Kyzylorda-news.kz. Жалағаш кенті, Қазбек би көшесінің бойында балаларға арналған ойын және спорттық алаңының құрылысын салу жөнінде “Nomad Solar” ЖШС бас директоры Илья Чернодаров, аудан әкімі Асылбек Шаменов, “Тоталь Эрен Сервисез” ЖШС бас директоры Тьерри Плезан, “Жалағаш Даму” қоғамдық қоры төртжақты меморандум жасалды. Меморандум құны 40 мың АҚШ долларын құрайды.
Спорт алаңдары бұқаралық дене шынықтыру ойындарын, жарыстар мен спорттық жаттығуларды өткізуге арналған.
Айта кету керек, Жалағаш ауданы Жалағаш кентінің шығыс жақ бөлігінде жаңартылған энергия көздерін өндіру мақсатында 30 мВт күн сәулесінен энергия өндіретін электр станциясын салу жұмыстары 2018 жылдың қазан айында басталып, 2019 жылдың қазан айында іске қосылды. Жобаның бастамашысы «Nomad Solar» ЖШС.
Жобаны жүзеге асыру мақсатында кент аумағынан 164 га жер учаскесі табысталды. Күн электр станциясының құрылысы 75 га жер учаскесіне орналасқан.

Жалағашта құны 40 мың АҚШ долларын құрайтын меморандум жасалды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/date/2020/10/19/">Kyzylorda-news.kz.</a> Мүмкіндігі шектеулі азаматтар мүгедектер арбасына тапсырысты ХҚО арқылы бере алады. Халыққа қызмет көрсету орталығының ұйымдастыруымен <a href="tg://search_hashtag?hashtag=oqy">#oqy</a>&toqy айдарында тапсырыс беру жолы оқырмандар назарына ұсынылады. 
ХҚО арқылы:
– ХҚО-ға кезекті алдын-ала брондаңыз; 
– Тіркеу бөліміне белгіленген уақыттан 20 минутқа ерте келіп, броныңызды растап, жеңілдік терезесіне талон алыңыз; 
– Операторға қажетті құжаттарды ұсыну арқылы қызметті 15 минутта рәсімдеңіз. 
Мобильді топты шақырту арқылы:
– “1414” бірыңғай байланыс орталығына мобильді топты үйге шақыртуға тапсырыс беру арқылы жүзеге асады. Сізбен ХҚО операторы байланысып, мән-жайды толық анықтайды және 10 күн ішінде сіздің мекенжайыңызға келіп, құжаттарды рәсімдейді. 
Сізге қажетті құжаттар:
– Жеке басыңыздың куәлігі; 
– Егер сенімді өкіліңіз келген болса, оның сенімхаты (нотариалды растау қажет емес); 
– Медициналық оңалту бағдарламасы жөнінде анықтама;
-Мүгедектігі жайлы куәлік;
-Егер ҰОС ардагері немесе соған теңестірілген азамат болса, ол туралы куәлік;
-Егер әрекетке қабілетсіз азамат болса, ХҚО-ға оның заңды өкілі құжат тапсыра алады. 
Қызмет көрсету уақыты:
– Құжат тапсырған күнді есепке алмағанда, 10 жұмыс күні ішінде. 
Қызмет нәтижесі:
– Ұялы телефоныңызға SMS хабарлама келген кезде мүгедектерге арналған арбаның берілуі жайлы шешімді ХҚО-дан аласыз. 
Айта кетейік, мүгедектерге арналған арба Жұмыспен қамту, еңбек және әлеуметтік қорғау басқармасынан беріледі.

ХҚО: Мүгедектерге арналған кресло-арбаларға қалай тапсырыс беруге болады?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/date/2020/10/19/">Kyzylorda-news.kz.</a> ҚР Ішкі істер министрі Ерлан Тұрғымбаев қалалар мен өңірлердің полиция департаменттері басшыларының facebook-тегі аккаунттарын жариялап, олар тұрғындарды мазалаған сауалдарға жауап беретіндігін айтып сендірді.
<blockquote>
 «Бүгінгі таңда менің атыма келіп түсіп жатқан сұрақтар аз емес. Осыған орай менің тапсырмаммен facebook әлеуметтік желісіне аумақтық полиция департаменттерінің басшылары да тіркелгенін жеткіземін. Халық үні назардан тыс қалмауы тиіс», – деп жазды ҚР ІІМ басшысы.
</blockquote>
Айта кетейік, Қызылорда облыстық Полиция департаменті бастығы Бектөре Сұлтанның “Facebook” парақшасына өтіп <a href="https://www.facebook.com/profile.php?id=100051822340477">мына сілтеме</a> арқылы өтіп, тікелей байланыс орнатуға болады.

Полиция басшыларының желідегі парақшалары жарияланды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/date/2020/10/19/">Kyzylorda-news.kz.</a> Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Реформалар жөніндегі жоғары кеңестің алғашқы отырысы 21 қазанда өтетінін айтты, деп хабарлайды <a href="https://lenta.inform.kz/kz/reformalar-zhonindegi-zhogary-kenestin-algashky-otyrysy-kashan-otedi_a3707718">ҚазАқпарат</a>.
«Кеңесшім, Реформалар жөніндегі жоғары кеңес төрағасының орынбасары сэр Сума Чакрабартимен кездесу барысында биылғы 21 қазанда өтетін кеңестің алғашқы отырыcының күн тәртібін талқыладық. Негізгі реформалар айқындалды, оларды пысықтау жуық арада басталуы керек» деп жазды Қазақстан Президенті&nbsp;<a href="https://twitter.com/TokayevKZ/status/1317780860255543297">Twitter</a>&nbsp;парақшасында.
Еске сала кетейік, біз осыған дейін Президент жанынан реформалар жөніндегі жоғары кеңес&nbsp;<a href="https://www.inform.kz/kz/kr-prezidenti-zhanynan-reformalar-zhonindegi-zhogary-kenes-kuryldy_a3694536">құрылғанын</a>&nbsp;хабарлаған болатынбыз.
Бұл кеңес мемлекеттік органдардың бастамасымен реформалар жөніндегі аса маңызды ұсыныстарды қарау және бекітумен&nbsp;<a href="https://www.inform.kz/kz/kr-prezidenti-zhanyndagy-reformalar-zhonindegi-zhogary-kenes-nemen-aynalysady_a3694576">айналысады</a>. Оның жұмысының тиімділігін арттыру мақсатында кеңес құрамына Еуропалық қайта құру және даму банкінің экс-президенті Сума Чакрабарти енгізілген.

Реформалар жөніндегі жоғары кеңестің алғашқы отырысы қашан өтеді?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Коронавирус инфекциясы, егде жастағы адамдарға қауіп төндіріп тұр. Сондықтан оларды үйден шығармай, зейнетке ертерек шығару қажет. Депутатар осылай деген болатын. Дегенмен, үкімет әйелердің зейнет жасын ерлермен теңестірмей жатып, бәрін үш жылға ерте демалысқа жіберуге мүдделі емес, деп хабарлайды <a href="https://sputnik.kz/">Sputnik Қазақстан</a>.
<h3 id="">Депутаттар ұсынысы</h3>
Саяси сарапшылар коммунистердің зейнет жасын төмендетуге қатысты ұсынысы мәжіліс сайлауы алдындағы белсенділіктің бір көрінісі десе де, бұл дер кезінде көтерілген бастама екенін ашық айтуымыз қажет. Бүгінде коронавирустан көп жағдайда 60 жастан асқан адамдар қайтыс болады. Себебі олардың иммунитеті төмен, созылмалы аурулары да аз емес. Содан инфекцияны тез жұқтырады. Оны Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы да растап отыр. Мәселен, қайтыс болған 10 пациенттің ішінде 8 адамда, кем дегенде, бір созылмалы жүрек-қантамыр және эндокриндік жүйе ауруы болған екен. Қазақстандағы өлім-жітімнің статистикасы да дәл осындай.&nbsp;
Ресми мәліметке сәйкес, биыл қаңтар-тамыз аралығында елімізде 110 981 адам қайтыс болған. Олардың ішінде 78 637 адам (71%), яғни әрбір жетінші қазақстандық 60 жастан асқан. Осы өлім-жітімнің арасында коронавирус құрабандары да бар. Иә, бүгінде олардың ресми саны 2 мың адамнан аспайды. Дегенмен, маусым-шілде аралығында “белгісіз пневомониядан” қайтыс болғандарды да ескеруіміз керек. Себебі ол пневмонияда коронавирустың анық белгілері бар. Бүгінде оны “ковидтік пневмония” деп атайды және тамызда ресми түрде есепке ала бастады.&nbsp;&nbsp;
Депутат Айқын Қоңыровтың айтуынша, COVID-19 індетінің екінші толқыны болуы мүмкін. Коронавирустың мутацияға ұшырау қаупі де бар. Оған қоса, күз-қыс мезгілінде ЖРВИ және тұмау сияқты маусымдық аурулар өршиді. Коронавирустың ауыр түріне шалдығу және өлім қатері айтарлықтай артады. Шыны керек, ондайда, әсіресе, үлкен адамдарға аса сақ болу қажет. Осыған байланысты коммунистер үкімет басшысына депутаттық сауал жолдап, әйелдер мен ерлер үшін зейнет жасын 60 жасқа дейін төмендетуді ұсынған болатын.
Премьер-министр Асқар Мамин депутаттардың сауалына әлі жауап берген жоқ. Дегенмен, оның жауабы еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Біржан Нұрымбетовтың айтқанынан аспайтын сияқты.
<h3 id="-1">Министрлік жауабы</h3>
Министр мырза “үкіметте зейнет жасын төмендету мәселесі қаралып отырған жоқ” дейді. Себебі әлемдік тәжірибе ескерілген. Экономикалық және демографиялық жағдай ондай өзгерісті жасауға мүмкіндік бермей отыр. Қазақстанда егде жастағы адамдардың саны өсіп келеді. Жұмыс істейтіндер, керісінше, азаюда. Демек, бюджетке салық аз түседі. Ал қазынада ақша азайса, әлеуметтік төлемдер үшін қосымша қаржы көздерін іздеу керек.&nbsp;&nbsp;
<blockquote>
 “Мәселен, он жыл бұрын елімізде зейнеткерлер мен жұмыс істейтін халықтың арақатынасы 20 процент болған, яғни, бір зейнеткерге бес жұмысшы келген еді. Қазір осы көрсеткіш 30 проценттен (1/3) асып кетті”, – дейді Нұрымбетов.&nbsp; &nbsp;
</blockquote>
Министрдің айтуынша, Қазақстанда 65 жастан асқан азаматтардың саны көбейіп жатыр. Бес жыл бұрын 6,8 процент болса, биыл 7,7 процентке дейін жеткен.
Негізі, елімізде әйелдердің жасын 63 жасқа дейін кезең-кезеңмен көтеру бастамасын заңдастырғанда дәл осы демографиялық болжам негізге алынған болатын. Себебі 90-шы жылдары бала туу көрсеткіші күрт төмендеп кеткен. Соның салдарынан 2020 жылға қарай еңбек нарығына шығатын жас мамандардың саны азаяды деді. Ал еңбек күші азайса, бюджетке салмақ түседі. Дәл осы салмақты азайту үшін әйелдердің жасын 2027 жылға дейін біртіндеп көтеруге шешім қабылданды. Оған дейін 2000 жылдан бері қарай туған балалар есейіп, еңбек нарығына келе бастайды. Осылайша, билік қиын қаржылық кезеңнен шығамыз деген. Алайда сол кезде коронавирус пандемиясының өршіп кететінін, соның салдарынан&nbsp; жұмыссыздықтың басталатынын ешкім білмеген…
Біріккен ұлттар ұйымы да Қазақстанның демографиялық қартаюдың алғашқы сатысында тұрғанын мәлімдеді. Халықтың қоныстануы саласындағы қордың (ЮНФПА) демография мәселелері жөніндегі жобалардың ұлттық үйлестірушісі Ғазиза Молдақұлованың айтуынша, бүгінде әлем бойынша халықтардың қартаю процесі байқалып отыр. БҰҰ класификациясына сәйкес, 65 жастағы адамдардың саны 7 проценттен асқан қоғам қартайып бара жатқан халыққа жатады.
<blockquote>
 “Қазақстанда егде жастағы адамдардың саны көбейіп келеді. 2019 жылдың басында 60 жастан асқандар жалпы халықтың 11,6 процентін құраса, 65 жас пен одан жоғары адамдарың үлесі 7,5 процент болған. Мемлекет демографиялық қартаюдың алғашқы сатысында тұр”, – дейді Молдақұлова.&nbsp;
</blockquote>
Оның сөзіне қарағанда, солтүстік және орталық аймақтардың демографиялық жағдайы Еуропа елдеріне ұқсас. Ал оңтүстік және батыс өңірлерде, сондай-ақ, астанада бала туу көрсеткіші көтеріліп келеді. Дегенмен, облыстардың жартысы егде жастағы адамдардың саны жағынан 7 проценттік межеден асып отыр. Бұл – қартайып бара жатқан ұлттың анық көрінісі.
<blockquote>
 “Негізі, әзірше Қазақстанды жас ұлтқа жатқызуға болады. Дегенмен, халықтың қартаю мәселесін алдын ала ескерген жөн. Болжамға сәйкес, қазір 65 жастағы және одан жоғары егде адамдардың саны 7,3 процент болса, 2050 жылға дейін бұл көрсеткіш екі есеге өседі”, – деп атап көрсетті Молдақұлова.
</blockquote>
Сонымен, біз демографиялық қартаюдың алғашқы сатысында тұрмыз. Демек, зейнеткерлер онсыз да көп. Ал коммунистердің бастамасын іске асырса, бюджеттен ақша алатындардың армиясы көбейеді. Үкіметте зейнет жасын төмендету мәселесі қаралып отырмағанның негізгі себебі де осы шығар…

Қазақстанда зейнетке шығу жасы төмендей ме?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> 19 қазанда елімізде күн райы ашық болады, деп хабарлайды Қазгидромет.
Қазақстанның басым бөлігінде антициклонның әсерінен жауын-шашынсыз ауа райы күтіледі, тек шығыста атмосфералық ағындардың өтуіне байланысты түнде қар аралас жаңбыр жаууы мүмкін. Күндіз батыста, солтүстік-батыста циклон әсерінен жаңбыр жауады. Еліміздің кей жерлерінде тұман түсуі мүмкін. Шығыста түнде көктайғақ болуы ықтимал.

Дүйсенбіге арналған ауа райы болжамы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Компьютер пернетақтасы кеңседегі ең қауіпті зат деп танылды.
Себебі пернетақтаның батырмаларына микробтар жиналады. Бұл туралы ресейлік инфекционист Ирина Шилкина айтты.
<blockquote>
 «Компьютердің пернетақтасы – кеңседегі ең қауіпті зат әрі оны тазалау қиын. Салдарынан бактериялар, вирустар, инфекция (олардың арасында коронавирус болуы мүмкін) батырмаларға жиналады», – деді.
</blockquote>
Компьютерде жұмыс бастамас бұрын және аяқтағаннан кейін қолды жақсылап жуу керек екенін айтып өтті.
<a href="https://24.kz/kz/zha-aly-tar/bylu-manyzdy/item/429629-ke-sedegi-e-auipti-zat-ataldy">Хабар 24</a>

Кеңседегі ең қауіпті зат аталды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Банкноттардың қорғаныс элементтері туралы Ұлттық банктің Қолма-қол ақша айналысы департаментінің банкноттар мен монеталар сараптама басқармасының бастығы Асхат Әбішев түсініктеме берді, деп хабарлайды <a href="https://www.inform.kz/kz/shyn-banknotty-zhalgan-banknottan-kalay-azhyratuga-bolady_a3707115">ҚазАқпарат</a>.
Шын банкнотты жалған банкноттан ажырату үшін олардың түпнұсқалығының бірнеше белгілерін білу жеткілікті. Еліміздегі жалған банкноттардың негізгі бөлігі түпнұсқалықтың кейбір белгілерін ғана имитациялайтын жеңілдетілген технология бойынша шығарылады.
Асхат Әбішевтің айтуынша, мұндай қолдан жасалған банкнотты арнайы жабдықтың көмегінсіз-ақ «сезін – қара – аударып көр» әдісін қолдану арқылы анықтауға болады.
<blockquote>
 «Алдымен банкнотты ұстап сезіну қажет. Банкнот қағазы ерекше шытырлайды. Барлық банкноттарда бедер беретін арнайы мөр басылған. Егер «ҚАЗАҚСТАН ҰЛТТЫҚ БАНКІ» деген атауы немесе архитектуралық бейнелер, Қазақстанның картасы бойынша саусақпен жүргізіп көрсе бедерді сезуге болады. Сонымен қатар, барлық банкноттарда көзі нашар көретін адамдарға арналған белгілер бар, олар банкноттың төменгі бөлігінде орналасқан. Бұлар – ұстап көргенде жақсы ажыратуға болатын жоғары бедерлі элементтер. Екіншіден банкнотқа мұқият қарау қажет. Бастапқыда ақша белгісінің таза, айқын, контрастты немесе лас болуын, дақтарының болуын жалпы көзбен көріп зерделеу қажет. Банкнотты жарыққа қаратып, аңыздағы «Самұрық» құсы түріндегі су белгісін және номиналдың сандық бейнесін көруге болады. Дәл осы сияқты, жазулары бар нүктелік сызықтар түрінде қағаз бетінде пайда болатын магнитті (металдандырылған) үзік жіпті тексеру қажет. Ол біртұтас болуы керек. Үшіншіден,банкнотты аударып көру керек. 1000 теңгеден 20 000 теңгеге дейінгі банкноттарда банкноттың көлбеу бұрышына қарай түсін жасылдан алтынға түстеске өзгертетін ерекше элемент бар. Банкнотты әр түрлі бұрыштарда баяу бұрған кезде элемент бойымен түсті жолақтың қозғалысын көруге болады. 2000 және 5000 теңгелік банкноттардың сырт жағында голографиялық жолақ бар. Голограммадағы суреттер жарқырайды және динамикалық әсер етеді. Бұл үш әдіс сізге банкноттың шынайылығын арнайы жабдықсыз анықтауға көмектеседі», – дейді банкноттар мен монеталар сараптама басқармасының бастығы.
</blockquote>

Шын банкнотты жалған банкноттан қалай ажыратуға болады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/date/2020/10/13/">Kyzylorda-news.kz.</a> Жапониядағы Киото медицина университетінің ғалымдары коронавирустың адам терісінде қанша уақыт тіршілік ете алатынын анықтады. Ғалымдар “теріде вирус 9 сағатқа жуық қауіпті болуы мүмкін” дейді. Зерттеу тұмау вирусының өмір сүру мерзімінен&nbsp;COVID-19&nbsp;мерзімі 5 есе көп екенін дәлелдеді.
Тәжірибе барысында адам терісіне 100 мыңнан астам коронавирус пен тұмау вирусы енгізілген. Содан кейін вирустардың теріден жоғалып кетуіне қанша уақыт кететіні есептелген. Тұмау вирусы 1-2 сағаттан кейін жойылып кеткен. Ал, коронавирус адам терісінде кей жағдайларда 11 сағатқа дейін, ал орта есеппен 9 сағатқа дейін сақталған.
Зерттеулер көрсеткендей, 80 пайыз этанол спиртін қолдану терідегі вирустарды 15 секунд ішінде жояды. Егер қолды сабынмен 15 секунд жуып, содан кейін 10 секунд ішінде ағын сумен шайып тастаса, вирустың бастапқы мөлшерінің тек бір бөлігі ғана сақталады яғни қолды ағынды сумен жуудың өзінде вирустардың жүзден бір бөлігі бәрібір қалады.
Айта кетейік, аустралиялық ғалымдар коронавирус банкноттар мен смартфондардың экранында 4 аптаға дейін сақталатынын зерттеу арқылы анықтады. Бұл тұмау вирусы сақталатын уақыттан шамамен 2 есе көп.
<a href="https://massaget.kz/layfstayl/Zdorove/63420/">Massaget.kz</a>

Коронавирус адам терісінде қанша уақыт сақталады?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Саусақ іздері қандай болатынын бәріміз білеміз, ал көздікі ше?
Reddit қолданушысы milesperhour25 көз торының ізі қандай екенін көріп, оны барлығына көрсетуге шешім қабылдады. Жігіт көзін кездейсоқ көзілдіріктің әйнегіне тигізіп алып, онда айға ұқсайтын біртүрлі із қалғанын байқады.
Комментарийлерде адамдар бұл фотоға қатты таңғалып, біразы көз торының мұндай із қалдыруы мүмкін екенін түсінбеді. Фото авторының түсіндіруінше, із жастан және тері майынан тұрады.
Ал кейбіреулер жігіттің денсаулығы туралы алаңдады.
Пікір білдірушілердің бірі: «Көзілдірігімді көзге тигізу туралы ойдың өзі мені тітіркендіреді!», – деп жазады.
Әрине, біздің көзіміз өте нәзік. Сондықтан онымен абай болған жөн.
<a href="https://24.kz/kz/zha-aly-tar/bylu-manyzdy/item/429188-k-zdi-izi-andaj-bolady">24 kz</a>

Көздің ізі қандай болады?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Әлеуметтік желілерде&nbsp;жауын-шашынды күні медициналық қорғаныс маскасын тағу қауіпті деген хабарлама пайда болды. Хабарлама авторлары Букингем университетінің профессоры және онкология маманы Кэрол Сикораға сілтеме жасайды, ол дымқыл ауа-райында маска қолдану ережелерін түсіндірді, деп хабарлайды&nbsp;<a href="https://kaz.zakon.kz/">zakon.kz.</a>
Кэрол Сикора бұл тақырыпта шынымен мәселе көтерген. Бірақ ол масканың ықтимал қаупі туралы айтқан жоқ, тек оны қалай дұрыс қолдану керектігін түсіндірген. Ылғал маска тиімділігін жоғалтады, өйткені су қалыпты ауа ағынына кедергі келтіреді.
<blockquote>
 “Масканы үнемі ауыстырып отыру өте маңызды, әсіресе олар суланған кезде. Бұл қымбат маскаларға да қатысты”, – деді Кэрол Сикора.
</blockquote>
Лас қолыңызбен масканы үстасаңыз, мысалы тамақтанар алдында шешсеңіз, оны қайта киюдің қажеті жоқ.
Егер сіз күннің көп бөлігін сыртта өткізсеңіз және медициналық маска киіп жүрсеңіз, онда оны 2-3 сағат сайын ауыстыру керек.
Жаңбырлы ауа-райында маскалар қауіпті емес, бірақ олардың тиімділігі төмендейді.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары