<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Таразда көлік көшенің ортасында қазылған жылу трассасының шұңқырына құлап кетті. Оқиға орнында зардап шеккендер бар. Бұл туралы <a href="https://stan.kz/news-401853/">Stan.kz</a> ақпарат агенттігі хабарлайды.Апат жексенбіде Төле би көшесінде болған. Оқиға орнынан виде кадрлар желі пайда болды. Мұнда магистральдық жылу желілерін қайта құру жүріп жатқаны көрінеді. Және сол&nbsp;жолдың дәл ортасындағы үлкен шұңқырда жеңіл көлік құлаған. Деректерге сай көлік ішінде&nbsp;балалар да болған. Зардап шеккендер бар.Ал желі кадрларында адамдардың бұл жерде жүргізушілерге қауіп туралы ескертетін бірде-бір белгі болмағанын айтқан дауыстары естіледі.Оқиғаның егжей-тегжейін Жамбыл облысының полиция департаменті түсіндіріп берді.<blockquote>"16 маусымда сағат 17: 50-де Лексус RX300 маркалы автомашинаның жүргізушісі Төле би көшесімен Абай көшесінің бағытына қарай жүріп, "3.1 кіруге тыйым салынған", "1.23 жөндеу жұмыстары бар" жол белгілерін елемей, магистральдық құбыр жөнделетін автожолдың жабық учаскесіне кіріп, қоршалмаған шұңқырға құлады", - делінген хабарламада.</blockquote>Апат салдарынан жүргізуші, оның әйелі және екі кәмелетке толмаған баласы зардап шеккен. Оларға медициналық көмек көрсетілді. Полиция мердігерлік ұйымға қатысты қылмыстық іс қозғады. Тергеуге дейінгі тексеру жүргізіледі.Қалалық әкімдікте айтылғандай, бұған дейін әлеуметтік желілер мен БАҚ-та осы жолдың жабылуы туралы ақпарат таратылып, арнайы жол белгілері орнатылған.Фото: Stan.kz

Таразда көшеде жөндеу жұмыстарына қазылған үлкен шұңқырға жолаушылары бар көлік құлап кетті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев әйелдердің құқықтары мен балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған Заңға қол қойды. Маусым айының 25-нде қолданысқа енгелі тұрған заңнамада қандай жаңашылдық бар? Отбасы тәрбиесінде ата-ана жауапкершілігі мен баланың құқығы қалай қорғалмақ? Еліміздегі елеулі бастама төңірегіндегі мәселелерді талқыға салған мәжіліске аудандағы құқық қорғау саласының өкілдері, қоғамдық кеңес және үкіметтік емес ұйым мүшелері қатысып пікір білдірді.Басқосуда сөз алған аудан прокуро­рының орынбасары Бауыржан Әбдірашит жаңа заңға сәйкес әйелдер мен балаларға қатысты кез келген сипаттағы зорлық-зомбылық үшін жауапкершілік күшейгенін, әрі заңбұзушылықтар үшін жаза әкімшілік жазадан қылмыстық жазаға ауысқанын хабардар етті.<blockquote>– Әйелдер мен балаларға қатысты кез келген сипаттағы зорлық-зомбылық үшін жауапкершілікті қатаңдататын, сондай-ақ отбасы институтын, кәмелетке толмаған­дардың қауіпсіздігін нығайтатын нормалар енгізілді.&nbsp;Қоғам өмірінде әйел-ананың рөлі үлкен. Ауданда өзіндік бағыт-бағдары қалыптасқан әйелдер ұйымы ұлттық құндылықтар мен ежелден келе жатқан салт-дәстүрімізді тереңінен қалыптастыру бағытында басты межесінен жаңылған емес. Сонымен қатар отбасындағы құндылықтарды насихаттауда халықтық салт-дәстүрлеріміздің асыл қағидаларын ұрпақ бойына егіп, ұлықтауда әйел-аналарға үлкен жүк артылады. Сондай-ақ жасөспірімдер арасындағы құқық бұзушылықтың алдын алу жұмыстарына тиісті үлесімізді қосып келеміз. Биыл қаңтар айынан бастап, бірнеше мектепте болып, жеткіншектермен кездесу ұйымдастырдық. Қыркеңсе, Жайылма, Бірлік, Шалқия ауылдық клуб үйлерінде «Нашақорлықтан сақ болайық», «Кел, сырласайық» тақырыбында ашық әңгіме сағаттарына қатыстық. Барлық ауылдарда осындай тәрбиелік шараларды жоспарлап отырмыз. Ауданда «Құрметтеуге лайық жан» тақырыбында басқосулар өтіп, шара аясында елеусіз қалып келе жатқан еңбек адамдары дәріптеліп, қыз-келіншектерді кәсіпке бейімдеу мәселесіне маңыз беріліп келеді. 200-ден аса ананың көрмесі осы жоба аясында елге насихатталды. Үздіктерді марапат төріне шығарып, лайықты құрмет көрсетіліп келеді. «Мерейлі отбасы» байқауында жүлдегер болған отбасылар саны жыл сайын артуда. «Әйел – ана, әйел – гүл» деген тақырыпта маусым сайын аудандағы әр салада еңбек етіп жүрген сала мамандарымен басқосу өтуде.«Анаға тағзым» орталығында өтіп жататын мазмұнды шараларға аудандағы белсенді қыз-келіншектер үнемі қатысып өзіндік іс-тәжірибелерімен бөлісуде. Біздің құрамға енген үкіметтік емес ұйым мүшелері, қоғам белсенділері өз бастамаларымен ерекше танылып келеді. Жаңақорған аудандық әйелдер ұйымы жетекшілігімен 26 ауылдық округте құрылған бастауыш әйелдер ұйымы нақты жоспар түзіп, тізе қосып жұмыс атқарудамыз., – деді ол.</blockquote>Еске салайық, отбасылық-тұрмыстық зорлық-зомбылыққа қарсы іс-қимылға қа­тысты тиісті заңдарға Қазақстан Респуб­ликасының Президенті Қасым-Жомарт То­қаев 15 сәуірде қол қойды. Мемлекет басшысы 2022 жылдың наурызында және 2023 жылдың қыркүйегінде Қазақстан халқына Жолдауында әйелдер мен ба­лаларға қатысты зорлық-зомбылық үшін жауапкершілікті қатаңдатуды тапсырды. Бұл жөнінде аудандық полиция бөлімі бастығының бірінші орынбасары, поли­ция подполковнигі Нұрлыбек Қордабаев тарқатты.<blockquote>– Негізгі өзгерістер әйелдер мен балаларға қатысты құқық-бұзушылықтар үшін жазаны қатаңдатуға бағытталған. Мысалы, тұрмыстық зорлық-зомбылық, кісі өлтіру үшін өмір бойына бас бостандығынан айыру және балаларға қатысты жыныс­тық зорлық-зомбылық үшін қылмыстық жауапкершілік енгізілді, – деп атап өтті ол.</blockquote>Әйелдер мен балаларға қатысты зор­лық-зомбылыққа байланысты қылмыстық істер бойынша жұмыс тактикасы мен әдістемесімен жергілікті құқық қорғау саласының өкілдері толық таныс, әрі тиісті жұмыс атқаруға сақадай сай екенін білдік.Сонымен, жаңа қабылданған заңнамаға қандай нормативтер еңгізілді? Ең бастысы, жаңа заңға сәйкес әйелдер мен балалар­ға қатысты кез келген сипаттағы зорлық-зомбылық үшін жауапкершілік күшейеді. Кей тұстарда заңбұзушылықтар үшін жа­за әкімшілік жазадан қылмыстық жазаға ауысты. Тарқатып айтсақ, біріншіден, «ден­саулыққа қасақана жеңіл зиян келтіру және ұрып-соғу қылмыстық құқық-бұзушылық ретінде танылды. Денсаулыққа қасақана ауырлығы орташа және ауыр зиян келтіру­ге қатысты жауапкершілік қатаңдатылды. Екіншіден, неке және отбасы, әке болу, ана мен бала институтын нығайтуға негізделген неке және отбасы заңнамасының жаңа қағидаттары, сондай-ақ жалпы адамзат­тық, ұлттық, дәстүрлі, мәдени, отбасы­лық құндылықтарды құрметтеу негізінде ба­лалардың адамгершілік, рухани тәр­биесін қамтамасыз ету қағидаты қарас­тырылған. Үшіншіден, отбасы, әйелдер мен балалардың құқықтарын қорғау мәселелері жөніндегі байланыс орталығы қызметінің құқықтық негіздері жасалды. Оның рөлін ақпараттандыру саласын­дағы уәкілетті орган айқындайтын заңды тұлға атқарады. Бұл ретте мемлекеттік органдар отбасы, әйелдер мен балалардың құқықтарын қорғау мәселелері бойын­ша өзара әрекет етіп қана қоймай, бай­ланыс орталығына азаматтардың өтініш­терін қарау нәтижесінде қабылданған шаралар туралы ақпарат беруге міндетті болады. Төртіншіден, тұрмыстық зорлық-зомбылықтан зардап шеккендерге арнаулы әлеуметтік қызмет көрсету үшін отбасын қолдау орталықтарын құруға және олардың жұмысына қатысты мәселелер заңнамалық тұрғыдан бекітілді. Бесіншіден, өзін-өзі өлтіруге итермелегені және ықпал еткені, сондай-ақ өзін-өзі өлтіруді насихаттағаны үшін қылмыстық жауапкершілік енгізілді. Алтыншыдан, 16 жасқа толмаған адам­дарға сексуалдық сипатта тиіскені үшін қылмыстық жауапкершілік енгізілді. Кә­мелетке толмағандарды ұрлағаны және заңсыз бас бостандығынан айырғаны үшін жаза айтарлықтай қатаңдатылды. Жетін­шіден, кәмелетке толмағандарды жәбір­легені (буллинг, кибербуллинг) үшін әкім­шілік жауапкершілік алғаш рет енгізілді. Сегізінші, білім беру ұйымдары кәмелетке толмағандар жасаған немесе оларға қа­тысты жасалған заңға қайшы әрекеттер туралы құқық қорғау органдарына дереу хабарлауға міндетті. Тоғызыншы,16 жасқа дейінгі балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында жол ақысын төлемегені үшін оларды қоғамдық көліктен мәжбүрлеп түсіруге тыйым салынды.Сонымен қатар, қазақ аналары «Дәстүрге жол» респуб­ликалық қоғамдық бірлестіктің Жаңақорған аудандық филиалының төрайымы Раушан Назарова былай дейді.<blockquote>– Қоғамымызда мейір-шапағат азайып бара жатқаны жаныма батады. Бұған күнделікті өмірде көз жетіп жүр. Біз бір үйде екі ағайынның балалары бір-бірімізге сүйеу болып өстік. Үлкен ағадан 13, кейінгі көкемізден 7 ұл-қыз бір шаңырақта өсіп-өндік. Аядай ғана қоржын тамда екі ағайынның баласы тату-тәтті ержеттік. Жиырма балақан бәрі бір ыдыстан ас ішіп, бір киімді кезек-кезек киіп өскен сол күндерді еске алсам, көңілімді ыстық сағыныш кернейді. Қоржын тамда кең отырып-тұруға қысылып өссек те, пейілімізді кеңге салуға тәрбиеледі. Бәріміз де оқып, елдің бір-бір тұлғасына айналдық. Өмірде өз жолымызды жаңылмай табуымызда анамыз бен әкеміздің төккен маңдай тері жатыр десем артық айтпағаным болар. Анамыз таңғы 5- те тұрып 10-12 сиырды сауып, құрт-май шайқап, бәріміздің асымызды қамдайтын. Ал әкеміз үйдегі ер балаларды ерте жастан еңбекке үйретті. Үлкен атамыз зерек кісі болды. Әрқайсысымыздың сабағымызды қадағалап отыратын. Біздің үйде кешкі уақытта міндетті түрде ертегі-дастан оқылып, талқыға салынатын. Түйген ойымызды жеке-жеке сұрап, пікірімізді тыңдайтын. Атаның тәрбиесін көрген ұрпақ ешқашан әділетсіздікке жол бермей, өз кәсібіне адал болады екен.</blockquote>Ал бүгінде осындай сабақтастық алшақтап бара жатқандай. Қатыгездік пен ашкөздік белең алған қоғамнан береке алыстайды. Осы орайда Қазақ аналары «Дәстүрге жол» бірлестігі ғасырлар бойы қалыптасқан құндылықтарымызды қолымыздан келгенше дәріптеп, жас ұрпақтың бойына сіңірсек дейміз. Ұлтымыз үшін игілігі мен тағылымы мол этнофестивальдарды ұйымдастыру арқылы ел-жер тарихын, салт-дәстүрі мен әдет-ғұрпын, рухани құндылықтарын бойына сіңірген, үлкенге ізеті, кішіге құрметі бар, яғни ұлттық кодты сақтай алатын тұлға қалыптастыруға үлес қоса білсек дейміз.Ал, жастар ресурстық орталығының маманы Аманжол Әбдіхамитұлының ойы орамды:<blockquote>– Мені көпшілік мобилограф ретінде таниды. Әлеуметтік желіде белсенді болғандықтан көп балалар жекеме хат жолдап жатады. Соның ішінде бір жас баланың хаты жүрегімді қозғады. Оның айтуынша, әкесі ішімдікке салынып кеткен. Соның кесірінен айғай-шудан мезі болғанын жасырмады. Мұндайда сөз табу да қиын. Сабақ үлгеріміне кедергі келтіретін жағдайлар аз емес екен. Сол баланы қалай жұбата аламын? Көп ойлана келе, әлгі баланы мектебіне іздеп барып, жеке қызығушылығын сұрап едім, мобилиографиямен айналысып жүр екен. Қазір жастар арасында кең тарап трендтке айналған кәсіпті терең меңгеруі үшін оны қасыма алып, жастар аудиториясына арналған контент жасадық. Осылай бос уақытын тиімді іспен шұғылдануына жол ашқанымды үлкен көмек деп санаймын. Ашығын айтсақ, Жаңақорғанның тарихын оқып біліп, оны әдемі бейнероликке сыйдырып, жастар аудиториясына ұсынып, қаралым жинап жүрген жайымыз бар. Ақпарат майданы қарқындаған заманда ұлттық құндылықтарымызды дәріптеп, жастардың ел тарихын білуіне аз-кем жұмыс жасап жүргенімді мақтанышпен айтқым келеді. Осы салада жүріп түйген ойым, соңғы жылдары әлеуметтік желіде ақ шашты аналар белсенділігі байқала бастады. Бір өкініштісі, бәрі үлгілі жағынан емес, үп-үлкен бастарымен бей-берекет сөз айтып, бейәдеп билеген апа-әжелеріміздің әрекетіне не деуге болады? Әлеужеліде боқтық сөзді боратып, аузына келгенін айтып отыратын ағаларға не жорық? Әлемжеліде батл ойнап, былыққа белшесінен батып жүрген құмарпаз қариялардың қылығын көргенде біз неге өзгенің озығына емес, тозығына құмартып кеттік деген ой мазалайды. Мұны көрген өзге жұрт біз жайында не ойлайды екен?</blockquote>Қысқасы, бұдан былай отбасында тай­раңдап, оғаш мінез-құлық көрсететін, әйелі мен бала-шағасына қол жұмсайтын­дар жазадан қашып құтыла алмайды. Жауапкершіліктің салмағы ауырлағанын сезген әлгіндей ер-азаматтар енді әр қадамын байқап басып, отағасы рөліндегі образын жақсарта түседі деп сенеміз.&nbsp;Мақпал МАРҚАБАЙ&nbsp;

Отбасының татулығы басты құндылық

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Қаржылық мониторинг агенттігінің Қызылорда облысы бойынша Департаменті «Қаржылық мониторингі бойынша ардагерлер ұйымы» қоғамдық бірлестігінің құрылғанына 15 жыл толуына орай салтанатты іс-шара өткізді.Шара барысында департамент басшысы Арман Барысханұлы сөз алып, ардагерлерді құттықтады. Онан соң &nbsp;қоғамдық бірлестіктің мерейтойлық медальдарын, ҚР Қаржылық мониторинг Агенттігінің ведомстволық наградалары мен департамент басшысының алғыс хаттарын табыстады. Шара соңы мерекелік концертке ұласты. Өз кезегінде &nbsp;ардагерлер департамент ұжымына &nbsp;алғысын білдірді.

«Қаржылық мониторингі бойынша ардагерлер ұйымы» қоғамдық бірлестігінің құрылғанына 15 жыл 

Фото: fergana.agency<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қызылорда қалалық сотына келтiрiлген моральдық шығынның орнын толтыру туралы облыстық патологиялық бюроға талап қоюмен әйел шағымданған.&nbsp;Талап қоюшының 4 айлық қызы 2023 жылы балалар ауруханасының жансақтау бөлімінде қайтыс болады. Сол күні перинаталдық орталықта тағы бір әйелдің сәбиі өлі туылған. Балалардың мәйіттері мәйітханаға жеткізілген.Талап қоюшы мәйітті беру туралы өтініш бергенде, мәйітхана қызметкерлері оның баласының мәйіті қателесіп басқа ата-анаға берілгенін хабарлаған.&nbsp;Соңғысы мұны білмей, талап қоюшының сәбиін жерлеген.Содан кейін эксгумация рәсімі жүргізіліп, қыздың денесі талап қоюшыға берілген.<blockquote>«Міндеттерін дұрыс орындамағаны үшін мәйітхана қызметкеріне тәртіптік жаза – қатаң сөгіс берілген.&nbsp;Бюроның бас дәрігері қызметінен босатылған. Сот бұл факті медициналық мекеме қызметкерлерінің салғырттығынан орын алғанын растады. Бұл жағдайлар талап қоюшыға моральдық-психологиялық азап пен эмоционалдық күйзеліс туғызды. Осыған байланысты сот талап қоюды қанағаттандырып, моральдық зиянды өтеу ретінде талап қоюшының пайдасына патологиялық бюродан 1 млн. теңге өндірді», делінген &nbsp;Қызылорда облыстық сотының баспасөз қызметінің хабарламасында.&nbsp;</blockquote>

Қызылордада мәйітті ауыстырып алған мәйітханадан 1 миллион теңге өндірілді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Бүгінде әлеуметтік медиа достарымызбен, отбасымызбен және жалпы әлеммен байланыс орнататын күнделікті өміріміздің ажырамас бөлігіне айналды.&nbsp;Қазір елдің бәрі сағаттап Фейсбукте, Инстаграмда, Тик токта немесе Телеграммда отырады. Сондағы әдемі өмірге елітіп, жүйкесін жұқартып жүргендер қаншама. &nbsp;Сол жылтыр фильтрлар мен түрлі-түсті фотосуреттердің артында адамның психикасы мен эмоционалдық денсаулығына қауіп төндіретін зиянды басқа әлем жатқанын ұмытпауымыз керек. Деректерге сүйенсек, әлеуметтік медиада ұзақ уақыт болу пайдаланушыларда, әсіресе жасөспірімдерде стресс, мазасыздық және депрессия деңгейінің жоғарылауына әкеледі екен. Мұның басты себебі өзіңді әлеуметтік желідегі идеалдандырылған өмір салтымен үнемі салыстыру. Ондағы "мінсіз" фотосуреттер мен &nbsp;өмірдің жарқ-жұрқ еткен сәттері іштей қызғаныш тудырып, өзіңді төмен &nbsp;бағалауға алып келеді.&nbsp;Сонымен қатар, әлеуметтік медиа адам бойында есірткіге немесе алкогольге тәуелділікке ұқсас тәуелділікті дамыта алады. Парақшадағы хабарламаларды, ұнатулар мен пікірлерді үнемі тексеріп отыруға деген ұмтылыс шынайы өмірден алыстатып, басқалармен қарым-қатынаста қиындықтарға әкелуі мүмкін. Достарыңды, ата-анаңды ұмытып, айналаңда не болып жатқанынан &nbsp;бейхабар күй кешу секілді. &nbsp;Дегенмен, әлеуметтік медианың жағымды жақтарын да айта кету керек. Олар идеялармен бөлісуге, қауымдастықтар құруға, адамдардың &nbsp;қиын кезеңдерде бір-біріне қолдау көрсетуіне оң ықпалын тигізіп жүр. Жақында ауыр науқастанып жатқан сәбиге шетелде ота жасатуға қажетті қаражатты, желі қолданушылардың арқасында жинап алуға ықпалы болды. Су тасқыны кезінде зардап шеккен адамдарға да әлеуметтік желі пәрменімен жан-жақтан түрлі қолдаулар жасалды. &nbsp;&nbsp;&nbsp;Сондай-ақ, әлеуметтік платформалар қоғамдық жұмыстарды жандандыру кезінде де таптырмас алаң болып табылады. &nbsp;Қалай дегенмен де әлеуметтік медианы пайдалануда тепе-теңдікті ұстау маңызды. Оның зияны мен кері әсерін азайту үшін шаралар қабылдау маңызды. Ол үшін әлеуметтік желіні қалыпты пайдалануды басты назарға алу керек. Күні бойы экранға телмірмей үзіліс алып тұрған және ондағы мазмұнға саналы көзқарас қалыптастыра білу керек. Оның артында шынайы өмір бар екенін де естен шығармау керек . Яғни, виртуалды әлем мен нақты әлем арасындағы үйлесімділікті табу қажет.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Назерке Жаханова&nbsp;Фото: TRT

Әлеуметтік медианың адамзатқа әсері қандай?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Осы жылғы 14 маусымда Қызылорда облысының әкімдігінде Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөніндегі комиссияның кезекті отырысы өтті.Отырысқа Қызылорда облысы әкімі Н.Нәлібаев, құқық қорғау органдарының басшылары, облыстық мәслихат төрағасы, қоғамдық және үкіметтік емес ұйымдардың өкілдері, сондай-ақ қалалар мен аудандардың әкімдері және облыстық басқармалардың басшылары қатысты.Мәжілісте «Сыбайлас жемқорлық тәуекелдер картасына» енгізілген салалар: әлеуметтік сала, агроөнеркәсіптік кешені, жер, жол және инфрақұрылым, бизнес, жылу электр орталығы, сонымен қатар, сейсмикалық қауіпсіздік салалары бойынша атқарылған жұмыстар талқыланды.Атап айтқанда, жиын барысында өңірлік Антикор басшысының бірінші орынбасары А.Ашиков білім беру, медицина, инфрақұрылым салаларына жүргізілген сыбайлас жемқорлыққа қарсы сыртқы талдау, сонымен қатар сібір жарасы қорымдары, сейсмикалық қауіпсіздік, жеке тұрғын үй құрылысы салаларына жүргізілген тиісті мониторинг нәтижесімен енгізілген ұсынымдар мен олардың орындалу барысы жөнінде баяндама жасады.&nbsp;«Бизнеске жол» жобасы аясында жыл басынан бері 1500-ден астам кәсіпкерлік субъектілерінің құқықтары қорғалды.Кәсіпкерлерге кедергі келтіріп, бұзушылықтарға жол берген мемлекеттік органдардың 18 қызметкері тәртіптік, 1 қызметкер әкімшілік жауапкершілікке тартылса, 1 лауазымды тұлға қылмыстық жауапкершілікке тартылды.Өңірде су тасқыны бойынша сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар мен тәуекелдерді алдын алу мақсатында, бюджеттен бөлінген қаражаттың мақсатты игерілуін және салынып жатырған су бөгеттерінің сапасын қатаң бақылауға алу ұсынылды.Сонымен қатар, &nbsp;«Сыбайлас жемқорлыққа қарсы волонтерлік» жобасының жүзеге асыру барысы&nbsp; туралы жеткізіліп, атқарылған жұмыстар бойынша бейнеролик көрсетілді.Мысалы, волонтерлермен «Біріңғай сатып алу терезесі» порталына жүргізілген мониторингтің нәтижесінде, бағаның негізсіз көтерілу фактілері анықталып, қабылдаған шаралармен 190 млн. теңгеге жуық бюджет қаражаты үнемделген.Бұдан басқа, Департаментпен әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларына баға белгілеу және сату саласына жүргізілген мониторингпен бірқатар сыбайлас жемқорлық факторлары анықталып, құқық қолдану тәжірибесін жандандыру мақсатында мүдделі органдарға тиісті ұсынымдар берілді.Отырыстың қорытындысымен, облыс әкімі Н.М.Нәлібаев күн тәртібіндегі мәселелер бойынша ұсынымдарды қолдап, жергілікті атқарушы органдардың тиісті басқарма басшыларына және қала, аудан әкімдеріне сыбайлас жемқорлықтың алдын алу және орын алған бұзушылықтарды жою жөніндегі нақты шараларды шұғыл қабылдап, Заңның дәл және біркелкі орындалуы жөнінде тапсырмалар берді.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөніндегі комиссия отырысы өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp; Қызылорда қаласы әкімдігінің мәжіліс залында «Сыбайлас жемқорлықтың алдын-алу және болдырмау, мемлекеттік қызмет саласындағы заңнаманы сақтау, мемлекеттік қызметшілердің қызметтік әдеп нормалары талаптарының сақталуын қамтамасыз ету» мақсатында жиын өтті.Жиынды қала әкімі аппаратының басшысы, әдеп жөніндегі уәкілі Мұрат Тасқараев жүргізді.Сыбайлас жемқорлықтың алдын алу бүгінгі күні күн тәртібіндегі өзекті мәселеге айналған. Бұл ретте аппарат басшысы тиіс сала мамандарына ҚР «Еңбек кодексі», Әдеп кодексі, ҚР «Мемлекеттік қызметі туралы» заңнамаларының қатаң сақталуын және заңбұзушылықтарды болдырмау және алдын-алу бағытында нақты шаралар қабылдауды тапсырды.Сонымен қатар, мемлекеттік қызметшілер әріптестерімен қызметтік қарым-қатынаста мемлекеттік қызметшілерге қойылатын, жалпыға бірдей қабылданған моральдық-әдептік нормаларды сақтау жөніндегі талаптарды да қатаң ұстау ескерілді. Қызметкерлердің бір-біріне деген қарым-қатынастағы ізгілік, белсенділік, бір-біріне өзара көмек көрсету, қамқор, сыпайы әрі әдепті болу турасында түсіндірме айтылып, ұжымда оң моральдық-психологиялық ахуал орнатуда ұжымдағы әрбір қызметшінің рөлі маңызды екені айтылды.

Қызылордада әдеп жөніндегі уәкіл мемлекетттік қызметшілермен жиын өткізді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қазақ халқы әлімсақтан бері итті дос санап келеді. Азығын сайлап, қаруын байлап аңға шыққанда қасына бірге ертіп, күні-түні үй күзетін сеніп тапсыратын итті кие тұтқан.&nbsp;Жеті қазынаның бірі болған ит ежелден бері адамның айрылмас досына баланып келеді. Десе де, төрт аяқты серігінің достығын емес, қастығын көргендер де өңірімізде жетіп артылады.&nbsp;Баланы былай қойғанда бүгінде ересек адамның өзі жалғыз жүруден тартынады. Өйткені бұралқы иттердің қай бұрыштан тап берерін кім білсін?!Бала күнімізде «Ауылға ит атқыштар келеді екен» деген хабарды естісе, жұрт бос жүрген төбеттерінен бастап, шәуілдек кәнденіне дейін көшеге шығармауға тырысатын. Мойнына көзін ашқалы қарғыбау салынып көрмеген момақан иттің өзін екі-үш күн аула ішінде байлап ұстайтын. Өйткені «ит атқыштар» көшеде бос жүрген төрт аяқтыларды көре қалса, әй-шайға қарамай атып тастайтын. Бүгінде мұндай үрдіс келмеске кеткен. Бәлкім сондықтан да шығар, қаңғыбас иттердің ауық-ауық болса да көбейіп кетуі қоғамда өзекті мәселе ретінде жиі көтеріліп тұрады.Шежірелі өлкенің әр бұрышынан бүгінде қаңғыған иттерді көп көріп жүрміз. Олардың арасында құтыру ауруымен ауыратындары да бар. Сірә, оны жоққа шығару мүмкін емес шығар. Әлеуметтік желіде аузынан ақ көбік ағып, балаға ұмтылған иттер туралы хабар да жетерлік.&nbsp;Қазіргі таңда көше жағалаған, қоқыс жәшігін паналаған қаңғыбас иттерге байланысты қала тұрғындарынан түсетін шағым жетерлік. Әріге бармай-ақ, теледидарды қосып, әлеуметтік желіні аша қалсаңыз, көзіңіз анық жетеді. Топ-тобымен жүретін иттер бүгінде көшені ысырып қойып, балалар ойын алаңдарына барып, оларға шабуыл жасайтынын да көріп жүрміз.Осыдан екі жыл Қарағанды облысында 5 жасар баланы ит тістегені баршамызға мәлім. Ал Алматыдағы иттің салдарынан туындаған қауіпті жайт пен бала өлімі де елдің есінен кете қойған жоқ. Иә, мұндай жағдайлар дәл қазіргі уақытта көбеймесе азаймай тұр. Әріге бармай-ақ қоялық. Шиелі ауданы ішінде де ит тістеп, жарақат алған қаншама жағдайлар орын алды. Бір қуантарлығы – бала өлімі жоқ. Бірақ, бей берекет жүрген иттерге бір тоқтам мен заңды күш болмаса, арғысы не боларын Құдай білсін?&nbsp;– Төрт балам бар. Көшеде қаңғыған иттер толып жүр. Арасында құтырғаны да бар шығар, кім біледі?! Балаларымды сабаққа жіберіп аламын да, «көшедегі көп иттің бірі қауып алмас па екен?» деп жанымды шүберекке түйіп отырамын. Тіптен қорқатын болдық. Үйдің айналасында да балалар ойын алаңында да қаңғыбас ит көп. Ағаш алып үркітсең, өзіңе қарап ырылдап, тістеуге ұмтылады. Адамнан қорықпайды. Осыдан біраз жыл бұрын бізден 4-5 үй әріде тұратын көршіміздің баласын қауып алды. Жауапты мекеме бұл мәселені қолға алу керек қой. Бір тістеген ит, ертең тағы тістейді. Ал ол ит құтырмамен ауырып, ауру тараса не болады? – дейді кент тұрғыны Айнагүл Мұқанқызы.&nbsp;Жалпы қаңғыбас иттер жергілікті тұрғындар үшін қауіпті, өйткені олар инфекциялық ауруларды тасымалдайды, құтырып кеткен кезінде тіпті қауіпті.&nbsp;Иттің иесі болса, ветеринарды шақыртып, тексертуі қажет. Ал көшедегі үйсіз-күйсіз хайуанды кім біліпті? Аш па, қараусыз ба? Зерделеген жан жоқ. Осыдан-ақ қаңғыған иттің адам өміріне қаншалықты қауіп төндіретінін бағамдай беріңіз. Ит асырамасын деген заң еш жерде жоқ. Бірақ оны сатудың да, серуендетудің де тәртібі мен ережелері бар. Қыдыртқанда тұмылдырығы болуы шарт. Итті күндізгі уақытта бос жіберуге болмайды. Адамдардан алшақ болуы тиіс. Жылына бір рет құтырма ауруына қарсы дәрі егіліп, денсаулығы тексерілуі шарт. Бірақ осы айтылғандардың көбі жасалмайды. Тексерту, үй ауласында бос жібермеу былай тұрсын, иелері есігінің алдындағы төбеттің қайда жүргеніне мән бермейтін кездері де кездеседі.– Кім не десе де, иесіз иттердің көбеюіне тұрғындардың да кінәсі бар. Өйткені жаз бойы саяжайларда, қала іргесіне жақын ауылдарда жаңа туған күшіктерді асырайды да, күн суытып қыс түскенде тастап кете барады. Ішерге тамағы жоқ, әбден ашыққан ит азық таба алмаған соң, айналып-айналып қала ішіндегі қоқыс алаңдарын паналайды. Одан дым таппаса, аш ит адамның өзіне ұмтылады. Осыдан соң қаңғыбас ит талады деп шығамыз, – дейді Шиелі ауданының тұрғыны Серік Маратұлы.&nbsp;Осы ретте Абай хакімнің «Күшік асырап ит еттім, ол балтырымды қанатты» деген нақылы ойға оралады. Ит-мысықтан зардап шеккен адамдардың саны жылдан-жылға көбеймесе, азаяр емес. 2021 жылы Қазақстанда қаңғыбас мысықтар мен иттерді аулауға және жоюға 1 миллиард теңге бөлінді. Сонымен қатар құтырма ауруының алдын алу мақсатында 980 590 ит пен мысыққа екпе егілген дейді мамандар. Алайда бүгінде сол миллиарддаған қаражатың қарасы көрінбейді? Мыңдаған бұралқы ит, мысықтың көзі жойылды деген жалаң цифр, санмен ғана сөйлейтін статистикаға сүйеніп, мәселені тек сонымен түйіндеудің жөні жоқ сияқты. Жабайы хайуандармен күресті заңмен мықтап шегелеп, нақты шарамен қолға алу керек. Себебі оның артында адамның өмірі мен денсаулығы тұр...Итті қорғайтын заң бар. Ал адамды не қорғайды, кім қорғайды. Әлде өкінішті жағдай тіркеліп, соған ғана шара көрілу қажет пе? Адам – мемлекеттің басты капиталы. Қалай болғанда да қаңғыған иттен келер қауіп аз болмай тұр. Адамдық тұрғысынан жануарларға жанашырлықпен қарап, оларды қорғау әлбетте дұрыс. Дегенмен көше кезіп қаңғыған ит ойнаған бала, көшеден өткен жаяуға тап беріп, жарақаттамасына кім кепіл?! Оның қауіпсіздігі басты міндет екенін де ойдан шығармасақ екен.Айтпағымыз, қараусыз жүрген қаңғыбас иттің қауіптілігін ұмытпағанымыз абзал. Қаңғыбас иттер мәселесі қала түгілі, еліміз үшін өзекті проблемаға айналғалы қашан?!Айта кетейік, түнеукүні Шиелі аудандық ақсақалдер кеңесінің ІІ отырысында да дәл осы мәселе айтылған-ды.&nbsp;Анығында жиынға қатысушылар тарапынан қаңғыбас иттерден халықты қорғау жолдары ұсынылды. Енді бір шешімін тапса игі.

Шиеліде қаңғыбас иттер қаптады ма?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Бүгінде қоғамдағы өзекті мәселелердің бірі – отбасылық зорлық-зомбылық. Құқық қорғау органдарында оған қарсы күрес жүргізетін арнайы бөлімдер жұмыс істейді. Қалыпты өмір ырғағын бұзатын жағымсыз әрекеттерге заңмен тосқауыл қойылатынын әркімнің білуі маңызды. Тіршіліктің тірегі болған әйел теңдігін, табиғатынан қамқорлықты қажет ететін нәзік жандылардың құқығын қорғау қай қоғамда болсын басты мәселе болып саналады. Соған қарамастан әйелдер қауымының көбісі отбасында, одан бөлек кездейсоқ жағдайындағы озбырлыққа ұшырауда.Тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алумен оны тоқтату мәселесінде Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев жазаны қатайтуға заңға қол қойған-ды. Бұған дейін көп жағдайда жәбірленушілердің арыз жазудан бас тартуына байланысты үй тирандарына қатысты шара қолдану қиынға соғып келді. Енді әйелдер мен балаларға қатысты кез келген сипаттағы зорлық-зомбылық үшін жауапкершілік қатаңдатылып, денсаулыққа қасақана жеңіл зиян келтіру және ұрып-соғу қылмыстық құқық бұзушылық болып танылады.&nbsp; Жақында аудандағы Отбасын қолдау орталығында аудандық сот, аудандық прокуратура, аудандық полиция бөлімі және аудандық отбасын қолдау орталығы қызметкерлерінің қатысуымен мәжіліс өтті. Жиында тұрмыстық зорлық-зомбылық мәселесіне қатысты заңнамаларға енгізілген өзгерістер мен толықтырулар талқыланып, олар бойынша әрбір органмен құзыреттілік шегінде атқарылуы тиіс жұмыстар пысықталды. Мамандарға тиісті заң аясында сұрақтар қойылып, жауап алынды.Мұнан соң тұрмыстық зорлық-зомбылық мәселесіне қатысты ықпалдасу және кеңесу тәртібінде атқаратын іс-шаралар, оның ішінде отбасы-тұрмыстық қатынастар аясында әкімшілік құқық бұзушылық жасаған адамның жүріс-тұрысына ерекше талаптар белгілеу кезінде психологиялық көмек көрсету шараларын жүргізуге қатысты төрт жақты меморандум жасалды.&nbsp;

Отбасын қолдау орталығында төртжақты меморандум жасалды

<h4 style="margin-left:0px;text-align:justify;"><a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Теңіз жағасында туғаннан соң, көргеніміз, білгеніміз, естігеніміздің көбі балық жайында. Ата-бабамыз су маржанын сүзіп тіршілік етті. Ішіп-жем қорегін теңізден тапты. Содан да шығар, «балық» деесе, қай кезде де елең ете қалып, әрі қарай ежіктей сұрап кетеміз. Тіршілік тынысымыз балыққа байланысты болған соң да, ол туралы білуге деген ынтамыз жоғалған емес. Жақында бір дастарқан басында отырыста Қиғаш деген апай:&nbsp;</h4>– «Бізді не білді, нені білмейді дейтіні бар. Балықшыдан бөтен адам көрмеген, балықтан бөтен тамақ жемеген ауылда туып-өстік» деп әңгіме бастады.&nbsp;Әрине, апамыз өзін кішірейтіп айтқанмен де, бір қауіп елдің құлағының құрышын қандыратын сабақты сөзді бастап жіберіп, жұрттың ауанын балыққа қарай аударды. Кейбір біз естімеген жайларды сол кісінің аузынан естідік. «Бірде балық жеп отырып, тамағыма балықтың тікені кетіп біраз қиналып қалдым. Сонда бір естияр кісі «Балықтың тікені тамағыма кеткенше, суға кетіп өлейін» деп үш рет айтсаң, қадалып тұрған қылқан өзінен-өзі кетеді» деді. Сөйтіп қиналған сәтте қарайсың ба, әлгі сөзді үш рет айтып едім. Қадалып тұрған тікен жылжып кеткендей болып, жаным жай тапты. Айтуға ауыр-ақ екен әлгі сөз. Дегенмен балықшы елдің бұл да бір ырымы болуы керек» деді.&nbsp;Шынымен де балықтың тіршілігі, қасиеті, басқа да жайлары туралы әңгіме біздің де жадымыздағы көп жайлардың көпшілікке айтылуына себеп болды. Бүгін міне қолға, әдейі қалам алдырып отыр.&nbsp;&nbsp;&nbsp; Балықтың қылығы мен мінезі туралы халық аузында сипатталатын мынадай сөз бар.Сазан «тайдай тулап жұлқынамын» дейді,Шоқыр «барымды салып бұлқынамын» дейді.Тыран «қалай, қайтіп құтыламын» дейді,Қаракөз «өне бойы ұтыламын» дейді.Шабақ шоршып «өлдім» дейді,Қызылқанат «не болса да көндім» дейді.Бекіре «қайық аударар күшім бар» дейді,Шортан «байқа, арадай өткір тісім бар» дейді.Жайын «әлім жеткенді жұтамын» дейді,Майшабақ «тереңге тартып зытамын» дейді.Қаяз «адамдар мені семіз, мұртты» дейді,Ақбалық «адамдар мені семіз, болғаным,Тұқымымды әбден құртты» дейді.Бұл енді балықты бес саусақтай білетін балықшы елдің дөп басып айтқан сөздері. Осыны тыңдап өскен балықшы ауылдың баласы балық кәсіпшілігінің әліппесін оқығандай болады. Таным-түсінігі қалыптасуына септігін тигізеді. Алғаш балыққа шыққанда:&nbsp;Ақбалық-ау, ақбалық,Қармағымды қап, балық,-деп қармақ құралын суға салады.&nbsp;Біздің өңірде «Сазан пейіш көрген балық, сондықтан оның басын көп мүжісең, пейішке барасың» деген ұғым бар. Жалпы балықты – пейіштің асы деп, балықшылар сүйсініп отырады. Оның мынадай аңызы бар.&nbsp;Адам ата мен Хауа ана пейіштен қуылып жерге түскенде адасып қалып, ұзақ уақыт бір-бірін аңсап, бейнетпен тірлік кешкен деседі. Екеуі бір-бірін ғаламат сағынады. Бұны жайын балық сезіп, екі мұңылықтың кездесуін тілеп, күтіп тілекші боп жүреді-міс. Осылайша балықты кие тұтып, оның да обал-сауабын айтып отырған.&nbsp;Балықшылар әдейі шақырылған қонаққа балық аспайды. Басқа тағаммен аттандырады күйі келгенше. Өйткені мал тұяғымен жүрген қазақ халқының біраз бөлігі балық жеп үйренбегендіктен, тікен кетіп қақалуы мүмкін. Обалына қалармын деп ырымдайды.&nbsp;Тағы бір кең тараған мақал бар, «Балықтың батасы жоқ, иттің атасы жоқ» деген. Халқымыздың дәстүрінде атақты, белгілі адамдарды шаңырағына шақырып, балаларына, ұрпақтарына дуалы ауыздың ақ тілегін алып беретін болған. Оған тек әдейілеп төрт түліктің бірі сойылып, табақ тартылады, сый көрсетіледі. Ал қанша үлкен балық болса да, ондай жағдайда балық асы құрметті адамның алдына қойылмаған. Яғни балыққа бата жүрмейді деп сойған. Бірақ бата мен ас қайыруды айыра алмаған кейбіреулер бүгінде «Балыққа ас қайырылмайды» деп, дастарқаннан тұрып кететін боп жүргенін көрдік. Бұл білместік, дастарқаннан кішкентай нан ауыз тиізілсе де, ас қайырылады емес пе?! Осы жағын жұртшылық саралай білсе деп ойлаймыз.Балықтың батасы жоқ болғандықтан да халқымыз «Қойдың басы кәріге, балықтың басы бәріне» деп, жас-кәріге қарамай жей берген.&nbsp;Иә, кешегі ұлы айдын Арал теңізі кемеріне келіп, асып-тасып жатқан шағында мұнда балықтың алуан түрі болды. Қазірде де көне көздер «Аралдың балығы – ең дәмді балық» деп тамсана айтып жатады. Оларға бір күнде үш мезгіл балық тамағын берсең де, тәбеті қайтпай жеуге бар. Кішкентай кезімізде есімізде, Аралдың үлкен кісілері балық жегенде қызық көріп қарап отыратынбыз.&nbsp;Сағымбек деген көрші әкеміз асылған сазан кеспелерін ортасынан бір бөліп, аузына бірінен соң бірін салып жіберіп жей беретін. Балықтың тікендері әлгі кісінің езуіне өзінен-өзі шығып жиналып қалады. Сол жиналған тікен-қылқандарды анда-санда қылымен алып тастап отырады. Осыған таңғала қарап отыратынбыз. Ондай ортада біреу тікен кетіп қадала қалса, «Ой,балық жеп көрмеген неме» деп жақтырмай қалатын.&nbsp;Балықтың түрі дегенде біздің теңізде қызыл балық тобына жататын бекіре, шортан, болды. Өзіміз ұзындығы үш метрдей болатын бекірені қыстыгүні бірнеше жігіт көтеріп келгенін көрдік. Сөйтіп оны өткір балтамен шауып отырып кеспелеген-тін. Ал қаяз балықтың майы сорғалап сыртына ағып тұрғанын көрдік. Етінің ерекше екенін сынап білуге болады, тісті, шортан балықтардың кеспелері қараңғы сарайда жарық бөліп жарқырап тұратын.Жалпы балықшы қауым аумалы-төкпелі теңіз, көл, дария үстінде жүріп, екінің бірінде ажалмен бетпе-бет келіп қалатындықтан, өмірге деген көз-қарастарының, артық-ауыз сөзге, көпірме көп сөйлеуге жоқ болатынын білеміз. Дегенмен өз кәсібіне, балыққа байланысты ойларын, түйгендерін мақал-мәтел етіп аз сөзбен білдіріп тастап отырған. Оған куә балықшылардың «Жайынның жаңсасын жеген жатпас», «Шортанның басы-шоркемік», «Балық жеген тоқ болар, әл-дәрмені жоқ болар», «тісті, бір қайнаса пісті», «Балық өңешінен өткенді жейді», «Бекіренің басы тасқа тимей қайтпайды», «Көл азса, сазаны кетіп, табаны қалады, Ел азса, жақсысы кетіп жаманы қалады», «Балықшының байлығы – етек-жеңі кеткенше» сияқты өмірден, теңізден, су маржаны балықтың тіршілігінен пайымдаған ойларын әспеттеп жеткізіп тұр емес пе?!&nbsp;Сондай-ақ балықшылар «Балықтың патшасы – бекіре», «Балықтың алтыны – қаяз», «Балықтың шырайлысы – сары сазан» деп әрқайсысына баға беріп, асқақтатып отырса, кейбір нашарларын еті дәмсіз балық, қызылқанат сияқты балықтарды менсінбеген. Шынымен де, мысалы жыланбалықтың тірлігіне қатысты жайды тыңдасаң, түршігіп те кетесің.&nbsp;Белгілі ұстаз, қаламгер Бимұрат Үсеновтің бір әңгімесі есімде қалыпты. Жыланбалық бір қолтыққа барып уылдырығын шашады. Содан аналығы сол уылдырықты қорып, бауырына алып қозғалмастан жатады екен. Бір күндері уылдырық бірте-бірте балыққа айнала бастайды. Аналығы сол бауырын төсеген күйі тұра береді. Ал ана шүпірлеп өскен кішкентай құрт шабақтары анасының бауырын тістеп жей бастайды. Анасы сонда да кетпейді. Ақыры оны жеп әбден тауысқан шабақтар сонан кейін барып, судағы өзінше тірлігін бастайды екен.&nbsp;Бір айтатын нәрсе, жыланбалық Арал теңізінің төл балығы емес. Оны сонау бір жолдары, осыдан 50-60 жыл бұрын қытайдан жерсіндіруге байланысты әкеліп жіберілген. Оған себеп кәсіптік маңызы бар балықтардың ұзындығы мен шабағы жейтін майда, кәсіптік маңызы жоқ балықтардың санының азаюы үшін әкелінсе керек. Айтпақшы, әр жылдарда Арал теңізіне әкелініп жіберілген бычок, камбала сияқты балықтардың қалай өскенін жақсы білеміз.&nbsp;Балығы – Аралдың байлығы. Кешегі ұлы теңіздің, бүгінгі Кіші теңіздің суында алуан-алуан балық жүзіп, жағалау жұртының өмірлік нәріне айналған. Теңіз жағасындағы балықшы ауылда туған ақын Ержеңіс Әбді:&nbsp;&nbsp; – Сазан теріп тортасы да әдемі,&nbsp; – Қазандағы сорпасы да әдемі... - деп балықтың ерекшелігін көрсе, тағы да:Бар кезінде қаяз, мөңке, жайыным,Баймын, тоқпын, жоқ ешқандай уайымым,-деп берекелі бірлікке сүйсініс білдіреді. Пейіштің асы, киелі балық туралы бүгін қаламымызға оралған мағлұматтыр міне осындай.&nbsp;Ерғали Абдулла

Аралдың балығы ауданның байлығы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Табиғат құбылмалы қозғалыс үстінде, сондықтан да апаттардың болып тұрары сөзсіз. Биыл еліміздің бірқатар аймақтарында түрлі табиғи апаттық жағдайлар орын алып, халықтың көкейінде үрей пайда болғаны жасырын емес. Дегенмен, қиын шақта төтенше жағдайлар қызметі мен өзге өңірлердің азаматтары &nbsp;бір жеңінен бас, бір жеңінен қол шығарып дер кезінде жәрдем беріп үрейді сейілтті. Осыған сәйкес, Шиелі ауданында таяуда&nbsp;жойқын жер сілкінісі бола қалған жағдайда төтенше жағдайлардың алдын алу және жою жөніндегі іс-қимылдарға азаматтық қорғаудың мемлекеттік жүйесін одан әрі жетілдіру, сондай-ақ азаматтық қорғау қызметтерінің басқару органдарын, күштері мен құралдарын төтенше жағдай зардаптарын жоюға дайындау мақсатында&nbsp;«Жер – 2024» республикалық командалық-штабтық оқу-жаттығуы өтті.Оқу-жаттығуға Шиелі ауданы әкімінің орынбасары Б.Сағындықов пен Шиелі&nbsp;аудандық Төтенше жағдайлар бөлімінің бастығы, азаматтық қорғау подполковнигі Ж.Мампаев аудандық авариялық-құтқару құрамаларының, азаматтық қорғау қызметтерінің дайындығын қарап шықты. «Шиелі индустриалды-аграрлық колледжі» КММ-нің алдындағы футбол алаңында өткен саптық қарауға 19 құраманың, 58 техникасы мен 196 адам қатысып, күш-құралдар топтамасы, оқу-жаттығу кезінде берілетін басқару шартты белгілерінің тізбесі таныстырылып, әр қызмет бойынша қызметтік міндеттерін орындауға дайындығы тыңдалып, тиісті тапсырмалар берілді.«Шиелі индустриалды-аграрлық колледжі» КММ-нің әкімшілік ғимаратында орнатылған объектілік құлақтандыру сигналы арқылы қызмет көрсетуші персоналдар мен мұғалімдерге және студенттерге төтенше аймағынан дереу эвакуациялау жұмыстарын жүргізу мақсатында хабарлама берді. Тиісті тапсырмаға сәйкес, мамандар адамдарды қауіпсіз аймаққа шығарып, тізім бойынша түгелдеу жұмыстары жүргізілді. Түгелдеу барысында бірқатар студенттер белгісіз себептермен жоқ екені анықталып, құтқару қызметі, медицина қызметкерлері төтенше жағдай аймағынан зардап шеккен азаматтарға алғашқы медициналық және психологиялық қызмет көрсеті үшін жұмылдырылды. Сонымен қатар, оқу-жаттығуға қатысқан өрт сөндіру, байланыс, &nbsp;өртке қарсы қызмет және БАҚ өкілдері өз қызметтерін тапсырмаға сәйкес жүйелі түрде жүргізіп, зардап шеккен аймақтан мұғалімдер мен студенттер жұмылдырылған көліктермен қауіпсіз аймаққа эвакуацияланды.Екінші күні Шиелі ауданы әкімдігінің мәжіліс залында Азаматтық қорғаудың 14 қызметі мен 3 авариялық – құтқару құрамалары басшыларының және Шиелі аудандық Төтенше жағдайлардың алдын алу және жою жөніндегі комиссия құрамының қатысуымен қорытынды жиналыс өтті. Жиында аудан әкімінің орынбасары Бағлан Жанғалиұлы қызмет басшыларына және «Шиелі индустриалды-аграрлық колледжі» КММ-нің басшылығына оқу-жаттығудың сәтті әрі жүйілі өткенін айтып:&nbsp;– Өңірімізде «Жер – 2024» республикалық командалық-штабтық оқу-жаттығуы жоғары деңгейде ұйымдастырылып, тиісті сала мамандары бірлесе әрекет етуінің арқасында нәтижелі оқу-жаттығудың куәсі болдық. Екі күнге жоспарланған жаттығуға атсалысқан әрбір азаматқа үлкен алғысымды айтамын. Бұндай жағдай тек оқу-жаттығу кезінде ғана орын алып, еліміз табиғи апаттан аман болсын, – деп, барлық қызметкерлерге риясыз алғысын жеткізді.&nbsp;Дүниежүзілік метеорологиялық ұйымы келтірген мәліметке сәйкес, соңғы 50 жылда әлемде табиғат апаттары 5 есе жиілей түскен. Сарапшылар мұны климаттың өзгеруімен тікелей байланыстырады. Демек, табиғи апаттардан сақтану мәселесі күн өткен сайын өзекті болып келе жатыр деген сөз.

Шиеліде республикалық «ЖЕР – 2024» оқу-жаттығуы өтті

<h4 style="margin-left:0px;text-align:justify;"><a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> ҚР Тұңғыш Президенті, Н.Ә.Назарбаев «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағдарламалық мақаласы жарық көргенде көпшілік қолдау білдіріп, оның ішіндегі «Туған жер» бағдарламасының жүзеге асырылуын іс жүзінде көруге асыққандай болып еді. Міне, содан бері де біршама уақыт өтті. Аталған мақалада Н.Назарбаев:</h4>– «Жергілікті билік «Туған жер» бағдарламасын жинақылықпен және жүйелікпен қолға алуға тиіс. Бұл жұмысты өз бетімен жіберуге болмайды, мұқият ойластырып, халыққа дұрыс түсіндіру қажет. Туған жеріне көмек жасаған жандарды қолдап-құрметтеудің түрлі жолдарын табу керек. Бұл жерде де көп жұмыс бар. Осы арқылы қалаларды көгалдандыруға, мектептерді компьютерлендіруге, жергілікті жоғары оқу орындарына демеушілік жасауға, музейлер мен галереялар қорын байыта түсуге болады.&nbsp;Қысқаша айтқанда, «Туған жер» бағдарламасы жалпыұлттық патриотизмнің нағыз өзегіне айналады. Туған жерге деген сүйіспеншілік Туған елге-Қазақстанға деген патриоттық сезімге ұласады», – деген болатын.&nbsp;Айтса айтқандай-ақ «Туған жер» бағдарламасы іс жүзінде жүзеге асып, оның игілігін ауылдағы ағайын түгелдей көріп келеді. Қазір ауылына, туған жеріне қарайласып келе жатқан азаматтар қатары артып келеді. Мұның барлығы аталған бағдарламының рухани тұрғыда қолдау тауып келе жатқанын көрсетсе керек. Егемендігіміз бізге орасан зор мүмкіндіктерді берді. Азат ел болғалы еңсемізді көтеріп, салт дәстүріміз, рухани құндылықтарымызбен қатар мешіт, медреселердің саны бірнеше есе өсіп, халқымыз имандыллыққа да бет бұрды.Қасиетті рухани құндылықтарымызды бойыны сіңіре берген иманды, ибалы да білімді жастарымыздың қатары арта түсті. Өткен тарихымыздан алатын тағылым-тәлім, дәріс-сабақ, үлгі-өнеге мен өнерлілер көп. Өткенді түгендеу арқылы болашаққа бағдар жасалып, артына ұлағат қалдыра алатын ұрпақтар сабақтастығын жалғастырып келеміз. Әрбір адам үшін өзінің туып өскен атамекен елі қымбат. Әрбір жердің қадірін сол жерде туып өскен жан біледі. Осындайда терең ойланған әрбір Қазақ, әрбір мұсылман азаматтар ел тәуелсіздігінің қадіріне жетіп, оны көзіміздің қарашығындай сақтай білу ортақ мақсат.«Адалдық – ардың ісі, ауырлықты көтеру нардың ісі, жақсы іске жан сүйсінер» деп бабаларымыз айтқандай тәуелсіздігіміздің арқасында имандылыққа бет бұрған, болашағынан зор үміт күтетін, жақсы істерінен жан сүйсінетін, заман талабына сай кәсібін дөңгелетіп, соның арқасында туған жеріне замануи талапқа сай Алланың үйі мешіт салып беріп, жаста болса бас болып, имандылық жолында жүрген жастарымыздың бірі де бірегейі – Рамазан Елубайұлы Сағынтаев туралы айтпақпын.Рамазан Елубайұлы 1984 жылы 21 наурызда Мергенсай ауылдық округіне қарасты Жалаңаш елді мекенінде дүниеге келген. Әкесі Елубай Сағынтайұлы Тышқанбаев елдің алдында абыройға бөленген жан. Кезінде балықшылар бригадирі болған. Ерен еңбегінің арқасында облысқа депутат болды. Сарбұлақ топтың су құбырында электрик , шебер, диспечер болса, ғасыр құрылысы атанған «Көкарал» бөгетінің құрылысы басталысымен. Охрантруда болып құрылыс аяқталғанша еңбек еткен. Қазір зейнет жасынын асса да жеке кәсіпкерлігімен де айналысады. Ағайын туыс-жекжаттар арасында адамгершілігі бар адам екенін білеміз. Елубай, әулие, көріпкел, даналығымен елге танылған Бақсы Құлымбет аталығынан Сасықбай атаның тікелей ұрпағы.Сасықбай атамыз Шалқар жақтағы Қотыртас пен Қауылжыр бекеттерінің аралығында жерленген екен. Алғашқы темір жолды салған кезде темір жол Сасықбай атаның бейітінің үстіне салынса керек. Сол салынған темір жол рельстері ертеңіне-ақ өзінен-өзі шашылып қала берген. Жол біткенде де сол маңайға келгенде вагондар рельстен тайып кете берген. Мұны жергілікті көне көз қариялар бұл жерде Сасықбай әулие жерленген. Бұл сол кісінің кереметі дегеннен соң, темір жолды басқа жерден қайта жүргізген. Мұнан соң ғана пойыздар қозғалысы қалыпты жағдайда жүрген екен деген дерек те осы күнге дейін ел аузында сақталып келеді. Міне осындай кереметі зор Сасықбай әулиенің тікелей ұрпағы болған соң Елубай осал болсын ба?! Сасықбай атаға арнап Жалағаш елді мекеніндегі ұрпақтары үлкен етіп 2013 жылы белгі орнатқан болатын. Елубайдың әкесі Сағынтай Ұлы Отан соғысының алғашқы күнінен бастап 1945 жылдың аяғына дейін қан майданда ерлік жасап, орден-медальдармен марапатталған. Бірнеше мәрте жарақаттанып елге оралды. Соғыстан оралған соң да ата кәсібі балық аулап, елдің әл-ауқатын көтеруге сүбелі үлес қосқан майдангер. Анасы Қалзира да дүниеге ұрпақ әкелген. Елінің, жерінің салиқалы өнегелі отансы болған десе-ді. Елубай жар таңдаудан да маңдайлы болды. Өнегелі өмірдің баспалдағынан тәлім-тәрбие алып бойжеткен ару Марал Торғайқызына үйленіп, отау құрды. Марал Торғайқызы отбасын жұмаққа айналдырған, босағасы қонақтан босамаған, жақын туыс, жекжаттарды жақындастыра білген абзал ана. Маралдың жібектей мінезі үй-ішіне айналасына жұғымды, қайырымды, мейірімділігі, үлкенді құрметтеп, кішеге ізетті, кісі бетіне жел болып тимей тұратын кішіпейіл жан екенін өте жақсы білгендіктен айтып отырмын. Ұзақ жылдар Жалаңаш орта мектебінде лобарант болып қызмет еткен.Кейіпкеріміз Рамазан Елубайұлы Жалаңаш елді мекенінің орта мектебін бітірген соң Ақтөбе қаласындағы газ-мұнай саласының колледж содан соң Ақтаудағы ЦАУ-ның газ-мұнай инжинер мамандығын бітірген. Кәсіпкерлікпен 2007 жылдан айналысып келеді. Кәсіпкерлігі ТОО «Декор ЛТД Сагынтаев Рамазан Елубаевич» деп аталады. Бұл серіктестіктің бір гегтар жерді алып жатқан «Темір су» деп аталатын өндіріс базасы бар. Мұнда пластик-терезе жасайтын цех, екіншісі мебель жасайтын, үшіншісі үлкен қабатты үйлерге коттеждерді қаптайтын декор шығарады. Төртіншісі еденге төсейтін бурчаткалар шығарса, бесіншісі үлкен пластик-блок жасайтын шағын завод бар. Әрине барлық цехтарда замануи техника-технологиямен жабдықталған. Осы бес цехта 25 адам жұмыспен қамтылып, напақасын табуда.&nbsp;Пайғамбарымыздың хадисінде «Кімде -кім жер бетіне Алланың үйін салуға атсалысса, Алла ол кісіге жұмақтан орын дайындайды» делінген. Туған жеріне тағзым еткен Рамазан Елубайұлы, өзі өсіп жетілген туған жері Жалаңашқа мешіт салып беру ой түбінде жатқан арманын іске асыруға бел буды. Өйткені ілгеріде қолхоз балықшыларының асармен салынған Сражаддин мешіті көнерген болатын. Шернияз баласы, Сражаддин мешітінің жанынан жаңа жобадағы заман талабына сәйкес ҚР-ның құрылыс туралы заңнамаларына сүйене отырып өз қаражатымен болашақ ұрпаққа мұра болатындай мақсатпен мешіттің іргетасы 2018 жылы бастап қаланған еді. Ақтау, Алматы, Қызылорда қалаларынан құрылысқа қажетті материаладар тасмалданды. Құрылыс жұмыстарын жүргізген жалдамалы жұмысшылардың келісілген жалақысы уақытылы төленіп тұрды. &nbsp;Қазір «Сражаддин» мешітінің құрылысы аяқталды. Мешіттің техникалық жобалау проектісі жасалынып бекітілген. Қызылорда облыстық құрылыс басқармасынан жаңалап қайта салуға рұқсаты алынған. ҚР-ның ҚМДБ Бас мүфтиінен мешіт салуға рұқсаты да бар. Бұрынғы мешіт те Арал аудандық бас мешіттің меншігіне тіркелген. Міне, осындай сан түрлі құжаттарды әзірлеудің өзі қанша жұмыс екені әркімге мәлім екені анық. Мешіт құрылысын жүргізудің өзі де оңайлықпен келген жоқ. 2019 жылы басталаған короновирис пондемия індеті де көп кедергі болғаны рас. Бірақ сонда да қажымас қайрат, өршіл талап, мұқалмас жігер Рамазан Елубайұлын қажыта қойған жоқ. Мақсат орындалды, мешіт халық игілігіне 2021 жылы 16 шілдеде табысталды. Табыстау кезінде аудан әкімшілігінің келісімімен пандамия індетіндегі талаптарын сақтай отырып, аудан мешітінің бас имамы Қайрхан Қабылғазиев, Жақсықылыш елді мекені имамы Мәжит Әбішевтердің және сол мекенің тұрғындарының қатысуымен мешіт ашылды.&nbsp;Осы мешіттің жұмысының жүйелі жүріуіне және жоғорда аталған қаншама құжаттарды әзірлеу кезінде ауданға белгілі энергетика саласының майталманы, көптің құрметтісі Рамазанның туған нағашысы Көптілеу Торғайұлы Жұмабаевтың атқарған жұмыстары ұшан-теңіз. Мешіттің ашылуына да пандамия індеті кедергі болғаны бар. Аудан әкімінің орынбасары Бектемір Жұмағұлывтың қабылдауында болып кеңес құрып келісілгенін айта кеткен жөн. Осы жұмыстардың басында жүрген Көптілеу інім болатын. Сол кеңесуде менде қатысқан едім. «Анаңның емген сүті үшін нағашыңды сыйла, балаңның емген сүті үшін әйеліңді сыйла» деген халық даналығы бар. Рамазан да Көптілеу нағашысының алдынан кесе өтпейтін, ақыл-кеңесін бойына тоқитын иманжүзді азамат екені белгілі. Мешіт салу кезінде сол мекеннің тұрғындары құрылыс жұмысшыларына кезектесіп малын сойып, астарын әзірлеп, жұмыстарына сәттілік тілеп, баталарын беріп, іргетасын құйған кезде де көмектескендерін айта кеткен жөн. Сол жерден өнген ұрпақтары еліміздің түкпір-түкпірінде тұрып жатқан жастары, достары, тілеулестері, сыныптастары болып мешіттің ішіне жаятын кілемдер, азан шақыратын құрылғылар, басқа да керек заттарды мешітке тарту етті.«Мешіт» сөзі «Бас иіп, маңдайын жерге тигізіп, сәждеге жығылатын орын» деген мағнаны білдіреді екен. Казір тұрғындар да әр жұма сайын имандылық жолында жүрген үлкені-кішісі де мешітке барып, жұма намазын оқып сәждеге жығылуда. Сражаддин мешітінің имамы сол жердің тумасы иман жүзді азамат Еркінбай Нұрсұлтан ұлы қызмет етуде.Рамазнның құдай қосқан қосағы Әсел Нұрқожақызы жоғары білімді, білікті есепші-бухгалтер ретінде осы серіктестіктің есепшісі болып қызмет етуде. Көрнекті жазушы Ғ.Мүсірепов «қазақ әйелін «жан жарым» дейді. Бұл үлкен сөз. Жаны мен жаны үндес, ойы мен арманы үндес, егіз адамбыз дегені ғой» - депті. &nbsp;Жоғарда айтылған аталы сөздей егіз адамдай, татулықтың туын жоғары көтерген жаны, ойы, армандары үндес Рамазан мен Әсел алтын асықтай бес бала тәрбилеуде .&nbsp;

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Қоғам