<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қармақшы ауданы Жосалы ауылдық округінде 10 шаруа қожалық жұмыс істейді. Шаруа қожалықтар күріш егумен қатар көкөніс, бақша дақылдарын егеді және мал өсірумен шұғылданады.&nbsp;Үй шаруашылықтарында 25 гектарға бақша, 5 гектарға көкөніс, 10 гектарға картоп егілді. көкөніс, бақша дақылдарын еккен 52 үйге бақшалық жер «Дәуіт» шаруа қожалығы арқылы дайындалып, берілді. Округтегі шаруақожалықтары бойынша 170 гектарға күріш, 55 гектарға мақсары, 70 гектарға бақша, 22 гектарға көкөніс, 18 гектарға картоп егілді. 2023 жылғы жағдай бойынша мүйізді ірі қара малы – 825 бас, қой -459 бас, ешкі – 617 бас, жылқы – 191 бас болып саналды. Барлық 93 отбасының 66 отбасы мал ұстайды. Барлық құс саны – 345 дана.&nbsp;Ауылдық округтегі шағын және орта кәсіпкерлік саласының дамуына тоқталсақ. Жосалы ауылдық округі, Төребай би ауылы бойынша халық саны – 465, Тіркелген кәсіпкерлер саны – 39. Жалпы халық санына шаққандағы кәсіпкерлердің үлесі – 8,3 пайызды құрайды. Жұмыс жасап тұрған кәсіпкерлік субъектілерінің саны – 33. Жұмыс жасап тұрған кәсіпкерлер үлесі – 84,7 пайыз.<blockquote>– Өткен жылы Ұлттық жоба» бағдарламасы шеңберінде «Іскер» бағдарламасы бойынша 2 ауыл тұрғыны несие алып, өз кәсіптерін бастады. Атап айтқанда, Гаухар Әбдікәрімова. «Мүйізді ірі қара өсіру» жобасы бойынша «Өңірлік инвестиция орталығынан» (РИЦ) 4 000 000 теңге несие алып, кәсібін бастап кетті. Нағашыбай Өтемұратов. «Мүйізді ірі қара» өсіру» жобасы бойынша «Өңірлік инвестиция орталығынан» (РИЦ) 2 500 000 теңге несие алып, кәсібін дөңгелентіп жатыр.«Ұлттық жоба» бағдарламасы бойынша 2023 жылға 2 адамға грант алып беру жоспары қойылды. Жоспар толығымен орындалып 2 адам грант жеңімпазы болды. Атап айтқанда Амангелді Өтемұратов (көпбалалы, жәрдемақы алушы) «Мүйізді ірі қара өсіру» жобасымен 1 380 000 теңге алып, кәсібін бастады. Рахым Есетов (көпбалалы, жәрдемақы алушы) «Тоғанда балық өсіру» жобасымен 1 380 000 теңге алып, кәсібін бастады.Қаржы және салық саласына келсек, ауылдық округ бойынша жеке тұлғалардың мүлік, жер, көлік салықтары &nbsp;ауылдық округ әкімі аппаратының дербес қолма-қол есеп айырысу шотына түсіріледі. 2023 жылғы салық түсімдері жер салығы бойынша – 21мың теңге, мүлік салығы бойынша – 59 мың теңге, көлік салығы бойынша - 900 мың теңге, табыс салығы – 463 мың, заңды көлік салығы – 98 мың теңге, жер учаскелерін пайдаланғаны үшін төлем-3500 теңге, коммуналдық мүлікті жалға беру – 168мың теңге,бірыңғай жер салығы – 10 мың, мемлекет меншігіндегі мүлікті сатудан түсетін түсім – 246 мың теңге, жыл көлемінде барлығы – 1 млн 968 мың 500 теңге жоспарланып, ол толығымен жиналды,– дейді ауыл әкімі Владимир Жақсылықұлы. .&nbsp;</blockquote>Білім беру саласы бойынша аылдағы 200 орындық №199 орта мектеп 2006 жылы пайдалануға берілген. Онда қазіргі уақытта 89 бала білім алуда. 2022-2023 оқу жылында 11 сыныпты 3 оқушы бітіріп, одан 2 оқушы ҰБТ-ға қатысып, мемлекеттік грант иегері болды. Жалпы орташа балл – 79,5 құрады. Мектепте 26 мамыр-17 маусым аралығында «Жазғы мектеп» жұмыс жасап, онда 40 оқушы демалса, сыртқы лагерлерге 10 оөушы жіберілді. Мектеп бойынша анықталған әлеуметтік көмекті қажет ететін 31 оқушыға түрлі әлеуметтік көмектер берілсе, 1-4 сыныптар аралығындағы 38 оқушыыстық тамақпен қамтылды.Жаңа үлгідегі №15 «Ақ көгершін» бөбекжай-бақшасы 2018 жылы салынып пайдалануға берілген, ондағы «Жұлдыз» ересектер тобында 25 бала, «Балапан» кіші тобында 20 бала, барлығы 45 бала қамтылған. Бөбекжай - бақшадағы 25,75 &nbsp;штаттық жүктемеде 9 педагогикалық, 18 техникалық қызметкер жұмыс жасайды.Ауылдық клубта барлығы 35 іс-шара өткізілді. 7 үйірме,1үгіт бригада жұмыс жасайды. Ән, би, әзіл-сықақ, мәдени үгіт бригадасы барлығы 10 мүше тартылған.&nbsp;Жастардың бос уақытын тиімді пайдалану және бұқаралық спортты дамыту мақсатында № 199 орта мектептің спорт залында волейбол, теннис спорт түрлерімен &nbsp;шұғылдануларына толықтай жағдай жасалған. Ауылдан шыққан спортшылар да аудандық турнирлерден жүлдегер атануда.Құрылыс жөндеу және абаттандыру жұмыстары бойынша өткен жылы инфрақұрылым бойынша 9 млн 436 мың 210 теңгенің балалар ойын және спорт алаңы салынды. Мердігер «Энергиянұр» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі. «Жеңіс көшесіне күрделі жөндеу жұмысын жүргізу», «Жеңіс көшесіне светодиодты жарық шамдарын орнату», Пахреддин Байшораұлы көшесін жарықтандыру және қиылыс 1 көшені жарықтандыруға жоба сметалық құжаттарын жасатуға қаржы бөлініп, аталған жұмыстардың жоба сметалық құжаттары жасалды.<blockquote>Жұмыссыздықты азайту бағытында атқарылған нақты жұмыстар жетерлік. Өткен жылы «Ұлттық жоба» аясында елді мекенде қоғамдық &nbsp;жұмысқа 30 адам, жастар тәжірибесіне 3 адам, әлеуметтік жұмыс 1 адам, Күміс жас жобасы бойынша 2 адам қабылданды. Сондай-ақ шаруа қожалықтарда маусымдық жұмысқа қоғамдық негізде 10 жұмыссыз ретінде тіркелген адам қамтылды.Биылғы жылы ауылдық округте бірнеше жоба қолға алынғалы жатыр. Соның ішінде көшелерге жөндеу жұмыстарын басты назарға алып отырмыз. Жоба сметалық құжаттары дайын болған Жеңіс көшесіне орташа жөндеу жұмыстарын жүргізу жұмыс құны 84 млн 989 мың теңге бөлініп отыр. Сонымен қатар Пахреддин Байшораұлы көшесіне заманауи үлгідегі светодиодты жарық шамдар орнату жұмыс құны 30 млн 985 мың теңге, Жеңіс көшесін жарықтандыру жұмыс құны 26 млн 998 мың 842 теңге, 2 қиық көшеге жарық шамдар орнату жұмыс құны 52 млн 137 мың 888 теңге атқарылады деп жоспарлануда, – дейді ауыл әкімі.</blockquote>

«Ұлттық жоба»: Жосалы ауылдық округіндегі 30 тұрғын жұмыспен қамтылды 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Көпшілікті толғандыратын мәселе бар. Аудандағы жастардың жайы қалай? Олар қандай жұмыспен айналысуда? Сауалға жауап іздеп Жастар ресурстық орталығына ат басын тіредік. Нәтиже де көңіл қуантады.2017 жылдан бастан «Шиелі аудандық Жастар ресурстық орталығы» коммуналдық мемлекеттік мекемесі құрылып, бүгінде орталықты Ержан Әбдешев басшылық етеді.Аудан бойынша 14-35 жас аралығында – 25 442 жасты құраса, оның ішінде кент жастары – 11 836, ауыл жастары – 13 606. Жастар аудан халқының 30,2 пайызын құрап отыр.<blockquote>– Аудандық Жастар ресурстық орталығының ұйымдастыруымен биылғы 9 айдың қорытындысы бойынша әртүрлі бағытта 104 шара ұйымдастырылған. Қазіргі уақытта әртүрлі бағыттар бойынша жастарға жан-жақты кеңес беру, сонымен қоса волонтерлік жұмыстарды қалыптастырамыз. Жастардың бос уақыттарын тиімді өткізу бойынша да әртүрлі іс-шаралар тұрақты түрде ұйымдастырылып келеді. Ендігі мақсатымыз – аудан жастарын еңбекке баулып, патриотыққа тәрбиелеу. Сондай-ақ жас отбасыларға өнегелі отбасыларды дәріптеп, сыйластықты қалыптастыруға бағытталған шаралар жүргізіліп отырады, – дейді орталық директоры.</blockquote>Елдің ертеңіне айналып, жауапкершіліктің ауыр жүгін арқалаған жастар Шиелі ауданында да назардан тыс қалған емес. Әсіресе, жас кәсіпкерлерді қолдау мақсатында бірнеше шара ұйымдастырылды. Атап өтер болсақ, аудан бойынша тіркелген кәсіпкерлер саны – 7071 құрап отыр. Оның ішінде жас кәсіпкерлер 14 пен 35 жас аралығында – 1800.Жастар қашанда қоғамның қозғаушы күші. Олар өзіндік ерік-жігеріменғтың идеясымен болашақтың тұтқасы болып келеді. Осы тұста ерікті түрде көмек көрсететін жастарды айтқымыз келіп отыр. Өкінішке қарай, аудан бойынша волонтерлық ресми топ тіркелмеген. Бірақ та, ресми емес, ерікті жастар жалғыз басты қарттарға, тұрмысы төмен отбасыларға көмек көрсетіп жүр. Олардың бірі – Назерке Сырлыбай. «Таза ауа», «таза like» акцияларының жетекшісі. Ол әлеуметтік жағдайы төмен, өмірлік қиындықтарға тап болған тұрғындарға материалдық және қаржылай 310 отбасыға көмек қолын созды. Әлеуметтік желіде белсенді, 176 мың оқырманы бар. Бес жылдан бері волонтерлік салада үздіксіз қызмет етіп келеді. Сонымен қатар Азамат Қалиды да ерекше ата өтуімізге болады. 2018 жылдан бері аудандық белсенді жастар қатарында еріктілер тобында. 2020 жылдың қыркүйек айында аудандық «Үздік волонтерлар» сайысына қатысып, «Үздік волонтер – 2022» номинациясының жеңімпазы. Тағы бір ерекшелік, «Biz Birgemiz» ұйымы. Қарияларға, тұрмысы төмен отбасыларға материалдық және арнаулы әлеуметтік қызмет түрлерімен айналысады. Жетекшісі – Жасұлан Рысбек. Құрамында – 30 ерікті жас бар.Жастар арасындағы тәртіп те тұрақты түрде бақылануда. Құқықбұзушылықтың алдын алу мақсатында қоғамдық даму бөлімінің «Жастар ресурстық орталығы» КММ-сі, ҮЕҰ-нің мүшелері, жергілікті полиция қызметкерлері бірлескен топ құрылып, аудан орталығындағы жастар көп шоғырланатын орындарда, түнгі клубтар мен ойын-сауық орталықтарында 40 түнгі рейд жұмыстары жүргізілді.Орталық мамандардың айтуынша, аудан бойынша «Отбасының цифрлық картасында» анықталған NEET санатындағы жастарды мемлекеттік қолдау шараларымен жұмысқа орналастыру, қайта оқыту, кәсібін ашуға грант немесе кредит беру жұмыстарын жүргізу үшін NEET санатындағы 1029 жастардың тізімі келді. Кейіннен тізімдегі 35 жастан асқан азаматтарды алынып, Шиелі ауданы бойынша NEET санатындағы жастардың сандық көрсеткіші 968-ге қысқарды.Бағдарламалар аясында да үздіксіз жұмыс істеп келеді. Мәселен, ақылы қоғамдық жұмысқа келетін болсақ, 150 жас жұмысқа тартылып еңбек етуде. Ал «Жастар тәжірибесі» арқылы 390 жасқа 12 ай мерзімге мамандықтарына сәйкес мекемелерге жолдама тарту жұмыстары жүргізілуде. «Дипломмен ауылға» жобасы бойынша ауданға 5 175 000 теңгеден 80 маманға 414 млн теңге қаржы бөлінді. Аталған 80 маманның 54 маманына әлеуметтік қолдау шаралары ұсынылып, қалған 26 маманға тұрғын үй сатып алу үшін бюджеттік несие ұсыну жұмыстары жасалуда.Ендеше, аудандағы орталықтың жүйелі жұмысын кеңірек талдадық деген ойдамыз. Еліміздің болашағы жастар еншісінде екенін ескерсек, сол жастардың сапалы білім алып, тәрбиелі, парасатты азамат болып қалыптасуына қоғамның да ықпалы зор екені анық.&nbsp;

Шиелі жастары қандай жаңашылдыққа құмар?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Оқушылардың бос уақытын тиімді пайдаланып, қабілет-қарымын, ой-өрісін шыңдау – бүгінгі күннің өзекті мәселесі. Жастарды ғылымға бейімдеу басты талабымыз. Осы бағытты негізге алған №45 «Ақ Орда» мектеп – гимназиясындағы робототехника үйірмесі. Жетекшісі – Мадина Тоқсейітова.Робототехника пәнінен тереңдетілген курс 2019 жылдан бастап жұмыс істеп келеді. Қазіргі заманауи жабдықтармен жабдықталған. Оқушылар аталған курс аясында жаратылыстану-ғылыми бағыттағы математика, физика, информатика және тағы басқа пәндер бойынша робот техникасы, инженерлік дизайн және технология негіздерін зерттейді. Сондай-ақ олар 2 немесе 3 адамнан тұратын топта болып, күрделі роботтарды жинақтайды.<blockquote>– Робототехника кабинеті LEGO mindstorms EV 3 жинақтармен жабдықталған. Оның ішіндегі бөлшектер майда детальдары. Балалардың ойлау қабілетін, қолдың моторикасын дамытады. Үйірмеге 14-15 (8-9 сынып) жас аралығында оқушылар қатысады. Мұнда олар роботтардың бастапқысынан, күрделісіне дейін жасап шығады. Құрылымын үйренеді, – дейді информатика пәнінің мұғалімі М.Жорабайқызы.</blockquote>Жас өрендердің технологияға деген қызығушылығы көңіл қуантты. Шыны керек, техника құрастыру оңай емес. Сырттан қарағанда ойыншық құрастырғандай көрінуі мүмкін. Алайда оның тілі, жүйесі қызық дүние. Оған уақыт, біліктілік, білім, ерік-жігер қажет. Робототехника үйірмесінде қатысушылар математика, физика, геометрия және информатика пәніндегі теориялық білімдерін тәжірибе жүзінде шыңдайды. Сонымен қатар алған білімдерін топтық және жобалық тапсырмалар кезінде қолданады.Гимназияның оқушылары түрлі деңгейде аудандық, облыстық жарыстарға қатысып, жүлделі орындарды алып жүр. Атап айтсақ, «Robo Shieli» аудандық іріктеу кезеңінде «Сумо» категориясымен жоғарғы көрсеткіші үшін Самат Бекмырзаев I дәрежелі дипломмен, «Robo Fest-Orda» аудандық фестивалінің «Робо Арқан тартыс» номинациясымен Азамат Мұстафин II орын иеленген. Сонымен қатар «Жас өнертапқыштар» атты инновациялық идеялардың аудандық байқауында «Ауыл шаруашылық техникалар мен жабдықтар саласындағы техникалық құрастыру» бойынша үздік жоба көрсеткен Нұртас Өскенбек пен Саят Шатланбекұлын ерекше айтып өтейік. Екеуіде бірінші, екінші дәрежелі орындармен марапатталып, үлкен жетістікке жеткен.Әр бала өз қиялындағы еркін тақырыпта роботын қағазға түсіреді. Әрмен қарай оның бөлшектерін құрап, бағдарламасын дайындайды. Арнайы бағыттайтын датчиктері болады. Мысалы, бірі түсті ажыратып, екіншісі кедергіні салыстырса, үшіншісі бөлменің температурасын тексереді. Тек құрастырып қоймайды. Компьютер арқылы бағдарлама жазады. Бұл процестердің барлығы баланы шыдамдылық пен төзімділікке үйретеді.Түйін: Адамның қолы жетпеген жерге ойы жетеді дегендей, мұның дәлелі – бүгінгі заманауи робот техникалар. Сондықтан жастарымызды осындай жаңашылдыққа үйрету арқылы біз келешектің негізін қалыптастыра аламыз.

Мадина Тоқсейітова: Роботехника – баланың ойлау қабілетін дамытады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> «Жас келсе, іске» демекші, ерік-жігердің барында ел дамуына еңбек ету қажет. Дәл солай ауданның өсіп-өркендеуіне сүбелі үлес қосып, жаңа көзқарасты қалыптастырып жүрген кәсіпкерді ерекше айтып кетейік.Тұрсынбай датқа ауылының тұрғыны – Феруза Күншығарова тамыз айынан бастап әр түрлі пішіннен құралған иіс сабын шығаруды қолға алды. Айтуынша, қызығушылықпен басталған кәсібі бүгінде нәсібіне айналып отыр. Кейіпкеріміз тек ғана иіс сабын ғана емес, кір сабынды да жасайды. Алғашқыда өнімнің жасалу жолын жолдасы – Абзал Бегманов үйреткен көрінеді. Кәсіп бастағанда кезде жақындарыңның қолдауы зор екенін жеткізді.Сонымен қатар ол иіс сабын шығару үшін жан-жақтан ақпараттар алып, ізденеді. Қосындыларын тауып, жаңа құрам ойлап табуға тырысады. Сабынның ерекшелігі – түрлі пішінінде. Онда хош иістендіргіштер мен бояғыш заттар қосылған. Бұлар кішкентай балаларға әсер етпейді және зияны жоқ. Аллергия да тудырмайды.<blockquote>– Табиғи өнім болған соң, өте жақсы көпіреді. Әрқайсысы әр түрлі грамына қарай бағасы өзгереді. Иіс сабынды енді ғана үйреніп жүргеннен кейін, айтарлықтай табыс таба алмадым. Әйтсе де, құрбы-құрдастарыма, достарыма сыйлық ретінде апарып беремін. Бастапқыда ешкі сүті қосылған сабын негіздерін қосатынмын. Бұл мен үшін қымбаттау болды. Әрмен қарай, пальма, какос майымен бар табиғи өнім қоспаларымен жасап көрдім. Өте ерекше шықты. Қазіргі таңда осы қосындылармен жұмыс істеп жүрмін, – дейді кәсіпкер.</blockquote>Жалпы айтқанда сабын шығару қиын емес. Тек әдіс-тәсілдерін білсең болғаны. Теориядан бұрын, тәжірибені көп қажет етеді. Иіс сабындарды жасау үшін әрбір қоспаны дұрыс ерітіп қосу қажет. Сонда ғана өнім сәтті әрі әдемі болып шығады.Ферузаның сабын шығаратын бөлек цехы жоқ. Әзірге кәсібін үйінің ауласында-ақ дөңгелетуде. Ерекше кәсіпті қолға алған 33 жасар келіншектің бұл ісі «Бірдеңе істеу керек еді...» деп жүре беретін кейбір жандарға үлгі десек қателеспейміз.&nbsp;

Сабын жасап кәсіп ашқан – Феруза

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Шиелі ауданының жас кәсіпкері Бибінұр Муталипова «Соль+»&nbsp; тұзды ем орталығын ашып, тұрғындарға табиғи емдік қызметтер көрсетуде. Тұзды бөлменің жалпы аумағы – 150 шаршы метр, сыйымдылығы – 10 адамды құрайды.&nbsp; Ендеше&nbsp; дертке шипа тұзды ем орталығымен кеңірек танысайық.Тұзды ем бөлмесі ыңғайлы арқалы орындықтармен, жарықпен және баян әуенмен жабдықталған. Арнайы аппараттан тазартылған, өңделген тұз ауаға тарайды. Емдік тұз Қызылордадан алынады. Адам 40 минут ем алу арқылы тұзды ағзасына сіңіреді. Бұл ем қатарынан 10 күн алынуы керек. Отбасымен де бірге келіп, ем алуға болады. Кәсіпкердің айтуынша, ауыл бағдарламасы бойынша 8,6 млн теңге жеңілдетілген несие алып кәсібін ашқан.– Орталықтың ішінде барлық гигиеналық талаптар сақталған. Иммунитетті көтеру үшін 10 күн ем алады. Ал егер аурудың асқынған түрі болса, онда курс мерзімі 15-20 күнге дейін созылуы мүмкін, – дейді кәсіп иесі.Табиғи емдік қызметтер көрсетілетін орталық экологиялық аймақта орналасқан аудан жұртшылығы үшін пайдасы зор. Әсіресе, түрлі ауруларға шалдығып, антибиотиктерді қабылдап, иммунитеті әлсіреген жандарға көмегі көп. Ешқандай дәрі-дәрмексіз табиғи ем-домды осы жерден алуға болады.Жас кәсіпкердің анасымен тілдескенімізде орталық қалай ашылғанын айтып берді.– Аймақта ауа таза емес екені белгілі. Соның салдарынан бронхит ауруына шалдыққандар көп. Өзім анамын. Балаларым жөтеліп, ауырғанда қатты алаңдап кетемін. Сөйтіп, отбасымызбен ақылдасып осындай адам ағзасына пайдалы жоба дайындайық деп шешім қабылдаған едік. Кәсіпті 2023 жылдың 10 желтоқсанында бастадық. Расында, тұзды ем орталығын басқа қаладан іздеп баратын едік. Бүгінде кәсібіміз нәсібімізге жарап тұр, – деді Индира Жантуреева.&nbsp;Тұзды бөлменің емдік қасиеті бұрыннан белгілі емес пе? Бронхит, жүрек аурулары, невроз, демікпе және аллергия сынды ауруларға мың шипа. Сондай-ақ тыныс жолдарын микробтардан қорғайды. Айта кетейік, тұз иодталмаған және&nbsp; 2,5 тоннаны құрайды.Емдік қызметтерді алу ересектер үшін – 1000 теңге. Балаларға – 500 теңге. Бұл негізгі бағасы. Дәл қазір орталықта жеңілдік жүріп жатыр. Ашып айтсақ, ересектерге – 500 теңге, ал 3-12 жасқа дейінгі балаларға тегін қызметтер көрсетілуде. Көп балалы аналар мен зейнеткерлерге де &nbsp;жеңілдіктер қарастырылған. Сонымен қатар мұнда массаж қызметін көрсететін жұмысшы да бар. Кәсіпкер болашақта бұл жобаны әрі қарай дамытқысы келетінін айтты. Оның мақсаты – аудан тұрғындарына өзге облыстарға бармай-ақ,&nbsp; ауданнан қолжетімді бағада ем алуға мүмкіндік жасау.

Шиеліде тұзды бөлме ашылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазіргі таңда ауыл шаруашылығы мен кәсіпкерлік салаларын дамыту жағынан жасалып жатқан игі істер жетерлік. Әйтсе де, «әттеген-айы» да бар. Мәселен, жеңіл өнеркәсіп түзелуі тиіс көштің тізімінде тұрған кәсіп болуы тиіс еді. Дегенмен ұмытылып қалды ма, әлде бұл тақырыпты ешкім қозғағысы келмей ме, әйтеуір ауыз толтырып айтарлықтай өзгеріс байқалмайды. Сіз мұны айтасыз, жеңіл өнеркәсіптің түріне жататын тері және жүнді пайдаға асыруға кәсіпкерлер неге құлықты емес?Кезінде ата-бабаларымыз бүкіл киім-кешегін, ыдысаяқтары мен күнделікті қолданатын құрал-жабдықтарының біршамасын төрт-түліктің терісінен жасаған. Ал қазір ше? Малды сояды, етін жеп алып, мәз болып, терісін сыпырып, қоқысқа лақтыра саламыз. Есесіне сол теріден жасалатын небір құнды дүниелерді шетелден жүз мыңдаған теңгеге сатып алып жүргенімізді білеміз бе? Сол теріден неге теңге таппасқа? Кейде базар мен сауда орындарына барсаңыз, теріден жасалған түрік, қырғыз, қытай тондары мен аяқ киімдерін көріп жатамыз. Сондай-ақ сұранысқа да ие. Неге? Себебі шет елдерде тері өңдеу технологиясы жоғары дамыған. Ал біз де қалай? Керісінше, мал терісі мен жүнін сол елдерге экспорттап келеміз. Бізден алған шикізат арқылы өздерінің бюджетіне миллиондап ақша жинауда. Дәл осындай сәтте көкейімізде «Өз байлығымызды өзіміз неге игермейміз? Неге кенже қалып бара жатырмыз?» деген сұрақ туындайды. Теріден не өндіруге болады? Бұл сауалымызға жауап та, мәлімет те көп. Шіріп, ит-құсқа жем болып жатқан шикізаттардан қандай өнім алуға болатынын қараңызшы. Күздік тері – қазан, қараша айларында сойылған малдың өңі қалың болады екен. Бұл тері тон, шалбар, ішік, бөрік тігуге жарамды. Соғым терісі – жүндес, қыртысы қалың, мықты терілер. Тақыр тері – жүнін қырқып алысымен сойылған немесе жүнін жидітіп алған тері. Бұдан жарғақ шалбар, қап, тұлып, дорба сынды заттар жасалады.Ал сеңсең – үш ай мен бес ай аралығындағы қозының қырқылмаған терісі. Көбінесе ішік, тымақ, бөрік, бөстек жасауға қолданылады. Елтірі – туғанына 2-3 ай болған қозы терілері. Одан ішік, тымақ, бөрік, жаға тігеді. Сондай-ақ жабағы – қой-ешкінің сәуір, мамыр айларындағы жабағы жүні, қопсымаған қалың түбітті терісі. Қырықпа деп жабағы жүн мен күзем жүндері қырқылғаннан кейін сойылған малдың сұйық жүнді терісін айтады. Сіз білесіз бе? Туа салып немесе бір-екі тәулікте өлген қозы-лақ терілерін «Мари» деп атайды екен. Ол бөрік, тымақ тігуге, әдіптеуге, киім тысын көмкеруге қолайлы. Маридің жүні тықыр, жылтыр, таңдай өрнекті болып келеді. Іште жатып өлген немесе туа салып өлген қозының өте жұқа терісін «Жылбысқы» десе, сеңсеңі қырқылғаннан кейін біркелкі майда жүн өскен, 4-5 айдан асқан қозы терісін «Тоқты шақ» дейді. Ол – киімнің барлық түрін тігуге жарамды, жеңіл әрі жылы, жұмсақ тері. Одан қаптама тон жасайды. Осылай кете береді. Ата-бабабалырымыз суықтан қорғану үшін киіз үйді ойлап тапты, тоңбас үшін киім-кешектің неше түрлісін, аяқ киімдерін де өздері тікті емес пе?! Міне, осының бәрі төрт түліктің арқасында жүзеге асырды. Ал қазір біз сол үрдістен айырылып қалғандаймыз. Ойланарлық жайт...Мәселе шешілмей, мақсат орындалмайдыМақаланы жазу барысында жан-жақты деректерді қарап, зерттеген болатынбыз. Мәселен, журналист Ержан Қожастың «Егемен Қазақстан» газетінің сайтына жариялаған «Жүн мен теріні қалай кәдеге жаратамыз?» деген мақаласы осы тақырып аясында кеңінен жазылған. Оның айтуынша, республика бойынша теріні бастапқы өңдейтін 9 кәсіпорын болса, олардың қуаты – 4 млн дана ғана. Бұлай төмен болуының себебі де жоқ емес. Бұның салдары шикізат дайындау, тері сапасының дұрыс болмауы, отандық өнім өндіру талабына сай болмай тұр. Бұл жерде мал шаруашылығын дамытып жүрген ірі серіктестіктер қолдағы мүмкіндігін пайдаланып, экспортқа шығарып үлгерсе де, майда қожалықтар сойылған түліктің терісін өртеп, не көміп тастап жүр. Екінші мәселе – қырқылған жүннің кәдеге аспауында деп жазады. Яғни, елдегі жүн өңдеуші 13 кәсіпорынның төртеуі ғана биязы қой жүнін өңдеуге қауқарлы.Қайтпек керек?Расында, біз жаңаша нәрсе ойлап табудан қорқады екенбіз. Неге деген сауал туындайды. Мәселен, біреу балабақша аша қалса, соны бәрі қайталап, мектепке дейінгі мекемелердің саны көбейіп кетеді. Одан қалды кенттегі тойханалардың көптігін айтып та керек емес шығар. Жаңылысып кетеміз. Кентте ғана емес-ау, бүгінде көп ауылда жергілікті тұрғындардың жиын атап өтетін бір мейрамханасы табылады. Керек десеңіз, екі аттасаңыз, кондитерлік өнім, гүлдер сататын орын мен шаштараз, моншаға кезігесіз. Жалпы жергілікті кәсіпкерлер қызмет көрсету саласына қарай әбден бет бұрып алған. Әлбетте, бұл жаман емес. Десек те, өндірістік бағытты да қалыс қалдырмау керек. Мысалы, ауданда 81 мыңға жуық мүйізді ірі қара бар. Қой мен ешкінің саны 120 мыңнан асып жығылады. 1500 түйе, 25 мыңнан жоғары жылқы өсіріп отырмыз. Ал терісі қайда? Өкінішке қарай малдың терісін өртеп, қоқыста тастауға мәжбүрміз. Себебі ауданда оны қабылдайтын белгілі бір нүкте жоқ. Бар болғанның өзінде терінің құны ол жерге апарған шығынды да ақтамайтыны белгілі. Осыншама малы бар ауданға шағын болса да тері өңдеп, жүн түтетін өндіріс орны қажет-ақ. Дәл қазір киім тігіп, базарға шығыңыздар демейміз. Бірақ босқа ысырап болып жатқан төрт түліктің терісін жүнін жіп пен матаға айналдырып, нарыққа шығарсақ, ауданның әлеуеті мен экономикасы артар ма еді?! Бұл үшін жергілікті кәсіпкерлерді қолдап, шетелден заманауи техникалар әкелуге жәрдем берілуі керек-ақ.&nbsp; Статистикаға сүйенсек, еліміз жылына 40 мың тонна жүн өндіреді, бірақ оның тек 20 пайызы ғана қайта өңделеді. Сондай-ақ 2022 жылы 3,4 млн терінің тек 22 пайызы қайта өңделген. Бір қуантарлығы, бұл мәселе ел көлемінде көтеріле бастады.&nbsp;

Шиеліде тері өндірісі дамуда

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Жалағаш ауданының әкімі Ардақ Ибраимов аудан ардагерлерімен кездесіп, ұсыныс-пікірлерін тыңдады. Кездесуде Ардақ Ибраимов ардагерлердің және тұрғындардың айтылған ұсыныс-пікірлерін ескере отырып, атқарылатын жұмыстардың іс-шаралар жоспары бекітіліп, бірқатар маңызды мәселелер оң шешімін тапқандығын жеткізді. Сонымен қатар, аймақ басшысының қолдауымен және бірлескен жұмыстардың нәтижесінде ауданда ауқымды жобалар жүзеге асырылып, тіректі салаларда серпінді қадамдар жасалғандығын айтты.«Биылғы жылы да ауданда бірқатар жобаларды жүзеге асыратын боламыз. Атап айтқанда, Ақсу, М.Шәменов елді мекендерін газдандыру жұмыстарына 2023 жылы облыстық бюджеттен 83,0 млн. теңге, 2024 жылға 236,3 млн. теңге бөлінді. Қазіргі таңда мердігер мекеме құрылыс-монтаждау жұмыстарын жүргізуде.&nbsp;Сонымен қатар, үстіміздегі жылы Мырзабай ахун, Т. Жүргенов және Есет батыр елді мекендерінде электр желілерін қайта жаңғырту жұмыстары жүргізіліп, 3 аудандық маңыздағы жол және 3 елді мекеннің 26 көшесі күрделі жөндеуден өткізіледі.Оған қоса Есет батыр ауылынан жалпы құны 388,1 млн. теңгеге ауыз жүйесін жаңғырту және кеңейту жұмыстары жүргізілеті болса, аудан орталығындағы 2 көппәтерлі тұрғын үй қайта жаңғыртылып, халықтың әлеуметтік жағынан осал топтарына тұрғын үй сатып алу жоспарлануда.Ағымдағы жылы ауданда екі ірі жоба «Жайлы мектеп» Ұлттық жобасы аясында салынатын 300 орындық мектеп пен жалпы құны 1,6 млрд. теңгені құрайтын «Руханият орталығы» ғимаратының құрылыстары басталатын болады.Музей, кітапхана, мұрағат, неке қию залы, ардагерлер және аналар кеңесі, жастар орталығы, азаматтық қоғам өкілдері мен тарихи-мәдени, рухани ұйымдарын біріктіретін типтік үлгідегі «Руханият орталығы» ғимаратының биыл құрылысы басталып, жыл соңына дейін пайдалануға берілсе, мектеп құрылысы келесі жылы ел игілігіне берілу көзделуде»,-деді Ардақ Ибраймов.Биыл ауданымыздың 85 жылдық мерейтойын кең көлемде атап өтіп, мерейтой аясында жаңа нысандардың халық игілігіне пайдалануға берілетіні туралы жоспарлар бар екендігі айтылды. Алдағы уақытта да ардагерлеріміздің ақыл-кеңестері арқылы ауданымыздың өркендеп, дамуы жолында қарқынды жұмыстар жалғасын табатын болады

Жалағаш ауданының әкімі ардагерлермен кездесті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Жеке тұлғалар арасында берешегі бар адамдардың қаржылық сауатын арттыруға бағытталған «Қарызсыз қоғам» жобасы биыл барлық өңірде жүргізіле бастады. Еліміздегі 17 өңір мен 3 республикалық маңызы бар қаланы қамтитын бұл жобада қаржы сарапшылары халықты оқытатын болады.&nbsp;Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев «Әділетті Қазақстанның экономикалық бағыты» Қазақстан халқына арнаған Жолдауында «AMANAT» партиясының «Қарызсыз қоғам» жобасының тиімділігін атап өтіп, оның игілігін бүкіл ел көруі үшін ауқымын кеңейтуді тапсырған болатын. Осы орайда 2024 жылдың 5 ақпанынан бастап «Қарызсыз қоғам» жобасы аясында қаржылық сауаттылықты арттыру курсы басталды. Жеке тұлғалар арасында проблемалық берешегі бар адамдардың қаржылық сауатын арттыру мақсатындағы жобаның алғашқы оқу күні Жалағаш ауданындағы «Руханият орталығында» өтті.Аталған жобаның мақсаты мен міндеттері туралы «AMANAT» партиясы Жалағаш аудандық филиалының Атқарушы хатшысы Қаншагүл Мұстафаева сабақ барысында тілге тиек етті. Сондай-ақ қаржы сарапшысы, оқытушы Жанна Умарова жобаға қатысушыларға қаржылық мәселелердің қалай туындайтынын, несиелік қарыздардың санын азайтудың жолдарын, алаяқтық әрекеттерді қалай анықтауға болатынындығы жөнінде түсіндірді.Қаржы саласының мамандары жыл бойы 150 мың қазақстандыққа қаржылық сауаттылық &nbsp;курсын өткізеді. Әсіресе, онда несие мерзімі 90 күннен асып кеткен азаматтарға басымдық беріледі. Жоба аясында қаржы сарапшысы Жанна Умарова 50 адамды 5 күн бойы оқытып, оқу соңында сертификат табыстайтын болады.<blockquote>– Бұл жоба ауылдық елді мекендердің тұрғындары үшін ең өзекті жоба. Себебі кей тұрғындар қаржылық сауаттылықтарының аздығынан қарызға белшеден батып, өз бетінше құтыла алмай жүреді. Қазіргі кезде көп адам өздерінің шығынын несиемен өтеуге құмар. Сол себепті де көбінің шығыны кірісінен асып түседі. Тіпті кейде адамдар алған несиесінің қарызын екінші бір несие алып, жауып жатады. Соған байланысты елімізде өткен жылдан бастап «Қарызсыз қоғам» жобасы іске қосылды. Бұл жоба мемлекет басшысынан қолдау тауып, биыл да өз жалғасын тапты, – &nbsp;деді қаржы сарапшысы, оқытушы Жанна Умарова.&nbsp;</blockquote>Айта кетейік, «Қарызсыз қоғам» жобасы – «AMANAT» партиясы мен Halyk Bank-тің бірлескен бастамасы. Аталған жобадан несие бойынша берешегі бар және борышкерлер тізімінде тұрған тұрғындар, қарызы бар және оның мерзімін өткізіп алған азаматтар, мемлекеттен жеңілдікпен несие алуға үміткер кәсіпкерлер оқудан өте алады.Жоба аясында ауылдық елді мекендердің 80 мыңға жуық тұрғынын қамту жоспарланған. Қатысушылар оқу барысында өз қаражатын тиімді басқаруды және шығынды оңтайландыруды, қаржыға қатысты қандай да бір мәселе пайда болғанда оның шешімін табуды үйренетін болады.&nbsp;«AMANAT» партиясының бастамасымен жүзеге асып жатқан жоба шеңберінде 2023 жылы республикамыздың 8 өңірінде 65 мың тұрғын қаржылық сауаттылық курсын оқып шыққан. Сонымен қатар қазіргі таңда жоба аясында еліміздегі барлық жоғары оқу орындарда, колледждерде және мектептерде қаржылық сауат бойынша білім беру платформасы іске қосылып, қаржылық сауат курсы енгізілетін болады.&nbsp;

«Қарызсыз қоғам» қалай құрылады?

Аралда заман талабына сай жабдықталған мектептер саны артуда 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Аудан қазіргі таңда республикамызға белсенді жастарымен танылған бірден-бір аймақ ретінде белгілі. Әсіресе соңғы жылдары жастар арасында түрлі деңгейдегі өткен шараларда бой көрсетіп, өзіндік қолтаңбаларын танытып келеді. Соның ішінде еріктілердің ерліктерін айтпаса да түсінікті.Осындай ел игілігі үшін ерінбей еңбек етіп келе жатқан еріктілердің басын жиі қосып, бірлесе жұмыс істеуге бағытталған шаралар облыста да көптеп өтеді. Мәселен биыл 25-26 қыркүйекте Астана қаласында өткен екі күндік басқосуда бағдарламаға сәйкес еріктілер «Волонтерлік бастамалар: тәсілдері және тәжірибесі» тақырыбында панельдік пікірталаста ой бөліскен болатын. Сонымен қатар «Жыл волонтері» байқауының таныстырылымы өтіп, соның аясында еріктілер 5 номинация, яғни «Үлкендерге жанашырлық», «Балаларға қамқорлық», «Табиғатты қорғау», «Қоғам мен ортаның дамуы», «Спорт және денсаулық» аталымдары бойынша марапатталатыны айтылған. Топтарға бөлініп, түрлі тақырыптарда тренинг, тимбилдингтерге, ойындарға қатысып жатқан жастардың волонтерлік мектебінен үлкен әсерде екені байқалып тұрды.Міне осы азаматтардың қатарында өзінің білімі мен білігін танытып, қызметтік жетістіктен бөлек сан қырымен танылып жүрген азамат, «Сексеуіл локомотив пайдалану депосы» бастығының өндіріс жөніндегі орынбасары, аудандық мәслихат депутаты, газет жанашыры Еркебұлан Аяғанов «Жыл волонтері» байқауының қорытындысымен «Үлкендерге жанашырлық» номинациясы бойынша жүлделі І орынға ие болды және марапатын «ҚТЖ» ҰК» АҚ Басқарма Төрағасы Қанат Алмағанбетов табыстады. Сонымен қатаржерлесіміз Қызылорда облыстық сыйлығының «Үздік волонтер» номинациясын иеленді.Иә, «Үлкенге қамқорлық» номинациясы аясында қарттардың қадірін арттырып, оларға барынша жанашырлық көрсетіп, қолдаудан қол үзбеген азамат 2020-2021 жылдары аралығында «Жеңіс» республикалық жобасының Қызылорда облысы, Арал ауданы бойынша аймақтық координаты болған. Ұлы Отан соғысы мен тыл ардагерлеріне арналған «Жеңіс» жобасы аясында Арал ауданының 9 ауылы бойынша 150-ден астам рейд ұйымдастырылды. 1700 шақырым жол жүрілді.Ал биыл Сексеуіл кентінің 20 ардагеріне аудандық «Толқын» газетіне тегін жазылу жұмысын ұйымдастырды. Мұнан бөлек, бірнеше қарттардың отбасын көмірмен қамтамасыз етіп, зейнеткерлерге мұқтаждығына қарай дәрі-дәрмек, азық-түлікпен көмек көрсетті. 18-22 желтоқсан аралығында өткен еліміздің барлық өңірлерінен ең белсенді және талантты деген 250 қатысушы жиналған Елордадағы «ҚТЖ» ҰК» АҚ-ның ХІІ республикалық жастар форумында болып, жыл сайын дәстүрлі түрде өтетін шарада Сексеуіл кентінің жастары қатысты. Жас қызметкерлердің зияткерлік әлеуетін көтеру, оларды басым міндеттерді шешуге тарту, сондай-ақ кәсіби, әлеуметтік және мәдени байланыстарды нығайту мақсатындағы форумда «100 жас есім», «Жас үздік маман» байқауының қатысушылары, Президент жанындағы Компанияның жастар ісі жөніндегі кеңесі, «ҚТЖ Лигасы» КВН ойындарының финалистері, «Корпоративтік волонтерлік мектебі» байқауының қатысушылары және тағы басқа ұйым жастары қатысты. Бизнес тренер әрі сарапшы Мақсат Жансейітов «ҚТЖ Лигасы» КВН ойындарының финалистері мен Президент жанындағы Компанияның жастар ісі жөніндегі кеңесіне арнап «Қоғамдық орында сөйлеу» тақырыбында тренинг өткізді. Форумға қатысып жатқан келешекте басқарушы бұл талантты жастар жеке біліктілігін арттыру, кез келген жағдайға бейімделе білудің маңыздылығын үйренді.&nbsp;Міне, Елорда төрінде қаншама жастың арасынан топ жарып, үздік болып танылған Еркебұлан Бауыржанұлы – қарттарды қадірлеумен қатар елдің сөзін сөйлеп келе жатқан азамат. Қазіргі уақытта халық саны бойынша аудан орталығы Аралдан кейінгі екінші кезектегі Сексеуіл кентінде көптеген маңызды мәселелер шешімін табуда. Осы мәселелерді қажетті кезде көтеріп, оң шешімін табу жолында қозғаушы рөлді атқарып жүрген жанның жастарға да қаншалықты қолдау танытатынын сексеуілдіктер ғана емес, аудан халқы жақсы біледі.

Аралдық жастар республикалық байқауда топ жарды

Аралда мал шаруашылғы қарқын алып келеді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz</a> Халыққа қызмет ететін адамның адалдығы және әділдігі, өз жұмысына деген жауапкершілігі, қоғам мен азаматтардың сенімін туғызуы – бұл мемлекеттік қызметкердің міндеті. Сондай-ақ осы саладағы маман мемлекеттің бет-бейнесі, қоғам алдындағы тәртіптің үлгісі болмақ.Жалпы елге қызмет етемін деген әрбір адам, оның ішінде мемлекеттік қызметкер «Мен бұл жерден не аламын» деп емес, «Мемлекет болашағы үшін не істей аламын, қоғамға не бере аламын» деп ойын сүзгіден өткізіп, ойлануы тиіс. Себебі бұл қызметке орналасу, ең алдымен жүрек қалауы одан соң сана сезімнің ұштасуымен көрініс табады. Сондай жан қалауының арқасында мемлекеттік қызметтен өз орнын тапқанның жанның бірі қармақшылық – Индира Оразбаева. &nbsp;&nbsp;Бұрын үлкен қызметтегі ақ жағалы көйлекпен келісті костюм-шалбар киіп, мойнына галстук байлаған мемлекеттік қызметкерді көргенде көз тоя қарағанымыз рас. Сырт келбетіне сүйсіне қарап, осы кісілер секілді бір саланың тізгінін ұстасақ деген арманымызда болды. Осыдан он үш жыл бұрын Индира Әлиқызы да дәл осындай арманның жетегін тасқып ұстап, жас мамандарға арналған «Жастар тәжірибесі» бағдарламасы аясында аудан әкімдігінде алғаш еңбек жолын бастаған. Одан кейін аудан әкімі аппаратына маман болып жұмысқа қабылданады. 2013 жылы қызмет сатысы жоғарылап осы салада инспектор, статистик болып жұмысын жалғастырады. Жұмыс істей жүріп Қазтұтынуодағы Қарағанды университетінен «Құқықтану» мамандығын сырттай оқып, заңгерлікті меңгереді. 2016 жылы мемлекеттік қызметкер болып, аудан әкімі аппаратының кадр жұмысы (персоналды басқару) бөлімінің бас маманы қызметіне қабылданса, қазіргі таңда осында бас инспектор қызметін атқаруда.&nbsp;<blockquote>Мемлекеттік қызметке келу үшін жас маманға ең алдымен тәжірибе жинақтау қажет деп ойлаймын. Мен кадр жұмысы бөлімінде екі жылдан аса келісім-шарт негізінде қызмет істедім. Мемлекеттік қызметке үміткерлерге арналған тестілеуден жылма жыл өтіп, бос лауазымға конкурс басталған сәтте үміткер болып құжат тапсырып, әңгімелесуден өтіп, қызметке орналастым. Қызметтегі ағай, апайларымыз бізге, яғни сол уақыттағы жас мамандарға ұстаздық етті десем қателеспеймін. Сол кісілердің біліктілігі мен ұстанымдары, кей уақыттағы қаталдығы, мол тәжірибесі жас буынға қызмет жолын таңдауға, сол жолда білікті маман болуға, сонымен қатар әдеп нормаларын ұстануда үлкен септігі тиді, – дейді ол.</blockquote>Жалпы мемлекеттік қызметшілер – мемлекеттік саясатты қалтқысыз жүзеге асыратын, мемлекетпен халық тарапынан сенім білдірілген, заңмен үлкен жауапкершілік артылған тұлғалар. Бұл тұрғыда маманның өзі де мемлекеттік қызметші – қоғам мен билік арасындағы алтын көпір деп есептеймін дейді. Иә, бұқарамен байланыс орнатып, түрлі оқиғалармен бетпе-бет келетін мемлекеттік қызметкерлердің жұмысы жеңіл деуден аулақпыз.Индира Әлиқызы ауданға белгілі теміржолшылар Оразбаевтар отбасында тәрбиеленген. Алайда әке жолынан бөлек басқа саланы таңдаған. Бүгінде қызметіндегі біліктілігі ескеріліп, өткен жыл қорытындысында Қармақшы ауданы бойынша «Жылдың үздік мемлекеттік қызметшісі» атанды.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Қоғам