<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;&nbsp;Нұрай Шалман – Қазанғап атындағы Қызылорда музыкалық жоғары колледжінің түлегі. Кейін Италияның Пезаро қаласында Дж.Россини атындағы консерваторияға «Вокалдық өнер» факультетіне оқуға түскен. Қазір магистратурада опера жанрын тереңдетіп оқып жүр. Талантты жаспен әңгіме өрбітіп, өнерге деген сүйіспеншілігін сездік.– Музыкаға машық екеніңіз анық. Қазір Италияда біліміңізді шыңдап жүрсіз. Оқуға және жат елге үйренісу қиын болды ма?<blockquote>– Операның отаны – Италия. Әр қаласында, әр ауылында опералық театр бар. Сондықтан кәсіби тұрғыда даму үшін білім қоры толығу керегін түсіндім. 3 курстың соңында шетелде оқу туралы ой келді. Сөйтіп 1 жылдан аса уақыт итальян тілін меңгердім. Мұнда оқып жатқаныма 5 жыл. Алғашында қиналғаным рас. Өйткені мәдениет пен менталитеті, өмір сүру салты, әдет-дағдысы тым бөлек. Әсіресе тіл білу өте маңызды. итальяндықтар өз тілінде ғана сөйлейді. Тіпті тез сөйлегенде сөзіне түсінбей, абдырап қалуың да мүмкін. Сондай-ақ халқы бәріне байыппен қарап, әр істі асықпай орындайды. Мәселен, бір құжатты кемінде 4-5 ай күтуге тура келеді. Қазір «жат ел» деп жатырқамаймын. Халқына, жеріне бейімделіп кеттім. Қазақстанда вокалды жоғары деңгейде үйретеді. Ұстаздар аптасына 4-5 рет дәріс беріп, бар ынта-ықыласымен дайындайды. Ал Италияда аптасына 2-3 ғана сабақ болады. Есесіне мұнда мүмкіндік көп. Маған ұнайтыны да сол. Өзің ізденіп, сырттай сабақтар алып, шеберлігіңді шыңдауға әрекет етесің.</blockquote>– Романс таңдау қаншалықты қиын? Сахнада қандай туындылар орындап жүрсіз?<blockquote>– Бұл – күрделі процесс. Репертуарға романс немесе арияны мұқият таңдау керек. Тырнақалды туындыны таңғажайып үнмен орындау шеберлік. Тұла бойды толқытып, ой-сананы жаулап алатын музыканың деңгейін түсірмеген ләзім. Сондықтан әрқайсысын талғам мен талап арқылы таңдаймыз. Опера өнерінде дауыс сопрано, меццо-сопрано, контральто, тенор, ба¬ритон және бас болып бө¬лінеді. Осы¬ның ішінде сопрано бағытында көп орындаймын. Содан болар, репертуарымда лирикалық шығармалар басым.</blockquote>– Атақты өнер¬паздардан тәлім алыпсыз. Бұл сізге қалай әсер етті? Италия¬лықтардың операға талғамы қандай?<blockquote>– 2021 жылы Модена қаласында Паваротти-Френи атындағы театрдың опералық студиясына қабылдандым. Ең мықты өнер өкілдерінінің дәрісін тыңдадым. Осындай мүмкіндікке ие болғаным мақтаныш әрі жетістік. Мариелла Девиа, Хосе Каррерас, Леоне Маджиерадан мастер класс алдым. Әр сабақ ұнады, ерекше өтті. Ұстаздарым қатал әрі талапшыл. Мұндай тәртіп пен ұстаным жас вокалистерге айқын бағыт берері анық. Қазір жақсы дауыс иесі болу аздық етеді. Опера – сан сала қиысатын үлкен өнер. Көмейден шыққан үннің таза шығып, ырғақ қалпын бұзбауды назарға алған жөн. Жаттаған мәтіннің маз¬мұ¬нын түсініп, кейіпкер мінезін зерттеу де маңызды. Сонда ғана өнер өз төріне шығады. Италия халқының талғамы тым жоғары. Олар «Травиата», «Богема» сынды атақты опералардың ариясын жатқа біледі. Он рет, тіпті жиырма рет тыңдаған. Сондықтан қойылымда қателесу нағыз сын. Мүлт кетуге қақымыз жоқ. Бұлбұл әнші ғана емес, талантты актриса да болуымыз шарт. Көрермен үшін рөл 100 пайыз сәтті шығу керек. Уақыт пен шеберлікті ұштастырып, көрерменге әдемі дүние ұсынуға тырысамыз.</blockquote>– Өзіңіз үлгі тұтатын опера әртісі бар ма?<blockquote>– Меніңше, кез келген адамның үлгі тұтар тұлғасы болады. Бұл оның ұстанымын ұстанып, еліктеу деген сөз емес. Өнер жолындағы жетістігін негіз етіп, сондай биікке ұмтылу. Майра Мұхаммедқызының өнері мен дауысына тәнтімін. Кәсіби білімі жоғары. Парижде өнер көрсеткен опера әншісі. Сонымен қатар американдық сопрано Надин Сьерра жаныма жақын. 15 жасымнан бастап сүйіп тыңдаймын. Тіпті 2019 жылы Қызылордадан Мәскеуге жеке концертіне де барғанмын. Ерекше әсер алғаным есімде. Сол кісі сияқты күрделі арияны шеберлікпен орындап, әлем сахнасында өнер көрсетсем деймін.</blockquote>– Қазіргі таңда қандай рөлді сомдап жүрсіз? Немесе атақты қойылымдар ішінен жаныңызға жарқын бейне қандай?<blockquote>– Даңғыл жолымды қалау үшін тынымсыз дайындалып, түрлі байқауда бақ сынап жүрмін. Джузеппе Вердидің «Риголетто» операсын көрермен назарына ұсынбақпыз. Джильда рөлін сомдаймын, мәтін жаттауды бастадым. Жан-дүниеме жағатыны осы «Джильда». Әрине басқалары да бар. Бәлкім келер жылғы дебютімде қалауым орындалып қалар. Мақсат-мұратыма жетуге тырысамын және орындалатынына сенімім мол.</blockquote>– Әдемі әңгімеңізге рақмет! &nbsp;

Сыр өнерпазы Италияда

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Жалағаш ауданындағы «Алтын-Арай» халық ән-би ансамблінің бишілері әдемі би ырғағымен, талғамы биік, ерекше би қозғалысымен халықтың ықыласына бөленіп келеді. Бүгінге дейін де талай байқаулар мен фестивальдерде топ жарған ансамбль өкілдері жуырда маңғаз Маңғыстауда өткен «Біз – күн перзентіміз» атты халықаралық балалар шығармашылығы фестиваліне қатысып, ІІ орынды қанжығасына байлап қайтты.Би дегеніміз жәй ғана әуен мен ырғаққа ілесе қозғалу емес. Бұл – тұтастай бір ұлттың мәдениеті мен дәстүрі. Осы салада шәкірт тәрбиелегеніне 20 жылдан асқан ұстазымыз Үміт Айтқұлова да халық үшін би өнерінің орны ерекше екенін айтып өтті.&nbsp;Халқымызда бұрыннан қошеметке ие би өнері – сезім мен нәзіктікті жеткізуші өнер. Көрерменге айтар ақпаратты би тілімен көрсету үшін өнерпаздың тума дарыны, ерекше табиғи қабілеті болуы шарт. Музыкалық ырғаққа сай &nbsp;қозғалыстар арқылы мың бұралған сантүрлі образдарды бейнелеуге тырысады.&nbsp;Жалпы бұл өнерде әдемі би мен әуезді музыканың негізі – шабыт пен импровизация. Осы екеуін қатар алып жүрген, би өнерінде 25 жылдық тәжірибесі бар, 200-ге жуық оқушы тәрбиелеген «Алтын-Арай» ән-би ансамблінің жетекшісі &nbsp;Үміт Әшімқызымен &nbsp;Маңғыстауда өткен байқау жайында сұхбаттасқан болатынбыз. Бұндай халықаралық деңгейдегі жарыстар оңай болмайды екен.&nbsp;Бұл байқауға алдымен шақырту жіберіледі. Халықаралық байқауға алған шақыртуды ансамбль жетекшісі түрлі облыстық, республикалық, халықаралық жарыстардағы алған жүлделерімен байланыстырады. Себебі шақырту тек халықаралық байқауларда өнер көрсетіп жүрген өнерпаздарға ғана жіберіледі екен.&nbsp;Атап айтар болсақ, «Алтын-Арай» &nbsp;би ансамблі осыған дейін облыстық «Таңшолпан», «Дельфий ойындары», «Ұлы дала өрнектері», «Биле-биле», &nbsp;«Ботақан» &nbsp;байқауларында бас жүлде, І орын иеленген. Республикалық, &nbsp;халықаралық «Аманат», &nbsp;«Жеті өнер», байқауларында &nbsp;І орын алған. Сонымен қатар Алматы қаласында өткен «Бозторғай» халықаралық балалар шығармашылығы байқауында І орын иеленген. &nbsp;Ташкент қаласында өткен халықаралық «Ташкентті сүйеміз» атты байқауда шәкірті Әсел Айдосқызы бас жүлдені жеңіп алды. Осы жүлделердің арқасында Маңғаз Маңғыстауда өткен байқауға жолдама алған.&nbsp;<blockquote>– 2023 жылдың 7-11 қыркүйек аралығында Ақтау қаласында балалар шығармашылығына арналған «Біз – күн перзентіміз» атты халықаралық фестиваль-конкурсы өткізіліп, оған Армения, Азербайжан, Болгария, Грузия және Қазақстаннан балалар қатысып, түрлі жанрда өнер көрсетті. Қатысатын би ансамбльдер өте мықты дайындықпен келді. Ансамбльдерді көргенде шамалы көңіліміз түсіп, уайымдап қалдық, қаншама жерден жол тартып келгенде қалай болар екен деп уайымдағанымыз тағы бар. Конкурс болардан бір күн бұрын байқау ұйымдастырушылары бізге дайындалатын би залына көмектесті. Қыздар күні бойы дайындалып, нақтылап, биді қайта қоюға тура келді. Өйткені екі күн жолда жүргенде ұмытылып қалған, қанша дегенмен балалар ғой. Әр қимылын тазалап, қыздарды орнына қойдық. Қыздар жаз бойы демалмай, &nbsp;қыдырмай күнделікті дайындық жасағанының арқасында осы жоғары нәтижеге жетіп отыр. Өнерпаздарға Ақтау қаласына облыстық халық шығармашылығын дамыту және мәдени-продюсерлік орталығының Музыка және балалар бөлімінің меңгерушісі Бағдагүл Есмұрзаева жетекшілік етті. Осы байқауға баруыма қолдау білдірген бишілердің ата-аналарына, аудандық мәдениет және спорт &nbsp;бөлімінің басшысы Ш.Қалыбаевқа, сектор меңгерушісі Б.Дүйсенбиеваға, Қ.Қазантаев атындағы мәдениет үйінің басшысы Е.Әбуовке алғыс білдіремін, – деді Үміт Әшімқызы. &nbsp;&nbsp;</blockquote>Қазіргі уақытта ұстаздың қарамағында биге қатысатын 50-ге жуық &nbsp;оқушы бар. Осыған дейінгі тәрбиелеген шәкірттердің ішінен ұстаздық етіп жүргендер де бар. Мысалы, Жалағаш музыкалық мектебінде Үсейін Айбарша хореограф би ұстазы қызметін атқарады. Руханият орталығында хореограф қызметін Алтынбек Манзура атқарады. №202 орта мектеп хореографы Әбділахат Назым, Қызылорда қаласындағы «Томирис би» ансамблінде Досманова Айдана мен Алматы қаласында «Балалар» би ансамблінің жетекшісі Сабытова Айда сияқты Үміт Әшімқызының шәкірттері қазіргі таңда ұстаздың жолын қуып, &nbsp;хареограф қызметінде өздері де шәкірт тәрбиелеп жүр.&nbsp;Алдағы уақытта ансамбль қыздары &nbsp;Қырғызстан еліндегі халықаралық байқауға шақырту алған. Сол байқауға қызу дайындық үстінде. Сондай-ақ облыс, аудан көлеміндегі мәдени шараларға қатысуды да жоспарлап отыр.Би өнері жас баланың бойына әр &nbsp;ұлттың төл рухани мәдениетін, салт-дәстүрін, әдет-ғұрпын дарытады. Осындай игі қасиеттерді бойға сіңірген тұлғаның өз елінің ғана патриоты емес, өзге елдің де қазынасын құрметтей алатын әрі өркениеттің көшіне ілесе алатыны сөзсіз. Ұлы өнерді дәріптеп жүрген жерлестеріміздің әлі алар асуы алда.

«Алтын-Арай» халық ән-би ансамблі халықаралық байқауда өнер көрсетті

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>.&nbsp;Актер Килиан Мерфи "Оппенгеймер" фильміндегі үздік ер адам рөлі үшін кино саласындағы ең жоғары марапат – алтын "Оскар" мүсіншесін алды, деп хабарлайды <a href="https://kaz.zakon.kz/alem/6039589-zdk-er-adam-rl-nominatsiyasynda-oskar-syylyyn-km-alany-belgl-boldy.html">Zakon.kz.</a> Мерфи Кристофер Ноланның эпикалық драмасында атом бомбасының әкесі Роберт Оппенгеймерді бейнеледі.РИА Новости агенттігінің хабарлауынша, бұл фильмді түсірген Нолан да марапатқа ие болды."Оппенгеймер" фильміндегі рөлі үшін "Оскар" кіші Роберт Дауниге берілді, оның үстіне бұл оның алғашқы Оскары (сонымен қатар Мерфи үшін).Лос-Анджелесте 96-шы Оскар марапаттау рәсімі өтіп жатқанын және оның аяқталуға жақын қалғанын бұған дейін жазғанбыз. Барлық дерлік 23 номинация бойынша жеңімпаздар анықталды.Сурет: kinopoisk.ru

Үздік фильм – “Оппенгеймер”: "Оскар 2024" жеңімпаздары анықталды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазақ әдебиетінің жанрлық аталымдарының ішінде балалар әдебиетінің орны бір бөлек. Өйткені баланың жан дүниесімен үйлесім табатын тақырыпты таба біліп, оны көркем туындыға айналдыру қажет. Сондай-ақ, шығарманың тәлім-тәрбиелік мәні болуы міндетті. Маңыздысы сол, баланың санасы тез қабылдайтын, жаттап алатын, ойы ұшқыр, тілге жеңіл туындылар шығармашылыққа бейімі бар балдырғанды мектеп жасынан, тіпті балабақша қабырғасында жүргенде-ақ айқындап, қабілетін ұштай түседі.Жарты ғасырлық ұстаздық жолында бала тәрбиесіне бағытталған бірнеше әдістемелік құралдар мен шығармашылық еңбектер жазған, педагогика ғылымдарының докторы, ҚР&nbsp; Білім және ғылым министрлігінің Ы.Алтынсарин төсбелгісінің иегері, Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі Рахат Наурызбаеваның есімі Сыр жұртшылығына ғана емес, республика көлемінде белгілі. Саналы ғұмырын жас ұрпаққа білім мен тәрбие беру ісіне арнаған ардагер ұстаздың балалар әдебиетіне еткен еңбегі бір төбе. Ғалым ұстаз биыл 80 жасқа шықты. Осыған орай мерейтой иесін облыс әкімі Н.Нәлібаев құттықтап, Қызылорда облысының Құрмет грамотасын табыстап, лайықты сый-сыяпат көрсетті.Ол аймақ басшысының құрметіне алғысын білдіріп, бұл – шәкірт тәрбиелеу жолында аянбай тер төгіп жүрген барша ұстаздардың еңбегіне берілген баға деп қабылдайтынын атап өтті.Ұстаздың өмір жолына зер салсақ, Қазалы стансасында дүниеге келіп, қарапайым отбасында тәрбиеленген ол ұлттық әдет-ғұрып, салт-дәстүрді бойына сіңіріп өсті. Сол жердегі №420 мектептің 7-сыныбын бітірісімен, облыс орталығындағы М.Мәметова атындағы қыздар педагогикалық училищесіне түсіп, білім алады. Ал 1961-1965 жылдар аралығында Алматыдағы Абай атындағы мемлекеттік педагогикалық институтында оқып, қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі мамандығын иеленді. Осылайша өмірінің мәніне айналған ұстаздық міндеттің зор жауапкершілігін арқалай жүріп, жас ұрпаққа білім берумен қатар, жан-жақты тәрбиеге баулуда өзіндік ізін қалыптастырды.Шындығында, ол қатардағы көп мұғалімнің бірі емес,&nbsp; әйгілі ағартушы Ы.Алтынсаринше айтқанда, шәкірт жүрегіне шамнан шырақ жаққан шынайы ұстаз болуды мақсат етті. Сол мақсатына жету жолында аянбай еңбек етті. Әр жылдары облыс, аудан мектептерінде, М.Мәметова атындағы педагогикалық училище (қазіргі жоғары колледж), Қорқыт ата атындағы Қызылорда университеті, «Сейхун» академиясы, тағы басқа оқу орындарында дәріс беріп, шәкірт тәрбиеледі.<blockquote>– Ұстаздық етумен қатар, шығармашылық жұмыстармен шұғылдандым. Әсіресе, орта мектептерде мұғалім болып жүрген кезімде балалардың білімге деген ынтасын арттыру үшін әр күн сайын жаңа сабағыма көрнекі құралдар әзірлейтінмін. Әйтсе де ол жеткіліксіз сияқты. Ойлана келе, бойымдағы білім мен тәжірибемді шығармашылықпен ұштастырып, тәрбиелік мәні бар дүниелер жазуды ұйғардым. Осылайша қолыма қалам алып, балалар әдебиетіне бет бұрдым.Әдебиет деген өзінше бір телегей теңіз әлем ғой. Оған тосыннан келіп қосыла кету оңай емес. Осы орайда 1978 жылы қазіргі «Сыр бойы» (бұрынғы «Ленин жолы») газетінде әйгілі ақын А.Тоқмағамбетов шығармашылығыма ақ жол тілеп, сенім білдіргені мен үшін ерекше қолдау болғанын айтар едім. Сол уақыттан бастап балалар әдебиетіне арнап жазған туындыларым мерзімді басылым беттерінде, журналдарда тұрақты жарияланып жүрді.Ең алғаш 1980 жылы «Жалын» баспасынан «Бастау» атты жыр жинағым жарыққа шықты. Араға жылдар салып, «Аққозы», «Сергек Серік» атты көркем шығармаларым жас оқырманмен қауышты. Бұдан бөлек, «Ана тілі» баспасынан «Үй ішімізбен қазақша үйренейік» қосымша оқулығым жарық көрсе, «Атамұра» баспасынан шыққан 2-3-сыныптарға арналған «Музыка» пәні оқулығына&nbsp; «Жыл басы кім болады?», «Аңдардың айтысы» атты музыкалық ертегім мен сюжетті шығармам енгізілді. Сондай-ақ «Алақаныңда алтын бар»&nbsp; атты жантану іліміне көмекші оқу құралым, «Алма берсем аласың ба?» атты балаларға арналған суретті кітабым жарық көрді. Бұл еңбектерім сол уақытта үлкен сұранысқа ие болып, облыс мектептерінде бастауыш сынып балаларын оқытуда кеңінен қолданылды, – дейді Рахат апай.</blockquote>Иә, жылдар өте «Білім» баспасынан «Ақ батамен өс, балам!», «Мектептегі сахна сабақтары», «Бастауыш мектепте халықтық тәлім-тәрбие берудің шығармашылық жолдары», «Ғылым ордасы» баспасынан «Сүйімбикенің қоштасу дұғасы», «Әуен әлемінде» сияқты туындылары жарыққа шығып, жас мұғалімдердің тәжірибесін толықтыруына игі ықпал етті. Автордың айтуынша, «Балалар мен жасөспірімдердің өзіне қол жұмсауының алдын алуда педагогтің&nbsp; рөлі», «Балалар мен жасөспірімдерді эвристикалық әдістермен көркемдік-шығармашылыққа баулу», «Ғажайып әлем» атты кітаптары да әлі күнге дейін тәрбиелік мәнін жойған жоқ. Расында, баланы кішкентай кезінен бастап, қоғамның толыққанды мүшесі болғанға дейін үздіксіз дамытып отыру үшін қиял әлемінде қанаттандырып, арман-мақсатына жетелейтін шығармашылық ойлау мен іс-әрекеттің маңызы зор.Сонау 1990 жылдардың басында облыстық радиода «Кел, қазақша үйренейік!» атты арнайы хабар беріліп, онда бағдарлама бойынша сабақ жүргізілетін. Сол жылдары білікті ұстаз Рахат Наурызбаева өңірде қызмет ететін өзге ұлы өкілдеріне, ынталы азаматтарға «Білім» қоғамының лекторы ретінде қазақ тілінен сабақ берді. Бұдан бөлек, радио арқылы педагогикалық тақырыпта «Тәрбие туралы толғаулар» атты хабар да жүргізді.Әрбір мұғалім жоғары білімді маман болса да әрдайым ізденісте жүруі тиіс. Заманауи үдерістерге дайын, шығармашылығын үздіксіз дамытып отыруы қажет. Алдына осындай мақсат қойған Рахат Наурызбаева Қазан университеті жанындағы «Біліктілікті жетілдіру» факультетінде бірнеше рет дәріс алып, біліктілігін арттырып, тәжірибесімен ұштастырды. Соның нәтижесінде, 1994-1997 жылдар&nbsp; аралығында аталған университеттің «Татар тілі» мен «Педагогика» кафедраларында ғылыми-зерттеу жұмысымен айналысып, 1997 жылы «Жеке тұлғаны шығармашылық бағытта ұрпақтар сабақтастығын қамтып тәрбиелеу» тақырыбында кандидаттық диссертация қорғады. Ал 2009 жылы осы университеттің педагогика кафедрасында «Оқушыларды халық өнері арқылы көркемдік-шығармашылық іс-әрекетке эвристикалық оқытудың педагогикалық жүйесі» тақырыбын сәтті қорғап, педагогика ғылымдарының докторы атанды.Аймақтың оқу-ағарту саласында өзіндік өрнекті қолтаңбасын қалдырған&nbsp; ұстаз қоғамдық ортаның белді мүшесі бола жүріп, рухани құндылықтарымызды нығайтуға да зор үлесін қосты. Айталық, Ә.Тәжібаев атындағы облыстық әмбебап ғылыми кітапханасы жанындағы «Рауан» шығармашылық орталығының құрметті мүшесі, Қызылорда гуманитарлық университетінің «Шамшырақ» шығармашылық үйірмесінің көркемдік кеңесшісі ретінде жас өркенді шығармашылыққа баулуда жемісті еңбек етті.Иә, кешегі кеңес өкіметінің тұсындағы білім беру, тәрбиелеу қағидалары еліміздің тәуелсіздік жылдарында түгелге жуық қайта жаңарды. Десек те мемлекет саясатында идеологияның басты бағыты болғандықтан, білім мен тәрбие беру ісі әркез қоғамның назарында. Сондықтан саладағы тың бастамалар ұдайы талқыға салынып, таразыланып отырады. Айталық, ертеңгі ұрпақты оқытуда ел тарихын терең танытып, ұлттық құндылықтарымызды ұлықтау мәселесі&nbsp; басты орынға шықты. Осынау екі дәуірдің тоғысында өз мойнына алған мәртебелі міндетті абыроймен атқарып, ұрпақ тәрбиесі жолында ұлан-ғайыр еңбек еткен Рахат Наурызбаева сынды ұстаздың өмір жолы өнеге деп білеміз.&nbsp;

Рахат Наурызбаева: Балалар әдебиеті бәрінен ерекше

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бір ауыз сөздің жан тетігін табатыны рас.&nbsp;Музыканың құдіреті де одан кем емес. Ал ән мен сөздің үйлесімінен жүректерді қозғай алатын жанды дүние туындайды. «Тілге жеңіл, жүрекке жылы тиетін, айналасы теп-тегіс, жұмыр келген» туындылар қазір аз. Кейде әдемі әуен жүректің қылын шерте алмай жатады. Осындайда ұлы Абайдың әнге қатысты сөзін «әншінің де естісі бар, есері бар» деп өзгертсек жарасатындай. Сырбойылық Нұртас Омаров – өнердің өз баласы. Эстрада номинациясы бойынша «Дарын» сыйлығының иегері, қазақ вокал өнерінің дамуына қосқан үлесі үшін Күләш Байсейітова атындағы төсбелгімен марапатталған әншімен әңгімелесудің сәті түскен еді.– Осыдан екі жыл бұрын «Дарын» мемлекеттік сыйлығының иегері атандыңыз. «Дарын» өміріңізге, өнеріңізге әсер етті ме?– Иә, 2022 жылы сол кездегі Ақпарат және қоғамдық даму министрлігі шешімімен ҚР Үкіметінің «Дарын» мемлекеттік жастар сыйлығының лауреаты атандым. Қазір 35 жасқа дейін деп ұзартылған сыйлық ол кезде 29 жасқа дейінгі әр саланың үздіктеріне берілетін. Үш жыл қатарынан конкурсқа қатысып, бақ сынадым. Соңғысында бұйырды.Аталған сыйлық – еліміздегі саф өнердің саңлақтары арқалап жүрген атақ. Өнерге әркімнің таласы болғанымен, бұл марапат бәріне тегіс бұйырып жатқан жоқ. Сол себепті лайық деп танылып, марапатталған сәтте қуанышқа кенелдім. Шығармашылық саласындағылар көңіл-күй мен сезімнің адамы болғандықтан жылы сөз бен алғыс естігенде бір жасайтынымыз рас.– Туған жерге оралу ойда жоқ па?– Иә, менің туған топырағым – Арал ауданына қарасты «Жаңақұрылыс» елді мекені. Осы топырақтың құдіретімен бойымызға өнер дарып, бала арманның жетегімен кәсіби өнер иесі атандық. Арман қуып арнайы орта білімді Ақтөбе қаласынан, жоғары білімді Астана қаласындағы Қазақ Ұлттық өнер университетінен алдым. Ақтөбе қаласына шақыртумен келіп қызмет етіп жүргеніме 7 жылға жуықтаған екен. Ұстазым, ақылшым – Қызылорданың тумасы, қазір әлем таныған Димаш бауырымыздың ұстазы, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Марат Әйтімов. Ақтөбеге келіп облыс мәдениетіне, біліміне үлес қосуыма бірден-бір себепкер болған осы адам.Туған жерге деген құрметім ерекше. Бозбала күнімізде кеткен соң байланысымыз аздау. Жыр тұнған Сыр елі өнерлі перзенттерге өте бай. Қызылордадан арнайы білім алып, сол жерде қызмет жасап жүргендер бар. Әрине, маман тапшы болып, туған жерден шақырту келіп жатса, қызмет жасауға дайынбыз. «Қыр баласы қол созады аспанға» демекші халықтың ыстық ықыласына ие болып, әлде де болса өнеріммен танылсам, дамыта түссем деймін.– Әншілік – саф өнер. Дегенмен кейінгі кезде кімнің ақшасы бар, клип түсіріп, кімнің аудиториясы бар, ән жазып кетті. Шын өнерді бағамдап, таразыға салатындар қатары аз. Бұл жолды таңдауыңызға не түрткі болды?– Өнер жолын таңдау – бала күнгі арманым. Өнер жолына келуіме ата-анам, бауырларым қолдау білдірмесе, қарсы болмады.Ән – көңіл-күйден, сезімнен туындайтын шығарма. Ал әнді орындау барысында соның басты кейіпкері бола білуің, автордың сезімін сезінуің керек. 2007-2009 жылдары мектеп жасымда ақын, сазгер қазір дүниеден озған Дархан Оразымбетов деген ағама шәкірт әрі іні болып ізінен ердім. Бүгінде халықтың сүйікті әндеріне айналған Төреғали Төреәлінің орындауындағы «Ағама», Нұрболат Абдуллиннің орындауындағы «Анама» әндері дүниеге келгенде қасында болдым. Сол әндерді орында деп ұсынғанда әннің мәтіні менің ішкі күйіме, сезіміме сәйкес келмейді деп айтпай қойдым. Мүмкін, балалық шығар. Әннің құрылымынан бөлек мәтіннің мазмұндылығы мен сәйкестігіне мән беремін.– Жақында әншілердің әні тойханада қосылса да гонорар төленуі тиіс деген тақырыпты көпшілік біраз талқыға салды. Гонорар мәселесіне қалай қарайсыз?– Бұл – үлкен мәселе. Себебі тойда қосылған әр әнге гонорар төлену керек болса, онда тойда өнер көрсетіп, гонорар алып отырған әншілер де салық төлеу керек болады. Ол жағы заңдастырылмағаннан кейін тойда қосылған әнге гонорар сұрау артықтау секілді.Әншілердің гонорары танымалдығынан бұрын әннің хит болуына байланысты болып тұр. Себебі ертеректе танымал болып, қазір хит шығара алмай жүрген әншілердің гонорары кеше ғана бір әнмен танымалдыққа ие болып, хит болып тұрған әншінікінен төмендеу, яғни тойдағы әншілердің гонорар мәселесі құбылмалы.Өз басым бұған оң көзбен қараймын. Әр нәрсенің рақметі, қошеметі болу керек. Әр әнші танымалдыққа, хит әнге жеткенше қажырлы еңбегі мен ұйқысыз түндерін, қыруар қаржысын жұмсайды. Соның қайтарымы деп білемін.– Алдағы жоспарларыңызды бөліссеңіз…– Жоспарым көп. Бастысы – өзіндік қолтаңбасы бар өнер иесі атану. Халық ықыласпен қарсы алып, зор қошеметіне бөлесе, жоспарымның жартысы орындалғаны. Қазіргі талғамды ескере отырып құлдырауға ұшырамай сапалы дүниелерді де халық назарына ұсынып отыру – мақсат. Ел мәдениетінің өркендеуіне, ұлттық ән-жырымыздың қайта жаңғыруына жұмыстану да – жеке шығармашылығымның бір бөлігі.&nbsp;

Өмірін өнермен байланыстырған

&nbsp; <a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> &nbsp;Бүгін Қызылордада облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаевтың тікелей қолдауымен "Руханият жылы" аясында Әйтеке бидің 380 жылдығына арналған "Әділ сөздің алдаспаны" атты Қызылорда облысы мен Шымкент қаласы ақындарының арасында республикалық командалық айтыс өтті.Аламан бәйгені Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, Мәжіліс депутаты Аманжол Әлтаев жүргізді.Дүбірлі додада қос өңірдің ақындары айтыстың түре, сүре, қайым, қыз бен жігіт айтысы жанрларында сынға түсті. Сондай-ақ, жыршылар мен термешілер, дәстүрлі әншілер мен күйшілер іс-шараның көрігін қыздырды.Атап айтсақ, Шымкент қаласынан келген ақындар Біржан Байтуов, Нұрлан Есенқұлов, Мейіржан Жарылқап, Әнәпия Нұрғали мен жыршы Абылай Бөріханов, термеші Ербол Халмырзаев, күйші Қайырбек Қалиев, дәстүрлі әнші Тұрар Алменов өнер көрсетті. Өнерпаздардың бапкері - Анар Жаппарқұлова, таныстырушы - Батырхан Байданов.Қызылорда облысынан Мұхтар Ниязов, Ержан Әміров, Мөлдір Айтбай, Бексұлтан Орынбасаров сынды ақындар додаға түсіп, жыршы Бисенбек Төлеубай, термеші Әділхан Қуаңбаев, күйші Алдияр Шағдатов, дәстүрлі әнші Ақмарал Ноғайбаева көрермендерге рухани демалыс сыйлады. Қызылордалық сайысқа қатысушылардың бапкері - Нұрмат Мансұров, таныстырушы - Нөсер Айдосұлы.Сыр өңірінде алғаш рет өткен республикалық командалық айтыстың мақсаты – ақындар мен ұлттық өнер өкілдерінің рухани-мәдени сабақтастығын сақтау, дамыту, шығармашылық байланысты жетілдіру. Сөз құдіреті арқылы өскелең ұрпақты шешен сөйлеуге, тапқырлыққа, білімділікке, ақындыққа, дәстүрлі өнерге тәрбиелеу.Командалық айтысқа Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Жүрсін Ерман бастаған топ қазылық етті. Оның құрамында профессор, айтыстанушы ғалым Қойлыбай Асанов, ЕНУ-нің кафедра меңгерушісі Серікзат Дүйсенғазин, ақын Құдайберлі Мырзабеков, дәстүрлі әнші, Қазақстанның халық әртісі Рамазан Стамғазиев, күйші, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Жанғали Жүзбаев, жыршы-термеші Ерболат Шалдыбаев бар.Өнер бәйгесінің қорытындысымен Қызылорда облысының командасы алға шығып, келесі айтысқа жолдама алды. Екі командаға бірдей құрмет көрсетіліп, әр ақынға 500 мың теңгеден сыйақы берілді. Ал, жыршы, термеші, дәстүрлі әнші, күйшілерге 250 мың теңгеден табысталды. Командаларды таныстырған кішкентай өнерпаздарға қолөнер шебері дайындаған үкілі домбыра сыйға тартылып, Аманжол Әлтаев батасын берді, өнер жолындағы тұсауын кесті.Жеңімпаз атанған Қызылорда облысының командасына Қазалы ауданы әкімдігінің Әйтеке бидің 380 жылдығына тағайындаған “Бабалар аманаты” атты арнайы сыйлығы тапсырылды.Сыр елінде өткен аламан айтыс тыңдарман көңілінен шығып, ұлы өнердің мерейін асқақтатқаны сөзсіз.Фото: Облыс әкімінің баспасөз қызметі

Қызылордада республикалық командалық айтыс өтті

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> &nbsp;Әйтеке бидің 380 жылдығына арналған «Әділ сөздің алдаспаны» атты Қызылорда облысы мен Шымкент қаласы ақындарының арасында республикалық командалық айтыс өтті.Командалық айтыста сырбойылық таланттар басым түсіп, жеңіске жетті.Азулы ақын Нұрмат Мансұров бапкерлік еткен, сүре айтыс, түре айтыс, қайым айтыс, дәстүрлі ән, жыр, күй өнерінен сынға түскен дарындар қай жағынан алып қарағанда да мықтылықтарын дәлелдеді.Күйші Алдияр Шағдатов күй бөлімінде Мұраттың төкпесін құйқылжытқанда төбе-құйқамыз шымырлады. Жыршы Бейсенбек Төлеубаев Сырдың мақпал мақамымен рухымызды асқақтатты. Түре айтыста оза шапқан Бексұлтанымыз, Ержан мен Мөлдір ақындарымыз жүйріктіктерін дәлелдеді.Нартайдың ән мұрасын арқалаған жерлесіміз Ақмарал Ноғайбаева мен Тасбергеннің маңырамасымен тұла бойды тітіркендірген термешіміз Әділхан Қуаңбаев та деңгейлі өнер көрсетті.Ал, айтыстың ақтаңгері, мақтанышымыз Мұхтар Ниязов қайым айтыста қарсыласына ғана емес, көрерменге ақберен де, берен де өзі болып сезіліп, бір мүдірместен команданы жеңіске сүйреді. Осылайша өрілген дәстүрлі өнер додасы Сыр бойына үлкен жеңіс сыйлады. Фото: Облыстық мәдениет басқармасы

Айтыста сырбойылық таланттар жеңіске жетті

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Отан – отбасынан құралады. Ынтымағы мығым әрбір шаңырақ елдің баға жетпес байлығы. Ұлттық үрдіс тінін нығайтып, ұрпақтар сабақтастығын ширатып, болашақты берік жалғастыратын да солар. Осындай адамгершілік құндылықты қасиет тұтып, «Мерейлі отбасы» ұлттық конкурсының аудандық, облыстық кезеңінде бас жүлдені алып, республикалық сынақта лауреат атанған Бекарыстан би ауылындағы Смағұловтар әулетін қалай дәріптесек те артық етпейді.&nbsp; Қарашаңырақтың алтын діңгегіне айналған қазыналы қария Қабақ Смағұлов биыл жүз жастың асқар асуын бағындырып, абыздық кезеңге жетті. Есте қаларлық қуаныш пен мерейлі мерейтойды аудан халқы Жеңіс мерекесімен қоса-қабат атап өтіп, қарт жауынгерге зор құрмет көрсетілді.&nbsp; 1923 жылдың көктем айында «Мыңбаймыса» қыратында жарық дүние есігін ашқан, Қабақ көкенің бозбала шағы қасіретті қуғын-сүргін уақытымен тұспа-тұс келген. Жеті жасында Жетес атасының жазықсыз халық жауы ретінде атылғаны балғын жүрегіне өшпес қаяу салған. Ашаршылық пен тұрмыстағы жоқшылықтың да біраз тауқыметін тартқан.&nbsp; Ұлы Отан соғысы жылдарындағы жалпақ жұрттың басына төнген қиындықты да көппен бірге бөлісті. Әкесі Смағұл алғашында Ресейдің Магнитогорск қаласындағы еңбек майданына алынады. Ұзамай неміс-фашист басқыншыларынан жерімізді қорғау жолындағы жорықта белгісіз жауынгерлер қатарында шейіт кеткен (Бір қуантарлығы, 2017 жылы Беларусияның Витевск облысының Дубровна елдімекеніндегі бауырластар зиратында жерленгені анықталды).&nbsp; Он тоғыз жасында қан майдан төсіндегі сарбаздар қатарын толықтырған Қабекең де Мәскеу бағытындағы шайқас даласында зұлым жаумен бетпе-бет келіп, Тула, Орел қаласын азат етуге қатысады.&nbsp; Ол соғыс аяқталысымен Жаңабасшылық, Октябрь колхозында есепші, кітапханашылықты атқарған. 24 мектепте, аудандық оқу бөлімінде, фансиондық интернатта, мал сою пунктінде үйреншікті қызметін жалғастырады. 1969 жылы Майдакөл ауылдық Кеңес атқару комитеті жанындағы орталықтандырылған бухгалтер аппаратына бас есепшілікке ауысады. Содан он алты жыл бойы ілкімді істің иінін қандырып, 1985 жылы зейнеткерлік демалысына шыққан.&nbsp; Қос ғасырдың куәгері, соғыс және еңбек ардагері, Қазалы ауданының Құрметті азаматы Қабақ Смағұловтың кеудесінде майдандағы ерлігі үшін берілген «Қызыл жұлдыз» ордені, «Ерлігі үшін» медалімен бірге «Социалистік жарыстың екпіндісі» төсбелгісі, II дәрежелі «Отан соғысы» ордені мен «Еңбек ардагері», «КСРО Қарулы Күштеріне – 70 жыл», «Маршал Г.К.Жуков атындағы» және де Ұлы Жеңістің әр жылдардағы мерекелік медальдары жарқырайды. Қабақ көке отбасында Құдай қосқан қосағы Гүлжан екеуі тәлімді ұл-қыз тәрбиелеп өсірді. Барлығы да өмірден өз жолдарын тауып, ата-ана мен ел-жұртының абыройын асқақтатып жүр.&nbsp; Атап өтсек, тұңғышы Барша Қызылорда қаласындағы Н.В.Гоголь атындағы педагогикалық институттың қазақ тілі мен әдебиеті факультетін бітірген. Ұзақ жыл білім саласының өркендеуіне атсалысқан ұлағатты ұстаз. Кемал жоғары білімді экономист. Қазалы ауданының бірнеше совхозында, аудандық қаржы бөлімінде есепші-экономист, кірістер инспекциясының, бюджет бөлімінің бастығы, аудандық қаржы бөлімі бастығының орынбасары болған. Алматы өңіріне қоныс аударып, облыстық қаржылық бақылау басқармасында, тексеру комиссиясында, ҚР Қаржы министрлігінің орталық аппаратында қаржылық бақылау бойынша жауапты қызметтер атқарған. Гүлшара Арқалық қаласындағы медицицналық училищесін аяқтап, еңбек жолын туған ауылында медбике болып бастаған. Аудандық ауруханада, туберкулезге қарсы күрес диспансерінде істеген. Төлеген мектептен кейін Қызылорда совхоз техникумында зоотехник мамандығында оқып,шаруашылықта осменатор, кіші мал дәрігері болған. Қазірде «Смағұл» жеке қожалығының құрамында жылқы бағып,ата кәсіп тізгінін қалдан шығарар емес.&nbsp; Қарттыққа жеткен әкесін қамқорлығына алған Төлеу Алматыдағы темір жол институтын тәмамдаған. Ақтөбе қатынас-құрылыс мекемесінің бетон цехында, 244 ПМС мекемесінде, Қазалы аудандық салық басқармасында қызмет етті. 2000 жылы «Смағұл»жеке шаруа қожалығын құрып, егін, бау-бақша дақылдарын өсірді. Бүгіндері ет өнімдерін өндірумен айналысады. Сонымен бірге «Тілеулес» мейрамханасы арқылы тұрғындарға кәсіпкерлік қызмет көрсетіп, алғысқа кенелуде. Төлеуден кейінгі Гүлнар Алматы қаласындағы білім беру жүйесінде отыз жылдан астам мұғалім болып,жас ұрпақ бойына тәлім-тәрбие нәрін егуде.Гүлназым ҚР Білім және ғылым, Индустрия және сауда, Қорғаныс министрлігінде, ҚР Парламенті Мәжілісінде аудармашы-редакторлық қызметті меңгерген. Қалдыгүл Қазақ онкология және радиология ғылыми-зерттеу институтының химиотерапия бөлімінің меңгерушісі.Денсаулық сақтау саласының үздігі, медицина ғылымдарының докторы. Сондай-ақ, осындай қасиетті босағадан аттаған Ордагүл, Мариямкүл, Жанар, Қарлығаш, Гүлнар, Фарида, Әсел, Бигүл, Назымгүл есімді келіндердің де жүзіне нұр, көкірегіне иман ұялаған ізетті де ибалы жандар. Солардан өрбіген немере, шөберелер мен шөпшектер тал-шыбықтай бой түзеп келеді.&nbsp; Тіршіліктің жайлы да жайсыз,соқтықпалы-соқпақсыз асуларын артқа тастаған қадірлі қарияға сөз арасында: «Денсаулықты күту үшін не істеген дұрыс. Ұзақ жасаудың сыры неде?» деген сұрақ қоюдың ыңғайын келтірдік. Бұған: «Дене, аяқ-қолымыз үнемі қозғалыс үстінде жүргені абзал. Әйтпесе қуат-күшіміз әлсіреп, қан айналысы жолдары бұзылады. Осыған байланысты шынықтыру жаттығуларын жасап, жаяу жүрген, болып жатса бау-бақша егу, басқа да қимыл жұмыстарымен айналысқан тиімді. Ал кімнің қанша жасқа жетерін Алла Тағала біледі. Сонда да әркез байсалды жүріп, күйгелектік, ашушақтыққа ұрынбағанды қалаңдар. Көкіректі таза ұстап, әбес сөздер айтпай, бітпей қалған шаруаны уайымдап, жүйкеге қысым түсіруден сақтаныңдар. Артық салмақ жинап, толыққан да пайдалы емес. Әбу Насыр Әл-Фараби "Адамның өмірін ұзартуға музыканың, әннің көп пайдасы бар" дейді. Сол үшін де бос уақытта осыған да назар аударыңдар», - деп қысқа да,нұсқа пайымды пікірін айтты.&nbsp;

Үлгілі Смағұловтар әулеті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Ақтан батыр ауылының тумасы Серік Ерболатовтың он бес жасында жазатайым жағдайға ұшырап, қос жанары көрмей қалған. Алайда, жігерлі жас бұл қиындыққа жасымады. Керісінше, қоғамнан алшақтамай, дүниенің бір кетігін тауып, кірпіш болып қаланды. Бойдағы таланты мен қайсарлығы оны алға жетелей түсті.&nbsp;Серік отбасындағы үш баланың ортаншысы. Үлкен әпкесі мен інісі бар. Ол жарық дүниеге қос жанары жарқырап келді. Қатар құрбыларымен өзі туған ауылдағы мектеп табалдырығын аттады. Алайда, 8 сыныпты тәмамдаған жылы жылқыдан құлап, жарақат алған Серіктің тағдыры басқа арнаға ауысып кете барды. Екі көзінің де көруі нашарлап, ауылынан жыраққа кетіп, Алматы қаласындағы Н.Островский атындағы зағиптар және көздері нашар көретін балаларға арналған 4 арнайы мектеп-интернатта оқуға мәжбүр болды. Бала күнінен ән айтуға құмар Серік осында білім ала жүріп, баян, домбыра, гитара аспаптарында ойнауды меңгереді. Қазір, түрлі ән байқауларында бағын сынап, жүлделі орындарды жеңіп жүр.&nbsp;«Бала кезімізде сыныптастармен кешкілік көшеде жүріп, ән салатынбыз. Мектепте де өлең айтып жүрдім. Ең алғаш «Бозторғай» ән байқауына қатыстым. Ол кезде Қонысбек деген жігіт домбырада, мен баянда ойнап, Тоқтар Серіковтің орындауындағы «Үкілі қыз» әнін айттық. Ең алғашқы үлкен сахнам сол екен. Одан кейін бірнеше байқауларға қатысып, жүлделі орындар иеленіп жүрмін», – дейді Серік.&nbsp;Иә, әнші жігіт жүлдесіз емес. Ол «Бәріміз бірдейміз – кемсітуді білмейміз» атты мүмкіндігі шектеулі жандар арасындағы аудандық байқауда үшінші, Басықара ауылдық клубында «Нұр Отан» партиясының «Кедергісіз келешек» жобасы аясында өткен «Келешекке зор үмітпен қараймыз» атты аудандық өнер фестивалінде «Әуезді әнші» номинациясымен марапатталды. Кеңес Одағының батыры Үрмаш Түктібаевтың жүз жылдық мерейтойы аясында ұйымдастырылған «Дәстүр» аудандық дәстүрлі әншілер байқауында үздік өнер көрсетіп, бас жүлдені жеңіп алды. Астана қаласының – 20, Қызылорда қаласының – 200 жылдығына орай өткен «Менің қолымнан бәрі келеді» өнер фестивалінде сазды аспапты шығарма орындағаны үшін екінші, аудандық «Сыңғырла сазды сырнайым» атты баянмен ән орындаушылар байқауында бас жүлдеге қол жеткізді. «Әлемнің жылуын жүрегіммен сеземін» ән байқауында бірінші орын алып, «Орда» зағиптар қоғамдық бірлестігі төрағасының «Дипломымен» марапатталған. Жуырда, ғана Қызылорда қаласында өткен облыстық дәстүрлі «Жүрек жылуы» мүмкіндігі шектеулі жандар арасындағы байқаудан екінші орынмен оралды. Байқау кезінде әнші Табылды Досымовтың «Жалған дүние» әнін орындап, көрермендердің көзайымына айналды.&nbsp;Өнерлі жігіт ауыл әкімінің, «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің 80 жылдығына орай «Алғыс хат» иеленді. Ауылда әнші жігітке қолдау көрсететіндер жетерлік. Мәселен, Өмірсерік деген ауыл тұрғыны Серікке баян алып берген.&nbsp;Серіктің осындай байқаулардан қалыс қалмауында жұбайы Орынайдың еңбегі ерекше. Әркез жарының жанында жүретін Орынай үйде де, түзде де жағдайын жасайды. Отау құрғанына он жылға жуықтаған ерлі-зайыптылар ең алғаш құрдастар арасындағы мерекелік отырыстардың бірінде танысады. Сол кезден бастап, жақын араласқан екі жас жүрек қалауымен шаңырақ көтереді. Қазір, Серік пен Орынайдың шаттыққа толы шаңырағында Нұрасыл, Ұлпанай, Айзере, Кемеңгер атты төрт бүлдіршін өсіп келеді. Олардың алды мектепте оқиды. Кез келген аспапта еркін ойнайтын жігіт ауылдық клубта жұмыс істейді.&nbsp;Мүмкіндігім шектеулі деп қол қусырып отырғысы келмеген жігіттің талабы мен талпынысы талайды тәнті етеді.&nbsp;– Қазір, Дидар есімді ініммен жиын-тойларда ән саламыз. Мен баянда, Дидар гитарада ойнайды. Өнерімізге деген құрметі болар тойға шақырушылар қатары сиреген емес. Біз де қызмет қылуға әрқашан әзірміз, – дейді Серік Ерболатов.&nbsp;

Серік Ерболатов кез келген аспапта еркін ойнайды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Жаңақорған ауданында театр мәдениетін мен іргетасын қалаған тұлға - ақын, әнші, термеші, режиссердраматург Әмір Мәжитовтің шығармашылығына арналған «Театр – ғұмыр» атты рухани танымдық шара өтті.Манап Көкенов атындағы мәдениет үйінің көрермен залында адам қарасы көп. Туған жердің өнерін өрге сүйреген талантты тұлғаға деген құрмет еді бұл. Көңіл көкжиегінде жарық жұлдызға айналған Әмір Мәжитовтің шығармасын сағына күткен ел сахна шымылдығы түрілгенін күтіп, тау тұлғаның адамгершілік асыл қасиетін сөз етті.Рухани кеш Әмір Мәжитовтің өмірі мен еңбек жолын сөз ететін бейнебаянмен басталды. Осы көріністе өнер майталманының өнерге деген адал махаббаты, өңір театрының жандануына қосқан еңбегі, киелі сахнаға тума таланттардың танылуына қосқан үлесі, ақын һәм драматург қабілеті жайында жанды тербетер сырлар айтылды.Мәдени шараны аудан әкімінің орынбасары Бектас Нуридинов ашып, рухани-танымдық кештің маңыздылығына тоқталып өтті.<blockquote>– Қаратау топырағында талай тау тұлғалар өмірге келіп, руханияттың биік шыңын бағындырып, өзінің өшпес мұрасын мәңгілік қалдырды. Соның бірегейі театр тарланы, драматург, ақын, әртіс Әмір Мәжитовтің қазақ өнерінде орны ерек. Бүгін біз айтулы азаматтың құрметіне үлкен ісшара өткізудегі мақсатымыз өскелең ұрпақтың жүрегінде ұлттық мұрамызды қалдырып, асыл азаматтарымыздың бейнесін есте сақтауға күш салмақпыз. Қазақ өнері мен мәдениетіне сүбелі үлес қосқан тұлғаның шығармасын дәріптеп, ізін сөндірмей келе жатқан ұрпақтарына алғыс айтамын, – деді.</blockquote>Рухани-мәдени шараға ҚР Еңбек сіңірген әртісі, «Құрмет» орденінің иегері Бақытбек Алпысбаев, ҚР Мәдениет қайраткері Бақтияр Қожа Абдуллаұлы, ҚР Мәдениет қайраткері, ақын, режиссер Оңталап Нұрмаханов, ҚР Мәдениет қайраткері Камила Әбжанова, ҚР Мәдениет қайраткері, сазгер Сауран Елеуов, еңбек ардагері Ибрагим Абибуллаев, кәсіпкер Нұрпейіс Мәжитов және т.б. өнер майталмандары қатысып, есті естеліктерімен бөлісті. Бақытбек Алпысбаев:<blockquote>– Ағамыздың әлемдік деңгейдегі жазылған «Қорқыт Ата» реквиемі бала көңілімде қалыпты. Сонау Қорқыт бабамыздан бастап, Алаш арыстарына дейін, тіпті көзі тірі тұлғалардың мұңын жеткізетін тамаша реквим шығарып, оны өзі үзіліссіз 40-50 минут бойы орындағанда әнші үнінің құдыретіне тыңдарман еріксіз бас иетін. Міне, осындай құнды дүниесінің қолжазбасы кімнің қолында кеткені белгісіздеу болып тұр. Әмірдің батылдығы сонда 1987 жылы коммунистік партияның қылышынан қаны тамып тұрған кезде қазақ халқын қырғынға ұшыратқан ашаршылық туралы республикада тұңғыш «Бір үзім нан» спектаклін М.Әуезов театрында қойып, республика бойынша бірінші орын алғанда Асанәлі Әшімов: «Мұндай талантпен ауылдың деңгейінде қалып қоюға болмас, қалаға келсең қалай болады?» деп қолқалайды. Осындай үлкен ұсынысқа қарамастан, туған жерінің өнері мен мәдениетін көтеруді мақсұт етті. Әрі өркениет өрісі тек қалада ғана емес, ауылаймақта да дамитынын, жарық жұлдыз қай жерде тұрса да жарқырай беретінін іспен көрсетті, –деді ол.</blockquote><blockquote> Әмір Мәжитовке туыстық қарым-қатынасым болғанымен ол кісі мен үшін ұлағатты ұстаз, тәжірибелі тәлімгер болды. Алғашқы еңбек жолымда Жаңақорғанның мәдениет үйінде басталып, автоклуб меңгерушісі болдым. Сол сәттерімді еске алғанда кеудемді сағыныш кернейді. Халық ақыны Манап Көкенов, Бибажар Маханбетовамен бірге қызмет етіп, шалғай ауылдарды аралап, концерт бердік. «Беу, қыздар-ай» спектакльін қойып, қойшы қауымның көңілін сергітеміз. Манап көкеміз бен Бибажар апамыз бастаған термешілер жырын төгіп, соңы жастарға арналған биге жалғасатын. Осы істердің басы-қасында Әмір Мәжитов жүрді. Бізді көпшілік қызметке баулып, талай әңгімесін тыңдап, тағылым жинадым. Осындай тау тұлғалардан үлгі алып, көпшіл болуға, шығармашылық тұрғыда дамуға ұмтылып, өнер ортақ мұра екенін жүрегіммен сезіндім. Бұл қарашаңырақ рухани азық алған мектебім болды. Алғашқы еңбек жолым осындай тұлғалардың тәжірибесін бойыма жинауға себеп болып, Алматыға үлкен сахнада жұлдызым жануына есік ашты. Міне, сондықтан киелі табылдырыққа тәу ете келіп, Әмір Мәжитовтің рухына тағзым қып, халқымның батасын алуды мақсат еттім, – дедіБақтияр Қожа.</blockquote>Кеш барысында мәдениет үйі өнерпаздары дайындаған театрландырылған қойылым көпшілік назарына ұсынылып, Ә.Мәжитовтің «Бір үзім нан» спектаклі сахналанды. Сондай-ақ, көрермендер «Қазақстан-Қызылорда» телеарнасы арқылы түсірілген «Дала дарыны» атты деректі фильмді тамашалады.Жиналғандар бейнебаян арқылы есепші маманы бола тұра, өнерді сүйген жүрекпен өлшейтін шығарма тудырып, есінде қалған елдің еңбек жолымен жанжақты таныс болды. Орта мектепті тәмамдаған соң, Қазалы ауыл шаруашылығы техникумын бухгалтерия мамандығы бойынша бітіріп, кейінгі жылдары Ташкент ауыл шаруашылығы институтын тәмамдайды. Еңбек жолын шаруашылықта есепші, экономист болып бастайды. Жастайынан бойына дарыған ерек қабілетімен әрі актер, әрі режиссер болып, көрерменнің қошеметіне бөленді. Әмір Мәжитов аудан өнерпаздарымен бірге М.Әуезовтің «Еңлік-Кебек», Ғабит Мүсіреповтің «Қозы Көрпеш – Баян сұлу», Қ.Мұхамеджановтың «Құдағи келіпті», «Өзіме де сол керек», «Бөлтірік бөрік астында», «Әке тағдыры», С.Жүнісовтың «Ажар мен ажал», О.Бодықовтың «Қанжар мен домбыра», «Қарақұм трагедиясы» т.б. қойылымдарды сахналады. Жаңақорған және Бірлік театр ұжымының халықтың атағын алуына қосқан үлесі зор.Нәубет жылдарындағы ауыл өмірін көрсететін «Бір үзім нан» пъесасы кейін Алматы, Орынбор қалаларында өткен халық театрларының Бүкілодақтық конкурсфестивальдерінде қойылып, жүлделі орындарға ие болды. Бұл оның көрермен көңілінен шыққан шоқтығы биік туындысы еді. Ол Қызыл Отау меңгерушілері, Халық ақыны Манап Көкенов пен Есіркеп Қоңқабаев, әнші-сазгерлер Бексұлтан Байкенжеев, Сауран Елеуов, Жақсыгүл Бегманова, театр режиссері Мәриям Раишевалармен бірге өнер көрсетті. Өзі таңдаған өнер жолын жете меңгеріп, киелі сахнаның саңлағына айналды.Мақаламызды белгілі театр сыншысы Әшірбек Сығайдың сөзімен түйіндесек: «Өнер аудандық, облыстық, республикалық деп бөлінбейді. Өнер – біреу. Әмір сияқты елдің арасынан шыққан, сөйте тұра, халықтың зор махаббатына бөленген, өнерді жанымен сүйген азаматтардың арқасында ғана біздің қазақ мәдениеті, ұлт өнері өзінің тұғырында мығым тұр. Сондықтан өнерге деген іңкәр ілтипатымен сол саладан алыстамай, бүкіл ғұмырын ұлт мәдениетіне арнаған Әмір Мәжитовке тағзым етер едім» деген екен ол.Кешке жиналған көрермендерге өзінің алғаусыз рахметін жеткізген Әмірұлы Нүрпейіс ағамыз ата-ана алдындағы перзенттік борыштың бір өтеуіндей әкесінің соңында қалған рухани мұраларды насихаттауға тікелей өзі демеуші болып жатқанын айтты.Көп балалы отбасында күнкөріс қажетінен артылмайтын айлық жалақымен құлашты кеңге соза алмаған шығармашылық адамының «Шіркін-ай, пышақтың қырындай болса да кітабым шықса екен» деген әке арманын іске асырған ұлы Нұрпейіс Әмір Мажитовтің шығармашылығы топтастырылған екі бірдей кітабын шығарып, оқырмандар игілігіне ұсынды.Түйіндей келе айтарымыз, сан түрлі өнерді бір бойына түйістірген Әмір ағамыз атамекеннен алысқа ұзап шықпайақ асқақ өнерімен атақтыларға өзін мойындатқан екен. Өнер құдіреті дегеніміз осы.

Жаңақорғанда «Театр–ғұмыр» атты кеш өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Арман Қырықбаев Президент әкімшілігінің коммуникациялар бөлімінің меңгерушісі болып тағайындалды. Бұл туралы Ақордаға сілтеме жасай отырып El.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.<blockquote>Мемлекет басшысының өкімімен Арман Оразбайұлы Қырықбаев Қазақстан Республикасы Президенті әкімшілігінің коммуникациялар бөлімінің меңгерушісі лауазымына тағайындалды, - делінген мәліметте.</blockquote>Фото: gov.kz

Президент әкімшілігінің коммуникациялар бөлімінің меңгерушісі тағайындалды

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Кез келген мемлекеттің тарихында архив қоры өте мұқият сақталады. Қаншама жыл өтсе де, шаң басқан құжаттың құндылығы мен маңыздылығы өміршеңдігін жоймайды. Негізінен, елімізде архив саласының қызметі жан-жақты жолға қойылған. Өткен ғасырдан сақталған құжаттар өз иесін тауып жатады. Қызылорда облысының мемлекеттік архиві КММ-ге қарасты Сырдария аудандық архиві филиалының мамандары өткен жылы біршама жұмыс атқарған. Өз кезегінде аталған салада жүзеге асырылған жұмыстарды саралау мақсатында филиал басшысы Жәнібек Сейловпен сұхбаттасқан болатынбыз.&nbsp; &nbsp; &nbsp;– Жәнібек Әлиасқарұлы, өзіңіз жетекшілік ететін ауданның архив саласында өткен жылы қандай жұмыстар атқарылды?&nbsp; &nbsp; &nbsp;– Негізінен, Қызылорда облысының мемлекеттік архиві КММ-ге қарасты Сырдария аудандық архиві филиалында 7 адам жұмыс жасайды. Жалпы, архив ісі жүйесін жетілдіруге, Ұлттық архив қорының сақталуын қамтамасыз етуге байланысты ҚР «Ұлттық архив қоры және архивтер туралы» Заңын, ҚР Үкіметінің және сол кездегі Мәдениет және спорт министрінің нормативтік құқықтық актілерін басшылыққа ала отырып, өткен жылдың 12 айында жоспар бойынша межелі міндеттер орындалды. Анығын айтқанда, Қазақстан Республикасының мемлекеттік архивтерінің жинақтау мен әлеуетті жинақтау дереккөздері болып табылатын мекемелер нормативтік құқықтық актілермен қамтамасыз етілді. Сонымен қатар жекелеген істердің талапқа сай қалыптасуына әдістемелік және тәжірибелік көмек көрсетілді. Өз кезегінде олардың байқау істерімен жұмыс жан-жақты жасалуда. «Құжаттардың бірыңғай электрондық архиві» ақпараттық жүйесіне аудандық архив филиалының істер номенклатурасы, жинақтау дереккөздері болып табылатын мекемелер тізімі, 139 қорлар тізімі, №1 қордан №139 қорға дейінгі тұрақты сақталатын және жеке құрам бойынша істер тізімдемесі, жинақтау дереккөздері бойынша 58 мекеменің байқау ісіндегі 116 парағы енгізілді. Бұның барлығы аудан өміріне тікелей қатысы бар маңызды құжаттар болып табылады. Біз қашанда құжаттардың жылдар бойы сақталуын қамтамасыз етеміз. Расында, 1988 жылдан бастап жұмыс жасап келе жатқан ауданның архив саласында 38168 құжат қоры сақталған.&nbsp; &nbsp; &nbsp;– ҚР Ұлттық архив қоры құжаттарының мемлекеттік есебін жүргізу, сақталуын қамтамасыз ету бағытындағы қызмет көрсету сапасы артып келе ме?&nbsp; &nbsp; &nbsp;– Бұл бағытта сала мамандары тиісті іс-шараларды жыл көлемінде жүзеге асырды. Мәселен, ҚР Ұлттық архив қоры құжаттарын мемлекеттік есепке алу және сақталуын қамтамасыз ету бағытында қор сақтау қоймаларында күнделікті жинақтау, құжаттар мен сөрелерді шаң-тозаңнан тазарту, ылғалдылық-температуралық күн тәртібін бақылауды үнемі іске асыра білдік. Құжаттардың физикалық жай-күйін жақсартуға қатысты 9 қордан 800 істің 6000 парағына қайта жөңдеу (реставрация) жұмысы жүргізілді. Оның ішінде, аталған қорлардың 500 істің мұқабасы қайта түптеліп, 800 іске шифровка басылды. Жазба қағаздары (ярлык) 315 болып орындалды. Р-44,47,54 қордан мәтіні өшуге айналған 35 парақ қайта қалпына келтірілді. Ал Р-32,33,34,34,35,36,37,38,39,40,41,42,43,44,45,46,47 қордың 1962 байламы, яғни 10225 іс-құжаты шаң-тозаңнан тазартылды. Есепті мерзімде архив қызметкерлеріне қор сақтау қоймасынан 6755 құжат қолға беріліп, қайта орнына қойылды.&nbsp; &nbsp; &nbsp;– Өткен жылы архив қорын толықтыру мен салалық жұмыстарды жетілдіру мақсатында маңызды іс-шаралар өткізілгені жөнінде кеңінен ақпарат берсеңіз?&nbsp; &nbsp; &nbsp;– Әрине, архив саласына қатысты тың жаңалықтар мен жобаларды көпшілікке таныстыру – тікелей міндетіміз. Өткен жылы аудан көлемінде архивтік анықтамалар, архивтік құжаттардың көшірмелерін немесе архивтік үзінділер беру» мемлекеттік қызметін көрсетуге қатысты Қағида талаптарын түсіндіру мақсатында 10 семинар ұйымдастырылды. Сонымен тақырыптық семинарлар тұрақты түрде өткізіліп тұрады. Әр ай сайын Заң аясында қолданылатын негізгі Қағидалар көпшіліке түсіндіріледі. Өз кезегінде аудан өмірінде өзіндік орны бар Ұлы Отан соғысының ардагерлері, еңбек адамдары, мәдениет және спорт майталмандарының құжаттары архив қорына қабылданады. Олардың тағылымды өмірі мен қызметтік жолына арналған тақырыптық кеш пен сан түрлі басқосу барысында жиналған жұртшылыққа кеңінен мағлұмат беріледі.&nbsp; &nbsp; &nbsp;– Архив қызметіндегі цифрландыру жүйесі қаншалықты тиімді екенін айта кетсеңіз...&nbsp; &nbsp; &nbsp;– Елімізде барлық сала кезең-кезеңімен электрондық жүйеге көшуде. Негізінен, «Цифрлық Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасы аясында осыдан 11 жыл бұрын аудандық архив филиалы қорында сақтаулы тұрған құжаттарды сканерлеу арқылы электронды жүйеге көшіру жұмысы басталған. 2013-2023 жылдары аралығындағы архив құжаттарынан 24 049 сақтау бірлігі, яғни, 1 130 939 парақ сандық форматқа көшірілді. Осыдан 4 жыл бұрын «Электронды құжаттардың бірыңғай архиві» ақпараттық жүйесі іске қосылып, осы кезге дейін 3 540 істің 192 529 парағы ақпараттық жүйеге енгізілді. Сырдария ауданы бойынша «Е-Архив» ақпараттық жүйесіне аудан әкімдігі мен кент әкімдігі, мәслихат аппараты мен аудан әкімдігіне қарасты 8 бөлім, 13 ауылдық округ қосылған. 2023 жылы «Электронды архив» бағдарламасы арқылы архивтік құжаттарды цифрлық форматқа енгізу бойынша Р-41,42,43,44,45,46,47,48,54 қордағы 1965 істің 142344 парағы PDF форматына сканерленді және «Құжаттардың бірыңғай электрондық архиві» ақпараттық жүйесіне Р-32,33,34,41,42,43,44,45,46,47 қордағы 1008 істің 60678 парағы енгізіл­ді. Салалық министрліктің «Архивтік анықтамалар, архивтік құжаттардың көшірмелерін немесе архивтік үзінділер беру» мемлекеттік қызметті көрсету қағидаларын басшылыққа алып, жеке және заңды тұлғалардың әлеуметтік-құқықтық сипаттағы өтініштерін мерзімінде орындау мақсатында 2023 жылы аудандық архив филиалына барлығы 1164 өтініш түсті. Оның 754-не мерзіміне сәйкес қанағаттанарлық, 320-не қанағаттанарлықсыз, 90-і басқа архивтерге қайта жолданды.&nbsp;

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Мәдениет