<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қызылорда облысының әкімі Нұрлыбек Нәлібаевтың төрағалығымен өңірді сумен қамтамасыз ету мәселелеріне арналған жиын өтті.Қазіргі уақытта аймақта егінді сумен қамтамасыз ету күрделі жағдайда өтуде. Дегенмен, жауапты министрліктермен, шаруалармен бірлесіп егінді судан қалдырмау шаралары қабылданған. Облыста арнайы жұмыс тобы құрылып шаруашылықтарға судың кезекпен берілуі бақылауға алынған. Жоғары орналасқан жерлерге су жеткізу және қашыртқыдағы суды екінші мәрте пайдалану үшін 351 насос пайдаланылуда.Аймақ басшысының тапсырмасына сәйкес бақша дақылдарын егу үшін облыс бойынша барлығы 3 мың 342 гектар жер арнайы дайындалды. Мамандар егілген көлемді қайта нақтылау кезінде су тапшылығы байқалған. Кейбір елді мекендерде егіншілер су жеткізе алмай, дизельді насоспен арықтан су алуда.Жергілікті халық қосымша жер дайындауды сұрап, егін егуге ынтасын білдіруде. Себебі биыл бақша дақылдары жоспарланған көлемнен артық егілген. Демек, бұл жұмыстар қарапайым шаруа адамының күнкөріс деңгейіне оң әсер еткен. Облыс әкімі алдағы уақытта жергілікті халықтың сұранысына сәйкес бақша дақылдарын егу үшін жерді жоспармен дайындап, тұрғындардың сұранысын толықтай қанағаттандыруды тапсырды.Қызылорда қаласы мен аудан әкімдеріне «Қазсушар» республикалық мемлекеттік кәсіпорны Қызылорда филиалымен бірлесіп, дақылдардың нақты су тұтыну нормасына сәйкес су беру кестесін шаруалармен келісе отырып, үйлестіру, су деңгейін көтеру бойынша тиісті жұмыстар жүргізу жүктелді.Өңірде су тапшылығын болдырмау үшін шілде-тамыз айларында Шардара су қоймасына түсетін судың көлемі секундына 200 текше метрден кем түспеуі және қоймадан төменгі ағысқа секундына 500 текше метр су жіберілуі қажет. Облыс әкімі жауапты басшыларға егінді судан қалдырмау шараларын бақылауда ұстауды тапсырды.&nbsp;

Қызылорда халқын сумен қамтамасыз ету мәселелері талқыланды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Есіңізде болар, бұрында үлкендер қойдың күзем, жабағы жүндерін тиісті жерге өткізіп, аз да болса ақша қылатын. Ал қазір малдың жүнін кәдеге жарата алмаған малшылар далаға тастап, өртеп жіберіп жатыр. Сонда сойылған малдың терісі ештеңеге жарамсыз болып қалғаны ма? Бұрын далаға тасталмайтын малдың жүні бүгінде неге керексіз болып қалды? Баяғы шөптің басына ілініп қалған бір уыс жүнді көрсе, шүйкесіне орап алатын қазақ әйелі қайда?Қойдың жүні қайда кетеді?Шамамен елімізде 6 миллионнан астам ірі қара, 16 миллион ұсақ мал бар. Жылына кем дегенде 5 миллион ұсақ мал, миллионға жуық ірі қара сойылады екен. Бірақ сойылған малдың терісі ештеңеге жарамсыз болып қалуда. Содан да болар, елімізде жылына 13 процент тері өнімі өндіріледі. Әлемдік нарықта сұранысқа ие бренд тауардың бірі саналатын былғары өндірісі біздің елде күннен-күнге жұтаң тартып, кері кетіп барады.Жасыруға келмес, елдегі жеңіл өнеркәсіп саласы ақсап тұр. Мемлекет басшысы халыққа айтқан Жолдауында «5 жыл ішінде агро-өнеркәсіп кешеніндегі еңбек өнімділігін және ауыл шаруашылығы өнімінің кем дегенде 2,5 есеге арттыруды тапсырамын» деген еді. Осы тұста малдың жүн-терісін кәдеге асырып, өнімді экспорттамасақ та, өзімізді сапалы тауармен қамтамасыз етсек те жарар еді. Әйтпесе, малдың терісі мен жүні қадірсіз қоқысға айналып, көрінген жерде құрттап, шіріп, керексіз үйіндіге айналуда. Онсызда біз тұратын аймақ экологиялық зонада тұр. Ендігі жерде жүн-теріні пайдаға жаратпай өртей берсек, тұрғындардың денсаулығы не болмақ? Біреулер бұл іске қолдау жоқ десе, енді бірі арзанға сатылатын жүн-тері бизнесімен айналысуға ешкімнің құлқы мен қызығушылығы жоғын алға тартады. Иә, қазір қойдың бағасы бұрынғысынан едәуір қымбаттаған. Ендігі жерде терісі мен жүнін кәдеге жаратсақ дұрыс әрі маңызды болар еді.Бүгінде жеке шаруалар мен шаруа қожалықтары төрт-түліктен қырқылған жүнін шетелдік бизнесмендердің оңтүстіктегі делдалдары көтерме бағамен сатып алып, сұрыптап, тазалап, оларға жоғары бағамен өткізеді екен. Терінің пайдасын Қытай, Түркия, Таяу Шығыс кәсіпкерлері көруде. Осы күні малдың терісі тон түгіл, тулақ болуға жарамай қалыпты. Қазіргі төсенішіміз – ковролин, жамылғы-жастығымыз – синтепон. Кейінгі кезде бамбук қамысынан өндірілетін талшықтан істелген шұлық, беторамалға дейін тұтына бастадық. Бұл – адам ағзасының бейімделуіне қарай, уақыт өте келе таза табиғи бұйымдарға төзбеушілік дертіне алып келетін қауіпті құбылыс.Тері илеуді қазақ «беске» білетінҚазақ халқы төрт түліктен алынатын барлық өнімді пайдасына асырған. Тұрмыс-тіршілікте малдың етін, сүтін азық етсе, терісі мен жүнінен мата жасап, киім-кешек тігуге пайдаланған. Жүннен бау-шу, арқан-жіп, киім-кешек, қазақ үйдің киізін, әртүрлі төсеніштер мен қап, шекпен сияқты ең қажетті мүліктер жасалған.Малдың әр бөлігінде терісі жұқа, қалың, жүнді болып келетіндігіне байланысты жондық, қабырғалық, үйектік, пұшпақ мойын, таңлақ деген бөліктерге бөледі.Ірі қараның терісін – сиыр терісі, өгіз терісі, тайынша терісі, бұзау терісі деп атаған. Жылқы терісі – бие терісі, жабағы және құлын терісі деп үшке бөлінеді. Түйе терісін – атан тері, бота терісі дейді. Қой терісі – жабағы тері, қырықпа тері, күздік тері, соғым терісі, тақыр тері, тоқтышақ тері, сеңсең тері, елтірі, мари, жылбысқы деп бөлінеді.Жүннен киім-кешекті дайындамас бұрын жақсылап тазартып, жүн дайындау стандартына сәйкес сұрыптап, бояп, өңдеп, иіріп жіп алған. Қазақтар түйенің жабағы жүні мен шудасынан, ешкінің түбітінен, қойдың терісінен әдемі киім-кешектер тіккен. Жылқының жал-құйрығын да пайдасына жаратқан.Көңілге қонымсызы, қазір Осман империясы мен Кашмирге өнімімізді тасымалдаған бабаларымыздың ізін жалғай алмай отырмыз. Осы тұста тарихқа сәл кідіріс жасасақ. XVI ғасырда өмір сүрген Доспамбет жырау «Күдеріден бау тағып, Кіреуке киер күн қайда?» десе, беріде Ақтамберді жырау «Күдеріден бау тағып, ақ кіреуке киер ме екенбіз» дейді. Жыраулар жырлаған «Күдері бау» тіркесі теріден жасалған бау деген мағынада қолданылған. Ал кіреуке – әбден иі қанып жұмсартылған бұғы, бұзау терілерінен иленіп, өңделген былғары. Ол жұмсақ әрі беті барқыт тәрізді түкті болады екен. Жұмсақ болғанымен оңайлықпен жыртыла қоймайды. Күдеріден сырт киім, аяқ киім, қолғаптармен қоса сәнді киімдер тігілген. Оқалы, кестелі, жарғақ шалбарлар және шапан, тұскілем тігу қазақ қолөнерінде кеңінен таралған. Иә, малдың терісін лақтыра салмай, кәдеге жаратсақ, жеңіл өнеркәсіпте дамып, көпке үлгі болар едік.Көбі біледі, түріктер тоқыма өндірісін өркендету арқылы миллиардтаған қаржыны қазына қамбасына құйып, мемлекеттің экономикалық әлеуетін арттыруда.Сол сапалы әрі сәнді тоқыма киім арқылы әлемдегі алдыңғы қатарлы елдердің біріне айналды. Бұл деген сөз – мал жүн-терісінің нарық заманында құнын жоғалтпағанының айғағы. Кеңес одағы дәуірлеп тұрған кезде қалдықсыз өнім саналатын қой жүнінің шайырына дейін игерген заман болған. Ал Қиыр Шығыс, Саха, Бурият елдерінен қой жүнінен жасалған ұйық-байпақ, тері кеудеше, тон секілді киімдерге тапсырыс көп түсетін. Кейінгі кезде осы елдермен де байланыс үзілді.Тұралаған кәсіпті түлетудің жолы қайсы?Қазақстанда кәсіптің бұл түрі мүлдем жоқ деуге де келмейді. Мақаланы жазу барысында зерттеген болатынбыз. Қазақстан бойынша тері өңдейтін 17 кәсіпорын бар екен. Оның алтауы өңделмеген теріден дайын теріге дейін қайта өңдеу жүйесімен жұмыс істейді. 3 кәсіпорын қой терісінен дайын бұйымдар шығарумен айналысса, қалған 8 кәсіпорын жартылай былғары ¬фабрикаттарын шығарады. Жоғарыда айтып өткендей, малдың жүн-терісін жинап, кәсіп қыламын дейтін жандарға қолдау аз. Осыған байланысты аудандық кәсіпкерлік және туризм бөліміне хабарласып көрдік. Ондағылар жыл сайын шағын және орта бизнесті қолдау мақсатында қайтарымсыз гранттар үлестірілетінін, бірақ өтініштердің арасында жүн-тері кәсібін дөңгелетуге ниеттілер кездеспейтінін айтады. Себебі көбі нарық талабына сай заманауи кәсіп түрлерін дамытқысы келеді. Тұралаған ата кәсіпке қолдаудың, табыстың аз болғаны үшін жоламай ма, кім білсін?!ТҮЙІН: Иә, кез келген кәсіп түрін бастығысы келген жанды мемлекет әркез қолдауға әзір. Заман талабына сай түрлі бизнесті ашу да орынды. Әлемжелі қарыштап дамыған сайын сатып-алу сайттарының да саны артты. Бірақ қарапайым қазақ үшін төрт-түлік малдың терісін өңдеп, илеп, қайта жандардыру керек сыңайлы. Сонда өзіміздің қазақы брендтің аты шығып, жеңіл өнеркәсіп те дамиды.

Шиелі ауданында мал терісін кәдеге жаратылады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> 90 жылдық тарихы бар Шиелі кенті соңғы жылдары бұрынғысынан да көркейіп, көгалданып келеді. Күрмеуі шешілмеген түйіткілді мәселер де оң шешімін табуда. Әрине, бұл – қуаныш. Дегенмен, кент ішінде қазіргі таңда күн тәртібінен түспей тұрған өзекті мәселелер де жоқ емес. Солардың бірі – кент тазалығы мен ардагерлердің ¬ахуалы. Міне, осындай мақсатта Шиелі кенті әкімі Аманкелді Шералыұлы және кент ардагерлер кеңесінің төрағасы -Болат Күлімбет аудан және кент ардагерлеріне атқарылған жұмыстар бойынша есеп берді.Кездесуде кент әкімі А.Шералыұлы өткен жылы атқарылған істерді баяндап, алдағы уақытта жүзеге асатын жоспарларымен бөлісті. Сонымен қатар бірқатар кемшіліктерге тоқталып, тұрғындардың көкейінде жүрген сауалдарға жауап берді. Баяндама барысында кент аумағын көркейту көгалдандыру, абаттандыру, жол мәселесі бойынша және тазалық жұмыстары жөнінде сөз сөйледі. Ең әуелі А.Шералыұлы:<blockquote>– Жыл сайын кент аумағында көркейту, абаттандыру, сондай-ақ тазалық жұмыстары тұрақты назарда. Өздеріңіз көріп жүргендей, 2022 жылы да бірқатар істер жүзеге асты. Атап айтар болсақ, Жақаев көшесінің бойындағы көп қабатты тұрғын үйлердің ауласын абаттандыру жұмыстары толық аяқталды. Сонымен қатар кенттегі аспалы көпір айналасын абаттандыру жұмыстары жүргізілді. Аталған аспалы көпір үстіне және Яссауи, Дәулеткерей көшелеріндегі бағаналарға жарық шамдары орнатылды. 37 аялдама сырланып, оның бүлінген, сынған жерлері қалыпқа келтірілді. Одан бөлек орталық стадионның қоршау шарбақтары жаңартылып, жаяу жүргіншілер жолы төселді. Кент ішіне 5 дана жарықдиодты «лэд» экран орнатылды. Әбдікәрімов көшесінің бойындағы жаңадан салынған 18 пәтерлі көп қабатты бес тұрғын үйдің ауласын абаттандыру, жаяу жүргіншілер жолына жабындытас төсеу және жарық бағаналары қойылды. Мемлекеттік сатып алу жұмыстары аяқталып, мердігер «Ай Аружан» ЖШС компаниясы арқылы 24 көшеге 240 дана жарық бағаналарын орнатты. Мердігер «Шиелі жарығы» ЖШС компаниясы да жеңімпаз атанып, қазіргі таңда тиісті жұмыстар атқарып жатыр. Аудан әкімі Нұржан Сәбитұлының тапсырмасына сәйкес кент аумағының тазалық жұмыстарына жауапты мердігер мекеме мен кент ішіндегі көшелерден тұрмыстық қатты қалдықтарды алып кету кестесі жасақталып, тиісті жұмыстар атқарылуда. Тазалық жұмыстары бойынша кент аумағандағы иесіз қалдықтарды шығару, көшелерге су себу, қыс мезгілінде қарын күреу, тұз қоспасы бар құм себу жұмыстары бойынша «Магнит» мердігер компаниясы өз жұмыстарына қырағы. Барлық мемлекеттік мекемелер де әр апта сайын сенбілікке шығады. Ал тазалыққа ¬жауапты компаниялар тек кент тазалығын ғана емес, арық ішіндегі қоқыстарды да назардан тыс қалдырмайды. Халықтың сұрауы бойынша, теріскей беттегі өткел жөнделіп жатыр. 2023 жылы да кент ішін көркейту, көгалдандыру бағытында бірқатар істер атқарылатын болады, – деді А.Шералыұлы.</blockquote>Кент әкімінің қысқаша есебінен кейін тұрғындар көкейде жүрген сұрақтарын қойып, өз мәселелерін жеткізді. Атап айтар болсақ, кент ішіндегі көптеген көшеде арнайы қоқыс жәшіктерінің жоқтығы басты мәселеге айналып отыр. Тұрғындардың айтуынша, былтыр әр көшеге орнатылған қоқыс жәшіктері биыл алынып тасталған. Соның салдарынан көшенің сәні кетіп, кент ішіндегі қоқысты ит пен құс шашып, одан шығатын жағымсыз иіс қолқаны қауып, қолайсыздық тудырады. Тұрғындардың бұл базынасына кент әкімі төмендегіше жауап берді:<blockquote>– Кент ішінде 8 мыңға жуық үй бар. Қазіргі таңда әр көшеге қоқыс жәшігін орнатуды жоспарлап отырмыз. Былтырғы жылы тапсырыс берген қоқыс жәшіктерінің көлемі шағын, сапасы нашар болды. Оны тазалыққа жауап беретін мердігер компаниялар да жоққа шығармайды. Жәшіктер – көшенің сәнін кетіріп, қоқыстар шашыла берген соң алынып тасталды, – деді А.Шералыұлы.</blockquote>Бұдан бөлек, кент ішіндегі кейбір көшелердің қазіргі ахуалына бірқатар тұрғындардың көңілі толмайтыны білінді. Мәселен, тұрғындар бұрыннан халық тұратын көшелердің жолы жөнделмей жатып, әлі үй салынбаған көшелерге асфальт төселгеніне наразы.<blockquote>– Мен кент ардагерімін. Жаңа бірқатар көшелерге жөндеу жұмыстарының жүргізіліп жатқанын баяндадыңыз. Мысалы, Шорабаев көшесін айтып отырсыз. Ол жақта мүлде үй жоқ. Ал үй жоқ көшеге асфальт төселсе, ертең су,газ тартылатын болса, көше қайта қазылып, бүлініп, еңбек еш кетеді. Сондықтан қаражаттың өзі дұрыс игерілуі тиіс. Менікі тек ұсыныс қана. Оның орнына теріскей беттегі жөндеуді қажет ететін бірқатар көшелерге қаражатты бағыттау қажет, – деді ардагерлердің бірі.&nbsp;</blockquote><blockquote>– Иә, ұсынысыңыз өте орынды. Сіздің көтеріп отырған мәселеңізді міндетті түрде қайта қарастырамыз. Кент ішінде де күрделі және орташа жөндеуді қажет ететін көшелер жоқ емес. Жалпы 2022 жылы жол жөндеу жұмыстарына 208 млн 860 мың теңге бөлініп, 14609 метр асфальт төселген болатын. Бөлінген қаражаттың игілігін көрмеген көшелер осы жылы жөндеуден өтетін болады. 2023 жылғы жол жөндеу жұмыстарының жоспары ¬бойынша құжаттама әзірленіп, бюджеттік өтінім жолданды. Атап айтар болсақ, қазіргі таңда жобалық құны 570 млн теңге болатын кенттегі орталық көшелерді орташа жөндеу жоспарланып отыр, – деді кент әкімі.</blockquote>Кент ардагерлерінің ұсыныстары мен көтерген мәселелері мұнымен тоқтаған жоқ. Көңіл көншітпейтін өткір де өзекті тақырыптар жиында сөз болып, ашық талқыланды. Көше жарықтары мен ауыз су, аяқ су мәселелері де қозғалып, олардың оң бағытта шешілуі талап етілді. Кент әкімі А.Шералыұлы тұрғындардың талап тілегін тыңдап, мәселелерді кезең-кезеңімен шешілетінін айтып, есеп беру жиынын аяқтады.Бұдан әрі жиында кент ардагерлер кеңесінің төрағасы Болат Күлімбет аудан және кент ардагерлеріне өткен жыл көлемінде атқарылған жұмыстар бойынша есеп берді. Аталған жиында Болат Күлімбет кентте 8 мыңға жуық ардагер барын атап айтып, 2022 жылдың басында олардың саны 87 адамға толыққанын жеткізді. Қазіргі таңда аудандық телекоммуникация және пошта торабынан кент ардагерлерінің бастауыш ұйымдары ашылып, 61 ардагер қосымша есепке алынған. Былтырғы жылы кент ардагерлері бірқатар ауқымды жұмыстар атқарып, кенттің көркеюіне үлес қосқан. Атқарылған ілкімді істер есеп беру барысында толық баяндалды. Сонымен қатар жиын барысында 2023 жылы атқарылатын жұмыстар таныстырылды. Атап айтар болсақ, кент ардагерлерін медициналық тексерістен өткізу, аудандық емхана ішінен қарттарға қарайтын арнайы медицина маманы яғни «гериатр» мамандығын ашуды ұйымдастыру, сондай-ақ кент ардагерлер кеңесіне түскен арыз-шағымды уақытылы қарап, ондағы көтерілетін мәселелердің оңтайлы шешімін табуға ықпал ететіндіктерін жеткізді.

Шиелі: Кент көркейсе қуаныш

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> «Адал еңбекпен мал іздемек – ол арлы адамның ісі» деп дана Абай айтқандай расында да, адам баласы пайда болғаннан бері өзінің қажеттілігін тек еңбек арқылы қамтамасыз етіп келеді. Еңбек адамды адалдық, табандылық, жауапкершілік сияқты қасиеттерге баулып игілікке жеткізеді. «Маңдайы терлемегеннің қазаны қайнамайды» деп те жатамыз. Табыстың кілтін тынымсыз тірліктен тауып, бүгінде зейнет жасына шықса да, қоғамның көшінен қалмай, ауданның дамуына өзінің үлесін қосып келе жатқан нағыз еңбек адамының бірі – Аманжол Ермағанбетов ақсақал жайында сөз қозғауды жөн көрдік.Қаламымызға арқау болған кейіпкеріміз Аманжол Ермағанбетов – 1942 жылы Ақмая ауылдық округінде, қарапайым отбасында дүниеге келген. Ол 1961 жылы Жамбыл облысындағы есеп-санақ училещесіне оқуға түсіп, 1962 жылы әскер қатарына шақырылып, борышын өтеп келген соң оқуын қайта жалғастырған. Алғашқы еңбек жолын «Төңкеріс» колхозында есепші болып, сол колхозда бірнеше жауапты қызметтерде болды. Одан кейін де аталған саладан бөлек аудандық ауылшаруашылығы саласында қажырлы еңбек етіп, сол бөлімнің бас маманына дейінгі лауазымдарды абыройлы атқарды. Біз де көненің көзіне айналған ақсақалымыздың қазіргі жастарға деген көз-қарасын білмек болып, әңгімеге тартқан едік.<blockquote>– Иә, қазіргі жастар егеменді елдіктің еркін жастары. Осындай өркендеу жолына түскен еліміздің болашағы жастардың қолында. Мен әңгімемді неге жастарға арнап отыр десеңіз, Мемлекет басшысы біраз жастарды жоғары қызметке тағайындап жатыр. Бұл өте қуанарлық жайт. Себебі оларда тың идея көп. Тағы бір айтарлығы қазіргі таңда «Болашақ» бағдарламасы бойынша шетелде көп жастарымыз білім алуда, елімізде жоғары білім алу үшін білім гранттары да бөлінуде. Мемлекеттік жастар саясаты жаңа белгілі нәтижелер алатыны айқын. Ал жастар өмірі сапалы жаңа деңгейге көтеріледі. Бұл өз деңгейінде мемлекеттің гүлденуіне және азаматтардың жарқын болашағына кепіл болады, – дейді ақсақал.</blockquote>Бүгінде Аманжол Ермағанбетов ақсақал даңғайыр диқан, екі мәрте Социалистік Еңбек Ері, дала академигі «Ы.Жақаевқа – 130 жыл» мерекелік медалімен, «Ел ардақтысы», «Еңбек даңқы» медальдарымен және облыс, аудан әкімінің алғыс хаттарымен марапатталған. Қазіргі таңда ақсақалымыз ұлын ұяға, қызын қияға қондырып, өмірлік жарымен бірге немерелерінің қызығын көруде.

Аманжол Ермағанбетов: Жастар – егеменді елдіктің жаршысы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> 9 жыл бұрын іргесі қаланған «Шиелі-құс» фермасы есіңізде болар. Бірақ өкінішке қарай, аудандағы жалғыз жұмыртқа өндіретін құс фабрикасының ғұмыры ұзақ болмады. Енді бұрынғыдай дүкен сөрелерінен өзімізден өндірілетін құс өнімін кездестірмейміз. Керісінше, сырт жақтан импортталатын жұмыртқа өнімдері самсап тұр. Әлеуметтік маңызы бар тауарлар қатарына кіретін бұл өнімнің бағасы да апшыны қуырады бүгінде.Өткен жылы жұмыртқа бағасы өңірде 55 теңгеден басталып, құны 100 теңгеге дейін шарықтаған болатын. Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, былтыр жұмыртқа 20 процентке қымбаттаса, қаңтар айында 30 процентке дейін көтерілген. Сарапшылар бұған тапшылық пен жұмыртқаға маусымдық сұраныстың артуы себеп дейді. Ал биылғы баға қандай? «Күн дыз ете бастап еді, сауда орындары мен дүкен сөрелеріндегі жұмыртқа бағасы 55 теңгеден басталып, 60 теңгеге өсті. Кейбір дүкендерде 70-80 теңгеге дейін сатылуда. Жаз айларында 30 теңгеге сатып алып жүрген жұмыртқаның бағасы жылдам өзгеріп шыға келді. Тұқымның бағасы тағы қымбаттап, «қалтамызға салмақ түседі ме деп алаңдаймыз» дейді аудан тұрғындары.Құс өсіру – агроөнеркәсіптік кешендегі қиын салалардың қатарында. Оған мемлекет тарапынан қолдау көрсетіліп те жатыр. Мәселен, фабрикаларға бір жұмыртқа өндіргені үшін 3 теңге субсидия беріледі. Бірінші санаттағы жұмыртқаның 10 данасы кәсіпорындардан 420-440 теңгеден босатылады. Олай болса, сауда сөрелеріндегі баға неге 670 теңге? Бұл баға қайдан шықты? Фабрикалар өнімділікті арттыру үшін әкімдіктер не істеп жатыр? «Шиелі-құс» фабрикасының жұмысы тоқтап қалған соң, жергілікті өнім болмай қалды.Сондықтан бұл бағытқа мейлінше инвесторлар тарту керек сыңайлы. Себебі қандай да бір өнім түрінің бағасы тұрақты әрі арзан болуын қаласақ, оны өзіміз мол көлемде өндіруіміз қажет. «Ауданда әлеуметтік маңызы бар азық-түлік өнімдерінің 19 түрі бақылауда» екендігін айтады мамандар. Бірақ сол бақылау көрінбейді…2016 жылы небәрі 10 мың бас құспен ашылған ферманың алғашында жұмысы жанданды. Араға бір жыл салып, олардың санын 20 мыңға жетіп, күніне 18-19 мың дана жұмыртқа өндіретін-ді. Алайда субсидияның салдарынан жұмыс тұралап, жабылып қалды. Оған тұрғындардың наразылығын қосыңыз. Оның себебі айтпаса да, ұғынықты болар. Осындай қымбатшылық кезеңде, өзіміздің емес, өзгенің өніміне қалта қағылды.Осыған байланысты «Шиелі-құс» фермасының қожайыны Насыр Мырзабековке байланысқа шықтық. Кәсіпкердің айтуынша, облыстық ауыл шаруашылығы басқармасы және жергілікті әкімдіктің қолдауымен алдағы уақытта жұмыс қайта жанданбақ.

Құс өсіру – агроөнеркәсіптік кешендегі қиын салалардың қатарында

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы – аса қауіпті кеселдің бірі. Әсіресе дәл жаз мезгілінде бұл дерттің асқына түсетін әдеті. Кәдімгі кене шағудан басталатын қызбаның соңы адам өліміне дейін апарып, қайғылы жағдайға душар етеді.Өкініштісі, ауданда жыл басынан бері «Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы, ықтимал жағдайы» диагнозымен 7 жағдай тіркелген. Оның бесеуінің зертханалық диагнозы нақтыланбай, ал екеуі ажал құшқан.Атап айтсақ, 1 шілде күні, сағат 12:30-да «Конго-Қырым геморрагиялық қызба, ықтимал жағдай» диагнозымен Шиелі ауданы, Көкшоқы мөлтек ауданы, Есенов көшесі 3А/1 үйінің тұрғыны, жеке шаруа қожалық басшысы Данияр Дүйсебаев ауру салдарынан кешенді ем шара қабылдаған. Соған қарамастан 2 шілде күні, сағат 19:45-те көз жұмды.Ал екінші жағдай 6 шілде күні сағат 09:20-да Н.Бекежанов ауылы, Бихожаев көшесі №10 үйде орын алған. Мезгілсіз қайтыс болған жеке кәсіпкер Сәбит Оразов. Ауру салдарынан кешенді ем шара жүргізілуіне қарамастан 8 шілде күні, сағат 16:20-да бақилық болған.&nbsp;Естеріңізде болса, дәл осы ауылда 1 жыл бұрын жас азамат қыршыннан кеткен. Аяқ-асты қайтыс болған 17 жасар Саян Абдуллаұлы – сол кезде мектеп бітіру аттестатын ғана қолға алып үлгерген-ді. Науқас шілденің 1 күні ауырып, 4 шілде күні сағат, 12:19-да ауруханаға түскен. Клиникалық белгі бойынша «Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы, ықтимал жағдай ауыр ағымы» диагнозы қойылған. Аталған диагнозға сай облыстық жұқпалы аурулар ауруханасына жеткізіліп, қабылдау бөлімінде реаниматологқа қаралып, реанимация бөлімшесіне жатқызылғаннан кейін, көз жұмды.Осыған байланысты аудан әкімдігінің мәжіліс залында аудан әкімінің орынбасары Ерсұлтан Әпетовтың төрағалығымен жұмысшы топтың отырысы өтті.Комиссия отырысына аудандық санитариялық эпидемиологиялық бақылау басқармасының, эпидемиологиялық бақылау және қадағалау бөлімінің басшысы Манзура Сүйіндікова, аудандық ветеринариялық станциясы басшысының орынбасары Ербол Бегайдаров, аудандық ауыл шаруашылығы және жер қатынастары бөлімінің басшысы Мұрат Әшірбеков, кент және ауылдық округ әкімдері мен БАҚ өкілдері қатысты.Соңғы уақытта Сыр өңірінде кенеден зардап шеккендердің қатары көбейген. Аудан бойынша ағымдағы жылдың көктемгі эпидмаусымында Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы ауруынан 17 елді мекен қолайсыз болып танылған. Олар: Шиелі кенті, Бидайкөл, Ш.Қодаманов, Н.Бекежанов, Еңбекші, Қосүйеңкі, Майлытоғай, Ортақшыл, Ботабай, Жиделіарық, Досбол би, Бестам, Алмалы, Бәйгеқұм, 20 бекет, Тоғайлы (Лесхоз), Ы.Жақаев елді мекендері. Мамандар мәліметінше, биыл көктем мезгілінің 11 сәуір мен 4 мамыр аралығында аталған елді мекендерге кенеге қарсы залалсыздандыру жұмыстары тиісінше жүргізілген. Малдар мен табиғаттан 3300 кене жиналып, облыстық аса қауіпті аурулар зертханасына жіберілген. Оның 12 үлгісінен оң нәтиже анықталыпты.Кене шағу деректері көп жағдайда үй жануарларының маңында орын алады. Жоғарыда айтқан 17 елді мекендегі 93 214 бас мал мен аумағы 231 831 шаршы метр болатын 6 836 мал қораны, 285 суат пен шаңлақты «Satti tulik» ЖШС «Креолин-Х 5%» препаратымен 2 рет залалсыздандырыпты. Эпизоотиялық жағдайдың тұрақтылығы қай кезде де маңызды. Тек зиянкес жәндіктерден ғана емес, малдан да адамға түрлі аурулар жұғып жататынын күнделікті өмірде көріп-біліп жүрміз. Бұл әсіресе өріске малын өргізіп, несібесін содан айырып отырған ауыл тұрғындарына көбірек қатысты. Мезгілі келгенде жыл сайын бұл да күрделі мәселенің бірі болып алдымыздан шығады. Десек те, аудандық ветеринария бөлімі мамандарының айтуынша, өңірде мал аурулары бойынша ахуал тұрақты.Сонымен қатар кенелер қи қоқыста, құс ұясында, тышқан інінде, өсімдік түбінде болады. Әсіресе, ауылдық жерлерде тұрғындар үй шаруашылығымен (мал, қора тазалау, шөп жинау, мал бағу) айналысу кезінде кенеден қорғануға немқұрайлы қарайтын жағдайлар кездеседі. Осыған орай, аудан әкімі тиісті мамандар мен ауылдық округ әкімдеріне адам өміріне бей-жай қарамау керектігін ескертіп, қатаң тапсырмалар жүктеді.Күн қызған сайын кене шағу оқиғалары жиілейтіндігі анық. Бұл баяғы қой терісіне жабысып, таяқпен шұқып тастайтын зиянсыз кене емес, қауіпті әрі улы кене. Сондықтан абайламасқа болмайды. Қауіптің алдын алу үшін дәріханалардан улағыш арнайы дәрілерді алып, дәрілеген жөн болар.Осы жылы аудан бойынша Конго-Қырым геморрагиялық қызбасынан эпидемиологиялық жағдай күрделі басталуда. Өткен жылы кене шағу жағдайымен 65 адам медициналық көмек алса, 2021 жылы 24 адам сол көмекке жүгінген. Осыған қарап-ақ кене шағу фактілері күрт өсіп кеткендігін аңғаруға болады. Тағы бір дәлел, 2021 жылы Конго-Қырым қанды безгегімен 7 науқас тіркеліп, төртеуінің диагнозы зертханалық жолмен нақтыланып, 3 науқасқа «Кене риккетсиозы» диагнозы қойылып, өлім-жітім орын алмаған. Дейтұрғанмен, сала мамандары аудан тұрғындарын зиянкестерден қорғанып жүруге шақырады.<blockquote>– Бүгінде облыс бойынша ауру қоздырушы кененің 16 түрі бар. Олардың қатары жылдан-жылға артып келеді. Бұл – алаңдатарлық жағдай. Конго-Қырым қанды безгегінің белсенділігі, әсіресе мамыр және маусым айларында қатты байқалады, – дейді аудандық санитариялық эпидемиологиялық бақылау басқармасының эпидемиологиялық бақылау және қадағалау бөлімінің басшысы М.Сүйіндікова.</blockquote>Бір қарағанда елеусіз жәндік сияқты болып көрінетін кенеден келетін кесел көп. Тіпті кене шағудың арты өліммен аяқталатынын да білеміз. Сондықтан да «Сақтансаң – сақтайды» демекші, мейлінше сақ болғанның жөні басқа. Себебі «Денсаулық – зор байлық».

Шиелі: Кенеден келетін кесел көп

Жалағашта БАҚ өкілдерінің баспасөз туры өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Биыл Қорқыт ата атындағы Қызылорда университеті алғаш рет әлемнің үздік ЖОО қатарына енді. Сәйкесінше, рейтинг бойынша университет әлемдегі 1201 орында. Бұл туралы Өңірлік коммуникациялар қызметінің ақпараттық алаңында өткен брифингте Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің Басқарма төрағасы-Ректор Бейбіткүл Кәрімова мәлімдеді.&nbsp;Рейтингке әлемнің 104 елінен 2963 жоғары оқу орны қатысқан. Көрсеткішке 1499 ЖОО енді, оның ішінде 21-і қазақстандық университет.<blockquote>– Бүгінде оқу орнында 10 168 адам білім алып, биыл оның 3084 бітіруші түлегіне диплом табысталды. Сондай-ақ 2022-2023 оқу жылында академиялық ұтқырлық бағдарламасы бойынша 269 студент, университетімізде республиканың жоғары оқу орындарынан 115 студент білім алды. Одан бөлек, биыл 14 оқытушымыз «500 ғалым» жобасы бойынша шәкіртақы иегері атанды. Олар Германия, Улыбритания, Швейцария, Ресей, Азербайджанның жетекші университеттері мен ғылыми орталықтарында тәжірибе алмасу, бірлескен ғылыми зерттеулер жүргізу үшін мемлекет есебінен тағылымдамадан өтуді бастайды. Университетте әлем чемпионатының – 9, Азия чемпионатының – 23, Қазақстан чемпионатының 125 жеңімпазы мен жүлдегерлері білім алады. Бүгінде оқу ордасында 13 спорт секциясы жұмыс істейді. Сонымен қатар, оқушылар сарайында орналасқан кітапхана күрделі жөндеуден өтіп, Open Space форматындағы жаңа заманауи үлгідегі кітапханаға айналды. Мұнда студенттер үшін барлық жағдай жасалған. 30 орындық конференц-зал, 10 орындық шағын зал және сабақ өткізуге және Wi-Fi желісіне кіруге арналған жеке жұмсақ бұрыштар бар, – деді Бейбіткүл Сәрсемханқызы.&nbsp;</blockquote>Айта кетейік, университеттің Оңтүстік Кореямен халықаралық байланысы кеңейді. Корея Республикасы Үкіметінің қаржыландыруы есебінен Сеул ұлттық ғылым және технология университетімен бірлесіп «IT кафедраларын қайта құрылымдау және жасанды интеллекттің жаңа мектебін құру» жобасы әзірленді.

Қорқыт ата университеті әлемнің үздік жоғары оқу орындарының қатарына енді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Ауылды ажарландырудың амалын қарастырған осы жылдар аралығында мемлекет қол қусырып отырған жоқ. Амал нешік, біраз бағдарлама жасады. Қараша халық оның бәрін біле бермеуі де мүмкін. Ауылдың көсегесін көгертуді көксеген көптеген мемлекеттік бағдарламалар әзірленді. «Түк жоқ» деп, ауызды құр шөппен сүртуге мүлде келмейді. Тек оның тиімділігін толық сезінген әрі көрген ауыл аздау. Бар кілтипан да осында. Мәселен, бүгінде Шиелі ауданына қарасты 22 ауылдық елді мекен бар. Бұлар болашағы бұлыңғыр емес, керісінше, келешегі жарқын ауыл-аймақтар. Яғни, түндігінен түтіні түзу шыққан ауыл ретінде әлі көрер жарығы һәм көркейер үміті бар алда.Осындай жақсылықтан үмітті елді мекендер үшін «Ауыл аманаты» жобасы қолға алынғаны мәлім. Ал бұл жоба әлеуметтің табысын арттыруға, аграрлық бизнесті түлетуге, ауыл халқының тұрмысы мен сапасын жақсартуға бағытталған. Осы жоба аясында және бағдарламаны іске асыру мақсатында Шиелі ауданында құны 3 млрд теңгені құрайтын 652 жоба әзірленді. Қазіргі таңда жобаның құжаттары дайын. Жалпы, барлық елді мекендерден 1,3 млрд теңге көлеміндегі 318 жоба ұсынылған. Атап айтар болсақ, Шиелі кентінде 35 жобаның құжаттамасы дайындалып, оның барлығы – 175 млн теңгені құрап отыр. Ал Ақмая ауылдық округінде 7 жоба 28 млн теңге, Алмалы ауылында 24 жоба 96 млн теңгеге ұсынылған. Дәл осы тізімде Ақтоғанда 10 жоба 16 млн теңге, Бәйгеқұм ауылында 17 жоба 68 млн теңге, Бәйтерек ауылдық округіндеде 54 жоба 216 млн теңге, Еңбекші елді мекенінде 10 жоба 40 млн теңге, Жөлекте де 2 жоба 8 млн теңге, Иіркөл ауылдық округінде 13 жоба 52 млн теңге, сондай-ақ Керделіде 40 жоба 160 млн теңгеге жоба даярлаған. Қарғалы ауылы 3 жоба 12 млн теңге, Сұлутөбе елді мекені 7 жоба 28 млн теңге, Тартоғай ауылы 10 жоба 40 млн теңге, Талаптан ауылы 16 жоба 64 млн теңге, Телікөл ауылында 10 жоба 40 млн теңгелік жоба да бар. Бұдан бөлек Тұран тұрғындарына 16 жоба 64 млн теңге, Ортақшыл ауылына 9 жоба 36 млн теңге, Қоғалы ауылдық округіне 3 жоба 12 млн теңге, Майлытоғай ауылына 3 жоба 12 млн теңге, Бестамда 8 жоба 32 млн теңге, Жаңатұрмыс елді мекенінде 7 жоба 28 млн теңге, Жуантөбе ауылына 11 жоба 44 млн теңге, Жиделіарықта 9 жоба 36 млн теңгеге бағдарлама әзірленген.Иә, ауылдың дамуы – Қазақстанның гүлденуі. Қазақтың әрбір ауылындағы әлеуметтік жағдайдың жақсаруы – алға жылжуға сеп. Сондықтан, бұл бағдарламаның өзі жарқын болашаққа жетелейтіні сөзсіз

«Ауыл аманаты»: Шиеліде 652 жоба әзір  

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Ауа райының күрт ысуы салдарынан тұрғындар су айдындарына жиі баратыны белгілі. Осыған орай, облыстық төтенше жағдайлар департаментінің қызметкерлері суға шомылу маусымында барынша сақ болуға шақырады. Сондай-ақ, Өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен брифингте жағажайлардағы белгіленбеген аумаққа бармау керектігін ескертті.<blockquote>Жаз мезгілінде азаматтардың суға шомылу барысында сақтық ережелерін сақтаумауының кесірінен қайғылы жағдайға жиі ұшырайды. Дегенмен, былтырғы жылмен салыстырғанда суға кету жағдайы 10 пайызға азайып отыр. Жалпы азаматтардың суға шомылу маусымында қаза болуының бірнеше себептері бар. Атап айтсақ, су айдындарында қауіпті деп танылған аумаққа баруы, масаң күйінде суға түсуі, ескертулерге мән бермеуі және кішкентай балаларды бақылаусыз қалдыруы. Осы тұста біздің құтқарушылар күнделікті жағажайлар мен адам көп шоғырланатын жерлерде халыққа түсіндірме жұмыстарын жүргізуде. Бұдан бөлек, рейдтік іс-шаралар үздіксіз ұйымдастырылып келеді. Сонымен қатар аймақтағы су айдындарында 63 қауіпті аймаққа 310 ескерту тақтайшасы мен 68 билборд орнатылды. Барша облыс тұрғындарын суға шомылу барысында сақтық шараларын сақтауды ескертеміз, – деді облыстық Төтенше жағдайлар департаментінің басқарма басшысы Асхат Тоғызбаев.</blockquote>

Су айдындарында қауіпсіздік ережелерін сақтау маңызды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазақта «Әкім бол, халқыңа жақын бол» деген тәмсіл бар. Ақ жағалылар ішінде қара халықпен жұмыс істейтін – әкімдер. Әсіресе, аудан басшылары, ауылдық округтің әкімдері тікелей халықпен жұмыс жасайды. Олардың мұң-мұқтажын біліп, жоқ-жітігін түгендеп отыратындар да солар. Бүгінгі заманда ел басқару оңай емес, көптің көңілінен шығып, әр тұрғынның мәселесін қарап, «Өгіз өлмейтіннің, арба сынбайтынның» жолын тауып, ауылдың дамуына еселі еңбек ететін де әкімдер. Бүгінде біз қозғап өткен салада жемісті еңбек етіп, ауылдың әлеуметтік-экономикалық дамуына үлес қосып, білімі мен біліктілігімен елдің алғысына бөленген Еңбекші ауылының әкімі Бағдат Серікбайұлымен әңгімелесудің сәті түсті.– Бағдат Серікбайұлы, қазіргі уақытта көпті күттірген көгілдір отынның құрылыс жұмыстары жүргізіліп жатқанына біраз уақыт болды. Ауылдағы көп тұрғындардың көкейінде жүрген бір сауал бар? Биыл көгілдір отын ел игілігіне пайдалануға біріледі ме? Құрылысы жүргізіліп жатқан көгілдір отынға байланысты қандай мәселелер бар? Алғашқы сауалды осыдан бастасақ.– Қазіргі уақытта ауданымыз қарқынды даму үстінде. Бұл сөзімнің дәлелі ретінде ауданға қарасты елді-мекендердің әлеуметтік-экономикалық және инженерлік инфрақұрылымын дамытуда ауқымды жобалар жүзеге асырылып, көз көріп, ауыз толтырып айтарлықтай игі істің бастамалары бастау алып келеді. Жыл сайын халықтың сұранысын қанағаттандыру мақсатында, аудан және ауылдық жерлердің тұрғындары жайлы тұрмыс кешуіне ең қажетті ауыз су, газ тарту, жол салу секілді мәселелер кезең-кезеңімен шешімін тауып, сол бағытта тиісті жұмыстар атқарылып жатқанын ел біледі. Соңғы жылдары ауданға қарасты елді мекендерді көгілдір отынмен қамтамасыз ету жұмыстары қарқынды түрде жүзеге асып келеді. Аудан орталығына жақын елді мекендерді көгілдір отынмен қамтамасыз етудің тиімділігі орасан зор. Бұл халықтың тұрмыс жағдайы ғана емес, аудандағы өндірістің өрге басуының, кәсіптің одан әрі кең қанат жаюының кепілі емес пе? Аудан әкімінің жыл сайынғы есепті кездесулерінде ауыл халқының көтеріп жүрген ең өзекті мәселесі ауылға көгілдір отын тарту болатын. Осы ретте қуанышты жаңалығымыздың бірі ретінде ауыл тұрғындары көгілдір отынға қол жеткізіп, от жағып, күл шығару сынды жұмыстарынан құтылғалы тұр. Бұл жобаның жалпы құны 257 млн теңге қаражат қаралып, жоспар бойынша 266 үй табиғи газға қосылады. Құрылыс жұмыстарын жүргізген бас мердігер компания «Гулнур МК» ЖШС мекемесіне және құрылысшыларға барша ауыл тұрғындарының атынан және өз атымнан алғысымды жеткізгім келеді.– Осыдан бірнеше жыл бұрын іргелес жатқан Жиделіарық ауылы арақсыз ауыл атанды. Алдағы уақытта арақсыз ауыл атану ойда бар ма?– Сұрағыңыз өте орынды. Жалпы, арақ жайын тарқатып айтар болсам, арақтың ең үлкен зұлымдығы – адамның ақыл-ойын тұмшалайды. Ащы суды ішкен сайын сіз өзіңізді құрдымға итермелейсіз, басты байлығыңыз денсаулығыңыздан айырыласыз. «Ішкен адам не демейді?» деп көп жағдайда мас адамның артық сөзін жеңіл жауып қоя салатынымыз тағы бар. Дегенмен, көңілге тиетін ауыр сөздер мен отбасындағы жанжал, ұрыс-керіс, әйеліне қол көтеру секілді жайттардың орын алатыны да жасырын емес. Соның салдарынан &nbsp;шаңырағы шайқалған отбасы, тiрi жетiмдердiң көз жасы, мүмкіндігі шектеулі болып туылған сәбилер де кездесіп жатады. Иә, біз ащы судың жақсылыққа апармайтынын бес саусақтай білеміз. Оның кесірінен көп шаңырақ шайқалып, қаншама адамның жапа шегіп жатқанын көзіміз көріп, құлағымыз естіп те жүр. Тіпті сол үшін денсаулықтан айырылып, бұл дүниемен қош айтысып жатқандар қанша ма? Қазір өзге аудандар мен ауылдық жерлерде арақсыз ауыл атанып, арақтан бастартып жатқан ауылдардың бұл игілікті істері барлық елге үлгі болуы қажет. Ұзаққа бармай-ақ қоялық. Іргелес жатқан Жиделіарық ауылы да арақ-шараптан бастартқанына да біраз жылдар болды. Соның нәтижесі ретінде қылмыс, ұрлық деген мүлдем орын алмайды. Осы бастама арқылы «арақсыз ауыл» болу мақсатында ауыл тұрғындары арасында үгіт-насихат жұмыстары жиі жүргізілуде. Бұл бағытта бойынша алдағы уақытта ауыл тұрғындары бірауыздан келісіп, оң нәтижеге қол жеткізсек өте құптарлық іс болары анық.– Сырт жерге оқуға аттанып, диплом алған соң жастар туған жерге қызмет етуге немқұрайлық танытып жатады. «Дипломмен ауылға» бағдарламасы арқылы жастарды ауылға жұмысқа тарту турасында ақпар берсеңіз.– Тәуелсіздік алғаннан бері заман талабына сай жастарды жұмыспен қамтып, жас мамандарға қолдау көрсетіп келе жатқан мемлекеттік бағдарламалар саны артқаны белгілі. Соның бірі әрі бірегейі «Дипломмен ауылға» бағдарламасы 2009 жылдан бері жүзеге асырылып келеді. Ауылдық аймақтардың кадрлық әлеуетін, еңбек ресурсын күшейту, ауылдықтардың өмір сапасын жақсартуды басты мақсат еткен бағдарлама жыл сайын жастарды қалада қалмай, ауылға келуге үндейді. Шартына сәйкес, үндеуге қосылған жас мамандарға бір реттік көтерме жәрдемақы төленіп, баспана сатып алуға немесе оны өз бетінше салуға бюджеттік арзан несие беріледі. Ауылға аттанған жас маман міндетті үш жылдық еңбек өтілін өтеуге міндетті. Осы «Дипломмен ауылға» жобасы аясында ауылымызда 19 маман тұрғын үй көмегін алып, елді мекенде білім, медицина, ветеринария, спорт және мәдениет салалрында туған жерге қызмет атқарып келеді. Алдағы уақытта да осы салалар бойынша жоғарғы оқу орнын тәмамдап келген жас мамандарға барлық жағдай жасалып, тұрақты жұмысқа орналасуларына ықпал ететін боламыз. &nbsp; &nbsp;– Қазіргі таңда кәсіпкерлікті қолдау мақсатында мемлекеттік бағдарламалар көп. Атап​ айтқанда «Қайтарымсыз грант», «Ауыл аманаты» атты жобалар бар. Сіз басшылық етіп отырған ауылда кәсіпкерлік бағытында көрсеткіштер көңіл көншіте ме?!– Еңбекші ауылы тұрғындарының негізгі кәсібі мал шаруашылығы болып саналады.2023 жылы 8 кәсіпкер мал шаруашылығын дамыту бойынша, несие алуға құжат өткізді, &nbsp;2 шаруақожалық 70 млн теңге алып, мал басын көбейту жұмыстарын бастап кетті. «Бастау бизнес» жобасының 2 кезеңі бойынша 3 жұмыссыз азамат өтінім білдірді. «Ауыл аманаты» жобасына сәйкес 2,5 пайыздық несие бойынша ауылдық округтен &nbsp;аудандық комиссияға 17 құжат өткізілді, қазіргі күні 12 құжат дайын тұр. Кәсіпкерлікті, оның ішінде мал шарушалығын дамыту бойынша жұмыстары алдағы уақыттада тұрақты жүргізілетін болады. Ауылдық жерде тұрғындардың негізгі күн көрісі егін және мал шаруашылығы екені белгілі. Осы бағытта қандай өрлеу бар? Осы сауалға егжей-тегжейлі тоқталсаңыз!Жаңа атап өткенімдей ауыл тұрғындарының негізгі кәсіп көзі мал шаруашылығы 2023 жылғы 1 қаңтарға мал басы саны мүйізді ірі қара – 4636 бас, уақ мал – 24 114 бас, жылқы – 1194 бас, түйе – 395 басты құраса, Осы жылдың 1 шілдесінде МІҚ – 5877 бас, уақ мал – 31 252 бас, жылқы – 1206 бас, түйе – 520 басты құрап отыр. &nbsp;Биылғы &nbsp;жылы жеке тұрғындар мен шаруа қожалықтардың есебінде барлығы 746 гектар жерге егіс егілді. Атап айтқанда, 236 гектарға күріш, 270 гектарға ескі жоңышқа, 38 гектарға жаңа жоңышқа, мал жемдік асқабақ 10 гектар, 37 гектарға картоп, көкөніс-бақша өнімдері 171 гектар жерге егілді.– Өткен жылы Еңбекші ауылында мал ұрлығы бойынша екі адамның қылмысы анықталып, қылмыстық жауапкершілікке тартылғаны белгілі. Қазіргі уақытта ауылда мал ұрлығы азайды ма?– Еңбекші ауылдық округінің жалпы көлемі – 455 610 гектар, оның ішінде: елді мекен жері – 3347 га, ауылшаруашылық мақсаттағы жерлер – 23 356 гектар, ал жайылымдық жерлер - 22 249 га, мемлекеттік қордағы жерлер- 209 841 га. Шиелі ауданы бойынша төрт түлік мал басы көп Еңбекші ауылдық округі. Ветеринариялық пункт мамандары заңға сәйкес ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіру жұмыстарын жүргізіп, тиісті мәліметтерді &nbsp;компьютерлі дерекқор базасына (ИСЖ) уақытылы тіркеп отыр. Ветеринар мамандар тарапынан төрт түлік малдарына уақытылы тіркеу, есептен шығару бойынша түсіндірме жұмыстары үнемі жүргізілуде.Елді мекенде ірі-қара жануарларын бағуға 2 пада ұйымдастырылған, 1 пада ақылы Шиелі ауданы әкімдігінің жұмыспен қамту орталығының жолдамасы бойынша ақылы қоғамдық жұмыс арқылы Сейділдаев Жұмабай бақташы ретінде қабылданып, ірі қара малдарды бағуда және 1 пада кезек арқылы бағылады. Елді-мекенде иесіз жүрген малдарды қамауға байланысты 1 шаруа қожалықпен мемерандум жасалып, мал қамау қорасы жасалған.&nbsp;Өткен жылы Еңбекші ауылдық округінде 4 мал ұрлығы тіркелген болса, бір қылмыс анықталып, қалған үш мал ұрлығының дерегі әлі ашылмай тұр. Биылғы жылдың жарты жылдық есебі бойынша бүгінгі күнге дейін қылмыс, яғни, мал ұрлығы тіркелмеген. Құқық бұзушылық және мал ұрлығының алдын-алу мақсатында үкіметтік емес ұйымдарымен, бөлек жергілікті қоғамдастық мүшелерімен, ардагерлер кеңесі, мектеп мұғалімдері және ата-аналардың қатысуымен тұрақты жүргізілуде. 2022 жылы мал ұрлығының және басқада құқық бұзушылықтардың алдын алу мақсатында Еңбекші ауылының кіреберісі мен шығаберіс жеріне 2 дана бейнебақылау орнатуға жобалау-сметалық құжаттары жасалып, бюджеттік өтінім берілді, алайда қолдау таппады. Мал ұрлығының алдын алу, қылмыстылықты болдырмау жөніндегі билбордтар ілініп, мерзімінде жаңартылып отыр. Осы бағыттағы түсіндірме жұмыстары әлеуметтік желілер арқылы ақпараттарды жиі жариялап отырамыз.– Ауылды көркейту-көгалдандыру бағытында қандай жұмыс жүргізіп жатсыздар?!– Қазіргі уақытта көркейту-көгалдандыру жұмыстары елді-мекенде тұрақты жүргізілуде. Ауылдық округ әкімі аппараты арқылы 9 тұрғын қоғамдық жұмысқа тартылып, тазалау, жөндеу, көркейту-көгалдандыру жұмыстарымен айналысуда. Бюджеттік мекемелерде өз кезегінде ауылдың көркеюіне көп үлестерін тигізіп, өз айналаларына қалемше, көшеттер отырғызуда. Еңбекші ауылына кіреберіс аймаққа көктемгі көгалдандыру уақытында 1100 түп қалемше отырғызылды. Еңбекші ауылында жер асты суы (ыза су) деңгейі жоғары болғандықтан, ыза су кесірінен егілген көшеттер қурап қалуда. Осы күрделі мәселені шешу бойынша жеке кәсіпкерлермен келісіп, ауыл сыртындағы қашыртқы каналды қазу жұмыстары ұйымдастырылатын болады.– Ауылды дамыту жолында алға қойған мақсат-жоспарларыңызбен бөлісе кетсеңіз...– Алдағы уақытта Еңбекші ауылындағы С.Төрениязов және 1, 2 кварталдарға инфрақұрылым жүргізу (жол, ауыз су, электр энергиясы), демеушілер арқылы ауылдан наубайхана және қоғамдық монша салу (қазіргі уақытта қоғамдық монша жері белгіленіп, жеке кәсіпкер құжаттарын рәсімдеуде), Қосүйеңкі елді мекенін сапалы ауыз сумен қамтамасыз ету, ауылішілік газ жүргізу жұмыстары толық біткен соң, ауылішілік көшелереді толық жөндеуден өткізу және елді-мекендегі электр желілерен толықтай жаңартау жұмыстары қолға алынып, жоспарға сәйкес тиісті жұмыстар жүргізілетін болады.– Әңгімеңізге рақмет!

Еңбекші де атқарылған игі іс көп

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазақ әуелден-ақ «Келіні жақсының керегесі алтын» деп босағадан аттаған жас жанның тәрбиесі мен көрген-түйгеніне мән берген. Ғасырдан бері келе жатқан осы үрдіс бүгінде өз маңызын жойған жоқ. Жуырда ата-бабадан қалған қазақтың салт-дәстүрін, әдет-ғұрпын ұлықтап, берік ұстанып, сәні мен салтанаты жарасқан қазақ келіндерін насихаттау мақсатында және Шиелі ауданының 95 жылдығына орай, Иіркөл ауылдық округі, Ы.Жақаев ауылында аудан әкімдігінің қолдауымен, Жастар ресурстық орталығы және «Жастар арасында жас отбасы, неке құндылықтарын насихаттау бағытында шаралар ұйымдастыру» әлеуметтік қызметі жобасы аясында «Қызылорда облысының жастар одақтары» қоғамдық бірлестігінің ұйымдастыруымен «Үлгілі келін - 2023» атты аудандық жас келіндер байқауы өтті.Бастарына ақ жаулық тағып, келген жанға ерекше ізетпен сәлем салып сызылған қазақтың келіндерін көргенде, үлкендердің көңілі өсіп қалғаны шындық. Ауданға қарасты әр ауылдан келген 12 келін, 12 әулеттің күлімдеген күні, шашылған жап-жарық шуағы. Жыл сайын дәстүрлі түрде өтіп отырған байқаудың негізгі мақсаты – отбасылық құндылықтарды насихаттау, ұмыт қалған салт-дәстүрлер мен ас түрлерін, жөн-жоралғыларды қайта жаңғырту, келіндердің қоғамдық белсенділігін арттыру. Шынын айту керек, қазіргі таңда отау құрған жастар арасында ажырасу көбейді. Әрбір үшінші неке ажырасумен аяқталатын көрінеді. Ұйымдастырушылар осындай шаралар арқылы ажырасудың алдын алуды, отбасылық бірлік пен татулықты, отбасылық құндылықтарды нығайтуды көздейді.Кіл жүйрік келіндердің өнерін көріп, сындарлы сайысты тамашалауға аудан әкімінің орынбасары А.Алдабергенов, аудандық қоғамдық даму бөлімінің басшысы К.Есенбаев, жастар ресурстық орталығының директоры Е.Әбдеш, сондай-ақ көптеген ауыл тұрғындары мен бірқатар сала мамандары қатысты. Байқау басталмас бұрын өңір басшысының орынбасары А.Алдабергенов сөз алып, сайысқа қатысушы жас келіндерге сәттілік тіледі. Ал жүзден жүйрік, мыңнан тұлпарларды анықтап, әділ бағасын беру үшін айтыскер ақын, ҚР мәдениет қайраткері, «Ерен еңбегінің» медалінің иесі, Шиелі ауданының «Құрметті азаматы» К.Жүсіп, облыстық жастар ресурстық орталығы директорының орынбасары Г.Айдарбекова, &nbsp;аудандық әйелдер кеңесінің төрағасы Н.Палымбет, Ы.Жақаев атындағы күріш өсіру музейінің директоры Қ.Ыханова, «Арман» мәдениет үйінің директоры, аудандық мәслихат депутаты Н.Шалекеева қазылық етті.Үздік келінді «Таныстыру», «Өнерлі менің отбасым», «Қазақтың ырымдары», «Үй тапсырмасы» секілді төрт бөлімнен тұратын сын анықтады. Қатысушылар байқау шарттары бойынша алдымен өздерін жыр-шумақтары арқылы таныстырды. Байқау барысында барлық қатысушылар өз қолдарынан жасалған дәмді тағамдарын төрешілерге көрсетіп, оң бағасын алудан да қалыс қалған жоқ. Тартысқа толы байқауда келіндердің сахна мәдениеті мен, өзін-өзі ұстау әдебі де назардан тыс қалмады. Бұрынғысынан өзгерек өткен бәйге соңында келіндерге қара қылды қақ жаратын әділ қазы мүшелері сондай-ақ аудан әкімінің орынбасары А.Алдабергенов түрлі алғыс хат пен сый-сияпат табыстады. Қазылар алқасының шешімімен I орынды Бала би ауылының тұрғыны Арайлым Нұрланқызы жеңіп алды. II орынды Жуантөбе ауылының намысын қорғаған Жанар Күлекенова иемденді. Ал III орынға Ақнұр Сәкенқызы мен Салтанат Шорманова жайғасты. Сайысқа қатысушы барлық келіндерге ынталандыру сыйлықтары мен номинациялар табыс етілді.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары