<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Қызылорда қаласындағы «Нұрбесік» балабақшасы мемлекет инклюзивті білім берудің мақсатын іске асыра отырып, білім берудің барлық деңгейінде даму мүмкіндіктері ерекше білім беру қажеттілігі бар балалардың білім алуына, дамуындағы ауытқуды түзетуіне және әлеуметтік бейімделуіне арнайы жағдайлар жасауды қамтамасыз етеді. Балабақшасының негізгі ұстанымы осындай.<blockquote>– Біздің негізгі мақсат – ерекше білім беру қажеттілігі бар балаларды қалыпты дамыған балалармен бірге әлеуметтендіру және балаларға қоғамның оң көзқарасын қалыптастыру. Қазіргі уақытта ортамызда болып жатқан әлеуметтік мәселелер, отбасылық, экологиялық, экономикалық дағдарыстар жүйке жүйелері бұзылған, психикалық аурулары бар әртүрлі жастағы балалардың көбеюіне әкеліп соқтыруда. Сондықтан мектепке дейінгі мекемелерде, оңалту орталықтарында ондай балаларға әлеуметтік, педагогикалық және психологиялық көмек жасау, қолдау көрсету көп &nbsp;ізденісті, қажырлы еңбекті қажет етеді. Осындай тұлғалардың бойында психологиялық, сөйлеу тілі және қимыл-қозғалыс дамуларының қарқынының баяулығы байқалады. Олардың көпшілігінде өзіне-өзі қызмет көрсету дағдылары қалыптаспаған. Бұл балаларды қажетті тәртіп нормалары жаттығулары қайта-қайта орындау туралы &nbsp;түсінік өте баяу жүреді. Сондықтан педагог мүмкіндігі шектеулі балалардың, психологиясын терең, жетік меңгеруі керек. Баланың нені ұнатып, нені қаламайтындығын, қарым-қатынас жасау қабілеттерін толық білуі тиіс. Олардың зейіні тұрақсыз,қабылдау мүмкіндіктері де әртүрлі. Дегенмен ерекше балалардың қабілетіне ат үсті қарау, олардан түк шықпайды деу үлкен қателік. Бұл балалар, жан-жақты көмек көрсете отырып жұмыс жасау тиімді, – дейді балабақша меңгерушісі Лиза Тулекова.</blockquote>Айта кетейік, «Нұрбесік» бөбекжай балабақшасы 2007 жылдан бастап жұмыс істейді. 2019 жылғы 9 желтоқсанда Қызылорда облысының мүмкіндігі шектеулі балалар үшін инклюзивті ортаны қалыптастыру бойынша 2020-2022 жылдарға арналған өңірлік жол картасы даярланған. Осы негізде аталған тәлім ошағында «Аутизм балаларды қолдау» кабинеті ашылып, бүгінгі күні ерекше білімді қажет ететін 9 бала тәрбиеленуде.<blockquote>– Қазіргі таңдамектепке дейінгі білім беру ұйымдарына ерекше білім беруді қажет ететін балаларды қамту саны күн сайын артып келеді. Балабақшаға балаларды қабылдау педагогикалық медициналық консультацияның тұжырымдамасы арқылы іске асырылады. Балабақшада педагог-ассистент, дефектолог мамандар жұмыс істейді. Ерекше білім беруді қажет ететін балаларды жалпы білім беру процесіне қосу аясында олардың психологиялық-педагогикалық қолдау көрсету арқылы сапалы білім алу құқықтары жүзеге асырылып келеді, – дейді меңгеруші.</blockquote>Тәрбиелеу – білім беру процесінде жеке дамыту және түзете дамыту бағдарламаларын және оқыту әдістерін, психологиялық-педагогикалық қолдаумен қатар, әр баланың қызығушылықтарын, ерекшеліктері мен қажеттіліктерін ескере отырып, жалпы адами және ұлттық құндылықтар негізінде оларды толыққанды дамыту мен әлеуетін ашу арқылы жан-жақты дамыған жеке тұлға тәрбиеленіп келеді. Әр балаға жеке көңіл бөліп, сырқатына, қабылдау деңгейіне қарай түрлі әдіс-тәсілдер қолданылып, ұйымдастырылған іс-әрекет барысында түрлі ойындар жүргізіп отырады. Балаларды еңбекке баули отырып, танымдық әрекеттерін жетілдіру мақсатында түрлі әдістер пайдаланылады. Ерекше балаға оқу қызметін өткізу педагогке арттырылған жауапкершілік қиын және күрделі. Педагогтің білім қорыбаламен қарым-қатынасы,баланың өзіндік ерекшелігін аңғарымпаздығы адамгершілік және мәдени деңгейі балаға әсер етпейді. Баланы жалықтырмай сабақ өткізу үшін үнемі ізденіс үстінде болып, білімін толықтырып,сауатты түрде қолданылып, заман талабына ілесіп отыруы керек. Балабақшада балалардың рухани өсіп жетілуіне оның жанының жайлы болуына педагогикалық-психологиялық жағдай жасалған.<blockquote>– Ұжымда педагог-ассистент, дефектолог, медбике және тәрбиешілермен мамандар тығыз байланыста отырып, тәрбиеленушілердің мінез-құлқын, психологиясын зерттеп отырады. Олардың емін-еркін сөйлеп,ойын толық жеткізе білуіне,жасқаншақтықтан құтылуына бар мүмкіндіктерін ашып, әр қайсысының қызығушылығын арттырып, түрлі іс-шаралар,тренинг сабақтар, сюжеттік-рөлдік ойындар, сұрақ-жауап, әңгімелесу әлеуметтік тұрмысқа беймдеу,өзіне-өзі қызмет ету ойын әрекетін дұрыс пайдаланып, қызықтырып, жұмыс істеуде, – дейді бала жанының бағбанына айналған жан.</blockquote>Жалпы балабақшаның жұмыс ерекшелігі ерекше білімді қажет ететін балалар үшін инкюлзивті ортаны қалыптастыру бойынша педагогтардың, тәрбиелеу мен оқытуда заманауи әдістерін қолдануы, оларға әдістемелік қолдау көрсету – басты назарда.А.Әлім

Қызылорда: Балаларға қамқорлық жасаған балабақша 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Бүгінде елімізде балаларға қамқорлақ жасауға, олардың құқықтарын қорғауға ерекше көңіл бөлінуде. Осы орайда облыстың бала құқықтары жөніндегі уәкілі Маржан Бисеновамен аймақтағы балалардың құқығын қорғау мәселесі мен ата-ана қамқорлығынсыз қалған балаларды әлеуметтік қорғау жайы туралы сұхбаттасқан едік.– Қызылорда облысы бойынша бала құқықтары жөніндегі уәкілі қызметіне кірістіңіз. Алдыңызға бағдар қойғаныңыз белгілі. Ұрпақ тәрбиесінде өзіңіздің де қолтаңбаңыз бар. Қалалық мәслихат депутатысыз. Көпбалалы ана деген статусыңыз бар. Жұмысты неден бастамақсыз?– Ұрпақ тәрбиесі тақырыбы қашанда өте өзекті және жауапкершілігі зор дүние. Ұлтымыздың экономикасын өркендетіп, сапалы елге айналдырар ертеңгі ғалым да бүгінгі жас ұрпақтың арасынан шығады. «Тәрбиесіз берілген білім – адамзаттың қас жауы» дегендей жас буынға білім, тәрбие беру – менің негізгі жұмыс бағытым. Өзім де оқу орнында тәрбие саласында, педагог ретінде білім беру ісімен айналысамын. Өзіңіз айтпақшы, көп балалы ана ретінде де ұрпақ тәрбиесі жаныма жақын. Жуырда ғана аймақ басшысы Нұрлыбек Машбекұлының төрағалығымен «Адал ұрпақ. Саналы жасөспірім. Кемел келешек» тақырыбында облыс аумағында кәмелетке толмағандар арасында құқық бұзушылықтың алдын алу және тәрбие бағытында атқарылып жатқан жұмыстардың жай-күйі бойынша кеңейтілген алқа өтті. Жиында білім басқармасы, құқық қорғау саласы өкілдері атқарылған жұмысты баяндап, алдағы жоспарды айтқан еді. Қазіргі күні сала мамандарымен бірге келісу, ақылдасу, пысықтау жұмысын жүргізудеміз. Ұрпақ тәрбиесіне байланысты кез-келген мәселе өте өзекті, өткір және кезек күттірмейді деп ойлаймын. Сондықтан балалар құқығын қорғау міндетін де жауапкершілікпен атқаруға күш саламын. Себебі бала өмірі – біз үшін өте қымбат. Жаңа жобаларды атқарушы органмен бірлесіп, жүйелі жүргізуді бағдарлап отырмын. Бала – адамның бауыр еті ғой. Балалармен тіл табысып, олардың мұқтажын түгендеу, қиындыққа тап болғанда мүддесін қорғау – басты міндетім.– Бала құқығы заңмен қорғалады. Десе де қазір қоғамда балалар түрлі қиын жағдайға ұшырап жатыр. Оны күнделікті ақпарат көзінен оқып, жаға ұстайтын жайттарды көріп те жүрміз. Сондай кезде қандай әрекет жасайсыздар?– Қазіргі жасөспірімдердің психологиясы басқа, біздің оқушы-студенттік кезеңнен мүлде бөлек. Жаһандану дейміз, әлеуметтік желілерге тәуелділік бар, қазір көшеде доп қуалап, құмда ойнайтын бүлдіршіндеріміз де некен-саяқ. Осының барлығы да баланың дүниеге көзқарасына, ойсанасына әсер етеді. ҰБТ көрсеткіші бойынша төмен балл жинаса, ата-анасы, жақындары, жігіт-қызымен сөзге келіп қалса да оқыс оқиғаға қадам жасайды. Баламен бала болып сөйлесіп, сырын тыңдап, құшағымызға алып, жұбата отырып жұмыс жүргізбесек, іс насырға шабуы мүмкін. Мұндайда тәрбие жұмысы және психолог мамандар әр баламен жеке жұмыс жүргізіп, психологиясы, ахуалы бойынша жіті назарда ұстағаны дұрыс.– Елімізде мектеп жасындағы балалардың өз-өзіне қол салу дерегі де тіркеліп отыр. Біздің аймақта ондай жағдай бар ма?– Өз-өзіне қол салу дерегі бойынша облыс көлемінде 2023 жылы 8 аяқталған жағдай, биыл 5 жағдай орын алды. Өзекті өртейтін жайт, суицид бойынша біздің өңір ел көлемінде 6 орында тұр.– Ата-ананың қамқорлығынсыз қалған балаларға қандай қолдау білдіресіздер?– Перзент өмірде отбасы мен ата-ананы таңдап, не сатып ала-алмайды ғой. Кей бүлдіршіндер есін білмей ата-анасынан ажырап жатады, өкінішті жайт, әрине. Мемлекет тарапынан мұндай балаларға қолдау көрсетілуде. Аяққа тұрып кетуіне дейін бар жағдайын жасайды. Білім алу үшін арнайы гранттар, өзге де әлеуметтікқаржылық қолдау, көмек беріледі. Мен еңбек ететін Қызылорда ашық университеті де ата-ана қамқорлығынсыз қалған балалар үшін ректор грантын ұсынады, яғни тегін білім ала алады. Жұмыс барысынан тыс, жеке өзім де мүмкіндігінше осындай санаттағы бүлдіршіндерге қаржылық болсын, сыйлықтай болсын қолдау білдіруге тырысамын. Әрине, барлығын жариялай бермейміз ғой, жақсылықты жарнама үшін жасамаймын. Алдағы уақытта ата-ананың қамқорлығынсыз қалған балалар үшін жан-жақты қолдауды жүйелі жүргіземіз.– Бүгінде нәрестелерін қоқыс жәшіктеріне қалдырып кететін көкек аналар көбейді. Осы мәселеге қатысты пікіріңізді білсек..– Бұрын еліміздің тарихында сәбиді далаға қалдырған оқиға болған емес. Алайда бүгінгі күні аналарымыздың жаңа туған сәбилерін далаға, қоқыс жәшігіне, әжетханаға тастап кетуі көбейіп кетті. Бұл жайт біздің табиғатымызға жат дүние. Бірақ жылдан-жылға тамыр жайып, дерт асқынып барады. Балалармен осы бағытта әлде де тереңірек жұмыс жүргізіп, қажет болса сабақ кестесіне арнайы пән енгізіп, қолға алу қажет деймін. Ұлтымызда әке ұлымен, ана қызымен ашық әңгімелесу үрдісі кең етек алмаған ғой. Баланы жастайынан ашық әңгімеге тартып, білім беру орындары да арнайы пән ретінде айналыса берсе, санасына тал бесіктен сіңірген ұрпақтың болашақ ата-ана ретіндегі жауапкершілігі артады деп ойлаймын.– Халықаралық балаларды қорғау күніне орай жүрекжарды тілегіңіз…– Тәуелсіз еліміздің ертеңі балғындарымыздың қуанышы мен тыныш ұйқысын қорғау – қоғамның басты парызы. Балалық шақта бала болып еркін ойнағанға не жетсін, шіркін. Әлемнің әр түкпіріндегі қазіргі жайттарға қарап, сол аймақтардағы бүлдіршіндердің фотосынан жанарындағы мұңды көргенде жүрегің езіледі. Лайым, бейбіт сүйгіш еліміздің аспаны ашық болғай!– Сұхбатыңызға рахмет.Г.Асқар

Маржан Бисенова:  Балалардың мүддесін қорғау – басты міндетім

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Бү­гінде Сырдария ауданында білімді, талантты, талапты жеткіншектер жетерлік. Осы ретте, елу жылдан аса тарихы бар «Өнер» мектебінің өнерлі жеткіншектерінің жеткен жетістіктері бір төбе. Өлмес мұ­ра, өш­пес қазына са­на­латын қа­зақ халқының музы­ка өнерін жоғары қоя біл­ген жас таланттар аудан мерейін үстем ету­­де. Жеті нотаны жетік меңгерген жас балғындар Бекарыс Оразалы, Аяна Туранова, Асылай Ағыбай кәсіби тұрғыдан музыка саласына дағдылануда.Киелі сахнада күмбірлете күй орындап, ауданның мақтанышына айналған Бекарыс Оразалы 7 жасынан бастап «Өнер» мек­тебіне қабылданған. Тарихы тереңнен сыр шертетін №36 Ә.Тәжібаев атындағы мектеп-лицейдің 3 сынып оқушысы сабағымен қатар өнерін бірге алып жүрген озат оқушы. Өнерімен көпшілікке танымал бола бастаған жас күйші Құрманғазы мен Тәттімбет тей күйші болуды армандайды. Талантты өнерпаздың жетекшісі өз ісінің маманы Талғат Сәдуақас шәкіртінің болашағынан зор үміт күтеді.<blockquote>– Бекарыс берілген тапсырмаға ұқыптылықпен, зор жауапкершілікпен, бар құлшынысымен кіріседі. Талабы таудай Бекарыс 9 жаста болса да күрделі, қиын күйлер мен шығармаларды орындайды. Құдыретті өнердің қасиетін ұғынған шәкіртім келешекте қазақ елінің атын әлемге танытатын керемет өнер иесі, домбырашы болатынына сенемін, – дейді жетекшісі Талғат Садуақас.</blockquote>Жас өнерпаз аудандық, облыстық, республикалық байқауларда топ жарып жүр. Атап айтқанда, ХIV халықаралық "Самға әуен" балалар байқауынан І орын, республикалық «Ұлы дала ұландары» байқауында бас жүлде, республикалық «Ақберен» байқауынан І орын иеленді. Мұнан бөлек халықаралық «Бозторғай» фестивалінің облыстық кезеңінің дипломанты атанды.Скрипка мен фортепианоның тілін қатар меңгерген Аяна Туранова – №36 Ә.Тәжібаев атындағы мектеп-лицейдің 5 сынып оқушысы. Таланты мен қабілетін ұштастыра білген Аянаның мақсаты айқын, арманы асқақ. Талай жарыстан жүлделі орынмен оралған жас өнерпазға скрипкадан Роза Арғынбаева, фортепианодан Салима Усманова сабақ береді.<blockquote>– Аяна өте талантты, табиғатынан алғыр. Қандай шығарма болсада тез игеріп, әркез ізденіс үстінде жүреді. Екі аспапты да жоғары деңгейде меңгеруде. Қатысқан байқауларынан жүлделі орын алып келеді. Байқоңыр қаласында өткен ІІ облыстық «Күй табиғаты» байқауында І дәрежелі лауреат атанса, республикалық «Ақберен» байқауынан І орын, республикалық «JasSTAR» балалар, жасөспірімдер және жастар фестиваль-конкурсында І дәрежелі дипломымен марапатталды. Фортепианодан да көптеген байқауларға қатысып, өз өнерін көрсетіп жүр. Қазақ сахнасында өнерімен талайдың жүрегінен орын алатын өнер адамы болатынына сенемін, – дейді білікті ұстаз Роза Арғынбаева.</blockquote>Талантымен талай көрерменің көңілінен орын алған Асылай Ағыбай Шара Нұрадинованың шәкірті. Асылайдың өнерге деген қызығушылығын байқаған ата-анасы «Өнер» мектебіне 7 жасынан бастап берді. Алғаш қабылданған сәтінен бастап қабілетімен ерекшеленді. Талантты жас өнерпаз көнеден келе жатқан қазақ халқының музыкалық аспабы – қобызды жетік меңгеруде.<blockquote>– Асылай Ағыбай №35 Иса Тоқтыбаев атындағы мектеп-лицейдің 3 сынып оқушысы. Мектептегі іс-шараларға белсенді қатысады, сыныбының білімді, алғыр оқушысы. Біліммен қатар өнерді қатар алып жүрген, болашағынан зор үміт күттіретін шәкіртімнің бірі, өте талантты. Үйреткен шығармаларды тез қабылдап алады. 2022 жылы қобыз сыныбына қабылданғаннан бастап аудандық, облыстық, республикалық байқаулардан жоғарғы орындардан көрінуде. Байқоңыр қаласында өткен ІІ облыстық «Күй табиғаты» байқауында ІІ дәрежелі лауреат атанды. Республикалық «Ақ шағала» байқауынан І орын, республикалық «Ақберен» байқауынан І орын иеленді. Сонымен қатар, «Асыл моншақ» қобызшылар ансамблінің мүшесі. Қобызшылар ансамблі республикалық «Алтын қазына шығармашылық» байқауына қатысып, бас жүлде алды. Асылай қазіргі таңда қазақ, шетел композиторларының шығармаларын орындап жүр, – дейді шәкіртінің қабілетін шыңдай білген ұстазы Шара Нұрадинова.</blockquote>«Өнерге әркімнің-ақ бар таласы» дегендей, осындай талантты, өнерлі өнерпаздардың қатары көбейген сайын өнердің өрісі кеңейе түседі.

Сырдариялық өнерпаздар республикалық байқауларда өнер көрсетуде

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Пифагор ілімінен бас­тау алатын, мыңдаған жыл тарихы бар математика саласында сан түрлі теория бір ғылымның түпқазығы саналады. Нақты ғылымға негізделген аталған пән адам өмірінде ешқашан өзектілігін жойған емес. Есеп-қисаптан тұратын күрделі ілімді игерген жетікөлдік Айнаш Пайзекеева талай үздіктің бағын ашқан десек, қателеспейміз. Арманы асқақ оқушының болашағына ерекше әсер ететін ұстаз тағылымы өмірлік азық екені даусыз.Балаға формула жаттатып, теориялық білімді практикалық тұрғыдан меңгертетін аяулы жан әрбір сабаққа дайындықпен келеді. Себебі сыныптағы барлық оқушыны бір мезетте есеп-қисапқа баулу оған асқан жауапкершілік жүктейді. Шын мәнінде, тәжірибесі толысқан ұстаз 1986-1991 жыл аралығында Н.В.Гоголь атындағы педагогикалық институтының математика және физика пәнінің мұғалімі мамандығы бойынша тәмамдаған. Расында, 32 жылдық еңбек өтілі бар Айнаш Қалдыбекқызы дарынды балалардың жол бастаушысы саналады.<blockquote>– Үнемі шәкірттеріме білімді ұрпақ қана биікке шығатынын айтудан жалықпаймын. Қашанда білек сүріңдіре алмағанды, білім сүріндіретінін ұмытпаған абзал. Ұстаз болудан жалықпаған адам сүйікті ісінен еш уақытта ажырамайды. Өзім ауыл мектебінде қызмет ете жүріп, аға буынның тәлімін ала білдім. Алғаш оқу бітірген сәттен сүйікті мамандығымның үздігі атануға бекіндім. Іздене жүріп, үйрендім, шәкіртіме бар білгенімді игерте білдім. Математика пәні бұрмалауға жол бермейді. Сондықтан «Математика – ғылымдар патшасы» деп бекер айтылмаса керек-ті, – дейді тәжірибесі мол жан.</blockquote>Бағасы құнды зат қай кезде де тот баспайтын секілді ұстаздың өмірден түйгені ешқашан сарқылмайды. Шындығында Айнаш Пайзекееваның бірнеше ғылыми еңбегі арнайы жинаққа енген. Сонымен қатар оның шәкірттері талай жарыста шашасына шан жұқтырмаған білімпаз қатарынан көрінген. «Кенгуру», «Ақ бота», жалпы білім беретін пәндер бойынша республикалық олимпиаданың бірнеше кезеңінде, ерекше білім беруге қажеттіліктері бар балалар арасындағы «Менің қолымнан бәрі келеді» тақырыбындағы облыстық олимпиадада оқушылары даралана алған.Жері ырысты бола білген, Сыр салысымен аты шыққан Шиелі ауданының тумасы Айнаш Пайзекеева әркез қайсарлық пен тегеурінділік танытып, өткен жылдары іргелі білім ошағынан 4 «Алтын белгі» иегері шығуына себепкер атанған. Отбасында 3 ұл, 2 қыз тәрбиелеген ұлағатты ұстаз бала санымен зейнет демалысына шыққан. Десек те, ақ жүректі ана сүйікті ісіне барынша адалдық танытып келеді.<blockquote>– Аядай ғана ауылда білім сапасын арттыруға бар ғұмырымызды арнай білген едік. Педагогикалық жұмыс өтілімде 4 сыныптың жетекшісі атандым. Жалпы, мектепте жаратылыстану-математика бірлестігінде 11 мұғалім жұмыс жасаймыз. Бір-бірімізбен тәжірибе алмасып, көптеген семинар алаңында бас қосамыз. Ұжымның мерейін тасыту мақсатында халық баласына сапалы білім беруге қашанда ынталымыз. Биыл бір оқушым «Алтын белгі» иегері атануда. Бұл мен үшін – зор мәртебе. Әрдайым бала бағбаны бола жүріп, еңбегіміздің жемісін көру – керемет сезім, – деді аяулы жан.</blockquote>Әрине, үздіктердің үздігі бола білген аяулы ұстаз әлі талай дарынды шәкірттердің бағын еселей бермек. Өз кезегінде биыл «Алтын белгіге» үміткер атанған бітіруші түлек Айым Мұрат ұстазына өз алғысын жеткізді.<blockquote>– Менің аяулы ұстазым Айнаш апай математика пәнінен баулыды. Есеп-қисапты шығаруды үйретіп, күрделі формулалардың шешімін табуға көмектесті. Біз ұстазымыздың еңбегін жоғары бағалаймыз. Бұған дейін талай шәкіртке бағыт-бағдар берген ұстазымның үмітін ақтауға барымызды саламыз. Бірер күннен кейін ҰБТ-дан жоғары балл алып, жақсы нәтижеге қол жеткізгіміз келеді, – дейді бітіруші түлек.</blockquote>

Айнаш Пайзекеева: Математика пәні бұрмалауға жол бермейді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қазіргі кезең бой емес, ой жарыстырғанды, жай ғана сөз емес, жасалған қадамды талап етеді. Заман талабына сай дарыны мен қарымы қатар ұштасқан жас таланттар аз емес. Облыстағы дарынды балаларды анықтау, қолдау, оқыту және дамытуға жағдай жасауды басты мақсат еткен «Дарын» облыстық қосымша білім беру орталығының үздіксіз қызмет етіп келе жатқанына биыл 17 жыл болыпты.Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Жаңа жағдайдағы Қазақстан: іс-қимыл кезеңі» тақырыбындағы Жолдауында көрсетілген «Ғылым саласын дамыту үшін бізге тың көзқарас пен жаңа тәсілдер керек. Халықаралық тәжірибеге арқа сүйеуіміз қажет. «Жас ғалым» жобасы аясында зерттеу жүргізу үшін 1000 грант бөлуді тапсырамын. Бізге елімізді ғылыми-технологиялық тұрғыдан дамыту жөніндегі арнаулы бағдарламалық құжат қажет. Оның басты міндеті ұлттық деңгейдегі нақты мәселелерді шешуге ғылымның әлеуетін пайдалану болмақ» деп ғылым саласына бет бұруға бағыт көрсетті. Орталық тарапынан да Президент Жолдауын басшылыққа ала отырып, дарынды балаларды қолдауға, дамытуға және кәсiби қалыптасуына сапалы жағдайлар жасалып келеді. Айта кетейік, биылғы оқу жылында облыстық «Дарын» орталығы 297 жалпы білім беру ұйымындағы 169475 оқушымен басты 3 бағыт бойынша жұмыс атқаруда.<blockquote>– «Ақпараттандыру және баспа қызметі» бөлімі білім саласын цифрландыру мәселелерімен айналысады. Оның ішінде облыстағы барлық білім беру ұйымдарының ұлттық білім беру деректер қорын толтыруын, электронды оқыту жүйесін сүйемелдеу, «SmartCity» тұжырымдамасын, «Кundelik.kz», «BilimLand», «Darуnonlinе», «College.sitcen.kz», «Jumys.sitcen.kz» және «Цифрлы Қазақстан» бағдарламаларын қамтиды. «Дарынды балалармен жұмыстарды ұйымдастыру» бөлімі облыстық, республикалық, халықаралық олимпиадалар, ғылыми жоба конкурстары, әртүрлі деңгейдегі олимпиадалар мен конкурстарға қатысуына ықпал жасайды. Жүзден жүйрік шыққан оқушылар жыл сайын облыс әкімінің қабылдауында болып, «Сыр дарыны» медалімен марапатталады. Жүлдегер атанған дарынды балалар жоғары оқу орнының грант иегерлері атанып, аймақ мәртебесін асқақтатуда. «Қосымша білім беру» бөлімі «Тәрбие және білім» кіші бағдарламасы шеңберінде 4 базалық бағытта &nbsp;республикалық, облыстық &nbsp;деңгейде өткізілетін шараларды, сонымен қатар ерекше білім қажеттіліктері бар балаларға арналған олимпиадалар мен түрлі іс-шараларды және студент жастардың арасында дебаттық қозғалысты ұйымдастырады.Мәселен, өткен оқу жылында халықаралық олимпиадалар мен ғылыми жобаларға 25 оқушы қатысып, 16 оқушы жүлдегер атанды. №10 дарынды балаларға арналған облыстық «Білім-инновация» лицей-интернатының 11 сынып оқушысы Қалдан Жанай Ақтөбе қаласындағы А.Жұбанов атындағы &nbsp;жоғары оқу орнының білім грантына ие болды. Ауыл балаларына арналған IQANAT олимпиадасының республикалық кезеңіне 51 оқушы жолдама алды, – дейді орталық директоры Баян Ниязова.</blockquote>Айта кетейік, биыл орталық жанынан «Дарынды балалар ұйымы» &nbsp;құрылды. Ұйымның құрамына түрлі байқаулардың 76 жеңімпазы қабылданып, облыстық «Достық керуені» фестивалі ұйымдастырылды. Фестиваль республикадағы үздік ауылдардың бірі де бірегейі – Сырдария ауданындағы Н.Ілиясов ауылынан бастау алып, әрі қарай жас таланттар Қорқыт бабамыздың кесенесіне барып, музеймен танысты. Сонымен бірге, облысымызда «Жауқазын жүрек» І облыстық жас өрендердің шығармашылығын дамытуға арналған 5-11 сынып оқушылар аралығындағы &nbsp;көшпелі әдеби алаң алғаш рет ұйымдастырылып отыр.<blockquote>– Халықаралық балаларды қорғау күні қарсаңында елордаға өз жетістіктерімен ерекшеленген балалар, балалар қозғалысының көшбасшылары және түрлі жағдайларда адам өмірін арашалап қалған батыр балалар жиналып, Оқу-ағарту министрінің Алғыс хатымен марапатталды. олардың қатарында Нұрислам Сақтаған, Бекнұр Жолдасбаев есімді екі дарынды оқушымыз да бар. Сонымен қатар 1-2 маусым күні Еркежан Әскербекова, Салтанат Абдуалиева, Амелия Пак есімді оқушылар да мерекелік шараларға қатыспақ дейді Баян Бақытжанқызы.</blockquote>Басшының айтуынша, алдағы уақытта республикалық «Дарын» орталығы облыстық бірлескен кеңес өткізуді, БИЛ жұмысын үлгі ретінде көрсетуді, олимпиадалар мен ғылыми жобаларға дайындауды, «Сыр дарыны» оқу-жаттығу жиынын ұйымдастыруды жоспарлауда.Дина Бөкебай

Білімді жасқа жол ашқан орталық

 Гүлзира Абдазиева: Бала болашағын бірге қалауымыз қажет 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Заманауи 3D модельдеу және визуализация технологиялары сәулет практикасында шешуші рөл атқарады, бұл сәулетшілер мен дизайнерлерге өз жобаларының әсерлі және шынайы бейнелерін жасауға мүмкіндік береді. Бұл мақалада нақты архитектуралық кескіндерді жасау үшін бағдарламалық жасақтаманы қолдану қарастырылады, сонымен қатар осы саланың қазіргі тенденциялары мен даму перспективалары талданады.Зерттеу сәулетшілер SketchUp және Twinmotion сияқты визуализация жасау үшін пайдаланатын негізгі бағдарламалық өнімдерді талдады. Әр құралдың негізгі артықшылықтары мен кемшіліктері анықталды, сонымен қатар олардың шынайы бейнелерді жасаудағы мүмкіндіктері салыстырылды.Заманауи 3D модельдеу және визуализация технологиялары сәулет практикасында маңызды рөл атқарады, бұл сәулетшілер мен дизайнерлерге өз жобаларының әсерлі және шынайы бейнелерін жасауға мүмкіндік береді. Жыл сайын визуализациямен жұмыс істеудің жақсартылған мүмкіндіктерін ұсынатын және жоғары сапалы көрсетуді қамтамасыз ететін жаңа бағдарламалық өнімдер пайда болады. Бұл мақалада біз нақты архитектуралық визуализация кескіндерді жасау үшін бағдарламалық жасақтаманы қолдануды қарастырамыз.Сәулетшілер визуализация жасау үшін қолданатын негізгі құралдардың бірі-SketchUp. Бұл бағдарламалар қарапайым модельдер мен тұжырымдамалық кескіндерді жылдам жасау үшін тамаша таңдау. SketchUp сонымен қатар оның функционалдығын кеңейтуге және жаңа мүмкіндіктер қосуға мүмкіндік беретін плагиндер мен кеңейтімдердің кең таңдауын ұсынады.Фотореалистік кескіндерді жасау үшін сәулетшілер Twinmotion бағдарламасын жиі пайдаланады. Бұл құрал жарық, көлеңке және шағылысу әсерлері бар жоғары сапалы визуализацияларды жылдам жасауға мүмкіндік береді. Lumion сонымен қатар дайын материалдар мен нысандардың кітапханасын ұсынады, бұл визуализация жасау процесін едәуір жылдамдатады.SketchUp-дизайн мен инженерияның әртүрлі салаларында кеңінен қолданылатын үш өлшемді модельдеу бағдарламалық құралы. Бағдарлама қолданудың қарапайымдылығымен және интуитивті интерфейсімен ерекшеленеді, бұл оның әр түрлі деңгейдегі пайдаланушылар арасында танымал болуына ықпал етеді.Артықшылықтары: Пайдаланудың қарапайымдылығы - SketchUp пайдаланушыларға мамандандырылған құралдарды терең білмей-ақ үш өлшемді модельдерді жылдам жасауға мүмкіндік беретін ыңғайлы интерфейс пен интуитивті құралдарды ұсынады. Жұмыс тиімділігі оңтайландырылған құрылымымен және қарапайым құралдарымен SketchUp қарапайым модельдер мен тұжырымдамалық кескіндерді жылдам жасауға мүмкіндік береді. Плагиндер арқылы жетілдірілген мүмкіндіктері бағдарлама оның функционалдығын кеңейтетін және басқа қолданбалардан модельдерді импорттау және анимациялар жасау сияқты жаңа мүмкіндіктерді қосатын көптеген плагиндер мен кеңейтімдерді қолдайды. Нақты уақыттағы жұмысы нақты уақыт режимінде жұмыс істеу мүмкіндігі пайдаланушыларға олармен жұмыс істеу кезінде модельдеріндегі өзгерістерді бірден көруге мүмкіндік береді.Кемшіліктері: Күрделі модельдер үшін шектеулі мүмкіндіктері қарапайым модельдерді құрудағы тиімділігіне қарамастан, SketchUp жетілдірілген құралдар мен мүмкіндіктерді қажет ететін күрделі жобаларды жасау үшін жеткіліксіз болуы мүмкін. Материалдар мен жарықтандырудың шектеулі параметрлеріі кейбір бәсекелес бағдарламалармен салыстырғанда, SketchUp материалдардың, жарықтандырудың және басқа параметрлердің конфигурациясында шектеулерге ие болуы мүмкін, бұл жасалған модельдердің шынайылығына әсер етуі мүмкін. Қораптан тыс реализмнің жеткіліксіз деңгейі SketchUp-та фотореалистік нәтижелерге қол жеткізу үшін көбінесе үшінші тарап плагиндерін немесе бағдарламаларын пайдалану қажет.Twinmotion - бұл Epic Games әзірлеген үш өлшемді модельдерді визуализациялау және анимациялау бағдарламасы. Бұл пайдаланушыларға архитектуралық жобалардың, Ландшафттардың және интерьерлердің жоғары сапалы визуализацияларын жасауға мүмкіндік береді, бұл көріністердің шынайы көрінісін және жобалармен жылдам жұмыс істеуді қамтамасыз етеді.Артықшылықтары: Шынайы визуализация: twinmotion фотореалистік кескіндер мен анимацияларды жасауға мүмкіндік беретін материалдардың, жарықтандырудың және Текстураның кең таңдауын ұсынады.Басқа бағдарламалармен Интеграция: бағдарлама SketchUp сияқты әртүрлі үш өлшемді модельдеу пакеттерімен жақсы үйлеседі, бұл модельдерді импорттау процесін және жобалармен бірлесіп жұмыс істеуді жеңілдетеді.Нақты уақыттағы жұмыс: Twinmotion нақты уақыт режимінде жұмыс істеуге мүмкіндік береді, бұл жобадағы өзгерістерді бірден көруге және жылдам түзетулер енгізуге мүмкіндік береді.Кемшіліктері: Жаңадан бастаушылар үшін қиындық: кейбір құралдардың бай функционалдығы мен күрделілігіне байланысты Twinmotion жаңадан бастаушылар үшін визуализация үшін қиын болуы мүмкін және оны меңгеру үшін уақыт қажет.Аппараттық талап: Twinmotion-да жоғары сапалы жобалармен жұмыс істеу үшін қуатты аппараттық құрал қажет, бұл өнімділігі төмен компьютерлері бар пайдаланушылар үшін кедергі болуы мүмкін.Шектеулі анимация мүмкіндіктері: twinmotion анимация жасау мүмкіндіктерін ұсынғанымен, кейбір пайдаланушылар оны басқа арнайы анимациялық бағдарламалармен салыстырғанда шектеулі деп санауы мүмкін.Тұтастай алғанда, SketchUp және Twinmotion бағдарламалары кең функционалдығы мен нақты уақыт режимінде жұмыс істеу мүмкіндігі бар, дизайн мен инженерияның жоғары сапалы үш өлшемді модельдік визуализацияларды құрудың қуатты құралы. Оның фотореалистік кескіндерді жасау және басқа бағдарламалармен біріктіру мүмкіндіктері оны сәулет және дизайн мамандары арасында танымал етеді, пайдаланудың қарапайымдылығы, кең функционалдығы және қол жетімділігі оны көптеген пайдаланушылар арасында танымал етеді.&nbsp;Хасен ЗЕЙНУЛЛАҚорқыт Ата атындағы Қызылорда университетінің студенті

Шынайы сәулеттік кескіндерді жасау үшін бағдарламалық жасақтаманы пайдалану

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Абайдың ғұмыры қаншалықты тартысты болса, оны соншалықты қызықты да шынайы етіп ұрпаққа тағылымды еңбек етіп жазып берген заңғар жазушы – Мұхтар атамыздың ұстаздарға берген бағасы – тарихта өлшеусіз баға боп қала бермек. Демек, аталмыш ойдың түп төркініне үңілсек, ұстаздық бұралаңы көп асудың әр белесі еңбекпен келетінін ұғынамыз. Сондықтан, ұстаз атына лайық болу – үлкен еңбекті, жүректі, адамдықты, батылдықты қажет ететіні даусыз. Дәл осы қасиеті бар, бүгінде ұстаздардың ұстазы атанып отырған Қармақшы ауданына қарасты №277 мектеп-лицейінің &nbsp;география пәні мұғалімі – Зәуре Батырханқызының еңбегі көпшілікке үлгі.Ол – сұлу сөздің сарқылмас уызын сәндеп жеткізер, тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйінін ажырамастай бекітер, маңғаз болмысымен біліктілігін үйлестіргенде, небір кереметті аузына қаратар нағыз ұстаз. Кәсіподақ комитеті – қоғамымыздағы болып жатқан өзгерістерден шет қалмай, ұстаздар қауымы мен жастардың әлеуметтік-экономикалық құқығын қорғауда еліміздегі заң аясына сәйкес, әлеуметтік әріптестіктің үлгісін көрсетіп, ұстаз игілігіне өз күш-жігерін жұмсап жүрген қоғамдық ұйым болса, осынау жауапты істі де ұлағатты мұғаліміміздің абыройы биік деп сеніммен айта аламыз. Себебі маңызы зор қызметтен бөлек, мектептің әдеп кеңесінің төрайымы қызметін қоса ұстап жүр және мектеп өміріндегі терең ақылы мен шетсіз білім көкжиегінің таразысына салып, байлауы ұнамды да жөн бола кететін қасиетімен жүргізуі – көшбасшы ұстазымыздың көрегендігі деп білеміз. Апайымыз тек шәкірт, ата-анамен жұмыс істеп қоймай, ұстаздыққа қадам басқан жас мамандардың жол сілтеуші, бағыт-бағдар беруші жанашыры да. Ақылды ұстаз ешнәрсені назардан тыс қалдырмай, тәлім жинақтаушыны білдірмей жетелейді, байқатпай бағыт-бағдар береді. Өзі де әркез ізденуден жалықпайды, жаңалыққа жаны құмартып тұрады. Еңбегі де жеміссіз емес. Жас ұстаздардың жігерлеріне жалын беріп, көкірександығын ашуға тамшыдай қосар үлесі – ұстаздық мақсатының орындалғаны. Бұл қасиеттерін біз қайдан байқадық? Одан бөлек, болмысында тәлім-тәрбие мен талғампаздықтың көрінісі қазақылықтың иісімен қабаттаса келгенде нағыз сұлулықтың символына көз жүгірткендей боламыз-ау, сірә.«Ескіден қол үзіп, жаңаға қол жеткізгендер ғана мұғалім бола алады» деп қытайдың дана ойшылы Конфуций айтқандай, өткен тәжірибесін жаңамен ұштастыра алатын, кәсіби қызығушылығы жоғары, танымы биік, бастаған ісінің нәтижесін көре алатын, ғылыми зерттеу жұмыстарын таңдай білетін, педагогикалық үрдістің заңдылықтарымен етене таныс, оқытудың әдістемелік жаңалықтарынан хабардар, оқыту үрдісін ізденімпаздықпен арттыратын өз ісінің шебері атанған Зәуре Калышованың жетістігі аз емес. Мәселен, оның шәкірттері түрлі білім додалары мен ғылыми жоба байқауларынан, жалпы білім беретін пәндерден республикалық олимпиаданың&nbsp;қорытындысы бойынша да оқ бойы озып жеңімпаз атанып келеді. Сынып жетекшілік қызмет пен қоғамдық іс-шаралардың өзі ұстаздың тұлғалық биіктігін паш ете білді. Мемлекеттің әр саласында қызмет атқарып отырған білім алушылардың басым көпшілігі айтарлықтай жетістікке қол жеткізуде. Осындай жетістіктердің нәтижесінде ұлағатты ұстаз Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің салалық кәсіподақ төрағасынан және облыстық білім басқармасының басшысынан Құрмет грамотасын иеленді. Бұл жетістіктер мұхиттың арнасына сыймас еңбектің тамшыдай бөлігі ғана. Парасатты ұстаздың сіңірген еңбегі түпсіз терең деп толық сеніммен айта аламыз.Құрметті жан бүгінде алпыстың асқарына шығып отыр. Білім саласы оны осы кезге дейін еңбексүйгіш, қоғамдық белсенділікпен ерекшеленіп, азаматтық қасиеттерге ие білікті маман ретінде таныды. Саладағы ұзақ жылдар еліміздің нығаюына да үлес қосты. Ұжымның анасы болған ұстазымызды осыбір ігілікті істе қанаты талмай, қажыр-қайратыңыз арта бергей. Шығар шыңдары әрқашанда биік болғай.Т.СЕРІКОВА

Еңбегі көпке үлгі байқоңырлық ұлағатты ұстаз

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Қызылорда қаласы бойынша білім бөлімінің ұйымдастыруымен Абай атындағы үш тілде оқытатын дарынды балаларға арналған мамандандырылған сыныптары бар мектебінде ағылшын тілі бірлестіктерінің 2023-2024 оқу жылында жасалған қорытынды есебі өткізілді.Іс-шара барысында қалалық білім бөлімі әдіскері Ғалия Ермағанбетқызы мен қалалық кәсіподақ комитетінің төрағасы Ануза Аманжолқызы қатысты.2023-2024 оқу жылының қорытынды есебі бойынша үздік көрсеткіш көрсеткен қалалық ағылшын тілі бірлестіктерін қалалық білім бөлім басшысының арнайы алғыс хатымен марапатталды. Оның ішінде республикалық олимпиадалар және ғылыми жобалар, үздік бағдарламалар 2024, үздік бірлестіктер 2024, үздік кабинеттер 2024 бағыты бойынша үздіктер сараланды.Кәсіподақ комитетінің төрайымы Шамшатова Ануза Аманжолқызы 2023-2024 оқу жылында пәндік олимпиада, ғылыми жоба байқауларының республикалық кезеңдерінен жүлделі орын алған ағылшын тілі мұғалімдерін марапаттап, арнайы сыйлықтарын табыстады.Кеш қорытындысы бойынша «EduStream Express Publishing» баспасының демеушілігімен Қызылорда қаласы бойынша қалалық мектептерінің ағылшын тілі мұғалімдері арасынан зейнет жасына шыққан аяулы ұстаздарымызды арнайы сыйлықтармен және Алғыс хаттармен марапаттады.Зейнет жасына шыққан ұстаздарымызға арнап Абай мектебі ағылшын тілі бірлестігі ұжымының атынан «Teacher’s day at school» қойылымы қойылды және кешті қорытындылау үшін «Snowman» әні орындалды.

Қызылордада қалалық білім бөлімі есеп беру жиынын өткізді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Бүгінде ұлттық құндылықтар дегенде ана тіліміз, дініміз, салт-дәстүріміз, әдеби, мәдени бай мұраларымыз – бабадан мирас болып қалған көне жәдігерлеріміз еске түседі.Аталған асыл мұраларымызды ұрпақтан ұрпаққа жеткізу – өз ұлтын ұлықтаған әрбір азаматтың қасиетті борышы .Өскелең ұрпақтың денсаулығын сақтау және нығайту, ұлттық құндылықтарды ойын-сауық, ұлттық нақыш белгілері арқылы тәрбиелеу мақсатында Н.Ергешбаев атындағы №172 орта мектебінде мектеп жанындағы «Балауса» этно-шатырлы лагерінің ашылу салтанаты болды.Шара мектеп директоры Мария Шынәліқызының құттықтау сөзімен бастау алып, ән-әуез пәнінің мұғалімі Жеңіскүл Әділбекқызыныңәннен шашу шашты. Сонымен қатар қазанға «Бауырсақ Пати» пісіріліп, жеті күлшенің қадір қасиеті жайлы мағлұмат беріліп, аспаздар палау пісірді.Қазақтың қасиетті домбырасымен мектептің «Мереке» домбырашылар ансамблі «»Нәр ағашы» халық күйін нақышына келтіре орындады.Сондай-ақ шара барысында балаларды ұлттық өнерге баулып, қолөнерін бұйымдарынан көрмелер жасап, ұлттық ойындар ойнатып, ұлттық тағам түрлерінен дәм ауыз тиіп, мағлұматтар берілді.

Қызылордада «Балауса» этно-шатырлы лагері ашылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Ұлағатты ұстаз Шынаркүл Асылбекова ұлт болашағы үшін ұрпақ тәрбиесіне аса мән беріп келеді.&nbsp;Жыраулар елі Қармақшы топырағынан түлеп ұшқан аяулы жан Жетікөл ауылына келін болып түскеніне биыл 30 жылға жуықтады. Содан бері білімнің қарашаңырағынан бір сәтке қол үзген емес.&nbsp;Ауылдағы мектептің тыныс-тіршілігін жақсы білетін ұстаз&nbsp;ұлттың тілі мен әдебиетінің көсегесін көгертіп, шәкіртіне рухани құндылық хақында барынша тәлім беруде.Инновациялық білім үдерісінде ағартушылық саланың озық үлгідегі көптеген реформасы баланың зейінін ашуға бағытталған. Жыл өткен сайын тың жаңалыққа иек артатын Шынаркүл Асылбекова ұдайы өзінің біліктілігін жан-жақты шыңдап отырады. Оның шәкірт алдыңдағы атқарар міндеті – өз пәніне қызықтыра білу, сауатты, білімді оқушы дайындап шығу және дарынды бала тәрбиелеу екені даусыз.<blockquote>– Асылында, соңғы 10 жылдықта білім беру ісінде көптеген елеулі өзгеріс орын алғаны мәлім. Бүгінде мұғалім жаңалығы көп бағыт-бағдарға тез бейімделіп, оқулықтың мазмұнына тереңдей алды. Қазақ тілі мен әдебиеті пәні құрылымдық жағынан өзге пәнге қарағанда қарапайым болғанымен, өзіндік жүйесі күрделі саналады. Егемендігіміздің нышаны – мемлекеттік тілдің қолдану аясын кеңейтіп қана қоймай, бала білімін жетілдіруге үлес қоса береміз. Әрине, қашанда ақырын жүріп, анық басқан қалпымыздан таймаймыз. Білім мен ілім нағыз жанып тұрған шырақ десек, шәкірттеріміз сәулелі ұшқынды бойына жиған білімпаз дер едім, – дейді ардақты ұстаз.</blockquote>Негізінен, Шынаркүл Оразбайқызы педагог-зерттеуші ретінде №174 орта мектеп базасында жас ұстаздарға жол көрсетуде. Мәртебелі мұғалім Ыбырай Алтынсариннің 180 жылдығына арналған «Қазіргі білім беру жүйесінің заманауи контексі жағдайында Қа­зақстан Республика­сының үздіксіз білім беруі» та­қырыбындағы халық­аралық ғылыми-практикалық конференциясына қатысқаны үшін сертификат еншіледі. Сонымен қатар «Ұлы халықтың ұлы Абайы» тақырыбында авторлық бағдарлама ұсынған. Білім беру ісінің үздігі атанған маман тағылымы мол саладағы әр белесін өмірлік тәжірибе жүзінде қабылдайды. Оның кез келген шәкірті білімнің сан алуан бәсекесінде топ жарып, ұстаз үмітін ақтап жүрген жайы бар.<blockquote>– Біз Шынар екеуміз бірнеше жылдан бері №174 орта мектепте қызмет етіп келеміз. Әріптесімнің бала оқытудағы қарым-қабілетін жоғары бағалаймын. Әрине, «Ұстаз болу – үлкен мәртебе». Сондықтан біліктілігі мол мұғалім өз есімін облыс көлемінде бала берген сапалы білімнің арқасында танытып келеді. Педагог мәртебесі жоғары болған сәтте оған деген оқушының құрметі арта түседі. «Ғылым – теңіз, білім – қайық» деген тәмсіл өз өміршеңдігін әлі күнге жойған емес. Қиын да, күрделі қызметтегі әріптесімнің жұмысына сәттілік пен абырой тілеймін, – дейді ауылға белгілі азамат Қанат Көзейбай.</blockquote>Білім ошағында білікті маман мықты мұғалім болса, үйде үлкеннің өнегесін көрген 4 перзенттің асыл анасы. Осыдан 30 жыл бұрын жетікөлдік Ерлан Болатовпен отау құрған мақтаулы маман осы уақытқа дейін 4 сыныптың түлегін бітірткен. Ал алдағы оқу жылында оның оқушылары 11 сыныпты 10 оқушы аяқтап, үлкен өмірге қанат қағады. Қазақта «Ұстазыңды атаңнан да, әзиз тұт» деген тәмсілді берік ұстанған біздің кейіпкеріміз жетікөлдік оқушыларды әрқашан білім нәрімен сусындата білген. Білім биігін бағындырған білікті маманның алдағы уақытта да жақсы жетістіктерге жететініне сенеміз.

Білім биігін бағындырған білікті маман

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> «Қазір «Тойың тойға ұлассын» деп әндетіп, той тойлап жүретін уақыт емес. Бүгінгідей технологияның заманында тойтомалақтың әңгімесін айтып, бірбірін асыра мақтап, ас ішіп, аяқ босатқанға риза кейіпте жүру әдетінен арылу керек. Мемлекеттің өзі өлермендікпен өмір сүретін кезге келдік. Сондықтан еңбек ету – өмір салтына айналып, бас ты міндет саналуға тиіс. Той қуалайтын емес, ой қуалайтын кезеңмен бетпе-бет келдік.Бұл дәуір – ақыл-ойдың, ғылым мен білімнің, еңбектің дәуірі!» деген ел Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың пікірі пандемия кезінде кеңінен таралып, үлкен мәнге ие болған еді. Алайда арада төрт жыл жылжығанда бұл пікірді көбісі есінен шығарып алған сияқты. Екі жастың үйлену тойы, мерейтой, сүндет той, тұсаукесер секілді ежелден келе жатқан тойлардың саны көбеймесе, азаймақ емес бүгінде. Қазір «Басқа тойды тойламасаң тойлама, екі жастың бақыт тойы тойлансын» деп қарап отыратын ешкім жоқ. Барлығы шаңырағындағы шаттықты үлкен дастарханмен, қымбат мейрамханада атап өткісі келеді. Тіпті туған күндерді де елеусіз қалдырмай, дүркіретіп өткізіп жатқандар қаншама?! Бірақ біздің базынамыз, тойдың көптігінде емес, оның тәрбие мен мәдениеті хақында. Оның ішінде мамыр, маусым айында белең алатын мектеп бітіру кешінің қандай деңгейде өтіп жатқанында.Қазақ тойшыл халық болғандықтан әңгімемізді әріден бастайық. «Той десе қу бас домалайды», «Бұрын-соңды осындай той Отырарда болмаған» деген секілді өлең жолдары барлығымызға таныс. Той туралы сын айтқанда өзімізді ақтап алатын, бір жағынан жұбататын аргумент те – осы. Бұған «Той – халықтың қазынасы» дегенді қосып, көрпемізге қарай көсілмей, әліміз келмегенмен әлекке түсіп, тіпті банкке берешек боламыз. Бірақ қандай той екені маңызды емес, ең бастысы той болса болды!«БАЛАМ ҚАТАРЫНАН ҚАЛМАСЫН»2023-2024 оқу жылын 4 млн-ға жуық оқушы аяқтайды, оның 186 мыңы бітіруші түлек.&nbsp;Ал облыс бойынша 330 мектепті 181 мыңнан астам оқушы тәмамдаса, оның ішінде 8240 түлек мектеппен қоштасады.&nbsp;Шиелі аудандық білім бөлімінің берген ақпаратына сәйкес, биыл шежірелі өлкедегі 38 мектепті 1-11 сынып арасында 18 379 оқушы аяқтайды. Оның ішінде 11-сынып түлектерінің саны – 870, 9-сынып бітірушілері 1803-ті құрады.Жуырда еліміздегі су тасқынына байланысты соңғы қоңырау болмайды деген хабар шығып, көпшілік әсіресе жас түлектер дүрліккен болатын. Оның үстіне ата-аналар да әлеуметтік желіде жеке ойымен бөлісіп, жылда бір келетін соңғы қоңыраудың болғанын қалады. Әлгіндегі аргументке осы «жылда бір келетін қуаныш» деген сөзін қосып қоюға да болады. Ата-аналар мен оқушылар осылай жарыса жазып, наразылығын білдірген соң, Оқу-ағарту министрлігі салған тыйымды алып тастады. Осындай мәлімдеме шыққан соң, әлеумет әмиянын санап кеткені ащы шындық. Себебі той туралы тарқатқанда теңгені тілге тиек етпеу мүмкін емес. Ешқандай шығынсыз, мектептің ішінде болады деген салтанатты шараға да оқушылар оңды-солды шашылады. Оқушылар дейміз-ау, айналып келгенде барлық салмақ ата-аналарға түсетіні ақиқат. Бірақ қай ана «Балам қатарынан кем болсын» деп мектеп бітіру кешіне көйлек кигізбей, опадалап жаққызбай жібереді? Оның үстіне қазіргі таңда екі жағына бантик байлап, мектеп форма киіп қоңырау соға салатын түлектер жоқтың қасы. Міндетті түрде барлығы бірдей форма тіктіріп, оның үстіне арнайы лента тағып, макияж бен шаш үлгісін жасатып, тіпті бірдей аяқ киім де алып жатады. Жасыратыны жоқ, кейбір оқушылар 11 сыныпқа аяқ басқаннан ҰБТ немесе ЖОО-ның қамына емес, мектеп бітіру кешіне кірісіп кетеді. Кейбіреулер сол кешке ақша жинайын деп түңгі кезекте жұмысқа шығуға мәжбүр болады. Әрине, түнімен теңгенің қамымен жүрген оқушының сабаққа қайдан зейіні болсын? Мұндай сәтте мектепке мұғалімнің ескертуімен ғана келіп, күні бойы партада делсал ұйықтап жататындар жеткілікті. Мүмкін бітіру кешіне емес, сабаққа көбірек көңіл бөлсек бізде ғалымдар мен білікті мамандардың саны әлдеқайда артушы ма еді?!Байдың асын байғұс қызғандық емес бұл. Тек осындай бітіру кештеріне қарап, өзгенің өзегінде берері жоқ бәсекелестік пайда болмаса дейміз. Өйткені бір сынып мектепті бітірген соң, кезекте тұрған келесі бітіруші түлектер «Біз олардан кемміз ба?» деп керек емес жерде кеуде керіп ысырапшылдыққа, дарақылыққа салынады. Тіпті сондай даңғаза кештердің соңы адам өліміне алып келіп жатқаны хақ. Оның үстіне бойында жастықтың оты жалындап тұрған бозбала мен бойжеткендер тек ас ішіп, аяқ босату үшін ғана жиналмайды, арнайы шоуменді, әнші-бишіні, алты Алашқа емес, алты құрлыққа аты шыққан мега жұлдыздарды жиып алады.«500 МЫҢ ТЕҢГЕ НЕСИЕ АЛДЫМ»«Қаздың жүрісін саламын деп, қарғаның шаты айырылыпты» демекші, қалтасындағы қаржысы жетпесе де, қарызданып-қауғаланып баласын мектеп бітіру кешіне жіберіп отырған ата-аналар жоқ емес. Олар сырттай күліп, баласының жаңа өмірге қадам басқанына қуанып тұрғанымен, іштей жан-жақтан қыспаққа алған қарыздан қалай құтыламын деп ойлап тұруы да бек мүмкін. Мәселен, жуырда бір анамен кездестім. Қызы ауданымыздағы беткеұстар мектепті бітіріп жатыр екен. Әдетте ұлға қарағанда қыздың шығыны көп екені белгілі. Бес баласын бауырына басқан ана қызының көңілі түспес үшін аузынан шыққан әр затын алып беруге тырысқан. Тіпті сол үшін 500 мың теңге несие алыпты. «Қызым осы уақытқа дейін үздік оқыды, тек жоғарғы сыныпқа ауысқанда бағасы төмендей бастады. Өтпелі кезең деп барынша түсінуге тырыстым. Үйдің үлкені деп кейде жауапкершілікті де соға артып қоямын. Сондықтан соңғы қоңырау да, бітіру кешінде ештеңені аяғым келмеді. Өзім еден жуушы болсам да, ай сайын төлеп отырамын деп несие де алдым. Оны қызым білмейді. Әйтпесе, өзің кінәлі сезінеді» деп ағынан жарылды ана. Осылай бір-бірінен қалмас үшін, яки ата-ана бала алдындағы айыбын жуып-шаю үшін қарызға белшесінен батып жатады. Әрине, уақыт өте келе ол қарыздың да орны толар. Бірақ арамызда толық емес отбасы, көпбалалы отбасы, тек 1 адам жұмыс істейтін жанұя, тіпті мүмкіндігі шектеулі ата-аналар да болуы мүмкін екенін естен шығармаған абзал. Соқпағы көп өмірдің ақ-қарасын ажырата білмейтін жасөспірімдер мұны түсіне бермес, бірақ оларға әрнәрсенің шегі бар екенін ескертіп, үйретіп отыратын – ересектер. Бәлкім алдыңғы буын өкілдері «Бір-бірінен кем қалмасын» деп жастардың ығына жығыла бермей, мектеп бітіру кешін өздері ұйымдастырғаны құптарлық іс болар ма еді?!«ӨМІРІҢНІҢ СОҢҒЫ ҚОҢЫРАУЫ БОЛМАСЫН»Жыл сайын түлектер кешінде қайғылы оқиға орын алатыны ақиқат. Биыл да Жамбыл облысындағы орны толмас өкініш көпшілікті есеңгіретіп тастады. Мектеппен қоштасу кешінде жасөспірім қыз ойда жоқта өмірімен қоштасып, мәңгілік сапарға аттанды. Өкініштісі, оның ажалы өзі тізгіндеген темір тұлпардан болды. Еліміздің әр аймағында бітіру кеші қатаң қадаланса да, жастар ата-ана мен жауапты мамандардан тығылып, қателікке бой алдыруда. Мұның барлығы бітіру кешіндегі көлік шеруінің пайдасынан зияны көп екенін көрсетіп тұрғандай. Бұл үлкен жауапкершілікті ғана талап етпейді, оның үстіне қомақты қаржыны да қажетсінеді. «Ас – аттынікі, той – тондікі» десек те бала жүрген жүрде жауапкершілік пен қауіпсіздікке барлығымыз жауапты екеніміз анық. Олай болса тәртіпті тізгіндеп, жастарды жөнге салуға да әлі де кеш емес.БІТІРУ КЕШІМЕН ЕМЕС, БІЛІММЕН МАҚТАНАЙЫҚӘңгіменің әлқиссасында айтқандай, біз де жастар білім бәйгесінен гөрі бітіру кешіне көп көңіл бөледі. Әрине, мұнымен соңғы қоңырау болмасын деп табалаудан аулақпыз. Себебі бұл мереке тек біздің елде ғана емес, әлемнің түкпір-түкпірінде аталып келеді. Мысалы Польшада мектеппен қоштасу кешін емтиханға 100 күн қалғанда ұйымдастырады. Кештен соң оқушылар қайтадан сабаққа ден қойып, бар уақытын оқуға арнайды. Ал Қытайда оқушылар түрлі ойындар ойнап, ұстаздармен көңіл көтереді екен. Еуропаның кейбір елдері соңғы қоңыраудың белгісін арнайы киім стилімен ерекшелейді. Данияда түлектер тек ақ түсті киім киіп, таңғы асқа жиналады. Сондай-ақ норвегиялық мектеп бітірушілер оқу жылының аяқталуы жақындағанда қызыл мен көк түсті комбинезон киеді. Бұл – жылдар бойы қалыптасқан дәстүр. Байқағанымыздай әлемдегі барлық ел соңғы қоңырауды атап өтеді. Бірақ даңғаза мен дарақылық байқалмайды. Тек өздерінің дәстүрін әрмен қарай жалғастырып, мектеп бітіруді қарапайым мереке ретінде қарастырады. Есесіне осы аталған елдердің терезесі тең, керегесі кең екені жалған емес. Арасында азуын айға білеп, күннен күнге жаңа технология ойлап тауып, білім кемесінде емін-еркін жүзіп жүргендер де бар.«Ел болашағы – жастарда» деп жиі айтамыз, ал жастарымыз осылай бітіру кешімен мақтанып, тек киген көйлек, мінген көлікті талқылайтын болса, еліміздің ертеңі бұлыңғыр болары сөзсіз. Сондықтан жас шыбықтай иілгіш кезде, мектеп берген білімді бойға сіңіріп, болашаққа жасалған баспалдақты дұрысынан басайық.&nbsp;Маржан БОЛАТҚЫЗЫ

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Білім