<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>. Бүгін аудан әкімі Аманжол Оңғарбаев Дания мемлекетінің белді экологы, бұрынғы балықшы Курт Кристенсен мен ғалым Курт Расмуссенді қабылдады.Аудан басшысы кездесу барысында Арал ауданының дамуы туралы айтып, қонақтарға Арал теңізінде балық шаруашылығын дамытуға, өңірге халықаралық инвестиция тартуға қосқан үлесі үшін даниялықтарға алғысын білдірді.«Арал балықшылары қайықтарын артып, жан-жаққа үдере көше бастаған кезде теңізде тек камбала балығының пайда болғаны олардың болашаққа үмітпен қарауларына септігін тигізді. 2000 жылдарында басында өңірдегі балық шаруашылығы осылайша өздеріңіздің қолдауларыңызбен қайта қалпына келе бастады. Бұл ретте «Сырдария өзенінің арнасын және Арал теңізінің Солтүстік бөлігін реттеу» жобасының да жемісті жүзеге асқанын айта кету қажет.Қазіргі таңда теңіз суының азайып, тұзданып бара жатқаны да жасырын емес. Осыған орай, салаға жауапты мамандарымызбен бірге тұзды суға төзімді, бағалы балық түрлерін көптеп өсіру бойынша жоба әзірлеудеміз. Сондай-ақ, тоғанды балық шаруашылығымен айналысуды су көзі бар барлық елді-мекендерде қолға алуды көздеп отырмыз» - деді аудан әкімі.Өз кезегінде Курт Кристенсен, Арал теңізіне қатысты үш жылдық жоба әзірлегенін айтты. Алдымен теңіз туралы деректі әрі ғылыми фильм түсіріп, әлемдік деңгейге шығаруды жоспарлауда. Негізгі мақсат адамзаттың қолымен жасалған экологиялық апаттың зардабын ғалам жұртына ұғындыру мен теңіз арнасын қайта қалпына келтіруге тиісті шаралар қабылдау. Осылайша экологтар дүниежүзінен Арал теңізіне инвестиция тартуды ниет етіп отыр.Сондай-ақ дат ғалымы ең алғаш Арал топырағына 1998 жылы табаны тигенін, өндірістердің тоқырағынын көрген. Ал бүгінде, бір Аралдың өзінде ондаған балық зауыттары өнімдерін шет елдерге экспорттап жатқандығы көңіл қуантады деді.Кездесу барысында аудан әкімі ғалымдарға жергілікті билік тарапынан қажетті қолдаулардың жасалатындығын, Халықаралық Аралды құтқару қорына Қазақстанның төрағалық етуі де айдынды өлке жұртының келешегіне деген зор сенім ұялататынын, Арал теңізіне қатысты мәселелерді оңтайлы шешуде бірлесе жұмыс жасайтындығын айтты.Жиын соңында даниялықтармен бірге теңізді толтыруға халықаралық қорлардан қаржы тарту бойынша уағдаласты.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/429959547_3745404525787906_4827134994838790865_n_c2c85c29d7.jpg" alt="429959547_3745404525787906_4827134994838790865_n.jpg">

Аманжол Оңғарбаев даниялық ғалымдарды қабылдады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазақстандықтардың көктемнің алғашқы шаймашуақ күндерге бой алдырып, босаңсыған көңіл-күйлерін алаяқтар әккі пайдалануда, көктемгі мерекелер қарсаңында олар үйреншікті айла-тәсілдерінің екі түрін қолдануда.&nbsp;Fingramota.kz&nbsp;олар жөнінде толығырақ айтып береді.&nbsp;Қазақстанда телефон алаяқтығы&nbsp;жағдайлары жанданып, әлеуметтік желілерде өз оқиғаларымен бөліскен пайдаланушылар саны артуда. &nbsp;Қаскүнемдер өздерін банктердің, микроқаржы ұйымдарының немесе басқа ұйымдардың қызметкерлеріміз деп таныстырып, өз құрбандарына «қолдан жасалған» нөмірлерден қоңырау соғады. Мәселен, бұл қазақстандық кредиттік ұйымның колл-орталығының қысқа нөмірі болуы мүмкін – заманауи технологиялардың көмегімен оны іске асыру түкке тұрмайды. Ал алаяқтардың өздері сол сәтте басқа қалада немесе тіпті басқа елде болулары мүмкін.Алаяқтықтың бұл түрі вишинг&nbsp;деп аталады (ағылш. vishing — voice phishing деген сөздерден) және азаматтарға телефон соғу арқылы қаражат ұрлау тәсілдерінің кеңінен тараған түрлерінің бірі.Қаржы алаяқтары діттеген мақсаттарына қол жеткізу, яғни &nbsp; әлеуетті құрбанының дербес деректерін қолға түсіру үшін сан-қилы қулықтарға барады. Бұл ЖСН, төлем картасының немесе шоттың деректері, CVV/CVC-код, SMS-хабарламамен келетін төр таңбалы код. Оларды қолға түсірісімен қаскүнемдер картадағы немесе шоттағы барлық қаражатты қолма-қол ақшаға айналдыра алады.&nbsp;№1 схема &nbsp;Қаржы ұйымдары қызметкерлерінің шынайы құжаттарына ұқсас &nbsp;жағдайларАлаяқтар ықтимал құрбандарына өздерін қауіпсіздік департаментінің немесе түрлі банктердің, микроқаржы ұйымдарының call-орталығының &nbsp;қызметкерлері ретінде таныстырып, оның атына алаяқтық кредит &nbsp;ресімделген деп қоңырау шалады.Мессенджер арқылы алаяқтар азаматтардың сеніміне кіру үшін жалған мөр соғылған және қолдармен өздерінің жұмыс құжаттарын, бланкілер жібереді. Мысалы, Желіге ҚР Ұлттық Банкінің қауіпсіздік қызметінің аға маманының жұмыс куәлігі шығарылады, бұл, әрине, жалған құжат.Қазақстан Ұлттық Банкі жеке тұлғаларға қызмет көрсетпейтінін және халыққа ақша аударымдарын жүргізбейтінін, оның ішінде «алаяқтарды ұстау жөніндегі арнайы операцияларды» жүргізу үшін халықты тартпайтынын еске саламыз.Күмәнді мобильді қосымшаларды орнатпауды, дербес деректеріңізді жария етпеуді, мобильді телефоныңызға қашықтан қол жеткізуге мүмкіндік бермеуіңізді және телефонмен сөйлесу барысында алынған нұсқаулар бойынша үшінші тұлғалардың шоттарына ақша қаражатын аудармауды сұраймыз.№2 схема. Телекоммуникациялық компаниялардың қызметтерімен байланысты жағдайлар&nbsp;Алаяқтар бұрын үйіне интернет орнатқан азаматтарға хабарласып, ажыратылмаған-мыс қызметтің күшін жою қажеттігін хабарлайды. Өздерін телекомпаниялардың, байланыс операторларының қызметкерлері ретінде таныстырады. Алаяқтар SMS-хабар жіберу және дербес деректерге қол жеткізу үшін белгілі бір нұсқауларды орындау арқылы көрсетілетін қызметті қашықтан ажыратуды ұсынады.Сонымен бірге алаяқтар әлеуетті құрбандарына хабарласып, олардың телефон нөміріне операторды ауыстыру туралы өтінім келіп түскенін айтады. Мұндай өтінім бермегенін айтқан адамға алаяқтар «қауіпсіздікті» қамтамасыз ету үшін жеке кабинеттегі құпиясөзді ауыстыруға кеңес береді. &nbsp;Содан кейін құрбанына оператордың ресми нөмірінен құпиясөзді жіберуге арналған, алаяқтарға өте қажетті коды бар SMS келеді. Егер адам оны істесе, қаскүнемдер оның нөмірі мен онлайн-банкінгіне қол жеткізеді.Fingramota.kz жалған «қаржы институттарының қызметкерлерінен», «телеком-операторларынан» телефон қоңыраулары түскен кезде әңгімені тоқтатып, осы ұйымға қоңырау шалу арқылы барлық ақпаратты өзіңіз тексеруге кеңес береді. Осы ұйымның әлеуметтік желілердегі ресми интернет-ресурста немесе ресми аккаунтында көрсетілген нөмірлерге хабарласу қажет. &nbsp;Егер сіздің құпия деректеріңіз жария етілген болса, шоттарыңызды бұғаттап, қаржылық мобильді қосымшалардағы құпиясөздеріңізді ауыстырып, құқық қорғау органдарына жүгінуіңіз қажет.Вишинг-алаяқтардың құрбаны болмас үшін &nbsp;Fingramota.kz-тен бірнеше пайдалы кеңес:Әңгімені бірден доғарған дұрыс.&nbsp;Банктің қызметкері дербес деректерді, оның ішінде карточканың толық нөмірін; оның қолданыс мерзімін; CVC/CVV; интернет-банкингке логин мен парольді; SMS немесе PUSH-хабарламадан код сөзін, кодты білу үшін ешқашан бірінші болып қоңырау соқпайды. Банк бұл деректерді егер сіз қандай да бір проблеманы шешу үшін өзіңіз қоңырау соққан &nbsp;жағдайда ғана сұрауы мүмкін. Мысалы, шетелге шығарда картаны бұғаттан шығару, қайта шығарылған картаны қайдан алуға болатынын нақтылау және т.с.с. Егер сізге қоңырау шалып, өзін банк қызметкерімін деп таныстырып, осы ақпаратты сұраса, егер оны тіпті автожауап берушіге айту қажет болса да, бұл алаяқтар екендігіне еш күмәнданбаңыз. Телекоммуникация компанияларының өкілдері жай нөмірлерден қоңырау соқпайды және&nbsp;ешқашан SMS-кодтарды немесе карточкалардың деректемелерін айтуды сұрамайды. Барлық маңызды мәселелер бөлімшелерде шешіледі. Егер сізді телефон алаяқтары қорқытуға тырысса, дүрбелеңге салынбаңыз.&nbsp;Сіздің картаңызға қатысты күрделі мәселе туындағаны туралы дүрбелең хабарға: «Тексеру үшін өзім қазір банкке қоңырау шаламын немесе барамын!» деп жауап қайтарған дұрыс. Бұл алаяқтардың жиі қолданатын тәсілі, яғни карточка иесін қорқыту. Егер сіздің картаңызға қатысты қандай да проблемалар пайда болса, банк оны өзі бұғаттай алады, негізінен, бұл жөнінде сізге шартта өзара уағдаласқан тәсілмен &nbsp;хабарлама жіберіледі.Сақ болыңыз және Fingramota.kz-пен қаржылық сауаттылығыңызды арттырыңыз!Фото: Fingramota.kz

Наурыз айындағы мерекелерге орай алаяқтар белсенділік танытуда: сақ болыңыз!

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Жалағаш ауданындағы «AB AGRO ORDA» ЖШС ұжымы былтыр күзгі науқанды жоғары жетістікпен қорытындылаған. Әлбетте, аяқ су тапшылығы, шілденің шіліңгір ыстығы және басқа да мәселелермен шаруа адамдары талай бетпе-бет келген. Бірақ, соның барлығын еңсеріп, қамбаны астыққа толтырды. Серіктестік төрағасы Қанат Ниетқұлов мұның бәрі ауыл еңбеккерлерінің ауызбіршлікпен, ымырамен іс қылуының арқасында дейді.&nbsp;Былтыр серіктестік 800 гектарға жуық алқапқа Сыр салысын сепкен. Күзде оның әр гектарынан 56 центнерден өнім алды. 70 адамды жұмыспен қамтып отырған шаруашылық әлден көктемгі науқан жұмыстарына білек сыбана кірісіп кетті. Былтыр алқаптағы Сыр салысының шығымына ала жаздай тер төккен 15 диқан биыл да кетпендерін қайрап, соқаларын сайлап отыр. Олай көктемгі жұмысқа ерте қам жасайтындай жөні бар, себебі олар саланы қорытындылаған бойда қаржылай қолдауға ие болады екен. Биыл да инвестор еңбекте дара шапқан шаруа адамдарына қыруар қаражат үлестіріп, шабыт беріп қойды.&nbsp;Иә, өткен сенбіде серіктестік ұжымы жыл қорытындысын саралап, биылғы маусымдық жұмыстарын пысықтап алды. Онда әдеттегідей төраға жыл қорытындысымен атқарылған жұмыстарды саралап, алдағы жылдан да үлкен өнім күтетінін жасырмады. Сондай-ақ, ауыл еңбеккерлеріне атқарған жұмысына сай қаражат үлестірді.&nbsp;<blockquote>– Былтыр аяқ су мәселесі болды, жаздың ортасына таман ауа райы да қолайсыз болды. Бірақ, мен осындай қиындықтарға төтеп берген әріптестерімнің еңбегін жоғары бағалаймын. Ауыл еңбеккерлерінің ауызбіршілігі мығым болса, біз әлі талай толайым табысқа жетеміз. Әлгіндей қиындықтарға қарамастан өткен жылды да шаруашылық жоғары нәтижемен қорытындылады. Ұлу жылында да үлкен өнімнен үмітіміз бар. Бастысы, бірлігіміз мығым болса, оған да жетеміз. Бүгінгі қаржылай қолдау сіздердің ала жаздай атыз басында еткен еңбектеріңіздің өтеуі деп білемін. Негізінен сіздер мұнан да жоғары қолдауға лайықсыздар. Алдағы жылды мол табыспен қорытындыласақ, ол күннің де ауылы алыс емес деп ойлаймын, – дейді төраға Қанат Ниетқұлов.</blockquote>Айта кетейік, шаруашылықта 3 бригада бар. Маусымында егіс басында біз де барғанбыз. Олар уақытпен, ауа райының қолайсыздығымен санасуды білмейді, тек еңбек, еңбек және еңбек. Қара жұмыспен шираған дала дарабоздарының толайым табысқа жетудегі еңбегі зор. Кешегі басшылықтың оларды қыруар қаражатпен марапаттап жатқанын көріп риза болдық. Адал еңбектің өтеуі осы шығар, сірә.Не керек, шаруашылық төрағасы&nbsp;бұл басқосуда&nbsp;50 млн теңгені еңбекте озат шыққан дала дарабоздарына үлестірді. Олардың қатарында күріштің күтіміне басымдық берген диқандар, бітік шыққан алтын дәнді жауын-шашынға қалдырмай жинап алған майталман механизаторлар, агрономдар мен аспазшылар да бар. Қорытынды шарада ауыл еңбеккерлерінің алды 2 млн теңгеге, ең төмені 500 мың теңге қаржылай сыйақыға ие болды.&nbsp;Былтыр&nbsp;Сәрсенбек Байғанаев күріштің әр гектарынан 69 центнерден өнім алған. Әр жылды толайым табыспен қорытындылап жүрген диқан&nbsp;биыл&nbsp;да күріштің күтіміне басымдық беретінін айтады. Бүгінгі&nbsp;басқосуда&nbsp;даңғайыр диқандардың ізбасары 2 млн теңге қаржылай сыйақыға ие болды.&nbsp;<blockquote>– Шыны керек, бұл қаржылай қолдау бізге үлкен шабыт болды. Шүкір, бұған дейін де күріштен мол өнім алып, әр жылды табысты қорытындылап келемін. Алдағы жылға да дайындық жұмыстары басталып кетті. Негізінен күріш егу оңай шаруа емес. Оны ала жаздай атыз басында болған диқандар жақсы біледі. Оның үстіне жылдан-жылға аяқ су мәселесі күрделеніп келеді. Ал күріштің негізгі қорегі су екенін ескерсек, бұл диқандарға айтарлықтай мәселе болып отыр. Мамандар келер жылы да мәселе оңалмайтынын айтады. Мұндай жағдайда амалсыздан егінді әртараптандыруға басымдық беруге тура келеді. Шаруашылықтардың барлығы ротацияны сақтауға ерекше мән берсе, мәселенің алдын алуға болады. Аяқ су қат болса, өнім сапасы да нашарлайды. Былтыр мұндай мәселелердің алдын алдық, жасаған жұмысымыз жемісін берді, – дейді диқан С.Байғанаев.</blockquote>2 млн теңге қаржылай сыйақыға ие болғандар қатарында майталман механизатор Болат Шіміріков те бар. Ол күрішке орақ түскенге дейін мал азығын жинауға күш салады екен. Ал егін жинау науқаны басталғанда әріптестерімен бірге атыздағы бітік өнімді жинауға кіріседі. Айтуынша, еңбек адамы биыл да жоғары нәтижемен көзге түскен және ол бұл жағдайдың дәстүрге айналғанын айтады.&nbsp;<blockquote>– Еңбек еткен оның нәтижесін көреді ғой, бұл сөздің растығына жыл сайын көз жеткізіп келемін. Бір жағынан қаржылай сыйақы алдағы жылдарға үлкен шабыт болады. Кім қаржылай қолдауды, әлеуметтік жағдайының жақсарғанын қаламайды дейсіз. Еңбекте озат шыққандар жасаған жұмысының жемісін көріп жатыр. Алдағы жылы да аянбай еңбек етеміз. Жалпы бос уақыт кез келген адамды аздырады. Сондықтан қолым қалт етсе, басқа да жұмыстармен айналысқанды жақсы көремін. Шаршамай болмайды, адал еңбек түбінде ырыс әкеледі. Менің шаруашылықта жұмыс жасап жүріп осыған көзім жетті, – дейді механизатор Болат.</blockquote>Шаруашылықтың күзгі науқанды үлкен табыспен қорытындылағаны көрініп-ақ тұр. Алдағы жылы да төраға қамбаны астыққа толтыруға еңбек ететінін айтады. Диқандар әлден кетпенін қайрап дайын отыр. Елдің ырысын еселеп, ымырамен іс қылған шаруа адамдарының алдағы науқанды да оң нәтижемен қорытындылауына тілекшіміз ғой біз де.

Ауыл еңбеккерлеріне 50 млн теңге үлестірілді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>. Қазалы ауданының әкімі Мейрамбек Шермағанбет Қазалы қаласына арнайы барып, әлеуметтік нысандарды аралады.Аралау кезінде Қазалы аграрлы-техникалық колледжі, М.Горкий атындағы №16, Ғ.Мұратбаев атындағы №17, Қ.Нұрмаханов атындағы №95 мектептер мен «Ақерке» балабақшасының және «Шағала» балаларды сауықтыру демалыс орталығының жұмысымен танысты. Білім беру мекемелерінің жай-күйін көрген аудан әкімі ондағы кемшіліктерді шұғыл қалпына келтіріп, ең әуелі мекеме аумағындағы тазалық мәселесіне аса назар аудару керектігін ескертті.Сонымен қатар қалада орналасқан Мәдениет үйі, «Шипагер» дәрігерлік амбулаториясы, №18 Қазалы ауданының балалар-жасөспірімдер спорт мектебі, Ғани Мұратбаевтың мемориалдық музейі мен Ғанибай үйі, Қазалы конфет цехы, Қарасақал Ерімбет атындағы орталық саябақ, жеке спорт кешені, Ардагерлер алаңы мен Жастар үйі ғимараттарында аралады.Қазалы қаласындағы республикалық санаттағы архитектуралық ескерткіштердің бірі – Ғанибай үйі. Халық арасында «Керуен сарайы» аталып кеткен бұл ғимаратқа реставрация жұмыстары жүргізіліп, қайта қалпына келтірілген болатын. Аудан әкімі тарихы маңызы жоғары мұндай ғимаратты бос қалдырмай пайдалану жөнінде тиісті сала басшыларына нақты тапсырмалар жүктеді.Мейрамбек Зинабдинұлы қала әкіміне ең бірінші әрбір мекеме мен нысандардың және қала аумағындағы жалпы тазалық жұмыстарын шұғыл қолға алып, қураған ағаштарды кесу, орнына қайта көшеттер отырғызу, істен шыққан жарықшамдарды қалпына келтіру, ағаш түптерін әктеу, қоршаулар мен орындықтарды, жол белгілерін сырлау сынды басқада қаланы көркейту бағытындағы жұмыстарды орындауды тапсырды.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/431270415_3863538147200437_4654082486100302627_n_61e3267bb5.jpg" alt="431270415_3863538147200437_4654082486100302627_n.jpg">

Мейрамбек Шермағанбет әлеуметтік нысандарды аралады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>. Биылдан бастап банк ұйымдары жеке кәсіпкерлердің мобильді аударымдары бойынша деректерді береді. Бұл жоба – жасырын кірістер мен тіркелмеген кәсіпкерлерді анықтауға бағытталған. Тиісінше, үш ай қатарынан ай сайын 100 түрлі адамнан мобильді аударым алған азаматтар бақылауға алынады. Ал, екі ай 100 аударымнан көп төлем жасалып, арасында үзіліс жасалса не болмаса, 100 аударымға жетпейтін мөлшерде аударым болса тексеріс жүргізілмейді. Бұл жөнінде Өңірлік коммуникациялар қызметінің ақпарат алаңында облыстық мемлекеттік кірістер департаментінің жауапты өкілдері хабарлады.<blockquote>-Осы жылы жалпыға бірдей декларацияның үшінші кезеңі жүргізілуде. Бұл декларацияны заңды тұлғалардың басшылары мен құрылтайшылары және жеке кәсіпкерлер, сондай-ақ олардың жұбайлары тапсырады. Декларацияда елімізде тіркелмеген шетелдегі жылжымайтын мүлік пен көлігі бар, шетелдік компаниядағы үлес, сонымен қатар бағалы қағаздар, цифрлық активтер, инвестициялық алтын, тұрғын үй құрылысына қатысу туралы мәліметтер көрсетіледі. Жалпыға бірдей декларацияны «Салық төлеуші кабинеті», «Электрондық үкімет» веб-порталы, «eSalyq Azamat» мобильді қосымшалары арқылы тапсыруға болады. Айта кету керек, декларацияны тұрғылықты жеріңіз бойынша осы жылдың 15 қыркүйегіне дейін тапсыруыңыз тиіс, - деді облыстық мемлекеттік кірістер департаменті басшысының орынбасары Еркін Елшібеков.</blockquote>&nbsp;<blockquote>-Өздеріңіз білетіндей, осы жылдан бастап мобильді аударымдарға байланысты өзгерістер енгізілді. Осыған сәйкес, банктерден ақпараттың келіп түсуі кезең-кезеңімен жүзеге асырылмақ. Бұл ретте жеке тұлғалар өздерінің жеке мақсаттары үшін жасаған мобильді аударымдары қабылданады. Мұндай аударымдарды декларациялаудың қажеті жоқ. Өйткені бұл төлемдер жеке тұлғаның табысына жатпайды. Сәйкесінше, табыс алуға бағытталған аударымдар ғана декларациялауға жатады. Осыған байланысты кәсіпкерлерге кәсіпкерлік қызметке арналған шоттарға төлем қабылдауды ұсынамыз, - деді облыстық мемлекеттік кірістер департаментінің камералдық мониторинг басқармасының басшысы Гүлнар Исаева.</blockquote>

100 түрлі адамнан мобильді аударым алған азаматтар бақылауға алынады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Шиелі ауданында сан түрлі кәсіп бар. Кәсіпкер болу әркімнің қолынан келе бермейді. Себебі бұл сала қажырлы еңбек пен креативті ойларды қажет етеді. Оған адамдармен тілдесу, шығыны мен пайдасын есептеу, тауарлар мен қызметтерді сату сияқты жұмыстарды қосыңыз. Кәсіпкерлердің жан-жақтылығына қарай оң бастамалар қолға алынып, іске асырылып келеді. Дәл солай өлкеміздің өркендеуіне үлесін қосып жүрген кәсіпкерлердің бірі – Патима Маханбет. Ол ауданның «Құрметті азаматы», игілікті істердің басы қасынан табылып жүрген кәсіпкер. Бүгінгі мақаламызда кейіпкеріміздің «Тамаша» цехынан шығатын шұжығы жайлы сөз етеміз.&nbsp;Шиелі ауданында «Шиелі Шұжық» ЖШС бастамасымен шұжық цехы өз жұмысын жүргізді. Цех жұмысы ең әуелі 2005 жылы басталған болатын. Кейін құрылған цех біршама қиындықтарға байланысты 2017 жылы жұмысын тоқтатады. Дегенмен, кәсіпорын басшысы П.Маханбет қиындықтан шығудың жолын тауып, өндірісті қайтадан іске қосады. Осылайша 2020 жылы жұмыс қайтадан қолға алынады. Кәсіпкерге серіктес ретінде «Байқоңыр» ӘКК осы жобаға 32 млн теңге қаржылай қолдау көрсеткен.Заманауи жабдықталған құрылғылардың арқасында күніне 500 келі шұжық өндіріледі. Жалпы мұнда шұжық өнімдерінің 12 түрі бар. Олар: ысталған, қайнатылған, московский, сервелат, сардельки, докторский, зернистый, особый, вечина, полтавский және т.б. «Тамаша» цехы өндіретін шұжықтарды тек Шиелі ауданында ғана емес, Жаңақорған мен Қызылорда қаласындағы дүкен сөрелерінен табуға болады. Сонымен қатар, шұжыққа қажетті шикізатпен қамтамасыз ету үшін халал стандарты бойынша мал сою қасапханасы салынған. Шұжық цехына жарамды, стандартқа сай ірі қаралардың бәрі осында шариғи рәсімге сай сойылады.<blockquote>– Шұжық өндірісі ерекше кәсіптің түрі. Оны өндіру оңай шаруа емес. Ұқыптылық пен тазалықты қажет етеді. Мұздай жерде сақтау, оны тасымалдау үшін де мұздатқышы бар жүк көлігі керек. Осындай әр түрлі функционалды жұмысты атқаратын жұмысшылар өз ісінің шеберлері. Алдағы уақытта цехқа ер адамдарды қабылдау да жоспарда бар. Себебі өнім көлемі артқан сайын қол көмекке қажеттілік арта түседі. Жалпы жұмысқа жастарды көптеп тартудамын. Өйткені болашағымыз жастардың қолында, – дейді Патима Шаймерденқызы.</blockquote>Айтпағымыз, экологиялық таза, отандық өнімді барынша қолдасақ. Осы тұрғыда Шиелі аудандық кәсіпкерлер палатасының директоры Бекзатхан Бауыржанұлы:<blockquote>– Біз көп жағдайда тек сырттан алып келген азық-түліктерді тұтынамыз. Ол дегеніміз, қаражаттың көбісі сыртқа кетіп жатыр деген сөз. Ал біздің кәсіпкерлер аз қаражатымен өз күндерін өздері көруде. Сондықтан, жергілікті тауар өндірушілерді қолдап, өнімдерді пайдалансақ, ауданның кәсіпкерлігі дамиды. Кәсіп көзі ашылса, ол – қосымша салық, жалақы, жұмыс орнының артуына себеп болады. Өзіміздің өңірден шығатын өнім химиялық қоспасыз, табиғи өнім болғандықтан адамның денсаулығына да зиянын тигізбейді. Барша тұрғындарды жергілікті өнімдерді алып, ауданның кәсіпкерлігін дамытуға ат салысуға шақырамын, – деді.</blockquote>П.Маханбет аудан, облыс орталығында өткізілетін ауыл шаруашылығы өнімдерінің жәрмеңкесіне тұрақты қатысады. Бұл дегеніміз, тұрақтылық барда тұтынушы талғамынан табылу деген сөз. Ендеше, ел экономикасын дамытып, әлеуметтің әлеуетін арттыру мақсатында біз де қомақты үлес қоса аламыз. Әрине, ол үшін шет елден экспортталып келетін өнімді тұтынудың орнына өзімізде өндірілетін отандық өнімдерге барынша қолдау жасауымыз керек. Осы арқылы нарықта бәсекелестік артып, сіз бен бізге таңдау мүмкіншілігі көп болады.&nbsp;

Шиелінің шұжығын жеп көріңіз...

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Жалпы қамыс дегеніміз не? Ол – қияқ тұқымдасына жататын ең көп тараған өсімдік. Су өсімдігі болғандықтан көбінесе өзендердің сағасы мен көлдерде, арықтардың жағасында қалың тоғай құрып өседі. Ағашқа қарағанда 48 пайыз ылғалға төзімді болып келеді. Кезінде ата-бабалаларымыз қамыстан үй тұрғызып, ши тоқып шаруашылықпен айналысқан. Бәрін айтта, бірін айт, табыс көзі болып табылатын Жаңатұрмыстың сары қамысы шетелге шығарылуда.Осы тұста айта кетейік, Байсын ауылының жанында Ащыкөл деген көл бар. Сол көлдің жағалауындағы қамыстар десек болады. Бірі білсе, бірі білмейтін болар, Германияда қамысты ағаш үйлердің шатырына тоқыма себет жасауға пайдаланады. Астық тұқымдасына жататын шөптесін өсімдік жер шарында кеңінен таралған. Тек Арктика мен Антарктидада кездеспейді. Біздің елімізде жерасты суы жақын жатқан шалғынды, құмды, сортаң жерлерде өсетін 2 түрі бар. Ең жиі кездесетіні – кәдімгі қамыс немесе құрақ. Қамыстан себет тоқылады, құрылыста қолданылады. Одан химиялық өңдеу жолымен шайыр, метил спирті, сірке қышқылы, қағаз алынады.Байқап қарасақ, шет мемлекеттерінің қамысқа деген сұранысы жоғары. Оның бағалылығы, ылғалға төзімділігі, экологиялық жағынан таза материал екені белгілі. Сондай-ақ қамыс сабақтарын буып бау-бақша қоршауын да жасай аламыз.Бүгінде Жаңатұрмыс ауылының тұрғындары шаруашылыққа кіріскен. Олар қамысты қыста, аязды күндері қатты кезінде шабады. Содан кейін құрғақ жерде сақтайды. Қамыс құрғақ жерде сақталса шірімейді. Әрине, оңай жұмыс емес, ерік-жігерді талап етеді.Аталған ауылдың қамысы сұранысқа ие. Шиеліде өткізілген «Туған елге тарту» фестивалі көрмесінде де қамыс ерекше көзге көрінгенін жасыра алмаймыз. Ендеше, осындай өңірімізден шыққан өнімді қалайша қолдамасқа?&nbsp;

Шиелі: Ащыкөлдің қамысы – ауылдың бренді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Жасөспірімдердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету, кәмелетке толмағандар және жастар арасындағы құқық бұзушылықты болдырмау мақсатында Жалағаш аудандық полиция бөлімінің, жергілікті полиция қызметі бөлімшесінің, ювеналдық полиция тобының инспекторы, полиция майоры Жасұлан Әбдуайтов бастаған қоғамдық тәртіпті бақылауға құрылған рейдтік топ жасөспірімдер көп шоғырланатын нысандарға барып, түсіндірме жұмыстарын жүргізді. Атап айтсақ, компьютерлік ойын-сауық орындары, кафе, орталық алаң мен саябақтарды аралап, нысан иелері мен жасөспірімдерге заң талаптары түсіндірілді.Соңғы уақытта жасөспірімдер арасында екеуара түсініспеушіліктен топтық төбелес туындап, қырсықтықтың арты қиындыққа әкеліп жатқанын көріп жүрміз. Жасыратыны жоқ, жастар арасында алкогольдік өнімдерге қызығушылық пен темекіге әуестікте басым. Әрине жастардың мұндай ерсі әдеттерінің соңы жақсылықпен аяқталмайды. Себебі зардабы тек өзіне ғана емес, ата-анасына да тиіп, соңы айыппұл төлеумен аяқталады. Ал мұндай зиянды әрекеттерді болдырмау мақсатында аудандық полиция бөлімі түнгі уақытта жасөспірімдерді жіті бақылауда ұстап, олардың амандығы үшін алаңдап, түнгі рейдтің жұмысын тоқтатқан емес.– Бізде ай сайын жасөспірімдерге қатысты іс-шаралар, топтық төбелеске тосқауыл қою мақсатында түсіндірме жұмыстары жүргізіліп тұрады. Тиісті шаралар атқарылып, ескертпелер де жасалады. Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің 442 бабының ІІ тармағына сәйкес түнгі сағат 23.00 мен таңғы 6.00 аралығында кәмелет жасына толмаған жасөспірімдердің заңды өкілдерінсіз ойын-сауық орталықтарында немесе аудан орталығында жүрсе, және ол бірінші рет болса, алдымен ескерту жасалынады. Былтыр осы бап аясында 290 жасөпірімге ескерту жасалынды. Ал егер плэстейшн, түнгі клубта ұсталған жағдайда ата-анасына 3 айлық есептік көрсеткіш көлемінде айыппұл салынады. 127 баптың ІІІ тармағына сәйкес былтыр 16 баланың ата-анасына 48 000 теңге көлемінде айыппұл салынды. Сондай-ақ, кәмелет жасқа толмаған баланы түнгі сағат 22.00-ден кейін кіргізгені үшін мекеме аталған кодекстің 132 бабы бойынша 5 айлық есептік көрсеткіш көлемінде айыппұл төлейді, – деді аудандық полиция бөлімінің, жергілікті полиция қызметі бөлімшесінің, ювеналдық полиция тобының инспекторы, полиция майоры Жасұлан Әбдуайтов.Түнгі рейдтің басты мақсаты – аудан көлемінде құқықтық тәртіпті қамтамасыз ету, көшелерде, басқа да қоғамдық орындарда кәмелетке толмағандардың арасында орын алатын топтық төбелес, бопсалау сынды қылмыстардың алдын алу, ескерту, кәмелетке толмағандарға алкоголь өнімдері мен темекі бұйымдарын сатқан дүкендер мен олардың түнгі уақытта заңды өкілдерінсіз ойын-сауық мекемелерінде жүргенін анықтау болып табылады.&nbsp;Құқық бұзушылық – қоғам өміріне тән дерт.&nbsp;Әрине адам баласы өмір сүрген жерде ол орын алатыны даусыз. Барлық адам темірдей тәртіп пен қатал талапты бұзбай күн кешпейтіні анық. Бүгінде соның салдарынан абайсызда от басып, опық жеген азаматтар темір тордың арғы жағында өзегін өртеген өкінішпен өмір сүріп жатқаны белгілі.Бауыржан Момышұлының «тәртіпсіз ел болмайды, тәртіпке бас иген құл болмайды» деген ұлағатты сөзінің өзіндік мәні бар. Тәртіпке бағынып, талапты орындағанның жаманы жоқ.&nbsp;Баланың түнгі сағат 23.00-ден кейін үй-жайдан тыс шығуы заңмен шектелгенін білсе де ата-анасы дүкенге жіберетін жағдайлар көп кездеседі. Не болмаса, көшеде жалғыз жүреді. Құқық бұзушылық пен қылмыстық оқиғалардың дені түнгі уақытта орын алатынын ескерсек, өрімдей жас балалардың түнделетіп жүруі кейде қайғылы оқиғаларға соқтыруы мүмкін. Сондықтан, бала өмірі үшін сақтық шарасын ең алдымен ата-аналар ұстанғаны жөн.Айта кетейік, түнделетіп көшеде жалғыз жүрген жасөспірімдердің ата-анасына алдымен ескерту жасалады. Егер құқықбұзушылық бір жыл ішінде қайталанса, үш айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады. Ал ата-анасы ауылдық жерде немесе басқа қалада болса, кәмелетке толмаған баласын қараусыз қалдырмай, сенімхат арқылы үлкендерге тапсырып кетуі керек. Сенімхаты жоқ туысқандар бала үшін жауап беруге дәрменсіз. Өздеріңіз білетіндей, елімізде соңғы жылдары кәмелеттік жасқа толмағандардың қылмыс жасауының белең алуы әлеуметтік желіде қаптап кетті. Жасөспірімдердің бір-біріне қару кезеп, арты өліммен аяқталған оқиғаларды да естіп, біліп жүрміз. Десе де, аудандағы қауіпсіздікті басты назарда ұстайтын тәртіп сақшыларының қоғам тыныштығын қалыпты ұстаудағы үлесі зор.&nbsp;Аудандық полиция бөлімімен шыққан түнгі рейд барысында мектеп оқушылары тарапынан ешқандай құқық бұзушылық орын алған жоқ. Балалардың қауіпсіздігі үшін ұйымдастырылатын түнгі рейдтің 18 жасқа толмаған жасөспірімдерді түрлі заңбұзушылықтан сақтайтыны рас. Сондықтан жасөспірімдер арасында құқықбұзушылық пен қылмыстың алдын алу мақсатындағы арнайы рейдтік топ жұмысын алдағы уақытта да ұдайы жүргізіледі.&nbsp;

Жалағаш ауданында рейдтік жұмыстар қарқынды жүруде

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Шиеліде Жастар ресурстық орталығы және «Салауатты өмір салтын насихаттау және жастар шығармашылығын дамыту» әлеуметтік қызметі жобасы аясында Жастар форумы өтті. Оны «Қызылорда облысының жастар одақтары» қоғамдық бірлестігі ұйымдастырды.Іс-шараны аудандық қоғамдық даму бөлімінің басшысы Кенжехан Есенбаев ашып берді. Әрмен қарай ол өз саласы бойынша айрықша үлес қосып жүрген 10 жасқа аудан әкімінің «Жыл үздігі – 2023» жастар сыйлығын табыстады. Атап айтсақ, «Үздік оқушы» номинациясымен №45 Ақ Орда мектеп-гимназиясының 9-сынып оқушысы Аяулым Мұханбетияр, «Үздік жас дәрігер» номинациясы бойынша аудандық көп бейінді орталық ауруханасының стоматолог дәрігері, жас маман Дәурен Кенжебек, ал «Үздік жас ұстаз» №49 орта мектебінің қазақ тілі мен әдебиет пәнінің мұғалімі Шыңғыс Құдайберген иеленсе, «Үздік жас спортшы» номинациясына дзюдо күресінен республикалық турнирдің күміс жүлдегері Ердәулет Абдумуталапов алды. «Үздік жас журналист» номинациясын аудандық «Өскен Өңір» газетінің тілшісі Айнұр Ибрашева және «Үздік жас кәсіпкер» «Омар торт» кондитерлік өнім дүкенінің басшысы Гүлзия Мұратбекқызы, «Үздік жастар көшбасшысы» №252 мектеп-гимназиясының дене шынықтыру пәнінің мұғалімі, волонтер Азамат Қалиға берілді.Ал «Үздік мәдениет қызметкері» болып Шиелі кенті әкімі аппаратының «Арман» мәдениет үйі коммуналдық мемлекеттік қазыналық кәсіпорнының маманы Аякөз Қылышбаева және «Үздік жас волонтер» номинациясымен Шиелі «Біз біргеміз» қайырымдылық қорының жетекшісі Жасұлан Рысбек марапатталды.Жалынды жастарға қаржылай сыйақы, сертификат, диплом және статуэтка табысталды.&nbsp;

Шиелі: Жаңа леп, жаңа толқын

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Нұржан Кенжебеков – Шиелі ауданы, Алмалы ауылының тұрғыны. Жұмысына тиянақты, ісіне мығым, жауапкершілігі мол, өз ісін адал атқаратын кәсіпкер. Ол төрт ай бұрын кір сабын шығаратын шағын кәсіп бастаған. Күнделікті қолданыстағы кір сабынның жасау әдісі қандай? Және сабын бизнесін бастау идеясы қалай келгені туралы Нұржанның өзінен сұрап білген едік.«Шах сабыны» қалай пайда болды?Негізгі мамандығым – инженер-механик. Бала кезімнен бірнеше істі қатар алып жүргеннен кейін, бұл кәсіпті бастау қиын болмады. Жалпы қазақ «көз – қорқақ, қол – батыр» дейді емес пе? Сол себепті сабын шығаруды қолға алдым. Ең алғаш сабын жасау техникасын қазалылық кәсіпкер Руслан Бөлекбаевтан үйрене бастадым. Тек теориялық тұрғыда ғана емес, тәжірибе жүзінде де іске асырып көргенмін. Соның нәтижесінде осы кәсіпті бастап, тәуекел жасадым. Кейін балаларымыз да бізге көмектесе бастады. Отбасымызбен жеке кәсібіміз болғанын қаладық. Мұрадан мұраға жалғасады деген мақсатпен, кенже ұлымның атымен «Шах сабыны» деп қойдық.Экологиялық таза өнімСабынның құрамы 100 пайыз экологиялық таза өнімдерден тұрады. Қасиеттері де жоғары. Былайша айтқанда, тері ауруларын, майлы беттерге пайдалы. Безеуді де кетіреді. Кәсіпкердің айтуынша, ешбір химиялық қоспа жоқ. Бастысы – табиғи таза өнім, сапасы жоғары. Тіпті суға да ерімейді. Қолданғанда жақсы көпіреді. Құрамының басым бөлігі тоқ май, күнбағыс майдың қалдығы және каустик содасынан жасалады.Қазіргі таңда 150, 200, 300 грамдық сабыннан тәулігіне 1000, 1500 дана шығарылады. Сабынның бағасы да тұрғындар үшін әлдеқайда қолжетімді.&nbsp;Сабын бағасы – 80, 150, 250 теңгеден сатылады. Ал сұранысына келер болсақ, бүгінде тек Алмалы ауылы ғана емес, Шиелінің түкпір-түкпірінен кең көлемді тапсырыстар түсіп жатыр.Бизнес бірден жүріп кетпейдіШынында да, бастаған бизнес бірден жүріп кетпейді. Кәсіп ашу табандылықты қажет етеді. Ешқандай қиындыққа мойымай, еңбекқорлықпен еңбек етіп келемін. Алғашқыда сабын жасауда қиыншылықтар кездесті. Мәселен, қоспалардың дұрыс қосылмай қалған кездері болды. Және шыққан сабынның сапасын дұрыс қадағаламай, қателік жіберген сәттерді айта кету керек. Бірақ, біз оған мойымадық. Бүгінде әр нәрсені бақылап, дұрыстап істеп, цехтағы жұмыс қызу жүргізілуде.Болашаққа сенімді қадамКелешекте бұл кәсіпті кеңейткіміз келеді. Бүгінде цехтағы жұмыс қызу жүргізілуде. Мақсатымыз – айқын, міндетіміз – зор. Алдағы уақытта қол жууға, кілем және ыдыс аяқ жууға арналған сұйық сабындар шығару ойда бар. Сондай-ақ арнайы үлкен аумақты ғимарат салсам, нұр үстіне нұр болар еді. Тапқан табысымыз адал, балаларымыздың қажеттіліктеріне жетеді. Басты мақсатымыз – ауылдың, ауданның атын шығарып, «Шах сабыны» өніміне сұранысты арттыру

Шиеліде «шах сабыны» шығады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> «Жарыс кезінде көптеген қызыққа кезігесің. Мәселен, ойынның уақыты көп болған кезде, біздің үстелімізге ойыншылар келіп қарап тұратын кездер болады. Сонда қатты қобалжып, жан-жағыма алаңдай бастаймын. Бірақ оны білдіртпеймін. Мұндай сәтте ұтысқа мотивация болып, жеңілмеуге тырысамын. Ең ұзақ ойын – 6 жарым сағатқа созылған» деп бастады әңгіменің басын, жас шахматшы Нұрдәулет Таңатов.Анасының айтуынша, баласы өте ерекше бала болып туылған. Ол 6 жасынан бастап шахмат ойынына қызыққан.<blockquote>– 2012 жылдың қыс мезгілі болатын. Ол кез әлі есімде. Бірде мектепте балалар, ағайлар шахмат ойнап отырды. Шахматқа қатты қызықтым ба, менде дәл осылай ойнағым келіп кетті. Үйге бардым да, әпкем Сандуғаштан шахмат жайлы мағлұматтар сұрап алдым. Ол маған шахматтың әдіс-тәсілдерін, бағытын үйретті. Сол мезеттен бастап, шахматпен дос бола бастадым. Оны дамыту үшін аудандық үйірмелерге барып, ағайларымнан дәрістер алып, ойнап жүретінмін, – деді кейіпкеріміз.</blockquote>Бүгінде ол Қызылордадағы С.Толыбеков атындағы №3 IT мектеп-лицейінің 11 сынып оқушысы. Шиелінің ғана емес, Сыр елінің мақтанышына айналып жүрген жас өрендердің бірі. Оның алғаш жетістіктерінің бірі – Жеңістің 70 жылдығына орай өткізілген аудандық біріншілікте I орынды жеңіп алған мадақтамасы еді. Талабының арқасында аудандық, облыстық, республикалық, халықаралық дәрежеде үздік атанып жүр.Қазіргі таңда спортшының қоржыны медальдарға толы. Оның айтуынша, шахмат мансабындағы ең үлкен жетістігі – Astana Open 2019 халықаралық шахмат фестиваліндегі қола медалі. Бұл жарыста Швейция, Бельгия, Беларусь, Моңғолия және басқа да елдердің 628 спортшысымен бақ сынасты. Ол үшін жаңа қабілетін ашуға көмектескен ойындардың бірі болған көрінеді.Бұдан бөлек, Павлодар қаласында өткен шахматтан халықаралық жарыстан жүлделі II орынды жеңіп алды. Турнирге 7 елден, барлығы 200-ге жуық ойыншы қатысты. Осындай кіл мықтылар қатысқан үлкен байқауларды топ жарып жүрген жастарды қалайша қолдамасқа?!Сұхбат барысында Нұрдәулетті басқа қырынан таныдық.<blockquote>– Мен бос уақытымда шахмат, дойбы, волейбол, футбол ойнағанды жақсы көремін. Сондай-ақ ата-анама, бауырларыма тамақ істеп бергенді ұнатамын, – деді ол.</blockquote>Иә, Нұрдәулет өзгеше бала. Кейде қонақтарға дастархан жасап, оларды қонақ ететін көрінеді. Мешітке барып, садақа беріп, үлкендерге көмек қолын созады. Сабақтан тыс уақытта кітапханаға барып, мақал-мәтел, нақыл сөздер жазылған кітаптарды алып оқиды. Әр түрлі елдердің астанасын, мәдениеті мен тыныс-тіршілігін жақсы біледі екен. Оның бір ерекшелігі, аспаздық өнерінде. Тағам дайындап, тәтті бәліштерді дайындауды ұнататын кейіпкеріміздің тағы бір арманы – аспаз болу. Мейрамхана ашып, адамдарға қуаныш сыйлағысы келетіндігін айтты.Нақты мақсаты – үздік білім алып, шахмат спортынан үлкен белестерге жету. Ол Қазақстандық шахматшы, гроссмейстер Ринат Жұмабаевты үлгі тұтады. Ал шетел мемлекеттерінен норвегиялық гроссмейстер, шахматтан әлем чемпионы Магнус Карлсеннің ойындарын, жаңалықтарын үзбей көреді.<blockquote>– Шахмат – бұл менің өмірім. Ол маған қиындықтарды жеңуіме, есепті тез шығаруыма, алға қарай қадам басуыма көп көмектеседі, – деді арманшыл жігіт.</blockquote>

Нұрдәулет Таңатов: Ең ұзақ ойын алты жарым сағатқа созылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Кітап – адамзат баласының баға жетпес байлығы. Ғылымның қайнар бұлағы. Шығыс ойшылы Әлішер Науаи «Кітап – ақылына ақы сұрамайтын алтын қазына» десе, Л.Толстой «Жақсы кітап оқу ақылды адаммен сырласқанмен бірдей» деген. Ал Абай атамыз «Танымның бар тамашасы кітапта, оған қол жеткізу үшін кітап оқудан жалықпа, артық ғылым кітапта, ерінбей оқып көруге» деп насихаттайды. Алайда соңғы уақытта жастарымыз кітап оқудан шетте қалып, қол үзіп бара жатқаны рас.&nbsp;Осы орайда 2020 жылдан бастап Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың тапсырмасы аясында ҚР Білім және ғылым министрлігі орта білім саласында «Оқуға құштар мектеп» жобасын қолға алған болатын. Ал былтыр аталған жобаға үлес қосу және оқушылар мен мұғалімдер арасында кітап оқу мәдениетін насихаттау мақсатында А.Байтұрсынұлы атындағы білім академиясының ұйымдастыруымен елімізде «Үздік оқырман» мұғалімдер байқауы өтті. 3 мың ұстаз қатысқан республикалық байқауға Жалағаш ауданының абыройын арқалап З.Жарқынбаев атындағы №202 орта мектептің орыс тілі және әдебиеті пәнінің мұғалімі Алтынай Медеуова қатысқан.&nbsp;– Кітап оқуға деген құштарлығым бала кезден пайда болды. Алдымдағы аға-апаларыма қарап, 3 жасымда әліппені оқып, 5 жасымда «Балдырған», «Парасат», «Ақжелкен» деген журналдарды оқитынмын. Кейін ертегі, әдеби кітаптар оқи бастадым. Негізі үйде анам кітапты жиі оқиды. Кітаптар жинақталған арнайы сөресі болатын. Бірде сол сөреден «Абай жолы» романының І және ІІ томын көріп оқымақшы болғанда анам «саған бұл шығарманы оқуға әлі ерте, кейін оқисың» деп бермей қойды. Ол кезде мен небәрі 3-ші сынып оқитынмын. Анамның қарсы болғанына қарамастан шығармаға деген қызығушылығым арта түсті. Содан бірде анамның рұқсатымен кітапты қолыма алып, жалықпастан 3 күн бойы шығарманың алғашқы томын оқып бітірдім. Біздің бала кезімізде қазіргідей кітап қолжетімді емес еді. Сондықтан болар, кейде кітапты ұрлап оқитынбыз. Мәселен, бірде көршімнің үйінің терезесінің алдынан Ә.Нұрпейісовтың «Қан мен тер» романын көріп қалдым. Сұрасам бермей қояр деген оймен, күртешемнің ішіне тығып алып, ұрлап шыққаным есімде. Үйге барып оқып болған соң көршімнен кешірім сұрап, кітабын табыстағанмын, – дейді Алтынай Мансұрқызы.&nbsp;Байқауға қатысушылар ІІ кезең бойынша сынға түскен. І кезеңде олар 2023 жылдың қаңтар мен сәуір аралығында ұйымдастырушылар тарапынан іріктелген 5 кітапты оқып, 15 сәуір күні онлайн формат арқылы тікелей эфирде сұраққа жауап берген. Мәселен, олар Д.Исабековтің «Гауһар тас» повесін, Ш.Мұртазаның «Ай мен Айша» романын, Ә.Нұршайықовтың «Ақиқат пен аңыз» романын, И.Тургеновтың «Әкелер мен балалар» романын, және Ш.Айтматовтың «Қош бол, Гүлсары!» повестін оқыған. Қатысушыларға әр кітаптан 2 сұрақ беріліп, әр сұраққа кемі 200 сөзден тұратын эссе арқылы жауап берген. &nbsp;ІІ кезең мамыр мен қазан айы аралығында өткен. Бұл кезеңде қатысушылар Б.Соқпақбаевтың «Балалық шаққа саяхат» повестін, М.Әуезовтың «Қилы заман» атты тарихи повестін, Б.Майлиннің «Күлпәш» повестін, А.Сент-Экзюперидің «Кішкентай шахзада» атты ертегі-повестін, және О.Бальзактың «Жергілікті дәрігер» романын оқыған.&nbsp;– Осы байқауда маған оқуға ауыр болған Мұхтар Әуезовтың «Қилы заман» атты тарихи повесті.&nbsp;Аты айтып тұрғандай, ол тарихи повесть болғандықтан тілі ауырлау әрі түсініп оқу қиын болды. Ал ерекше әсер сыйлаған Шерхан Мұртазаның шоқтығы биік туындыларының бірі – «Ай мен Айша» романы. Шығармада Айшаның күнделікті күйбең тірлігі арқылы сол замандағы қасіретті, қиындықты, әділетсіздікті көресіз. Ол кезде тұрмыстық заттарға деген тапшылық көп болған ғой. Отты тұтататын күкірт болмағасын тұтанған оттың шоғын өшірмей келесі күнге дейін сақтаған. Бір күні алай-дүлей боран болған кезде үйінде шоқ өшіп қалып, анасы баласын көрші ауылдан шоқ әкелуге жұмсайды. Әлгі бала бір үйден кішкене бір шоқты сұрап алып, оны шелектің ішіне салып өшірмей үйіне әкеліп тұтатқан екен. Осы романдағы әр оқиға маған ерекше әсер сыйлады, – дейді ол.Бір жылға созылған байқау нәтижесінде 3 мың қатысушының арасынан 50 ұстаз «Үздік оқырман» деп танылған. Айта кетейік, мақаламызға арқау болған кейіпкеріміз осы байқауда 335 балл жинап ІІ орынға ие болды. Сондай-ақ ол 300 мың теңге қаржылай сыйақы иеленген. 12 қатысушы ІІІ орын иеленіп, 100 мың теңге, 6 қатысушы ІІ орын иеленіп, 300 мың теңге, 2 қатысушы І орынға лайық деп танылып, 400 мың теңге сыйақыны жеңіп алған. Мұнан бөлек 30 қатысушыға ынталандыру сыйлығы мен 60 мың теңге көлемінде қаржылай сыйақы табысталған.Жеңімпаздар қорытынды кезеңде кітап оқу мәдениетіне қатысты шеберлік сағаттар мен семинарларға қатысып, ұлттық кітапханамен танысты. Қазақтың &nbsp;ұлы ақыны Абай Құнанбаев өз білімін жетілдіріп, көп кітап оқуының арқасында бірнеше тілді еркін меңгерген. Кейіпкеріміздің айтуынша, кітап оқудың ерте-кеші жоқ. «Тек оны қолға алып, парақтап оқу қажет» дейді. Кітап жас ұрпақтың рухани байлығы мен ой-өрісін дамытудағы тәрбие құрал екенін естен шығармағанымыз жөн.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Қоғам