Алқымнан қысқан несие немесе қызылордалықтар банктерге қанша қарыз?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қазір қоғамда погон тағу тек ер азаматқа ғана тән деген ұғым мүлде өзгерген. Өйткені, барлық салада әйелдер ерлермен қатар еңбек етіп келеді. Соның ішінде қылмыстық атқару жүйесінде абыройлы еңбек етіп, отбасына көңіл бөліп, көп баланың анасы атану да ерлікпен тең.Осы орайда Қызылорда облысы ҚАЖД-ға қарасты №68 мемлекеттік мекемесінде еңбек етіп жүрген погондағы аналар, қару асынған арулар Салтанат Темірланқызы Омарова және Әйгерім Сейілханқызы Ахметовамен оқырманды таныстырғанды жөн көріп отырмыз.Салтанат 2008 жылы Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетін тәмамдаған соң, ЗК-169/4 Тартоғай елді мекеніндегі қоныс колониясының арнайы есепке алу бөліміне жұмысқа орналасады. Он бес жылдан бері ҚАЖ саласында тегеурінді еңбек етіп жүрген өз ісінің жауапты да іскер маманы.<blockquote>– Менің түзеу мекемесінде қызмет атқарғаныма жолдасым қарсы болған жоқ. Ерте кетіп, кеш келетін қызметіме түсіністікпен қарайды. 2009 жылдан бері осы мекемеде жұмыс істеп келемін. Негізгі міндетім – мекеме қамауында отырғандарға әкелінген сәлемдемелерді жіті тексеру. Таңғы сегізден кешкі алтыға дейін күніне кем дегенде жүзге жуық сәлем-сауқат қабылданады. Тікемнен тік тұрып, әр келген затты мұқият қараймын. Тыйым салынған заттың өтіп кетпеуін қадағалаймын. Жұмыс барысы физикалық та, моральдық жағынан да денеге күш, санаға салмақ салады. Әйтсе де бұл шаршаудың бәрін үйге барғанда ұмытып кетемін. Өйткені отбасымда қамқор жарым, қылықтарымен сүйсінтер ұл-қыздарым бар. ҚАЖ қызметкері ретінде иығымдағы погонның салмағын сезініп, өзгелерге үлгі берер тұлға болуға талпынып келемін, – дейді старшина С.Омарова.</blockquote>Ал арнайы есепке алу бөлімінің есеп технигі Әйгерім Ахметова жары Берік Қазбековпен бірге осы салада 7 жылдан астам уақыттан бері қызмет атқарып келеді.Кезінде екеуі бөлімшеде бірге жұмыс істеген. Оларды табыстырған тергеу изоляторындағы қызмет барысы болатын. Әдепті Әйгерімнің әдемі әлемін таныған Берік өмірлік серігі болуға ұсыныс жасаған. Бүгінде үш баланың анасы атанған ол отбасы мен қызметінде үлгілі ару.<blockquote>– Іс-қағаздарымен жұмыс жасау аса жауапкершілікті талап етеді. Этап болған күндері ерте келіп, кеш кетесің. Ондай сәттерде үйдегі балаларыма қамқор болып отырған анам (енем) менің жоқтығымды білдірмейді. Жұмыстан кеш барсам да үй шаруасын тындырып, отбасыма көңіл бөлемін. Ұлттық дәстүрімізге сай, кішіпейілділік танытуға, әйелге тән нәзіктігімді сақтап жүруге иығымдағы погон әсерін тигізбейді, – дейді, әділет аға сержанты, үш баланың анасы Әйгерім Сейілханқызы.</blockquote>Шынында да аға сержант – өз ісінің білікті маманы. Қылмыстық атқару комитеті мен полиция басқармасы және ҚАЖ департаменті тарапынан бірнеше алғыс хаттармен марапатталған. Көркем мінезімен ұжым мен жақындарына сыйлы жан.Мұндай мекемеде жұмыс жасау нәзік жандарға әрине, оңай емес. Әйтсе де, Салтанат пен Әйгерім қатаң тәртіп пен нәзіктікке кәсібилікті үйлестіріп, ел тыныштығына үлес қосып келеді.Айта кетейік, бізді мекеменің мемлекеттік тіл аудармашысы Раушан Абдрахманова арнайы шақырып, қыздардың тынымсыз тірлігімен таныстырған еді. Ол қамауда отырғандармен тығыз жұмыс істеп, кітапхана жұмысын жүргізіп, түрлі мәдени шараларды жүйелі өткізіп отырады. Қызметкерлердің қызу жұмысын елге таныстыруда Раушанның еңбегі өлшеусіз.Батыр ару, батыр ана, батыр қызметкер атанып жүрген қазақтың өр болмысты қыздары қашанда құрметке лайық.&nbsp;

Тегеурінді еңбек еткен погондағы арулар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Қуанарлығы биыл Қазалы ауданы бұрын соңды болмаған үлкен құрылыс алаңына айналғалы тұр. Қазалы ауданы, Әйтеке би кентінде рухани орталық, спорт кешені, жайлы мектеп, Жанқожа батыр ауылында жайлы мектеп, Қожабақы және Бекарыстан би ауылдарында спорт кешендері, Майдакөл ауылында Мәдениет үйі салынды. Бес ауылға газдандыру жұмыстары басталады.Сөзбұйдаға айналған «Қарлаң» көпірі мен төрт жолақты жол құрылысы да аяқталады деп күтілуде. Осындай, қат-қабат мәселелердің тоғысқан ортасы Қазалы ауданына ел басқаруда мол тәжірибесі бар Шермағанбет Мейрамбек Зинабдинұлы әкім болып келгелі көркейту-көгалдандыру, тазалық сақтау шараларына аса мән беріп отырғанын көріп, біліп отырмыз. Сондықтан да, қозғап отырған тақырып төңірегінде аз кем пікір білдіруді жөн санадым.Бұл осыдан бес-алты жыл бұрын күндегі дағдыға айналған әдетім бойынша ерте тұрып, үй маңын тазалауға шықсам, көшеміздің жасы үлкен бір тұрғыны көше қиылысында тау болып жатқан қоқыс арасынан екі қапты алып, үйіне қарай сүйреп бара жатқанын көріп:Ау, не болды? – дедім.Енді көшеден қоқыс жинамайтын болыпты дегенді естідім. Мына қапшықтарды өзім тастап едім, ұят болар деп алып бара жатырмын,- деді. «Көргені жақсы көш бастайды» деген осы екен. Өнегелі іске риза болып, қуанып қалдым. Айтса-айтқандай, сол кездегі Қазалы ауданы, Әйтеке би кенті әкімінің орынбасары Қази Иманбаев, «Қазалы-Көркем Сервис» жауапкершілігі шектеулі серіктестік басшысы Дәулетбек Тұяқбаев, жергілікті полиция қызметі өкілінің қатысуымен көше тазалығына байланысты тұрғындармен кездесу өткізгенді. Онда қоршаған ортаның тазалығына мән беру жөнінде түсіндірме жасалды.Жиында, келешекте тұрмыстық қатты қалдықтарды кез келген жерге тастамай, тек арнаулы контейнер арқылы жиналатыны жеткізілді. Сол жолы көше комитетінің төрағасы да сайланды.Шынын айту керек, бұл бағытқа келгенде атқамінерлердің белбеуі сәл босаған. Түсіндіру, үгіт-насихат жұмысы өз дәрежесінде деуге болмайды. Көше комитетінің төрағасы тек қағаз жүзінде ғана тізімде тұр. Келешекте оларға сол аймақта тұратын тұрғындарды бес саусақтай біліп, өзінің сөзін жүргізе алатын сыйлы адамдарды таңдаған дұрыс болар дер едім.«Қазалы Көркем Сервис» жауапкершілігі шектеулі серіктестік басшысы Марат Тұяқбаев қарамағындағы 25 адаммен, «Автоцех» жауапкершілігі шектеулі серіктестік басшысы Камшат Ерекешова 36 адаммен Қазалы ауданы, Әйтеке би кентіндегі көркейту-көгалдандыру, санитарлық-тазалық жұмыстарын білек сыбана жүргізіп жүргенін де көріп жүрміз. Ескіні еске алмай, жаңа жадыңа түспейді. Кезінде, Сахи Шалбасов есімді азамат «Поскомхоз» мекемесінде басшы болып жүргенде, аудан басшысы кезекті бір жиналыста көше тазалығына қанағаттанбай ұрысысқанда Сәкең: «Біздің жұмыс сақал сияқты ғой, қазір алсаң, қазір қайта шығады»,&nbsp;- деген&nbsp;екен. Сол сияқты, Марат Тұяқбаев пен Камшат Ерекешованың бүгінгі тірлігі дәл осындай.Арамызда төңіректің тазалығын көше сыпырушының ғана міндеті деп ұғынатын санасы таяз адамдар да барына көз куәгер. Тазалық қашан да, өркениеттіліктің өлшемін аңғартады. Тұрғынның қандай екенін білу үшін үйінің айналасына қарау жеткілікті. Сондықтан, ауданның бүкіл тазалығын санаулы сыпырушыға артып қою дұрыс емес. Керісінше, оларға болысу ортақ борыш. Мұндайда әлеуметтік желіге құқықбұзушылықтарды салған адамды қолдар едім.Қазалы ауданы, Әйтеке би кенті жанынан құрылған жедел топ, жергілікті полиция өкілдерімен бірге рейд жұмысын жүргізіп келеді. 2023 жылы және үстіміздегі жылдың 2 айында қазалылықтардың ортақ пайдалану орындары, саябақтар, скверлер, көше қиылыстарында, белгіленбеген орындарға коммуналдық қалдықтарды тастау фактілері бойынша тәртіпсіздіктің жолын кесу мақсатында біршама іс атқарған. Өткен 2023 жыл ішінде полиция қызметкерлері 1363 аудан тұрғынын жауапқа тартып, 211 адамға 3639750 теңге көлемінде әкімшілік айыппұл салып өндірілген. Ал, қалған 1152 заң бұзушыға ескертумен шектелген. «Қамысты бос ұстасаң, қолыңды кеседі» деген. Жағдайдың ертең қайта сипат алмасына кім кепіл? Ал, үстіміздегі жылдың 2 айында 34 құқық бұзушылық анықталып, 664560 теңге айыппұл салынған екен.Сондай-ақ, Қазалы ауданы, Әйтеке би кентінен құрылған жедел топ 2023 жылы 9 тұлғаға әкімшілік шара рәсімдеп, 310500 теңге көлемінде, 2024 жылдың басынан бері 1 тұлғаға 36920 теңге айыппұл салып бюджетке өндірген. Әрине, бұл мақтанарлық көрсеткіштер емес.Абай Құнанбайұлы өзінің тоғызыншы қарасөзінде өз заманындағы қандастардың теріс қылығына назаланып қана қоймай, намысын оятып, келешегінен оң өзгеріс күткен. Біз де жерлестерімізден соны күтеміз.Қазалы ауданы, Әйтеке би кенті әкімдігінің дерегіне сүйенсек, кентте 8958 тұрғын үй бар. Көшелердің жалпы ұзындығы 163 шақырым. Кент тазалығымен айналысатын «Қазалы Көркем Сервис» жауапкершілігі шектеулі серіктестік мәліметінше, бүгінгі күні барлығы 1227 контейнер бөлініп, қолданысқа берілген. Олардың қатарындағы 54 заңды тұлғаға, 82 кәсіпкерге контейнер жеке тұрғындарға 628 темір, 463 пластик контейнерлер үлестірілген. Демек, жеке тұрғындарға бөлінген жәшіктердің мөлшерін есептемей-ақ үлкен контейнер тапшылығы болып отырғанын байқауға болады.Өткен жылы Сыр өңірінде аймақ басшысы Нұрлыбек Нәлібаевтың бастамасымен «Үлгілі елді мекен» жобасы қолға алынған болатын. Міне, осы додада біздің Қазалы ауданының орталығы Әйтеке би кенті «Үздік аудан орталығы» номинациясы бойынша жүлделі үшінші орынды иеленіп, біраз тазалыққа пайдаланатын арнайы заманауи техникалар берілген болатын.2015 жылы Қазалы ауданы, Әйтеке би кентінен қоқыс полигонын құрлысын салуға облыстық бюджеттен 22894,0 мың теңге бөлініп, «Сыр маржаны және К» жауапкершілігі шектеулі серіктестік құрылыс жұмыстарын жүргізіп, сол жылдың желтоқсан айында айтылған нысанды пайдалануға тапсырған.Қазіргі жетістіктерге сәйкес, экологтар заңсыз қоқыс төгу орындарын ғарыштан байқайтын мүмкіндікке ие. Аталмыш құрылғы 50 шақырым радиусты қамтуға қауқарлы. Жақында, теледидардан осындай жолмен Қазақстанның бірқатар орындарында заңсыз қоқыс полигондары анықталғаны айтылды.Біздің мақсат, біреуді сөгу, жұмысына баға беру емес, туған жер түлеген үстіне түлей берсе деген тілек қана. Экологиялық апат аймағында өмір сүріп отырған жергілікті жұрт үшін ата қонысты аздырмай, таза ұстау – кезек күттірмейтін міндет ағайын.&nbsp;

Төңіректі таза ұстау – кезек күттірмейтін міндет

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> ҚР Президенті&nbsp; Қасым-Жомарт Кемелұлы: «Біздің еріктілеріміз мейірімділік пен адамгершілік, ынтымақтастық пен азаматтық жауапкершіліктің биік идеалдарын жүзеге асырады»,- деп ерікті жастарға зор сенім білдірді. Президент бастамасынан соң «МЕНІҢ БАУЫРЫМ» еріктілер жобасын&nbsp; Оқу-ағарту министрлігі мен Ғылым және жоғары білім министрлігі екіжақты келісіммен жүзеге асыруда. Жобаға Сыр өңірінде облыстық білім басқармасы мен Қорқыт ата атындағы Қызылорда университеті қатысады. Бүгін Т.Есетов атындағы 246 мектеп-лицейі базасында еріктілермен алғашқы семинар өтті.&nbsp;Онда "Өркен" балалардың әл ауқатты арттыру&nbsp; ұлттық ғылыми практикалық институтының вице-президенті Гүлнар Балғабаева жобаның маңыздылығына тоқталып, еріктілерді белсенді қатысуға шақырды.&nbsp; Сондай-ақ Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің Ректоры-Басқарма төрағасы сөз алды.&nbsp;<blockquote>&nbsp;- “Менің бауырым” жобасы біздің ерікті жастарды жанашырлыққа шақыратын бірегей ұлттық жоба. Балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету міндетіміз.&nbsp; Қорқыт ата атындағы Қызылорда университеті бұл жобаны қолдайды. Біздің 566 студентіміз жобаға белсенді қатысуға келіп отыр. Волонтерлік - осы ұлттық және жалпыадамзаттық құндылықтардың тікелей көрінісі.&nbsp;</blockquote><blockquote>Еріктілердің өз елінің нағыз патриоты мен азаматы ретінде балаларды жақсылыққа, әділдікке, жасампаздыққа жетелеп, шығармашылық шабыт береді деп сенемін”, - деді Бейбіткүл Каримова.</blockquote>Жоба аясында балалардың құқықтарын қорғауға&nbsp; университеттің ерікті жастары белсенді қатысады. Облыстық білім басқармасының қолдауымен Қызылорда қаласындағы жалпы білім беретін мектептерінде оқушылардың қолайлы әрі қауіпсіз ортада білім алуына жағдай жасалмақ. Жоба аясында еріктілер Оқу-ағарту министрлігінен келген білікті тренерлерден білім алып,&nbsp;мәдени, спорт, білім беру, салауатты өмір салты, бұзақылықпен күрес, құқық бұзушылықтың алдын алу, құқықтық білім беру, IT сауаттылығы т.б. салалары бойынша оқушылармен жұмыс істейді. Еріктілер қамқорлық пен мейірімге толы өз жобаларын ұсынып, әрі жүзеге асыратын болады.

Қызылордада “Менің бауырым” жобасына 600-ге жуық ерікті қатысуда

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қазіргі балалардың көпшілігі асық атып, ләңгі теуіп, жалаң аяқ көше шаңын аспандатып жүгірмейді. Оның орнына құлақта құлаққап, қолдарына тақтайдай телефон ұстаған балғындарды көреміз. Асық ату демекші, Шиелі ауданында 45 жыл бойы асық жинап, санын 35 мыңға жеткізген тұрғынды таптық.<blockquote>– Менің асыққа деген махаббатымның оянуына анамның тигізген ықпалы өте зор. Бала күнімізде анам жинаған асықтарды асыр салып ойнайтынбыз. Үлкейіп, өмірдің қазанында қайнаған шағымда да асық жинауды әдетке айналдырдым. Өзім дене шынықтыру сабағынан беретіндіктен, оқу қызметінде ойын әдісі маңызды рөл атқарады. Осы орайда бала кезімде ойнаған асықты қайта қолданысқа енгізсем деген ой туындады. Бұл бастаған игі ісіме мектеп ұжымы мен ата-аналар да қолдау көрсетті. Қазір оқушылардың ұлттық ойынға деген ынтасы күшті. Бүгінде марқұм анамның қолымен тазаланып, жиналған асықтарына 45 жыл толыпты, – деп бізбен әңгімесін жалғастырған Батырбек Пазылбеков асықтың бала тәрбиесіндегі, дүниетанымындағы рөлін де егжей-тегжейлі айтып берді.</blockquote>Тосыннан "Асық ойынының бiз бiлмейтiн қандай түрлерiн атап айтар едiңiз?" деген сауалды жолдадық. Сонда кейіпкеріміз:<blockquote>– Асық ойыны – балалардың ежелгi ұлттық спорттық ойыны. Оны ойнау үшiн балалар тақыр алаңға көлденеңiнен түзу сызық сызады да, соны байлай тiгiлген кенейдi кезектесiп сақамен ату арқылы мергендiк сынасады. Кенейдi кiм көп атып салса, сол ұтады. Дегенмен, асық ойынының түрлерi көп. Мәселен, солардың iшiнде кеңiнен таралғаны «Үш табан», «Бiр табан», «Әйзiк», «Атпақыл», «Шығу», сондай-ақ, қыз-бозбалалар кешкiсiн үйде отырып ойнайтын – «Қора», «Хан талапай», «Құмар» «Алшы», «Таған», «Шеңбер», «Шiк-Бүк», «Доршке», «Қақпақыл», «Иiрмекiл», «Жемекiл» тағы басқа. Ең бастысы – «Сақаң» жақсы болса болды, сонда ұту мүмкiншiлiгiң де арта түседi. Ол үшiн қорғасынды молырақ құю керек. Асықтар әр түрлi болып боялады. Түсiне, көлемiне қарай әрқалай бағаланып отырады. Ал ең жеңiл кiшкентай асықтарды боямаса да болады. Бұл асық ойындарының көздiң көру қабiлетiн және қолдың ептiлiгiн арттыруға пайдасы зор.</blockquote>Білгеніміздей, Батырбектің асық көрсе, делебесі қозып тұрады екен. Жинаудан да жалықпайды. Бүгінде өсіп келе жатқан екі ұлына ұлттық ойынды үйретіп, тәрбиелеуде. Кезiнде асық атып, ержеткен қазақ жiгiттерiне бұл ойын мергендiктiң мектебi болды емес пе? Ендеше, асық ату қанымызға сіңгендіктен, осы ұлттық ойынға әр қазақ жанашырлық танытса дейміз.Фото: yandex.kz

Шиелі: Қоржынында 35 мың асық бар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қызылорда облысы бойынша Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл департаменті сатып алулардың бірыңғай терезесіне тұрақты негізде мониторинг жасау арқылы 130 млн теңгеден астам бюджет қаржатының негізсіз жұмсалу фактісін анықтады.Атап айтқанда, Қызылорда облысы Қазалы ауданы Әйтеке би кенті әкімінің аппаратымен жалпы көлемі 7&nbsp;260 литр «АИ-92» &nbsp;маркалы бензинді 1 литрін 18 303 теңгеге, яғни нарықтық құнынан 100 есе асып, сатып алу жоспарланған.Департамент мемлекеттік сатып алуды ұйымдастырушының атына сатып алу бағасын қайта қарап, оны сәйкестендіру жөнінде ұсыныс хат жолдады.Атқарылған жұмыстың қорытындысымен 131 млн теңге&nbsp; шамасында бюджет қаражаты үнемделді, әкімдіктің жауапты тұлғалары тәртіптік жауапкершілікке тартылды.Фото: freepik.com&nbsp;

Қызылорда Антикоры бюджет қаражатының негізсіз жұмсалуының алдын алды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Мәскеудегі Басман соты "Крокустағы" теракт бойынша сегізінші адамды қамауға алуға шешім шығарды, деп хабарлайды Sputnik.Тергеушілер Алишер Касимовты қамауға алуға өтініш берген. Сот бұл өтінішті қолдады. Күдікті 22 мамырға дейін қамауға алынды. Оған дейін тергеу шаралары атқарылады.Сотта Касимов пәтерді "Авито" арқылы жалға бергенін мәлімдеді. Бірақ онда болашақ террористер тұратынын білмеді.Мәліметтерге сәйкес, Касимов Қырғызстанда туған. Ресей азаматтығын алып, жеке кәсіпкер ретінде тіркеліп, дәмхана ашқан. Сол жерде өзі де істейді. Красногорсктың жанындағы Путилково ауылында тұрады. Орта білімі бар. Үш баланың әкесі.Бұған дейін Басман соты 62 жастағы Исроил Исломовты және оның екі ұлы – Диловар мен Аминчонды екі айға қамауға алуға шешім шығарған. Диловар Renault көлігінің соңғы иесі болған. Айтуынша, оны ақпан айында сатып жіберген. Бірақ сақтандыру полисі өз атында қалды. Дәл осы көлікпен лаңкестер оқиға орнынан қашып кеткен.Тергеу комитетінің мәліметіне сәйкес, теракт жасағандардың бірі – Шамсидин Фаридуни қаңтар айында қылмыстық топқа Аминчон Исломовты, ал наурызда Диловарды тартқан.Диловар Исломов Душанбеде туған. Бірақ қазіргі кезде Ресей азаматтығы бар. Үйленген, үш айлық баласы бар. Таксист болып жұмыс істеген. 33 жастағы ағасы Аминчон Исломов - автобус жүргізушісі. Екі рет үйленген, жеті баласы бар. Ал екеуінің әкесі Исроил Исломов жұмыссыз, Ресейде тұруға ықтиярхаты бар. Тверь қаласында тұрды. Бес баланың әкесі.Айта кетері, 25 наурызда "Крокус сити холлдағы" терактіге қатысы бар деген күдікпен ұсталған төрт адам - Далерджон Мирзоев, Саидакрами Рачабализод, Шамсидин Фаридуни мен Мухаммадсобир Файзов екі айға қамауға алынды. Осылайша, бүгінде 8 адам қамауға алынып отыр.Фото: Нұрболат Нұржаубай

Ресейдегі теракт: сот сегізінші адамды қамауға алды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> "Қазгидромет" РМК мамандары 2024 жылдың 27 наурызына арналған Қазақстан бойынша жалпы ауа райы болжамымен бөлісті.Синоптиктердің болжамынша,&nbsp;Батыс Қазақстанның орталығында жүріп жатқан белсенді циклон мен сонымен байланысты атмосфералық фронтальды бөліктердің жылжуынан еліміздің басым бөлігінде жауын-шашынды әрі желді ауа райы күтіледі.<blockquote>"Еліміздің шығысы мен оңтүстік-шығысында ғана антициклонға байланысты жауын-шашынсыз ауа райы сақталады. Қазақстан бойынша тұман көрініс табады, оңтүстік өңірде найзағай ойнап, күн райы құбылмалы болады, еліміздің солтүстік-батысында, солтүстігінде, орталығында көктайғақ болады деп күтіледі", - деді синоптиктер.</blockquote>

27 наурызға арналған ауа райы болжамы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Арал теңізі – Қазақстанның інжу-маржаны, шөл белдеміндегі бірден-бір көгілдір су айдыны еді. Қойнауы кәсіптік бағалы балықтарға бай, жағасы қоға мен қамысты теңіз еді. Арал өңірінің тұрғындары 1970 жылдарға дейін әлеуметтік-экономикалық тұрғыда жақсы қамтамасыз етілген тіршілік кешті.1960 жылдардан бастап Арал өңірін игеру қолға алынды. 1970-1980 жылдар аралығында Аралға құйылатын су мөлшері азайды. Оның негізгі себептері антропогендік факторлар еді. Екі өзен бойындағы суды мол қажет ететін күріш пен мақта өсіру ісі қарқындап дамыды.Оның үстіне ауыл шаруашылығының басқа да салалары барынша дамыды. Өзен бойлары игеріліп, суды ысырапсыз пайдалану жүзеге асты.Нәтижесінде, Арал теңізінің деңгейі 23 метрге дейін төмендеп, оның су айдыны 30-200 км-ге дейін қусырылды. Судың тұздылығы 40 пайызға дейін артты. Осындай антропогендік факторлар Арал өңірін экологиялық апатқа ұшыратты.&nbsp;Бүгінде теңіздің тұздылығы айтарлықтай төмендеп, &nbsp;балық кәсібін жандандыруға мүмкіндік пайда болды. Қазіргі таңда Қызылорда облысында 8 балық өңдеу зауыты жұмыс істейді. 2000 жылдардың басында теңіздегі балық аулау көрсеткіші 400 тоннадан аспайтын еді. Бүгінде 23 балық түрі, оның 14 өндірістік бағытта қалпына келтірілді. 2018 жылы ауланған балық &nbsp;8 мың тоннадан асып, 4 мың тонна балық өнімі Польша, Голландия, Германия, Литва, Грузия, Украина, Ресей және Қытай елдеріне экспортталды.Осылайша әлемнің назарынан тыс қалмаған Арал теңізі барлық адамзаттың жадында болуға тиіс.

Бүгін - Арал теңізі күні

Бүгінде елімізде шағын бизнеске жол айқара ашық. Яғни, қолдан келген істі кәсіпке айналдыруға мүмкіндік мол. Әсіресе, хоббиінен табыс тауып отырған қыз-келіншектердің қазір Шиелі ауданында да көбейгені қуантады. Үйінде отырып-ақ бет әрлейтін, дәмді тамақ пісіретін, тігіс тігетін іскер әйелдер отбасы табысын арттыруға да атсалысып жүр. Солардың бірі Шиелі кентінің тұрғыны – Аружан Сапарова. Мемлекеттің қолдауынсыз-ақ өз кәсібін дөңгелетіп отырған жан жұмыссыздардың санын азайтуға үлес қосып жүр.&nbsp;Бала күтімімен декреттік демалыста отырған ол жеке бизнес бастауға тәуекел етеді. Небәрі 23 жастағы пысық келіншек бүгінде 4 әйелді жұмыспен қамтып отыр. Аружанның қолынан шыққан жартылай дайындалған самса, тұшпара, мәнті, зуала-зуала қамыр, голубцы мен котлеттерге аудан тұрғындары үздіксіз тапсырыс беріп жатыр. Бұл кәсіп түрінің ашылғаны әсіресе, әйелдер қауымына қатты ұнағандай. Себебі кейде жұмыстан кешігіп, үйге асыққанда, болмаса аяқасты қонақтар сау етіп келгенде осындай жартылай дайын өнімдер едәуір көмек. Тек қана дайын дүниені пісіре саласың. Бұл да заманның, технологияның жылдан-жылға дамып келе жатқанының бір дәйегі.Аружан кәсібіне «Әділ өнім» деген атау беріп, жарты жылдан бері елдің алғысын арқалап жүр. Бүгінде кейіпкеріміздің пісінділеріне сұраныс та артқан. Жеткізіп беру қызметі қоса бар.&nbsp;Бір сөзбен айтқанда,&nbsp;«Әділ өнім»&nbsp;дайын өндірісі&nbsp;– дәмді кәсіп көзіне айналып тұр.<blockquote>– Қазіргі кезде әлеуметтік желіде инстаграм парақшасын ашып, тұтынушылармен тұрақты байланыс орнатудамыз. Ал бүгінде аудан тұрғындарына едәуір танылып, халықтың сұранысына байланысты 15 өнімге дейін шығарып жатырмыз. «Ақырын жүріп, анық бас» демекші, алдағы уақытта бизнесімді кеңейтіп, өзге де өнім түрлерін шығаруды жоспарлаудамын, – дейді кәсіпкер келіншек.</blockquote>Несібемізді теріп жеу үшін әрбірімізге әртүрлі қасиет берілген. Әрқайсысымыз өз бойымыздағы қасиетті дамытып, сол бойынша талмай жұмыс істегенде ғана белгілі бір деңгейде жетістікке жететініміз анық. Ата-бабамыз бұл тұрғыда «Қиындықтың бәрін еңбек қана жеңбек» деп бір ауыз сөзбен түйіндеді емес пе?!&nbsp;<blockquote>– Осы тұста мен замандастарымды қол қусырып қарап отырмауға, білгенімізді кәдемізге жаратуға шақырамын. «Көз – қорқақ, қол – батыр» демекші, тәуекел етіп, іске кірісер болса, әрбір жанның қолынан биікті бағындыру келетініне сенімдімін! – деп түйіндеді сөзін еңбекқор кәсіпкер.</blockquote>Шындығында, кәсіп ашқысы келетін нәзік жандарға қолдау, жан-жақты іздену керек-ақ. Мұндай игі бастама кез келген қыз-келіншекті алға жетелері анық. Өйткені арамызда екі қолға бір күрек таппай жүрген әйелдер қаншама. Дегенмен, белгілі бір істі бастағанда айқын мақсат қойып, тәуекел етіп, алған бетінен қайтпай, алға қарай адымдайтындар да аз емес. Міне, осындай қолда бар мүмкіндікті құр жібермей, кәсібін дөңгелетіп, ел кәдесіне жаратып отырған Аружан секілді кәсіпкерлерді үлгі қылмақпыз.

Аружан Сапарова: "Көз – қорқақ, қол – батыр"

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Егер кредит бойынша кезекті төлемді өткізіп алған &nbsp;немесе таяу уақытта қарыз шарты бойынша міндеттемелерді орындауға мүмкіндік болмайтын жағдай туындаса қарыз алушы не істеуі қажет. Бұл жөнінде Fingramota.kz-ке Қазақстанның микроқаржы ұйымдары қауымдастығының (ҚМҚҰҚ) директоры Ербол Омарханов айтып берді.&nbsp;Микрокредит бойынша мерзімін өткізіп алған қарыз алушыларға нелер жөнінде білу қажет?&nbsp;Микроқаржы ұйымдарында (МҚҰ) мерзімі өткен берешекті реттеу рәсімі Микроқаржылық қызмет туралы заңның 9-2-бабына сәйкес жүргізіледі. Онда мерзімі өтудің болуы жөнінде хабардар етудің мерзімдері, борышкермен өзара іс-қимыл тәртібінің, берешек туралы дауды шешу тәсілдерінің белгілі бір тәртібі көзделген. Қалай болғанда да, МҚҰ қарыз алушыға &nbsp;ол күтпеген жағдай болмас үшін оған төлем мерзімі өткені туралы әрдайым хабарлауға міндетті. Бұл хабарламада мынадай ақпарат болуға тиіс:- хабарламада көрсетілген күнге мерзімі өткен берешектің мөлшерін көрсете отырып, микрокредит беру туралы шарт бойынша міндеттемені орындау бойынша мерзімін өткізіп алудың пайда болуы және төлемдер енгізу қажеттілігі туралы;- қарыз алушы - жеке тұлғаның микрокредит беру туралы шарт бойынша микроқаржы ұйымына жүгіну құқығы туралы;- қарыз алушының микрокредит беру туралы шарт бойынша өз міндеттемелерін орындамауының салдары туралы.Бұл барлық МҚҰ үшін міндетті талап, оның мәні борышкердің қаржылық жағдайын жақсарту мақсатында, қиын жағдайдан шығудың әртүрлі нұсқаларын қарастыру болып табылады.Егер бұрын МҚҰ қарыз алушылардың төлем мерзімін кейінге қалдыру немесе төлемді өтеудің жаңа кестесін беру туралы ұсыныстарын елемеген болса, енді заңда дауды сотқа дейінгі реттеудің міндетті рәсімі белгіленген, оны МҚҰ орындауға міндетті. Қарыз алушы мен МҚҰ арасында берешек туралы дауды реттеу тәсілдері туралы уағдаластық болмағаннан кейін ғана МҚҰ сот арқылы борышты мәжбүрлеп өндіріп алу рәсіміне кірісуге құқылы.Жұмыс барысында кездесуге тура келетін таралған кейстер қандай?ҚМҰҚ міндеттеріне қаржылық қызметтерді тұтынушылардың құқықтарын қорғау функциялары кірмейді. Бірақ егер азаматтардың қауымдастыққа жасаған барлық өтініштерін талдайтын болсақ, онда бірінші кезекте қарыз алушылар бізге өмірлік қиын жағдайларына байланысты төлем мерзімін кейінге қалдыруға жәрдемдесу туралы өтінішпен жүгінген. Мұндай жағдайларда біз қарыз алушыларға микроқаржылық қызмет туралы заң бойынша олардың құқықтарын түсіндіруге көмектестік, оларды МҚҰ-мен байланыстырдық. Жақында, айтпақшы, заңға түзетулер енгізіледі, оған сәйкес мұндай дауларды шешу үшін МҚҰ мен қарыз алушылар арасындағы берешек туралы барлық дауларды қарайтын және микроқаржы ұйымдары орындауға міндетті шешімдер шығаратын микроқаржы омбудсман институты құрылады.Мен соңғы кейспен бөлісемін: МҚҰ қарыз алушысының әкесі бізге ұлының ауыр науқасына байланысты кредит бойынша төлем мерзімін кейінге қалдыру туралы өтінішпен жүгінді. Әкесі ұлының қай МҚҰ-да қарызы бар екенін және қандай мөлшерде екенін білмеді. Барлық жағдайларды анықтағаннан кейін біз барлық ақпаратты тауып, қарыз алушының әкесіне көмектесе алдық.Клиенттердің ата-аналары немесе жақын туыстары өздерінің туғандарына қарыз беруге тыйым салуды белгілеу өтінішімен жиі жүгінеді. &nbsp;Бұл клиенттер көбіне құмар ойындар ойнайды, өз отбасыларын ауыр материалдық жағдайға қалдырып, онлайн-кредиттер &nbsp;алады және ол қаражаттың барлығын тағы да ұттырады. Өкінішке қарай, құмар ойынға деген тәуелділік біздің азаматтардың көбінің өмірлері мен отбасыларын ойрандады. Туыстары өтініш жасағаннан кейін біз кейбір жағдайда, берешек туралы дауларды шешу шеңберінде МҚҰ-мен өзара іс-қимыл мәселелерінде жәрдем көрсеттік.Соңғы уақытта әлеуметтік желілерде мерзімі өткен төлемді реттеуге көмектесетін «делдалдардан» хабарландыруды жиі &nbsp;кездестіруге болады, &nbsp;бұл қаншалықты заңды?Интернет кеңістігінде түрлі кеңесшілер, сарапшылар, «көмекшілер» деп атайтындар жетерлік, олар сыйақы үшін қарыз алушыларға МҚҰ-мен мәселені шешуге және қарызды кейінге қалдыруға немесе есептен шығаруға қол жеткізетіндеріне уәде береді. Негізі олар аңғал азаматтарды алдап, оларды одан сайын борыш қапқанына түсіреді. «Көмекшілердің» осы қызметтеріне беретін ақшаны борышты өтеуге жұмсаған дұрыс екендігіне келісесіз ғой, оның үстіне МҚҰ қарыз алушының кредит бойынша мерзімін кейінге қалдыру немесе жаңа кесте ұсыну бойынша өтінішін тегін қарауға міндетті. Қарыз алушы қарыз бойынша мерзімді кейінге қалдыру туралы мәселені тегін тікелей МҚҰ-мен шеше алатын жағдайда түрлі көмекшілер мен делдалдарға ақы төлеудің қажеті не деген сауал туындайды, оған қоса МҚҰ қарыз алушының берешек туралы дауын реттеу туралы ұсынысын қараудан бас тартуға құқылы емес. Адам күрделі қаржылық жағдайға тап болып отырғанымен қоса, түрлі делдалдар пайда болып, «мәселені шешу» бойынша күмәнді қызметтерді ұсынып, оның қаржылық жағдайын ушықтыра түседі. Мұндай «көмекшілер» борышкерлердің жағдайын одан әрі нашарлатып, өзге адамдардың қиындықтарынан пайда көруді көздейді. Сондықтан, егер сізде мерзімі өткен берешек туындаған болса, мәселені шешудің түрлі нұсқалары мен жолдарын ұсына отырып, тікелей МҚҰ-ға жүгінуге ұсыныс береміз.&nbsp;Қарыздар бойынша мерзімнің өтуіне жол бермеу үшін азаматтарға қандай кеңес бере аласыз? &nbsp;Қарапайым кеңесіміз – МҚҰ-ға жүгінбес бұрын өз қаржылық мүмкіндіктеріңізді әрқашан бағалай білуіңіз керек және қарызды қайтармау салдарын түсінуіңіз керек. Кредиттер ешқашан ақысыз болған емес және қызмет көрсету үшін әрқашан да пайыздар алынады, ал егер мерзімді өткізіп алсаңыз, пайыздың үстіне өсімпұл есептеліп, кредиттік тарих бұзылады.&nbsp;Сонымен қатар, сот арқылы мәжбүрлеп өндіріп алу үдерісінде борышкерге шектеулер қойылып, борыш сомасы сот шешімі бойынша сот орындаушылары арқылы өндіріледі.&nbsp;Түрлі көмекшілер мен делдалдарға сенбеңіз, олардың мақсаты МҚҰ-ның тегін беретін қызметі үшін сізден ақы алу. Өз қаржылық сауаттылығыңызды арттырыңыз!Фото: Fingramota.kz

Микрокредиттер: Кредиттік берешекті қалай реттеуге болады?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Тағдырдың сынағын өзгеріске бастар қадам деп қабылдау – ерлік, табандылық өлшемі. Әсіресе мүмкіндігі шектеулі жандардың өмірге құлшынысы, өнер мен спортқа ұмтылысы алабөтен. Бұған аймақтағы парабишілер үйірмесі дәлел. Мұндағы әрбір үйірме қатысушысы жаңалыққа жақын, жақсылыққа үйір. Кәсіби шеберлікпен қатар адами құндылықты дәріптеп, көпке үлгі болуда.Есте болса, он шақты жыл бұрын облыс орталығында «Мүгедектерге арналған спорт клубы» мекемесі құрылған болатын. Басты мақсаты мүмкіндігі шектеулі жандардың спортпен айналысуына жағдай жасап, өңірдегі азаматтық қоғамды дамыту еді. Уақыт өте бұл мақсаттың да орындалғанын көрдік. Мекеме жанынан көптеген үйірме ашылып, өмір сынағына ұшыраған жандар спорттан мән тапты.&nbsp;Көбі бос уақытын тиімді пайдалануды көздесе, кейбірі кәсіби мансап жолына шыққан. Бәріне керекті құрал-жабдық, қажетті алаң қамтамасыз етілген. Арбада отырып билеу үйірмесінің орны ерек. Мұндай өнер мен спортты тоғыстырған жандар эстетикалық көркемдік сыйлап, жоғары көрсеткішке жетуде. Тіпті пара бишілер түрлі республикалық додада топ жарып, аймақ абыройын асқақтатып келеді. Апта басында мүмкіндігі шектеулі жандарға кәсіби әрі рухани бапкер бола білген Анатолий Цоймен тілдесіп, спортшылардың бабын білген едік. Сала маманы шәкірттерінің әлеуетіне сенім білдіріп, арбада отырып билеудің өңірдегі деңгейін айта кетті.– Үйірмеге қатысушы әрбір адам жаңа қырын таниды. Өмірге құлшынысы артып, спортпен тұрақты айналысуға ықыласы ашылады. Арбада отырып билеудің негізгі мақсаты да осы. Яғни тағдыр сынағына жолыққан жанға үміт сыйлау. Бұл тұрғыда ойға алған мақсат орындалуда. Шәкірттердің алды спорт шебері атағын алып үлгерді. Топта жұмыс істеу, адамдармен қарым-қатынас жүйесі дамыды десек, артық емес. Осы орайда спорт басқармасының қолдауы көп көмегін тигізуде, – дейді бапкер.Жалпы аталған үйірме 2017 жылдан бері жұмыс істеп келеді. Мұнда тірек қимыл жүйесі бұзылған кез келген адам тегін негізде қатысуға мүмкіндік бар. Тұрақты қолдау нәтижесінде керекті жабдықтан мұқтаждық туындаған емес. Мысалы, биыл жауапты басқарма үйірме қатысушыларына жаңа арба сыйлаған. Бапкердің сөзінше, мұндай жабдық спортшыларға қиын қимылдарды жасауға мүмкіндік беріп, парабишілердің халықаралық жарыстарға қатысуына жол ашпақ. Роза Смағұлова – үйірме қатысушысы. 1999 жыл жол-көлік апатына түсіп, қол арбаға таңылған жан спортты серік етуге бел буады. Алғашында түрлі бағытта бақ сынағанымен, көбіне тұрақтамаған. Тек 2016 жылы парабишілердің қатарына қосылыпты.<blockquote>– Он шақты жыл бұрын әлеуметтік желіден арбадағы би үйірмесі туралы ақпарат көрдім. Алғашында жүрексініп, «Қолымнан келе ме?», «Дайындық қалай болады?» деген сауалдар маза бермеген еді. Солай жүріп, 2018 жылы арбадағы бимен айналысу үшін Қызылорда қаласына келдім. Қазір спорт шеберлігіне үміткермін. Жетістігім де жоқ емес. Мысалы, арбада отырып билеу бойынша республикалық чемпионатта 2018 жылы II орын, 2019 жылы I орын бұйырды. 2022 жылы пара спартакиададан фристайл аталымы бойынша I орын алдым, – дейді ол.</blockquote>Мүмкіндігі шектеулі жандарға қолайлы орта құру қоғам міндеті екені белгілі. Арбада отырып билеу үйірмесінің мүшелері осындай қолдауды сезінгендер қатарында. Сырбойылық парабишілердің ендігі мақсаты – халықаралық дәрежеге шығып, ел байрағын желбірету.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Қоғам