<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қазақ өнерінің қайнар бастауларының бірі &nbsp;– Сыр өңірінде өнерге деген жауапкершілік жоғары. Киелі сахнада кім болса, соған орын жоқ. Қармақшы ауданында осыны мақсат тұтқан Тұрымбет Салқынбайұлы атындағы өнер мектебі елу жылдан астам уақыт елге қызмет етіп келеді. Басты мақсаты – өнерлі жанды өрге сүйреу, таланты бар бүлдіршінді топқа қосу.Тарихқа көз жүгіртсек, алғашында аудандық балалар әуез мектебі болып құрылған мекеменің іргетасы 1972 жылы қаланған. Мектепке Жүрсін Қаймақбаев, Қаппар Сәденов, Талғат Қуаңбаев секілді білімді мамандар басшылық еткен. 1993 жылы мектепке Сыр сүлейі Тұрымбет жырау Салқынбайұлының 125 жылдық мерейтойына байланысты жырау есімі берілді. 1996 жылдан бастап өнер мектебі жанынан және ауданға қарасты ауылдардан жыр-терме кластары ашылды. Ал 2021 жылы &nbsp;атауы облыс әкімінің №180 қаулысына сәйкес Тұрымбет Салқынбайұлы атындағы өнер мектебі коммуналдық мемлекеттік қазыналық кәсіпорны болып өзгертілді. Бүгінде мектепке 2019 жылдан бері Дәулет Байғараев басшылық етіп келеді.Өнер мектебінде домбыра, қобыз, баян, саксофон, фортепиано, жыр-терме, домбра-прима &nbsp;кластары бойынша 42 &nbsp;мұғалім дәріс береді. Өнер мектебінде 2023-2024 оқу жылында &nbsp;6 мұғалімге педагог-зерттеуші, 9 мұғалімге педагог-сарапшы, 10 мұғалімге педагог-модератор , &nbsp;І санатты-2 мұғалім, ІІ санатты-5 мұғалім &nbsp;санаты берілді. 10 мұғалім санатсыз. 2023-2024 оқу жылында білім беру жүйесінің жаңа форматында &nbsp;қызмет &nbsp;атқарады. &nbsp;2023-2024 жылы Тұрымбет Салқынбайұлы атындағы өнер мектебінде 411 оқушы 7 мамандық бойынша &nbsp;дәріс &nbsp;алады. Домбыра класында – &nbsp;219 оқушы, баян &nbsp;класында – 87 оқушы, фортепиано класында – 45 оқушы, домра-прима класында – 1 оқушы, жыр-терме класында – 40, саксафон класында – 5, қобыз класында – 14 оқушы оқиды.<blockquote>– Бұл өнер ордасына мен бес жылға жуық басшылық етемін. Мені шәкірттеріміздің өнерге деген құрметі, қызығушылығы қуантады. Өнер &nbsp;мектебінің кент орталығынан бөлек, Төретам &nbsp;кентінде, ІІІ Интернационал &nbsp;ауылында қосымша бөлімшелері жұмыс істейді. Сонымен қатар, Ақжар, Қармақшы, Дүр Оңғарауылдарында &nbsp;жыр-терме &nbsp;кластарыбар. Мектебіміздің &nbsp;25 оқушыдан құрылған балалар оркестрі (жетекшісі Тұрымбетов Жарқынбек) 20 оқушыдан құрылған балалар хоры (жетекшісі Дембаева Ләззат) 15 мұғалімнен құрылған фольклорлық ансамбль, оқушылардан құрылған баянистер, домбырашылар ансамблі және &nbsp;25 &nbsp;мұғалімнен құрылған халық аспаптар оркестрі жұмыс жасайды. 2022-2023 оқу жылында &nbsp;60 оқушы &nbsp;домбыра, &nbsp;саксафон, баян, жыр-терме, фортепиано кластары бойынша бітірді. Өнер мектебінің негізгі мақсаты – &nbsp;балалардың музыкалық сауатын ашу, музыкаға &nbsp;деген &nbsp;қызығушылығын &nbsp;арттыру, аспаптарда &nbsp;ойнауға үйрету &nbsp;және &nbsp;ұлттық &nbsp;музыкалық аспаптарды &nbsp;кеңінен насихаттау болып табылады. Биылғы &nbsp;2023-2024 оқу жылында 136 оқушы 1-ші класқа қабылданды, – дейді өнер мектебінің директоры Дәулет Байғараев.</blockquote>Бұл өнер ордасының шәкірттері түрлі деңгейдегі &nbsp;өнер байқауынан топ жарып, оза шауып жүр. Мәселен, облыстық 55-ші «Жас музыкант» байқауынан баян аспабы бойынша Ерасыл Жұмабеков ІІ орын, Інжу Еркебұлан ІІ орын, Мұса Сабитов ІІІ орын иеленсе, домбыра аспабы бойынша Шыңғыс Алтайұлы І орын алды. Сондай-ақ, Байқоңыр қаласында өткен «Күй табиғаты» атты №1 қалааралық байқауға өнер мектебінен 9 оқушы қатысып, оның ішінде 1 оқушы Бас жүлде, 2 оқушы І орын, 3 оқушы ІІ орын, 1 оқушы ІІІ орын, 2 оқушы Алғыс хатпен марапатталған.Облыстық Ғазиза Жұбанованың 95 жылдығына арналған балалар музыка және өнер мектептері жас музыканттарыныңарасында ІІ Республикалық «Жас жұлдыз» пианистер байқауынан фортепиано класының оқушысы Нұрғиса Маханбетов «Жас пианист» номинациясын алса, «Дарын» облыстық қосымша білім беру орталығы, М.Қалауов атындағы Қызылорда қалалық өнер мектебінің ұйымдастыруымен «Жас таланттар» байқауынан Нұрғиса Маханбетов І орынға, Жасмина Мейірханова ІІ орынға иеленіп, мектеп, аудан мерейін асқақтатты.<blockquote>– Мектебіміздің домбыра класының мұғалімі Берік Аққалиевтің &nbsp;ұйымдастыруымен «Айтыс – ұлы өнер» атты іс-шара өткізілді. Шараның мақсаты – қазақ халқының айтыс өнерін оқушыларға түсіндіру, айтыстың ұлы өнер екенін оқушы санасына сіңіру. Кеш қонағы болып айтыс өнерінде өзіндік орны бар бірнеше республикалық, облыстық айтыстардың жүлдегері &nbsp;Е.Жүрсіннің жүйрігі Ержеңіс Әбдиевкатысты. Шараны мектеп директоры Дәулет Кәрібайұлы ашып берді. Класс оқушыларының орындауында Сейтек «Тойбастар» , Ә.Қонысбеков «Көксерек» күйлері орындалды. Айтыс өнерінің бір түрі қыз бен жігіт арасындағы әзіл-қалжың айтысын Бауыржан Нұрислам мен Рахимбекова Әмина өте жоғары деңгейде айтыс өнерін көрсетіп, көрермер көз айымына айналды. Оқушылар өз көкейлерінде жүрген сұрақтарды қойып, айтыскер ақыннан біраз мағлұмат алды. Теледидардан айтыскер ақынның өмірінен, айтысып жатқан кезеңдерінен үзінділер көрсетілді және сахнаға мұғалім Берік Аққалиев өзінің қонағын сахна төріне айтысуға шақырды. Өте қызықты әрі мәнді айтыстың шынайы үлгісін көрдік және экранда арнайы дайындалған фотоларға қарап, суырып салма бөлімін ұйымдастырған. Бұл шарадан оқушылар жақсы әсер алды. Біз өнер мектебі болғандықтан шәкірттермізді шыңдау мақсатында түрлі жарысқа апарып, бабы мен бағын сынатамыз. Әрі тәжірибе, әрі жетістік. Шәкірт те үлкен сахнаға, байқауға бойын үйретеді. Осы уақытта дейінгі жетістіктерімізді тізбектей беруге болады. Алайда ең бастыларына тоқтала кетсем, Ұлттық домбыра күніне орай «Дарын» облыстық қосымша білім беру орталығы М.Қалауов атындағы Қызылорда қалалық өнер мектебінің ұйымдастыруымен «Күй анасы – Дина» атты байқауда Шыңғыс Алтайұлы І орын, Қуаныш Ардақұлы ІІІ орын және Хамза Исаев &nbsp;қатысқаны үшін Сертификатқа ие болды. &nbsp;Облыстық «Бозторғай» балалар шығармашылық байқауында онлайн форматта Шыңғыс Алтайұлы &nbsp;І орын, Хамза Исаев І орынға ие болып, Алматы қаласына Халықаралық &nbsp;«Бозторғай» байқауынан &nbsp;Хамза Исаев &nbsp;ІІІ орын иеленсе, Шыңғыс Алтайұлы Дипломант атанды. Ақтөбе қаласында өткен VI Халықаралық Владимир Фоменко атындағы үрмелі және соқпалы аспаптар арасында өткен байқаудан саксофон класының оқушылары Жасұлан Төлеген ІІІ орынды қанжығасына байласа, Айзат Абдулла Дипломант иегері атанды. Ал мамыр айында облыстық «Қорқыттан қалған қоңыр үн» байқауында күй номинациясы бойынша 5 оқушымыз жүлделі орындарға ие болса, дәстүрлі ән номинациясынан 2 оқушы орын алды және 1 оқушы Алғыс хатқа ие болды. Осы оқушыларымыздың жетістіктерімен мақтанамыз. Ұстаздар қазіргі таңда шәкірттерін ұлтымыздың салт-дәстүрлерінен, аталы сөз, өнегелі жандардың өсиетімен, ұлт жандылықпен, Отан сүйгіштікке, еңбекқорлыққа, өнер мен эстетикалық тәлім-тәрбие беруде. Өнер мектебінің ішінде де мерекелік атаулы күндер мен мерейлі мерейтойларға арналған түрлі іс-шаралар өткізілуде, – дейді мектеп директорының орынбасары Бағдагүл Мәденова.</blockquote>Айта кеткен жөн, аудандық өнер мек¬тебінің іргетасы 1972 жылы қаланып, осы кезеңге дейін аталған мектепті біршама түлек бітіріп шыққан. Олар бүгінде еліміздің түкпір-түкпірінде өнер мен білім секілді салаларда еңбек етіп, ел өркендеуіне сүбелі үлестерін қосып келеді. Бүлдіршін талантын шыңдап, үлкен өмірден өз орнын тауып, мамандығын нақтылауға сеп болып жүрген таланттар ордасының шығар биігі әлі алда екеніне сеніміміз мол.&nbsp;

Талантты жастарды шығармашылыққа шыңдаған өнер мектебі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;«Әлемді ғылым құтқарады-2024» атты ғылым айлығы аясында&nbsp; Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетіндегі «Орыс тілі мен әдебиеті» білім беру бағдарламалары №7 мектеп-лицейімен бірлесіп&nbsp; «Педагог жұмысындағы тиімділік техникасы. Жас маманға арналған лайфхак» тақырыбында көшпелі ғылыми-әдістемелік семинар өткізді.&nbsp;Семинарға «Орыс тілі және әдебиеті» білім беру бағдарламаларының оқытушылары және 3-4 курс студенттері қатысты. Орыс тілі мен әдебиетін оқыту бойынша тәжірибе алмасу мақсатында ұйымдастырылған шараны №7 мектеп-лицейінің директоры А.Садықбекова құттықтау сөз сөйлеп ашып берді. Семинар барысында педагогика ғылымдарының кандидаты, аға оқытушы С.Т.Жарбулова және №7 мектеп-лицейінің орыс тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі Г.Тынымбекқызының баяндамалары тыңдалды.&nbsp;Сондай-ақ А.С.Пушкиннің «Капитан қызы»&nbsp; шығармасы бойынша сахналық қойылым&nbsp; (оқытушы-зерттеуші С.И. Қудиярова), «Моцарт және Сальери» пьесасы бойынша көлеңке театры (педагог-сарапшы А.М. Сүлейменова) қойылып, панорамалық сабақ (мұғалім-жүргізуші М.Қ. Емберген) көрсетілді.&nbsp; &nbsp;«Орыс тілі мен әдебиеті» білім беру&nbsp; бағдарламаларының жетекшісі, ф.ғ.д., доцент П.С.Есенова қорытынды сөз сөйлеп, семинарға қатысушы&nbsp; №7 мектеп-лицейінің ұстаздарына Гуманитарлық-педагогикалық институт директорының алғыс хатын табыс етті.&nbsp;Фото: университеттің әлеуметтік желісінен

Көшпелі ғылыми-әдістемелік семинар ұйымдастырылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Қазақ әдебиетінің қалыптасу және даму тарихын зерттеуде елеулі қолтаңбасы бар ғалым Болат Сағынбекұлының туған жері – киелі Төменарық ауылы. Осындағы орта мектепте білім алып жүрген оқушы кезінен-ақ Болаттың жазу өнеріне жақындығы танылып, өлеңдері аудандық төл басылым – «Жаңақорған тынысы» газетінде жарияланып тұрды. Осы жолды өмірлік мақсат еткен ол 1985 жылы КазГУ-дің филология факультетіне оқуға түсті. Ауыз әдебиетінің тынысын ашуда тың тақырыптарға түрен салып келе жатқан ғалымның алпыс жылдық ғұмырында шыққан асуы биік. Жерлесіміздің мерейтойы қарсаңында әріптесі М.Әуезов атындағы әдебиет және өнер институты Қолжазба және текстлогия орталығының директоры, филология ғылымдарының кандидаты Жұмашай Рақыштың мақаласын назарларыңызға ұсынамыз.1990 жылы фольклортанушы ғалым, ұстазымыз Шәкір Ыбыраев ғылымға икемі бар ҚазМУ-дің бес-алты түлегін институтқа қалдыруды көздеді. Әрине, ол кез қоғамдағы әлеуметтік-экономикалық жағдайдың өте қиын, айлықтың шайлыққа жетпейтін кезі еді. Ал сол жігіттердің көпшілігі қаржылық қиындықтың салдарынан ғылым жолында тұрақтай алмай, басқа салаға кетті. Шыдас берген жалғыз Болат болды. Болат Шәмшидин ағай екеуі Өзбекстандағы Гүлістан қаласындағы жоғары оқу орнына барып, қазақ тілі мен әдебиетінен сабақ берді. Кейін Түркістан қаласында жаңадан құрылған оқу орны Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінде ұстаздық етті. Әйтсе де, Болат әдебиеттану ғылымының қара шаңырағы М. Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институтынан еш қол үзбеді. Ғылыми жұмысының тақырыбы институттың ғылыми кеңесінде бекіді. Институт жанындағы Диссертациялық кеңестің шешімімен ғылым кандидаты атанды, ғылыми жобаларға қатысып, Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институтында дайындалған бірнеше ұжымдық монографиялардың жекелеген тарауларын жазды.«Шора батыр» жыры жөніндегі зерттеуі Болаттың ғылым жолындағы алғашқы ізденісі және нық қадамы болды. Ол ғылыми жұмысын жазу барысында жанкештілікпен еңбек етті. Себебі, бір ғана батырлық жыр жөнінде екі диссертациялық жұмыс институттың ғылыми кеңесінде 1998 жылы бір мезгілде талқылауға түсті. Болат «Шора батыр» эпосы және оның ұлттық варианттары (генезис, тұтастану, тарихилық мәселелері)» тақырыбында қорғады. Ал Амангелді Мамытовтың тақырыбы «Шора батыр» жырының поэтикасы» еді.Жырдың тарихи негізін дәлелдеу мақсатында Болат Сағынбекұлы Мәскеу, Тәшкент, Қазан, Алматы архивтері мен кітапхана қорларында терең ізденіп, тер төкті. «Шора батыр» тақырыбындағы кандидаттық диссертациялық жұмысын сәтті қорғады. Ғылыми жетекшісі академик Рахманқұл Бердібай оның ізденісін «докторлық дәрежеде жазылған жұмыс» деп жоғары бағалады.Ол кеңес кезеңінде зерттеу түгілі, аты мүлде аталмайтын аталмыш жырдың ұлттық нұсқаларын текстологиялық және типологиялық жағынан алғаш рет салыстыра зерттеді. Мәтіндік айырымдарды сюжеттер мен мотивтер бойынша кесте түрінде нақты көрсетті. Мен «Қамбар батыр» жырын зерттеуде осы кестені басшылыққа алдым.Болат «Бабалар сөзі» көптомдық жинағының «Шора батыр» батырлық жырына арналған 7-томын (2002) құрастырып, ғылыми түсініктерін жазды. Жинаққа жырдың 1884 жылы араб әрпінде жарияланған «Қисса-и Нәріктің ұғлы Шора батыр», Қазан төңкерісінен кейін «Ер Шора» деген атпен жарияланған нұсқасы мен бұрын еш жерде жарияланбаған «Ертедегі Шора батыр», «Қисса Нәрікбай, Шора» нұсқалары енді. «Мәдени мұра» мемлекеттік бағдарламасы аясында дайындалған «Бабалар сөзі» 100 томдығының 45-томы (2006), Түркияда Анкара қаласында жарық көрген «Қазақ дастандары» жинағының 5-томы (2010) «Шора батыр» жырына арналды.Сонымен қатар Болаттың «Қозы Көрпеш – Баян сұлу» эпосындағы типологиялық сарындар», «Едіге батыр» эпосындағы рухани рәміздер герменевтикасы», «Алпамыс батырдың» қазақ және қарақалпақ нұсқалары» деген ғылыми еңбектері эпостанушының жан-жақты қарымдылығын танытты.Профессор Тұрсынбек Кәкішевтің авторлық ауыз әдебиеті мен ақындар шығармашылығын зерттеу жайын сөз еткенде: «Ақынды сол өңірде туып-өскен, ақын жыры туғаннан құлағына сіңісті болған ізденуші зерттесе, құба-құп» дейтіні еске түседі. Оңтүстіктің тумасы Болат «Түркістан атырабындағы жыршылық мектеп», «Құлыншақ ақынның жыршылық өнері жайында», «Айтыс үлгісіндегі қазақ өлеңдері: генезисі мен поэтикасы», «Ақын Балмағамбет Балқыбайұлының әдеби мұрасы», «Құлыншақ Кемелұлының жыршылығы туралы жанама деректер» атты ғылыми еңбектер жазды. Сондай-ақ ғалымның отандық ғылымдағы тұлғатану саласында «Б.Кенжебаев – эпостанушы», «Ахмет Байтұрсынұлының қаһармандық эпос жөніндегі теориялық ойлары», «С.Мұқановтың қаһармандық эпосқа қатысты еңбектері», «Мұқаң және «Шора батыр» жыры», «Халық поэзиясының білгірі», «Біз таныған Рахаң», «Қазақ эпостануының сарабдал сардары», «Ә.Қоңыратбаевтың «Алпамыс батыр» жырына қатысты еңбектері», «Ш.Құдайбердіұлының әдебиеттанушылық ойлары» т.б. еңбектері бар.Түркістаннан шыққан ғұлама, ислам уағызшысы, сопылық ақын мұрасының фольклорға қатысы жөнінде «Қожа Ахмет Ясауидің «Диуани хикметі» және қазақ фольклоры» (2011, 2012) монографиясы, «Қожа Ахмет Ясауи есімімен байланысты аңыз, әпсана, хикаялар» жинағы (2009, 2011), «Қожа Ахмет Ясауи кесенесі» анықтамалық кітабы (2009, авторлармен бірге) жарық көрген еңбектері де көп ізденістен туғандығының айқын көрінісі.Болаттың түрік ғалымы Кенан Коч және Алмагүл Исинамен бірге жазған «Қазақ әдебиеті» (2007 жыл) оқулығы да осы саладағы ізденушілер мен шәкірттердің таным көкжиегін кеңейтті. Қазақ фольклоры мен кеңес кезеңіндегі қазақ әдебиеті туралы екі бөлімнен тұратын бұл еңбек Стамбул қаласында жарық көрді.2014 жылы «Фолиант» баспасынан жарық көрген «Шора батыр» монографиясы біздің институттың ғылыми кеңесінде талқыланып, баспаға ұсы¬нылды. Кітаптың қолжазбасын оқып, сарапшы ретінде Болат Қорғанбековтің зерттеу еңбегін жоғары бағалап, баспадан жарыққа шығуын қуаттадық.Сондай-ақ Болат фольклортанушы Тоқтар Әлбеков, Қарашаш Алпысбаева, Жұмашай Рақыш жетекшілігімен орындалған ғылыми жобалар аясында М.О. Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институтында дайындалған бірнеше ұжымдық монографияларға жекелеген тараулар мен мақалалар жазды. Атап айтқанда, «Қазақ текстологиясы: эпостық жырларды мерзімдеу (датировка) мәселелері» (2017), «Қазақ фольклортануының терминдер сөздігі» (2020), «Қазақ батырлық жырларының типологиясы» (баспада).Үнемі ізденісте жүретін ғалым қазақ фольклорының тарихилығы мәселесіне арналған «Халық әдебиетіндегі та¬рих көріністері» ұжымдық монографияның 1-томына (2016) «Шора батыр» жырының тарихилығы» деген тақырыпта тарау жазды. Бұл еңбегінде Ноғайлы дәуіріндегі нақты тарихи оқиғалардың шындығы мен жырдағы көркемделген баяны салыстырылып сараланды. Орыс жылнамаларындағы Чора Нариковичтің бейнесі мен эпос қаһарманының арасындағы айырмашылық зерделеді. Жырдың қазақ және ноғай, қырым-татар, татар, башқұрт, чуваш ұлттық нұсқаларындағы Қазан хандығына қатысты тарихи шындық белгілері көрсетіліп, тарихи деректермен дәлелденді.Қазір Гумилев атындағы Еуразия университеті мен біздің институт арасында тығыз ғылыми байланыс бар. Ал ғалым Болат Қорғанбеков өзінің магистрант шәкірттерін Алматыдағы қолжазба қорларында жұмыс істеу үшін ғылыми тағылымдамаға үнемі жіберіп отырады. Ол ғылыми ізденісті Қолжазба қорында көне қолжазбалармен жұмыс істеуден бастау керектігін жас зерттеушілердің зердесіне ұдайы сіңіріп келеді.Ал бүгін мерейлі 60 жасқа толып отырған әріптесіміз профессор Болат Сағынбекұлы Қорғанбековтың әлі де фольклортану саласында байыпты зерттеулер береріне бек сенеміз. Өйткені оның ғылыми жұмыстарының бағыты сан-салалы: фольклортану, эпостану, Түркістан атырабындағы жыршылық өнер, Ясауитану, сопылық әдебиет. Ал қашан да ізденісі жоғары ғалымның ғылыми ортаға берері де мол болатыны түсінікті. &nbsp;

Қазақ әдебиетін зерттеуге үлес қосқан ғалым 

Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетіне ресми сапармен АҚШ-тың Бас консулы Мишель Еркін ханым келді.Делегация Студенттер сарайында сирек кездесетін ғылыми кітапхана қорымен танысып, музейді көрді. Қонақтар университеттің халықаралық деңгейдегі жетістіктері мен мүмкіндіктерімен танысты.&nbsp;АҚШ пен Қазақстан университеттерінің, АҚШ-тың Қазақстандағы Елшілігінің және американдық кеңестің әріптестік бағдарламасының қолдауымен &nbsp;АҚШ-тың Мичиган мемлекеттік университетімен бірлесіп "Қазақстандағы өңірлік университеттер үшін экология және қоршаған орта туралы ғылымдар бойынша негізгі оқу бағдарламаларын ілгерілету" атты жоба іске асырылды.&nbsp;Бұл жобаға Джордж Вашингтон университеті, Оңтүстік Дакота университеті, Нью-Йорктегі Пейс Университеті және Мейн университеті қатысты.&nbsp;2020-2022 жылдары АҚШ Елшілігі қаржыландыратын педагогикалық университетті дамыту бағдарламасы (pudp) аясында біздің 30 оқытушымыз 72 сағаттық оқудан өтті. Қазіргі олар Сырдария ауданы мен Қызылорда қаласы Ағылшын тілі мектептерінің оқытушыларын заманауи оқыту әдісіне үйретуде.Сонымен қатар, екінші жыл Фулбрайт бағдарламасының стипендиаттары ағылшын тілін оқыту үшін үкіметаралық келісімдер негізінде АҚШ-тың Қазақстандағы елшілігімен біздің университетке келеді.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/A_Sh_ty_Bas_konsuly_yzylordaly_alymdarmen_kezdesti_1_72d9b8fe46.jpg" alt="АҚШ-тың Бас консулы қызылордалық ғалымдармен кездесті 1.jpg">Кездесуде тараптар ынтымақтастық мүмкіндігін кеңейту және білім және ғылым саласындағы байланыстарды нығайту аспектілерін талқылады.Жиын соңында Бейбіткүл Сәрсемханқызы мұндай&nbsp;іс-шаралар өзара тәжірибені байытуға және мәдени өзара түсіністікті нығайтуға ықпал етеріне сенім білдірді. Олардың қолдауы мен университетке деген қызығушылығы үшін алғысын білдіріп, естелік сыйлық табыс етті.&nbsp;Фото:korkyt.edu.kz

 АҚШ-тың Бас консулы қызылордалық ғалымдармен кездесті

Кәсіптік бағдар – кемел болашақ кепілі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; М.Мәметова атындағы Қызылорда педагогикалық жоғары колледжінде оқу-әдістемелік және тәрбие бөлімдерінің ұйымдастыруымен колледжішілік студенттер арасында «Үздік ғылыми жоба-2024» байқауы өтті.Мақсаты - студенттердің ғылыми-зерттеу әлеуетін қалыптастыра отырып, беймәлім құпияны ашуға, бірегей идеяларды ұсынуға, қарастырылатын мәселелерді жаңадан қайта қарастыруға бейімдеп, шығармашылық және танымдық қасиеттерін үздіксіз дамыту.«Үздік ғылыми жоба-2024» байқауы барысында студенттерге алдын ала&nbsp; 6 бағыт бойынша ғылыми-зерттеу тақырыптары беріліп, зерттеу жұмыстарын жүргізді. Ең бастысы білім алушылар колледж тарихы, соғыс жылдарындағы атқарылған жұмыстар, соғысқа аттанған түлектер олардың майдан даласындағы ерліктері жайлы, сонымен қатар колледждің жұлдызды түлектері мен ұстаздарының өмір тарихын зерттейді. Атап айтар болсақ,1- бағыт. «Ұрпаққа ұран- ұлы есім».Кеңес Одағының Батыры М.Мәметова&nbsp; жайлы&nbsp; &nbsp;2-бағыт. «Рухы асқақтар аласармайды».ҰОС қатысқан училище түлектері жайлы&nbsp; &nbsp;3-бағыт. «Нұргүлдің нұрлы кездері»&nbsp;«Нұргүл» ансамблі жайлы4- бағыт. «Қорғасын жауған жылдары. 1941-1945жж».Колледждің ҰОС жылдарындағы тарихы жайлы.&nbsp;5- бағыт. «Ұстаздар ұстаханасынан түлеп ұшқан талантты/жұлдызды түлектер».Колледж мақтанышына айналған түлектер жайлы&nbsp;6- бағыт. «Ұстазым – ұлағатым, үлгі-өнегем».Колледждің ардагер ұстаздары жайлы&nbsp; зерттеу жұмыстарын жүргізді.&nbsp;Білім алушылар байқауға жақсы дайындықпен келіп, өздерінің зерттеп жүрген тақырыптарын ортаға салды. Жан-жақты зерттеу жүргізіп,өздері ғылыми жоба тақырыбы бойынша арнайы сұхбаттар алып, өз ұсыныстарымен бөлісті. «Үздік ғылыми жоба-2024» байқауына белсене қатысқан студенттер арнайы&nbsp; дипломдармен, алғыс хаттармен марапатталды.Айта кету керек, бүгінде елімізде жас ғалымдар отандық ғылымның дамуына сүбелі үлес қосуда. Алыс-жақын шетелдердегі ғылыми&nbsp;орталықта тәжірибе жинақтаған жастар жаңа зерттеу жұмыстарымен, халықаралық рейтингтегі көрсеткіштерімен қуантуда.Бүгінде «500 ғалым» бағдарламасы ғалымдардың әлемдегі беделді ғылыми орталықтарда тағылымдамадан өтіп, шетелдік зерттеушілермен ынтымақтастық байланыс орнатуына мүмкіндік берді. Жас ғалымдарды қолдау жұмыстары жоғары оқу орындарында да жүзеге асуда. Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінде жас ғалымдардың ғылыми-зерттеу жұмысын жүргізуге арналған ректор гранты конкурсы 3 жылдан бері ұйымдастырылып келеді. Былтыр үздік деп танылған 8 жобаның авторына 1 млн 250 мың теңгеден грант сертификаты табысталды.

«Үздік ғылыми жоба-2024» байқауының жеңімпаздары анықталды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің Ғылыми Кеңес отырысы «Құқықтану» білім беру бағдарламасының доценті, заң ғылымдарының кандидаты, білікті ғалым, ұстаз Мәдина Жүсіпбекованың 60 жылдық мерейтойына арналды.&nbsp;Салтанатты мәжілістің тізгінін ұстаған Ғылыми Кеңестің төрағасы, университеттің Басқарма Төрағасы-Ректор Бейбіткүл Сәрсемханқызы ұлағатты ұстазды мерейтойымен құттықтап, жылы лебізін білдірді. Жоғары білім саласын дамытудағы қажырлы еңбегі үшін мерейтой иесіне ҚР Ғылым және жоғары білім министрі С.Нұрбектің «Алғыс хатын» тапсырды.Шарада «AMANAT» партиясы Қызылорда қалалық филиалының атқарушы хатшысы, облыстық мәслихат депутаты Гүлшат Мусаева Қызылорда облысының «Құрмет Грамотасын», Қызылорда облыстық қоғамдық даму басқармасы басшысының м.а. Уалихан Ибраев аймақ басшысы Нұрлыбек Мәшбекұлының «Алғыс хатын» табыстады.Сонымен қатар, құқық қорғау органдарының басшылары мен өкілдері, университеттің оқытушы-профессорлары, Ғылыми Кеңес мүшелері, ғалымның шәкірттері қатысып, мерейтой иесінің тұлғалы бейнесі туралы жақсы пікірлерін білдірді.Мадина Қойшыбайқызы еңбек жолында Қорқыт Ата атындағы мемлекеттік Қызылорда университетінде оқытушы, аға оқытушы, кафедра меңгерушісі, кафедра доценті қызметтерін атқарған. Білікті заңгер, ғалым бүгінде «Заңнама және құқықтық ақпарат институтының хабаршысы», «ҚР Бас прокуратурасы жанындағы Құқық қорғау органдары Академиясының Хабаршысы» журналдарының рецензенті, ҚР облысы Әділет департаментінің адвокаттар және нотариустарды аттестаттау комиссиясының мүшесі, «Желтоқсан ақиқаты» патриоттар қозғалысы республикалық бірлестігінің мүшесі, Қызылорда облыстық ҚХА жанындағы ғылыми-сарапшылық тобының мүшесі. ҚР азық-түлік қауіпсіздігі, құқық пен мемлекеттің даму мәселелері бойынша ғылыми зерттеулер жүргізіп, бүгінгі күнге дейін 100-ге жуық ғылыми мақаласы, 6 оқу құралы және 4 ұжымдық монографиясы жарық көрген.Салтанатты мәжіліске қатысушылар мерейтой иесін құттықтап, марапат сыйлықтарын табыстады.&nbsp;Фото: университеттің әлеуметтік желісінен

Қызылордалық ғалымға құрмет көрсетілді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Жаһанды дүрліктірген жасанды интеллект пен IT саланың өзге де цифрлық құзыреттілігі Қазақстанға да бейтаныс емес. «Кезінде электр жарығы мен интернетті ойлап табу тіршілігімізді қалай түбегейлі өзгертсе, жасанды интеллекті технологиясының ықпалы да дәл сондай орасан зор. Ол адамзаттың тұрмыс салтын мүлдем басқа арнаға бұрып, жұмыс үдерістерін автоматтандырады. Сондықтан қысқа мерзім ішінде жасанды интеллектіні дамыту үшін барлық жағдайды жасау қажет» деді Президент Қасым-Жомарт Тоқаев.Аталған сала бойынша Сыр өңірінде де жаңа бастамалар мен жақсы жаңалықтар күн санап артуда. Мәселен, жақында Түркістанда өткен «Recodetau» республикалық хакатонына қатысқан резиденттер Үндістан мемлекетіне тағылымдамаға жолдама ұтып алды.<blockquote>– 13-14 сәуір күндері Түркістан қаласында «Respublica» партиясының ұйымдастыруымен өткен «Recodetau» республикалық хакатонына қатыстық. Байқауға 18-25 жас аралығындағы жастар келді. Бір ерекшелігі, қатысушыларға жаңа жобаларды жүзеге асыру, бірегей бизнес жоба жасау, шетелдік компаниялардан тәжірибеден өту мүмкіндіктері қарастырылған. «Recodetau» хакатоны туралы хабар алғаннан кейін Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің білім алушыларынан және мектеп оқушыларынан құралған «Neo Nomad» командасын құрып, қатысуға шешім қабылдадық. Мен веб-сайттың интерфейсін жасауға, Жұлдызай Мұңайтбасова аппараттарды құру бөлігіне, Асылжан Абдуллаев жоба презентациясын әзірлеуге және команда жетекшісі Темірлан Абжанов жобаны идея сатысынан mvp сатысына дейін жүзеге асыруға жауап бердік.Хакатонға еліміздің әр аймағынан 150-ге жуық адам қатысты. Байқаудың шарты бойынша берілген бизнесті цифрландыруға бағытталған 8 тақырып және қосымша табиғи апаттар кезінде жедел әрі оңтайлы шешім шығаруға бағытталған жоба ұсыну керек. Командамен ақылдаса отырып, соңғы жылдары елімізде жиілеп кеткен табиғи апаттар мәселесін шешуге бел будық. Нәтижесінде «ReDabyl» жобасын әзірледік. Су тасқыны секілді табиғи апат кезінде жұмыс істеуге арналған мониторинг және алдын ала болжауға арналған кешенді жүйені құрастыру өзімізге де қызықты әрі ізденіске толы болды, – дейді Kyzylorda Hub бизнес-инкубаторының резиденті, Қызылорда қаласындағы Назарбаев Зияткерлік мектебінің оқушысы Раушан Тұрғанбай.</blockquote>Айта кетейік, жаңа жобаның нәтижесінде сенсорлар нақты уақыт режимінде өзен арналарының бойында орналасқан су деңгейін және басқа параметрлерді үздіксіз бақылайды. Су тасқынын көрсететін шекті мәннен асқан кезде сенсорлар автоматты түрде жауапты органдарға дабыл туралы ақпаратты жібереді де, осылайша мамандандырылған бригадаларды қажетті жерге жіберу арқылы жұмыс күшін азайтуға және автоматизациялауға көмектеседі.<blockquote>– Зерттеуіміз бойынша мұндай цифрланған жүйе жалпы Қазақстанда жоқ және осыған дейін ашық түрде ақпарат алып, анализін көруге мүмкіндік болмады. Ал біз пайдаланған сервер арқылы телефонға дабыл жіберуге, яғни, ашық түрде ақпаратпен танысуға мүмкіндік бар. Идея хакатон ережесі бойынша берілген тақырыптарды көргеннен кейін туындады. Екі күн ішінде жүйенің аппараттық бөлігін, веб сайт пен бизнес анализін жасап үлгердік. Respublica және Codetau ұйымдарының мүшелерімен нетворкинг арқылы үлкен тәжірибе жинақтадық. Сонымен қатар Kyzylorda Hub бизнес-инкубаторының ұжымына алғысымыз шексіз. Бұл жоба – бүгінге дейін жинаған тәжірибеміздің жемісі. Командалық жұмыстың арқасында &nbsp;жүлделі І орын иеленіп, Үндістан мемлекетіне 10 күн тәжірибе алмасуға да мүмкіндік алдық. Қуанышымызда шек жоқ! – дейді ол.</blockquote>Өңірде аталған салаға қызығушы жастарға қолдау да, ойлағанын іске асыруға мол мүмкіндік те бар екенін атап өттік. Қорқыт ата атындағы Қызылорда университеті Kyzylorda Hub бизнес-инкубаторының жетекшісі Жанарыс Алтынбекұлының айтуынша, әр ай сайын жоспарлы түрде жаңа іс-шаралар ұйымдастырылады.<blockquote>– Бұйырса, 3 мамырда облыс тұрғындары арасында «Kyzylorda Hack» облыстық хакатоны өтеді. 500 000 теңгелік жүлде қоры және 1 оқу гранты қарастырылған байқау оқушыларға жақсы мүмкіндік деп ойлаймын. Биылғы ерекшелік – хакатон секциялары бойынша жеке-жеке байқау өткізу жоспарлануда. Жыл соңына дейін 4 хакатон ұйымдастырылатын болады. Айта кетейік, былтыр облыс әкімінің қолдауымен «Smart City Kyzylorda Hackathon» идеялар байқауы өтті. Бесінші мәрте өткізілген байқауға 350 қатысушы, 120-ға жуық жоба тіркелген болатын. Үш секция бойынша әр жеңімпазға қаржылай сыйлықтар табысталды. Сонымен қатар біршама оқушылар Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің білім грантын иеленді. Биыл да талантты, талапты жастарды күтеміз! – дейді ол.</blockquote>Фото: Сыр бойы &nbsp;

Қызылордалық зияткерлер су тасқынына қарсы жүйе ойлап тапты

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Бұл туралы Мәжіліс депутаты Асхат Аймағабетов Телеграм каналында жазды, деп хабарлайды<a href="https://baq.kz/mektep-direktorlaryna-ayyppul-salu-problemasy-ushygyp-barady-aymagambetov-329622/"> BAQ.KZ.</a>Мектеп, аурухана, балабақша, колледж сияқты бюджеттік мекемелердің директорларына жүз мыңдаған айыппұл салу проблемасы ушығып барады. Кейін сол 500-600 мың айыппұлды директор қалай және кімнен жинайтыны айтпаса да түсінікті ғой.Мектеп директорларын мектептің үш ауысымды болғаны үшін немесе құрал-жабдықтары мен лабораториялары жеткілікті деңгейде болмағаны үшін айыппұл төлеуге мәжбүрлеу әділетсіз. Өйткені, егер мектеп үш ауысымды болса, бұл директордың кінәсі емес, әкімшіліктің кемшілігі. Бұған қоса, мемлекет тарапынан мектептердің жеткіліксіз қаржыландырылуы да осы мәселелерге әкеледі, - деп жазды ол.Депутаттың пікірінше, &nbsp;құзыретіне жатпайтын, яғни тікелей әсер ете алмайтын мәселелер үшін айыппұл салуды тоқтату қажет.Сондай-ақ, дәрігерлерді өз мамандығынан тыс жұмыс істеуге тартқан, қажетсіз есептерді талап еткен үшін жауаптылыққа тарту құзыретін полициядан алып, бұл өкілеттікті Денсаулық сақтау министрлігінің комитетіне беру ұсынысымды білдірдім.Кезінде біз дәл осындай шешім қабылдап, соның арқасында қағазбасылықпен, мұғалімдерді өзіне тән емес жұмысқа тарту проблемасымен күрес нәтижесін берген болатын. Сонда біз мыңдаған заңды бұзған басшыларды жауапкершілікке тартып, осылайша беттерін қайтарып, жағдайды өзгерткенбіз. Тиісті түзетулерді бердік, - деп жазды Аймағамбетов.Фото: Телеграм каналынан

Мектеп директорларына айыппұл салу проблемасы ушығып барады – Аймағамбетов

Қызылорда кітапханашылары оқырманмен тығыз байланыста

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Би билеу адамның көңіл-күйін көтереді. Сонымен қатар түрлі қозғалыстарды жасау арқылы қан айналымы жақсарып, бой жеңілдеп, ми тамырлары кеңейеді екен. Биді спортқа жатқызудың да өзіндік себебі бар. Өйткені би көп энергияны қажет етеді.&nbsp;Қазіргі таңда баласының биге деген икемін байқаған ата-аналар оларды жастайынан би үйірмесіне беріп жатқанын жиі байқаймыз. Бұл – жас бүлдіршіндердің өнердің биік шыңынан көрінуімен қатар, сұлу да сымбатты, дені сау болып өсуіне зор ықпал ететінін көрсетеді. Сондай-ақ мұндай жастың өнерге, өмірге деген сүйіспеншілігі артып, іскерлікке, еңбекке деген қызығушылығы оянары анық. Би тек сырт келбетті ғана емес, рухани ішкі жан-дүниесінің баюына да өзіндік үлес қосады. Зиянды әдеттерден аулақ болуға баулиды, көркемдік талғамын дамытады. Бүгінде осы саланы өркендетуге өзіндік үлес қосып жүрген жанның бірі – Аймереке Арыстанбекова. Ол 2017 жылы Қармақшы ауданы, Жаңажол ауылдық клуб үйінің директоры қызметінде болған, Қазақстан Республикасы мәдениет және өнер саласының үздігі Серік Сапақовтың қолдауымен ашылған би үйірмесіне жетекшілік етеді. Балғындарды би өнеріне баулып жүргеніне де биыл 7 жыл болады екен.&nbsp;<blockquote>– Жалпы би өнері – әуеннің ырғағымен дене қимылы арқылы көрсетілетін өнер. Әрбір өнер адамзаттың сезімін, қайғы-қасіретін, ойын, түрлі тарихи оқиғаны адамдарға өзіне тән амал-тәсілдермен жеткізуге тырысады. Әр өнердің өзіндік ерекшелігі бар. Би өнері – тілсіз өнер. Оның да айтар мағынасы бар. Мұнда адам ойындағы, жүрегіндегі жазуды би тілімен жеткізе білу басты шарт. Ол үшін қолдың, дененің, саусақтың, буын¬ның әр қимылы үлкен рөл ойнайды. Үйірменің «DM» деген атау бердік. Толық айтылғанда Dance Machines ағылшын тілінен аударғанда «Ең жоғарғы жылдамдықтағы би машиналары» деген мағынаны береді. Негізі арнайы би мектебін бітірмегенмін. Қызығушылық пен жеке кәсіпкерлік ретінде ашылған бұл жұмысым бүгінде мені түрлі биіктерге көтеріп келеді, – дейді Аймереке.</blockquote>Би өнерінің білікті маманның үйірмесінде қазірде 42 шәкірті бар. Біршама аудандық, облыстық және республикалық байқауларда жеңімпаз атанып жүр. Қазіргі таңда би үйірмесі екі бағытта жұмыс жасайды. Бірі – ұлттық өнерді қамтыса, екіншісі – заманауи би жанры. 2022 жылы «Би де бір жұмбақ әлем» атты 5 жылдық есеп беру концертін өткізеді. Иә, ауылда жүріп те үлкен сахнаны бағындыруға болады. Ел көріп, жер көріп бойдағы өнеріңіз арқылы &nbsp;арманға да қол жеткізуге болады. Мұны жаңажолдық биші қыздар дәлелдеп жүр. &nbsp;Атап айтар болсақ, &nbsp;өткен жылы «Таланттар топ жарған күн» облыстық байқауда бас жүлде қанжығасына байлайды. Сондай-ақ «Таланттар академиясы.КЗ» ұлттық құндылықтарын қолдау орталығының ұйымдастуымен Түркістан қаласында өткен «Екі дүние есігі, ер түріктің бесігі – &nbsp;Түркістан!» атты республикалық байқауында да бас жүлдені иеленеді.«DM»-нің биші қыздары жыл сайын өз көрермендерін қайталанбас жаңа би қойылымдарымен &nbsp;қуантып, жадыраңқы көңіл-күй сыйлап келеді. Жақында балалар шығармашылығына арналған ХХVІ «Бозторғай» конкурсының аудандық іріктеу кезеңінде кішіи топ бишілері облысқа жолдама алған болатын. Қазірде осы бүлдіршіндер осы байқауға дайындық үстінде.&nbsp;Адамзаттың бірінші ұстазы атанған ежелгі грек философы Аристотель «Би – адамдардың мінез-құлқын, ішкі жан-дүниесін, әрекетін көрсететін таза ырғақтың көрінісі, себебі би қимылдары туар кезде ырғақтық сурет әдетте оны туғызған сезім күйіне сәйкес келеді» деген екен. Ішкі рухани әлемімізді ашып, сұлулыққа тәрбиелейтін, игі қасиеттерді бойымызға сіңіретін би өнерін дәріптейтін жастарыдың қатары жыл санап артып келеді. Бұл қуантарлық жағдай. Шын өнерді бағалай білетін талғампаз көрермен, дені сау, өнерлі ұрпағымыз көп болғай!&nbsp; &nbsp;

Жаңажолдық жалынды жастың жемісті жұмысы 

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Қазалы ауданына қарасты Ү.Түктібаев ауылдық кітапханасында «Адал адам» мәдени – тәрбие орталығы тұжырымдамасы негізінде, «Әлем BOOK» жобасы аясында, Қазақстан Республикасының Мәдениет қайраткері, Қазақстан Журналистер одағы сыйлығының лауреаты, Қазақстанның Құрметті журналисі, жазушы, публицист Әлмәмбет Әлішевтің туғанына 85 жасқа толуына орай, жазушының «Батыр болып тумайды» повесінен оқырмандар конференциясы өткізілді.Шара барысында кітапхана оқырмандары К.Сағадинова, А.Смайылова және Б.Әбдіразақов атындағы №88 орта мектептің 8-10 сыныптан &nbsp;Г.Жаңабекқызы, Ә.Өтегенова, Н.Түлкібай, Б.Мұратқызы, Г.Болатбекқызы және тағы басқа да оқушылары қатысып: – Жазушы, көсемсөзші &nbsp;Әлмәмбет Әлішев – жас ұрпақты отаншылдық рухта тәрбиелеуге ерекше мән берген&nbsp;жазушы. Ол – өзінің &nbsp;туған жерінен ешқайда кетпей , өзінің туған еліне, туған жеріне тер төккен елінің адал перзенті болды. Ә. Әлішев ұзақ жыл бойы белгісіз болып, қалтарыста қалған Кеңес Одағының Батыры, Қазалы топырағында дүниеге келіп, латыш жерінде шейіт болған Үрмәш Түктібаевтың өмірі мен жауынгерлік жолын ерінбей-жалықпай зерттеп, «Ормаш Түйтебаев», «Орман Тоқтыбаев» болып қате жазылып кеткен батырдың аты-жөнін қалпына келтіріп, оның бейітін, суретін тауып, Үрмәш батырды халқымен қайта қауыштырды. Повесте Совет Одағының Батыры, Үрмәш Түктібаевтың балалық шағы, өмірі мен жауынгерлік жолы шынайы суреттелгенін, Ү.Түктібаев туралы аталары арқылы есітіп білгендерін, жазушы Ә.Әлішевтің ауылға батыр туралы сұрастырып, зерттеуге келгенін және сол кездегі жұмыста жүрген жұмысшылардың &nbsp;әр ай сайынғы айлық табысынан ұстап, Ү.Түктібаев атынан қор ашып, сол қорға салып отырған, ол қаражатпен ауылдан батырдың ағайындары Латвия жеріне барып қайтқандығы туралы айтылды.«Батыр елінің атын шығарса, елі батырының атын шығарады» дегендей, Үрмәштің есімін қайта жаңғыртып, жазушы Ә.Әлішевтің халқына қайта қосқан еңбегі босқа кеткен жоқ.Ү.Түктібаев есімі «Октябрь» совхозына және №24 мектепке есімі беріліп, «Жеңіс» паркінде ескерткіші орнатылып, көшеге де есімі берілді.Ер есімі ел есінде мәңгі сақталады. Үрмәш Түктібаев – Қазалы ауданы халқының ғана мақтанышы емес, бүкіл қазақ мемлекетінің мақтан тұтар батыры.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Білім