<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қармақшы ауданының құрылыс саласы жылдан-жылға дамып, әлеуметтік нысандар мен тұрғын жайлар бой көтеруде. Бірер жыл бұрын ағаш жарып, көмір таситын, пештің күлін алып, беймезгіл уақытта от жағып әбігерге түсетін халықтың қазір қатары сиреген. Көгілдір отынның игілігін көріп отырған көпшілік пештегі от басылса, үй суып кетеді деп алаңдамайды. Әрбірден соң алысқа жол тартатын болса, жылу батареясы жарылады деп те уайымдамай, барар жеріне қамсыз кете барады. Жауынды-шашынды күндері тобықтан балшыққа батып, әсіресе мектеп жасындағы балаларына алаңдаған көше тұрғындарының да көкейіндегі мәселесі де шешімін табуда. Билік органдары сол «бауырмал жолдарды» жою үшін кезең-кезеңімен тақтайдай тегіс асфальт жол мен қиыршық тас төсеп беруді жолға қойған. Түнгі жарықтар да аудан орталығында ғана емес, ауылдық елді мекендерде де көшелерге сән беріп, тұрғындардың қауіпсіз өміріне қызмет етуде. Туған жерімізде жаңадан салынып, халық игілігіне берілген және енді берілмек құрылыс нысандарының аудан халқының өмір, тұрмыс, денсаулық сапасына қызмет ететініне сенім мол. Осы ретте ауданымыздағы жағымды жаңалықтың біріне саналған – Жосалы кентінде құрылысы қарқынмен жүріп жатқан "Руханият орталығын" атап айтар едік.Бұл жайында жыл басында аймақ басшысы "Қызылорда облысының 7 ауданында музей, кітапхана, архив, неке қию залы, ардагерлер және аналар, жастар орталықтары сынды бірқатар тарихи-мәдени, рухани ұйымдарды біріктіретін типтік үлгідегі "Руханият орталықтары" салынбақ..." деп жақсы жаңалықты облыс халқымен бөліскен-ді. &nbsp;&nbsp;Дегендей-ақ, Орталықтың құрылысы көктемде, яғни осы жылдың сәуірінде басталып кетті. Құрылыстың жобалаушы авторы – &nbsp;"РемПроект" жауапкершілігі шектеулі серіктестігі болса, бас мердігер – &nbsp;"Иман" жауапкершілігі шектеулі серіктестігі болып танылған.&nbsp;Сейсенбіде құрылысы жүріп жатқан әлеуметтік нысанның басына барып, құрыш қол құрылысшылармен дидарластық. Ауа-райының ыстығына қарамастан құрылыс жұмысы қызу жүруде. Мұнда "Иман" ЖШС бөлімшесінің бастығы, білікті маман Нұрдәулет Махамбетжанов &nbsp;алдымыздан шығып, атқарылып жатқан жұмыстармен таныстырды.&nbsp;<blockquote>— Ғимарат толығымен монолитті болған соң қазіргі кезде монолит жұмыстарын толық аяқтадық. Нысан екі қабаттан тұрады және &nbsp;жертөлесі бар. Өру, әрлеу, сылақ, төбесін шатырлау, еденін құю сынды жұмыстары жүргізілуде. Сонымен қатар өру, электрик, ауа сорғысының жүйесі, терезе орналастыру жұмыстары жүзеге асуда. Құрылысқа қажетті материалдарымыздың барлығы жеткілікті мөлшерде, уақытысында қамтамасыз етіліп тұр. Тауарлар сертификатталған. Жұмыс кұшіне автокран, трактор секілді бірнеше техника жұмылдырылған. Сантехника, су жүйесін тартуға дайындық жасаудамыз. Заттарын реттестіріп, қазуды қолға алып жатырмыз. Нысанда 60 адам жұмыс істеуде. Айлықты уақытында алып тұр. 150 мың теңгеден жоғары еңбекақы белгіленген. Жергілікті жерден жұмыспен қамтылған адам саны 8-ді құраса, олар жұмысшы, күзет, ас мәзірін даярлаушы болып еңбек етуде, – дейді бөлімше бастығы Нұрдәулет Бақытжанұлы бізге берген сұхбатында. &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp;</blockquote>Әрине, құрылыс нысандарының халыққа тигізер пайдасы зор. Әсіресе рухани құндылықтарды әспеттеп жүрген сала мамандарының көңіл-күйін сөзбен айтып жеткізу мүмкін емес.&nbsp;<blockquote>— "Руханият" деп аты айтып тұрғандай, қазақ руханиятының алтын діңгегіне айналған Қорқыт ата, Марал баба, басқа да әулие-әнбиелердің жамбасы тиген қасиетті мекенімізде іргелі ошақтың орын тебетіні өте қуанышты жайт. Біздің болашағымыз – жас буын. Орталық олардың тәлімі мен тәрбиесіне де айтарлықтай үлес қосатынына сеніммен қараймын, – дейді кітапхана ісінің білікті маманы Ләйла Сыздықова ойымен бөлісіп.</blockquote>&nbsp;Сәрсенкүл ЖАУДАТБЕКҚЫЗЫ

Құрылыс қарқыны жоғары

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Арал ауданының әкімі Аманжол Оңғарбаевтың төрағалығымен әкімдік мәжілісі өтіп, жиынның күн тәртібінде екі мәселе қаралды.Мәжілістің күн тәртібіндегі бірінші мәселе жылу беру маусымындағы өрт қауіпсіздігі шаралары туралы айтып, ауданда мұндай жағдайға жол бермес үшін мәселені тұрақты бақылауға алып, алдағы жылыту маусымы кезеңінде төтенше жағдайлардың алдын алуға дайын болу қажет екендігін атап өтті.2023-2024 жылдардағы жылыту маусымы кезеңінде тұрғын үй секторларда сегіз өрт оқиғасы тіркелген. Өрт оқиғасының негізгі себептері жылыту пештерін дұрыс пайдаланбау және электр желілерінің тұйықталу салдарынан орын алған.Аудан басшысы мәселеге қатысты кез келген жағдайдың алдын алу үшін оның салдарымен күресу жөнінде жауаптыларға бірқатар тапсырмалар жүктеді.Артынша аймақта өткен жиында көтерілген екінші мәселе халықты бірінші кезекте дәрі-дәрмекпен мерзімінде қамтамасыз ету бойынша сөз сабақтап, оның қолжетімділігі жөнінде жауаптыларға бірқатар тапсырма берді.<blockquote>– Халықты бірінші кезектегі дәрі-дәрмекпен мерзімінде қамтамасыз ету және әлеуметтік аз қамтылған, көп балалы және мүгедектігі бар отбасыларға тегін берілетін дәрі-дәрмектердің тапшылығын болдырмау шараларын басты назарда ұстау қажет. Тегін берілетін дәрілік заттар тұрғындар үшін қолжетімді және адрес бойынша берілуі тиіс. Қызметкерлердің жұмысын қатаң бақылауға алып, дәрілік заттар ең алдымен шалғай елді мекендерге жеткізілуін үйлестіру маңызды. Тұрғындарға сапалы қызмет көрсетілуі керек, – деді аудан әкімі А.Сақыпұлы.</blockquote>Сондай-ақ халыққа сапалы қызмет көрсетуде кейбір медициналық бекеттердің жағдайы сын көтермейтіндігін ортаға салып, осы мәселені шешу жолында жан-жақты мүмкіндіктерді қарастырып, тиісті мамандар тарапынан ұсыныс енгізу керектігі жөнінде атап өтті.Жиын соңында көтерілген мәселенің қай-қайсысы да әлеуметтік жағынан маңызды екенін айтып, салалар бойынша кемшіліктерге жол бермеу жөнінде бірқатар жауапты азаматтарға міндеттемелер жүктеді.Фото:&nbsp;Аудан әкімінің баспасөз қызметі

Елге ортақ мәселе елеусіз қалмау керек

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Бүгінгі таңда тракторларды негізінен орта және аға толқын өкілдері жүргізіп жүргені баршаға аян. Алайда механизатор – ауыл шаруашылығы саласындағы ең маңызды мамандықтың бірі. Аудан-ауылдарда бұл кәсіп иелеріне деген сұраныс жоғары. Дегенмен, бұл салада жүрген жастың қатары аз. Осы орайда жас болса да жауапкершілігі жоғары істе еңбек етіп жүрген Жасұлан Дәулетбаевты мақаламызға арқау етпекпіз.&nbsp;Ол ауданға қарасты Тұрмағамбет ауылының тумасы. Сыр салысынан тау тұрғызған шаруалардың ізбасары жаны қалаған қызметтің қыр-сырына бала кезінен қаныққан. Себебі әкесі Кеңесбек те осы саланың маманы. Тұрмағамбет ауылындағы №29 мектепте білім алып, Қызылорда қаласындағы гуманитарлық колледжде орта білімді игереді. Алайда мамандық бойынша емес, жан қалауымен 2017 жылдан бері «Тұрмағамбет» ЖШС-да еңбек етіп келеді. &nbsp;<blockquote>– Мен механизатор болып еңбек етемін. Әкем де осы шаруашылықта еңбек еткен. Солардың ізінен еріп, туған ауылымда қызмет етемін. Қазіргі жастар ауылдан жыраққа кетіп, табысты сырттан тапқысы келеді. Барлығы бірдей ауылдан кете берсе, бабамыздан қалған берекемізге кім ие болады?! Оның үстіне ауылымызда жастарға барлық жағдай жасалған. Ауыз су, мектеп, балабақша бар. Жұмыс істеймін деген азаматтарға қызмет табылады. Кәсіп ашамын деген жастарға мемлекет тарапынан жеңілдетілген несие беріледі. Жастар бірлігімізді танытып, тату тірлігімізді көрсетсек, ел де, ауыл да дамиды. Біз секілді өскелең ұрпақ ауылдың болашағын ойлағаны, ерінбей еңбек еткені дұрыс. Еңбек ерлерінің ізгілікті жолын жалғауды өзіме міндет санаймын, – дейді Жасұлан Кеңесбекұлы бізбен әңгімесінде.&nbsp;</blockquote>Жұмысына жауапты қарайтын жас маман жыл сайын үздіктер &nbsp;қатарынан көрініп, марапаттан құр қалған емес. Мәселен, 2018 жылы озат тасымалдаушы атанса, 2019 жылы үздік тасымалдаушы номинациясын иеленген. 2020 жылы аудан бойынша І орынды алса, 2021 жылы ІІ орынды қанжығасына байлаған. 2022 жылы да жақсы нәтиже көрсетсе, өткен жылғы «Жастар форумында» марапат төрінен орын алған.&nbsp;Еңбегі елеулі жас маман алдағы уақытта да бұл ісін жалғастыруға ниетті. Басты мақсаты – адал еңбек ету. Ал адалдық бар жерде адамдықтың да қатар жүретіні әмбеге аян ғой. Ауыр жұмыс деп артқа шегінбейтін, артылған сенімді ақтай білетін осындай жастардың қатары көп болса дейміз.&nbsp;Ардақ СӘКЕНҚЫЗЫ

Еңбегі елеулі жас маман

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Еліміздің ертеңі, мемлекетіміздің жарқын болашағы білімді де білгір жастардың қолында. Қай заманда болмасын, қоғамның қозғаушы күші – жастар. Осы ретте Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев: «Біздің көрнекті ақынымыз Мағжан Жұмабаевтың «Мен жастарға сенемін» деген сөзі бар. Шын мәнінде, мен де жастарға сенемін. Баршаңызды қолдаймын. Расында, біздің елімізге сіздер сияқты белсенді, білімді, көзі ашық, көкірегі ояу жастар керек. Еліміздің болашағы – жастардың қолында» деген сөзі мемлекет пен ұлт болашағы жастармен тікелей байланысты екендігін айқындайды.Біздің ауданда да елге қызмет етемін деген жастар жетерлік. Қандай қоғамдық іс-шара болса да ортасынан табылатын жастардың бірі – Елдос Айдосұлы. Ол Жосалы кентінің тумасы. Кент орталығында №183 мектепте тәлім алып, Абылай хан атындағы колледжде орта білім, Болашақ университетіен жоғары білім алады. Бүгінгі таңда аудандық жастар ресурстық орталығының кеңесшісі қызметінде. Онымен қоса «Жастар Рухы» жастар қанатының аудандық филиалының бөлімшесіне жетекшілік етеді. Белсенді жас қайырымдылық басқосулардан да қалыс қалмайды.<blockquote>– «Ардагерлерді ардақтайық», «Қуанса бала қуансын», «Жылулық сыйла», «Ел үлесі – пәтерге», «Мейірім көкке көтерер» жобалары мен «Мектепке жол» акциясы жалғызбасты, көпбалалы, аз қамтылған, тұл жетім және ардагерлерге волонтерлық жұмыстарды тұрақты түрде жүргізіп келеміз. Одан бөлек Иіркөл, Ақжар, Тұрмағамбет ауылдық округтердің жастар саясатын жүйелі жүзеге асырылуына ат салысудамын. Өзіме бекітілген сала бойынша жүйелі, тұрақты әрі сапалы түрде қызмет атқарудамын. Яғни құқықбұзушылық, тұрмыстық зорлық-зомбылық боиынша аудан жастарына аянбай еңбек етеміз. Құқықбұзушылық және тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу мақсатында АТТ мүшелерін құрып жастар көп шоғырланған әлеуметтік желілерге, ауданға қарасты білім ұйымдарымен бірлесіп оқушы және студент жастарға түсіндірме жұмыстарын тұрақты түрде жүргізудеміз, – дейді Елдос Транай.&nbsp;</blockquote>Өз жұмысымен қатар қоғамдық істі қоса алып жүрген жастың еңбегі де елеусіз емес. Қоғамдық даму басқармасының, облыс әкімінің, республикалық волонтерлар фронд-офисінінің директоры &nbsp;«Алғыс хат» иеленіп, БҰҰДБ Тұрақты өкілінің орынбасары С.Ходжиматовтың «Сертификат» иегері атанған. Мұның бәрі тынымсыз тірлік пен қоғамға деген жанашырлықтың жемісі. Өзіндік пікір-пайымы қалыптасқан белсенді жас замандастары туралы мынадай ойымен бөлісті. &nbsp;<blockquote>– Қазіргі жастар алғыр. Жаңалыққа тез бейімделеді. Әрі еңбекқор, бір жұмыспен жүруді жөн көрмейді. Басым көпшілігі – жан-жақты, ізденімпаз. Алайда, барлық нәрсенің бірден болғанын қалайды. Шыдамдылық, сабырлық таныта қоймайды, көп нәрсенің байыбына бармайды. Осы тұста жастарымыз ардагерлермен, аға буын өкілдерімен сұхбаттасып, тілдесіп, сабақтастықты үзбеген дұрыс. Жастарымыз білімді, тәрбиені және рухани дамуды қатар алып жүргені жөн.«Адамдық қалыпты биік ұстау – кімге де болса үлкен сын. Адамгершілік деген асыл қасиетті аласартып алмасақ екен. Өмір өзегі осы, азаматтық жолы да осы» деп Дінмұхамед Ахметұлы бабамыз біздерден зор үміт күткен. Біз сол үдеден, артылған сенімнен сеңгіріне шығуымыз керек, – дейді Елдос Айдосұлы.&nbsp;</blockquote>Қарап отырсақ, тәуелсіздігімізді нығайтып, елімізді дамыту – қазіргі жастардың басты міндеті. Тәуелсіз еліміз қанатын кере жайып, ел мәдениеті өркендеген қазіргі заманда тек Елдостай білімді, алғыр &nbsp;жастар ғана ұлтымызды асқақтатып, елімізді көкке көтереді.&nbsp;&nbsp;Ардақ СӘКЕНҚЫЗЫ

Елдос Айдосұлы: Адамгершілік деген асыл қасиетті аласартып алмасақ екен

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Жұмысыңды жақсы көру сөзбен айтып жеткізе алмайтын ерекше құбылыс. Одан оңайлықпен ажырай алмайсыз. Күнкөріс үшін емес, жан дүниесімен беріліп, жұмысын ерекше ықыласпен атқаратын жанның бірі – Еркебұлан Мешітбаев.&nbsp;Ол аудандағы Ү.Томанов атындағы №183 орта мектептің түлегі. 2006-2010 жылдар аралығында Алматыдағы Орталық Азия университетінде «қаржы» мамандығы бойынша білім алады. 2011-2012 жылы ҚР Қарулы күштері қатарында Алматы облысы, Сарыөзек ауданында «Ракета әскері және артиллерия» бөлімінде әскери борышын өтейді. Еңбек жолын 2014 жылы «ППС Ойл Трейд» ЖШС компаниясында оператор қызметінен бастайды. Мұнан соң аудандық жұмыспен қамту орталығы мекемесінде ақылы қоғамдық жұмыс істейді. Кейіннен аудандық жұмыспен қамту және азаматтық хал актілерін тіркеу бөлімінде ассистент қызметін атқарады. Ол бүгінде аудандық «Мансап» орталығының маманы болып еңбек етеді.<blockquote>– «Жас келсе – іске» дейді халқымыз. Жастар – қашанда тың идеяның қайнар көзі, оң өзгерістің қозғаушы күші. Еліміз егемендік алған сәттен бастап жастар саясатын мемлекеттің басым бағыты ретінде белгілеген. Болашағын бағамдайтын жастарға артылар сенім де көп. Адам қандай еңбекті жасаса да өзінің ынта-жігерімен және үлкен құлшыныспен атқара білсе, оның жемісін көрері сөзсіз. Сол себепті де жастық шақта адам өзінің қалауына ден қойғаны дұрыс, – дейді кейіпкеріміз. &nbsp;</blockquote>Әріптестері Еркебұланның жұмысына тиянақты, ұқыпты, жауапкершілігі мол, ұжым арасында сыйлы, білгенін үйретуден шаршамайтын еңбек озаты екенін айтады. Өз міндетін жауапкершілікпен, тиянақтылықпен атқарғаны үшін аудан әкімінің, Алғыс хаттарымен марапатталған.Өмірде екі нәрседен қателеспеу керек деп жатамыз. Соның бірі – мамандық таңдау. Екіншісі – жар таңдау. Еркебұлан Кеңшілікұлы да екі таңдауынан да шатаспаған. Мамандығына деген сүйіспеншілігі мен жарына деген адалдығы оның өмірлік жолындағы үлкен жетістігі деп ұғындық. &nbsp;&nbsp;Ақнұр САҒЫНТАЙ

Еркебұлан Мешітбаев: Жұмысымды күнкөріс үшін емес, құлшыныспен жасаймын

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Халқымызда елге еңбегі сіңген тұлғаларға қатысты айтылатын нақыл сөз көп. Оның ішінде, «Жақсы ісімен мың жасайды», «Бір кісі мың кісіге олжа салар» деген нақыл, одан кейін «біртуар азамат» деген тіркес сол тұғырлы болған тұлғалардың таңдаулысына ғана тән. Сөйлеген сөзі мен жасаған ісі үйлесіп, «ел» дегенде ет жүрегі елжіреп, кейінгілерге үлгі-өнегесін көрсететін жақсы мен жайсаң жан-жағына үнемі шуағын шашып жүреді. Сөйте тұра, халыққа қалтқысыз қызмет қылып, ыстық ықыласқа бөленері хақ. Өз ісінде әділ¬дік, шынайылық, тазалық, адалдық секілді қасиеттерді бой¬тұмар етіп, әлеует пен әлеуметті ойлаған тұлғаның есімі ел жадында мәңгі сақталады және оның өнегесі ұрпақтар сабақтастығына айналмақ. &nbsp; &nbsp;&nbsp;Осындай жанның бірі – ел үшін еңбек етіп, ұрпағына тәлімді тәрбие қалдырған Қуаныш Жәнібеков. Ол Ақтөбе ауылында 1924 жылы кедей шаруаның отбасында дүниеге келген. Ата-анасы революцияға дейін және революциядан кейін шаруашылықпен айналысқан. Әкесі Жылқыбай 1932 жылы ұзақ науқастан кейін дүниеден өткен. Анасы Қармақшыдағы &nbsp;балалар үйіне өткізіп, артынша ол да бұл өмірмен қош айтысқан. Тағдыры жолы тақтайдай тегіс болмаған ағамыз 1932 жылдан 1937 жылға дейін Қармақшыдағы және Қазалыдағы балалар үйлерінде тәрбиленеді. 1937 жылдың бас кезінде, осы кездегі Жалағаш ауданына қарасты Қара-Кеткен станциясындағы жездесі &nbsp;Байнахат Жәнібековтің қолына келіп, 1942 жылға дейін осы кісінің қарауында болады.&nbsp;1931-1941 жылдары орта білім алып, алғашқы еңбек жолын Ташкент темір жолының Қызыл-Орда бөлімшесінде есепші болып бастайды. Осында қызмет етіп жүрген уақытында әскер қатарына шақырып, Отан алдындағы борышын өтейді. 1944 жылы әскер қатарынан келгеннен кейін Жалағаш ауданындағы Қара-Кеткен стансасында &nbsp;пошта меңгерушісі, кейіннен Жалағаш ауданының финанс бөліміне аға бюджеттік инспектор қызметін атқарған. 1946-1953 жылдары облыстың ақша бөлімінің бұйрығы бойынша ССРО финанс Министрлігі бақылау-тексеру басқармасының Қызылорда облысындағы филиалына бас бақылау-тексерушісі, ССРО финанс Министрлігі бақылау-тексеру басқармасының Қармақшы аудандық бақылау-тексерушісі, Қармақшы аудандық кеңесі атқару комитетінің хатшысы, Еңбекшілер депутаттары Қармақшы аудандық Кеңесінің депутаты болып сайланды. 1954 жылы тамызда Қармақшы аудандық мемлекеттік кірістер басқармасының аға инспекторы, Орынбор темір жолының ОРСА-12 асханасының басшысы, 1956 жылы Қазақстан Компартиясы аудандық комитетінің шешімімен Жосалы ауылындағы теміржол мейрамханасының директоры қызметтерін абыроймен атқарады.Өмірі қызмет жолымен өрілген ол қай қызметте жүрсе де адалдықтан айнымаған. Содан болар, сан түрлі қызмет белесінен өткен. Мәселен, 1956 жылы мамырда КСРО ҚФ ҚРУ-ның Қызылорда облысы бойынша бас бақылаушы-инспекторының шақыруымен Қызылорда қаласындағы ҚРУ облыс бойынша бас бақылаушы-инспекторы болса, 1957-1959 жылдары Қармақшы аудандық Кеңесі атқару комитетінің сауда инспекторы, 1959-1961 жылдары Қазақстан Компартиясы аудандық комитетінің шешімімен базар директоры, 1961-1983 жылдары Қазақ КСР Қаржы министрлігі ҚРУ-ның Қызылорда облысы бойынша аға бақылаушы-ревизоры қызметін атқарған.&nbsp;Мектеп бітіре салып еңбекке ерте араласқанымен Семей қаласының қаржы-экономикалық колледжінде «Мемлекеттік бюджет» мамандығын меңгерсе, Семей, Ленинград қалаларында бірнеше рет ҚРУ контроллерлері мен аудиторларын қайта даярлау курстарынан өткен. Қызмет ете жүріп үздіксіз білім алуды да жолға қойған.&nbsp; Атам қазақ «Жақсы жар – азаматтың бақыты» деп бекер айтпаған. Азаматтың бақытты болуы, басына қонған бағының баянды болуы әйеліне тікелей байланысты десек, Ұлжан Майлыбаевамен тұз-дәмі жарасып, отбасын құрады. Көпбалалы отбасы атанып, «Батыр ана», «Алтын алқа» төсбелгісін тағынған. Балаларының бәрін оқытып, жоғары білім беріп, тәрбиелеп, ұлын – ұяға, қызын – қияға қондырған. Бұл ретте әке жолын жалғаған қызы Светлана ата-анасы туралы мынадай естелікпен бөлісті.&nbsp;<blockquote>– Әкемнің мінезіндегі ерекшеліктерінің бірі оның мейірімділігінде еді. Оның атқарған қызметі мен мейірімділік қасиет үйлесе қоймаса да ол өз мінезінен танбады. Еліне деген махаббаты ерекше еді. Әкемді нағыз патриот жан деуге болады. Сондай-ақ ол өтірікті жаны сүймейтін. Анам екеуі бізге нағыз отбасының үлгісін көрсетті. Сырттай тұйық көрінетін әкем біз үшін көңілді де, қамқор әке, ардақты жар бола білді. Бала күнімнен мен де қаржы саласына жақын болдым. Оның қасында жүріп кейбір қағаздарына көмегім тисе қатты қуанатын едім. Елді сүюді, ұлттық салт-дәстүрімізді ұстануды, үлкенді құрмет тұтып, кішіге ізет көрсетудің үлгісін көрсеткен жан ортамызда болғанда биыл 100 жасқа толатын еді. Әріптестері арасында да абыройлы болып, білгенін өзінен кейінгіге үйрете білгенін әріптестері әлі де айтады. Әкемізге бізді жауапты, тәртіпті, білімге құштар етіп өсіргені үшін алғысымыз шексіз. Біз ата-анамызбен мақтанамыз және оларды үлгі тұтамыз, – дейді қызы Светлана Қуанышқызы.&nbsp;</blockquote>Ал інісі Ибрагим Алтаев ағасының қызметіне де, отбасына да, ағайын арасында да адалдық танытқан жан екенін айтады.&nbsp;<blockquote>– Қуаныш ағам білікті маман, принципшіл, өз ісіне адал азамат болған. Облыстағы кәсіпорындар мен ұйымдардың қаржылық қызметіне ревизиялар мен тексерулер жүргізу, штаттық және бюджеттік тәртіптің сақталуының, облыстың және жекелеген аудандардың қаржы жүйесін дамытуға елеулі үлес қосты. Әкем екеуі әрдайым бірге жүретін. Сондай бір сабырлы жан еді. Дауыс көтеріп сөйлемесе де, ұтымды сөйлеп, сөзін өткізе алатын. Бізге әрбір адам елге адал қызмет етуі керек дегенді ұғындыратын. Тек тура жолға бастайтын өнегелі әңгімелері, қолынан кітабы түспейтін бейнесі әлі жадымда. Өкінішті ұл-қыздарының жапырақ жайғанын көрмей өмірден ерте озғаны, – дейді ағасын ардақ тұтқан інісі Ибрагим.&nbsp;</blockquote>Абзал азаматтың елдің мұрат-мүддесі жолындағы еңбегі мемлекет тарапынан жоғары бағаланып, бірнеше мәрте КСРО Қаржы министрлігінің және Қазақ КСР Қаржы министрлігінің Құрмет грамоталарымен марапатталып, Қазақ КСР Қаржы министрлігі Қызылорда облыстық қаржы басқармасының Құрмет кітабына енгізілген. Одан бөлек Қызылорда облысының қаржы органдарында ұзақ мерзімді және мінсіз жұмыс істегені және жоғары нәтиже көрсеткіштері үшін Құрмет грамотасымен марапатталып, мәртебесі асқақтаған.&nbsp;Бүгінде Қуаныш Жылқыбайұлының ұрпақтары әр салада табысты еңбек етуде. Оның ішінде ата, әке жолын жалғап бұл саланы таңдағандары да бар. Қызы – Светлана Қуанышқызы ҚР Қаржы министрлігінің ардагері атанса, қаржы саласының үздігі атанған немересі &nbsp;Ләззат Майлыбаева ҚР Қаржы министрлігінің басқарма басшысы болып еңбек етеді.&nbsp;Қуаныш Жылқыбайұлы – Сыр елінің ардақты ұлы, қазақ халқының тарихында елеулі орын алатын тұлға, белгілі мемлекет және қоғам қайраткері, артына ұмытылмас із қалдырған азаматтардың бірі. Сыр топырағында дүниеге келіп, бар ғұмырын еліне қызмет етуге арнаған тұлға, атпал азаматты еліміз әрқашан мақтан тұтады. Артында ердің еңбегін бағалайтын елі барда, ізін жалғастыратын ұрпағы барда «Жақсының аты өшпейді» деген осы болар.&nbsp;Ардақ СӘКЕНҚЫЗЫ

Ел үшін туған қайратты ер

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қазақ ұлтының ұлт боп қалыптасып, &nbsp;әлемдік өркениетте өз орнын белгілеп, тәуелсіз ел атануының алғашқы қазығын бекемдеген тұлғалар қатарында мемлекет және қоғам қайраткері, қазақтан шыққан тұңғыш дипломат Нәзір Төреқұловтың орны бір төбе.Нәзір Төреқұловты қазақ дипломатиясының негізін қалаушы десек, артық айтқанымыз емес. Ол қазақ, өзбек, тәжік тілдерімен қатар араб, ағылшын, француз, неміс тілдерін еркін меңгерген. Нәзір Төреқұлов 1892 жылы қазіргі Қандөз ауылында дүниеге келген. Ата-анасы кейін өзбектің жеріне көшіп, Қоқан қаласына қоныстанған. Нәзір Төреқұлов замандасы Жүсіп Байшораға қазақ екенін айтып: «Мен өзбек емеспін, ұлтым – қазақ. Түркістан шаһарының іргесінде дүниеге келіп, Қоқанда өскенмін, яғни өзбекке сіңіскен қазақпын», – деген.Нәзір 1905 жылы Қоқандағы саудасаттық училищесіне оқуға түседі. Әкесі Төреқұл орысша сауатты, көбіне заң ісімен айналысқан білімді адам болған. Ұлының орыс тілінде білім алғанын қадағалап, Мәскеуге жібереді. Осында институтқа оқуға түсіреді. Институтта оқып жүріп араб, парсы, француз, түрік тілдерін үйренген. Қазақтарды қара жұмысқа алу туралы патша жарлығымен 1916 жылы оқуынан қол үзуге тура келеді. Тылда еңбек ете жүріп, түркістандық жерлестерінің басын қосып, «Еркін дала» ұйымын құрады. Қазан төңкерісінен кейін Қоқанға қайта оралып, большевиктер қатарына енеді. Осыдан бастап алаштың қайсар азаматы 20 жылдан аса кеңес үкіметі қызметінде жүріп, туған халқының тағдырына таяныш болуға ұмтылады. Мәселен, Кеңес үкіметі орнағаннан кейін қазақ жеріндегі барлық мекемеде іс-жүргізу процесі орыс тілінде жүргізілетін. Сол кезде Нәзір Төреқұлұлы білім беру мекемелерінде әрбір мемлекеттің жастары өз ана тілінде оқытылуын әділетті түрде талап еткен. Бұл – ұлт зиялысының қазақ балалары үшін, қазақ тілі үшін жасаған үлкен жанашырлығы. Ұлт пен тілдің жойылып кетпеу жолындағы ерен еңбегі деуге саяды.Нәзірдің әкесі Төреқұлдың діни терең сауатты кісі болуы перзент бойына жастайынан ұялап, жаратылыстың мәнін түйіндеуіне жол ашты. Жер бетінде ізгілікті насихаттайтын дін жөніндегі «Ислам және коммунизм» деп аталатын мақаласында ислам дінінің шығу тарихына тоқталып, оның ұлттар мен ұлыстардың басын біріктірудегі маңызын айтып, адамның ар-ожданы мен наным-сеніміне, бостандығына шек қойылмайтынын жазған. Сонымен қатар ол Түркістан республикасы Орталық атқару комитетінің төрағасы болған жылдары Құрбан айт мерекесін мұсылмандардың айтулы мейрамы деп мекемелерде 3 күн демалысқа жарлық шығарған қазақтан шыққан тұңғыш басшы.Тарихқа көз жүгіртсек, алаштың біртуар азаматы дінді ұстанып, тақуалықты бойына сіңіргенімен ұлт мүддесін одан да биік қойып қазақ әліпбиі жасалар тұста, араб графасын емес латын әріптерін жақтайды. «Жаңа әліпби неге керек?» атты зерттеу еңбегінде «Орыс әліпбиінің майданы тар. Орыс, бұлғар секілді елдерден басқасы онымен жазбайды. Латын әліпбиінің майданы кең. Мұнымен кеңірек майданға шығамыз», - деп латынға көшудің артықшылығын сол заманда-ақ айтып кеткен. Сонымен қоса көрегенді тұлға бүгінгі күннің &nbsp;өзекті тақырыбына айналған тек мәселесінің қазақша жазылуын өткен ғасырда тілге тиек еткен. «Темірқазық» журналында жарияланған «Ұлы ма? – ов па?» атты мақаласында: «Біздің қазақ хат жазып қол қойса, кісі атын жазса орысшалап кетеді: «Жаманбай Аманбаев» деп жазады. Біздің түркі тілінің салты, заңы осы, бұрынғы атақты билер бізге өздерінің ғана аттарымен Төле би, Қаз дауысты Қазбек, Едіге, Мамай, Ноғай, Жәнібек, Әйтеке... болып аталды, біз өз жұртымыздың тіл заңына түссек, елге жылдам жақындасамыз. Елге жақындасқан сайын ел ағартқан іс гүлдейді. Сөйтіп, біздің айтайық дегеніміз «ов»-ты орысқа қайтарып, қазақтың таза тілінің салтын қолдану керек. Бұдан былай қол қойғанда, не сөз арасында біреуді атағанда Байтұрсынұлы Ахмет, Дулатұлы Міржақып, Қожанұлы Сұлтанбек деп жазу дұрыс дейміз», – дейді. Осыдан-ақ, Нәзір Төреқұловтың туған ұлтына &nbsp;деген шексіз сүйіспеншілігін аңғаруға болады.Хош. Енді Нәзір Төреқұловты қазақтан шыққан тұңғыш елші атауы­мыздың себебіне тоқталсақ. Ол өмір­інің соңғы жылдарында Сауд Арабиясына Совет одағы атынан елші ретінде жіберіліп, қызметін абыроймен атқарған. Араб елшілігінде қызмет ете жүріп, бірнеше рет Умра қажылығын өтепті. Оның тақуалығына тәнті болған араб елі екі мемлекет арасындағы бес жылдық келісім-шартты қазақ елшісінің пайдасына шешеді. Сол уақытта Нәзір Төреқұлов өкілдік жанынан әйелдер ауруханасының ашылуына ықпал етеді. Ауруханада жары Нина Левашева жұмыс жасайды. Осылайша сегіз тіл білген Нәзір корольдікте сегіз жыл елші болған. Оның елшілік қызметін арабтар жоғары бағалап, король Әбдел Әзиз әл-Сауд, оның Хиджаздағы өкілі ханзада Фейсал, басқа да араб жетекшілерінің жылы ықыласына бөленген. Нәзір корольмен және оның отбасы мүшелерімен шынайы достық қарым-қатынас орната білген. Соның арқасында екі ел арасындағы ынтымақтастықтың негізі қаланып, Сауд үкіметі мен Кеңес одағы арасындағы саяси және сауда байланысы нығая түседі. Дегенмен, кеңес үкіметінің ұлт саясатындағы әділетсіз ұстанымы, бір-бірін жалаға қиған қиянатының қамыты Нәзірді де айналып өтпеді. Теріс көзқарастан туындаған жалған айыптаудың құрбаны болып, 1937 жылы ату жазасына кесілді.Нәзірдің өз елінде жазықсыз жапа шегіп, оққа байланғаны жөнінде ха­бардар болған король Әбдел Әзиз әл-Сауд пен оның айналасындағы ақ­сүйектер Кеңес одағымен арадағы дипломатиялық байланысты біржола үзуге шешім қабылдайды. Расымен, Нәзір Төреқұлов атылған 1937 жылдан бастап Кеңес өкіметі құлаған 1990 жылға дейін екі ел арасында елшілік байланыс болмаған. Елу жыл бойы екі ел арасында елшілік байланыстың үзілуінің астарында осындай сыр жатыр.&nbsp;Ал, 1990 жылы Нәзірден қалған Әнел есімді қызын іздеп тапқан &nbsp;түркістандық Ыбырай қажы. Сол жылдары Әнел Түркістанда әкесінің атындағы мектеп барын естіп, білім ошағымен тығыз қатынас жасап, хат жазысып байланыс орнатады. Сондай бір хатында: «Қымбатты балалар! Сіздердің маған көңіл бөліп іздегендеріңізге өте қуаныштымын. Хаттарыңызды оқып әкемді бағалап құрметтегендеріңіз үшін шексіз бақытты және риза болдым. Нәзір Төреқұловтың өмірі мен шығармашылығын үйрену жолындағы ынта жігерлеріңізге үлкен алғыс білдіремін. Сондай-ақ маған шақыру қағазын жолдағандарыңыз үшін рақмет. Егер менің денсаулығым көтерсе қуана-қуана баратын едім. Өкінішке орай, 77-ге келдім, ауыр науқас хәлдемін, әрекеттенуге қуатым жоқ. Сіздердің өңірлеріңізден туыстарымның келгені маған күш-қуат болды, әкем тарапынан өте көп жақын туыстарым бар екендігі мені қуантады. Бұл туралы білмегенмін, армандап та көрмеген екенмін. Мен өзімді мұсылман деп есептесем де, өкінішке орай қазақ тілін білмеймін. Себебі мен Мәскеуде туып өсіп, 12 жасымда әкемнен жетім қалдым, ана тілімді үйренуге мүмкіндік болмады. Бүкіл саналы өмірім Мәскеуде өтті. Сол себепті хатымды сіздерге орыс тілін­де жаздым. Сіздердің ұжымдарыңыз­ды еңбекте, оқуда жаңа табыстарың­ызбен құттықтаймын. Барлықтарыңызға мықты денсаулық, ұзақ ғұмыр тілеймін. Денсаулығым мүмкіндік берсе сіздерге барып әкемнің өмірі, жұмысы туралы әңгімелеп беруге уәде етемін. Сонымен бірге өтініштеріңізді орындап, қор төрағасы арқылы архив құжаттарын жібердім. Сіздерге ізгі ниетпен Әнел Нәзірқызы», – деп жазған.Әнел әкесінің кіндік қаны тамған жеріне көзі тірісінде келе алмаса да, дүниеден өткен соң қазақ топырағына оралды. 77 жасқа қараған шағында дүниеден өткен Әнел Нәзірқызының мүрдесінің елге оралуына Ыбырай қажы Ысмайлов жағдай жасап, дене­сін Түркістан топырағының құшағына тапсырды.Иә, кеңес үкіметіне қызмет ете жүріп, қазақ халқының мүддесін қорғаған Нәзір Төреқұлов біз үшін қашан да ұлт рухын ұлықтаған өкілетті өкіл болып қала бермек. Өйткені, оның қазақ үшін еткен еңбегі мен төккен тері ешқашан ұмытылмайды. Ал, бүгінгі біздің мемлекет болып қалыптасуымыз, ұлттық мерекелерді тәуелсіз аспан астында тойлауымыз кешегі Нәзірлердің жан аямай жасаған жұмысының жемісі екені сөзсіз.&nbsp;Айсұлу АЛДАНАЗАР &nbsp;

Тұғыры биік тарихи тұлға

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Әлеуметтік эксперимент тұрғындардың күмәнді «пакеттерді» жеткізуді сұраған кезде, сақтық пен қырағы болатынын анықтауға көмектесті.Ұйымдастырушылар қала көшесіне шығып, қатарынан бір жас жігітті қойып, ол өтіп бара жатқан адамдарға қаланың «Шанхай» деп аталатын аймағына 10 000 теңгеге шағын сәлемдемені апарып беруді ұсынды.Әлеуметтік эксперименттің түсірілімі кезінде жасырын камерамен видео түсірілді. Анықталғандай, тұрғындардың басым бөлігі сақтық пен қырағылық танытқан, дегенмен арасында тез ақша тапқызы келетіндер де табылғанымен, соңында еліктіргіш ұсыныстан бас тартқан.Әр тәжірибенің соңында полиция қызметкері келіп, оның қаншалықты қауіпті екенін және асығыс әрекеттер қандай жауапкершілікке апарып соқтыру мүмкіндігі бар екенін түсіндірді.Эксперимент ұйымдастырушысы Qosyl Qyzylorda Jastar Ortalygy, &nbsp;Қызылорда облысының Полиция департаментінің Есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл басқармасы қызметкерлерімен бірлесе отырып шараны іске асырды.Нәтижесінде бейнеролик дайындалып, мессенджерлер мен әлеуметтік желілер арқылы бөлісу туралы өтінішпен таратылды. Бейнероликке қосымша үндеу әзірленді, онда: кез келген күдікті немесе белгісіз сәлемдемелер мен заттарды, тіпті қомақты ақшалай сыйақы үшін де, алуға және тасымалдауға болмайтындығын және ол қылмыстық жауапкершілікке әкеп соғуы мүмкіндігі жайлы ақпарат берілді.

Қызылордада әлеуметтік эксперимент жүргізілді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Ерте көктемнен егіс даласында жүріп, ала жаздай еткен еңбек, төккен тердің жемісін көрер шақ туды. Ауыл-аймақ, облыс, тіпті көршілес өңірлерге де экспорт жасауға бет алған дала еңбеккерлерінің иығынан ауыр жүк түскендей болғаны рас. Алты ай дала төсінде жүріп, қамбаны дәнге толтырған диқан қауымының еңбегі қандай құрметке болса да лайық. Қырман басындағы жұмыс жүйеленіп, енді нарыққа жол тартқан өнімнің биылғы беталысы алақандағыдай айқындала түсті.Аяқ судың тапшылығына алаңдаған ауылдағы ағайынның биылғы еккен егінінің шығымы да, түсімі де жақсы деуге келеді. 2024 жылдың 8 айлық қорытындысы бойынша ауыл шаруашылығы өнімдерінің жалпы шығарылымы 12 277,3 млн теңгені құрады. Бұл 100 пайыз көрсеткіштен асады деген сөз. Оның ішінде мал шаруашылығы 7 327,3 млн теңге болса, егін шаруашылығынан 4 861,6 млн теңге түсті. Өткен жылғы тиісті кезеңмен салыстырғанда көрсеткіш көңіл қуантады. Бұл туралы нақты мәлметті аудандық ауылшаруашылығы бөлімінен білдік.Егін өнімі ойдағыдай ма?Негізгі өнім – күріш шаруашылығының көлемі жылдан-жылға кеміп бара жатқаны рас. Оған себеп судың тапшылығы. Дегенмен диқандардың күрішке бүйрегі бұрып тұратыны рас. Жаңақорған ауданда ауыл шаруашылығымен айналысатын жалпы 781 шаруашылық құрылымының 460-ы егінмен айналысса, 234-і күріш дақылын өсіреді. Ауданның Сыр беткейіндегі ауылдардың барлығы дерлік егінмен күнелтсе, соның басым көбі күрішті күтіп-баптайды. Маусымдық жұмыс болғанымен, шығымы жақсы болса, өнімі де табысты болатыны ақиқат.– 2024 жылы аудан бойынша 35004 гектарға ауыл шаруашылығы дақылдары орналастырылды. Тарқатып айтатын болсақ, дәнді дақыл, оның ішінде, күріш, бидай, тары, жүгері – 11 812 гектарды құрады. Биыл күріштің көлемі – 7 545гектарға қысқарды. Ал, мал азықтық дақылдар (жоңышқа, сүрлемдік жүгері) – 19 058 гектарға жетті. Майлы дақылдар (мақсары, күнбағыс) – 1 463 гектар болса, картоп – 157 гектар, көкөніс, бақша – 2514 гектарға орналастырылды, – деді бас агроном Дәурен Абибуллаев.Биыл Жаңақорған аудан көлемінде 5 940 тонна күздік бидай, 333 тонна жаздық бидай, 559 тонна тары, 2 238 тонна мақсары өнімі алынған. Сондай-ақ, 48 тонна күнбағыс, 2355 тонна картоп, 13 353 тонна көкөніс, 60 055 тонна бақша және 3 987 тонна дәндік жүгері жиналған. Егілген 7 545 гектар күріш дақылы толығымен жиналып, әр гектарынан орта есеппен 56,0 центнерден өнім жиналыпты.<blockquote>– 2024-2025 жылдың қысқа түсетін ауыл шаруашылығы жануарларына 185,8 мың тонна шөп, 37,5 мың тонна жем, 37 тонна сабан дайындау жоспары бекітілді. Бүгінгі күнге 185,8 мың тонна шөп толығымен жиналып, оның ішінде 110 мың тонна жоңышқа, 37,0 мың тонна жем және 35,0 мың тонна сабан дайындалып отыр. Жыл соңына дейін жоспар толық орындалатын болады, – деді жауапты маман.</blockquote>Жалпы Сыр өңірінде 189,4 мың гектарға ауыл шаруашылығы дақылдары егілді. Сырдың ақ күріші 85,6 мың гектарды құрайды. Сыр өңірінің диқандары күзге толағай табыспен жеткені рас. Облыс күрішшілері 500 мың тоннаға жуық өнімді қамбаға құйып, күріштің әр гектарынан 58 центнерден өнім алды.<blockquote>– Осы жылы да су тапшылығы орын алады деген күдік басым болды. Дәнді суға бастырғаннан кейін ақырына дейін шөлін қандыру ауыр мехнат. Соңына қарай су жетіспей, еңбек далаға кеткен кездерді де талай көрдік. Шүкір, биыл өнім көңілдегідей. Бұйырса, келер жылы күріш көлемін көбейтсек деген тілек бар. Әрине, судың да деңгейіне қараймыз, бірақ бізге осы өнім өте тиімді болып тұр. Басқа да дақылдар, оның ішінде мал азығындық өнімнің де шығымы жаман емес. Өзге өңір былай тұрсын, өзіміздің облыстан төрт түліктің жем-шөбіне сұраныс өте жоғары, – деп шаруалар қолдағы дақылдың қорасында қалмайтынына сенімді.Жаңақорған ауданы мал шаруашылығы жөнінен аймақта аты озып тұр. Жері де құнарлы, сондықтан өнімнің шығымы жақсы болатыны ақиқат. Тек күріш көлемінің жылдан-жылға азаюы көңілге жеңіл тимей тұр. Бірақ, бізге әртараптандыруға толықтай көшуге қимыл керек, осы бағытта жақсы жұмыс атқарылуда. Тұқым дайындау шаруасын да уақытында тиянақтауға тура келеді. 2024 жылы қамбаға 1825 тонна күріш тұқымы құйылса, соның ішінде 1330 тонна “Лидер”, 495 тонна “Маршал”, “Сыр Сұлуы”, “АйКерім”, “Маржан” сорттары егілді. Минералды тыңайтқыштар мен гербицидтер де уақытылы жеткізілгеніне көпшілік алғысын айтты. 2024 жылдың егісі үшін қажет 4567 тонна минералды тыңайтқыштар, 2213 л/кг арам шөптерге қарсы қолданатын гербицидтермен толық қамтамасыз етілді дейді сала мамандары.</blockquote>Техника және жанар-жағар майӨнім дайын болғанда кейде техника бұзылып немесе жетіспей жататыны рас. Сондықтан диқандар егінін шашпай-төкпей жинап алуда техникаларды жалға алуына тура келеді.<blockquote>– 2024 жылдың күзгі дала жұмыстарына 207 дана трактор, 70 дана комбайн, 14 дана жатка, 21 дана жүк көлігі, 52 дана тіркемелер қатыстырылды. 2024 жылғы күзгі егін жинау және дала жұмыстары үшін 1446 тонна арзандатылған дизель отыны бөлінді, – деді бас агроном.</blockquote>Жаңақорған ауданның шұғыл шығындарға арналған резервінен күріш егісімен айналысатын 8 ауылдық округтегі 52,6 шақырымды құрайтын 12 каналға 28,930 млн.теңге көлеміне тазалау жұмыстары жүргізілді. Бұл жұмыстар вегетациялық кезеңге дейін, яғни 31 наурызда толығымен аяқталды. Су шаруашылығы мекемесі арқылы Тайпақкөл каналының 3 шақырымы, Келінтөбе магистралды каналының бастауындағы құм жиналып қалатын аумақтың 1,4 шақырымы тазаланыпты. Аудан бойынша барлығы 37 насос қондырғысы болса, оның ішінде 28 дана дизельді, 9 дана электрлі насос жұмыс жасап тұр.Қысқаша айтқанда, биылғы жұмыс көңілден шығады, ендігі мақсат жиналған өнім нарыққа толық жетіп, егінші қауымның еңбегі ақталса игі. &nbsp;&nbsp;Әли ЖАРЫҚБАЕВ &nbsp;

Жаңақорғанда 460 шаруашылық егін егеді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Адамзат баласы жаралғалы бері Жер-Анадан нәпақа теріп, Жаратушының бұйыртқан ырзық-несібесіне ие болып келеді. Тарих толқындарына көз жіберсек, жер жаралғалы да бірнеше миллион жылдардың парағы аударылғанға ұқсайды.Жер-Ана! Қаз-қаз басып үйреніп, соның үстінде сайран салып өмір кешіп, Адам ата ұрпағы мәңгі мекенін де сол Жер-Ана құшағынан табады. Бірақ пенделікпен жіберген қателік табиғаттың тамашасын тауысып, тұнығын лайлап жатқанын аңғармаймыз ба, жоқ әлде аңғарғымыз келмейді ме? «Мөлдірді аңдамаймыз бұлақ тұнбай, Өмірді ойламаймыз сұрақ тумай» деген ақынның осы бір тіркесі тақырыбымыздың тұздығындай. Қоршаған ортаға зер салсақ, адамзатқа керектінің бәрі бар. Шөлің қансын деп мөлдір бұлақ беріп еді, оны ластадық. Жемісі жайқалған орман берді, біз оны сындырып, өртке орадық. Ән тыңдағың келер деп құс сайраған көлдерді жаратты, мылтық асынып аққу-қазын атып алдық. Далаға сән берген ерке киік пен еліктің ерке лағы қайда? Қалтаның қамын ойлап, зауыттың улы суын өзен-көлге құйып, сан мың балықты қырып салдық. Не керек, табиғатқа қастық жасаудың шеберіне айналғандаймыз. Осынау мәселені ой елегінен өткізген Мемлекет басшысы ««Таза Қазақстан» жалпыұлттық экологиялық акциясы – тұтас халықты ұйыстырған берекелі бастама» деді Жолдауында. Елімізде көктемнен бері жалпыұлттық экологиялық акция жүріп жатыр. Оған Қазақстанның түкпір-түкпірінен миллиондаған адам атсалысты. Әлі де жалғаса береді. Президент қыркүйек айындағы халыққа Жолдауында «Таза Қазақстан» шарасына бірнеше айдың ішінде 3 миллионға жуық азамат атсалысты деді. Жүздеген мың үйдің ауласы тазартылған. 1 миллион тоннадан астам қоқыс жиналыпты. Демек, Мемлекет басшысының «бұл жоба – ұлтты ұйыстырған бастама» деуі бекер емес. Сөзімізге тұздық болсын, Президент пәрменін ұсынамыз. Президент: «Таза Қазақстан» шарасына бірнеше айдың ішінде 3 миллионға жуық азамат атсалысты. Жүздеген мың үйдің ауласы тазартылды, 1 миллион тоннадан астам қоқыс жиналды. Осындай игі шаралардың арқасында қоғамда жаңа мәдениет, жаңа қоғамдық этика орнығып келеді. Мұны туған елге деген сүйіспеншілік, жанашырлық деуге болады. Ұлттың жаңа сапасы осындай нақты шаралар арқылы қалыптасады. Бұл – уақытша науқан емес. Осы маңызды жоба жыл бойы жалғаса беруге тиіс. Себебі, шынын айтқанда, кейбір санасыз азаматтарымыз табиғатты, көшелерді әлі де ластап жатыр. Осындай адамдардың әрекетіне заң ­бойынша тосқауыл қою керек. Бір сөзбен, қоршаған ортаның тазалығы әркімнің күнделікті дағдысына айналуы қажет. Халқымыздың бойында жақсы қасиеттер өте көп. Мысалы, өзге елдер бізді қонақжай, ақкөңіл халық ретінде біледі. Дәл солай тазалық жұртымыздың қанына, жанына сіңген қасиет болуы керек. «Таза Қазақстанның» аймақтарда сапалы жүзеге асуына әкімдер тікелей жауапты. Олар жұртқа істің мән-маңызын түсіндіріп, жұмысты дұрыс үйлестіруге міндетті» деп пәрмен бергенді.АСТАНА – ЕЛДІҢ АЙНАСЫБәрінен бұрын «бағаналы орда басының» тазалығы аса маңызды екені – түсінікті жайт. Өйткені Астана тек қала ғана емес, аз жылдар ішінде үлкен туристік орынға айналып үлгерген шаһар. Бұған дейін бас қаламыз әлемдегі ең таза астаналардың отыздығына кірген болатын. Нақтырақ тарқатсақ «The Telegraph» басылымы әлемдегі экологиялық ең таза қалалардың тізімін жариялаған. Бұл тізім – Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы мәліметтері негізінде жасалады. Әзірге бірінші орында Швеция астанасы Стокгольм тұр. Ал қазақ елінің елордасы – Астана шаһары отыздықтың ішінде. Бұл меже зор мақтаныш, әйткенмен оны ұстап тұру оған дейін еткен еңбектен кем түспейтін күш-жігер керек. Яғни «Астана Тазалық» қызметінің қалтқысыз жұмысы тоқтамауға тиіс. Табиғаты тосын мінез танытып тұратын Астананың әр күні қарбалас. Бір күн жауын, бір күн қар жауады. Күз жетіп, қараша енген сәттен тазалыққа жауапты «Астана Тазалық» ЖШС толық техниканы тексеріп, тосын жайтқа әзір отырады. Бүгінгі таңда 400-ден аса заманауи жаңа техникамен жабдықталған серіктесік Астана қаласының: «Есіл», «Алматы», «Сарыарқа», «Байқоңыр» және «Нұра» аудандарында санитарлық тазарту, механикаландырылған жинау, су тасқынының алдын алу жұмыстарын атқарып, тәулік бойы қызмет етеді.ШИЕЛІЛІКТЕР ДЕ ШЕТ ҚАЛМАЙДЫЖұртшылыққа жаңаша серпін берген «Таза Қазақстан» экологиялық акциясы – шежірелі өлкеде де қызу жүруде. Себебі тазалық – аудан ажарын арттырып, қоршаған ортаның көркіне көрік қосатын маңызды шара. «Тазалық – денсаулық кепілі» деген ізгі ниетті басшылыққа алған аудан әкімдігі сенбіліктерді жиі ұйымдастырып тұрады. «Таза Қазақстан» республикалық акциясы бүкіл бұқараны жұмылдырған ерекше бастамаға айналды. Қоршаған орта мен табиғатқа деген сүйіспеншілік шалғайдағы ел-жұрттың басын қосты. Сәйкесінше олар: «Құтты мекенге құрмет осылай болса керек-ті» дейді. Сонау көгілдір көктемнің шуақты күндерінен бас тау алған ауданды қоқыстан тазарту мақсатында ұйымдастырылатын сенбілік жұмыстары өз жалғасын тауып келеді. Нәтижесінде аудан орталығы кәдімгідей жаңарып қалды. Ауылдың түкпір-түкпірінде жүргізілген қызу тазалық жұмыстарынан соң, аудан орталығы айнадай жарқырады. Сенбілікке қатысып, өз аумақтарынан қоқыс-қалдықты шығарып, ЖерАнаның әсемденуіне бір кісідей атсалысуда. Әдеттегінше, жаппай тазалау жұмыстарына барлық мекеме қызметкерлері құрал-саймандарын алып, білек сыбана кіріседі. Олар өздеріне белгіленген жерлерді күл-қоқыстан тазартып, бей-берекет тасталған заттарды шығару сияқты жұмыстар атқарылады.&nbsp;&nbsp;Г.ДҮЙСЕБАЕВА

Таза Қазақстан – таза ауладан басталады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Облыс әкімінің қолдауымен қаланың тазалығы мен көгалдандыру жұмыстарына жауапты «Қызылорда тазалығы» және «Жасыл Қызылорда» мекемелерінің материалдық-техникалық базасы нығайтылды. Биыл арнайы техниканың 47 данасы сатып алынды. Қосымша қажетті құрал-жабдықтармен қамтылды. Қазіргі таңда жаңарған техникамен жоспарлы жұмыстар атқарылып келеді.Бүгін қала әкімі Нұржан Ахатов «Қызылорда тазалығы» мен «Жасыл Қызылорда» мекемесінің техникалық базасына барып, арнайы техникалардың қысқы мезгілге дайындығын пысықтады. Сонымен қатар, коммуналдық мекеме басшыларына қысқы маусымда коммуналдық қызметтің іркіліссіз жұмыс жасауын қатаң бақылауда ұстауды тапсырды.<blockquote>– Қар жауғанда және көктайғақ кезінде қала көшелеріндегі көлік қозғалысының, жаяу жүргіншілердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін жолдарды уақытылы тазалау керек. Сол үшін қыс мезгіліне инертті материалдарының қоры, арнаулы қар жинақтау полигондарының жасалуы, жанар май қоры, жүргізушілер мен жол жұмысшылары санының жеткілікті болуы реттеліп отыруы қажет, – деп шаһар басшысы нұсқау берді.</blockquote>Айта кету керек, «Қызылорда тазалығы» мекемесінде 154 дана техника бар. Оның қысқы кезеңге қатысатын 57 арнайы техникасы сақадай-сай. Сонымен қатар, мекеме базасында 2 310 тонна құм-тұз аралас қоспасы жинақталған. Қардан тазарту жұмыстарын атқару 2 ауысым бойынша жүргізіледі. Оған 270 жұмыс күші тартылады.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/Arnajy_tehnikalardy_ys_mezgiline_dajyndy_y_tekserildi_1_dc02ef6f83.jpg" alt="Арнайы техникалардың қыс мезгіліне дайындығы тексерілді 1.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/Arnajy_tehnikalardy_ys_mezgiline_dajyndy_y_tekserildi_2_d778f5ba70.jpg" alt="Арнайы техникалардың қыс мезгіліне дайындығы тексерілді 2.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/Arnajy_tehnikalardy_ys_mezgiline_dajyndy_y_tekserildi_3_ef9516a065.jpg" alt="Арнайы техникалардың қыс мезгіліне дайындығы тексерілді 3.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/Arnajy_tehnikalardy_ys_mezgiline_dajyndy_y_tekserildi_4_dbfeba06c0.jpg" alt="Арнайы техникалардың қыс мезгіліне дайындығы тексерілді 4.jpg">

Арнайы техникалардың қыс мезгіліне дайындығы тексерілді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Күнделікті жұмысқа баратын жолымда екі қоқыс алаңы бар. Ертеңгілік қасына көлік тоқтап, жүксалғышынан қалта-қалта қоқысты шығарып тастап жатады. Өзіміздің шағын ауданның тұрғындары қалдықты үйінен көлікпен тасымалдамайтыны анық. Не де болса, маңайдағы жер үйлердің тұрғындары. Біреулер қоқысқа кететін шығынды осылай үнемдейтін шығар, кім білсін? Кейбіреуінің келісім-шарты болуы да мүмкін. Кешкісін контейнерлердің аузы-мұрнынан шыға толғанына қарап, кездейсоқ келіп тастайтындар шектен тыс көп пе деп ойлайсың.Азық-түлік, тұрмыстық техника мен химия, киім өмірімізге жайлылық сыйлаған соң қоқысқа айналатыны заңдылық. Бірақ ауа жұту, тамақ ішу сияқты табиғи қажеттіліктер қатарына қоқыс шығаруды қоспайтынымыз бар. Содан болар, ішіп-жегені мен тұтынғанынан қалғанды кез келген қоқыс жәшігіне немесе белгіленбеген жерге лақтырып кетудің тыйылмай отырғаны.Озық тәжірибелерДүниежүзілік &nbsp;банктің мәліметіне қарағанда, әлемде жыл сайын 2 млрд тонна қатты қалдық жиналады екен. Орта есеппен алғанда, бір адам күніне &nbsp;1 келідей қоқыс тастайды. Бұл көрсеткіш әр елдің экономикалық өсіміне қарай адам басына 4,5 келіден келуі де мүмкін. Жыл өткен сайын қоқысты шығару, өңдеу жаһандық проблемаға айналатын түрі бар.Халық санының көбеюінен және урбанизацияның әсерінен өрши түскен бұл проблеманы &nbsp;шешуге халықаралық ұйымдар да атсалысуда. &nbsp;Бірақ бұл ретте әр елдің өз талпынысы өте маңызды.&nbsp;Қалдықтарды басқару ісін &nbsp;сауатты үйлестірген, жүйелі әрі жаңашыл әдістер арқылы табысқа жеткен Швецияны алайықшы. Мұнда қоқыстың 99 пайызы өңделеді екен, 32 зауыт елді жарықпен және жылумен қамтуға айтарлықтай үлес қосады. Өңдеу жүйесінің тиімділігі өте жоғары болғандықтан Швеция қоқысты басқа елдерден импорттайды. Жапония, Корея сияқты Азия елдерінде қоқысты түрлі категорияға бөліп сұрыптау туралы заң бар. Оның талаптары орындалмаса, тұрғындар әжептәуір айыппұл арқалайды.Еліміздегі беталыс қандай?Экономикасы тез дамып келе жатқан мемлекеттер қатарындағы елімізде де тұрмыстық қалдықты басқару мәселесі өзекті. Жыл сайын 5 млн тонна қоқыс жиналатынын, оның негізгі бөлігі экологиялық стандарттарға сай келмейтін полигондарға жөнелтілетінін, аймақтарда 5 мыңнан астам белгіленбеген қоқыс алаңы барын айтсақ, мәселенің қаншалықты ауқымды екені байқалады. &nbsp;&nbsp;Жыл басындағы Үкіметтің кеңейтілген отырысында Мемлекет басшысы «Қалаларды абаттандыру жұмыстарын белсенді қолға алып, оның ластануына жол бермеу қажет. Ең алдымен, ірі қалаларда қатты тұрмыстық қалдықтарды қайта өңдейтін зауыттар салу керек. Ол үшін инвестор тарту маңызды» деп атап өтті. Елімізде 8 өңдеу зауыты жұмыс істейді. Оларға тұрмыстық қалдықтың 15 пайызға жуығы ғана жіберіледі. Үкімет наурыз айында 37 қоқыс өңдеу нысанын салу, қолдағы барды қайта жаңғыру туралы жоспарды мақұлдады. Бұл арқылы өңдеу ісі жылына 1,4 млн тоннаға ұлғаяды.&nbsp;Әрине, қоқыс өңделу үшін алдымен сұрыпталуы тиіс. Кейбір қалаларда қалдықты бөлек-бөлек төгуге арналған контейнерлер орнатылуда. Бірақ тұрғындар бұл жаңашылдықты қабылдап, толық іске асыруға әлі де дайын емес сияқты.Шілденің 1-нен елімізде қоқысты жинау мен тасудың жаңа стандарттары енгізілді. Ол бойынша тапсырыс беруші қатты тұрмыстық, ірі көлемді қалдықтарды бөлектеп жинауды ұйымдастырады, олар кестедегі тәртіппен тиеліп әкетіледі.Өңдеу бағытындағы үш жобаТабиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасының деректеріне қарағанда, облыста қатты тұрмыстық қалдықтарды жинау, тасымалдау, сұрыптау және өңдеумен &nbsp;17 кәсіпкерлік субъектісі айналысады.Мемлекет басшысының ірі қалаларда қатты тұрмыстық қалдықтарды қайта өңдейтін зауыттар салу тапсырмасына сәйкес, алдағы 2 жылда 10 жоба іске асырылады. Өңірдің барлық ауданы мен облыс орталығы Қызылорда қаласы қамтылады. Бүгінде инвесторлар анықталды.Қалдықтарды сұрыптау және өңдеу саласында 9 жоба «Жасыл даму» акционерлік қоғамының механизмі арқылы іске асырылады. Сырдария ауданындағы сұрыптау кешені мен қатты тұрмыстық қалдықтар полигоны құрылысы қараша айында аяқталады деп күтілуде. Жобалар толық жүзеге асқан кезде 500 тұрақты жұмыс орны ашылып, қалдық өңдеу үлесі 30,1 пайыздан 33,6 пайызға ұлғаяды. Одан құрылысқа қажетті брусчатка, кәріз люктері, қағаз, пластик және шыны өнімдері шығарылады.Қызылорда қаласында «With You E&amp;C Kyzylorda» ЖШС-ның қолданыстағы полигонды жаңғырту жобасы жүзеге аспақ. Ұсақтау және өртеу қондырғылары, 32 арнайы техника, яғни мусоровоз, экскаватор, жүк тиегіш, жүк тасымалдаушы, өрт сөндіру, суару автокөліктері, 3 мың &nbsp;евроконтейнер алынып, медициналық және құрылыс қалдықтары кәдеге жаратылатын болады. Полигонның қабылдау қуаттылығы 60 мың тоннадан 300 мың тоннаға ұлғаяды.«Seven Rivers Technologies» ЖШС-ның жобасы шыны ыдыстар өндіруді көздеп отыр. Қуаттылығы – жылына 220 млн шыны ыдыс. Шикізатқа жиналған шыны қалдықтар қолданылады. «Дезинфекция» ЖШС Қызылорда қаласында тұрмыстық қатты қалдықтан пластик шелек, леген, цистерна шығармақ. Жобаның қуаттылығы – жылына 1200 тонна. Үш жобаға да жер телімі берілді, бизнес-жоспар әзірленді.Айналаны таза ұстау оңай ма?Сырт көз бәріміздің ортақ үйіміз – Қызылорданы таза қала екен деп мақтаса, көңіліміз өсіп қалады. Алайда, бұл мақсатқа жету үшін ұйымдастырушылық жұмыс, адам күші, техника қуатымен қатар, тұрғындардың жанашырлығы мен жауапкершілігі &nbsp;керек-ақ.Бүгінде &nbsp;тұрғындар тазалық мекемесімен келісім-шартқа отырып, белгіленген күні тұрмыс қалдықтарын қапшыққа салып, көше жиегіне қояды да, сол мезетте арнайы техника оны жинап әкетеді. Егер белгіленген уақыттан басқа кезде қалдық шығарса, оларға ескерту жасалып, сосын айыппұл салынады.Бұл тәртіпке барлығы бағынып, түгел дағдыланды деп айта алмаймыз. &nbsp;Қоқысты көше бойына қою әлі де бар. Мұның негізгі себептерінің &nbsp;бірі – кейбіреулер келісім-шартқа &nbsp;отырмайды. Келісім-шарты бардың өзі қоқысты ауласынан сыртқа шығарып тастауға бейім.Қала іші көпқабатты тұрғын үйлер және жеке сектор аймағы болып бөлінеді. «Қызылорда тазалығы» мекемесінен алынған мәліметтерге зер салсақ, қалада 298 қоқыс алаңы, көпқабатты үйлер арасында 1448 контейнер бар. Жеке секторға, яғни 593 көшедегі тұрғын үйлерге кесте бойынша қызмет көрсетіледі. &nbsp;Қоқыс шығару тарифіне келсек, көпқабатты үй тұрғындары үшін адам басына 388,01 теңге, жер үйдегі әрбір тұрғынға 454,80 теңге.Облыс бойынша экология департаментінің мәліметіне қарағанда, &nbsp;«Қазақстан Ғарыш Сапары» АҚ ғарыштық мониторинг кезінде Қызылорда облысынан 98 рұқсатсыз қалдық орнын анықтаған. Жергілікті атқарушы органдар оның барлығын жойды.Егер тұрғындар қоқыс шығарудың барлық талабын бұлжытпай орындаса, жоғарыда аталған рұқсатсыз қалдық орындары қайдан пайда болды?Әлеуметтік желіге қарасаңыз, қолындағы қоқыс толы қалталарды көшеге тастайтындардың, сәлден кейін ол орын кәдімгі қоқыс алаңына айналатынын таспалаған бейнежазба өте көп. Сонымен қатар шашылған, үйілген қоқысты бейнежазбаға түсіріп, тазалық мекемелерін белгілеп желіге жүктейтіндер де баршылық. &nbsp;<blockquote>– «Қызылорда тазалығы» мекемесі қызметкерлерінің міндетіне тұрғындардың қоқыс қалдықтарын анықтап, айыппұл салу кірмейді. Бейберекет қоқыс алыстан келмейді, сондықтан ластаушыларды байқаған әрбір тұрғын дереу 102-ге хабарласуы тиіс, – дейді мамандар.</blockquote>Сәуір айынан бері Президент бастамасымен елімізде «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық акциясы өткізілуде. Өңірде жыл аяғына дейін атқарылатын іс-шаралар жоспары бекітілді. Акция кезінде 12 мың тоннадан астам қоқыс қалдығы шығарылып, оған 500-ден астам техника жұмылдырылды. Өңір климатына жерсінген көшеттер егілді.Облыс әкімінің бастамасымен былтырдан бері «Үлгілі елді мекен» конкурсы өткізілуде. Өткен жылы үздік атанған елді мекендерге күнделікті тұрмысқа қажетті 29, биыл 19 арнайы техника &nbsp;табысталды.Мемлекет басшысы «Таза Қазақстан» акциясы – жай науқан емес, халқымыздың көзқарасын, болмысын өзгерте алатын өте маңызды жоба екенін айтты. Экологиялық мәдениет қалыптастыру және қоршаған ортаға қамқорлықпен қарау құндылықтарын қоғамда орнықтыру үшін алдымен тәртіпке бағыну керек сияқты.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Қоғам