<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>. Қызылжарма ауылдық мәдениет үйі жанынан құрылған «Қуаныш» әжелер ансамблінің құрылғанына биыл 10 жыл толады. Өнер жолындағы қадамын 2014 жылы бастаған ауыл әжелерінен құралған ансамбль өскелең ұрпаққа үлгі көрсету, қазақ өнерін жандандыру, ата-баба дәстүрін ұлағаттау мақсатында құрылған болатын. Өнер ұжымының құрамын Қызылжарма ауылдық округінде түрлі салада еңбек еткен 14 ақ жаулық аналар құрайды. Оның ішінде домбырашы – Бидаш Ермағамбетова, Мәдина Ералиеваның даусын сомдап, «Тірілген дауыс» деген атпен ауыл ішінде танылған Бибіхадиша Рахымжанова, әнші – Ұлбике Еділова, Гүлзада Еділова, Раушан Тәшенова, республикалық ақындар мүшайрасының жеңімпазы, ақын Гүлжан Тәшенова, баяншы Күміскүл Сәтбаева және дауыста ән салушы Гүлжан Иманғалиева, он саусағынан өнер тамған ісмер Сәнтай Нұрмаханова мен Сәуле Тайбекова, көмейіне бұлбұл ұялаған, диапазоны кең, ерекше дауыс иесі Кәмилә Жолаева, талантты әншілер Света Бикешова мен Ақманат Бекетова бар.&nbsp; – Он жылдан бері сахна төрінде өнер көрсетіп келеміз. Ән шырқап қана қоймай, қазақтың ұмыт болған салт-дәстүрін қайта жаңғыртудамыз. Бойында таланты бар әжелерімізді халық алдына шығарып, ұлттық өнерді дәріптеуді мақсат еттік. Ансамбльді құрарда артыма із қалдырғым келді. Көненің көзі, асылдың сынығы әжелерден топ құруды қолға алдым. Ауыл әкімінің орынбасары Смайлова Сәрсеннің ықпалымен ансамбльді құрдым. Талайы аяқ тартып, атымыздан ат үркитін дәрежеге жеттік, – дейді ансамбльдің жетекшісі Қуаныш Ахметқызы. Ансамбльдің атауын жетекшінің құрметіне «Қуаныш» деп әжелердің өзі атаған екен. Қуаныш Ахметқызы – халықтың сүйіктісіне айналған әнші, баяншы. Бақытын өнер мен өмірден тапқан батыр ана. Ұлттық нақышта оюланған аппақ шағаладай көйлек пен көздің жауын алған кимешекті ансамбль мүшесі Раушан Тәшенова тігеді екен. Әр концертке жарқырап жаңа киіммен және мерекелік әуенмен баратынын айтты. Ансамбль патриоттық, фольклорлық бағытта ән шырқап, Қуаныш Ахметқызы баянмен сүйемелдейді. Топта екінші дауыста орындай алатын жалғыз әжеміз – Гүлжан Тәшенова. Бүгінде ансамбльдің гимніне айналған «Қызылжарма ауылым» әні өз орындаушысын тапқан. Ансамбль ашылған жылы-ақ, Абай ауылында өткен «Дәстүрімнің бал қаймағы – әжелер» атты қалалық байқауда бақ сынап, ІІ орынды еншілеген. Алматыда өткен республикалық 55-90 жас аралығындағы ансамбльдер арасындағы байқаудан бас жүлде алса, өнерлі топтың екі мүшесі жеке дауыста ән шырқап, жүлделі орын алған. «Ел іші – өнер кеніші» байқауында 3 жыл қатарынан бас жүлдені бермей келеді. Ал наурыз айында «Асыл ана – келінге пана» атты қалалық байқауда ансамбль мүшесі Ермағанбетова Бидаш келіні Бекболатқызы Айым екеуі қатысып, І орынды иеленген. «Қарттарын қадірлеген ел ардақты» атты қалалық әжелер байқауында Нұрмаханова Сәнтай І орын алып, көш бастаған. 2016 жылы ансамбль мүшесі, өнерлі әжелеріміз Иманғалиева Гүлжан немересі Бақтыбай Айыммен, Ермағамбетова Бидаш немересі Талғат Бексұлтанмен, Еділова Ұлбике немересі Өмірсерік Ақеркемен бірге «Әжем айтқан ертегі» байқауында бақ сынап, қоржынын жүлдеге толтырған. – Сарыағаш шипажайында ем қабылдап жүргенмін. «Әжем айтқан ертегі» байқауын «Гәкку» арнасы беріп жатыр екен. Сол байқауға қатысқан өзімді және ансамбль мүшелерін көріп қатты қуандым. Сарыағаш қаласында жүріп теледидардан ансамблімізді бүкіл Қазақстан тамашалағанына дән ризамын, – деді Ұлбике Еділова. Ансамбльдегі әжелер бала кезінен әнші болуды армандап, алпысты алқымдаған шағында армандары орындалған. Қаннан дарып, бойға сіңген қоңыр дауыс иелері сыңғырлаған үнімен көптің көзайымына айналып жүр. Ансамбльді ешкім қаржыландырмаса да өз күштерімен аяққа тұрған. Қаладағы кей мерекелік жиынның салтанатын «Қуаныш» әжелер ансамблі ашады екен. Әжелер ансамблінің мүшелері айтқандай, Қырымбек Көшербаев аймақ басшысы болған кезде өнерлі топтың өлеңін талай тыңдаған. – Әжелеріміз өнегелі ене, ардақты әже атанып, бір-бір шаңырақтың ұйытқысы, ақыл айтар ақ жаулықты анасы атанып отыр. Жастары жетпіске таяса да, белсенділігіне тәнтіміз. Ұлттық өнерімізді өрбітіп, төрімізге шығарып келеді. Әрқайсысымен мақтанамын, – деді ансамбль жетекшісі. «Қуаныш» әжелер ансамблінің 11 сәуір күні Асқар Тоқмағамбетов атындағы мәдениет үйінде «Биыл бізге – 10 жыл» атты шығармашылық кеші өтеді. Ұлттық нақышта сахнаға сән берген, көрерменге әр берген, тыңдаушыға нәр берген ақ кимешек киген әжелеріміз қазақ анасының болмысын ашып тұрғандай. &nbsp;

Қызылжарма: «Қуаныш» әжелер ансамбліне 10 жыл 

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>.&nbsp; Мүмкіндігі шектеулі азаматтарды қоғамға бейімдеу, баырнша қолайлы жағдай жасау бүгінгі күннің басты талабына айналған. Қалада мүмкіндігі шектеулі жандардың басын қосқан бірлестіктер баршылық. Олар осы бірлестіктер арқылы өз қалауындағы іспен айналысып, қоғамдағы орнын қалыптастыруда.&nbsp;Жуырда қала әкімі Серік Қожаниязов жұмыс барысымен мүмкіндігі шектеулі жандардың мұң-мұқтажын, әлеуметік мәселелерін тыңдау, мақсатында аталған бірлестіктердің жұмысымен танысқан еді. Соның бірі - «Қазақ саңыраулар қоғамының»&nbsp; облыстық филиалы. Айта кетейік, саңыраулар қоғамы естуі бойынша мүгедектігі бар адамдармен жұмыс істеу арқылы олардың өтінішін тыңдап, заңды құқығын қорғауды және әлеуметтік оңалтуды жүзеге асырады.&nbsp;Мүгедектігі бар жандарды қоғамдық өмірге бейімдейді.Бүгінде «Қазақ саңыраулар қоғамының» облыстық филиалына қарасты 187 мүгедек болса, оған ымдау тілінің 17 маманы қызмет көрсетеді. Биыл&nbsp;қоғамдық бірлестік 10 мүмкіндігі шектеулі жанды жұмыспен қамтыған. Қоғамдық бірлестік төрайымы Алтынкүл Аяпова басқа ортадан келген адамдар есту қабілеті нашар адамдармен жұмыс істей алмайтынын айтады. Бүгінде мемлекеттен әр есту қабілеті нашар жанға 220 000 теңге жәрдемақы беріледі. Десе де мұндағы азаматтардың қолынан біршама іс келеді. Алайда олар өз бетінше әрекет етуге қаржы тапшылығы қолбайлау екендігін айтады. Сондықтан жиһаз жасауға және тағы басқа жұмыстарды атқаруға құрылыс заттарын алып берсе дейді.Мүмкіндігі шектеулі жандардың басын қосқан тағы бір орта – «қазақ соқырлар қоғамы»&nbsp; қоғамдық бірлестігі. Мемлекет тапсырмасымен бүгінде көзі нашар көретін азаматтарға&nbsp;әлеуметтік оңалту жүзеге асы¬рылып келеді.&nbsp; Биыл қоғамдық бірлестік 20 мүгедектігі бар адамды жұмыспен қамтыған.Айта кетейік, қазақ соқырлар қоғамының оқу өндірістік кәсіпорны 1941 жылы ашылған. Кеңес одағы кезінде түйреуіш, әскери киімге ілгек, қағаз қалта, қойын дәптер және мақтадан төсеніш матрас тігілген. Арал тұз комбинаты мен облыс орталығындағы аяқ киім фабрикасында қатырма қағаздан қалта мен қорапша жасалған. Сонымен қатар үй әктейтін&nbsp; щетка мен аяқ киім щеткасы, шыны құтының қақпағы өндірілген.&nbsp;Қазіргі кезде бұл өндірістен тек қана тігін цехы жұмыс істеп тұр. Кәсіпорында көзі нашар көретін мүгедектігі бар адамдар жұмыс істейді . Биыл қоғамдық жұмысқа 24 адам қабылданса,&nbsp; оның 15-і ерекше жандар. Бұл кәсіпте көз майын тамызып құрақ құрап, тігін тігіп отырған жандардың бір қалауы – қаламыздағы аурухана, бала-бақшалар&nbsp;өздеріне&nbsp; тапсырыс беріп,&nbsp; кәсіптерін жүргізсе дейді.&nbsp;«Қызылорда қалалық мүгедектер қоғамы» қоғамдық бірлестігі – қала аумағында тұратын мүгедектігі бар адамдарды әлеуметтендіруді жүзеге асыратын мекеме. Сонымен қатар олардың құқығын қорғап, мәселесін шешуге көмектеседі. Мәселен, мекеме көмегімен 14 мүгедектігі бар адам қоғамдық жұмысқа қабылданған.Қаламыздағы мүмкіндігі шектеулі жан¬дар өздерінің шексіз мүмкіндігі барын дәлелдеп келеді. Зағип жандар құрақ құрап, матрас тігіп жатса, есту қабілеті нашар жандар құрылысқа бейім.&nbsp; Армандары қоғамға пайдамыз тисе дейді. Мүмкіндігі шектеулі болса да өз мүмкін¬дігін барынша көрсетіп отырған жандар көпке үлгі қыларлық.

Қызылорда: Мүмкіндігі шектеулі жандар көпке үлгі боларлық

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Былтыр Жалағаш аудандық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау басқармасының эпидемиялық мәні жоғары объектілердің біліктілік талаптарының сәйкестігін тексеруге 19 объекті жоспарланған, алайда дәлелді себептермен тексеру жүргізілмеген. Сондай-ақ былтыр 3 арыз-шағым, 1 прокурор талаптарына сәйкес жоспардан тыс тексеру жүргізіліп, 7 әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама толтырылған. ӘҚБТ хаттама негізінде 1 345 500 теңге көлемінде 6 айыппұл салынған. Оның төртеуі жеке тұлғаға тиесілі болса, қалғаны кәсіпкер, заңды және лауазымды тұлғалар еншісінде. Мұнан бөлек 1 лауазымды тұлғаға шара көруге сотқа материал берілді. Соттың шешімімен лауазымды тұлғаға 60 375 теңге айыппұл салынып, сот шешімімен объектінің жұмысын уақытша тоқтатуға ауданаралық экономикалық сотына материал ұсынылды. Бұл туралы басқарма басшысы Г.Айымбетова мәлімдеді.Басқарманың былтырғы жұмысын саралаған ол аудан тұрғындарының 99,2 пайызы орталықтандырылған ауыз су жүйесін, 0,8 пайызы жүйелендірілмеген ауыз суды пайдаланатынын айтады.&nbsp;– Ауыз су сапасы мемлекеттік бақылауында болып, су сынамаларына зертханалық зерттеулер жүргізіліп отырды. Жыл көлемінде &nbsp;санитарлық-химиялық зерттеуге 399 су сынамасы алынды, оның 37-сінен, яғни 9,2 пайызынан хлоридтер, құрғақ қалдық бойынша сәйкессіздік анықталды. Микробиологиялық зерттеуге 447 су сынамасы алынып, оның 17-сінен, яғни 3,8 пайызынан сынамадан термотолерантты, жалпы колиформды бактериялар және жалпы микробтық саны бойынша сәйкессіздік көрсетті. Орталықтандырылған сумен жабдықтау объектілерінде көктемде, күзде жуу тазалау және дезинфекциялау жұмыстары толығымен жүргізіліп, халық арасында су факторына байланысты аурушаңдық тіркелген &nbsp;жоқ. Мәдениет, Аққұм елді мекендерінде су тарату жүйесін, аулаішілік су тарату желісін кеңейту, тұтынушыларға су тарату желісінің, Жалағаш кенті «Ақтерек» учаскесіне су ұңғымалары және су жинау-тарату кешенінің құрылыстары жүргізіліп, Аққұм ауылында құрылыс аяқталып, іске қосылды, – деді ол.&nbsp;Ауданның бас санитары былтыр 4505 жедел респираторлы вирусты инфекциясы, 20 дерматофития, туберкулез, 13 нақтыланған жіті ішек инфекциясы, 9 нақтыланған қызылша, 6 энтеробиоз, 5 желшешек, 4 эхинококкоз, 3 тұмау, 2 бруцеллез, риккетсиоздар және 1 жағдайдан гименолепидиоз, лямблиоз, коронавирусты инфекциясы, педикулез, жедел әлсіз сал аурулары тіркелгенін жоққа шығармады. Бірақ 2023 жылы жұқпалы, аса қауіпті жұқпалы және паразиттік аурулардан өлім-жітім жағдайлары орын алмаған.&nbsp;– Жұқпалы, аса қауіпті жұқпалы және паразиттік аурулардың 2023 жылғы эпидемиялық жағдайы қанағаттанарлық болғанымен, кейбір жұқпалы аурулардың 2022 жылға қарағанда өсу тенденциясы байқалды. Атап айтсақ, ЖРВИ сырқаты 1,8 есеге, қызылша 9, туберкулез 4, эхинококкоз, риккетсиоз, бруцеллез аурулары 2 жағдайға көбейген. 2023 жылы КВИ, ЖІИ, Конго-Қырым гемморагиялық қызбасының сырқаттанушылық көрсеткіші төмендесе, сальмонеллез, вирусты гепатит, аскаридоз аурулары мүлдем тіркелген жоқ. Жұқпалы, аса қауіпті жұқпалы және паразиттік аурулардың алғашқы диагнозымен тіркелген барлық ошақтар, олармен байланыста болғандар және қоршаған ортаға зертханалық сынамалар алумен эпидемиологиялық тергеп-тексеру жұмыстары жүргізіліп, аурудың әрі қарай таралуын болдырмау мақсатында эпидемияға қарсы іс-шаралар ұйымдастырылды. Сонымен қатар ведомствааралық іс-шаралар қолға алынып, әрбір инфекциялық ауруларды бақылауға алуға бағытталған шаралар қабылданды, – деді басқарма басшысы.Брифингте Г.Айымбетова вакцинамен басқарылатын жұқпалы аурулардың алдын алу мақсатында ҚР жұқпалы ауруларға қарсы алдын ала егу шараларын жүргізу күнтізбесіне сәйкес жоспарлы егулер 2023 жылы 103 пайызға орындалғанын айтты. Сондай-ақ былтыр перзентханада 446 бала дүниеге келген. Туу көрсеткіш 2022 жылмен салыстырғанда 1,1 есеге азайған. Перзентханада туған нәрестелердің 97,9 пайызы ВГВ, 97,7 пайызы БЦЖ-ның алғашқы екпесімен қамтылған. Перзентханадағы алғашқы екпелерін алмаған 6 бала ВГВ, 12 бала БЦЖ екпесімен аймақтарда егілген.Ауданның бас санитары БАҚ өкілдерінің жұқпалы аурулардан сақтануға қатысты сауалын да жауапсыз қалдырмады.

Жалағашта жұқпалы аурулардың алдын алу шаралары жүйелі жүргізілуде

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Жалағаш аудандық сотында жұмыс қорытындысы бойынша БАҚ өкілдерінің қатысуымен өткен брифингте аудандық сот &nbsp;төрағасы Асылхан Мизанбаев 2023 жылдың 12 айында &nbsp;атқарылған жұмыс жайлы баяндады. &nbsp;Спикер азаматтық, әкімшілік, қылмыстық құқық бұзушылықтарға кеңінен тоқталып, аудандағы ахуалды да назардан тыс қалдырмады.Аудандық сот төрағасының айтуынша, былтыр барлығы 897 іс қаралып, аяқталған. Оның ішінде азаматтық құқық бұзушылыққа байланысты 466 іс, қылмыстық құқық бұзушылыққа байланысты 69 іс, әкімшілік құқық бұзушылыққа байланысты 362 іс қозғалса, 466 азаматтық іс қаралып, аяқталған. Яғни оның 44-іне сот бұйрығы қабылданып, 234-іне шешім шығарылып, 136 іс тоқтатылды. Бұдан бөлек соттың қарауына 2 іс жолданған. &nbsp;Асылхан Мизанбаев қаралған істердің ішінде өткен жылы ажырасу жағдайының аз болмағанын айтады. Мәселен, былтыр ауданда 72 неке бұзылған. Барлық істі қараған төрағаның айтуынша, оның көбісі жолдасы ішімдікке салынып, жұбайына тыныштық бермейтін жағдайлар. Көбіне татуластыруға ықпал жасап, ардагерлер мен әйелдер кеңесіне де жіберетіндігін жасырмады.– Ажырасуға қатысты мәселенің себептерінен гөрі сылтауға келеді деген дұрыс шығар. Рас, кейбір жағдайлар бар, жұбайының айтуынша, жолдасы ішімдікке салынып, тыныштық бермейді. Иә, мұндайда нәзік жандыларды түсінеміз. Біреудің қызын жар етіп алғаннан кейін ер азаматтар бойдағы жауапкершілікті еселеу керек. Ал кейбір жағдайлар болады, телефон ішіндегі блогерлер мен әртістердің өмірін сұрап, кикілжіңнің бәрін болмашыдан шығаратын. Жолдасына арқа сүйеп, оған демеу болудың орнына жолдасын төмен санайтын азаматшалар да кездеседі. Иә, ажырасуға шағым көптеп түсіп жатады. Екі жақтың сөзін тыңдап, шағымын қанағаттандыруға да болады. Бірақ бұлай жасай берсек, отбасы құндылығы қайда қалады? Иә, олар ақыл тоқтатқан ересектер, ал ортада қалған балалар ше, олардың кінәсі не? Сондықтан біз көп жағдайда әуелі оларды аудандағы ардагерлер мен әйелдер кеңесіне жібереміз. Кейбірі солардың ақылын тыңдап, райынан қайтып жатады. Ал кейбірі өкінішке орай алған бетінен қайтпай, тұрып алады, – дейді ол.Расында, қазір әлеуметтік желіде ұзақ отыратын жас отбасылар көп жағдайда өзгенің өміріне қызығумен болады. Отау құрудың мәнін де ұмытып, ортадағы балаға қарамай, жанжал шығаратындар да аз емес. Ал оны бірден ойландырмай, іс жүзінде ажыратып жіберу бәрінің қолынан келуі мүмкін, ал керісінше, татуластыруға амал жасап, ақыл айту – кез келгеннің қолынан келмейтін іс.Жалпы былтыр аудан бойынша жалпы 69 қылмыстық іс қаралып, аяқталған. Оның ішінде 37 іске үкім шығарылып, 26 іс тоқтатылып, оның 22-сі медиация тәртібімен татуласқан. Соттылығы бойынша 5 қылмыскер жолданып, 40 адам сотталған. Олардың ішінде қоғамдық жұмысқа тарту бойынша 4 азаматқа, бас бостандығын шектеу бойынша 15 азаматқа, бас бостандығынан айыру бойынша 15 азаматқа жаза түрлері тағайындалған. Сонымен қатар 2 кісіге айыппұл салып, 2 кісіге шартты жаза тағайындалды.&nbsp;Аудандық сот төрағасы аяқталған істердің санаттарына да жеке-жеке тоқталды. Ол бойынша жеңіл санаттағы қылмыс саны 9, ауырлығы орташа қылмыс саны 20, ауыр қылмыс саны 21, теріс қылық санатындағы қылмыс саны 19-ды құрайды.&nbsp;Аяқталған қылмыстық істердің ішінде қылмыс санаты бойынша ең көп қаралғаны алаяқтық пен ұрлық болған. Яғни ҚР ҚК-нің 190 бабы бойынша, алаяқтық жасаған – 4 іс, ҚК-нің 188-бабы, ұрлық, яғни бөтеннің мүлкін жасырын жымқырған – 17 іс, ҚР ҚК 187 бап, ұсақ-түйек жымқырған – 12 іс қаралған. Сот төрағасы «оңай олжаға кенелемін» деген халықтың ойының дұрыс еместігін де атап өтті. Әлеуметтік желіде көрсетілген «осынша ақша салсаң, осынша есе етіп қайтарып аласың» деген алаяқтардың алдамшы сөздеріне бой бермеу керектігін айтты.&nbsp;Айта кетейік, есірткі затын заңсыз егу, тасымалдау бойынша ауданда жалпы 7 іс қаралып, оған 7 адамның қатысы бары анықталған. Сот төрағасы үй ауласына есірткі егетіндердің көбейгенін де жасырмайды.&nbsp;– Қаралған әкімшілік құқық бұзушылық туралы істер бойынша 370 іс түскен, оның 362-сі аяқталған. 8 іс біріктіріліп, жаза тағайындалғаны 245 іс болды. Сондай-ақ 115 іс тоқтатылып, соттылығы бойынша 2 іс жолданды. Тараптардың татуласуына байланысты медиация тәртібімен 59 іс тоқтатылды. Жаза тағайындалғандары бойынша 133 айыппұл салынып, 16 ескерту жасалды. 95 қылмыскер қамаққа алынып, 1 азаматты көлік құралын басқару құқығынан айырды, – дейді Асылхан Мизанбаев.Әкімшілік құқық бұзушылықтың ең көп қаралған санаты бойынша көлік құралын алкогольді масаң күйде басқару болған. Яғни ол бойынша 22 іс қаралған. Сондай-ақ жеке бастың құқықтарына қол сұғатын, оның ішінде ұрып-соғу, отбасы-тұрмыстық қатынастарда тұратын адамды ұрып соғу бойынша 39 іс қаралып, 8 іс біріктірілген.Жалпы аталған есепті мерзімде сотпен азаматтық істер бойынша 2 қаулы, &nbsp;жекеше ұйғарым, қылмыстық іс бойынша 3 қаулы және әкімшілік құқық бұзушылық туралы істер бойынша 9 жеке қаулы қабылданған.Жиынды қорытындылаған сот төрағасы алдағы уақытта сот төрелігінің сапасын арттыруға, сот жүйесін нығайтуға барлық шаралар қолданылатынын атап өтіп, БАҚ өкілдерінің бірқатар сауалына жауап берді.

Жалағаш ауданы: Бір жылда 897 іс қаралған

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Аймақта Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлының жаңа президенттік мерзімдегі бірінші Жарлығы – «Ауылдық аумақтарды дамытудың 2023-2027 жылдарға арналған тұжырымдамасы» негізге алынып, оны іске асыруға басымдық берілген. Ауылдық елді мекендердің алдағы жоспарлары, өркендеу мүмкіндіктері қарастырылуда.&nbsp;Өткен жылы ауыл игілігі үшін мемлекеттік бюджеттен 18 млрд теңге қаржы берілді. «Ауыл – ел бесігі» жобасы аясында 47 елді мекенде 216 жобаны жүзеге асыруға 12 млрд 400 млн теңге бөлінді. Биыл бағдарлама аясында 11 млрд теңгеге 67 жоба межеленген.«Ауыл аманаты» бағдарламасы аясында 3 млрд теңгеге 404 жоба жүзеге асты. Биыл 6 млрд теңгеге жуық қаржыға 800-ден астам жоба жоспарланған. Өткен жылдан бері қолға алынған «Үлгілі елді мекен» жобасы аясында жеңімпаз 12 елді мекенге күнделікті ел тұрмысына қажетті заманауи үлгідегі 29 арнайы техника берілді. Тағы 12 ауылдық елді мекенге газ кіргізіліп, қазіргі кезде табиғи газдың игілігін пайдаланатын ауыл саны 34-ке жетті. Биыл 4 млрд теңгеге 12 елді мекенді «көгілдір отынмен» қамтамасыз етіледі. Мұның барлығы – ауылдардың, ондағы халықтың әл-ауқатын арттыру бағытында жасалған жұмыстар.Жалағаш ауданындағы Таң ауылдық округінің әлеуметтік-экономикалық жағдайы, ондағы кәсіпкерлік, ауыл шаруашылығы, құрылыс салаларын өркендетудің жолдары да бір ізге түскен. Бұл ауылға соңғы 5 жылда 2,4 млрд теңге қаражат бөлінді. Соның 1,3 млрд теңгесі демеушілік есебінен, яғни осы ауылдың тумасы, Еңбек Ері Имамзада Қуанышбайұлы өз қаржысын салған. Осылайша халықты тұрақты жұмыспен қамтып келеді.&nbsp;Өткен жылы Таңдағы бірқатар әлеуметтік нысандар мен автомобиль жолдарын жөндеуге жоба-сметалық құжаттар әзірленіп, бюджет есебінен қаржыландыруға ұсынылды. Биыл 4 жобаға облыстық бюджеттен 813,9 млн теңге бөлінді. Мәдениет үйін күрделі жөндеудің жоба-сметалық құжаттамасы мен эскиздік жобасын әзірлеуге Алматы, Түркістан қалаларындағы тәжірибелі сәулетші мамандар қатысты. Жоба құны – 377,4 млн теңге.&nbsp;Сондай-ақ «Таң-Жаңақоныс» автомобиль жолын қайта жаңғыртуға 287,6 млн теңге, «Таң-Самұрат» автомобиль жолын қайта жаңғыртуға 118,8 млн теңге, қосымша 1-ші су көтеру ұңғымасын қайта қазуға 30 млн теңге бөлінді. Ауылға кіреберістегі «Бозарық» каналының көпірін қайта жаңғыртуға және 4 көшені жарықтандыруға ЖСҚ әзірленіп, бюджеттік өтінімдер жолданды. Ішкі көшелерге ағымдағы жөндеу жұмыстары аудандық бюджет есебінен іске асырылады. Өндірістік ғимараттар мен «Таң LTD» ЖШС-ның демеушілігімен салынатын жаңа тұрғын үйлердің орналасатын орындары белгіленіп, эскиздік жобаға енгізілді.Мұнан бөлек биыл ҚР Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің «Ауылда, кентте, ауылдық округте жалға берілетін тұрғынжай салған жұмыс берушілердің шығындарын субсидиялау қағидаларын бекіту туралы» бұйрығы күшіне енді. Осы орайда Құрылыс комитеті кәсіпкердің тұрғын үй құрылысына кеткен шығындарының 50 пайызын субсидиялауға мүмкіндік бар екендігін хабарлады. Жұмыс аяқталған соң бюджеттік өтінімдер тапсырылады.«Батыс Еуропа – Батыс Қытай» автодәлізінен Таң ауылына кіреберіс жолдың бойына ағаш егу үшін облыстық табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы қажетті көшеттермен қамтамасыз етеді. Ал тал егу және су апару жұмыстарын «Таң LTD» ЖШС жүзеге асырады.Сонымен қатар «Ауыл аманаты» жобасы аясында құс өсіру жобасы пысықталды. Қазіргі уақытта 500 басқа арналған тауық шаруашылығын ашу бағытында жеке кәсіпкер Д.Доспановтың құжаттары әзірленді.

Жалағаш ауданы: Таңда тың жобалар жүзеге асады

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>.&nbsp; Үстіміздегі жылы Жаңақорған ауданында әлеуметтік желі алаяқтарының саны артып, қарапайым халық тығырыққа тіреліп отыр. Әлбетте, әлеуметтік желі адамдар арасында қарым-қатынас орнатудың ғана емес, ауқымды мәселелерді талқылауға, белгілі бір оқиға не құбылыс туралы қоғамдық пікір қалыптастыруға ықпалы зор үлкен күшке айналып отыр. Ақпарат ғасыры саналатын мына заманда басқаша болуы мүмкін де емес сияқты. Дегенмен, интернетті осындай игі мақсаттардан бөлек, арам пиғылдарын жүзеге асыру үшін пайдаланатындар да кездесіп жатады.Мәселен, аудан тұрғыны 28 жастағы көпбалалы ана айналдырған 5 айдың ішінде он миллион теңге қарызға шырмалыпты. Бұған әлеуметтік желідегі онлайн ойын себеп болған. Бала күтіміне байланысты үйде отырған ана әккі айлакерлердің құрығына түскенін өзі де білмеген. Әуелі 1000 теңге салып, оны 10 000 мың етіп еселеп алып, біртебірте көбейте берген. Ақыры солардың кеңесімен өзі қарыздар болып, оны төлеу үшін бірнеше банктен өзінің және бауырларының атынан несие алып, өзгелерді де қиындықта қалдырған көрінеді. Мұндай оқиға бұл бір ғана емес келіндер арасында тым терең тамырлап бара жатқаны қорқынышты. Бірі 1 000 000 миллион, енді бірі 15 000 000 миллион теңге қарызды мойынға іліп шарадай бастары шақшадай болып жүргендерін көру қандай ауыр. «Төрт баласын қиып тастап кеткен, үйден шығып іс-түссіз кеткен «безбүйректіктің» сыры осында, бәлкім.Расымен де, инстаграм желісінде онлайн ойындар арқылы ақша табуға шақыратын жарнамалар көбейді. Кәдімгі ел алдында жүрген блогерлер қайта-қайта жарнама жасап, шынайы көмектесетінін алға тартады. Мысалы, «Достар, мен бүгін онлайн ойнап, 84 мың теңге ұтып алдым. Сақтап алыңыздар деп сілтемесін бөлісіп жатырмын» дейтін жанашырлар көп. Сонымен әлгі блогерлер жарнамалап жүрген сілтемеге өтіп көрдік. «Вулкан» онлайн казиносына қош келдіңіз деген экранда «Джекпот ұту» тетігін бастық. Әрмен қарай тіркелуге 3 мың теңге салу керек. Артынша, бірнеше ойын түрі шығады. Ол жерде арнайы алгоритм жұмыс істейді. Яғни үш ұтыс, одан ұтылыс дегендей қайталанып тұрады. Ұтқан күннің өзінде ұтысыңызды дереу картаңызға салмайды. Бір тәулік кетуі мүмкін. Ал құмар ойынын ойнайтындар берілгіш екені анық. Сондықтан ұтқанын да түгел салып артық қыламын деп тыртық қылуы ғажап емес. Осылай ғаламтор желісінде алаяқтардың саны жыл сайын артып келеді. Ұялы телефоныңызға бейтаныс нөмірден қоңырау шалып, алаяқтар өте сенімді әрекет етіп, тіпті өте талғампаз азаматтарды да алдап кету дерегі жиі орын алуда. Оңай олжаға кенеліп, тер төгіп тапқан тиын-тебенін еселеп көбейтемін деген дәмемен жолбикеге алданып қалу ауылдағы ағайынды да әбіржітіп отыр. Осы ретте аудандық соттың кеңсе меңгерушісі Бибайым Нәлібаевамен тілдескен едік.&nbsp;<blockquote>– Соңғы уақыттары интернет алаяқтық өте көп. Бізге алаяқтардың құүрбанына айналған жандар өте көп келеді. Бірінен 1 миллион, бірінен 2 миллион алып тақырға отырғызған жағдайлар көп. Мемлекеттік грант алып беремін деп талайдың ақшасын қалтаға басқан алаяқ жәбірленушілерге жалпы құны 13 690 000 мың теңге мүліктік шығын келтірген. Күдіктінің кінәсі анықталып, 3 жылға мерзімге бас бостандығынан шектеу жазасы тағайындалды. Жалпы, бұндай алаяқтық істер ауданда аз болмай тұр, күннен күнге көбейіп жатыр, – дейді.</blockquote>Күнделікті өмірде ұялы телефонымызға әртүрлі хабарламалар мен нөмірлерден қоңырау шалып жатады. Біреулер күмәнді ақпараттан өзін алыс ұстаса, біреулер не айтса да сеніп, бармақ тістеп қалады. Сайып келгенде, сіз телефоныңызға келген кодты ешкімге айтпауға тиіссіз. Алаяқтар деректемелерді көрсеткен кезде клиенттің нөміріне жіберілген SMS-хабардағы кодты айтып беруді сұрайды. Алаяқтар кодты алғаннан кейін клиенттің интернет банкингтегі телефон нөмірін ауыстырады және шоттан ақшаны оңай алып алады. Бәлкiм, бiрiңiзге таныс, ендi бiрiңiзге таңсық болар. Бiрақ жұмыс iздеген кез келген адам бұл жүйенi жақсы бiледі. Өйткенi ғаламторда «жұмыс» деген хабарландырудың басым көпшiлiгi осы тектес. Бұл жайында аудандық полиция бөлімінің капитаны Ермұхамед Әбдраманов былай дейді.<blockquote>– Қазіргі таңда, ауданымызда ғаламтор арқылы жасалынатын алаяқтық қылмысы көбейген. Оның басқа алаяқтық қылмыстарынан ерекшелігі, олар интернетті пайдаланғандықтан халықаралық деңгейде таралуымен ерекшеленеді. Яғни, басқа елде, қалада, ауданда отырып екінші қала, аудандардағы адамдарды да қамти алады. Екіншіден интернет алаяқтар жасырын болып келеді. Яғни, олар жалған жеке және заңды тұлғалардың атынан жиі әрекет етеді. Қазіргі таңда, интернет желісін, оның ішінде инстаграм, фейзбук т.б. желілерді ашқанда көмек сұрау парақшалары көбейген. Алаяқтар осы парақшалардың көшірмелерін ашып, өздерінің реквизит номерлерін жазып қояды. Көмек көрсеткісі келген адамдар шынайы ашылған парақша екен деп ойлап алаяқтақтардың есепшотына ақша аудара бастайды. Сондықтанда қорларға ақша аудармас бұрын иелерімен сөйлесіп, аударылған есепшот номерін тексеріп алып қана көмек қолын созу керек. Ғаламторда, әлеуметтік желілерде әр түрлі заттар, киімкешектер, телефон, басқа да тұрмыстық бұйымдарды арзан бағада сатамыз деп жарнамалап жататындар бар. Олардың арасында шынымен интернет арқылы сауда саттық жасайтындармен қатар, алаяқтықпен айналысатындар да бар. Мысалы, соңғы үлгідегі ұялы телефондарды өтірік жарнамалап, тек 2-3 телефон ғана қалды, негізгі бағасы 500 000 теңге болса, өз бағасы 350 000400 000 теңгеге береміз деп адамдарды қызықтырады және сатып алушыларға «QIWI-әмиян (QIWI-кошелок)» арқылы ақша аудару керектігін айтады. Міне бұл банк арқылы емес QIWI-әмиянмен жасалынатын алаяқтықтың түрі. Көбінесе QIWI-әмияндардың номері шетелдерге тиесілі болып келеді. Қазіргі кезде тағы бір қылмыс түрі анықталуда. Яғни, уатсап әлеуметтік желісі арқылы бейтаныс бір номермен өзінің туысының фотосуретін қойып сол кісінің атынан хат жазысып отырғандай смс жіберіп, өзінің бір жағдайға ұшырап қалғанын, тез арада ақша аударып жіберуін сұрайды. Жәбірленуші оның фотосуретін көріп өзінің туысы екен деп ойлап айтқан номеріне ақша аударып жібереді. Ақшаны алған алаяқ бірден ұялы телефонды өшіріп тастайды. Ертесіне жәбірленуші өзінің туысына хабарласып не болғанын сұрағанда ешқандай ақша сұрамағанын, ондай ұялы байланыс номерін танымайтынын айтады. Осылай алаяқтық қылмысы жағдайлар бар. Интернет алаяқтықпен айналысатын адамдар қылмыстық жауапкершілікке тартылады. Олардың кінәсі дәлелденсе, 4000 айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл төлейді. Аса ірі мөлшерде алаяқтық жасаса, мүлкі тәркіленіп, 5 жылдан 10 жылға дейін бас бостандығынан айырылады. Өткен жылы 28 алаяқтық орын алған. Оның 4-і ашылмаған, 13 істің күдіктілері анықталған, 4 іс өндірісте. Бірақ мұндай интернет алаяқтықтың ашылуы қиынға соғып отыр. Өйткені оның әдістәсілдері күнбе-күн жаңаруда, хаккерлік механизм де сан құбылып отыруымен сан соқтырып кететіні жасырын емес. Сонымен қатар, ең бастысы, ешкімге банк шотыңызды толық нөмірін, құпия сөздерін беруге, айтуға міндетті емессіз, осыны ұмытпаңыздар, – дейді сала маманы.&nbsp;</blockquote>Одан бөлек, кейбір алаяқтар әлеуметтік желілердің бірінен жас қыздардың атынан парақша ашып, онда көркі көз қызықтыратын сұлулардың суретін салады. Сол аккаунттан жігіттерге достық ұсыныс жіберіп, әңгімеге тартады. Кісінің көңілін аударатын, қызықты посттар жазып, қалталы әрі жеңіл жүріске бір бүйрегі бұрып тұрады-ау деген азаматтардың жазбаларына үнемі пікір қалдырып жүреді. Жеке чатта әңгімелесуге қол жеткізгеннен соң арулар әлдебір себептермен «достарынан» ақша сұрай бастайды. Көп тараған себептердің бірі мынау: ғаламтордағы қылықты ару өзі сөйлесіп жүрген досы тұратын қалаға бір шаруалармен бармақ жоспары барын, бірақ жол жүруге біршама қаражат жетпей тұрғанын айтады. Қаражат «қолын байлаған» аруға мәрттігі ұстап көмектеспек болатындар да көп. Алаяққа керегі де осы. Ал, алданған жомарт таныс та бейтаныс істүссіз ғайып болғанда ғана алданғанын түсінеді. Сонымен қатар қайырымдылық акцияларын ұйымдастыру арқылы ақша табуға машықтанып алғандар да аз емес екен. Бұл да әлеуметтік желідегі алаяқтықтың кең тараған түрі. Мұнда ауыр дертке шалдыққан, шаңырағында қайғылы жағдай болып, қаражатсыз қалған адамдар мен отбасылар туралы жариялап, елден көмек сұрайды. Ұсынылған күмәнді есеп-шоттар мен электронды әмияндарға ойланбастан ақша аудара салатындар болмаса, ондай алаяқтар туралы да айтпас едік...&nbsp;«Сыныптастар бас қосады. Ақшаны мен жинап жатырмын», «Телефонымда бірлік бітіп қалды, қаланың сыртында жүр ем. Ақша салшы» деген сылтаулармен оңай пайда тапқысы келетіндерді күнде көріп жүрміз. Тіпті, ондайларға мән бермейтін де болғанбыз. Ал, енді жоғарыда аталған алаяқтықтарға тап болмас үшін әрбір әлеуметтік қолданушылардан барынша сақтық талап етіледі. «Жаңа таныстармен» мұқият тексермей, ортақ таныстардың бар-жоқтығына көз жеткізбей сұхбаттаспауға, аса қажет болмаса жеке өміріңізге қатысты суреттер, бейнежазбаларды әлеуметтік желіге жарияламауға, «сырластарыңызбен» құрған сұхбаттарды ізін суытпай өшіріп отыруға тырысыңыз. Ең бастысы, ел аузында ертеден келе жатқан «сақтансаң – сақтайды!» деген тәмсіл әлеуметтік желіні де айналып өтпейтінін есте сақтаңыз.Фото: Нұрболат Нұржаубай

Жаңақорғанда әлеуметтік желі алаяқтары көбейді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Еліміздегі құрылыс нарығы қазіргідей қарқынды дамыған тұста заманауи құрылыс материалдарынан жасалған отандық өнім жетіспеушілігі айқын көрініп отыр. KazDataInsider порталының мәліметтеріне сүйенсек, жалпы отандық өндірушілердің 15 пайызы құрылыс материалдарын шығарумен айналысады. Дегенмен бұл Еуразиялық экономикалық одаққа мүше ел үшін тым аз көрсеткіш. Ахуалды өзгертудің ең тиімді жолы – инновациялық, бәсекеге қабілетті өнім әзірлеу және импорттың орнын басатын өнім өндірісін жолға қою.Шиелі ауданы ерекше кәсіппен айналысатын кәсіпкерлерден кенде емес. Соның ішінде тәуекелге бел байлап, уақытты босқа өткізбеуге тырысқан жастардың легі жасаған еңбектің еш кетпейтінін түсінеді. Солардың бірі – Қылышбек Айтбай. Ол бүгінде үйдің қасбетін әрлейтін фибробетон өнімдерін шығаратын цех ашып, өз ісін дөңгелетіп отырған жас кәсіпкер.25 жастағы Ортақшылдың жігітін көрші аудандардан ғана емес, түркістандықтар да жиі іздеп келеді. Ескіні жаңа, сұрықсыз ғимараттарды ажарландыра түсетін түрлі-түсті панель жабындыларға расында сұраныс жоғары. Алайда есік алдынан басталған шағын кәсібі көп сұранысты қанағаттандыруға қауқарлы емес. Енді ғана өрлей бастаған кәсібін өркенкетуді ойлаған Қылышбек алдағы уақытта аудан орталығынан үлкен цех ашуды жоспарлап отыр.<blockquote>– Қазіргі таңда Ортақшылдағы цехта 2 адам, кент ішінде 4 адамды жұмыспен қамтып отырмын. Бұл кәсіпті өткен жылдың тамыз айынан бастадым. Осы уақыт ішінде 25 нысанды фибробетонмен қаптап шықтық. Материалдың бағасы – 2500 теңге. Өнім сапалы шығу үшін құрамындағы заттарға баса мән беремін. Фибробетонның жарамдылық мерзімі – 30 жыл, – дейді кәсіпкер.</blockquote>Сәт сайын бір жаңалық шығатын қазіргі заманда ерекше кәсіп ойлап табу қиын-ақ. Ал шығарған өнімді өткізу тағы бар. Ортақшылдық Қылышбек Мәжитұлы бұл мәселенің барлығын алдын ала саралап, халыққа қажетті дүниені сараптаған. Осылайша жаңа кәсіп ашып, өз ісін өрге домалатуда. Бұйырса Шиеліден үлкен құрылыс цехы ашылса, ауданның да әлеуеті арта түсер ме еді...

Шиеліде фибробетон өнімі шығады 

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Кеше Қармақшы ауданында көктемнің алғашқы күні 1 наурыз – Алғыс айту күніне арналған мерекелік іс-шара өтті. Шарада аудан әкімі Жандос Еркінбек арнайы құттықтауын жеткізіп, шынайы алғысын білдірді.<blockquote>«Алғыс айту күні – қиын кезеңді бірге еңсеріп, Тәуелсіз Қазақстанды құру жолында қажырлы еңбек еткен еліміздің барлық азаматтарының бір-біріне құрмет білдіретін уақыты. Осынау мерейлі мерекеде ауданымыздың әлеуметтік-экономикалық және мәдени-рухани дамуына, ауданның санитарлық тазалығына, электр энергиясының үзіліссіз жұмыс істеуіне, табиғи газдын тоқтамауына елеулі үлес қосып жүрген барша азаматтарға шынайы ризашылығымды білдіремін», – деді Жандос Еркінбекұлы.</blockquote>Сондай-ақ, аудан басшысы ақпан айында Төретам кентіндегі тұрғын үйдің шатырынан шыққан отты байқап, жедел әрекет етіп сол үйдің тұрғындарын ескертіп, өрт сөндіру бөліміне хабар берген Жанқожа батыр атындағы №269 орта мектебінің 10 сынып окушылары Алимжан Қуатбаев пен Азамат Құдайбергеновтың ерліктерін ерекше атап өтті.Мерекелік шара барысында еңбек адамдарына, тазалықшыларға, коммуналдық сала қызметкерлеріне, қоғамдық көлік жүргізушілеріне, құқық қорғау органдарының қызметкерлері мен еріктілерге аудан әкімінің алғыс хаттары табысталды.

Қармақшыда «Алғыс айту күні» аталып өтілді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>. Академик Досмұхамед Кішібеков бір жазбасында «Ел аузында Шиелі әулиелі жер деп аталған. Оның екі себебі болған. Біріншіден, бұл жерде жабайы ақ шеңгел, шие өскен. Ондай жерді ел әулиелі деп ұққан. Екіншіден, мұнда екі ескі қорым бар. Шиелінің батысындағы қорым «Оқшы ата», ал шығысындағы «Сунақ ата». Ел ішінде қадірлі азаматтар дүние салса, оны сол қорымдарға апарып, жерлейтін болған, «Оқшы ата» қорымында «Асан ата» зираты бар. Оны ел тарихтағы «Асан ата» деп жориды. Шиелінің ерекшелігін ел осы екі әулие атамен байланыстырады. Сонымен, Шиелі есімі бір замандардағы жабайы шие өскен әулиелі жер деген ұғымнан туындаған болса керек» деп ой қозғапты.Расында, тоқымдай жерінде тоқсан түрлі шөп өсетін көк майса мекеннің түйір құмында да құнар бар. Сондықтан болар ырысты өлкеден күрішті мекенге айналды. «Шиелінің тәтті қауыны тілді ояды» деп тамсанып отырады өзгелер. Ендігі жерде ауданға кірген сәтте жол бойында қып-қызыл шие ағаштары жайқалып тұрса, келген қонақтың көзі сүйсініп, жүрген адамға сая болмай ма? Бір айдан астам уақытты еңсерсек көктем де келіп жетеді. Яғни, көшет егу науқаны басталады. Мәселен, өткен жылы 1000 түп көшет отырғызылса, 2022 жылы қарағаш, сән ағашы, терек, үйеңкі, шаған, қарағай сияқты жасыл екпелерге басымдық берілді. Сондай-ақ, Шиелінің шырайын арттыратын шыршалар да егілді. Алайда, ақ шатырмен қоршалған сол шыршалар шымылдықтан шықпады. Шиеліге жерсінбеді.2020-2021 жылы «Ағаш отырғызу күні» акциясында 1000 көшет отырғызылып, оған 95 адам қатысқан. Жаз айларында А.Яссауи, И.Әбдікәрімов көшелерінің бойына 2,5 мың түп ағаш көшеттері отырғызылған екен. Ал 2019 жылы сәуір айында 1000 көшет егіліп, дәл осы И.Әбдікәрімов көшесі бойына 150 түп жеміс отырғызылған. Тіпті 2018 жылы бір ғана Шиелі ауданында 30 мың түп көшет егілген. «Осынша түп көшет егілгенде Шиелі қазір жасыл желекке оралған, экологиялық проблемалардан арылған шаһарға айналуы тиіс емес пе?» деген заңды сұрақ туады, әрине. Мүмкін біз ағашты егуін егіп, оның күтіміне мән бермейтін шығармыз? Әлде қандай ағаштарды егуге болады? Осы сынды мәселелерді ескермейміз бе, әйтеуір көп көшет көктеместен күйіп кетті.Ал биыл көшет отырғызу науқанында шие ағашына басымдық берсек қалай болады? Шиелі атына заты сай әдемі шиесі мол мекенге айналса нұр үстіне нұр емес пе? Осы ұсынысты ағаш күтімі жөнінде гидротехник Әлияр Сейітовке де айтқан болатынбыз. – Бұл өте жақсы ұсыныс. Шие талы – жемісті, өсімді болып келеді. Ол 4-5 жылда түбінен көшет беріп, өздігінен көбейеді. Аппақ гүлі көрік беріп, жұпар иісі аңқып шығады. Шие көшеті жаңа айтып өткенімдей, т е з жетіледі. Лезде тоғайға айналады. Ең бастысы бастапқы 1-2 жылда жақсы күтім жасаса болғаны, – дейді білікті бағбан. Жеміс ағашын отырғызудың тағы бір тиімді тұсы – жемісі. Шиелінің босағасын аттағаннан бастап самсап тұрған шиені қайтеміз демеңіз. Тіпті, сол көшеттерді күтіп баптауды 1 маманға жүктеуге де болады. Жерсініп, жеміс берген сол көшеттердің әрбірін аудан тұрғындарына ақыға беруге болады. Мысалы, 1&nbsp;жеміс ағашын 1 адамға 3000 теңгеге беріп, сындырмай, тек жемісін жиып-теріп ал десек те болады. Тіпті, ауданнан шие тосабын, табиғи шиеден жасалған сусындарды шығаруға да мүмкіндік туады.Осылайша Шиелі шиесі көп өңір ғана емес, өзінің өнімін брендке айналдыратын әлеуетке де ие болар ма еді. Міне, көшет еккенде артында осыншама үлкен жауапкершілік барын сезіне білсек. Ауданды оттегімен қамтамасыз етіп, 80 мың халыққа таза ауа сыйлаймын деп ұғыну керек. Олай болмаған жағдайда, бұл да жылда егілген көшеттердей қурап қала бермек. Өйткені, күтімсіз көшет көгермейді. Қазақта «Аузы күйген үрлеп ішеді» деген тәмсіл бар. Ендеше, соңғы 5-6 жылда егілген 50 мыңға жуық түп көшеттің көктемеуінде кеткен қателікті биыл қайталамау керек шығар. «Істің басы – ниет». Ниет болса, тақыр жерді де гүлдендіруге болады.

Шиеліде шие өсе ме?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қаланың сәулеті мен ажарын айшықтап тұратын басты бейнелі көріністі осы жолдың жайы екені жасырын емес. Сән-салтанатынан бөлек, қатынастың қолайлылығы мен тұрғындардың қауіпсіздігі және көлік қозғалысының икемділігі де жайлы жолдың көмегінен болары анық. Олай болса, аудандағы қала көшелерінің жолдары мәселесі төңірегінде істеліп жатқан жұмыстарға тоқтала өтейік.Ел көріп, біліп отыр. Тұрғындардың өтінішін орындау мақсатында биыл қала көшелерінің жолдарын жаңарту бағытындағы жұмыстар басталып кетті. Нақтырақ тоқталар болсақ, Ә.Сатаев, Төле би, С.Мұқанов, Ж.Тәжімбет, Ә.Жұбаниязов пен Б.Майлин, Ғ.Мүсірепов көшелерін асфальттау жұмыстары басталып кетті. Республикалық және облыстық бюджеттен қаржыландырылатын бұл жоба көше тұрғындарына үлкен қуаныш сыйлады. Мұны тас жол төселгелі жатқан көшелердің тұрғындарының сөзінен анық аңғарамыз.<blockquote>«Адам болған үстіне бола түссе дейді ғой. Бізде де жолы жаңарған көшелерді көргенде «бізге де осындай жол салынса» деп қызыға қарайтынбыз. Былтыр осы біз тұратын көшелер асфальтталады дегенді естігенде қуанғанымызды жасырмаймыз. Бірақ биыл қар кетіп, жер икемге келе бастағаннан көшелерді тегістеп, жұмыстың басталғаны шаттығымызды еселеп тастады. Қуануға себеп те жоқ емес. Қыс кетіп, қар ерігенде, жаңбыр көп жауған кездерде көшенің басынан аяғына қарай өту мұң болатын. Ортаға жиналған судан көлік қатынасы болмайтын. Тіпті өз көліктерін үйіне жеткізе алмай, көшеге қойып кететін кездер де болады. Енді міне осы қиындықтың бәрі артта қалды. Істеліп жатқан бұл жұмыс үшін бірінші кезекте аудан басшысына алғысымыз шексіз. Халықтың пікірімен санасып, қолайлы жағдай жасап отырған атқарушы биліктің жұмысын оң бағалаймыз», – дейді.</blockquote>Айта кетейік, «Арал жолдары» және «Арал құрылысы» мекемелеріне тапсырылған жұмыс ауқымды. Жоғарыда аталған 6 көшеге толықтай асфальт төселсе, Б.Майлин, Ғ.Мүсірепов көшелеріндегі жолдың жанынан жаяу жүргіншілер жолы да салынатын болады. Бұл жұмыстар жыл көлемінде толықтай аяқталып, халық игілігіне берілмек.&nbsp;«Жол – ол өмір» деген шетелдіктердің сөзін еске түсірер болсақ, біздегі сапалы жол жақсы өмірдің айғағы болмақ. Сондықтан мердігерлер де бірінші кезекте тұрғындарға жайлы өмірді қамтамасыз етуді ойлап, сапаға мән берсе дейміз.

Аралда көшелер асфальтталуда

Аралда 4 жайлы мектеп салынады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Наннан құдіретті не бар? Бір замандары «Нан болса, ән де болады» дедік. Бұл ақиқат сөз еді. Әлемде бір үзім нанға зар болып отырған миллиондар аз ба? Айлығы шайлығына жетпей, қалт-құлт етіп бір үзім нан үшін базар жағалап жүргендер өзімізде де баршылық емес пе? Олар жанының қадірін білмесе де, нанның қадірін жақсы түсінеді. Біз бұл арада жасып жүргендерді ғана емес, асып ішіп, тасып жүргендердің нанды аяқ асты ете бастағанын да меңзеп отырмыз.Қазір әлеуметтік желі арқылы әркім өз базынасын әлемге жеткізе алады. Ол рас. Десек те, кейде бір мәселені көтергенде оның екінші тұсын ескере бермейміз. Мәселен, дүкендерде сатылатын 1 бөлке нанның салмағы қанша? Ал мемлекеттік стандартта нанның салмағы қанша грамм болуы керек? Шиелі кенті ардагерлер кеңесінің төрағасы Болат Күлімбет біраз уақыт бұрын өзінің фейсбук парақшасында нанға қатысты бір мәселе көтерген болатын. Аудан тұрғындарының талқысына түскен нанның бағасы мен қадірі жайында біз де толығырақ тарқатып көргенді жөн санадық. Сонымен Б.Күлімбет:&nbsp;<blockquote>– Мемлекеттік стандарт тек медициналық құралдарда ғана бар деп ойласам, олай емес барлық жерде бар екен. Мысалы, 1 бөлке нан мемлекеттік стандарт бойынша 620 грамм болуы керек болса, «Қазына» сауда орталығынан сатып алған 1 бөлке нан 370 грамм болып шықты. Әрине бұған дүкеннің еш қатысы жоқ. Мәселе наубайханада болып тұр. Биыл 2024 жылы кәсіпкерлерді тексермеу туралы мараторий 1 қаңтардан бастап тоқтатылды. Сіздің жеп отырған наныңызды салмағы қанша грамм? Наубайханашылар қандай уәж айтар екен? – деді.&nbsp;</blockquote>Алдымен дүкен сөрелеріндегі нан бағасын зерделедік. Кент орталығындағы бірнеше дүкенге бас сұғып, 1 бөлке нанның бағасы 110-115 теңгеден сатылып жатқанын білдік. Енді ардагердің сауалына жауап іздеп Тәуелсіздік көшесі бойындағы «Дархан» наубайханасына жол тарттық. Бізді Сұлтан Дәулет есімді азамат күтіп алды.&nbsp;<blockquote>– 1 бөлке нанның қамыр күйіндегі салмағы 420 грамм, ал піскен нан 380 грамм болады. Біз дүкендерге нанның 1 данасын 100 теңгеден жеткізіп береміз. Егер 1 нанның салмағы 620 грамм болуы керек болса, бізде нанды 200 теңгеден өткізуге тура келеді. Себебі мемлекеттен көрсетілетін жәрдем бойынша ұнды келісім шартпен СПК «Байқоңыр» арқылы 7800 теңгеден алатынбыз. Алайда ол ұннан жасалған нан піспейді, сапасы өте нашар. Халық ол нанды өзімізге қайтарып әкеліп берді. Сондықтан келісімшартты үзіп, 1 жылдан бері ұнды 10 500 теңгеден сатып алудамыз. Сондай-ақ 5 адамды жұмыспен қамтып отырмыз. Олардың айлық жалақысы 150-200 мыңның арасында. Одан бөлек жанар жағар май, жарық пен жылу, салықты қоссақ, наубайханашыға қалар табыс тиын-тебен ғана, – деді наубайханашы.&nbsp;Расында ас атасына балайтын нанның қандай еңбекпен дастархан басына келетінін кейде ескере бермейді екенбіз. Қазіргі таңда ауданда ірі 7 наубайхана бар. Мәселен, 50 келі 1 қап ұн 10 500 теңге болса, одан 130 нан шығады. Ал 130 дана нан 13 000 теңге болады. Одан наубайханаға 2500 теңге пайда қалады. Енді ол пайдасы әр дүкенге нан тасымалдайтын көлігінің жанар жағар майына, жұмысшылардың жалақысына, салық пен жылуына шашқанда қандай пайда қалмақ? Оны да ойламасқа болмайды.&nbsp;</blockquote><blockquote>– Менің наубайханада жұмыс істегеніме 20 жыл болыпты. Осыдан 20 жыл бұрын бір шөлмек минералды су 60 теңге, нанның бір бөлкесі 60 теңге болды. Ал қазір екеуінің арасындағы айырма жер мен көктей. Мәселен, су 500 теңге болса, нан бағасы – 110 теңге. Бұл – нанның қадірін түсірмей ме?. Қазір «ішкенің – алдыңда, ішпегенің – артыңданың» заманы. Бұрын жерге түскен нанның қиқымын теріп, қасиетті санасақ, қазір қоқыс жәшіктерінің жанынан өте қалсаң, жаның түршігеді. Жағалай шашылған – нан. Осыдан соң 5 теңге қосылса «нан қымбаттады» деп шуылдап жатамыз. Меніңше, нанның шынайы бағасы 150-200 теңгеден болуы керек. Сонда ғана нанның қадірін түсінетін шығармыз, – деді Жанар апай.&nbsp;</blockquote>Арзанның қадірі болмайтыны тәрізді, бидайдың бағасын өмір бойы төмен бағада ұстап тұру да ауыл шаруашылығын өркендетуге кері әсерін тигізері сөзсіз. Өйткені кез келген шаруа тер төгіп өсірген бидайын арзан бағаға бергісі келмейді. Бірақ лаж жоқ, баға сондай болған соң, нарықта белгіленген бағаға өткізуге мәжбүр.​​​Ал дала қосындағы тіршілік техникасыз бітпейді. Демек, техникаға кетер дизель отынының бағасы еткен еңбегіңнің жарымын соған жұмсауға алып келеді. Содан, жер тырнаған диқанның да қай бір шекесі шылқи қойсын?! Нан бағасы, мұның өзі – үлкен бір мәселе. Оның бағасы көтерілер болса, ауылдағы кәсіпкер бидайын қымбатқа өткізіп, жағдайын жақсартар еді, техника паркін жаңалар еді. Ал ауылдың жағдайының жақсарғаны – мемлекетіміздің жағдайының жақсарғаны. Енді бидай бағасы қымбат болса, оны сатқан ауылдағы ағайын біраз пайда табар еді. Демек, келесі жылы ол бидайды көбірек егуге мүдделі болады. Өнімнің көлемімен қатар, сапасын арттыруға тырысады. Ауылда жұмыс болса, жұмыссыз жүрген жастар да баруға ұмтылады. Шыны керек, бәріміз жиылып, қалаға үдере көшкеннен еш пайда жоқ. Ауылға тұрып, жұмысын істеп, малын өсіріп, егінін егіп отырса – нұр үстіне нұр емес пе?!&nbsp;Осы орайда аудандық ауыл шаруашылығы бөлімінің арнайы маманы Қасымхан Құрманалиевпен тілдескен едік. Маман «Ауданда ірі 7 наубайхана СПК «Байқоңырмен» келісімшартқа отыратын. Алайда 2023 жылдың мамыр айынан бастап барлық наубайхана әлеуметтік ұннан бас тартты. Ұн жол шығынымен 7400 теңгеге келеді. Бірақ әлеуметтік ұннан жасалған нан дұрыс піспей, тұрғындардан көп шағым түскендіктен келісім шарт толық үзілді» деп наубайханашылардың сөзін растады. Ал кент тұрғындарының бірі «Нан бағасын қымбаттатуға қарсымын. Өйткені тұрмысы төмен отбасылардың қалтасына салмақ түседі» десе, енді бірі «Бидайдан жасалған ащы судың 1 құтысы 1000 теңгеден кем емес, дәл сол бидайдан жасалған нан неге арзан болуы керек. Қымбаттасын! Ел қадірін білсін!» десті.&nbsp;Расында, тоқшылықтың мәуесін тарылтып алмайық Дамыған елдердің озық тәжірибесін негізге алсақ, Алманияда күнделікті 3 мыңнан астам түрлі нан мен тоқаш пісіріліп, сатылады екен. Елдегі орташа көрсеткіш бойынша бір неміс отбасы жылына 42,4 кило нан тұтынады. Мәселен, Штутгарт қаласында багеттер теңгеге шаққанда – 1 500 теңге. Германиялықтарда ұзақ жылдар бойы наубайшы мамандығы кеңінен өріс алды. Қазіргі таңда неміс наубайшылары өнімдерін әлеуметтік желілер мен көрмелерде жиі жарнамалап жүр. Сөйтіп, кәсіби дағдыларын жетілдіріп, көпшіліктің қалауындағы өнімді ұсынуға тырысады. Алманиялықтардың ас атасына деген сүйіспеншілігі жыл сайын артпаса, кеміген емес. Сол себепті бұл елде нан-тоқаш өнімдерінің 3200 түрі бар. Осыған байланысты мемлекеттің қолдауымен «Неміс нан институты» құрылып, тоқсан сайын арнайы бақылау жүргізіліп тұрады екен. Ал Күншығыс елінде күріш тағамы негізгі өнім болғанымен, кейінгі кездері Батыс иіріміне бет бұрғанын аңғаруға болады. Мәселен, жергілікті тұрғындар дүкен сөрелеріндегі француз багеттері мен америкалық тостерлерді жиі сатып алады. Осы орайда бір нанның бағасы иенге шаққанда – 610 теңге болады екен. Осылайша әлемдік тәжірибенің өзі ас атасына деген құрметтің қандай болатынын аңғартып отыр. Ал біз де ше?&nbsp;Туған күнде тәтті тортты бетке ұрып, бүтін нанды қоқысқа тастаймыз. Тіпті әлеуметтік желіде тренд қуам деп нанды табан асты етіп жатқан жасөспірімдердің ісі ше? «Алты жыл аш жүрсең де, ата салтыңды ұмытпа» деген текті қазақтың ұрпағымыз. Қашанда үлкеннің ғибратын құлаққа ілеміз. Олай болса, нанға зар болғандар мен нантепкі жасап жүргендердің «тірлігін» жұрт болып жұмылып айта алсақ, қане. «Нан қалдығын енді қайда тастаймыз?» дейтіндер де табылар. Көбіне мұрты бұзылмаған тоқаштар көгеріп, үлкен дүкендер мен мейрамханалардан шығады. Мүмкін нан қалдығын жинап, фермермен келісімге келіп, соларға берсе, қасиетті нан қара жерде жатпас па еді? Нан қадірі – жан қадірінен кем емес дегенді әр азамат түсінсе, кіндігінен тараған ұл-қызына ұқтырса, иманды іске ұйытқы болар ма еді? Ал нан бағасы сапасына сай болса қымбатсына қоймайтын шығармыз…

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Қоғам