орындау, мемлекеттік рәміздерді пайдалану, насихаттау және қолдану тәртіптері туралы әдістемелік көмек көрсету және тәжірибе алмасу мақсатын көздейді, – деді Б.Ысмағұлов өз сөзінде.Семинарға облыстық қоғамдық даму басқармасының қызметкері Майра Бегімханқызы және кент және ауылдық округтерде, дербес бөлімдер мен облысқа қарасты мемлекеттік мекемелерің басшылары мен мемлекеттік рәміздермен айналысатын қызметкерлер, ауылдық мәдениет үйлері мен клуб директорлары,кітапхана қызметкерлері, білім беру ұйымдарының басшылары, тәрбие ісі жөніндегі орынбасарлары, балабақша меңгерушілері, Шиелі индустриалдыаграрлы колледж қызметкерлері мен аудан жастары қатысты.Әрі қарай аудандық семинарға арнайы келген облыстық қоғамдық даму басқармасының қызметкері Майра Бегімханқызы мемлекеттік рәміздер жайында құнды ақпараттармен бөлісіп, қолданылу тәртібін түсіндірді.Сонан соң Майлытоғай, Қарғалы ауылдық округтерінде мемлекеттік рәміздердің қолданылуы және насихатталуы туралы ауыл әкімдері хабарлама жасады. Сонымен қатар семинар аясында мемлекеттік рәміздерге құрметті қалыптастыру, олардың насихатталуы мақсатында атқарылған жұмыстар жайында аудандық мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің басшысы Аруна Әзімхан, мемлекеттік рәміздерді қолдану, қадағал және зерделеу бойынша биыл атқарылған жұмыстар мен 2026 жылға арналған жұмыс жоспары туралы аудандық қоғамдық даму бөлімінің басшысы Кенжехан Есенбаев хабарлама оқыды.Семинар соңы аудан өнерпаздарының дайындаған елдік рухты асқақтатар өлеңдері мен патриоттық әніне ұласты. Жиналған қауымға ерекше әсер сыйлаған күміс көмей әншілер жиналған көпшіліктің қошеметіне бөленіп, семинардың шырайын аша түсті.Қазақ халқының ғасырлар бойы аңсаған азаттығы мен дербестігі бүгінде шынайы шындыққа айналды. Соның айғағы – мемлекеттік рәміздер. Бұл белгілер біздің Тәуелсіздігіміздің мәңгілік символына айналып, елдікті, бірлікті, отансүйгіштікті ұрпақ санасына сіңіріп келеді. «Туың жығылмасын!» деген ұлағатты сөз – елдің еңсесін тіктейтін рухты тірек. Біз сол байрақты биікте ұстауға, Елтаңбаны төрге ілуге, Әнұранды асқақтата шырқауға міндеттіміз. Себебі рәмізге құрмет – елге деген адалдықтың айнасы. Ал елін сүйген азамат – ешқашан туған жерін жатсынбайды, рәмізін аяққа таптатпайтыны сөзсіз.М.Ибрагимов

Ел рәміздері – еркіндіктің нышаны

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Сырдың төменгі ағысын мекендеген елдің кәсібі – мал бағу, одан қалды «өзен жағалағанның өзегі талмас» деген тәмсілді мықтап ұстанған. Дарияның құяр сағасын жағалай жатқан елдің жігіттері теңізде түнеп, тіршілік етеді. Сонысымен отбасын асырайды. Балық десе, бір иығын бұрып тұратын осындағы ауылдардың бірін айтсақ дейміз. Ол – Қамыстыбас көлінің жағасында балық өсіру питомнигі орналасқан Қосжар ауылы.Құрылғалы 60 жылға жуықтаған Қос­жар елді мекені Арал ауданына қа­райды. Мұнда балықшылар ғана емес, оны өсі­рушілер де тұрады. Анығында 1966 жылы 5 наурызда Қамбаш көлінің жаға­сына теңіздің тартылуына байланысты балық өсіру питомнигінің құрылысы түсті.Мақсаты – теңізде азайып бара жатқан асылтұқымды сазан, дөңмаңдай, ақ амур секілді балық түрлерін сақтау, көбейту, өсіру. Питомник түскесін, жұмысшы қа­жет. Жақын маңайдағы ауылдан көшіп ке­лушілердің көбейген кезі де осы тұс. Міне, бір питомниктің арқасында бір ауыл осылай пайда болған деседі. Ал Қосжар деген атауға келсек, көл жағалай арасы шақырымға жуық екі жар бар. Дәл ортада ауыл орналасқан. Қосжар атауы жер бедеріне байланысты берілгені осыдан-ақ белгілі.<blockquote>– 1965 жылы осында көшіп келдік. Сол кезде балық өсіретін тоғандар салынып жатты. Мекеме әлі жұмыс бастамаған кез. Сонда 5-6 үй ғана болды ғой. Күлмаш, Бимаш, Сүлеймен дейтін ақсақалдардың шаңырағы отырды. Қамбаштың бер жағын­да көне колхоздың ізі бар. «Сталин жолы» деп аталды. Сол елден де адамдар көшіп келді. Бес-алты жылдан соң мектеп, медпункт салынды. Дәуқара Аймағанбетов басшылыққа келген жылы осы Қосжарда шиферлі тамдар көбейген. Қазір бұл ауылда 100-ге жуық шаңырақ бар. Біраз азамат сол балық мекемесінде, одан бөлек, мектеп пен балабақша, әкімшілік пен клуб үйінде қызмет істеп келеді. Аудандағы көп ауылға қарағанда жұмыссызы жоқ елдің бірі осы – Қосжар, – деді бізбен кездескен балық шаруашылығының ардагері Шарап Байбосынов ақсақал.</blockquote><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/aral_e96abe76bd.jpg" alt="арал Фото: Нурболат Нуржаубай">Қария өмірінің көп бөлігі питомникпен байланысты. Осы саладан зейнетке шыққан оның әлі де балық өсірушілерге үйретері көп. Бір қызығы, онда «жоғары білім», «диплом» деген болмапты. Сірә, сол қатырма қағазды бұрынғы басшылар да керек етпеген сияқты. Шарап ата питомникте жай жұмысшы болып бас­тап, балықты қолдан көбейтудің жолын тәжірибе жүзінде үйренген. Сонысымен бас балық өсіруші деген лауазымға дейін өскен. Дала академиктері осылай пайда болған ғой.Бұл кәсіпті қазір ұлы Қылышбек атқа­рады. Питомникке маңдай тері әбден сіңген Шарап әкеден ұлы да көп нәрсені үйренген. Қылышбек балықты өсіріп қана қоймай, аталығы мен аналығының күйін қарау, уылдырықтан бастап бір немесе екі жаздық балыққа дейінгі өсуін қадағалау сияқты жұмыстарды әбден меңгеріпті.<blockquote>– Қарапайым тілмен түсіндірейін, – деді питомникте тоған бригадирі болып қызмет істейтін Қылышбек Байбосынов. – Үлкен 30 келіден жоғары аналық сазанды қолға түсіреміз. Одан бөлек он шақты аталық болады. Жұмыс барысында аналық балықты ұйықтатамыз. Оның да процесі болады. Ұйықтаған балықтың салмағын өлшеп, соған сәйкес екпе салынады. Кәдімгідей толғатады. Ұйқыда жатқан балықтың уылдырығы кәдімгі сөк сияқты сусып түсуі қажет. Оны балықтың жаялығы дейтін болады, соған сығып салып, арнайы қалбырға аударамыз.</blockquote>Ендігі жұмыс аталық балықпен болады. Ол жерден үш аталықтың шоғалын (ұрығын) алып, әлгі аналықтан алған уылдырыққа араластырамыз. Бұл жерде бір аналыққа үш еркек балықтың шоғалы қажет. Айтпақшы, уылдырық пен шоғалды араластырғанда, бұған тек құстың қауыр­сынын ғана пайдаланамыз. Өйтпесе болмайды, уылдырықты зақымдамау үшін құс­тың жұмсақ қанаты ғана жарайды. Одан соң жаңа сауған сиырдың таңғы сүтінің бір литрін он литр суға араластырып, уылды­рыққа қосып тағы араластырамыз.Қылышбек ағаның айтуынша, уылды­рықтан майда балық өніп шығам дегенше жұмыс өте күрделі. Әлгі уылдырықтың екі-үш күннен соң дер­нәсілге (личинка) айналып, су ішінде сусылдап жүргенін байқайсың. Питомникте уылдырықтан бастап 30-40 грамдық ша­баққа дейінгі бағу, санау, тоғанға жіберу, тоғандағы балықты жемдеу, одан көлге тасымалдау сияқты жұмыстар жыл бойы үздіксіз жүре береді.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/aral_fe47d8b591.jpg" alt="арал. Фото: Нурболат Нуржаубай.jpg">Қосжардағы питомник пен осы мекемеге қарасты Қаратереңдегі «Тастақ» учаскесінде балық өсіруге арналған арнайы инкубациялық цехтың бірі гума­нитарлық көмек арқылы Израильден келген құралдармен жабдықталған. Об­лыс­тағы балық қорын көбейтуге респуб­ли­калық бюджет қаржысымен жыл сайын Кіші Арал теңізіне және «Ақшатау» мен «Қамыстыбас» көлдер жүйесіне осы «Қамыс­тыбас балық питомнигі» РМКҚ арқылы бір жаздық 12 млн және екі жаздық 420 мың шабақ жіберіледі екен.Ал ауыл әкімі Мәди Әбдікеровпен тіл­дескенімізде, балықшы ауылдың бірлігі бүтін екенін айтады. Қазір ел ішінде ата­кәсіптің ізімен жүргендер көп. Одан бөлек, Үкімет қолдауынан да тыс қалған емес.<blockquote>– &nbsp;Қосжар – бірлігі мен тірлігі жарасқан Сыр бойындағы үлгілі ауылдардың бірі. Үлкені сөйлесе, кішісі соған тоқтайтын қазақы қалыппен ел ақсақалдары да жас­тарға ақыл-кеңестерін айтып, қажет кезде жат әдеттерден тыйып отырады. Со­ның арқасында шығар, ауыл ішінде жат пиғыл, жаман қылық жоқ. Барлығы да бір атаның баласындай тату-тәтті тұр­мыс кешіп келеді. Былтыр ауылға кіре­бе­ріс жерді көгалдандырдық, 5 млн теңге қаржы бөлінді. Сондай-ақ жаңа әкімшілік ғимараты әріптестік негізде 13 млн тең­геге салынды. Биыл қосымша абаттанды­ру жұмысы жүрді. Ең бастысы, облыстан қаржы бөлініп, ауылдағы басты көшеге асфальт төселді. Ауылда балық шаруа­шы­лығымен қатар, төрт түлікті көбейтіп отырған қожалықтар да бар, – дейді ол.</blockquote><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/faaa4195_cc23_474a_8530_5075c2fb1fbe_b52e2a05a6.jpg" alt="арал Фото: Нурболат Нуржаубай.">Аудан орталығынан 110 шақырым алыс жатқан Оскар ауылы округ ретінде 2005 жылы құрылған. 600-ге жуық тұрғыны бар елді мекенде балық өсіру питомнигінен бөлек, әлеуметтік ғимараттар жұмыс істеп тұр. Ауыл ішіндегі көшелерге асфальт және қиыршық тас төселген. Түнгі қауіпсіздікке арналған жарықшамдар да түгел орнатылыпты.Ержан ҚОЖАС,Фото: Нұрболат Нұржаубай

Қосжар ауылы: балық аулау дәстүрлері және тұрақты даму

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Жазба тарихтың дәйекті дәлелдерін көздің қарашығындай сақтап, болашаққа аманаттау – мұрағат мекемелерінің басты міндеті. Өткенімізді көз алдымызға әкеліп, ел тарихын байытатын, ұрпақ санасын оятатын, мемлекетіміздің құнды мұрасын сақтайтын маңызды сала – архив ісі.Қазіргі таңда елімізде құжаттарды құнттайтын 200-ден аса архив бар. Ал ауданда боямасыз тарихты сақтау үшін Қызылорда облысының мемлекеттік архиві Шиелі аудандық филиалы қырық жылға жуық уақыттан бері қызмет етуде. Үлкен жауапкершілік пен қырағылықты көздеп, өткен күннің белгісін бүлдірмей, ақиқатты аманаттауды мақсат еткен аудандық мұрағат «Руханият орталығында» орналасқан.Адамзаттың білімі мен ғасырлар еншісіндегі тәжірибесін көрсететін шежіре қоймасы бүгінде ел игілігіндегі асыл мұраларды ұтымды пайдалану мен барынша толық зерттеуге бағытталған қызмет шеңберін уақытпен бірге кеңейтіп келеді.Құжаттардың сақталуын қамтамасыз етуде архивист мамандардың еңбегі ерекше. Аудандық мұрағаттың қалыптасуы мен дамуына әр жылдары басшылық еткен азаматтардың сіңірген еңбегі зор. Атап айтқанда, 1987-1997 жылдары мекемені басқарған Бәкір Токбаулин, 1997-1999 жылдары Қалдыбай Сүгірбаев, 1999-2004 жылдары Аманберді Әлімов, 2005-2010 жылдары Мәрия Дүйсеаманова өз істеріне адал болып, мұрағат ісінің өркендеуіне үлес қосты. Ал 2010 жылдан бастап бұл жауапты қызметті Ерболат Дүйсенбаев абыроймен атқарып келеді. Сондай-ақ архив қоймасының меңгерушісі Жанат Ментаева, архивистер Айжан Есенова, Жанат Кенебекова, Ақбота Бакирова және ақпараттық технология бойынша инспектор Лаззат Шонанбаевалар абыройлы еңбек етуде. Олар – өңірдің тарихи жадын сақтап, болашаққа аманаттап жүрген жандар. Архив – тарихтың қайнар көзі болса, архив қызметкерлері – сол тарихты сақтаушы, болашаққа аманаттаушы жандар. Олар – ұлт жадының жанашырлары. Құжаттардың әр парағын тиянақты қарап, жүз мыңдаған ақпараттық қорды ұқыппен сұрыптап, сақтайтын архивистердің еңбегі көзге көрінбегенімен, ел тарихында орны ерекше.Аталған қызметті өз деңгейінде орындау үшін архивистерге білім мен біліктілік қана емес, жұмысына, халық мұрасы мен ел мен жердің тарихына деген адалдық керегі анық. Мекеме қызметкерлері бүгінде бұл міндеттің үдесінен шығып отыр. Олар кәсіби біліктілігін арттыру мақсатында білімдерін жетілдіріп, әдістемелік тәжірибе алмасып отырады.Архив – ұлттың даму жолын, болмысын, даналығы мен даралығын, арманы мен тілегін сақтайтын киелі орын. Аудандық архив қорында 1987 жылдың ақпан айында барлығы 1148 құжат болса, бүгінде 218 қорда 51469, 324 фото құжат сақталып, ел игілігіне қызмет көрсетіп келеді.Аудан көлеміндегі жүзге жуық мемлекеттік және өзге де мекемелермен бірлесе жұмыс жүргізу арқылы мұрағаттағы құжаттар қоры жыл сайын толықтырылады. Бұл ұйымдарға ведомстволық архив ісін жүргізу, құжаттарды дұрыс сақтап, реттеу бойынша әдістемелік көмек тұрақты түрде көрсетіліп келеді. Сонымен қатар семинарлар, дөңгелек үстелдер өткізіліп, жауапты қызметкерлерге кеңестер беріліп тұрады. Бұл жұмыстар – архив қорын толықтырып қана қоймай, архив мәдениетін дамытуға да үлес қосуда.Расында, архив ісіне мемлекеттік деңгейде қолдау көрсету – заман талабы. Құнды құжаттарды қорғау, жинақтау, есепке алу, олардың сақталуын қамтамасыз ету, ғылыми-әдістемелік жұмыстарды жаңғырту – бұл күн тәртібінен түспейтін маңызды мәселелердің бірі.Өткенді бүгінмен байланыстырып, тарихи шындықты нақты дәйектермен дәлелдейтін – архивтің маңызы орасан. Себебі архив – мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық дамуы, ішкі-сыртқы саясаты, рухани және мәдени келбеті жайлы мол мағлұмат беретін тарихи қазына. Мұнда ғасырлар қойнауынан жеткен тың деректер мен маңызды мәліметтер сақтаулы.Бүгінгі таңда жаһандану дәуірінде архив саласының алдында үлкен міндеттер тұр. Мәселе ақпараттың көлемінде емес, оны дұрыс сақтап, тиімді пайдалануда. Сондықтан архив мамандары жаңа технологияларды жетік меңгеріп, цифрлық форматқа көшу үдерісін жеделдетуі тиіс.Кешегі күннің көрінісін, тарихи оқиғалар мен құбылыстардың нақты дәйек-дерегін жинақтап, сан ғасырдың сырын бүгінге жеткізуші – архив қызметінің қоғамдағы маңызы орасан. Себебі бұл асыл мұра мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық жағдайы, ішкі-сыртқы саясаты мен тарихы, рухани әлемінің басын біріктірген мол дерек қорын қамтып, жәдігерлер жиынтығын жасап отыр. Әрі құнды қор үнемі жаңа дерек, мазмұнды мәліметпен толыға бермек.Гүлхан ЯХИЯ

Шиелі аудандық архивына – 40 жыл

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Қай кезеңде де өнер – ұлттың рухани тірегі, ал тәрбие – болашақтың берік іргетасы. Осы екі асыл құндылық бір арнаға тоғысқанда ғана саналы ұрпақ, мәдениеті жоғары қоғам қалыптасады. Осындай ізгі мақсатты ту еткен мәдени ошақтың бірі – Шиелі кентіндегі «Арман» мәдениет үйі.Тарихы терең бұл мәдениет ордасы бүгінде тек өнерді насихаттаумен шектелмей, жас ұрпақтың жан-жақты дамуына, ұлттық құндылықтарды бойына сіңіруіне бағытталған маңызды орталыққа айналып отыр. Заманауи құрал-жабдықтармен қамтамасыз етілген мәдениет үйінде өнердің әр саласын қамтитын оннан астам үйірме тұрақты жұмыс істейді. Үйірмелердің басты ерекшелігі – өнер арқылы тәрбие беру. Қолөнер мен сурет үйірмелерінде балалардың қиялы дамып, ұқыптылық пен сабырлылыққа үйренсе, би үйірмесінде тәртіп пен жауапкершілік, салауатты өмір салты қалыптасады. Түрлі ұлттың билерін меңгеру арқылы жас жеткіншектер әлем мәдениетіне құрметпен қарауды үйренеді.Мәдениет үйінің ұжымы жыл бойы мазмұны мен мағынасы терең, тәрбиелік мәні зор жүзден аса мәдени-көпшілік шара ұйымдастырып келеді. Аталған шаралар қоғамның барлық санатын қамтып, бала тәрбиесінен бастап, ұлттық дәстүрді ұлықтауға дейінгі ауқымды бағытты көздейді. Әсіресе балабақша бүлдіршіндері мен мүмкіндігі шектеулі балаларға арналған мерекелік ертеңгіліктер – адамгершілік пен мейірімділіктің нақты көрінісі.«Арман» мәдениет үйінің тәрбиесін көрген өнерпаз өрендер аудандық, облыстық, республикалық, тіпті халықаралық байқауларда жүлделі орындарға ие болып, мекеме абыройын асқақтатып жүр.Деректерге сүйенсек, «Арман» мәдениет үйінің ғимараты 1991 жылы бой көтерген. Алғашында ауылдық клуб «Арман» болып ашылып, кейінірек кинотеатр ретінде қызмет жасағанын көнекөз қариялар жиі айтады. Алайда апаттық жағдайда болған соң, қолданыссыз қалған. 2007 жылы «ҚазАтомӨнеркәсіп» ҰАҚ» АҚ қолдауымен күрделі жөндеуден өткізіліп, халық игілігіне берілген. 2015 жылдың 1 қарашасына дейін «ҚазАтомӨнеркәсіп ҰАК» АҚ «Қазатомөнеркәсіп – Демеу» ЖШС-нің еншісінде болған. 2 қараша 2015 жылдан бастап Шиелі кенті әкімдігінің «Арман» мәдениет үйі КМҚК болып қызмет атқаруда. Қазіргі таңда мекемені Нұргүл Шалекеева басқарып келеді.<blockquote>– Арман мәдениет үйі – кент тұрғындары үшін тек мәдени нысан ғана емес, рухани өмірдің маңызды орталығы. Қазір мұнда түрлі шара, үйірме мен кездесу тұрақты өткізіледі. Алдағы уақытта да мекеменің материалдық-техникалық базасын нығайтып, жастар мен тұрғындардың шығармашылығын дамытуға бар күшімізді саламыз, – деді мәдениет директоры Нұргүл Тәңірбергенқызы.</blockquote>Өнер мен тәрбиені егіз ұғым деп білген мекен ұлттық рухты жаңғыртып, жас ұрпақтың бойына ізгілік дәнін себуді басты міндет санайды. Осындай орталар барда елдің рухани тұғыры нығайып, болашаққа деген сенім арта түсері сөзсіз. «Арман» мәдениет үйі – осының айқын дәлелі. &nbsp;

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары