Сыр өңірі – Сыр сүлейлерін дүниеге әкелген құтты мекен

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> «Ауылы бүтінді аман де, елі бүтінді есен де» деген қазақ даналығында ғибратты сөз бар.Туған жер топырағы әрбір перзентін есейтіп, буынын қатайтып, жеке дара тұлға ретінде қалыптастырады. Биыл еңселі 50 жылды еңсерген Айдарлы ауылының тарихы әріде жатыр. Анты бір ауылдастың мерейлі шағы дүйім елдің ортақ қуанышына айналу үстінде. Шежірелі тарихы тереңнен қалыптасқан ауыл мәдениетінің жұмысы күн санап жандану үстінде. Ұлт руханиятының мәртебесін биіктету жолында елді мекендегі мәдениет ошағының атқарар қызметі зор.Бүгінде аудандық мәслихат депутаты Анар Қалдыбаева жетекшілік ететін Ғафурдин Жанұзақов атындағы клуб үйінің ұжымы 1976 жылдан бері жергілікті халыққа мәдени, рухани бағыт бойынша үздіксіз жұмыс жасауда. Осыдан 9 жыл бұрын аудандық бюджеттен мол қаржы бөлініп, 150 орындық типтік жобадағы жаңа ғимарат бой көтерді.– Қазақылықтан айнымайтын ауылдың төңірегінде өнер мен мәдениеттің нышаны ертеректен қалыптасқан. Ауыл адамы тұрғанда қазақ өнері мәңгілік өлмейді. Қайта талантымен даралана білген өнер майталмандары ауыл мәдениетін жандандыра береді. «Өнер – ұлттың жұтамас байлығы». Қаншама сүрлеу жолдан өткен ауыл тарихында бірнеше кадрдың есімі айрықша мәртебемен айтылады. «Елу жылда ел жаңа» демекші, тұғырлы тұлғалар өмірден өткенімен, жаңа буын ізін лайықты түрде басып келеді. Негізінен, Ғафурдин Жанұзақов атындағы ауылдық клубында 9,5 штаттық бірлік бойынша 11 қызметкер жұмыс жасайды. Өткен жылы клуб ұжымының ұйымдастыруымен 50 мәдени іс-шара өткізіліп, 6135 көрермен тартылды. Кең көлемде клуб үйінің жүзеге асыруымен Құрманғазы Сағырбайұлының туғанына 200 жыл толғанына орай «Күй күмбірі» атты облыстық жас күйшілер байқауы, Мағжан Жұмабаевтың 130 жылдығына арналған «Мен жастарға сенемін» атты аудандық жазба ақындар мүшәйрасы өткізілді. Ауылдық клуб үйінде қазіргі таңда Айдарлы халық театры, «Сұлу-ай» әжелер ансамблі, ән, би, көркемсөз, қолөнер үйірмелеріне 87 өнерпаз қамтылған. Бірнеше жылдан бері мемлекеттік бағдармалама шеңберінде ашылған «Сұлу-ай» шығармашылық өнер орталығында «Домбыра», «Домбырамен ән салу», «Эстрадалық вокал», «Бисермен өру», «Кескіндеме сурет салу», «Көркем оқу» секілді үйірмелерде ұстаздар қауымы ауыл балаларын өнерге баулуда. Айта кетейік, былтыр біздің өнерпаздарымыз аудандық, облыстық, республикалық 26 байқауға қатысып, бірнеше жоғарғы орынға ие болды. Мәдениет ошағында ақылы қызмет жоспарланған межеден артық орындалды. Есепті мерзімде «Адал адам» мәдени-тәрбие орталығы тұжырымдамасы бойынша және өзге де бағытта 21 іс-шара ұйымдастырылды, – деді Анар Сраждинқызы.Осы күні мәдениет ошағында әдіскер Орынбай Оспан, режиссерлер Рахия Абдукаримова, Ләззат Бекарыстанова, суретші Бақытжан Әлтаев, мәдени ұйымдастырушы Нұрила Кенесары табанды еңбек етуде. 36 жыл бедерінде үздіксіз жергілікті халыққа өнерімен танылған ақ жаулықты әжелер өмірде өзіндік орындары бар екенін дәлелдей түсті. Әрбірі ауылдағы ағайынның ортасынан табылып, отырған жерлерін әнмен көмкерді. Негізінен, 3 мәрте құрамы жаңарған «Сұлу-ай» әжелер ансамблінің алғашқы құрамында болған Оңалай Қалыбекова, Күлаш Сарымбетова Алтынкүл Әбсаттарова, Үйтолы Шоңбаева, Әлима Бекқожаева, Жаңылдық Бәймішова, Орынкүл Жүсіпова, Рахила Нұралиева, Базаркүл Толысбаева, Орынша Сүлейменова, Дина Батырбекова, Жұмаш Рахманқұлова, Нағима Әбдіраманова, Күлди Торғаева, Маржан Әнәпияева, Мысқал Сайдалиева өнер айдынында еркін қалықтай білді. Олардың жүріп өткен жолы – жас ұрпаққа үлгі-өнеге болып табылады. 2015 жылы қайта жасақталған әжелер ансамблінде Гүлжаһан Есенбаева, Алия Смайлова, Қалипа Смайлова, Елеукүл Дүйсебаева, Күлзипа Рысымбетова, Ұлтай Бектаева, Райхан Мырзатова, Үрмаш Мусаева, Гүлжан Байбосынова, Күнім Байбосынова, Салтанат Әбдіраманова, Әсем Дос­жанова, Күніс Сыздықова, Гүлжан Бекманова, Роза Әлбатырова, Қуаныш Балқадирова, Қымбат Ниятова, Гүлмира Алиева, Пернекүл Шәуіткенова, Жанар Ибрагимова, Толқын Бисенбаева, Гүлжан Искакова лайықты өнерлері­мен ел-халықтың қошеметіне бөленді.Қазақ өнерін биік деңгейде насихаттап, өнердің көшбасында жүрген Айдарлы халық театрының мәдени-рухани кеңістіктен алатын орны мен маңызы ерекше. Халық театры 1976 жылы режиссер Рахия Абдукаримованың ұйымдастыруымен құрылған. Театр ұжымы С.Адамбековтың «Ох, жүрегім», Ы.Шотбаевтың «Құйынбайдың құдалары», М.Шамқаловтың «Қайын ене мен келін», Т.Ахтановтың «Махаббат мұңы», Ш.Құсайыновтың «Рабиға», Д.Исабаевтың «Әпке», О.Бодықовтың «Қара­құм» трагедиясы секілді құнды дүниелерді жарыққа шығарған. Сахна майталмандары ауыл сахнасымен қатар аудан, облыс көрермендеріне қойылымдарын ұсынды. Іргелі ұжым облыстық, республикалық байқауларда топ жарған. 20-дан астам өнерпазы бар театр ұжымының Қазақ ССР Мәдениет Министрлігі коллегиясының шешімімен 1988 жылы жетіс­тіктері жоғары бағаланып, «халықтық» атағы берілді– Ауыл өмірімен біте қайнасқан ауыл мәдениеті жыл өткен сайын сан бағытта түрленіп келеді. Жылдар бойы мәдениет саласының майталманы, анам Сұлуай Зейнебекова қалыптастырған дара жолды жалғап келемін. Жақында «Ғибраттың жарқын үлгісі – ақ жаулықты әжелер» тақырыбында Айдарлы ауылының 50 жылдық мерейтойы аясында «Сұлу-ай» әжелер ансамблінің шығармашылық кешін өткіздік. Біздің білікті де, білімді мамандарымыз ұлт мәдениетін жаңғыртуда аянбай еңбек ете бермек, – деді Анар Қалдыбаева.

Мәдениеті мен өнері озған Айдарлы ауылы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Тіл саясатын дамытудың 2023-2029 жылдарға арналған тұжырымдамасын іске асыру жобасы Қызылорда облысында да жоғары деңгейде жүгезе асырылуда. Бұған қатысты біршама жұмыс атқарылып, өз нәтижесін беруде. Аталған тұжырымдама 6 бағыттан тұрады. Тұжырымдаманы іске асыру елдегі тілдік ахуалдың әлеуетін және оның қоғамдық-саяси, әлеуметтік саланы дамытудағы қосқан үлесін арттыруға, өңірлік деңгейде өзекті мәселелерді шешуге, оның ішінде тілдік кемсітушіліктің алдын алу жөніндегі шараларды жүзеге асыруға ықпал етеді.Департаменттегі іс-қағаздар 100 пайыз қазақ тілінде жүргізіледі&nbsp; &nbsp;Кеше ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық Статистика бюросының Қызылорда облысы бойынша департаментінде&nbsp;Тіл саясатын дамытудың 2023-2029 жылдарға арналған тұжырымдамасын іске асыру жөнінде семинар өтті. Депарматент басшысы мекемедегі барлық іс-құжат тек мемлекеттік тілде жүргізілетінін атап өтті. Сондай-ақ тілдің қолданыс аясы, қызметкерлердің ана тілінде сөйлеу мәселесі жолға қойылғанын жеткізді. Жақында жаңа қызметке тағайындалған басшы департаментке қатысты өзгерістерге, алдағы уақытта жасалатын жұмыстарға тоқталды.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/departament_0e8401c9a3.jpg" alt="департамент.jpg">–&nbsp;Қазіргі таңда мемлекеттік тілдің қолданысы жақсарып келеді. Барлығы өз ана тілінде сөйлеуде.&nbsp;Өзге ұлт өкілдерінің де біздің тілге деген қызығушылығы артуда. Бұл – бізді қуантады. Қазақ бола тұра, қазақ тілінде сөйлемейтіндерге қарап, олардың тілге деген қызығушылығына риза боласың. Мен көбіне қазақ тілінде сөйлейтін орыс ұлтының өкілдерін жақсы білемін. Жалпы тілді үйрену әр отбасынан, шаңырақтан бастау алады. Баланы қазақ мектебіне беру үлкен рөл атқарады. Міне, осы кезде ата-ана дұрыс таңдау жасап, қазақ тіліндегі мектепке берсе, баланың болашағына, оның ана тіліне деген жанашырлығына алаңдамас еді. Менің айтқым келгені, әр адам тілге деген жанашырлықты жоғары қоюы тиіс. Сонда ғана мәселе оң шешімін табады деген ойдамын.&nbsp;Қазақта "Қай тілде сөйлесең, сол тілде ойлайсың. Қай тілде ойласаң, сол ұлттың қамын жейсің" деген қанатты сөз бар. Сондықтан ана тілдің дамуы мен дәріптелуіне назар аударып, мәртебесін арттыру керекпіз. "Тіл – ұлттың сүйенетін тамыры, сыйынатын тәңірі", – дейді қазақ даналығы. Елімізде заңға сәйкес ұлттық тілімізді дамытып қана қоймай, басқа да әлем тілдерінің қатарына қосылу үшін ғылым, білім, инновация тіліне айналуымыз тиіспіз. Жоғарыда айтып өткенімдей, тәрбие ең алдымен отбасынан басталады. Сондықтан бірінші үйде, шаңырақта қазақ тілінде сөйлеу керек. Содан кейін барып көпшілікте, ұжымда қазақ тілінің қолданысын кеңейткен жөн. Осыны назарға алу керек. Біздің департаментте іс-қағаздар 100 пайыз қазақ тілінде жүргізіледі. Сондай-ақ қызметкерлерде ана тілінде сөйлейді, – деді департамент басшысы.Бір айта кетерлігі, бұл мекемеде әрбір атаулы мерекелік күндер тек мемелекеттік қазақ тілінде өткізу қалыптасқан үрдіс екен. Себебі бірге қызмет істейтін орыс, татар, кәріс ұлттарының өкілдері қазақ тілін өз ана тілінің деңгейінде меңгерген және барлық қоғамдық жұмыстарға қазақ тілінде атсалысады.Қазақ тілінің мәртебесі мен қолдану аясын кеңейту, мемлекеттік тіл саясаты мемлекеттік тілді дамыту бағытында 22 наурыз мерекесі, 16 желтоқсан еліміздің тәуелсіздік күні, жаңа жыл мерекелері қарсаңында іс-шара ұйымдастырылып, департамент қызметкерлерінің арасында ақын-жазушылардың өлеңдері оқылып, әндері мен жыраулардың жырлары, сонымен қатар қазақтың салт-дәстүрлері дәріптеледі, – деді департамент басшысы Қайрат Байғабылұлы.&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp; Биыл 365 қызметкерге мемлекеттік тілде курс өткізілді&nbsp; &nbsp; &nbsp; Еліміздегі тілдерді дамыту мен қолданудың 2001-2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы қолға алынды. Нәтижесінде республика бойынша «Тілдерді оқыту орталықтары» ашыла бастады. Қызылорда облысында 2008 жылдың 14 сәуірінде «Тілдерді оқытудың өңірлік орталығы» құрылып, өз жұмысын бастады. 2016 жылдың 30 маусымында облыс әкімінің №509 қаулысымен Қызылорда облыстық ішкі саясат басқармасы Қызылорда облысының тілдерді оқыту орталығы» КММ-і болып қайта құрылды. Мақсат – мемлекеттік тіл саясатын жүзеге асыру бағытында мемлекеттік тілді, орыс және ағылшын тілдерін оқыту, мемлекеттік тілдің қолданыс аясын кеңейту. Бұл туралы Қызылорда облысының қоғамдық даму басқармасы Қызылорда облысының тілдерді оқыту орталығының директоры Мартана Дәулетбаева&nbsp;айтты.– Орталыққа еріктілердің, кәсіпкерлердің, этнос өкілдерінің, өңірдегі бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері мен оқуға түсуші талапкерлер, ғылым жолына бет бұруға ниет еткен жастардың жиі хабарласатынын айта аламын. Бұл хабарласушылардың өтініштері назардан тыс қалмайды. Міндетті түрде топ жасақталып, өтініштері негізінде мемлекеттік, орыс және ағылшын тілі курстарын оқып, сертификат иеленеді. 2022 жылдың нәтижесі бойынша 2200-ден астам мемлекеттік, бюджеттік мекеме қызметкері, этнос өкілдері мен еріктілер &nbsp;мемлекеттік тілді Орталықтың әзірлеген оқу-әдістемелік кешендеріндегі түрлі дағдылар арқылы меңгерді. 2023 жылы барлығы 621 қызметкерге, 2024 жылдың 4 айы бойынша 21 мекемеден 719 тыңдаушыға курс жүргізілсе, оның 365-і – мемлекеттік тіл курсына қатысты. Орыс тілінен – 202, ағылшын тілінен 152 тыңдаушы оқыту курстарынан өтіп, сертификат алды. Сонымен қатар, тілді оқытуда біршамалар жобалар жасалуда. Айта кетерлігі, тілдерді оқытуға байланысты бағдарламаларды Орталық қызметкерлері өздері әзірлейді. «Сөз және сөйлеу мәдениеті», «Қазақ тілді кәсіпкер», «Мемлекеттік тілді деңгейлік оқыту» секілді бағдарламаларға негізделген курстар бар. Одан қалды, Ш.Шаяхметов атындағы «TIL-QAZYNA» ғылыми практикалық &nbsp;орталығының сараптамалық комиссиясына &nbsp;жылына бір мәрте әдістемелік өнім ұсынамыз. Бұл әдістемелік құрал өңірлік ерекшелікке сәйкес әзірленеді. Одан соң сараптамалық комиссияның талқысынан өткен өнім баспаға жіберіліп, жарияланып, республика көлеміндегі тілдерді оқыту орталықтарына тәжірибе бөлісу, оқытудың кешенді әдістемелік құралы ретінде таратылады.&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; Орталық қызметкерлерінің құрастыруымен 2022 жылы қазақ тілін қарапайым деңгейден бастап, жоғары деңгейге дейін оңай әрі жылдам үйренуге ықпал етуге арналған «Тыңда! Түсін! Тіл үйрен!» мәтіндер жинағы жарық көрді. Жинаққа бабалардан қалған өсиет сөздер, батырлар жыры, терме, айтыс, ән-өлеңдерден үзінді келтірілген. Бұл бір жағынан, тыңдаушылардың сауаттылығы мен есте сақтау қабілетін арттыруға септігін тигізеді.&nbsp; &nbsp;Сонымен қатар, 2023 жылы желтоқсан айында «Қазақ тілін кинофильмдер арқылы оқытуға арналған жаттығулар жинағы» атты әдістемелік құрал республикалық сараптамалық комиссия отырысында қолдау тауып, баспаға ұсынды, – деді Мартана Дәулетбаева. &nbsp;"Көрнекі" әлеуметтік жобасы іске асырылдыҚазіргі таңда мейрамхана мен асханалардан тамақтанатындар қатары көбейді. Осы орайда ұсынылатын ас-мәзірі орыс тілінде жазылатыны белгілі. Даяршылар сізге қажетті тапсырысты орыс тілінде алады. Ал біздің өңір алғаш болып ас-мәзіріне өзгеріс енгізді. Енді кез келген тамақтанатын орындағы ас-мәзірін өз қалауымызша, қазақ тілінде талап ете аламыз. Қызылордалық тіл жанашырлары енгізген жобаға өзге өңірден де сұраныс артуда. Бұл туралы Облыстық қоғамдық даму басқарамасының бөлім басшысы Ләззат Есім тоқталып өтті.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/k_rneki_76dc21c614.jpg" alt="көрнекі.jpg">– Республика бойынша Сыр өңірінде бастау алған ас-мәзірі қазақ тіліне өзгертілді. Мәселен, облысқа қатысты кез келген қоғамдық тамақтану орындарында ас-мәзірі мемлекеттік тілді ұсыну бойынша қазақ тіліне ауыстырылды. Егер орыс тілінде ас-мәзірін ұсынса, кәсіпкерден қазақ тілінде талап етуге құқымыз бар. Тіл жанашырларының ат салысуымен үлкен жобаны қолға алдық. Бұл тілге деген құрмет пен қатар алға ілгерілеу болып табылады. Сонымен қатар, &nbsp;"Көрнекі" әлеуметтік жобасы іске асырылды. Көшедегі жарнамалар, билбордтар, барлық ақпараттық жазулар көбінесі орыс тілінде жазылады. Мемлекеттік тілде сапасыз, аудармасыз түрде берілген. Сондықтан да бұл жобаны іске асырдық. Арнайы&nbsp;көшелерге зерттеу, зерделеу жұмыстарын жүргіздік. 1228 нысанды қамтысақ, соның ішінде 138 нысанда кемшілік анықталды. Жарнамалардағы қателерді тексеру барысында 128-і кемшіліктерін жойды. 10 кәсіпкерлік нысанға өзгеріс енді жүргізіледі, – деді &nbsp;Ләззат Есім.Тіл – ұлт жүрегінің бір бөлігіН.Бекежанов атындағы қазақ академиялық музыкалық драма театрының директоры Мұхтар Ниязов "Тіл отбасылық тіл болмайынша, отандық тіл ешқашан болмайды" деген пікірде. иә, тіл болмаса, ұлт та болмайды, яғни ұлт бүтіндей өлген, жоғалған ұлт болады. Ең әуелі ана тілі қажет. Егер ана тілін білмесең, онда сен ол ұлттың баласы емессің. Ана тілін білмей тұрып, ұлт білімін ала алмайсың. Ұлт білімі болмаса, онда әдебиеттің болмайтындығы өзі-ақ белгілі. Әдебиеті жоқ ұлттың өнері де өршімейді.&nbsp;тілді құрметтеп, жанашырлық танытып жүрген азаматтардың бірі.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/Til_ltty_90d2d25096.jpg" alt="Тіл ұлттың.jpg">– Біз талай басшыларды білеміз. Қызына "доча" дейтін, сонымен қатар, "бәріне түсінікті болу үшін, ойымды орысша жеткізе берейін" дейтіндер бар. Осылай сөз бастағанда, ешкім ана тілінде сөйле деп талап етпейді. Анығында, біз бас сұғып отыра береміз. "Мал шаруашылығын дамыту керек" деп айтамыз. Бірақ, әр адам өз малын, өсіреді емес пе? Мал баққаннан пайда барын фермерлер жақсы біледі. Айтпағым, "мал шаруашылығымен басқарма айналыссын" деп&nbsp;далаға жайып жіберген адам көрмедім. Ал тілге байланысты арнайы басқармалар, ғалымдар бар деп ысырып қойып, ұнайтын тілде сөйлесіп жүре береміз. Тіл – тек тіл емес. Тілде – жан бар, тілде – тағдыр бар, – дейді Мұхтар Ниязов.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/65289e4a_5463_419a_a17c_67538a21c00b_86059d161e.jpg" alt="65289e4a-5463-419a-a17c-67538a21c00b.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/9af26c82_0777_47b4_bfe3_909d69d53a28_edc57c87cc.jpg" alt="9af26c82-0777-47b4-bfe3-909d69d53a28.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/7b5e75d8_51f1_4cee_9af3_c0b5ac13e158_170dddc551.jpg" alt="7b5e75d8-51f1-4cee-9af3-c0b5ac13e158.jpg">&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;Қызылорда облысында мемлекеттік тілдің қолдану аясы кең. Қаланың қай тұрғыны болсын, мемлекеттік тілде еркін сөйлеп, еркін жаза алады. Тек биік мінберде баяндаманы орыс тілінде оқып, атқарған жұмыстың нәтижесін орыс тілінде беретін басшыларды қоспағанда. Жоғарыда қозғалған жоба аясында бұл олқылықтың да шешімі табылады деген ойдамыз...Мөлдір КЕНЖЕҒҰЛОВА

 Қызылорда: Республика бойынша алғаш рет ас-мәзірі қазақшаланды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Негізінен адамның жан әлеміне ерекше сезім беретін би өнерін меңгеру қажырлы еңбекті және талантты қажет етеді. Би өнері – ғажап өнер. Би – қозғалыс, өмір. Бұрындары би өнері ауыл өнерпаздары үшін таңсық болса, мамандардың келуімен күрделі өнерге жас жеткіншектерді баулу қолға алынды. Сырдария ауылына қарасты Айдарлы ауылында би өнерінің қыр-сырын меңгертіп, жас жеткіншектерді өнерге баулып жүрген хореограф – Ләззат Бекарыстанова. Ол би өнерін ауылға әкелген алғашқы маманның бірі. Бүгінде кәсіби маманның алғашқы қарлығаштары үлкен сахналарды бағындырып, құдіретті өнерді шебер меңгерген бишілер.Би тобына «Нұрай» атауын беріп, бір­неше жас аралықта топ құрып, жас биші­лерді үйретіп жүрген хореограф ізденістің, үлкен еңбектің арқасында соңғы 3-4 жыл көлемінде әлем сахнасына шығып, ауылдың атын шығарды.– 1980 жылы 16 ақпанда өмірлерін мәдениет саласына арнаған отбасында дүниеге келдім. Әкем Тілеген – белгілі клуб қызметкері, анам Бағдагүл – кітапханашы. Мектепте 5 сынып оқып жүргенімде өзім туып-өскен Тасбөгет кентіндегі музыка мектебіне барып, сол кезде жаңадан ашылған би сыныбына қабылдандым. Ұстазым – есімі Сыр еліне белгілі хореограф Хафиза Сүлейменова болды. Ол кісі би десе ішкен асын жерге қоятын өте білікті маман. Жетекшіміздің ізденісі, еңбексүйгіштігіне тәнті болатынбыз. Би өнеріне деген қызығушылығымды одан сайын арттырып, кәсіби маман атануыма ұстазым себепкер болды десем артық айтқандық болмас. Мектепте сегізінші сыныпты бітірген жылы Қызылорда қаласындағы Қазанғап атындағы музыкалық училищеде би сыныбы ашылды. Би тобына алғашқылардың бірі болып қабылданғанымда қуанышымда шек болмады. Училищеде ұстазым атақты Шара Жиенқұлованың шәкірті Төребек Бақтыбаев болды. Білім мен біліктілікті қатар алып, нағыз маман атанып, оқу орнын бітіргенімде жас маман ретінде Қызылорда қалалық мәдениет үйіне қызметке қабылдандым, – дейді өмірін осынау ғажайып өнерге арнаған кәсіби маман Ләззат Тілегенқызы.Алғашқы еңбек жолынан бастап мәде­ниет үйінде өтетін барлық іс-шара­лардың ортасынан табылған жас маман облыс көлемінде өтетін мәдени көпшілік іс-шараларға да қатысты. Жас бишінің өнері, би дайындау кезіндегі шеберлігі, хореографиялық композиция қоюдағы ерекшелігі жоғары бағаланды. Драмалық қойылым­дарда қабілет-қарымын шыңдады. «Сиқырлы айна» қуыршақ театрының, «Мереке» әзіл-сықақ ұжымының белді мүшесі атанды. Есімі өнер әлеміне белгілі мәдениет майталманы Азиза Іздіқұлованың шеберлік мектебінде біліктілігін арттырды.Ләззат Тілегенқызы 2000 жылы Айдарлы ауылына келін болып түседі. Тәжірибелі маман Ғ.Жанұзақов атындағы Айдарлы ауылдық клуб үйіне жұмысын ауыстырады. 2012 жылы алғаш рет «Нұрай» би тобын құрып, жас өнерпаздарды өнерге баули бастайды. Клуб директоры Анар Қалдыбаеваның қолдауымен үйірмеге өнерпаздар тартылып, түрлі ұлттық киім тігіліп, «Нұрай» би тобы мүшелері биік шыңдарды бағындыруға мүмкіндік алды. Соңғы 3-4 жылдағы қажырлы еңбектің жемісі – халықаралық би байқауларында топ жаруы. 2021 жылдың қаңтар айында «International creative festivals around the world» орталығының ұйымдастыруымен «Super World Talent 2020» атты халық­аралық байқауда «Нұрай» би тобы «Қарлығаш» биімен қатысып, жүлделі І орын­ды иеленді. Сол жылдың ақпан айын­да Германия елінде өткен «Frohlichen Valentinstag 2021» байқауда қазақстандық би тобы орындаған «Қарлығаш» биі сәтті шығып, І орынды алды. 2021 жыл нұрайлықтарға жетістікке толы жыл болды. Бишілер Грекияда өткен «International festival contest» байқауында ІІ орынмен марапатталды. Шетелдік сапар тамыз айында жалғасып, АҚШ-та өткен «International multi-genre competition-fwstival» байқауының жұлдызын жандырды. Қазылар алқасы «Нұрайдың» өнеріне тәнті болып, «Гран-при» жүлдесін табыстады.Ләззат Бекарыстанова жетекшілік ететін «Нұрай» би тобы жемісті жолдарын әр жылдары жалғастырып келеді. Олардың орындауындағы әр ұлттың биі «Би – өмірдің шаттығы», «Би – ұлт мәдениетінің биік шыңы», «Жүрек жылуы», «Жұлдыз Стар» атты аудандық, облыстық байқауларда топ жарды. «Бозторғай» ХХҮІІ балалар шығармашылық байқауы да айдарлылық өнерпаздарға жетістік әкелді. Ермахан Әділет пен Ыдырыс Кәмшат дәстүрлі ән жанры бойынша «Беу, айдай» әнін орындап, жүлделі ІІІ орынмен марапатталса, би жанры бойынша «Нұрай» би тобы «Қазақ» биімен ІІ орынға шықты.Тыңғылықты дайындық пен өнерге деген шынайы сүйіспеншілік «Нұрай» би тобына Болгария еліне аттануға жолдама берді. Мұнда «Утринна звезда» атты халықаралық өнер байқауы өтіп, өнерпаздар «Қазақ» биін сахнаға алып шықты. Сәтті орындаумен құрмет қошеметке бөленген бишілер бұл жолы да І орын иеленді. Қазақтың ұлттық биін нақышына келтіріп, шебер орындаудың арқасында Грузияда өткен «International Festival Contest» өнер байқауын бағындыруға мүмкіндік алды. Өнерпаздар қарсыластарын жеңіп, І орынды алып, айды аспанға шығарды. Би үйірмесінің мүшелері жеке орындаумен де байқауларға қатысады. Ауданда өткен «Би өнері – мәдениетіміздің мәртебесі» атты жеке орындаудағы аудандық бишілер байқауында Айым Жалғасбекқызы қатысып, «Алғыс хатпен» марапатталуы ұстаз еңбегінің жемісі.– Биылғы үлкен жетістігіміз – «Бозторғай» шығармашылық өнер байқауының аудандық іріктеу кезеңіне қатысып, облысқа жолдама алдық. Алда облыстық байқаудың жүлдегері болу мақсаты тұр. Ол үшін өнерпаздармен бірге көп еңбектену керек. Би өнерінің қыр-сырын үйретуден ешқашан жалыққан емеспін. Өнер – киелі. Киелі сахнада өнер көрсетуге үлкен жүрек керек. Сондықтан өнерпаздарымды үнемі психологиялық тұрғыдан да жаттықтырып отырамын. Өнерпаздарды сахнаға алып шығу арқылы Айдарлының атын әлемге таныта беретін боламыз, – дейді хореограф Ләззат Бекарыстанова.Иә, шалғайдағы шағын ауыл Айдарлының атын әлемге танытып жүрген «Нұрай» би тобының еңбегі шын мәнінде мақтанатындықтай.&nbsp;

Ләззат Бекарыстанова: Би өнерінің қыр-сырын үйретуден ешқашан жалыққан емеспін

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Әрбір қойылымның көрермен көңілінен жол табуы, сәтті шығуы біріншіден, орындаушыға, екіншіден, сахна суретшісіне байланысты екені анық.&nbsp;Бүгінде кез келген&nbsp;сахна кеңістігін қойылымның ауқымына қарай түрлендіріп, қолмен сахна макетін жасап, оның ырғағы мен мәнін арттыратын театр суретшілері. Сондай шығармашыл жанның бірі қылқаламның қуатымен театр сахнасын түрлендірген, өмір жолын өнер саласына арнаған, театр суретшісі – Бақытжан Әлтаев.Өз ісінің шебері Бақытжан Серікбайұлы 1994 жылы аудан орталығынан шалғайда орналасқан Айдарлы ауылында дүниеге келген. Білімнің қара шаңырағы №139 орта мектептің түлегі. Мектеп қабырғасында оқып жүрген кезінен бастап барлық іс-шараға белсене қатысып, үлгілі оқушылардың бірі болды. Бүгінде кәсіби суретші ретінде туып өскен ауылының мәдениет саласының дамуына өз үлесін қосып келе жатқан жас маман.<blockquote>– Мен ең алғашқы еңбек жолымды 2017 жылдың сәуір айынан бастап Ғафурдин Жанұзақов атындағы ауылдық клуб жанынан құрылған Айдарлы халық театрының суретшісі қызметін атқарып келемін. Театр суретшісі болу үлкен жауапкершілікті талап ететін сала. Әр спектакльдің немесе кез келген қойылымның сәтті шығуы сахна суретшісіне де тікелей байланысты. Сахналанатын қойылыммен танысқаннан кейін сахнаның көрінісі, қай жерге нені орналастыру керек бәрі алдымен көз алдыма келеді. Сахна ашылғаннан кейін көрерменнің қошеметін есту біз үшінде зор қуаныш. Театр – мәдениеттің қайнаған ортасы, әрбір өнерпаздарды бір отбасындай жақындастыратын шаңырақ. Бүгінде клуб үйінің директоры Анар Қалдыбаева, театр режиссері Рахия Абдукаримова, сонымен қатар әріптестерімнің шеберліктерінің арқасында мол тәжірибе жинадым. Қойылым актер, режиссер және суретшінің ортақ жемісі екені мәлім, – дейді бәсі биік маман иесі Бақытжан Әлтаев.</blockquote>«Жігітке жеті өнерде аз» демекші, майталман маман сахна төрінде түрлі образдарды сомдаған. Атап айтар болсақ балаларға арналған «Алдар көсе, Супертасбақа және Қарадәу» атты ертегіде «Есек» рөлін, Қ.Мұхамеджановтың «Өзіме де сол керек» атты комедиясында «Сардар» рөлін, Қ.Ысқақтың «Қылкөпір» трагикомедиясында «Бизнес шал» рөлін, Иран-Ғайыптың «Мен ішпеген у бар ма?» рек­виемінде «Оразбай» образын, М.Әуезовтың «Еңлік-Кебек» трагедиясында «Жапал» рөлін сомда­ған.<blockquote>– Әр рөлді сомдағанда кейіпкерімді сәтті алып шығуға тырысамын. Актерлық шеберлік бойынша білімім жоқ. Бірақ әркез тыңғылықты дайындалу барысында, көрерменнің ыстық ықыласының арқасында өз-өзімді одан әрі жетілдіруге еңбек етудемін. Бұл жолда Рахия Әлайдарқызының сіңірген еңбегі зор, – дейді жас маман.</blockquote>Сегіз қырлы, бір сырлы өнер иесі аудандық, облыстық деңгейде өткізілген байқауларда өнер көрсетіп, көптеген жетістіктерге қол жеткізіп келеді.«Нұрлы Астана» атты көркемсөз оқу шеберлерінің аудандық іріктеу кезеңінде үздік өнер көрсетсе, «Өнер бір көшкен керуен» атты аудандық жазба ақын­­дар мүшайрасына қатысып, талабы мен талантын танытты. «Байтақ елдің батыры» атты аудандық жаз­ба ақындар мүшайрасына қатысты. «Жастар жылы» аясында өткен аудандық Жайдарман сайы­сы­ның үздік ойыншысы номинациясын иеленді. Сыр­дария аудандық мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің басшысының алғыс хатымен ҚР Тәуелсіздігінің 30 жылдығы аясында марапатталды. 30 тамыз Қазақстан Республикасының Конституция күніне орай «Тәуелсіздікке тарту» атты халық театр суретші-декораторлардың облыстық байқауында топ жарып, жүлделі ІІ орын алды.«Өнегелі отбасы – ел келешегі» демекші, Бақытжан Әлтаев пен Ақмарал Бегалы ауылдағы үлгілі отбасылардың бірі. Қазіргі таңда 1 ұл, 1 қыз тәрбиелеп отырған берекелі отбасы. Жас жұбайлар бір ауылдың тумалары. Бір саланың пұшпағын илеп жүрген сала мамандары. Жұбайы Ақмарал «Сұлу-ай» шығармашылық өнер орталығының «Бисермен өру», «Кесте» үйірмелерінің жетекшісі қызметін атқарады. Қай кезде де бір-біріне қолдау білдіріп келе жатқан жас отбасының алға қойған мақсаты айқын.

Бақытжан Әлтаев: Театр суретшісі болу үлкен жауапкершілікті талап ететін сала

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Егер «ғылымдардың атасы» саналатын философияны қоғам дамуының көрсеткіші деп бағалайтын болсақ, қазіргі қоғам постмодернизм философиясына ұқсас дамып отыр дер едік. Басқаша айтқанда, біз өмір сүріп жатқан қоғамымыз - көпөлшемді, қарама-қайшылықты, мемлекеттер арасында мәдениеттегі шекаралар жойылған, әртүрлі бағыттар мен идеяларға толы, реттілік, қоғам дамуының белгілі бір заңдылықтарына сүйену ғана емес, ретсіздік, хаос та бар құндылықтары ауыспалы орта. Адами қарым-қатынаста өзара әсерлесу, бір-бірін оқытудың жаңа әдіс-тәсілдерінің көптігі анық біліне бастады. Сондай-ақ, осы әралуандылық күнделікті тұрмыстағы сән /мода/ өнерінен бастап саясатта да айқын байқалып отыр.&nbsp;Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-де қызмет жасайтын ғалым ГүлжиҺан Жұмабайқызы «Қазіргі адамзат бұрынғыға қарағанда еркін, бірақ Гегельдің «абсолюттік еркіндік адамды ойына келгенін жасауға итермелеп, түбінде құбыжыққа айналдыруы мүмкін» дегенін де ұмытпау қажет» деп атап өтеді. Бұдан адамды да, қоғамды да гуманизациялау қажет деген қорытынды шығады. Біздің мысалымызда аталған меже үдесінен шығудың бірден-бір жолы интеллектуалдық ұлтқа айналу болмақ. «Оқитын ұлт» идеясы осы мақсаттан туындаса керек.&nbsp;Президентіміз Қ. К. Тоқаев Ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің 2020 жылғы 22 қазанда өткен төртінші отырысында «Беделді халықаралық зерттеу қорытындылары біздің оқушылардың оқу сауаттылығы бойынша дағдылары жеткілікті деңгейде дамымағанын көрсетіп отыр. Сондықтан оқу мәдениетіне баулу, оқу сауаттылығын дамыту еліміздегі орта білім беру ісінің басым бағытына айналуға тиіс... Сонымен қатар, отандық кітапханалар өздерінің ағартушылық рөлін жоғалтпай, заманауи талаптарға сай болуы қажет» екеніне тоқталған болатын Ал киелі Түркістанда шақырылған былтырғы Ұлттық Құрылтайда «Шын мәнінде, кітап оқитын ел зиялы ұлтқа айналады. Біз жас ұрпақтың кітапқа құштарлығын оятуымыз керек... Мартин Лютер Кинг сияқты менің де көкейімде жүрген бір арман бар, бұл – тәулік бойы жұмыс істейтін Президент кітапханасын ашу. Мен мұндай кітапхананы Анкарада көрдім. Оның оқырмандары әлемнің әр түкпірінде басылып шыққан көркем шығармаларды, арнаулы әдебиетті оқи алады. Мұндай кітапхананы елімізде де салуға болады деп ойлаймын» деген орамды ойын ортаға салды.Ұлттық Құрылтайдың Атыраудағы биылғы шақырылымынының «Адал адам – Адал еңбек – Адал табыс» атты үшінші отырысында «Кітапхана – мемлекеттің, ұлттың негізгі жады... Өздеріңізге мәлім, мен былтыр Түркістанда өткен құрылтайда елімізде тәулік бойы жұмыс істейтін заманауи кітапхана салу туралы айттым. Ондай кітапханалар көптеген елде бар. Облыс әкімдері осы жақсы тәжірибені жалғастыруы керек. Шын мәнінде, озық ойлы ұлт болудың ең төте жолы – кітап оқу. Сондықтан кітап оқу мәдениетін қоғамда барынша орнықтыруымыз керек» деп түйіндеген болатын. Бұл саясаттағы тұрақтылық пен бірізділіктің көрінісі десек орынды болмақ.Мемлекет басшысының отандық мәдениет саласын ілгерілетуге бағытталған нақты қадамдары біздің облыста ағымдағы жылды «Руханият жылы» деп жариялауға алып келді. Бұл аймақ басшысы Н.М.Нәлібаевтың Президенттің бастамаларын қуатты қолдауының айқын айғағы, көпвекторлы мемлекет дамуындағы басты трендтерді тани алған мемлекет басшысы мен оның өзі тағайындаған облыстағы өкілі арасындағы өзара саяси үндестік десек артық емес. Дана халқымыздың «Көңілі жақсылардың алтын сандық, Сандықты кілт болмаса кім ашады» - деп жыр төккеніндей, әр құбылыстың өз кілті болады екен. Қоғамды адам қолымен жасалатын түрлі кеселдерден, соның ішінде, салт-дәстүрімізді тәрк етіп рухани азғырудан арылтудың кілті – мәдениет саласына, яғни руханият дүниесіне жіті көңіл бөлу дер едік. Пікірімізге тұздық болу үшін салада осы жылдың өзінде-ақ бірқатар атқарылған жұмыстарға тоқтала кетейін. Мәселен, соңғы екі жылда аймақтың мәде¬ниет пен руханият саласында ауқымды жұмыстар атқарылды. Қызылорда қала¬сында жерлесіміз Марат Дүйсенбаевтың демеушілігімен құны 1 млрд 700 млн теңге болатын «Анаға тағзым» орталығы ашылды. Сондай-ақ 1 млрд 500 млн теңгеге салынған «Отбасы орталығы», 1000 орындық «Өнер орталығы», «Жыраулар үйі» өз қызметін бастады. Бұған қоса, мәдени-тарихи нысандардың қолжетімділігін арттыруға негізделген өңірлік бағдарлама аясында кітапханасы тәулік бойы жұмыс істейтін 7 «Руханият орталығы» салынады. Соның алғашқысының құрылысы Сырдария ауданы Тереңөзек кентінде бастау алды.Өткен аптада облыстағы білім беру ұйымдарының жай-күйіне арналған кеңейтілген мәжілісте Мемлекет басшысының «Адал адам» концепциясы аясында өңірдегі барлық елді мекендегі клубтар мен мәдениет үйлерінде «Адал адам» рухани-мәдени орталықтары ашылатыны мәлім болды. Орталықта балалар мен жасөспірімдер қосымша білім алады. Алдағы уақытта балалар мен жасөспірімдердің шығармашылығын шыңдау мақсатында облыс орталығынан «Шығармашылық академиясы» салынатыны белгілі. Ұлтымыздың көрнекті ақындарының бірі Омарғазы Айтанұлының «Табиғат философиясы» деген дастанында «Ескі өлең ұйқастарына жаңа өлең симайды, Өлең жолдары күреспен өседі. Табиғат мазмұны мұнда жиналып, Ақын қиналып, Тағы бір формаға көшеді» деген шумақтарды оқуға болады. Осында О.Айтанұлы ақынға тән сезімталдықпен уақыт факторын екшегенде ескі мен жаңаның қиюласпайтынын дәл көрсетіп тұр. Атырауда кешегі өткен Ұлттық Құрылтайда мемлекет басшысы Қ.К.Тоқаев ұсынған «Адал азамат» идеясы жаңа немесе Әділетті Қазақстан идеясымен үндесіп жатыр. Ол көрсеткендей «адал азамат дегеніміз – жақсы қасиеттерге ие болып, адал еңбек ететін және табысқа адал жолмен жететін адам».&nbsp;Әрине, адал азамат топ етіп көктен түсе қалмайды, оны тәрбиелеп шығаратын қоғамдық орта десек жаңалық ашқандай болмаспыз. Бұл жерде басты нәрсе қоғамда әр буынның рухани-танымдық шекарасы нақты айқындалған өзіне тән және тиесілі орны мен жауапкершілгі болуы қажет деп ойлаймын. Президент «алдымен ел ағаларының арасында ауызбіршілік болуы керектігіне, олардың ұрпаққа өнеге болатын кесек әңгіме айтуы қажет екеніне» айрықша мән берді.&nbsp;Мәдениет саласында алдағы күндері өмірге енетін жағымды жаңалықтар қатарында Сырдария өзенінің сол жағалауынан Сыр өңірінің құнды жәдігерлері мен экспозицияларын кеңінен дәріптеу мақсатында жаңа өлкетану музейі бой көтеретінін де атап өткіміз келеді. Әрине, бұл тізімді әрі қарай соза беруге болады. Себебі, ауыз толтырып айтарлықтай атқарылған ауқымды істер жеткілікті. Шүкіршілік. Жазушы, алаштанушы Т.Жұртбайдың «Жансар» атты кітабында О.Сүлейменовтің болмысы, өткені жайлы айта келіп, «оның дұшпаны - әрбір атқан оғынан кейін мәдениетті бір мезет мылқауға айналдыратын малғұндар» деген еді.&nbsp;Сала бойынша жасалып жатқан жаңа жұмыстар легі тереңінде мәдени тоқырауға ұшырамай, серпінді дамуға бет бұрғандығымыздың айқын айғағы. Елдің еңсесін көтеретін қуаныш. Болашақ үшін жүректерде ұялайтын сенім. Сөзімнің қорытындысына ақиық ақынымыз Әбдіраштың Жарасқанының «Кірісу» жырынан алынған бір шумақты келтіргім келді. Ол:"Кіріспе" демей, "Кірісу" қойдым жыр атын, Кірісу менің-міндетім, хақым, мұратым. Өмірде мынау бәріне, бәрі бәріне, Кірісу керек, кірісу керек шын ақын!, - деп толғайды. Нағыз іскер басшы, нағыз әкім де әр іске еркін кірісіп кете алатын іскерлігімен ерекшеленсе керек. Бұл байламды біз аймақ басшы Н.М.Нәлібаевқа қатысты шынайы мақтанышпен айта аламыз. Өзім қызмет жасайтын саладағы жарқын істер облыстағы басқа да ондаған салаларда жүзеге асып жатқан қыруар жұмыстардың бір бөлігі, жүзден бірі ғана. Қасиетті Сыр елінің болашағына жасалып жатқан осынау ауқымды да, игілікті істердің ұйытқысы аймақ басшысына барлық кітапханашылар мен оқырман қауым атынан кітапхана ісін дамытуға көрсетіп отырған қамқорлығы үшін зор ризашылығымызды білдіреміз.Нұрлыбек Кәрібозұлы Мыңжас,&nbsp;Ә.Тәжібаев атындағы облыстық әмбебап-ғылыми кітапханасының директоры

Сырдария өзенінің сол жағалауынан жаңа өлкетану музейі бой көтереді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Қай кезеңде, қай елде болмасын мәдениет пен өнер – халықтың рухани болмысының айнасы, бағдарлы болашағының бастауы. Рухани бай дүниенің өлшемі мен өресі де осы мәдениет пен өнер шоқтығында жатыр. Өркениетке қол созған еліміз үшін экономикалық өсіммен қатар елдің рухани бай құндылықтарын да дамыту мәселесі қолға алынып келеді. Өнер мен мәдениет егіз ұғым екені белгілі. Бір-бірінсіз жетімсіреп тұратындай. Мәдениеттің мәйегі өнер арқылы дәріптеліп, халықтың құлағына жетіп жатады. Осы орайда, төскейінде берекенің қазаны қайнаған, босағасында бақ пен береке ұялаған, талай өнер майталмандары түлеп ұшқан Жаңажол ауылында мәдениет пен &nbsp;өнерді дамыту саласында атқарылып жатқан игі істер көп. Осы игі істерді ұйымдастыруда басы-қасында жүріп, талай жастардың өнер айдынында қалықтап жүзуіне ұйытқы болып жүрген жанмен сұхбат құруды жөн көрдік. Ендеше, осы саланы ұршықша иіріп, дарынды жандардың талабын шыңдап жүрген Қармақшы ауданындағы «Жаңажол ауылдық округінің клубы» коммуналдық мемлекеттік қазыналық кәсіпорынына директоры Мирас Құлғараев өрбіген сұхбатты оқи отырыңыздар.– Мирас Амантайұлы, «Өнерге әркімнің – ақ таласы» дегендей, жалпы өнер жолына қалай келдіңіз?– Мен бала кезімнен ауылдық мәдениет үйі жанынан құрылған үйірмелерге қатысып, ән айтып, түрлі аудандық, облыстық байқауларға қатыстым. 2007 жылы мектеп бітіргеннен кейін музыкалық білімімді жетілдіру мақсатында Қазанғап атындағы Қызылорда музыкалық колледжіне оқуға түсіп, 2011 жылы аяқтадым. Оқу орнын бітіріп келіп, Қармақшы аудандық мәдениет үйі жанынан құрылған &nbsp;«Мәдени демалыс кешеніне» көркемдік жетекші болып жұмысқа қабылдандым. Сол жылы 2-3 айдай қызмет жасап, аудандық мәдениет үйінің әдіскері қызметіне ауыстым. 2014 жылы барлық елді мекендерге әдіскерлік штат беріліп туған ауылым Дүр Оңғар ауылдық мәдениет үйіне әдіскер болып ауысып келдім. 2019 жылдан бастап «Жаңажол ауылдық округінің клубы» коммуналдық мемлекеттік қазыналық кәсіпорынына директор болып тағайындалдым.– Ауқымды іс-шараларды, концерттерді өткізу оңай емес. Қаншама еселі еңбек пен ұйымдастырушылық қабілет қажет екендігі шындық. Өзіңізді жан-жақты, талапшыл жан ретінде жақсы білеміз. Осы күні қандай істерді жүзеге асырудасыздар?– Өскелең ұрпақтың бойында отансүйгіштікті, туған жерге, өлкеге деген адалдықты қалыптастыру мақсатында әрбір елді мекендерде аймақ басшысы Нұрлыбек Нәлібаевтың бастамасымен «Адал адам» мәдени – тәрбие беру орталығы ашылды. &nbsp;Қазіргі таңда Адал адам тәрбие орталығының жеті бағыты бойынша түрлі жұмыстар атқарылуда.– Ауылдық мәдениет үйінің бүгінгі тынысымен бөліссеңіз? Ауыл өнерпаздары талай додасы оза шауып жүрген болар. Былтырғы, биылғы жылдың басты жетістіктері қандай?&nbsp;– Ауыл өнерпаздарының ауыз толтырып айтар жаңалықтары өте көп. Таланттар академиясының ұйымдастыруымен Түркістан қаласында өткен республикалық «Екі дүние есігі, ер түріктің бесігі -–Түркістан» атты ұлттық өнер фестиваліне DM би тобы қатысып, бас жүлдені иеленді. Сонымен қатар, Қызылорда облыстық халық шығармашылығын дамыту және мәдени продюссерлік орталығының ұйымдастыруымен өткен «Таланттар топ жарған күн» атты заманауи өнер байқауына &nbsp;DM би тобы қатысып, бас жүлдені иеленді. Қызылорда облыстық халық шығармашылығын дамыту және мәдени продюссерлік орталығының ұйымдастыруымен өткен балалар шығармашылығына арналған ХХҮ «Бозторғай» конкурсына халықтық орындау жанры бойынша Тимурқызы Еркенұр қатысып, ІІІ орынды иеленді. Сырдария аудандық мәдениет үйінде өткен «Жұлдыз Like» облыстық телевизиялық байқауына Айжан Қыдырбек пен Алтай Азамат қатысып, бас жүлдені қанжығасына байлады. Үйірме мүшелері аудандық «ХХІІІ Бозторғай» конкурсына мына талапкерлер қатысты. Эстрадалық жанры бойынша Айбөпе Қорғанбекқызы, Халықтық орындау жанры бойынша Еркенұр Тимурқызы қатысып, облысқа жолдама алды. Қармақшы ауданының 95 жылдығы аясында «Жастар жалыны» атты мәдениет саласы жастарының өнер байқауына Арыстанбекова Аймереке Арыстанбекқызы қатысып, Бас жүлдені иеленді. ІІІ Интернационал ауылында өткен Орынкүл Тынымбаеваның 70 жасқа толу мерейтойына арналған «Күз пейілі» атты аудандық көркемсөз оқу шеберлерінің байқауына Алдабергенова Балауса қатысып, ІІ орынды иеленді. Сондай-ақ «Жігіт сұлтаны – 2023» аудандық байқауына Сламханұлы Шерхан қатысып, Бас жүлдені иеленді. Қармақшы ауданының 95 жылдығына орай өткізілген «Елім менің» атты патриоттық әндер байқауына Қанатұлы Диас қатысып, І орынды иеленді. Ауданымызда өткен «Ән – жырым саған, туған ел» атты өнер фестивалінде өнер көрсеткен Жаңажол ауылдық клуб үйі ұжымы марапатталды.&nbsp;– Ұлттық &nbsp;салт-дәстүрді дәріптеп, ұлттық құндылықтарды болашақ ұрпаққа жеткізуге қандай жұмыстар атқарылуда?– «Адал адам» мәдени-тәрбие орталығының 7 бағыттың бірі «Жанұя шуағы» жобасы аясында клуб үйінен ұлттық нақышта бұрыштар жасақталып, тәрбиелік мәні бар шаралар ұйымдастырылып, әлеуметтік желіге салынып отырылса, «Сұхбат TIME» жобасы аясында елге сыйлы, өнегелі өмір жолы өзгеге үлгі болатын аға апаларымызбен сұхбат жүргізіліп келеді.&nbsp;– Бірде мәдениет үйіне қарасты би үйірмесіндегі өнерпаздардың киімдерін тіктіргеннен гөрі жалға алғанды дұрыс көретініңіз туралы айттыңыз. Бұл бір жағы үнемдеу болса, екінші жағынан алуан түрлі киімдермен сахнаға шығуға мүмкіндік береді дегеніңіз бар. Осы басшылық қызметте жүріп, біраз көрген- түйгеніңіз бар шығар. Соларды бөлісе отырсаңыз.&nbsp;– &nbsp;2017 жылы Серік Сапақов ағаның басшылық жасаған кезінде клуб үйі жанынан Аймереке Арыстанбекова қарындасымыздың жетекшілігімен «DM» би үйірмесі ашылған болатын. Қазіргі таңда жақсы нәтижелер көрсетіп келеді. Бастапқы кезде ауыл округі әкімінің Әбимүсілім Қоқанов ағамыздың қолдауымен Жаңажол жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің директоры Орынбасар Төлепов ағамыздың демеушілігімен биші қыздарымызға ұлттық киімдер сатып алынды. Кейін Қызылорда қаласында Жеке кәсіпкер Құдабаевпен ақылы қызмет есебінен келісімшартқа отырып жыл көлеміндегі түрлі іс-шараларға, байқауларға киім алып отырамыз. Түрлі бағыттағы киімдер алып, біздің мәдени іс-шараларымыздың жоғары дәрежеде өтуіне септігін тигізіп отыр. Біздің бишілерімізге байқауға барарда Жаңажол жауапкершілігі шектеулі серіктестігі директоры Орынбасар Төлепов ағамыз демеушілік жасап келеді.&nbsp;– Өзіңіз, отбасыңыз бен Мәдениет саласында жеткен жетістіктеріңіз турасында да айтып өтсеңіз.&nbsp;– 2011 жылы отбасын құрдым. Жұбайым Жанна Исабаева қазіргі таңда Дүр Оңғар ауылдық амбулаториясында медбике болып қызмет жасайды. Отбасымда 1 қыз, 2 ұл тәрбиелеп келемін. Мәдениет саласын айтар болсам, ауылдық клуб үйі жанындағы үйірме мүшелері түрлі байқауларға қатыс жүлделі орындар алып жатта соның барлығы біздің жетістігіміз, ортақ еңбектің нәтижесі деп білемін. Ал жекелеген жетістікке келер болсақ, 2014 жылы облыстық «Үздік әдіскер» байқауында І орын иеленсем, 2019 жылы аудан әкімінің қолдауымен 14 елді мекен арасында «Аймақтар аламаны – 2019» байқауында ауыл болып бас жүлде иелендік. &nbsp;Бірнеше рет аудандық мәдениет бөлімі басшысының, Облыстық халық шығармашылығын дамыту мәдени продюссерлік орталығы директорының, ауыл, аудан әкімдерінің алғыс хаттарымен марапатталдым.– «Ұстазы мықтының, ұстамы мықты» өнердегі, өмірдегі ұстазың туралы айтпай кету ағаттық болар. Тоқтала кетсеңіз.– Мен басында айта кеттім ғой осы ауылдық клуб үйінің сахнасында ән салып жүргенде Серік ағай, Руслан ағайлар түрлі байқауларға алып барып осы өнер саласына алғаш баулыған болатын. Музыкалық колледжге оқуға түскенде Асанәлі Мұхаммеджанов ағайымнан тәлім алдым. Енді еңбек жолыма келсем, &nbsp;мені алған жұмысқа алып мәдениет саласында жұмыс жасауға зор үлес қосқан Ерлан Құлмырзаев ағай мен сол жылдары аудандық мәдениет үйінде әдіскер болған қазіргі таңда Төретам кенттік клуб үйінің директоры Ақмарал Бақбергенқызының еңбегі зор.– Арнайы уақытыңызды бөліп, сұрақтарымызға жауап бергеніңіз үшін алғыс білдіремін. Өнердің дамуы – қоғам дамуының көрінісі. Ендеше, қоғамымыз өздеріңізбен бірге өсіп-өркендей берсін!Сұхбатты жүргізген Ақнұр САҒЫНТАЙ &nbsp;

Мирас Құлғараев: Өнерге бала күннен жақын болып өстім

Білім мен ғылым саласының дамуы жолында ерен еңбек сіңіріп, ұлағатты ұрпақ тәрбиелеу жолында ерен еңбек сіңірген ұстаздардың еңбегі ұмытылмақ емес. Солардың бірі – «Қызылорда облысының мемлекеттік архиві» КММ-нің «Қоғамдық-саяси тарихы архиві» филиалы қорындағы «Сыр елінің ғалымдары» қор коллекциясының жеке тектік қор иесі, Қазақстан Халық ағарту ісінің үздігі, Қазақ ССР халық ағарту ісінің озық қызметкері, Қорқыт ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінің академиялық профессоры, педагогика ғылымдарының кандидаты Әмірбек Тоқбергенов. Бұл туралы «Қызылорда облысының мемлекеттік архиві» КММ «Қоғамдық-саяси тарихы архиві» филиалының жоғары санатты архивисі А.Ұзақбаева мәлімдеді.Еңбек жолын 1955 жылдан Қызылорда қаласындағы П.Д.Осипенко мектебінде бастаған ол 1957-1961 жылдары 1 Мамыр мектебінде және осы 8 жылда педагогикалық және медицина училищелерінде ағылшын тілінен сабақ берген. 1961-1968 жылдары Ю.Гагарин атындағы мектеп-интернатта, 1968 жылдан бері Қызылорда педагогикалық институтында педагогика және психология, шетел тілдері кафедрасында оқытушы қызметін атқарған. 1970 жылы қыркүйек айында Ыбырай Алтынсарин атындағы педагогикалық ғылыми зерттеу институтының жанындағы аспирантураға конкурспен түсіп, 1973 жылы бітірген.&nbsp;Саналы ғұмырының салтанаты, межелі мінбелерінің әр сағаты, бақытының баяндысы, ойларының орамдысын, еңбегінің есесі мен көрегенділіктің көшесін ұстаздық қызметтен тапқан. Өмір өзені, өнеге-өткелі иман-инабатты асқақ арманды асыл ағамыз ілім-ғылымның шырқау көгіне шарықтай көтеріліп, 1974 жылы кандидаттық диссертация қорғап, педагогика ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесіне ие болды. 1977 жылы шетел тілдері кафедрасы бойынша (оқыту әдістемесі курсы) доцент атағы берілді және факультет аралық шетел тілдері кафедрасының меңгерушісі қызметін 1988 жылға дейін атқарды. 1988-2003 жылдары педагогика және бастауыш оқыту методикасы, педагогика және психология кафедраларында қызмет атқарды. Осы жылдарда тек шетел тілдері бойынша білім жетілдіру курстары (Алматы, Горький қалалары) семинар-кеңестер (Пятигорск қаласы) ғана емес, Бүкілодақтық Білім қоғамы өткізген ғылыми-практикалық конференцияларға: Калуга қаласында, Москва қаласында, Душанбе қаласында, республикалық ғылыми-практикалық конференцияларға (Шымкент, Павлодар, Түркістан қалалары) қатысқан, оқылған баяндамалары жоғары бағаланып, 1977 жылы Бүкілодақтық «Білім» қоғамының «Құрмет» грамотасы, 1987 жылы «Ыбырай Алтынсарин» атындағы медалі, «Қазақстан Республикасы білім беру ісінің үздігі» белгісі, халық депуттары Қызылорда облыстық Кеңесінің атқару комитетінің «Құрмет» грамотасымен марапатталды. 1969 жылдан бастап жастарға тәрбие беру тиімділігін арттыру мен педагогика тақырыбы бойынша республикалық, облыстық мерзімдік баспасөздерде мақалалар жариялады. Университеттің «Жаршы» ғылыми бюллетенінде 2001-2003 жылдары оқу тәрбие үрдісіндегі инновациялық технология мәселелері бойынша мақалалары жарияланды. Жастарға тәрбие беру тиімділігін арттыру мен оқу-тәрбие үрдісіндегі инновациялық технология мәселелері бойынша республикалық, облыстық, мерзімдік баспасөзден көрінбей қалатын сәті сирек салауатты Әмірбек ағаға 1997 жылы Қорқыт ата атындағы Қызылорда мемлекеттік Университетінің Ғылыми Кеңесінің шешіміміен академиялық дәрежесі профессор атағы берілді.&nbsp;«Өмірінің соңғы жылдарында да педагогика және бастауыш оқыту методикасы, педагогика және психология кафедрасында дәріс оқып, кейінгі толқынын кемел келешегіне бағдар берді. Әбекең мәнерлі сөз, өрнекті өлеңге құмар ақынжанды азамат еді. Әңгіме арасында әлем классиктері шығармасымен қатар Абай мен Шәкәрімнің философиялық ой оралымдарын ортаға салып, Мұқағалидің мұң-жырын жүрек көзімен көре білетін» деп әріптестері еске алғанын архив құжаттарынан көруге болады.Ғұмыр-ғибратын, парасат-пайымын жас буын игілігіне арнаған ағарту саласының ардагері, абзал ағаның асыл бейнесін еске алуды парыз санадық. Адал да үлкен жүректі, қадірменді ұстаз бола білген Әмірбек Тоқбергенов өмірден өткенімен, өмірі өнегелі ұстаздық бейнесі халықтың жадында сақтала бермек.&nbsp;Фото: &nbsp;freepik.com

А.Ұзақбаева: Қызылордалық ғалымның еңбегі көпке үлгі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; «Академик С.А.Джиенкулов атындағы Байқоңыр жоғары колледжі» білім беру мекемесінде облыстық мәдениет басқармасының ұйымдастырумен «Туған жерге тағзым» атты онкүндік аясында Сырдың біртуар азаматтарымен кездесу ұйымдастырылды.&nbsp;Жаңақорған ауданының тумасы, елімізге белгілі сазгер, әнші, ғалым Жаңақорған ауданының және Түркия мемлекеті Афион қаласының «Құрметті азаматы», Бүкілодақтық халық шығармашылығы фестивальдарының екі дүркін лауреаты, Республикалық «Жігер» фестивалінің дипломанты, Саратов қаласында өткен Жас сазгерлер байқауының жүлдегері, Қазақстан Республикасының мәдениет министрлігімен ҚР мәдениет пен өнерді қолдаудың мемлекеттік қорының «Мәдениет қайраткері» құрмет белгісінің иегері, Түркістан қаласындағы Қазақ-Түрік Халықаралық университетінің доценті, жүзге жуық әндердің авторы әрі орындаушысы Сауранбек Елеуов кездесті.&nbsp;Сондай-ақ Шиелі ауданының тумасы, Бүкіл одақтық, Республикалық ән-термеші байқауы «Жігер» фестивалінің лауреаты, Қызылорда облысының Қарақалпақ Республикасында өткен он күндігіне қатысушысы, термеші, мамандығы ауылшаруашылығының маманы болғанымен өнерді жанына серік еткен азамат Сәрсенбек Баймағамбетов колледж ұжымымен, студенттермен бас қосты.Елімізге есімі әйгілі өнер қайраткелерінің шығармашылық кеші өте әсерлі өтті. Жанды дауыста ән тыңдаған көрермен қауым өз ризашылықтарын білдірді.&nbsp;&nbsp;Қорлан САРЫ

Өнер қайраткерлерімен кездесу

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp; ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық Статистика бюросының Қызылорда облысы бойынша департаментінде &nbsp;Қазақстан Республикасында тіл саясатын дамытудың 2023-2029 жылдарға арналған тұжырымдамасын іске асыру жөнінде семинар өтті.&nbsp;Семинарға социолингвист-ғалым, Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің қауымдастырылған профессоры, филиология ғылымдарының кандидаты А.Абасилов, айтыскер ақын, ІІІ дүркін «Алтын домбыра» сыйлығының иегері, Нартай Бекежанов атындағы қазақ академиялық музыкалық драма театрының директоры М.Ниязов, облыстық қоғамдық даму басқарамасының бөлім басшысы Л.Есім, облыстық тілдерді оқыту орталығының оқу-әдістемелік бөлімінің басшысы Г.Сембиева қатысып, мемлекеттік тілді дамыту бағытында атқарылып жатқан жұмыстар туралы, «Тіл туралы» Заңға енгізілген өзгерістер жайлы баяндамалар жасады.Департамент басшысы Қ.Әбсұлтанов семинарды ашып, департамент бойынша жүргізілетін ісқағаздарында толықтай мемлекеттік тілдің қолданылатынын атап өтті. Сондай-ақ мемлекеттік тілдің қолданыс аясын кеңейту және ана тіліміздің дамуы мен дәріптелуіне мекемедегі 90-ға жуық мемлекеттік қызметшінің әрбірі атсалысуы керектігіне тоқталды.Департаментте қазақ тілінің жүргізілуіне жауапты Г.Ыдырысқызы Қазақстан Республикасында тіл саясатын дамытудың 2023 – 2029 жылдарға арналған тұжырымдамасын іске асыру жөніндегі іс-қимыл жоспары бойынша мекемеде атқарылған жұмыстар жөнінде баяндады.Келелі жиынға қатысқан тіл жанашырлары мемлекеттік тілде сөйлеушілер санын арттыруды, ана тілімізді отбасынан бастап ұрпағымыздың бойына сіңіруді, жастарымызды кітап оқуға баулу қажеттігіне кеңінен тоқталды.Семинар жұмысын қорытындылаған департамент басшысы Тіл саясатын дамытудың тұжырымдамасы аясындағы жұмыстар жалғаса беретінін жеткізіп, тіл жанашырларына Абайдың «Сен де бір кірпіш дүниеге» кітабын тарту етті.

 Департаментте тіл мәселесі талқыланды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Қызылорда қаласындағы «ORDA» жоғары колледжі және Алматы қаласы Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ жанындағы Абай ғылыми-зерттеу институтының ұйымдастыруымен «Танымы мен тағылымы түйіскен Абай әлемі» атты республикалық байқау өтті.&nbsp;Абай Құнанбайұлы – қазақтың ұлы ақыны,&nbsp;ағартушысы,&nbsp;жазба қазақ әдебиетінің,&nbsp;қазақ әдеби тілінің&nbsp;негізін қалаушы, философ, композитор,&nbsp;аудармашы, саяси қайраткер, қазақ мәдениетін жаңартуды көздеген реформатор.&nbsp;Абай ақындық шығармаларында қазақ халқының әлеуметтік, қоғамдық, моральдық мәселелерін арқау еткен.&nbsp;Абайдың ақындық болмысы және қара сөздеріндегі адам қасиеттеріне қатысты тілдік бірліктерді зерттеу арқылы ғылыми білімді насихаттауды мақсат еткен байқауға 9-сынып оқушылары қатысты.&nbsp;Қатысушылардың жұмысына Қорқыт ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінің қауымдастырылған профессоры, филология ғылымдарының кандидаты Аман Мәделханұлы Абасилов; Қорқыт ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінің доценті, филология ғылымдарының кандидаты Бахтиярова Сара; Қазақ тілі мен әдебиеті пәні оқытушысы, педагог-зерттеуші Даулыбаева Қалдаш Пірімбайқызы төрелік жасап, әділ бағаларын берді.Екі кезең бойынша сынға түскен оқушылар арасынан суырылып, жүзден жүйрік шыққан А.Хангелдин атындағы №179 орта мектеп оқушысы Айзере Хәкім І орын иеленді. ІІ орынмен Т.Рысқұлов атындағы №222 орта мектеп оқушысы Қуанышбек Жібек марапатталды. Т.Рысқұлов атындағы №222 орта мектеп оқушысы Талғат Диляра мен Б.Шалғынбаев атындағы №217 ІТ мектеп-лицейінің оқушысы Мәдібек Нұрсезімге ІІІ орын дипломы табыс етілді.Байқаудың қалған қатысушылары алғысхаттармен марапатталды.Абай – халықты білімге, ғылымға, еңбекке көп үндеген ақын. Ғылымды ол әлеуметтік жағдайды жақсартудың құралы ғана емес, бүкіл прогреске апаратын жол деп түсінді. Ғылымның әлеуметтік орнын адамдардың жақсы қасиеттерімен байланыстыра қарады. &nbsp;Ол қазақ&nbsp;әдебиеті&nbsp;тарихында қазақ жазба&nbsp;әдебиетінің&nbsp;негізін салумен бірге, сыншыл реализмнің де негізін қалаған кемеңгер ақын. Оның ұлы ақын, тамаша философ, кемел аудармашы, композитор, ірі қоғам қайраткер. Ғылымға әуес, әдебиетке жаны құмар жас ұрпаққа білім мен бағыт беруде өткізілген шараның маңызы зор.Айта кету керек, шараның ұйымдастырушылары – А.Сейтжанов, Т.Орынбасарқызы.&nbsp;Қорлан САРЫ Фото:qazaq1913.com

«Танымы мен тағылымы түйіскен Абай әлемі» атты республикалық байқау өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Сырдария ауданындағы «Мағжан және К» ЖШС-нің егіс алқабында өткен «Дала күні» семинар-кеңесінде Қытай инвесторлары өкілдерінің қатысуымен өңірдің ауыл шаруашылығы саласына робототехниканы енгізу, кадр даярлау, сервистік қызмет көрсету орталығын ашу жөнінде меморандумға қол қойылды.Облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаев шаруа қожалықтарындағы жұмысты озық технологиялар көмегімен жеңілдетуге мүмкіндік мол екенін айтты.«Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы өз Жолдауында 2040 жылға қарай Қазақстандағы су тапшылығы 12-15 миллиард текше метрге жетуі мүмкін екенін атап өтті. Бүгінгі су тапшылығы жағдайында су үнемдеу технологияларын өндіріске енгізу және егісті әртараптандыру өте маңызды. Сондықтан, күріш егісінің көлемін тұрақтандырып, атыздарды лазермен тегістеуіміз қажет. Бұл суды 20 пайызға дейін үнемдеуге, өнімділікті 30 пайызға дейін арттыруға мүмкіндік береді. Әлемдік тәжірибеге қарасақ, өндіріске жаңа технологияларды, оның ішінде дрон қондырғыларын кеңінен пайдалануда. Егістікке тыңайтқыштар мен пестицидтер беруде дрон пайдалану экономикалық тұрғыда тиімді. Сондықтан, біздің аймақта да осы тәжірибені енгізуді қолға алу қажет», – деді аймақ басшысы.Семинар-кеңес соңында Қытай инвесторлары өкілдерінің қатысуымен «Байқоңыр» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы» акционерлік қоғамының басқарма төрағасы Ғизат Әбілтай және «Сұңқар Эвижен Интернейшнл ЛТД» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің директоры Азат Бетекбаев өзара әріптестік орнатуды көздейтін құжатқа қол қойды. Аталған меморандум – ауыл шаруашылығын цифрландырудағы алғашқы қадам.Фото: Қызылорда облысы әкімінің баспасөз қызметі

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Мәдениет