<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Ұрпақ тәрбиесі – ұлт болашағы. Баланың бойына бар жақсы қасиеттерді сіңіріп, саналы азамат болып қалыптасуы үшін тағылымды тәрбие беру тек ата-ананың ғана міндеті деп санасақ, қателесеміз. Өйткені, оған бүтін бір қоғам жауапты. Сондай ұлағатты істің басы-қасында жүрген аяулы жандар – тәрбиешілер. Тіпті тәрбиешілердің орасан еңбегі біз айтпасақ та түсінікті. Өйткені, баланың адамгершілігі мол, көркем мінезді, көзі ашық, көкірегі ояу, тәрбиелі болып қалыптасу үшін бар күш-жігерін, уақытын сарп ететін жандардың рөлі қашанда басым. Олардың қатарында - шиелілік тұрғын Фариза Үсенханқызы да бар.Ахмет Байтұрсынұлының: «Балам дейтін ел болмаса, елім дейтін бала қайдан болсын?» деген сөзі бар. Расында, балабақша тәрбиешілері қай кезеңде болсын ертеңгі елім деп еңірейтін ұрпақты тәрбиелеу үшін аянбай тер төгеді. Кейіпкеріміздің айтуынша, тәрбиеші болу кез келген жанның қолынан келе бермейді. Өйткені, ол үлкен жауапкершілікті талап етеді. Бұл жолда тоқтаусыз ізденіс қажет. Яғни тәрбиешінің әр күні ізденіспен өтетіні көрініп-ақ тұр. Сәйкесінше білімді һәм тәрбиелі ұрпақ қалыптастырудың артында талантты тәрбиешілер тұрады екен. Толығырақ Ф.Жорабек тарқатып айтып берді.– Балабақша – білім мен тәрбиенің алғашқы баспалдағы. Сондықтан тәрбиеші ұсақ-түйек әрекетке дейін мұқият болған жөн. Балабақшаның балаға тигізер пайдасы көп. Әсіресе, талантын ашуға, шығармашыл болуға, ортаға қалыптасуына көп көмегін тигізеді. Тіпті балаларды бір-бірінен бөліп жармау керек. Өйткені, олардың арасында қызғаныш пайда болуы мүмкін. Барынша өз талабына мұқият қарауы керек. Десек те, арасында еркелетіп те тұрған дұрыс. Баланы жан-жақты дамытып, еңбекке баулу керек. Әрине, баламен жұмыс істеу оңай дүние демеймін. Дегенмен осындай қоғамға пайдам тиетін, келешек ұрпақтың сәулетшісі, бағыт-бағдарын беруші, ұрпақ тәрбиесіне үлес қоса алатын мамандық таңдағаныма еш өкінбеймін, – дейді тәрбиеші.&nbsp;Айта кетейік, Фариза Үсенханқызы тек өз мамандығының майталманы ғана емес, жан жары Бақыт Үсенбаевпен 14 жыл бойы отбасының түтінін түзу ұшырып отырған аяулы жан, сондай-ақ бүгінде Алла берген балаларының ардақты анасы. Бойындағы жақсы қасиеттерді ұштастыра білген кейіпкеріміз бәріне үлгеріп жүр. Қазіргі таңда кенттегі «Әсел» бөбекжай-бақшасында тәрбиеші болып қызмет атқарады.Иә, «Адамға ең бірінші білім емес, тәрбие берілуі керек, тәрбиесіз берілген білім – адамзаттың қас жауы, тәрбиесіз берілген білім адамзатқа апат әкеледі» деген екен ғұлама ғалым Әбу Насыр әл-Фараби. Ұлы ойшылдың бұл ойы өте дұрыс айтылған. Шынымен, баланы ұрып-соғып, дауыс көтеріп, дұрыс жолға сала алмаймыз. Бұл ретте тәрбиешілерге ақыл-парасаттан бөлек, үлкен шыдам керек екендігіне де көзіміз жетті. Тәрбиешінің жүгі жеңіл емес. Сөзімізді қорытындыласақ, бала отбасында да, балабақшада да дұрыс тәрбиеленсе, оның болашағы да бұлыңғыр болмайды.&nbsp;

Шиелі: Тәлімі ерек, тұлғасы бөлек тәрбиеші

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp; Аудан әкімі Берік Сәрменбаевтың қатысуымен Мемлекеттік қызметшілер және Қазақстан полициясы күні кәсіби мерекелеріне орай салтанатты іс-шара өтті.Салтанатты іс-шара басталмас бұрын аудан басшысы халық қалаулыларымен бірге полиция аға лейтенанты, ІІ дәрежелі «Айбын» орденінің иегері, қызмет бабында ерлікпен қаза тапқан Талғат Қозыбаевтың ескерткішіне гүл шоғын қойып, еске алу рәсіміне қатысты.Мерекелік іс-шарада аудан әкімі халыққа қызмет етіп жүрген мемлекеттік қызметшілер мен ел тыныштығын сақтап жүрген тәртіп сақшыларының еңбектеріне тоқталды.<blockquote>–&nbsp;Баршаңыздыкәсіби мерекелеріңіз – Мемлекеттік қызметшілер және Қазақстан полициясы күнімен шын жүректен құттықтаймын! Мемлекет пен қоғамға қызмет ету – әрбір азамат үшін абыройлы іс. Еліміздің гүлденуі мен экономикамыздың дамуы жолында мемлекеттік қызметшінің қосар үлесі ерекше. Дамыған мемлекет тек қана тиімді және кәсіби мемлекеттік қызмет негізінде құрылады. Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызмет жүйесі қалыптасу жолынан өтіп, жаңа кезеңге қадам басты.</blockquote>Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев «Әділетті Қазақстанды құру үшін әрбір мемлекеттік қызметшінің отаншыл, адал болуы және өз ісіне жауапкершілікпен қарауы өте маңызды. Сіздер ел игілігіне қызмет етудің озық үлгісін көрсетесіздер деп сенемін» деп атап өтті. Бүгінде мемлекеттік қызметшілерге заманауи, сапалы қызмет көрсету міндеті қойылып отыр. Өйткені, халықтың билікке деген сенімі қазіргі қоғамның талаптарына сай мемлекеттік қызметшіден басталады. Осыған байланысты Президент қазіргі заманға сай мемлекеттік басқарудың жаңа үлгісін қалыптастыру керектігін атап көрсетті. Ауданда мемлекеттік қызметшілер мемлекеттік қызметтің сапасын арттыру, беделін көтеру бағытында көптеген жұмыстар жасап, халыққа қызмет көрсетуде. Біз үшін елге қызмет ету, оның ішінде ауданның дамуына үлес қосу – мерейлі міндет, үлкен абырой.Сонымен бірге, бүгін – ел тыныштығы мен қауіпсіздігі жолында тынымсыз еңбек етіп жүрген тәртіп сақшыларына құрмет көрсететін күн. Тәртіп сақшыларының кәсіби қызметі – зор жауапкершілігімен, қиындыққа төтеп беретін төзімділігімен ерекше құнды. Тәртіп сақшылары өздерінің қызметтерінде жанқиярлық ерліктер көрсетуде. Олардың қатарында жерлесіміз, ІІ дәрежелі «Айбын» орденінің иегері Талғат Қозыбаев қызмет бабында ерлікпен қаза тапты. Қызмет бабында қайсарлық танытқан батыр ұлымыз, полиция аға лейтенанты Талғат Қозыбаевтың есімі әркез жаңғырып тұрады. Өйткені, өз антына адал болған перзенттерін ел әрқашан құрмет тұтады. Қоғамдық тыныштықты қамтамасыз етуде басқа да батыр ұлдарымыз жетерлік. Олар ел қорғаны болуда үлкен ерліктер көрсетіп жүр.&nbsp;Мемлекетімізде құқық қорғау қызметкерлерінің мерейін арттыру үшін жарқын бастамалар жүзеге асуда.Ауданның тәртіп сақшылары тұрғындардың тыныштығы мен қауіпсіздігіне қызмет жасап, аянбай еңбек етіп келеді. Қоғамдық тәртіпті сақтау бағытында қырағылық танытып, нәтижелі қызмет атқаруда. Сондықтан ауданның тәртіп сақшыларына шынайы алғысымды білдіремін.Қадірлі мемлекеттік қызметшілер мен тәртіп сақшылары!Әрдайым анттарыңызға адал болып, мемлекет пен халыққа аянбай қызмет ете беретіндеріңізге сенім білдіремін!Сіздерді кәсіби мерекелеріңізбен құттықтай отырып, ел мүддесі жолындағы еңбектеріңізге толағай табыс, отбасыларыңызға амандық, бақ-береке тілеймін,&nbsp;– деді аудан әкімі Берік Әбдіғаппарұлы.Кәсіби мерекеде ауданның дамуына үлес қосып жүрген мемлекеттік қызметішлер мен қоғамдық тыныштықты сақтап жүрген тәртіп сақшылары облыс, аудан әкімінің, Мемлекеттік қызмет істері агенттігі Қызылорда облыстық департаментінің, облыстық полиция департаментінің «Алғыс хатымен» және «Қызмет» мемлекеттік және қоғамдық қызмет көрсету қызметкерлерінің салалық кәсіподағының «Мемлекеттік қызметтің дамуына қосқан үлесі үшін» төсбелгісімен марапатталды.Мерекелік іс-шарада концерттік бағдарлама ұсынылды.

Сырдарияда мемлекеттік қызметшілер және Қазақстан полициясы күні аталып өтілді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Өмірде өзі таңдаған мамандықтың махаббатына бөленіп, сол саладан рахат табатын жандар аз емес. Ал кітап әлемінің падишасындай болған кітапханашылардың жан-дүниесі, табиғаты, сөздің құдіретін түсіне білетін қасиеті тіпті ерекше. Бұл кісілердің ерекшелігі кітаптың киесінен болса керек. Осы салада өзінің іскерлігін дәлелдеп, ел ықыласына бөленіп жүрген Шиелі аудандық кітапхана басшысы Гүлдана Жақыпова оқырмандарын жақсы жаңалығымен қуантқан еді.Жанарсыз да жарық әлем. Бұл бастама қос жанарынан айырылған жандардың өміріне қуаныш әкелген еді. «Аудандық орталық кітапханада зағип жандардың қоғамға бейімделіп, өздерін қоршаған ортада толыққанды азамат ретінде сезіне алатын орта немесе клуб жасақтау мақсатында Елбасының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламалық мақаласының «Атамекен» кіші бағдарламасындағы «Жомарт жүрек» базалық бағыты бойынша Шиелі аудандық кітапханасы құны 3 млн 100 мың теңге тұратын офистік жоба қорғады. Жоба бюджеті аудандық бюджеттен қаралып, оған электронды стационарлық үлкейткіш ONYXTM Deskset HD, Perkins Smart Брайль механикалық жазба машинкасы, Тифло магнитоласы алынды. 2020 жылдың 4 қыркүйегінен бастап орталық кітапханада «Жанарсыз да жарық әлем» клубы аудандағы зағип және көзі нашар көретін жандарға рухани қызмет көрсетуді бастады» деді Г.Көпболсынқызы. Шиелі ауданындағы 120-дан астам зағип жандардың кітап оқуға деген ынтасын қанағаттандырып, арнайы техникаға қол жеткізу үшін нақты жоспар, тың идея ұсына білген кітапхана ұжымының ісін осыдан-ақ бағамдай беруге болады.&nbsp;Шын мәнінде дүниеде кітап пен кітапхана болмаса, адамдар рухани білімін үнемі жетілдіріп отырмаса, мына өмірде тоғышарлық орнап, адамзаттың сауатсыздануы, адами құлдырауы басталған болар еді. Өйткені кітапхана – мәңгілік парасаттың киелі ғимараты болса, кітапханашы сол ғимараттағы рухани қазынаның шырақшысы әрі ақыл-ой әлеміне жол сілтеуші іспетті. Шиелі ауданы бойынша 58-ге тарта кітапханашыны бір мақсат аясына ұйыстырып, оқырман талғамын тани білетін Гүлдана Көпболсынқызы қоғамдық жұмыстарда да белсенді. Жастар, оқушылар арасында түрлі танымдық, шығармашылық іс-шаралар ұйымдастырып, елді елең еткізерлік жаңа бастамаларды көтере жүреді. Ел мен жерге қатысты мәселеде өзіндік ойын айтып, жүйелі жұмыс жүргізе білетін тәжірибелі басшы республикалық «Праймериз» додасына қатысып, бағын да сынады. Бұл туған жерімді көркейтіп, өркендеуі жолында өз үлесімді қоссам деген Г.Жақыпованың алға қойған мақсаты. &nbsp;&nbsp;– ХХІ ғасыр – руханият, мәдениет һәм ақпарат ғасыры. Қай қоғамның да тұрақты дамуында мәдениеттің алар орны зор екенін алға тартсақ, рухани тынысымыздың өзекті мәселелерінің бірі – кітапхана. Сондықтан біздің мақсатымыз оқушылардың кітапқа деген тілегі мен сұранысын қанағаттандыруды күннен-күнге жақсарта беру болмақ. Жас ұрпақты тәрбиелеуде кітапхананың орны ерекше. Бүгінгі шәкірттер ертеңгі ел тұтқасы. Ахмет Байтұрсыновша айтсам, «Ел бүгіншіл, менікі ертең үшін», – дейді білікті басшы.Қазіргі заманауи технологиялардың қарыштап дамыған заманында кітапхананың назардан тыс қалмай, әрдайым оқырманға мінсіз қызмет етуі, кітапқа, мерзімді басылымдарға қызығушылығын арттыруы, әлем әдебиеті мен мәдениетін насихаттауы, Отанымыздың тарихын, мәдени мұрасын, салт-дәстүрін, зиялыларының өмірі мен шығармашылығымен таныстыруы және білім мен тәрбиенің сапалы болуы бірінші кезекте тұрғаны анық. Әлішер Науай айтқандай, «Кітап – ақылына ақы сұрамайтын алтын қазына». Сондықтан ақылды, абыройлы, адам болу кітап оқумен ұштасуы керек. Бұл ел басқару ісіне араласатын әрбір азамат үшін де қажет. Тек оқуын үзбей, танымын кеңейткен жанның ғана ғұмыры салиқалы, сөзі қуатты болатынына мән берген абзал. Аңдап қарасақ «Жасымыз кетті, оқуымыз бітті» деп отырған қарияны көрмедік біз. «Қайта білсек, үйренсек, әлі танымызды кеңейтсек» деген қарттар көп. Оны да Гүлдана Жақыпованың бір күндік жұмысы барысында байқадық. Демек, ұлтына жаны ашып, тіліне құрмет көрсетіп, тарихына үңіле білетін, кітаптағы мол мұрамен танысып, білім көкжиегін кеңейтіп жүрген кітапхана басшысының саяси додада бақ сынауы заңдылық деп түйдік.

Гүлдана Жақыпова: Жас ұрпақты тәрбиелеуде кітапхананың орны ерекше

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> «Есең кетсе, ешкі бақ» дейді атам қазақ. Ешкі ежелден-ақ халқымызда ерекше бағаланған. Ешкі өсірудің басты мақсаты – түлік басын көбейту. Себебі ешкі – өсімтал жануар. Басқа түліктер жылына бір рет төлдесе, ал ешкі екі рет, көбінде егізден лақтайды. Қазақ «сүті ағып тұрған бұлақ, еті тамағыңа бап» деп мақтайтын Сексек ата түлігінің пайдасын айта берсек шаш етектен. Ал ешкі жиып, кәсіп қылу бұл күндері сирек кезігеді. Нәсібін ешкі бағу кәсібінен тапқан шиелілік Ләззат Парманқұлова сүт өнімдерін сертификаттау мақсатында кәсібін бастайды.Қазақта «Қойлы бай – қоралы бай, ешкілі бай – есепті бай» деген мәтел бар. Бұл ешкіні арнайы бір мақсатпен ұстайтынын аңғартса керек. Енді ешкіні қандай мақсатпен ұстайды, осыған тоқталсақ. Біріншіден – сүті. Оның сүтінің пайдасы ұшан теңіз. Ғалымдардың айтуынша, ешкі сүтінің емдік қасиеттері көп. Әсіресе, асқазан ауруына, анемияға, көздің нашар көруіне, диатезде өте пайдалы. Ешкі сүтінің құрамындағы май түйіршіктері ұсақ болғандықтан адам ағзасына, әсіресе кішкентай балаға жұғымды болады. Ешкі сүті төрт түліктің ішіндегі ең құнарлысы. Тіпті ана сүтін алмастыра алады. Екіншіден, еті. Оның еті қой етіне қарағанда тез қатады. Әйтсе де ол сіңімді әрі жеңіл, дәрумені де мол тағам. Себебі ешкі – табиғатынан шөптің шүйгінін, яғни 550-ден аса түрін жейтін, судың тазасын ішетін өте талғампаз түліктің бірі. Үшіншіден, &nbsp;терісі. Ешкінің терісінен иленіп, жүні сыртына қаратылып тігілетін тон, ішік жауынды күні таптырмас киім. Ешкі жүні қылшықты. Оған су сырғып тоқтамайды. Төртіншіден, жүні мен түбіті үшін өсіреді. Қазақ қыста сыртта тоңазып, суық алып әбден әлсіреген адамдарды жаңа сойылған қара ешкінің терісіне орау арқылы бойындағы суықты алған. &nbsp;Осылайша &nbsp;ауруынан құлан-таза айығып кеткен екен. Сондай-ақ қара ешкінің сүті жөтелге де ем.Халқымыз ешкі өсірумен ертеден шұғылданып келе жатыр десек те, осы істің қыры мен сырын жақсы меңгерген адам қатары қазір сирей түскендей. Аудан көлемінде ешкі бағатын жандарды іздеп біраз әбігерге түстік. Себебі тұрғындардың көбі ірі қара малын қол көреді екен. Ешкі бағатыны сирек. Солардың қатарында Ләззат Парманқұлова мен жолдасы Қалбек Абуов те бар.– &nbsp;Ешкі күтімді көп қажет ете бермейтін, өзге түлікке қарағанда тезірек көбейетін, табиғи жағдайға төзімді мал. Оны күтімге алуға кез келген қора жарай береді. Тек ол құрғақ әрі жарық болуы тиіс. Ешкінің бір әлсіз тұсы қатты желді көтере алмайды. Сондықтан қораның іші желкем болмағандығын ескерген абзалырақ. Ешкінің пайдасы – сүтінде. Дәмі де ерекше. Дал қазіргі уақытта қорада «Заанин», «Чех алпийі», «Француз алпийі», «Новинская» сынды асыл тұқымды 70 бас ешкі бар. Күніне 60 литр сүт аламын. Сүт, құрт, май, балқаймақ жасаумен кәсібімді дөңгелетіп отырмын, – дейді кәсіпкер отбасы.&nbsp;Расында, шет ел асып келген ешкілерге «Ақкербез», «Бір адам» деп қазақша атау беріп, жерсіндірген Лаззаттың ісіне сүйсінбеске болмас. Аузы аққа тиген бұл отбасы тұрмысы төмен, сырқат балалары бар отбасыларға тегін сүт, құрт өнімдерін таратып, емдік мақсатта ешкі төлдерін де тегін үйлестіріп тұрады. Қайырымдылық жасауға жаны құмар Ләззаттың бұл ісін көрші-қолаңдары ерекше ықыласпен айтып берді. Сондай-ақ ел ішінде жұқпалы дерт тарағанда сырқаттанған жандарға да ешкі сүтін тегін таратып, ауруханаға қажетті тыныс алу аппаратына қаражат қосып қайырлы істің басы қасынан табылып жүргені бізге де мәлім.Өзге түліктердің сүтіне қарағанда ешкі сүтінің құрамындағы темір ағзаға жақсы сіңеді. Сондықтан да ешкі сүті сұранысқа ие. Мәселен, 1 литр ешкі сүті - 500 теңге тұрады. Демек, күніне 1 ешкіден 4-5 литр сүт алсаңыз, ол 2 500 теңгені құрайды. Сонда 1 ешкінің сүтінен айына - 75 000 теңге, ал 6 айда - 450 000 теңге кіріс келеді. Сондай-ақ ешкі сүтінен жасалған құрт пен майда ерекше сұранысқа ие. Егер 10 ешкі сауып сатсаңыз, пайдаға кенелдім дей беріңіз. Пайданың көзін тапқан адамға ешкі өсіріп, оның өнімін саудалау – бизнес көзі десек те болады. Иә, мал баққанға бітеді. &nbsp;Жоғарыда ешкі малын бағудың бірнеше тиімді тұстарын сөз еттік. &nbsp;Қандай малды бағып-күтетіні әркімнің өз еркінде, әрине. Төзімді әрі көп күй талғамайтын ешкі өсіруді мықтап неге қолға алмасқа?– Есесіне ешкі сүтінің қасиеті мол. Ғылыми дәлелдерге жүгінсек, ешкі сүтінде сиыр сүтіндегідей аллергияны қоздыратын «альфа-S1» казеині мүлде жоқ екен. Біздің ұққанымыз мынау: анау «альфа-S1» казеині деген адам ағзасына кері әсер ететін белок, ақуыз. Және сүт құрамында альбуминнің мол көлемі болуына байланысты, сұйықтық құрамдас бөліктерге тез ыдырайды. Әрі ешкі ағарғанының құрамындағы лактоза мөлшері сиыр сүтінен 13 процентке, ал ана сүтінен 41 процентке кем екен. Яғни медицинада лактоза жетіспеушілігі бар науқасқа ешкі сүтін ішуді ұсынатыны содан болса керек, – деген Л.Парманқұлова ешкінің жай-күйі мен күтімін жақсы біледі. Тіпті мал дәрігерін іздеп әбігерге түспейді. Ешкіге қажетті дәрумендер мен ем-домды өзі жасайды. Шетел ғалымдарымен тілдесіп ешкі өсіру кәсібін кеңейтуді де жоспарлап отыр. Тек ол үшін жайылымдық жер керек екенін тілге тиек етті. Кәсіпкер шаруасын кеңейту үшін мемлекеттік қолдауларға жүгінгісі келетінін айтты. Алайда асыл тұқымды мал ретінде көмекке қол жеткізу үшін ешкі санын 1000 басқа жеткізуі шарт. Бірақ оған есік алдындағы қораның тарлығы, 100 бастан асыруға мүмкіндік бермей отыр. Жайылымдық жерге қол жеткізгенше төлдерін сатып күн көріп жатқандығын да жасырмады.&nbsp;&nbsp;&nbsp;Шет мемлекеттерден келіп жатқан сапасы, маңыздылығы және құрамы белгісіз балалар тағамымен, зиянды немесе жасанды «сүтпен», быламықпен жас сәбилерді қоректендіріп жүрміз. Ғалымдардың дәлелдеуінше, ана сүтінің құрамына ең жақын сүт – ешкі сүті. Ешкі сүті жоғары азықтық және биологиялық құндылығы бар ерекше тағам өніміне жатады. Ғалымдардың айтуынша, ешкі сүтінің емдік қасиеттері көп. Швейцарияның таулы шипажайларында туберкулез, анемия мен рахит ауруына шалдыққандарды әу бастан-ақ ешкі сүтімен емдегендерін газет беттерінен оқып жүрміз. Көрші Өзбекстанда ауруханалар мен перзентханаларды сүтпен қамту үшін арнайы сүтті ешкілерді фермаларда ұстайды. Ал ешкі сүтінен жасалған немесе оны қосып ашытқан өнімдердің пайдасы мол. Белгілі швейцариялық ірімшіктердің атағының құпиясы сиыр сүтіне ешкі сүтін қосып жасауында болса керек. Сүтті ешкілерді «бүйен емшек ешкі» деп атайды. Төрт осындай ешкінің сүті шет мемлекеттен әкелінген асыл тұқымды бір сауын сиырдың сүті мөлшеріне жетіп қалатыны таңғаларлық жайт емес. Мәселен, бір сүтті сауын сиыр сегіз-он ешкінің азығын жейді екен. 100 ешкіден жылына екі рет лақтағанда – 250, ал бір төлдегенде 150 лақ болады. 100 сиырдың өсімі 85 бұзаудан аспайды. Демек, өсімі орташа 3 есеге жуық. Олай болса табиғаттың қатал сынына төзімді әрі көп күй талғамайтын, қыста тебінге мықты ешкіні неге өсірмеске?

Ләззат Парманқұлова: Ешкінің пайдасы – сүтінде

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Хәкім Абайдың бесінші қара сөзінде: «Әуелі Құдайға сыйынып, екінші өз қайратыңа сүйеніп, еңбегіңді сау, еңбек қылсаң, қара жер де береді, құр тастамайды» дегені бар. Осы өміршең өсиетті ұран етіп, жер төсінен талай жыл талғажау айырып жүрген азаматтар ауданда аз емес. Солардың бірі – Шиелідегі «Бала би» өндірістік кооперативі.«Бітер істің басына, жақсы келер қасына» демекші, туған жердің көркейіп, гүлденуіне үлес қосу әрбір азаматтың парызы. Қалың елі қайғырса қалқан, қабырғасы майысса сүйеу болатын азаматтарымыз баршылық. Бүгін біз сөз еткелі отырған «Бала би» ӨК төрағасы Пернебай Күзембай осындай абзал азамат. Ол 1990 жылдары Кеңес әскері қатарында Отан алдындағы борышын өтеп, 1991 жылы Алматы Сәулет құрылыс академиясына оқуға түседі. Еңбекке ерте араласқан П.Алтынбайұлы Алматы қаласында жүріп шағын кәсіпкерлікпен айналысады. Уақыт өте келе кәсібінің тасы өрге домалап, тәуекелмен бастаған жұмысы қанатын кеңге жаяды. Отыз жылдың ішінде түрлі бизнеспен айналысып, Алматы қаласының тұрғынына айналады. Тіршілік толқынымен шалғайда жүрсе де туған жерге деген сүйіспеншілігін жоғалтпайды. Ауыл азаматтарын жұмыспен қамтып, өзінің ірі кәсіпорнын ашқан Пернебай тек Алматы қаласын емес, туған жері Шиелінің өркендеуіне де үлес қосқан жан.Пернебай Күзембай – Бала би ауылының тумасы. 2017 жылы Талаптан ауылдық округінің азаматтары П.Алтынбайұлына хабарласып, туған жерге келіп қызмет жасауға шақырады. Қашанда елім деп ауылына қарайлап жүретін азамат ауылдағы игерусіз жатқан шағын егіс алқабын қайта қолға алуға бекінеді. 1985 жылдың аяғына таман жем-шөп қорын жинақтау мақсатында қазіргі «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» тас жолының тау жақ беткейіндегі «Оқшы ата» мазаратына қарама-қарсы жерде жабайы алқаптан Кеңес үкіметі суармалы егістік алқабын ашады. Енді ғана қолға алына бастаған егістік жер Кеңес үкіметі құлаған сәтте қараусыз қалып қояды. Кейіннен тәуелсіздік жылдары кезінде 1990-2000 жылдардың тұсында қайта кішігірім күріш егумен айналысып бастағанымен көпке бармай тұралап қалады. Ен дала иесіз жатпасын деп көрші ауылдың диқандарына өткізгенімен жер игілігін көрген адам болмайды. Қаншама жылдан бері қараусыз қалған жердің тоз-тозы шығып, қалың қоға қаптаған. Жалпы Талаптан ауылы Кеңес үкіметі кезеңінен бері бірыңғай мал шаруашылығымен айналысып, төрт түлігін төлдеткен халық. Егін шаруашылығына небәрі 500 гектар жерді бөлсе, қалған мыңдаған гектар жер мал өрістететін жайылымдық жерлер. Кепілде тұрған жерді қайта жандандыру бір келсе туған жердің түлегі П.Күзембайдың қолынан келеді деп ауыл адамдары үміт етіп, кәсіпкерге хабарласқанда сенімдері ақталып, үлкен қаражатты қажет ететін шаруаны ойланбастан орайына келтіреді. Түртусіз жатқан жердің топырағын қопсытып, жер қойнына алтын дән себуді қолға алған Пернебай 400 гектарлық жерге 70-80 миллиондық «Torum 750», «Mc Don», «701», «XT3» маркалы жаңа техникаларды әкеледі. «Бала би» өндірістік кооперативінің төрағасы Пернебай Күзембай «Анам сауыншы, әкем мал дәрігері болып Шиелі ауданында қызмет етті. Менде өзімнің кіндік қаным тамған жерге өз үлесімді тигізу мақсатында осы егістік алқабын қайта инженерлік жүйеге келтіріп, каналдарды тазалау жұмыстарынан бастадым. Қолы қимылдағанның қыр асатынын алдыңғы буын ағаларымыздан көріп өстік. Сыр елі алтын дәні Ақмаржанымен дүйім жұртқа танылған киелі мекен. Жері құнарлы да қасиетті. Тамшы да тама-тама көл болатыны секілді шағын істің де берекесі бар. Еңбегімізге қарай еселі ризығымыз бар. Қайбір жылы 15 адам жұмысқа жұмылдырды. Көктемгі, күзгі науқандарда қосымша 10 адам жұмысқа тартылатыны тағы бар. Ұжым күріш өсірумен қатар бидай, жоңышқа егуді де қолға алып келеді. Күріш сушылары Құрманәлі Алшынбаев, Шәмшиддин Нұрғалиев, механизатор Әділ Бектұрғанов, Қаһарман Баетов сынды еңбекқор адамдар тынымсыз жұмыс істеп келеді» дейді.Дала төсінде дүбір басталуына біршама уақыт бар. Осындай науқан кезінде уақытқа есе жібермей, таңның атысы, күннің батысы бел жазбай, еңбекке мойын ұсынатын диқандардың күзгі жиын-терімнен кейін бір-ақ дамыл табатыны белгілі. Мұндай тынымсыз тірлік «Бала би» өндірістік кооперативінде де қыза түседі. Керіге шегініс жасасақ, аталған қожалық осыдан төрт жыл бұрын 250 гектар күріш, 70 гектар бидай, 70 гектар жоңышқа еккен екен. Алайда П.Күзембейдың сол жылғы жоспары ойдағыдай жүзеге аспапты. Оның бірден бір себебі – елімізде енгізілген карантин режимі еді. Бұл туралы қожалық төрағасы «Күріш алқабын 300 гектарға жеткіземіз деп ойлап, тұқымдарға тапсырыс беріп қойғанбыз. Бірақ карантинге байланысты ала алмадық. Оның үстіне сырттан келетін жұмысшыларымыз да келе алмай қалды. Күріштің суын әлі тартып жатырмыз» деп қынжылды. Бірақ «Еңбек адамды қашанда бақытқа бөлейді» деген бар емес па? Адал еңбектің арқасында әр адам өз бақытын табады. Сондықтан карантиннің кесірі егіс алқабына тисе де, ондағы еңбеккерлер маңдай терімен жұмыс істеуді бір сәт тоқтатқан емес.

Шиелілік тұрғын ата кәсіпті дамытуға үлес қосуда

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қазақ халқының ең жақсы қасиеттерінің төресі – жомарттық, қайырымдылығы, мұқтаж жандарға қиын сәтте көмек көрсетер дарқан мінезі. Жомарт болу – өзіңде барды шын зәру жанмен бөлісе білу. Адами қасиеттердің қадірлісі қайырымдылық болса, ал оны жасау үлкенін сыйлаған, қариясын қастерлеген, жетімін жылатпаған, кемтар жандарды ешкімнен кем көрмеген қазақ халқына тән екеніне ешкімнің де таласы болмас. Осындай игілікті істі мейірімді жүрегіне жақын көретін жандардың бірі – Шиелі аудандық кітапхана басшысы Гүлдана Жақыпова.&nbsp;Шиелі аудандық орталықтандырылған кітапхана ұжымы қайырымдылық жасаудан қашқан емес. Сауапты істің басы қасынан табылып жүретін олар қоғамдық жұмысқа да, түрлі іс-шаралар ұйымдастыруға да белсене ат салысады. Жылда ел жұртқа жария қылмай-ақ тұрмысы төмен отбасыларға азық-түлік, киім-кешек сынды қажеттіліктерді жеткізіп беруді дәстүрге айналдырған. Осындай сәттердің бірінде аудандық кітапхана басшысы Гүлдана Көпболсынқызы мен кітапханашылар жалғызбасты ана Лаззат Асатуллаеваның шаңырағына барады. 4 баланың анасы өте қиын жағдайда отырғанын көріп, көңіл түкпірінде қайырымдылық жасауға деген бір сәуле пайда болады. Ұжым қызметкерлері де үнемі бұл отбасына қамқорлық көрсетіп жүреді. «Дегенмен басында баспанасы бар деген аты болмаса, терезесі қырық жамау, қыста жылынбайтын, сүрілуге жақын тұрған үйін көрген сайын көңіліміз жабырқап қайтамыз. Айлық табысымыз қолға түссе осы сынды отбасыларға азын-аулақ тамақ апарып беруді қалап тұратын болдық. Осы көрініс, көз алдымыздағы сәбилердің мұңлы жанары бәріміздің жүрегімізді қозғады. Содан ойлана келе кітапхана ұжымы бірлесіп 2 бөлмелі үй салып беруді қолға алдық» – деп, жүрек түкпіріндегі әңгімесін қозғады Г.Жақыпова.Осыдан төрт жыл бұрын 2 бөлмелі 4/10 көлемді пәтердің іргетасын құйып біткен. Алла қалауымен құрылысты аяқтап, бір шаңырақтың шаттығын тамашалауға тырысып жатырмыз деді кітапханашылар. «Жақсы іс жаныңды жадыратады» деп бекер айтылмаса керек-ті. Сауапты істі қолға алған ұжым қызметкерлерінің жанары жанып тұр. Өзінің шаңырағына алып баратын қаржысының бір бөлігін мұқтаж жандарды қуантуға жұмсауды мақсат еткен олар бос уақыт бола қалса құрылыстың басынан табыла кетеді.&nbsp;&nbsp;&nbsp;Адам ұрпағына қайырымдылықты жастайынан үйретіп, адамгершілік қасиеттерге баулуға ұмтылады. Алайда мың құбылған дүниеде табысын біреумен бөліспек түгілі өз басын асырай алмай жүргендер де баршылық. Дегенмен, &nbsp;олардың терістеу тірлігінен гөрі, жақсылардың шарапаты өмірдің өзін әдемі көрсетеді. Жүрегінде иманы бар жұрт қолынан келгенше Алла алдындағы қасиетті парыздың бірін қайырым-дылық деп біледі.Пайғамбарымыз (с.ғ.с.): «Бес нәрсенің қадірін біл. Олар: өлімнен алдын өмірдің, ауру келмей денсаулықтың, әурешіліктен бұрын бос уақыттың, зағиптықтан бұрын жастықтың, кембағалшылықтан бұрын байлықтың қадірін біл» &nbsp;деген. Аста-төк болмаса да азын-аулақ табысының өзін өзгелермен бөлісіп жүретін жаз дидарлы жандарды көргенде, &nbsp;жүрегің жібіп сала береді. Сауапты істің сан соқтырмайтынын білетін елдің бір бөлігі қолындағы барын осылай бөлісіп келеді. &nbsp;«Кең болсаң – кем болмайсың». &nbsp;Демек, пайғамбарымыз Мұхаммедтің (с.ғ.с.): «Жақсылық жасаңдар, қайырымды болыңдар!» деген сөзін &nbsp;&nbsp;ұмытпауымыз керек.&nbsp;

Шиелі: Жақсылық жасауға жаны құмар жан

Шиеліде сіла дақылын егуді жаңғыртқан жан

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қолөнер саласы – ата-бабадан мирас болып қалған ұлттық мұра. Бүгінде ауданда аталған &nbsp;сала қарқынды дамып келеді. Өз кәсібінің майталмандары заман талабына сай қайта жаңғырып, тұтынушының көңілінен шығу үшін түрлі дүние ойлап табуда. Қай ананы алсақ та, қызының жат әдеттерден аулақ болып, яғни қол қусырып отырмай, бес саусағынан өнер тамған, жан-жақты, еңбекке бейім болып өскенін қалайды. Сондықтан қолы қалт етсе бұрымдысына ине ұстатып, құрақ құрауды, пішуді, тігуді, кестелеуді &nbsp;үйретеді. Бүгінгі біздің кейіпкерімізді де тігін тігуге өз анасы баулыған.Айзауре Дүйсенбайқызы – Шиелі ауданы, Бестам елді мекенінің тумасы. &nbsp;Бала кезінен дәрігер болуды армандаған ол, бойжете келе &nbsp;ойы өзгеріп, ісмерлік өнерге жақын болады. Кейіпкеріміз үшін әсемдіктің жиынтығы – тігін тігу. Бала кезінен анасына қолғабыс болып, ине мен жіпті ұстап үйренген. Әу баста үй шаруашылығына қажетті заттарды тігумен &nbsp;бастаған ол, келе-келе тігіншілікке бет бұрады. Кейін тәжірибе жинап, білімін жетілдіру үшін 3 айлық тігін курсын оқып алады.&nbsp;– &nbsp;Қыз баласы &nbsp;болған соң тұрмыс құрып, бала тәрбиелеу алдыңғы орында тұратыны белгілі ғой. &nbsp;Мен де &nbsp;аналар салған ізбен &nbsp;ұрпақ тәрбиелеудемін. Айтайын дегенім бұл емес, әрине. &nbsp;Балаларым &nbsp;&nbsp;өскен соң &nbsp;&nbsp;мен де тігін курсын оқып алсам деген арманыма қол жеткіздім. &nbsp;Осылайша аудандық жұмыспен қамту орталығына тіркеліп, 3 айлық тегін тігін курсын оқуға жолдама алдым. &nbsp;Соның арқасында көптеген жолдас таптым. Тігіншіліктің қыр-сырын үйрендім әрі сол іске &nbsp;машықтана бастадым. Курста тігінші-пішуші мамандығы бойынша білім алдым. Кәсіби маман болмаған соң, пішуді онша білмейтін едім. Бұл маған үйренуге үлкен мүмкіндік туғызды, – дейді ісмер.&nbsp;Деректерге сүйенсек, ерте кезде құрақ құрау мата қиындысын ысырап етпес үшін жасалған екен. Ал сол құрақтан жасалған көрпе-көрпешелер бүгінде әр шаңырақтың шырайы, көркі. Әдемі дүниені шығару үшін оның ар жағында қажырлы еңбек пен төзім жатқаны айтпаса да түсінікті. Бүгінгі таңда шымылдырық, құрақ көрпе-көрпеше, түрлі төсеніш, перде, жапқыш, қол орамал т.б. дүниелерді тігетін А.Дүйсенбайқызы да &nbsp;ең алғашқы тапсырысын балабақшаға құрақ көрпеше тігуден бастапты.&nbsp;– Осыдан бірнеше жыл бұрын ауылымыздағы балабақша құрақ көрпеше тігіп беруімді сұрады. Құрақ құрау аса шыдамдылықты қажет етеді. Бұл жерде түстердің бір-бірімен үйлесім тауып әрі тігісі де өте сауатты тігілуі шарт. Не керек, көз майымды тауысып, бар ынта-жігеріммен өздері қалағандай жасап, 6 түрлі құрақ құрап бердім. Жасаған дүнием көпшіліктің көңілінен шықса болу керек, сол уақыттан бері көрші-қолаң, туған-туыс, құда-жекжат, дос-жаран тапсырыс бере бастады. Осылайша, үйде отырып, кішігірім нәпақамды тауып келемін. Жасыратыны жоқ, тігін тігуден тіпті ләззат аламын. Ол менің бойыма шабыт беріп, көңіліме шаттық сыйлайды, – &nbsp;дейді өз ісінің шебері.&nbsp;Жұмысын жан қалауымен орындайтын тігіншінің &nbsp;арманы да жоқ емес. Оның ойынша әрбір адамның бойында ұлттық өнерге деген жанашырлық болуы керек. Отбасындағы қылықты қыздарына тігін тігудің қыр-сырын үйретіп жүрсе де, өзі тұратын Бестам ауылының мектеп қабырғасында арнайы кабинет ашып, қыз балаларға үлгі-өнеге көрсетсем дейді. Алдағы уақытта біз де шәкірт тәрбиелегісі &nbsp;келген ісмерге сәттілік тілейміз.&nbsp;

Шиелілік тұрғын: Қолөнер саласы –  ұлттық мұрамыз!

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қазір өңірде қарапайым бір мамандықты игеріп, оны кәсіппен байланыстырған жандар көп. Әсіресе, «аспаз» мамандығы бойынша білім алған нәзікжандылардың ішінде кондитерлік өнім өндіруді қолға алғандардың қатары қалыңдап келеді. Жалағаш индустриалды-аграрлық колледжінің оқытушысы Ақкенже Шідербаеваның да шәкірттері бүгінде өз өнімімен тұтынушы талабынан шығып, кәсіп бастауды қолға алуда.&nbsp;30 жылдан астам тәжірибесі бар білікті маман асхана төңірегінде жиған тәжірибесін өз шәкірттерімен бөлісуден жалыққан емес. Түрлі ас әзірлеудің қыр-сырын жетік меңгерген ол бастысы адамда ісіне деген ынта болса, қабілет өздігінен пайда болатынын айтады.&nbsp;– Осынша уақытта қаншама шәкірт тәрбиеледім. Қазір бұрынғыдай емес, жастардың кәсіптік білімге деген қызығушылығы артқан. Тіпті аспазшы мамандығына қызығушылық танытып жатқан жігіттеріміз де табылып жатады. Олардың ішінде ас әзірлеуге машықтанған мамандар да болды. Осынша уақытта мен бастысы адамда өз мамандығына деген ынта болса, қабілет, тәжірибе жүре келе қалыптасарына көз жеткіздім. Бір шәкіртім бар, өзінің мамандығына деген адалдығын ынтасымен аңғартады. Оны жасап жатқан жұмысына қарап-ақ байқауға болады. Бүгінде ол аудандағы маңдайалды кондитерлік өнім өндіретін цехтардың бірінде жұмыс жасайтын тәжірибелі маманға айналды. Талапкер кезінен-ақ өзінің әзірлеген тағамдарымен түрлі сайыстарда жүлдегер атанды. Ал мұндай ынталы жастарды қандай кәсіпорын болса да жұмысқа алуға тырысады. Сондықтан біз барынша сапалы маман дайындауға күш саламыз. Біреулерге тағам әзірлей білсе болды, аспазшы болу оңай көрінуі мүмкін. Алайда мүлде олай емес, мамандықтың бұл түріне де адалдық керек. Оны осы салада жұмыс жасағандар жақсы түсінеді, – дейді А.Шідербаева.&nbsp;Кәнігі маман тек дәмді тағам әзірлеумен шектелмей, оның жасалу жолына арналған ғылыми еңбектерге де қалам тербеді. Мәселен, осыған дейін А.Зәкірқызының «Балықты механикалық жолмен аспаздық өңдеу», Беларусь республикасының білікті жұмысшылар мен мамандар даярлауын ұйымдастыру және ғылыми-методикалық қамтылу тәжірибесі», сондай-ақ «Білім кілті» атты ғылыми еңбектері жарық көрген.&nbsp;Кәсіптік білімді шәкірт санасына сіңіруді басты мақсат еткен білікті педагогтың осынша уақыттағы еңбек жолында жеткен жетістігі де жоқ емес. Алайда ұлағатты ұстаз тек өзі баулыған талапкерлердің бойына жиған қабілетімен мақтанады. Осыған дейін облыстық білім басқармасының, «Аманат» партиясының алғыс хатымен, қалалық білім бөлімінің «Құрмет» грамотасымен, аудан әкімінің алғыс хатымен, облыстық білім басқармасының «Құрмет» грамотасымен және ҚР Білім және ғылым министрлігінің алғыс хаттарымен марапатталған. Сондай-ақ білікті педагогтан білім алған жастар да түрлі сайыстарда жеңіс тұғырынан көрініп келеді. Мәселен, А.Зәкірқызының жетекшілігімен сайысқа қатысқан колледж студенті Жеңіскүл Шапағат, Бекжан Байсақал, Ақниет Базарбай, Ұлбосын Әбікенова, Мархаббат Иса сынды бірқатар ізденуші республикалық, облыстық және аудандық сайыстарда топ жарып, жүлделі орындардан бой көрсетті.&nbsp;– Айта берсек, алған марапаттарымыз көп. Алайда мен шәкірттерім топ жарып, өмірден өз орындарын тауып жатса, үлкен жетістік сол деп есептеймін. Қазақта «Ұстазсыз шәкірт тұл» деген сөз бар. Мен өзім тәрбиелеген шәкіртерімнің бірі топ жарып, мамандығына деген адалдығын көрсетпесе құлазып қаламын. Аллаға шүкір, әзірге балаларым ондай жағдайға дейін жеткізген жоқ. Барлығы ас әзірлеудің майталман маманы болуға талпынып жатыр. Ал біз тек талабын шыңдаймыз. Бастысы, еткен еңбегіміз талапкерлерден қайтып жатса болғаны.&nbsp;Мен үшін басты жетістік – осы, – дейді білікті педагог.

Тағам әзірлеуге де үлкен талап керек

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> «Тірлікте сені солай көрмесем де,&nbsp;Еркелеп құшағыңа енбесем де.&nbsp;Бала болып өзіңді арқа сүйеп,Жабыққанда мұң шағып келмесем де».&nbsp;Тәй-тәй басқан үйелмелі-сүйелмелі үш ұл. Мейірін қандырып ұлдарын сүйе алмаған әке. Небәрі 32 жасында бақилық болған жан. Жүрек жарды бұл сөздер – Тұрсын әке тағдырының анықтамасы. Ұлы Отан соғысына аттанғанға дейін Шиелі аудандық комсомол комитетінің қызметкері болған әкем, елге мүгедек болып оралады. Келісімен ауыл мектептерінде мұғалім болады. Отанын қорғағанын, Шиелі үшін жасаған азғантай еңбегін асқар тауға бағалаған біздерге көңіл медеуіміз осы анықтамадағылар ғана.«Аялап мені, әке, тербеттің,&nbsp;Қияға, биік шыңға өрлеттің.Жинадың әке жаным біздер үшін,&nbsp;Жақсылық жауһарларын жер мен көктің»&nbsp;Ерен еңбектің айғағындай болған Жәлел Қонаевқа арналған. Ол Геология Министрлігі қаржысы есебінен скважина құдықтарын салдырып, Сарысу өңірі Шиелі жайылымдарын суландырған жұмыстарға мұрындық болған еңбегі айтусыз-ақ, марапатсыз-ақ халық игілігіне жаратылғаны жарияланбай тұрған шындық.Десе де, өткен ғасырдың 70-ші жылдары Шиелі ауданының іргелі шаруашылығы болған «Гигант» ұжымшарының мемлекеттік «Еңбек Қызыл Ту» орденімен марапатталуына, сол кезде осы ұжымның мал шаруашылығын басқарған Жәлел Қонаевтың үлесі бар екені даусыз. Оның үстіне сүт пен ет өндіру кешені – «Ақтам» үшін салынған тұтас бір ауыл. Мал өнімдерін өндіру үшін электрлендіру, механикаландыру, автоматтандыруды іске қосу арқасында мал басы мен одан өндірілген өнімнің артуы, сапасының жақсаруы Жәлел Қонаевтың тікелей басшылығымен болғаны айдан анық. Бұны көздері көрген, ақсақал болғандар әлі ауыздарынан тастаған жоқ. Еңбегі бағаланып, Шиелінің бір көшесі осы айтулы азаматтың атымен аталады, Аллаға шүкір!«Бердің сен шабытын ақынның,Сен бердің намысын батырдың.Бердің сен шабысын тұлпардың,Сен бердің қанатын сұңқардың»Қазақта ақын, батыр атану, тұлпар болып, сұңқар болып, елге танылу азамат үшін оңай шаруа емес. Әркімнің өзі шыққан төбесі өзіне биік. 70 жасты алқымдаған шағымда алды-артыма қарасам, жоғарыдағы ұйқасқан сөздер тек Тұрсын әкем мен Жәлел көкеме ғана арналып тұрған жоқ екен. Әкелеріммен бірге замандас, қатарлас болған Шиелі өңірі азаматтары тек менен ғана емес, басқалардан да кеңестерін аямапты. Орынды жерінде азаматтық танытып, Шиелі топырағының гүлденуіне ат салысыпты .Олардың бәрі де «әкесіз өсті» деген сөзбен күнге шайқасқан маған демеу болғандар. Қуанғанда қасымнан табылғандар. Олар мені еңбекпен шыңдап, тәлімімен тәрбиелегендер. «Айналайын» сөзін айтудан бір жалықпағандар. Жан-жағыңды жүрегіңмен көруді үйреткендер. Көзімен көргендеріне қуана білгендер. Мейірімді көз, сезімтал жүректе кітапта жазылмаған білім бар екенін түсіндіргендер. Олар Шиелі үшін жасаған жанқиярлық еңбектерін шаршағанына бағаламай, бақытына балағандар.Иә, ол кісілердің көбісі о дүниелік болып кетті. Тірілері де бар. «Тіршілік кейде шырпыдан сырық, қурайдан құрық жасатады. Шаңнан шапан, тозаңнан тон тігуді талап етеді. «Заманың зығыр етіп зынданына итерсе, жыланнан жүн, құмырсқадан құн алуға да барасың» дегендей, Шиелі жерінің киелілігін көтеріп, атын асқақтатқан жақсыларымның аттарын атап көрейін.Олар Ыбырай Жақаев, Қойшыбай Оразымбетов, Әнуарбек Сапақов, Сыздық Боқаев, Байдүйсен Оразов, Шырынкүл Қазанбаева, Ұлбала Алтайбаева, Заһира Ержанова, Рахмет Нүрекеев, Әлиакпар Монтаев, Жағыппар Рысманов, Сәттібай Алпамышев, Байтілес Жүсіпов, Омархан Жәрімбетов, Сұлтанхан Төрениязов, Перуза Жүсіпова, Досмағанбет Аюпов, Мәрия Жұматова, Өтеген Жарықбаев, Сыздық Нүркеев, Шәрібек Ібішев, Сәрсенбек Байжанов, Қазыбек Оспанов, Арыстан Бижанов, Әбілқасым Палымбетов, Нағима Бәйменова, Оразбай Досанов, Уәйда Алиханов, Нұрмахан Қасымов, Тастанбек Түкібаев, Қасым Бектегенов, Сейтжан Омаров, Серғара Ізтілеуов, Ұлман Мәмреева, Айтбай Бекжаппаров, Көшек Қосжанов, Дүйсахмет Қалымбетов, Дүйсенбек Ермаханов, Смайыл Кәрімбаев, Василий Шкуренко, Кенбай Доланбеков, Шайық Ыханов, Әлиакпар Қобланов, Иван Голото, Бәкір Тоқбаулин, Ертай Есенгелдиев, Ақәділ Сапарбаев, Жиенбек Молдабеков көкелерім мен апаларым еді. Бұл кісілер жұмыстарын құрғақ сөзбен емес, нақты істерімен дәлелдегендер. Дәлелдегендер дейтін себебім, бұл кісілермен жұмыстас болу маған бұйырды. Әңгіме сөздерін тыңдау маңдайыма жазылыпты. Қиындық деген не деген сұраққа жауап тауып, жоқты бардай, барды қордаланған қордай жасау жолдарын үйрендім. Сөзбен айтып тауыса алмайтын тәрбие үлгілерін көрсетті.&nbsp;«Өзінен бұрын өзгені ойлау, өзім білем дегеннен аулақ болу, кішіпейіл болуды мақсат ету, кешірім ақылдылықтан болатынын білу, жамандық іздеуің - өзіңнің жамандығың екенін мойындау, жауласу жаман әдет екенін түсіну, ақыл айта бергенше ақылды тыңдауға тәрбиелену». Бұл жеті тұжырымдық пәлсәпа нағыз өмір мектебі екені анық.Осы мектепте өнегелері көп болған, кеңес дәуірінде Шиелі топырағынан нан, ет пен сүт өндірген, маңызды құрылыстар салған, әлеуметтік мәселелерде білімділік пен зеректік танытқан, Шиелінің шырайын ән мен жырға айналдырған азаматтар қатарына &nbsp;Дүйсенбі Смайлов, Зәкім Жайлыбаев, Ақылбек Сматов, Нығымет Қозайдаров, Балтабек Сыздықов, Ибаш Байхожин, Нәрзілдә Айдаров, Сәрсен Қоңырбаев, Махмуд Нартаев, Төлес Аппасов, Мұхамбетияр Сейітов, Жағыппар Зермұхамедов, Жақсылық Ахметов, Кенжалы Достияров, Хан Виктор Петрович, Елтай Әбішев, &nbsp;Меңлібай Кенжебаев, Иманғали Әбдіқалықов, Күлжан Жәукебаева, Жадыра Таспанбетова, Жұмат Бақтыоразов, Жолдас Сырғабаев, Үсен Қабланбеков, Қапан Парманқұлов, Сүйіндік Ахметов, Нұрғали Төлегенов, Молдахмет Мырзахметов, Айдар Достияров, Шәмен Ермағанбетов, Емел Бәкіров, Құрбан Рысбеков, Сәми Қазкенов, Асқар Әлжанов, Мүтәліп Жантөреев, Өтеген Жәленов, Жәкен Мәмбеталиев, Сәулебай Аймаханов, Мұзаппар Жағыппаров, Сайлау Нұркеев, Райымбек Нұртазаев, Ысқақ Оспанов, Ыдырыс Жүсіпов, Сертай Пірімбетов, Мадияр Абсұлтанов, Тұңғышбай Кусепов, Пернебай Егенов, Ыдырыс Оразов, Раушанбек Әшіров, Әшірбай Түменбаев, Бектілеу Мұсаханов, Еламан Қобланов аға-апаларым, Манап Шорабаев, Досан Бәйділдаев, Елтан Ысқақов, Жаппарбек Оразмаханов, Ниязбек Мұсабаев, Алтынбек Ағажанов інілерімнің тынбай күндіз-түні еткен еңбектерін әріптес ретінде ерекше атай отырып, Шиелі үшін бұлданбай жасаған жақсылықтарына, санаспай атқарған қызметтеріне куә болғанымды айтқым келеді.Өмірге келдің. Одан кетесің де. Не тындырдың? Өлмей тұрып соны ойладың ба? Айтуға ғана оңай бұл түсінікте жаңылыспаған пенде жоқ шығар. Өмір сүре берсем екен демейтін адам жоқ шығар. Бірақ сол өмірді қалай сүруім керек деп бас қатыра бермейтіндер кездесіп жатады. Өмір сүрудің мәні мен мәнісі ұзақтығы мен байлығында емес. Кімдермен біргесің, кімдер қайғыңа ортақ, кімдер көңіліңе шуақ, кімдер сені бағалайды, кімдер сені сағынады, кімдер сені еске ала алады деген сұрақтармен өлшенсе керек.&nbsp;Осы өмір мектебінде маған басшы ғана емес, қамқор, тілектес, ниеттес болған төмендегі жандар да жоғарыдағы тізімге әбден лайық. Осылардың ішінен Смайыл Жандарбековтің ерен батылдығын, Жолдыбай Ақмолдаевтың мінез биязылығын, Мәлібек Санаубаевтың тынымсыз талапшылдығын, Орынбасар Бәйімбетовтің жан-жақты болжағыштығын, Сейілбек Шаухамановтың іскер ұйымдастырушылығын, Сәдуақас Рсымбетовтың тыңғылықты көзқарасын, Константин Хванның шаруақор жаңашылдығын, Әзімхан Исмайловтың кішіпейіл әдептілігін, Бибіжан Жәукебаеваның сезімтал ой жүйріктігін, Қален Әбдешовтің қарапайым әділеттілігін, Абдулла Әбеновтың білімді нұсқаушылығын, Ибрагим Әбибуллаевтың бір сөзді тұрақтылығын, Жақай Бодықбаевтың еңбекқор шалымдылығын баса айтқым келеді. Айта берсең жақсы істері таусылмас бұл жандар да Шиелі халқының есінен кетпейтін, аттары жүректерінде сақталған аса қымбаттылары.Ауданның халық шаруашылығы жұмыстарын ұйымдастырған, оны іске асырған, мемлекеттік жоспарларды орындау мен халыққа әлеуметтік жағдай жасауды күнделікті тіршіліктеріне айналдырған Рахым Мауяев, Мұхит Исмайлов, Нарынбай Омаров, Сейілбек Аманжолов, Қалдыбай Сүгірбаев, Берікқара Әбжаппаров, Перден Архабаев, Сұлтанбек Оразымбетов, Сайлаубай Әбішев, Ерғали Ишанқұлов, Әділхан Бектегенов, Үпілмәлік Мырзахметов, Жамалхан Баетов, Нұрлан Махмудов, Кеңескүл Смайлова, Әтіркүл Шорабаева, Ұлтай Сейілова, Нәзира Парманқұлова, Пернеш Жүсіпова, Сейітхан Тұрысбеков, Омархан Кемелов, Әнуар Кенбаев, Еламан Дүйсенов, Шәззат Қалымбетов, Айдар Сәрсенбаевтар менімен үзеңгілес қызметте болған аға-апа, інілерім. Қарап отырсам сонау 1967 жылдан бастау алып, зейнеткерлік жасқа жеткен 2014 жылдары аралығында менімен қызмет еткендердің көбісі, менен үнемі жасы үлкендер болып шығыпты. Оларды мен үлкен-кіші деп алаламасам, олар да мені кіші деп аласартпапты. Бұлардың адамгершілігі, парасаттылығы, әділдігі, туралығы, іскерлігі, тазалығы, білімділігі Шиелі қажетіне әлі күнге жарап жатса, мен үшін өте қымбат рухани азықтарым болды.Әрине, туған жер Шиелі туралы айту қаншалықты жауаптты іс болса, соншалықты мәртебе де. Шиелінің іргетасын қалаушылардан бастап, оны өркендетіп дамытқан кісілерін бір газеттік мақалаға сыйғызу түгіл, бірнеше том кітап жазса да толық қанды қамтылмауы мүмкін. Десе де, менің көкейімдегі толғатып жатқан бір ой – әрбір ұрпақтың, туған жер биігінен өз ата-анасының табыстарын көру бір төбе. Балалық базарыңның бағыландары қатарластарыңды, қызметтестеріңді ақсақалдық мәртебеде көру екінші төбе. Өмір мектебіндегі жоғарыда аттары аталған Шиелі шынарлары мен шамшырықтарының әрбір жақсы істерін баяндау мен үшін мәртебе.Шыққан төбең биік болсын дейді ғой. Сондықтан Шиелінің әрбір төбесі де, еңбеккерлері туралы да айтылу керек. Олар туралы ой толғатып тебіренсек, туған жерді жырға қосып толғансақ, жақсылардың жақсы істерін келешекте жаттайтындай жазсақ, артымызда жақсы деген сөз қалар еді. Айтылмаса, жазылмаса тарих шықпайды. Сондықтан Шиелінің тарихын үзбей жалғастыру, жақсыларын атаусыз қалдырмау біздерге, көзкөргендердің әрбірінің мәртебелі ісі болуы керек. Бұл абзал істі атқару жүрегі Шиелі деп соққан әрбір азаматтың міндеті ғана емес, парызы да болуы тиіс!

Шежірелі мекен Шиелі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Жас кәсіпкер Ержан Жайлыбаев жалағаштықтарға техникалық қызмет көрсетіп, автокөлік бөлшектерін сатумен айналысады. Бүгінде ол аудан жұртшылығына қажетті қызмет көрсетіп жүр.&nbsp;Кәсібің өрісті болуы үшін ынтаң жоғары, талғамың мықты болуы шарт. Іскер азамат Ержан Жайлыбаевтың ұстанымы осындай. Өз ісінің қыр-сырын терең меңгерген талапты жас бүгінде кәсібінен нәсіп тауып отыр.Ержанның темір тұлпарға әуестігі басым. Ол өзінің автокөлігін сәйгүліктей баптап, игілігіне күтіп тұтынады. Көліктің ұсақ-түйек қосалқы бөлшектерін жатқа білетін ол темір тұлпардың маркасын да жақсылап есте сақтайды. Осыдан барып, оның ойына қажетті және сұранысқа сай орында көлік бөлшектерін сату идеясы келді. Оның айтуынша, техникалық қызметтерге сұраныс жоғары. Мұны ескерген кәсіпкер жалпы жоба құны 28 млн теңгені құрайтын техникалық қызмет көрсету орталығын ашты. Қазіргі таңда қажетті құрал-жабдықтарды әкеліп, халыққа сапалы қызмет көрсетуде.&nbsp;Орталықта автокөлік жуу орны, май ауыстыру орны, автобөлшектер және азық-түлік дүкені бар. Онда барлығы 5 адам тұрақты жұмыспен қамтылған.&nbsp;– Мен өз кәсібімді ашпас бұрын, бизнес идеямды дамытып, іскерлік қабілетімді жетілдіре түстім. Содан кейін өз алдыма кәсіп ашуға бел будым. Бастапқыда дөңгелек жөндеу орталығының, көлік бөлшектерін сататын сауда орындарында болып, жұмысымен танысып, өзімді сынап көрдім. Қазір техникалық қызмет көрсету орталығын ашып, сұранысқа сай қызмет көрсетіп келеміз. Осымен тоқтап қалмай, кәсібімді одан әрі дамытқым келеді, – дейді іскер азамат.&nbsp;Жас кезінен осы кәсіпті армандаған Ержан тұрақты тұтынушылары көп екенін айтады. Бұлай болуы да заңдылық. Себебі ол ең алдымен кері байланысты мықтап қолға алған.&nbsp;– Кəсіптің дамуына кері байланыстың қосар үлесі орасан. Тіпті үй-үйге тапсырысты жеткізіп беруді қолға алдық. Басты мақсатым – тұтынушы талғамынан шыу, – дейді іскер азамат.&nbsp;Жас кәсіпкер мұндағы жұмысшылардың бәрі нағыз өз ісінің шебері екенін айтады. &nbsp;Мәселен, желімдеу орталығында еңбек ететін Ринат есімді азамат бұған дейін қала орталығындағы техникалық қызмет көрсету орталықтарында еңбек етіп, тәжірибесін шындап келіпті. Орталық қызметкері мұндағы заманауи құрал-жабдықтар қызмет көрсетуде уақыт үнемдеуге пайдасы тиіп жатқанын жеткізді.&nbsp;– Мен бұған дейін осындай техникалық қызмет көрсету орталығында жұмыс жасап, көлік дөңгелегін желімдеу ісін үйрендім. Қазір Ержанмен бірге жұмыс жасап жатқаныма бір жылға жуық уақыт болды. Орталықтағы құрылғылардың бәрі жаңа. Соның арқасында тұтынушыларға дер кезінде қызмет көрсетіп, уақытты үнемдеуге мүмкіндік туды. Жалақым да жоғары. Қазір айына 100 мың теңге аламын. Мұнан бөлек тұтынушылар саны артып қосымша жұмыс жасасақ, тағы да айлығымыздан бөлек қаржы төленеді, – дейді желімдеу ісінің шебері Ринат ағамыз.Жас болса да үлкен істі қолға алып, тұрғындардың сұранысына сай қызмет көрсетіп келе жатқан Е.Жайлыбаев облыс әкімі тағайындаған “Сыр үміті” сыйлығының иегері екенін де айта кеткен жөн. Өңірдегі қайырымдылық шараларға да қатысып, әркез аз қамтылған отбасыларына бағалы сыйлықтар үлестіріп келеді.

Жұмысын жандандырған жалағаштық кәсіпкер

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Мал баққан әрбір қазақ шаңырағы &nbsp;үшін ақтың орны аса бағалы. Ақ дегеніміз – төрт түліктің сүтінен жасалатын тағамдар. Халқымыз молшылық, ырыс-береке, несібе, бақыт &nbsp;деп ерекше қастерлеп, одан адам ағзасына пайдалы &nbsp;шұбат, қымыз, қатық, айран, сүзбе, құрт, ірімшік, май, уыз сияқты тағамдар әзірлеген. &nbsp;Қазіргі нарық заманында тіпті осы өнімдерді шығарып, өз кәсібін дөңгелетіп отырған жандар да аз емес. Сондай жас кәсіпкерлердің бірі – Шиелі кентінің тұрғыны Мұрат Қалиев. Ол сүттен жасалатын &nbsp;ұлттық тағамдардың бірі – құрттың 8 түрін шығаруда.&nbsp;– Елімізде алға ұмтыламын, дамимын, кәсіп ашамын деген адамға мүмкіндік мол. Маған да неге кәсіп ашпасқа деген ой келді. Содан 2017 жылы ойымды жүзеге асыруды мақсат еттім. Құрттың дәмін татып көрмеген жандар кемде-кем шығар. Оны бала күнімнен білемін, бірақ құрт &nbsp;шығарумен айналысамын деген ой үш ұйықтасам түсіме кірмепті. Басында қаймақ шығарумен айналыса бастадым. Кейін құртқа ойысып, қаймақ қалып қойды (күліп), – дейді жас кәсіпкер.&nbsp;Иә, «құрғатылған», «кептірілген» деген мағына беретін бұл тағамның берер пайдасы көп. Медицина мамандарының айтуынша, құрттың құрамында А, В, С дәрумендері мен мырыш, кальций, калий, мыс, күміс, темір, алюминий, &nbsp;магний микроэлементтері бар. Сол себепті тойымды тағам болып саналады. Тіпті оны жеген бүлдіршіннің тісі сау, сүйегі берік болса, егде тартқан қариялардың ұзақ жасауына да өзіндік септігін тигізеді. Кейіпкеріміз ұзақ сақталатын тағам түрін дайындау үшін керекті сүзбені Шымкент қаласы, Қарабұлақ ауданынан алып келетінін айтты.&nbsp;– 2018 жылы Үкіметтен 950 мың теңге көлемінде қайтарымсыз &nbsp;грантқа ие болдым. Содан &nbsp;жұбайым екеуміз жақсылап қолға алдық. Үйіміздің жанынан құрт шығаратын цех аштық. Қажетті құжатын дайындап, өзімізге тән «Жаннұр» логотипін жасап, жеке &nbsp;штрихкод &nbsp;алдық. Сонымен қатар біз құрт жасайтын сүзбені арнайы Қарабұлақтан алдыртамыз. Бүгінде аудандағы көптеген дүкендерде өніміміз сатылады. Одан бөлек &nbsp;арғысы Арал мен бергі басы Жаңақорған халқы да біздің өнімді тұтынуда, – дейді ебін тауып еңбек етіп отырған &nbsp;М.Қалиев.&nbsp;Алыс &nbsp;сапарда жүріп таңдайға салсаң – сусын болатын, қарның ашса, ас орнына жүретін құртты білмейтін қазақ жоқ. Алайда, оның сан алуан түрін көбі біле бермейтіні жасырын емес. Жас кәсіпкердің айтуы бойынша, қазіргі таңда &nbsp;көлеміне, құрамына қарай құрттың 8 түрін шығарады екен. Олардың қатарында бұрыш қосылған құрт, қақталған құрт, төртбұрышты, дөңгелек т.б. түрлері ерекше назар аудартады. &nbsp;Алдағы уақытта құрттың санын арттырып, ата кәсіп қылу ойында бар.&nbsp;Бүгінде құртқа деген сұраныстың жоғары екенін базардан байқаймыз. Есіктен енгенде-ақ сан түрі елітіп әкететін құрттың бағасы да алуан. Көпшілік 1 келі құртты 2000 теңгеден саудалауда. Бұл баға әлдекімдер үшін қымбат болуы мүмкін. Әйтсе де, ақтың дәмін татқысы келген тұрғындар бағасына қарамастан құртты ойланбай алады. Ендеше кейіпкеріміздің өзінің жеке цехын ашып, құрт шығаруы бекершілік емес.&nbsp;

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Қоғам