Жаңақорғанның  экологиялық ахуалы қандай?

Kyzylorda-news.kz. Әлеуметтік &nbsp;желілерде жер сілкінісіне қатысты түрлі хабарламалар таралып жатыр, деп хабарлайды EL.kz ақпарат агенттігі.Ол хабарламаларда басқа өңірлердегі Төтенше жағдай департаментінің өкілдері Алматыға шақырылып жатқаны айтылады. Яғни, осы түні жойқын жер сілкінісі болатынына байланысты қосымша көмек қажет етіледі дейді.Алматы облыстық Төтенше жағдай департаменті өкілдері бұл ақпаратты жоққа шығарды.<blockquote>Алматы облысы Төтенше жағдайлар департаменті азаматтардан әлеуметтік желілер мен мессенджерлердегі таралып жатқан жалған ақпаратқа сенбеулеріңізді сұрайды. Тек ТЖМ және ТЖД парақшаларында жарияланған ақпараттарға ғана сенулеріңізді сұраймыз. Дүрбелеңге салынбай, сабырлық сақтаңыз! - деді ведомство өкілі.</blockquote>Фото: freepik.com

«Жойқын жер сілкінісі болады». Өңірлерден Алматыға ТЖД қызметкерлері келіп жатқаны рас па?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> «Шебердің қолы алтын» деген қазақта керемет тәмсіл бар. Қазақ халқы қашанда мәдениетімен ерекшеленген. Өнерді биік қойған халықпыз. Әр өнердің өзіндік бір өзгеше сыры болады. Қолөнердің өнердегі алатын маңызы орасан. Ата жолын ардақтап, келер ұрпаққа өнеге беріп отырған қолөнершілердің еңбегін жоққа шығара алмаймыз. Ата-бабалардан сақталған мұраны жалғастырып келе жатқан қолөнер шеберлеріміздің бары шексіз қуантады. Солардың бірі – Қорлан Елтаева. Ибалы келін, адал жар, аяулы ана болып отырған кейіпкеріміздің өрнекті туындылары көздің жауын алады. 2003-2007 жылдар аралығында Қорқыт ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінде еңбек технологиясы және кәсіпкерлік мамандығы бойынша білім алады.Жастайынан әшекей бұйымдарға, әдемі кестеленген ою-өрнектерге қатты қызыққан. Қолөнерге деген икемі анасы Орынкүлден дарыған.<blockquote>– Кішкентай кезімде анамның жасаған ою-өрнектеріне, тоқыған тоқымаларына сүйсініп қарайтынмын. Сол мезеттен бастап, ине-жіпті серік ете бастадым. Менің бұл жолды таңдауыма анам мен әкем ықпал етті. Ол кісілерге өз ризашылығымды білдіргім келеді. Себебі олар менің қолөнерге бейімділігімді байқап, менен зор үміт күтті. Сондай-ақ осы саланың сырлы екенін ұғындырып демеу көрсетті, – дейді.</blockquote>Осы тұста «Әке көрген оқ жонар, ана көрген тон пішер» деген мақал-мәтел есіме түсіп отыр. Анасынан алған үлгі-өнегені Қорлан Нұрмаханқызы өзіңнің қыздарына да көрсетіп, тәрбиелеп жүр. Ерте кезден-ақ қазақ халқының асыл аналары қыздарыңа қалай ине-жіпті ұстау керек, қалай ұршық иіріп, кілем тоқу керек екенін үйреткен. Мінекей, соның бір парасын кейіпкерімізден көріп отырғандаймыз.Еңбегінің нәтижесі оған тек жетістіктер әкелді. Көптеген көрмеге мен фестивальге қатысып, бірнеше мәрте Алғыс хаттар мен Құрмет грамоталарымен марапатталған.Адам белгілі бір істі бастағанда оны тек өзі үшін ғана емес, халық үшін де жасайды. Көрген адамдар оның бастаған ісің көріп, жоғары бағаласа нұр үстіне нұр болып, жұмысы алға басатыны анық. Одан сайын шабыттанып, алға қарай қадам басады.Бір қызығы, Қорланның жасаған қолөнер туындыларын көрген достары, таныстары еңбегін көріп қатты қызығып, тамашалайды екен. Тіпті оларға өз қолыңнан әшекей бұйымдар жасап береді. Олардың ыстық ықыласы оған шабыт сыйлайтын көрінеді. Сол себептен болар, ою-өрнектері, суретті гобелен кілемдері, әшекей бұйымдары сәтті болып шығатыны.Әсілінде, қыз баласы әсемдікке, әдемілікке жақын болады емес пе? Сондай әсемдікті біз Қ.Нұрмаханқызы шығармашылығынан көре алдық. Әңгіме түйінінде алдағы жоспарларын айтып, қолөнер қыз-балаларға керек өнер екенін түсіндірді.&nbsp;

Шиелі: Қорланның құнды өнері

<img src="http://degdar-news.kz/wp-content/uploads/2024/03/64DFC43E-6A55-4365-BAB8-F09842E9E636-920x425.jpeg" alt="" loading="lazy"><a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Жалағаш аудандағы білімімен бақ сынап жүрген жастар биыл жылды жақсы жетістікпен бастады. Соның бірі &nbsp;– №123 мектеп-лицейдің 11 сынып оқушысы Асыл Жақсылық.<blockquote>– Жалпы білім беретін пәндер бойынша республикалық олимпиаданың жаратылыстану-математика бағыты бойынша жеңімпаз атанып, Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университетінің білім беру грантын иелендім. Марапаттау рәсімінде дәл осы сөзді естіп, жүрегім толқып кетті. Себебі 11 сынып оқушысы үшін ҰБТ-дан бұрын грант иегері атану ең үлкен жетістік деп ойлаймын. Бұл олимпиада биыл алғаш рет болып жатыр. Жалпы пәндік олимпиадаларда әсіресе физика-математикадан тереңдетіп оқитын қалалық жердің оқушылары І орын иеленіп кетуші еді. &nbsp;Ал бұнда тек ауыл мектептеріндегі оқушылар бақ сынайтын болғандықтан, біз үшін үлкен мүмкіндік, - дейді кейіпкеріміз.</blockquote>Асылдың бұдан басқа да жетістіктері көп. Мұғалімдері мектептегі әрбір оқушыға үлгі етіп айтатын оқушылардың бірі. Физика пәнінен аудандық, облыстық пәндік олимпиадалардан бірнеше рет І орын иеленіп, мектептің абыройын асқақтатқан. Одан бөлек мектепте белсенділік танытып, кез келген іс-шараларда бой көрсетеді.Отбасында анасы мұғалім болғандықтан ба, кейіпкеріміз &nbsp;кішкентайынан ұстаз болуды армандайды екен. Қазіргі дәрежеге жеткізген ұстазы екенін және болашақта өзі де осындай білімді оқушылар тәрбиелегісі келетінін айтады.&nbsp;<blockquote>– «Ел боламын десең, бесігіңді түзе» дегендей, еңсесін енді ғана көтеріп келе жатқан біздің еліміз үшін дарынды, білімді, жігерлі ұрпақтардың орны бөлек қой. Ал барлық жігер, қайрат, еліміздің болашағы тек жастардың қолында. Асыл да осы жастардың қатарында дер едім. Кез келген тақырыпта сабақ түсіндіргенде де өзінің қабілеттілігін көрсетіп, оқушылардан оқ бойы озық тұрады, – дейді жетекшісі Нұрбол Құдабаев.</blockquote>Расында ұрпағың білімді болса, болашағың жарқын. Ал болашақ бүгінгі жастардың қолында. Бүгінгі жас – ертеңгі елдің тірегі, келешектің келісті келбеті. Сондықтан бәсекеге төтеп беретін білімді, алғыр, бастамашыл жастардың көп болуы ертеңіміздің берекелі, озықтығын дәлелдейді.

Жалағаштық оқушы мектеп қабырғасында жүріп мемлекеттік грант жеңіп алды

Kyzylorda-news.kz. Қызылорда қаласындағы Арай-3 тұрғын ауданы мен қаланың сол жағалау тұрғындарырың шағымдарына сәйкес ауыз судың сапасын жақсарту мақсатында су жүйелеріне тазарту, жуу, шаю және зазалсыздандыру жұмыстары жүргізіледі.<blockquote>«2024 жылдың 4, 5, 6, 7 наурыз күндері «Арай» су алу құрылымының таза су жинау резервуарларына, д-450мм &nbsp;жалпы ұзындығы 2288 қаршы метр болатын су өткізу құбырына және д-160мм кварталралық ауыз су жүйелеріне тазарту, жуу, шаю және зазалсыздандыру жұмыстары жүргізіледі. Осыған байланысты, 2024 жылдың 4, 5, 6, 7 наурыз күндері таңғы сағат 9.00-ден кешкі сағат 18.00-ге дейін Арай мөлтек ауданына, Халыққа қызмет көрсету аумағына (Ақжайық, Сейхун, Отырар, Мамыр, Баянауыл көшелері), Арай-Шұғыла мөлтек ауданына және Демесінов көшесіне ауыз су беру уақытша тоқтатылу мүмкіндігі болатынын хабарлаймыз», - делінген қала әкімдігінің таратқан хабарламасында.</blockquote>Фото: Нұрболат Нұржаубай

Қызылордада ауыз су беру уақытша тоқтатылады

<img src="http://degdar-news.kz/wp-content/uploads/2024/03/64DFC43E-6A55-4365-BAB8-F09842E9E636-920x425.jpeg" alt="" loading="lazy"><a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Жуырда бір құрбыма қонаққа бардым. Дәмді асқа толған дастарқанынан бұрын, көздің жауын алар әдемі мамық көрпешесі көзіме оттай басылды. Әрине нәзікжанды болған соң бұндай әдемілікті көзіміз шалып қалса, дереу қайдан алғанын сұрап, тапсырыс беруге асығамыз. Әңгіме барысында әлгі құрбымнан ісмер келіншектің мекен-жайын алып, жұмысына қарай бет алдым. Бір қызығы, облыс орталығында тұратын құрбымның тұрмыстық бұйымдары Жалағаш ауданында өндіріліпті.&nbsp;Соңғы жылдары Жалағаш ауданында кәсіпкерлік саласының артып, шағын және орта бизнес саласының дамуына өзіндік үлес қосып жүрген нәзікжандылар туралы бірнеше мәрте мақала жазған болатынбыз. Ауданда кәсіпкерлік саласының көптеген түрі жоғары деңгейде дамыған екен. Соның бірі – тігін кәсібі.Мен іздеп келе жатқан тігінші келіншек ауданға қарасты Қаракеткен ауылының тұрғыны екен. Бос уақытын тиімді пайдаланып, сүйікті ісін кәсібіне айналдырған Мейрамкүл Исаева анасынан дарыған өнер бойынша тігін тігумен айналысады. Бала күнінен анасының жанында жүріп, тігіншілікке қызыққан ол жастайынан бұл мамандықтың қыр-сырын жақсы меңгерген. Тігіншілікпен айналысқанына 10 жылдан асқан кейіпкеріміз бұл кәсібін тек хоббиі ретінде көреді. Бойындағы тігін өнеріне деген бейімділігінің арқасында талабын ұштай түскен ол кәсібіне тұрақты тапсырыс берушілер де қалыптастырып үлгерген.&nbsp;Кейіпкеріміз мамандығы есепші болса да, бала күнінен басталған қызығушылығы мен дарынын тың идея, мол тәжірибемен ұштастырып, бүгінде жұмысының жемісін көруде. Оның қолынан шыққан қыз жасаулары мен тіккен көрпе-төсегі тұтынушылар тарапынан зор сұранысқа ие.&nbsp;<blockquote>– Бала күнімнен анамның жанында жүріп үйренген өнерім бүгінде кәсібіме айналды. Соның арқасында нәсібімді тауып, халықтың алғысын алудамын. Алғашқыда маталардан қалған қиындыларды құрап, жеңіл көрпешелер жасауды меңгердім. Уақыт өте өзіме және балаларыма қажетті киімдер тіге бастадым. Кейін ауыл тұрғындарының «Мейрамкүл, мына көйлекті қысқартып берші» немесе «мына көрпешең әдемі екен, маған да тігіп берші» деген өтініштері бойынша жәймендеп тапсырыс ала бастадым. Қазір көбіне қыз жасауын тігемін. Себебі қазір аналар қауымы тұрмысқа шыққан қызының артынан әдемі қиындылардан құралған құрақ көрпе, көрпешесін апарады. Одан бөлек бесік жасауын да жасаймын. Жапқыш, жастыққа нәрестенің атын жазып, қалаған суретін салып беремін. Тұтынушыларым тек осы ауылда ғана емес, көршілес ауыл, ауданда да бар. Олар көрпе-төсектен бөлек киім тіктіруге немесе қысқартуға тапсырыс береді. Арасында қазақы киімдерге де тапсырыс қабылдаймын. «Instagram» &nbsp;әлеуметтік желісінде арнайы парақшам бар. Сол парақша арқылы басқа қаладан тапсырыс бергендер де болды. Бүгінге дейін бірнеше қаладан қыз жасауына тапсырыс түсіп, иелеріне жіберген болатынмын. Көздің жауын алар ерекше туындылардың артында әрине үлкен еңбек пен асқан шеберлік жатыр. Десе де күндіз-түні ыждағаттылықпен көз майымды тауысып тіккен еңбегім тұтынушының алғысын алғанда текке кетпегенін түсінемін, – дейді ол.</blockquote>Талғампаз тұтынушылар көңілінен шығу үшін ұзақ уақыт пен асқан шыдамдылықты талап ететін тапсырысты кейіпкеріміз шамамен 1 жарым, 2 аптада, тұтынушының талғамына сай етіп дайындауға тырысады. Заманның талабы мен ағысына қарай еңбек ететін кейіпкеріміз үнемі ізденіс үстінде жүретінін де тілге тиек етті. Он саусағынан өнер тамған Мейрамкүл – бүгінде шебер тігінші болумен қатар берекелі шаңырақтың отанасы, 4 қыз 3 ұлдың аяулы анасы, 2 немеренің асыл әжесі.&nbsp;Кәсіпкер келіншектің айтуынша, қыздары да аналарынан дарыған тігін өнерінен кенде емес. Ол тапсырыс көп болған кезде қыздарымен бірлесіп жұмыс жасайтынын да жасырмады. Ортаншы қызы Аяжан қазіргі таңда Астана қаласында «Басқару» колледжінде дизайнер мамандығының 4 курс студенті. Анасының жолын жалғаған бойжеткен алдағы уақытта бұл салада үлкен жетістіктерге жетіп, анасына қолғабыс етуді көздеп отыр.&nbsp;<blockquote>– Мен Мейрамкүл апайдың қолынан шыққан қолөнерлерін ең алғаш «WhatsApp» әлеуметтік желісіндегі жарнама чатынан көріп, хабарластым. Жақында ғана босанған қызымның баласына бесік апаратын болғандықтан, ол кісіге бесікке жасау жасаттым. Арнайы жапқыш, бөстек, жиен немеремнің аты-жөні жазылған көрпе, жастық пен ойнағанда жұмсақ болсын деген ниетпен әдемі мата қиындыларынан құралған допқа да тапсырыс бердім. Мейрамкүл апай тапсырысты межелеген күннен бұрын мен ойлағаннан да ерекше етіп әзірлеп берді. Оның маталарды үйлестіріп тіккен тігісіне қарап, жұмысын зор ынта-жігерімен, асқан шеберлікпен тіккенін аңғаруға болады, – дейді Ақсу ауылының тұрғыны Ақбота Смайлова.&nbsp;</blockquote>Ол шебердің жұмысына тәнті болған, тұтынушы бұл тапсырыстан кейін кейіпкеріміз Мейрамкүлге бірнеше рет тапсырыс беріп, үйінде той-томалақ болатын жақындарына оның жұмысын бөліскен.Үйінің бір бөлмесін шағын цех қылып ашып қойған Мейрамкүл болашақта кәсібіне қаржылай қолдау табылса, өзі сияқты қолы икемді, тігінмен айналысқанды жаны сүйетін ауылдың қыз-келіншектерін тұрақты жұмыспен қамтып, кәсібінің көкжиегін кеңейтуді көздеп отыр.&nbsp;Әңгіме барысында шебердің жұмысымен толыққанды танысқан мен де өзіме арнайылап көрпеше мен той-томалаққа қажет болатын көздің жауын алар әдемі моншақпен безендірілген кәрзеңкеге тапсырыс бердім.&nbsp;

Жалағаштық кәсіпкер үй жанындағы шағын цех шаруасын ширатып отыр

Kyzylorda-news.kz. Рамазан айы 11 наурызда басталады. Ал сәуір айының 5-нен 6-на қараған түн – қасиетті Қадір түні. 10 сәуір – Ораза айт мерекесі, деп хабарлайды Kyzylorda&nbsp;news ақпарат агенттігі.Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының Төралқа мәжілісінде пітір садақасы еліміз бойынша екі келі ұнның орташа бағасы негізінде 640 теңге болып бекітілді.Басқа да қала, облыс, ауылдарда қай уақытта екенін <a href="https://www.muftyat.kz/kk/page/ramadan?region=43&amp;g_city=46">muftyat.kz</a> сайтынан біле аласыз.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/7jv_M0g_E7e97emzl5_ZONK_5_Z49_U9_J_Oszle_Qjqsh_Tgq_1057fe7104.png" alt="7jvM0gE7e97emzl5ZONK5Z49U9JOszleQjqshTgq.png">

Қызылорда қаласының 2024 жылғы ораза кестесі шықты

Kyzylorda-news.kz. &nbsp;4 наурызда Алматы қаласында тағы да 5 балдық жер сілкінісі тіркелді. Бұл туралы <a href="https://stan.kz/almatida-tagi-da-zher-silkindi-396453/">Stan.kz</a> ақпарат агенттігі хабарлайды.Жер сілкінісі сейсмикалық станциялар желісімен 2024 жылғы 4 наурызда &nbsp;11 сағат 22 мин 05 сек (2024 жылғы 4 наурызда Гринвич бойынша 06 сағат 22 мин 06 сек) тіркелді.<blockquote>“Жер сілкінісінің эпицентрі Қазақстан аумағында Алматы қаласынан оңтүстікке қарай 31 километр жерде орналасқан. Жер сілкінісінің энергетикалық класы 13.2. MPV, магнитудасы 6.1. Эпицентрдің координаттары 42.93° с.е. 76.96° ш.б. Тереңдігі 10 км. Сезілетіндігі туралы мәліметтер (ДСМ-64 шкаласы бойынша) Алматы 5 балл”, – делінген ТЖМ хабарламасында.</blockquote>Жедел ақпаратқа сәйкес Алматы облысында жер сілкінісінің қуаты 5 балл, Жетісуда (Талдықорған) 2 балл болған.Ал қалалық ТЖД басшысы Нұрлан Атығаев азаматтарды дүрлікпеуге шақырды.“Бірінші тербеліс аяқталған соң ғимараттан шығып, халықты қабылдау пунктіне барыңыз. Тек ресми дереккөзге сеніңіз. Сирена естілген соң құлақтандыру құралдарын қосыңыз. Жағдай нақтыланған соң қосымша ақпарат ұсынылады”, – деді Атығаев.&nbsp;Фото: freepik.com

Алматыда тағы да қуатты жер сілкінісі тіркелді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>. Жуырда облыс әкімінің бастамасымен Қызылорда облысының 7 ауданында музей, кітапхана, архив, неке қию залы, ардагерлер және аналар, жастар орталықтары сынды бірқатар тарихи-мәдени, рухани ұйымдарды біріктіретін типтік үлгідегі «Руханият» орталықтары салынады деген ақжолтай жаңалықты естіп қуандық. Аталған орталық ауданда бой көтеріп, ардагерлер бос уақытын тиімді өткізетін мүмкіндік қарастырылса қазыналы қарттармыздан бақытты жан болмас еді.«Қарты бар елдің қазынасы бар» деген сөз бекер айтылмаған. Расында өмірдің ақ пен қара жолағын қатар өтіп, өмір соқпағынан тәжірибе жинап, даналығымен жастарға үлгі болатын қариялар біздің бар байлығымыз. Өмірі еңбекпен өріліп, талай жыл таңын жұмысқа асығып атырған, күнін жұмыспен батырған еңбек адамдары бір алаңсыз демалуды армандайды. Ондай бақыт зейнет демалысына шыққан соң ғана бұйырар. Бірақ адам бітпейтін демалыстан да шаршайды ғой. Ауылды мекен еткен қария қорасына мал ұстар, бау бақшасын ермек етер. Ал қалада, тар шарбақта қоныс қылған ардагерлер ше? Олар қайтып уақыт өткізбек? Зейнетке шығып қарттық қуатын қайырлы іске жұмсай алмай аласұрған екіұдай күйде жүрген жандарға орталық керек-ақ.Елімізде ерлер 63 жаста, әйелдер 61 жаста, көпбаланы өмірге әкелген болса 53 жаста, ал әскери салада, ауыр өндірісте жұмыс істегендер 43 жаста зейнеткер атанады. 43 нағыз кемелденетін шақ. Бұл кезде зейнеткер атанған ер азаматтар көбіне 63 жасқа дейін қорғаушылық саламен байланысты жұмыстар істейді. Ал жас толтырып зейнет демалысын алған медицина, білім беру, басқа да салада жылдар бойы табанды еңбек еткен қариялар өздерін керексіз қалған адамдай сезініп, істерге іс таппай қиналатынын естіп жүрміз. Көбінесе зейнетке шығып үйде отырған жандардың негізгі шаруасы – мектеп пен балабақшаға баратын немересін апарып салу мен күтіп алу. Қартайған соң пейілі баладай өзгеріп, өкпелегіш келетін осы жандарға қартайған соң тойдан бөлек замандасымен жүздесіп, ермек болар іспен айналысып, уақытын тиімді өткізетін жердің жоқтығы қынжылтады.Бірде таныс құрбым өзінің өмірінің тең жартысын мемлекеттік қызметке арнаған әкесінің тым зерігіп жүргенін, немересін балабақшаға апару үшін ақ көйлек пен галстугін тағып шығатынын қарап, іштей таң қалып отырады. Бұл әңгімені келесі құрбым да іліп әкетті. Ол өзінің қайын атасының бұған дейін үйдің шаруасына аса зер салмайтын әдетінен айнып, бәрін жіті назарында ұстап, әрбір ісіне жағаласып, мазасыз болып кеткенін. Кейде үйге сыймай ештеңе алмаса да базар аралап келетінін айтты. Ал талай жылы қорғаныс саласында еңбек етіп, бүгін бейнетінің зейнетін көру үшін демалыс алған әкесінің күніне 4-5 мәрте қоңырау шалып, тынымсыз әңгіме айтатынын, сөйлесуге уақыт таппай жатса да әке көңіліне қарап, әр нәрсені сөз етіп көңілін аулап жүрген құрбым да бұл сөзді қоштай кетті.Әрине зейнет демалысы жақсы-ақ. Бірақ бойында қайраты бар адамға зейнет демалысына шыққан соң да ой сергітіп, көңіл аударар дүние керек. Осы тұста 40 жыл бойы денсаулық сақтау саласында еңбек етіп, соңғы 4 жылда зейнет демалысына шыққан Әбілғазы Ташауов:<blockquote>– Бұрын таңнын атысы, күннің батысы ел саулығы жолында еңбек еттік. Ол кезде уақыттың қалай өте шыққанын білмей қалатынбыз. Тіпті уақыт тез өтіп жатқандай, жетпестей болып көрінетін. Ал соңғы 4 жыл уақыт сол қырық жылға татығандай. Өзім мектеп бітірген соң жоғары оқу орнын тәмамдап келгелі бері медицина саласында еңбек еттім. Басқа іспен айналысуға мүлдем уақытым болған жоқ. Енді зейнет демалысына шыққан соң өзіме ермек болар іспен айналысайын десем, үй жануарларын бағып, бау-бақша өсіруге аулам тар. Газет-журнал оқып, теледидардан жаңалық қараймын. Елдің қуанышы мен қайғысына ортақтасып, той құдажолға барғанда замандастарымды көрсем, бір серпіліп қаламын. Жалғыз мен емес зейнет демалысына шығып, өздеріне көңіл аударып, ермек болар дүние таппай жүрген замандастарым көп. Біріміздің үйімізге қонақ болып бара беруге тағы қысыламыз. Әзірге қайратымыз бар. Жүріп-тұруға, бір іспен шұғылдануға әл-дәрменіміз жетеді. Біз қоғамның назарынан тыс қалғандай сезінеміз өзімізді. Ауданда бір ардагерлер бас қосып әңгімелесетін, дене шеынықтырумен айналысып, кітап журнал оқитын, қолөнер шеберлігімен айналысатын орталық болса деген арманыз да жоқ емес. Сонда жастарға білгенімізді үйретіп, өнегемізді көрсетіп отырған болар едік, – өз ойымен бөлісті.</blockquote>Аудандық ардагерлер кеңесінің мәліметіне сүйенсек, ауданда 8000 мыңға жуық еңбек ардагері бар. Өмір бойы еңбектен қол үзбеген адамға екі қолды қусырып, құр сенделіп жүру әсте табиғатына жат нәрсе. Тынымсыз тірлік кешіп, қайнаған тіршіліктің ортасында жүрген адам аяқасты бәрінен шет қалғанда өзін керексіздей сезінеді. Психолог маман Найля Құттымұратова.<blockquote>– Көптеген адамдардың зейнеткерлікке өтуі стресспен, меланхолиямен және апатиямен бірге жүреді, ал зейнеткерлік жас кәрілік пен аурумен байланыстырылып, кризистік апат ретінде қабылданып және психологиялық дағдарысты тудырады, әсіресе белсенді өмірмен, жұмыста шығармашылық әрекеттермен айналысатын адамдар үшін. Зейнеткерлікке шығу психологиялық тұрғыдан біркелкі болуы үшін зейнетке шыққаннан кейін үйде не істеу керек, қандай хоббилер мен қызығушылықтарды іске асыру туралы алдын ала ойлануыңыз керек. Зейнеткерлікке шығудың соншалықты қайғылы қабылдануына жол бермеу үшін пассивті әрекетсіздікке жол бермеу керек - бұл пессимистік ойларды және зерігуді тудырады. Жақсы көретін нәрсеге деген құштарлық зейнеткерге оның негізгі жұмыстан кейінгі босаған уақытын бұрын-соңды іске асыра алмаған армандарымен жұмыстану, қанағаттану сезімін тудыруы мүмкін. Кәсіби жұмысқа қатысы жоқ сүйікті ісі мен қызығушылықтары бар адамдар үшін зейнетке шығу оңайырақ тиеді. Зейнеткерлік жас – үй, отбасы, немере тәрбиесімен айналысатын әйелдер үшін қолайлы, тіпті күтілетін уақыт. Қанағат әкелген адал еңбек туралы естеліктер жағымды эмоциялардың қайнар көзіне айналуы мүмкін, басқалардың құрметі мен кәсіби жеңістеріне мақтаныш сезімін оятады. Қарт адамда жастарға жетіспейтін нәрсе бар – ол бос уақыттың көптігі, оны ұзақ уақыт бойы ойластырылған жоспарларды жүзеге асыру үшін пайдалануға болады. Егер олар жоқ болса, сіз өзіңізге ұнайтын нәрсені іздестіруіңіз керек, – дейді маман. Сондай-ақ психолог маман бастапқы уақытты серуендеумен, таза ауада жүріп, әлдері келетін спортпен айналасуды ұсынады.</blockquote>Білім беру саласында 35 жыл еңбек етіп зейнет демалысына шыққан Гүлнар Әнапияева да бір кездері өзіне ермек болар іс таппай қиналған жандардың бірі.<blockquote>– Жас күнімізде ата-ене, бала бағып, үйдің тірлігі мен жұмысты қатар алып жүргенде демалуды аңсағанымды жасыра алмаймын. Ал зейнет демалысына шыққанда үйде келін болды. Бұрынғыдай от жағып күл шығару, суды бұлақтан тасып ішу сынды жұмыстар да азайды. Қазір бәрі оңтайлы. Артық еңбек қажет етпейді. Бастапқы жылы мен де үйге сыймай қиналдым. Сосын бұрынғы әжемнің алаша тоқыған өрмек ағашын көзімнің қарашығындай сақтап жүргенмін. Соны қолға алып алаша тоқи бастадым. Жүн түсіп, киіз бастырдым. Тіпті бұл өнер халық арасында ұмыт болып бара жатқан дүние еді ғой. Менің жасаған бұйымдарым көптің қызығушылығын тудырды. Осылай 35 жыл мұғалім болып еңбек етіп, зейнет демалысына шыққан соң қолөнер шебері болып шыға келдім. Қазір еліміздің түкпір-түкпірін аралап алашаның алуан түрін көрмелерге апарып жүрмін. Тіпті, бұл менің жаңа тынысымды ашып, өміріме өзгеше өң берді. Қызығушылық танытқан жастарға да қолымнан келгенше үйретудемін, – дейді Гүлнар Әнапияева.</blockquote>Түйін. "Ардагерін ардақтаған ел озар" деген бар халқымызда. Әркез алдыңғы буын, ақылы кемел ардагерлеріміздің қоғам өмірінен қол үзбей зейнет демалысында ойға алған, яки орындалмай қалған арманын жүзеге асыруына мүмкіндік тудырсақ мерейіміз үстем, мәртебеміз биік болмақ.

Руханият орталығының салынуы аралдық қарияларға зор қуаныш болмақ

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;&nbsp; Жаңа жыл жағымды жаңалықтармен басталды. Еңбекті қорғау саласында оң өзгерістер орын алмақшы. Ендігі жерде ауыр әрі зиянды жұмыс істейтін адамдар бейнетінің зейнетін ерте көре алатынын болады. Сонымен бірге бұл зейнеткерлікке шығудан да тиімді, тартымды болатын түрі бар: жауапты шенеуніктердің мәліметінше, төлем көлемі 400 мың теңгеге дейін жетуі мүмкін.Қала тұрғыны Асылхан Қойшыбеков 37 жыл машинист болып жұмыс істеген. Қызылорда локомотив депосында тепловоз жүргізіп, 57 жасында зейнетке шыққан. Жыл басынан бері тағайындалған әлеуметтік көмекке ілінгеніне қуанышты.<blockquote>Теміржол саласы жауапкершілікті талап етеді. Мамандығыма адал болып, жастық шағымды арнадым. Жұмыс барысында түрлі қиындықтар болды. Күн-түн демей, уақытпен санаспай тер төктім. Биылдан бастап зейнетақымызға 90 мың теңгенің үстінде арнаулы әлеуметтік төлем қосылмақ. Бұл 63 жасқа толғанша төленеді екен. Дәрі-дәрмегімізді алуға жақсы көмек, – дейді ол.</blockquote>Иә, денсаулығына тигізетін зияны барын біле тұра, бала-шағаның қамымен қауіпті мамандықта жұмыс істеп жүрген қаншама адам бар. Өмірін қатерге тігетін кеншілер, өрт сөндірушілер, құтқарушылардың қызметі расымен ерлікпен тең.Биылдан бастап &nbsp;ауыр, зиянды жұмыста істейтін азаматтар арнайы әлеуметтік төлем ала бастайды. Оның көлемі орташа есеппен 208 мың теңге шамасында болады. Төлемге қол жеткізу үшін жұмысшы 55 жасқа толған, кемінде 7 жыл міндетті зейнетақы жарнасы болуы шарт. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі қазір елде осы санаттағы 685 мың азамат барын айтады. &nbsp;Мысалы, бір ғана «АрселорМиттал» компаниясында 3400-ге жуық адам арнайы төлеммен зейнетке шыға алады. Сондай-ақ министр экономиканың әр саласында істейтін 2225 мамандық иесінің жұмыс орны зиянды екенін айтты. Зейнетке ерте шығатындар қатарына шахтерлер, металлургтер, рентгенологтар және зиянды еңбек жағдайында қызмет етіп жүрген басқа да мамандар бар.&nbsp;Осы ретте біз Еңбек және әлеуметтік қорғау &nbsp;комитетінің облыс бойынша департамент бас¬шысының орынбасары Төреахмет Жолым¬бетовпен хабарласқан едік. Оның айтуынша, кодекстің &nbsp;195-1-бабы 2-тармағына сәйкес, зиянды жұмыс істеп 55 жастан кейін зейнеткерлікке шыққан және БЖЗҚ-да кемінде сексен төрт ай міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары төленген 34 азамат өтініш берген.<blockquote>&nbsp;– Зиянды &nbsp;жұмыстармен айна¬лысатын адамдарға арнаулы әлеу¬меттік төлемдерді тағайындау үшін қойылатын бірнеше талап бар. Алдымен жұмыскер 55-те және осы жастан асуы тиіс. Сонымен қатар бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорында 84 ай және одан көп міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарын төлеген, қызметін тоқтатуы немесе зиянды емес басқа жұмысқа орналасуы қажет. 2014 жылдан бері зиянды жұмыс істейтін адамдарға қатысты мемлекет, жұмыс беруші және жұмыскер арасындағы тең жауап¬кершілік қағидатына негіз¬делген зейнетақымен қамсыздан¬дырудың міндетті кәсіптік схемасы енгізілгені белгілі. Жұмыс беруші өз қаражаты есебінен БЖЗҚ-ға зиянды жұмыс¬тармен айналысатын жұмыс¬керлерге 5% міндетті кәсіптік зейнетақы жар¬наларын аударуда. Сондай-ақ «Қызметкерді еңбек қызметін атқару кезіндегі жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыру туралы» заңы¬ның 23-1-бабына сәйкес қызметкер үшін өмірді сақтандыру компа¬ниялары мен зейнеткерлік аннуитеттік сақтандыру шартын жа¬сасуға міндетті. Ал кейбір мекемелер мұны жасамай отырғаны белгілі болды, – дейді департамент басшысы.</blockquote>Зейнет жасына дейінАрнаулы әлеуметтік төлемдерді қаржыландыруды ресімдеу төрт не екі қаржыландыру көзінен жүзеге асырылады. Оның біріншісі респуб¬ликалық бюджеттен ең төмен күнкөріс деңгейінің екі еселенген мөлшерінде төленеді. Айталық, биылдан бастап ЕТКД 43407 теңгені құрап отыр. Осының 2 еселенген мөлшері беріледі. Одан кейін БЖЗҚ-дан Үкіметтің қаулысымен бекітілген тәртіппен, қолда бар зейнетақы жинақтарын ескере отырып, өмірді сақтандыру компанияларынан 1 ең төмен күнкөріс деңгейі (43407 теңге) мөлшерінде жүзеге асырылады. Сонымен бірге жұмыс берушілердің қаражаты есебінен 1 ең төмен күнкөріс деңгейі (43407 теңге) белгіленген.Жұмыскерлердің зиянды жұмыстағы еңбек өтілі расталу үшін жұмыс беруші Еңбек шарттарын есепке алудың бірыңғай жүйесіне (hr.enbek.kz сайтына) &nbsp;мәліметтер енгізуге міндетті.Төлемдерді алуға құқығы бар жұмыскер жұмыс берушіге еңбек шартын бұзуға немесе зиянды өн¬дірістік факторлардың әсерін болғызбайтын басқа жұмысқа ауыстыруға нысан бойынша өтініш береді. Әрі қарай жұмыс беруші еңбек шартын бұзу немесе еңбек шартының талаптарын өзгерту туралы мәлі-меттерді еңбек шарттарын есепке алудың бірыңғай жүйесіне &nbsp;енгізеді. &nbsp;Арнаулы әлеу¬меттік төлем проактивті түрде, яғни жұмыскерлердің өтінішінсіз тағайындалады және проактивті қызмет арқылы кәсіби төлемді жүзеге асыру күні жұмыскердің қажетті дербес деректерді жинауға, өңдеуге келісім берген күні болып саналады.Кодекстің &nbsp;195-1-бабының 2-тармағына сәйкес, зиянды жұмыс істеген Қазақстан Республикасы азамат¬тарының, Қазақстан Республикасының аумағында тұрақты тұратын шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдардың 55 жастан бастап зейнеткерлік жасқа жеткенге дейін және олар үшін жиынтығында кемінде сексен төрт ай міндетті кәсіптік зейнетақы жар¬налары төленген кезде – Республикалық бюджеттен ең төмен күнкөріс деңгейінің 2 еселенген мөлшерінде (2024 жылы ЕТКД-43407 теңге.*2=86814 теңге) арнаулы кәсіптік мемлекеттік жәрдемақы, бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорынан төленетін міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары есебінен қалыптас-тырылған зейнетақы төлемінен тұратын арнаулы әлеуметтік төлем алуға құқылы. &nbsp;Аталған екі төлемді алуға құқы бар адамдар тұрғылықты жеріндегі «Азаматтарға арналған Үкімет» мемлекеттік корпорацияның бөлімшесіне өтініш жазып, жеке басты куәландыратын құжат және жеке деректерді жинауға, өңдеуге келісім береді. &nbsp;Барлық төлемдер Мемлекеттік корпорация ресімдейтін төлем тапсырмасы негізінде бірыңғай төлеммен банктегі шотына түседі. Олардың мөлшері жыл сайын ең төменгі күнкөріс деңгейінің өсуімен индекстелетін болады. Сонымен бірге ол зейнеткерлік жасқа жеткенге дейін төленеді, жасына байланысты зейнетақы, базалық зейнетақы және жинақтаушы зейнетақы төлемдері тағайындалғаннан кейін тоқтатылады.Арнаулы әлеуметтік төлемдер –зиянды жұмыстармен айналысатын жұмыскерлерді қорғау құралдарының бірі. Сондықтан төлем алушы зиянды жұмыспен айналыса алмайды. Егер қайта орналасса, онда барлығы автоматты түрде тоқтатылады.Әлемдегі қауіпті мамандықтарИә, «мамандықтың бәрі жақсы, қажеттісін таңдай біл» деген емес пе? Алайда кейбір мамандықтың табысынан гөрі қаупі басым екенін біле тұра, сол жолды таңдайтындар жетерлік. Мәселен, күні кеше әлеуметтік желідегі жедел жәрдем қызметкерлерінің ауа райының қолайсыздығына қарамай, науқасқа алғашқы көмек көрсетуге бара жатқаны көпшілікті сүйсінтті. Бұл мамандығына деген адалдықты, сонымен қатар өз өмірінен өзгенікін артық қойған дәрігерлер еңбегінің де қатерге толы екенін көрсетеді. Жал¬пы әлем бойынша қандай маман¬дықтар қауіпті саналады екен? Ғаламтор беттерін ақтарып көрген едік.Ағаш кесуші. Бұл жұмыс биік¬тікпен байланысты болғандықтан, оған қоса электр ара және ағаш дайындайтын техни¬калармен жұмыс істеуге тура келеді. Статистикаға көз жүгіртер болсақ, осы салада жұмыс істейтін 116 адам қаза тапқан.Жыл сайын жұмыс кезінде орта есеппен алғанда 50-60 шахтер қаза болады. Мұндай жағдайлар көбіне көмір шығару кезінде жердің опырылуынан және де газ бен метанға уланудың әсерінен болып жатады.Өрт сөндірушілердің қажырлы дайындықтан өтіп, төтенше жағдайлардың алдын алу жолдарын үйренгеніне қарамастан, түрлі жарақаттар алу мен апатқа ұшырау қаупі өте жоғары.Көпқабатты ғимараттардың терезелерін жуушы. Бұл – өте қауіпті іс және терезе жуушылар міндетті түрде арнайы дайындықтан өтуі қажет. Биікте жұмыс істейтін электрмонтажшылар – өте сирек кездесетін мамандық. Біле білсеңіздер, мұндай жоғары вольтті желілердегі жұмыстардың көбі жалаңаш қолмен атқарылады.&nbsp;Сапер мамандығы да қауіпті. Мәселен, 1996-2002 жылдар аралығында минасыздандыру жұмыстары кезінде 500-ден аса адам қаза тапқан. Мұнай ұңғыларын бұрғылаушылар тәулігіне 12 сағат жанғыш материалдармен жұмыс істейді. Бұған қоса, бұрғылаушылар жағалаудан жүздеген километр қашықтықта жүреді.Жаға күзеті және құтқару қызметі су апаттарымен күресе жүріп, адам-дарды аман сақтап қалатын құтқарушылар күн сайын тәуекелге барады. Жылан сауушылар жыланның уын алумен шұғылданады. Жылан уы көптеген заттардың құрамында қолданылады. Медицина саласындағы маңызы орасан. Бұл жұмыста қауіпсіздік шаралары қолданылғанымен, әр сауу процесі өте қауіпті.Құрылысшылар қауіпсіздікті қамтамасыз ететін арнайы құрыл¬ғылар қолданғанымен, бұл жұмыста өмірге қауіпті құралдар, ауыр заттар жетерлік. Сонымен қатар биікте жұмыс істеудің өзі ауыр.Көптеген адам биік таудың шыңына шығуды армандайды. Кейбірі арманын орындау үшін тауға апаратын жолбасшы мамандығын таңдайды екен. Олардың жұмысы тек жол көрсетумен шектелмейді. Жолбасшылар ауыр жүкті көтеріп, қауіпті жолдарды анықтап, өзге адамдардың қауіпсіздігі үшін жауап береді.Микрочип өндірушінің де өмірі қатерге толы. Компьютерге арналған чиптерді өндіру үшін түрлі қауіпті химиялық заттар қолданылады. Олар¬дың қатарында сынап та бар. Микрочип өндірісі адам өліміне алып келмесе де, салдарынан әйел қыз¬меткерлер түсік тастайды немесе сәбиі денсаулығында кінәратпен туады екен. Сонымен қатар қызмет¬керлер тыныс жолдары ауруларына немесе қатерлі ісікке шалдығуы мүмкін.АҚ қызметкерлері де әлемде қауіпті мамандықтар қатарынан екен. Дүниежүзі бойынша тілшілерді ұрлап кететін, азаптап немесе өлтіретін жағдайлар да аз емес.Балық аулау да оңай іс емес көрінеді. Балықшы – әлемдегі қауіпті мамандықтардың бірі. Оған ауа райындағы өзгерістер себеп болады. Барлық мамандық ішінде мамандары ең көп өлімге душар болатын балықшылар болып шықты.Фото: Нұрболат Нұржаубай

Зиянды жұмыстағыларға – жаңа зейнетақы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>. Ақтауда сауда үйлерінің бірінде жеті жастағы қыз бала эскалаторға мінер кезде қолынан жарақат алды, деп хабарлайды EL.kz ақпарат агенттігі.Маңғыстау облыстық денсаулық сақтау басқармасы жарақат алған қыз бала дәрігердің көмегіне жүгінгенін мәлімдеді. Облыстық көпбейінді балалар ауруханасына саусағын кесіп алған 7 жастағы қыз бала жеткізілген.<blockquote>Дәрігерлер саусағын аман алып қалу үшін қолдан келген мүмкіндіктің барлығын жасады. Оған тиісті медициналық көмектің барлығы көрсетілді. Ал саусағының тұтастығына қатысты алдын ала болжам жасауға ерте, - делінген хабарламада.</blockquote>Қазір науқас реабилитационарлық ем-дом қабылдап жатыр.Фото: Нұрболат Нұржаубай

7 жасар қыздың саусағын эскалатор кесіп кетті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>. Белгілі&nbsp;исламтанушы, теолог Асқар Сабдин&nbsp;Нұрлан&nbsp;Имам пәтуа шығаруды дұрыс меңгермеген деп Адал адам подкастында мәлімдеді деп хабарлайды&nbsp;Kyzylorda news ақпарат агенттігі.<blockquote>Нұрлан&nbsp;Имам норма яки пәтуа шығарудың жолдарын дұрыс меңгермеген. Бұған қатысты көптеген видео факті жетерлік. Қателік жасалуы мүмкін. Бірақ бұрысы дұрысынан көп болса, пәтуа беруге тыйым салынады. Қазіргі таңда, дінде охлократия деген үрдіс жалғасып бара жатыр. Яғни тобырдың билігі. Тобырдың талабына сәйкес ғалымдардың, діни өкілдердің әрекет етуі. Тобыр сізден эмоция сұраса, эмоция бересіз. Тобыр сізден норма сұраса, сіз норманы бересіз. Жеңіл түсіндірем деп жүргенде норма шығару бетімен кетуі мүмкін. Бәрі норманы өз қалауынша шығарып кетеді. Бұл ханафи масхабында жоқ дүние. Ол шет елден келген әдіс-тәсіл. Кез келген адамға, қатардағы жүрген сарбазға генерал погонын тағу деген сөз. Тұлғалар маңызды емес, тренд қазір маңызды. Кейде мағынасыздық адамдар үшін маңызды болады, - деді теолог.</blockquote>&nbsp;

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Қоғам

Жаңақорғанның экологиялық ахуалы қандай?